muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8891, Karar No: 2017/3464, Tarih: 27.03.2017

**2. Ceza Dairesi         2016/8891 E.  ,  2017/3464 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

15/05/2010 tarihinde suça sürüklenen çocuk hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 26/07/2010 tarihinde kesinleşmesinin ardından, öngörülen denetim süresi içerisinde suça sürüklenen çocuğun 28/05/2013 tarihinde kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle suça sürüklenen çocuğun yargılanarak mahkumiyetine karar verildiği ve denetim süresi içerisinde işlenen kasıtlı suçtan verilen mahkumiyet kararının kesinleşmesi üzerine, suça sürüklenen çocuk hakkındaki hükmün açıklandığı belirlenerek yapılan incelemede;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Hükme esas alınan suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayıp algılamadığı veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediğine ilişkin 30/12/2009 tarihli uzman hekim raporunun aslı ya da onaylı sureti dosya içerisinde bulundurulmadan onaysız fotokopi niteliğindeki sureti ile yetinilerek 5271 sayılı CMK'nın 169/2 ve 219. maddelerine aykırı davranılması,

2-5237 sayılı TCK'nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 5237 sayılı Kanuna özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Kanun koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilerek, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar alması halinde ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebilecek ölçüde düşük değerlerin esas alınması suretiyle, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği dikkate alınarak, somut olayda suça sürüklenen çocuğun temyiz dışı diğer suça sürüklenen çocklarla birlikte müştekiye ait pastaneden pasta, kek, kola ve 13 TL çalması şeklinde gerçekleşen olayda, suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 145. maddesinin uygulanma olanağının tartışılmaması,

3-Suça sürüklenen çocuğun ödeme iradesini ve pişmanlığını yansıtır biçimde 02.04.2010 tarihli duruşmada mağdurun zararını gidermek istediğini beyan etmesi, mağdurun ise 28.04.2010 tarihli keşif sırasında herhangi bir zararının giderilmesi talebinin olmadığını beyan etmesi ve etkin pişmanlığın kovuşturma aşamasında gerçekleşmesi karşısında, suça sürüklenen çocuğun cezasından TCK'nın 168/2. maddesi gereğince indirim yapılması gerekirken aynı Kanun'un 168/1. maddesi gereğince indirim yapılması suretiyle eksik ceza tayini,

4- 5237 sayılı TCK'nın 50/3 maddesi gereğince, daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olup, suçu işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından belirlenen kısa süreli hapis cezalarının, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi

4- 5237 sayılı TCK'nın 50/3 maddesi gereğince, daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olup, suçu işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından belirlenen kısa süreli hapis cezalarının, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, suça sürüklenen çocuk hakkında bozma sonrası kurulacak hükümlerde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 27/03/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/415, Karar No: 2015/1799, Tarih: 04.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/415 E.  ,  2015/1799 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 04/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2022/1855, Karar No: 2023/7900, Tarih: 28.11.2023

**2. Ceza Dairesi         2022/1855 E.  ,  2023/7900 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/916 E., 2015/886 K.

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜM :Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

05.08.2014 tarihinde sanık hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın 09.09.2014 tarihinde kesinleştiği, denetim süresi içinde 2015 yılında kasten ... bir suç işlemesi nedeniyle sanığın yargılanarak mahkumiyetine karar verildiği ve mahkûmiyet kararının kesinleştiği belirlenerek yapılan incelemede;

Dosya içerisinde mevcut tutanaklara ve sanığın savunmasına göre, olay esnasında sanığın iş yerine ... ... ile hırsızlık suçunu işlemek amacıyla girdiğinin anlaşılması karşısında; sanık hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan kurulan hükümde, 5237 sayılı Kanun'un 119/1-c. maddesi uyarınca cezasında arttırım yapılmaması aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 28.11.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3299, Karar No: 2017/2124, Tarih: 05.06.2017

**1. Ceza Dairesi         2016/3299 E.  ,  2017/2124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs, olası kastla yaralama

HÜKÜM : 1- ...'ı kasten öldürmeye teşebbüs suçundan; TCK.nun 81, 35, 29, 62, 53. maddeleri uyarınca 6 yıl 3 ay hapis cezası,

2- ...'ı olası kastla yaralama suçundan; TCK.nun 86/1-3-e, 87/1-d-son, 21/2, 62, 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası,

