muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/8066, Karar No: 2019/6971, Tarih: 27.03.2019

Davacının iş sözleşmesi "muhtelif sağlık birimlerinden hasta olmadığı halde raporlar getirip, işe kasten devamsızlıkta bulundığu" gerekçesi ile 4857 sayılı yasanın 25/II. maddesi uyarınca feshedilmiş, mahkemece feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince de davacının istinaf talebi reddedilmiş ise de, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ile SGK kayıtları ve raporlardan davacının özellikle son bir yıl içinde toplam 15 gün istirahat raporu aldığı, keyfi bir rapor aldığının kanıtlanmadığı, Dairemizin yerleşik uygulamasında kabul edilen sürekli rapor alma ve buna bağlı olarak işi aksatma durumunun olmadığı, davalının iş akdinin feshinin haklı ya da geçerli nedene dayanmadığının anlaşılmasına göre davanın kabulü gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle reddi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeler ile;

1-Bölge Adliye Mahkemesi ile İlk Derece Mahkemesi’nin temyiz edilen kararlarının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın kabulü ile, feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,

3-Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi ve fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

4-Davacının işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 44,40 TL karar harcından peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile kalan 15,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

6-Davacının yaptığı harçlar dahil toplam 127,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre belirlenen 2.725,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

8-Taraflarca yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde ilgilisine iadesine,

9-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine,

Kesin olarak 27.03.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19169, Karar No: 2015/13491, Tarih: 01.07.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/19169 E.  ,  2015/13491 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bursa 9. İş Mahkemesi

Tarihi : 04/09/2014

Numarası : 2013/689-2014/420

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı O..... İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektrik Gıda Üretim Bilgi Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'ne yükletilmesine, davalı Rektörlük harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 01/07/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5317, Karar No: 2021/14714, Tarih: 07.12.2021

**1. Ceza Dairesi         2020/5317 E.  ,  2021/14714 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürme, trafik güvenliğini tehlikeye sokma, yardım ve bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi

HÜKÜMLER : 1) ... 4 . Ağır Ceza Mahkemesinin 24/01/2019 tarih ve 2018/149 Esas, 2019/27 Karar sayılı kararı ile,

Sanık ... hakkında,

a- Maktül ...' a yönelik kasten öldürme suçundan TCK'nin 81, 53, 58. maddeleri gereğince müebbet hapis cezası

b- Trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan TCK'nin 179/2, 53, 58. maddeleri gereğince 6 ay hapis cezası

Sanık ... hakkında,

Maktül ... Turgut'a yönelik kasten öldürme suçundan