3- ... ve ...'i olası kastla yaralama suçundan; TCK.nun 86/1-3-e, 21/2, 62, 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

7201 sayılı Tebligat Kanununun 11/1. maddesi uyarınca vekil ile takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılacağına ilişkin düzenleme karşısında; katılan ...’in yüzüne karşı verilen 13.02.2015 tarihli hükmü, CMUK'nun 310. maddesinde öngörülen 1 haftalık süreden sonra 08.04.2015 tarihinde temyiz ettiği anlaşılmakla; katılan ...’in temyiz talebinin CMUK'nun 317. maddesi gereğince REDDİNE karar verilmiştir.

Sanığın, mağdurların bulunduğu masaya doğru tüfekle ateş etmesi sonucunda, mağdur ...’in, tüfekten çıkan saçma taneleri ile göğüs boşluğuna nafiz pnömotoraksa ve hemotoraksa neden olacak ve hayati tehlike oluşturacak şekilde mağdurun yaralandığı olayda; isabet yerleri ve oluşan yaraların niteliği dikkate

alındığında, temel cezanın tayininde alt sınırdan uzaklaşılmayarak eksik ceza tayini yasaya aykırı ise de, aleyhe temyiz bulunmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Temyiz dilekçelerinin kapsamı ve temyiz edenlerin sıfatlarına göre; sanık ... hakkında; mağdur ...’e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs ve mağdurlar ..., Latif ve İbrahim’e yönelik olası kastla yaralama suçlarından kurulan hükümlere yönelik olarak; sanık ... müdafii ile katılan ...’in temyizi üzerine yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ... hakkında; mağdur ...’e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs ve mağdurlar ..., Latif ve İbrahim’e yönelik olası kastla yaralama suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç nitelikleri tayin, takdire ve mağdur ...’e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçu yönünden tahrike ilişkin cezayı azaltıcı nedenlerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde düzeltme ve bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin; olayda öldürme kastının bulunmadığına, tüm katılanlar yönünden olası kastla yaralama suçundan hüküm kurulması gerektiğine, katılan ...’in, sanık hakkında canavarca hisle öldürmeye teşebbüsten hüküm kurulması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle;

Sanık ... hakkında; mağdurlar ..., Latif ve İbrahim’e yönelik olası kastla yaralama suçları yönünden; Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas ve 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nun 53. maddesinin iptal edilen bölümleri nazara alındığında, mahkemenin bu madde ile yaptığı uygulama kanuna aykırı ise de, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, CMUK'nun 322. maddesinin tanıdığı yetkiye dayanılarak hüküm fıkrasının mahsus bölümünde yer alan TCK'nun 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün "Anayasa Mahkemesinin iptal kararındaki hususlar gözetilerek TCK'nun 53/1-2-3. maddelerinin tatbikine" şeklinde değiştirilmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

Sanık ... hakkında mağdur ...’e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçu yönündne yapılan incelemede;

Oluşa ve dosya içeriğine göre, sanığın olay tarihinde arkadaşları ile birlikte yiyecek ve alkol de alarak, Değirmenli köyü içerisinde bulunan,... Restaurant isimli yere eğlenmek amacıyla gittiği, arkadaşları ile birlikte orada bulunan bir masaya oturarak yemek yemeğe ve alkol almaya başladığı, aynı yerde yan masada da mağdurların bulundukları, mağdurlarında aynı şekilde yemek yedikleri ve alkol aldıkları, bir süre sonra mağdurların masasındaki içkinin tükendiği, sanığın durumdan vazife çıkararak, mağdurlar için içki almak amacıyla dışarı çıktığı, içki alarak mağdurların masasına bıraktığı, alkolün etkisiyle sanık ile mağdurlar arasında tartışma çıktığı, mağdurların sanığı dışarı çıkardıkları, dışarı çıkan sanığın orada bulunan arabasının bağajındaki yarı otomatik av tüfeğini alarak mağdurlara doğru ateş etmeye başladığı, tüm mağdurların isabet eden saçma taneleri ile yaralandıkları, alınan geçici ve kati raporlara göre saçma tanelerinin tüm mağdurlara isabet ettiği, dört mağdurunda çeşitli yerlerinden yaralandıkları, ancak özellikle masa başında sanık ile tartışan mağdur ...'in, baş, boyun, göğüs, karın ve ekstre mitelerde, sağ el ve ön kolda, sağ uyrukta, batın sol yanda ve sırtta çok sayıda saçma tanesine bağlı hayati tehlike geçirecek şekilde ve elinde hayati fonksiyonlarını orta derecede etkileyecek metekarp kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığı olayda;

1) Teşebbüs nedeniyle 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören TCK'nun 35. maddesi ile yapılan uygulama sırasında meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı birlikte gözetilerek üst sınıra yakın bir ceza tayini yerine yazılı şekilde 10 yıl hapis cezasına hükmolunması,

2) Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas ve 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nun 53. maddesinin iptal edilen bölümlerinin değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafii ve katılan ...'in temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 05/06/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11995, Karar No: 2024/5142, Tarih: 09.10.2024

**12. Ceza Dairesi         2020/11995 E.  ,  2024/5142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/478 E., 2016/349 K.

SUÇ : Taksirle öldürme

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yerel Mahkemece sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 85/1, 62, 53/6, 51/3-6-7-8. maddeleri uyarınca 1 yıl 11 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, tayin edilen cezanın ertelenmesi ve 1 yıl 11 ay 10 gün süreyle meslek ve sanatını yapmaktan yasaklanmasına karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca onama kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri; eksik inceleme ile karar verildiğine ve kusur durumunun hatalı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri; eksik inceleme ile karar verildiğine ve kusur durumunun hatalı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; 04.09.2014 günü ...'ın, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ... Mevkiindeki kendisine ait hobi bahçesinin hemen yakınındaki yerden su çıkarmak amacıyla arazi komşusu olan sanığın şantiyesine giderek ondan su çıkarmak için kepçe ile kuyu kazmasını istemesi üzerine sanığın kendisine ait olan kepçe ile ...'ın gösterdiği yerden 5 metre derinliğinde, 2.60 metre genişiliğinde ve 11.5 metre uzunluğunda kuyu kazdığı, ...'ın kazılan bu kuyuya direnaj borusu ve mıcır alıp koymak istediği, aradan 2 gün geçtikten sonra yani 06.09.2014 günü ...'ın tekrar sanığın şantiyesine giderek, mıcır ve boruları aldığı ve bunları döşeyip sanıktan kuyuyu kepçe ile kapatmasını istemesi üzerine birlikte olay yerine gittikleri ve sanığın kepçeyle daha önce açılan kuyunun su olmayan bir bölümünü toprakla kapattığı, ...'ın ise açık olan kuyunun içine girerek elindeki kürek ile çalıştığı sırada kuyudan kazılan ve kuyunun çevresinde biriken toprakların kuyuya kayması sonucunda ...'ın toprak altında kalması şeklinde meydana gelen ve Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığının 10.02.2015 tarihli otopsi raporunda; ...'ın ölümünün künt kafa ve genel beden travmasına bağlı kafa kubbe-kaide, kosta ve iskelet sistemi kırıkları ile karakterli beyin kanaması, beyin ve iç organ harabiyeti sonucu meydana geldiği belirtildiği, hükme esas alınan İnşaat Mühendisi, Maden Mühendisi ve A sınıfı iş güvenliği uzmanından oluşan bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 10.01.2016 tarihli raporda; sanığın, iş makinesi türünde araçları kullanabilmesi için geçerli sürücü belgesi yada operatör belgesi olmadığı halde kepçe kullanması, kazı çalışmalarının işin tekniğine uygun yöntemlerle, gerekli güvenlik önlemleri alınarak sürdürülmemesi, kazı çalışmaları sırasında, toprağın cinsi ve zeminin nem miktarı da dikkate alınarak, kazı yan yüzeylerine sağlam tahkimatların yapılmaması veya derinlik ve zeminin özelliği dikkate alınarak uygun şev açısının verilmemesi, kazı çalışmaları sırasında kazıdan çıkan toprağın açılan çukurdan uzağa taşınmaması sebebiyle asli kusurlu olduğu, ...'ın ise yaşı ve tecrübesi itibariyle eylemlerinin anlam ve sonucunu kavrayabilecek, tehlikeyi idrak edebilecek bir kişi olmasına rağmen nemli, dar kesitli kazı çukuruna girerek şahsi güvenliğini tehlikeye atması sebebiyle asli kusurlu olduğu belirtildiği anlaşılmakla, mahkemece asli kusurlu olduğu kabul edilen sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 85/1. maddesindeki taksirle öldürme suçundan mahkûmiyet kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE ve KARAR

IV. GEREKÇE ve KARAR

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, sanığın yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü bu kapsamdaki ve yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

TCK'nın 53/6. maddesinde belirli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkumiyet halinde üç aydan üç yıla kadar bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınabileceğine karar verilebileceğinin düzenlendiği, bir mesleğin icrasının yasaklanabilmesi için ruhsatnameye bağlı olarak yürütülmesi gerekmekte olup, operatörlük belgesi olmadan iş makinasını (kepçe) kullanan sanığın çalışmasının ruhsatnameye bağlı olarak yürütülen bir meslek olmadığı nazara alınmadan çalışma hürriyetini kısıtlayacak şekilde, 1 yıl 11 ay 10 gün süre ile meslek ve sanatını icra etmekten yasaklanmasına karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle Ankara 36. Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322. maddesi gereği, hükmün 3.fıkrasının hükümden çıkarılması suretiyle hükmün tebliğnameye uygun olarak oy birliğiyle, DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.10.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/26490, Karar No: 2015/17949, Tarih: 05.10.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/26490 E.  ,  2015/17949 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... ile dava dışı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmeleri uyarınca çalıştığını, iş müfettişliğince işyerinde yapılan incelemede davalı ile dava dışı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, bu tespitin yargı kararı ile kesinleştiğini, bu nedenle davacının baştan beri davalı Üniversitenin işçisi haline geldiği halde 6772 sayılı Yasa gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davacının temizlik işçisi olarak alınıp hastane asıl işlerinde çalıştırıldığı, emsal dosyalarda muvazaa bulunduğunun kabul edildiği, işçi temini bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

Bilindiği üzere 24.07.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'nun 11. maddesi gereğince 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin III. Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı başlıklı kısmına eklenen fıkra ile “Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye gelirlerinden ödenmek kaydıyla bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre hizmet satın alınması yoluyla gördürülebilir.” hükmü getirilmiş; sağlık ve yardımcı sağlık personeli tarafından yürütülen sağlık hizmetlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen istihdam şekillerinden farklı olarak, gerektiğinde hizmet satın alma yolu ile de gördürülebileceği ve anılan hizmetin satın alma işlemlerine ilişkin esas ve usullerin de bakanlıkça tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede gerek Kanun'un tanzim şekli, gerekse satın alınacak olan sağlık hizmetinin diğer hizmet alanlarına nazaran haiz olduğu önem ve hususiyet göz önüne alındığında, bu kabil hizmetlerin satın alınması işlemlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve bu kanuna dayanılarak hazırlanmış bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerinin bire bir uygulanma imkanının olmaması nedeniyle temel ilkeler ve kurallarda anılan kanun ve yönetmelik hükümlerine bağlı kalmak koşuluyla, salt sağlık hizmetlerinin satın alma yoluyla gördürülmesine yönelik olarak bu esas ve usullerin hazırlanması zarureti doğmuş ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu ve Sayıştay Başkanlığı'nın da uygun görüşü alınmak suretiyle bakanlıkça hazırlanmış bulunan bu esas ve usuller 05.05.2004 tarih ve 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

Somut olayda; davacı hastane asıl işlerinde çalıştığını iddia etmiştir. Davacı tanığı davacının büro işçisi olarak çalıştığını belirtmiştir. Davacı muvazaa tespiti yapılan dönem sonrası işe girmiştir. Büro işleri davalı açısından yardımcı işlerdendir. Mahkemece davacının bir dönem davalı üzerinden sigortalı gösterildiği belirtilmiş ise de SGK kayıtlarında bu yönde bir bildirim bulunmamaktadır. Davacının alındığı iş dışında çalıştırıldığı kabul edilmiş ise de dosyada ihale evrakları bulunmadığı gibi hangi tarihli ihale ile hangi işverene bağlı çalıştırıldığı, ilgili hizmet alım sözleşmesinde gösterilen iş dışında başka bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığı şüpheye yer vermeyecek ve denetime elverişli şekilde tespit edildikten sonra muvazaa hususu değerlendirilerek karar verilmelidir. Dosyada mevcut delil durumu itibariyle işçi temini bulunduğunu kabule yeterli delil de bulunmamaktadır. Mahkemece eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazı kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, 05/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.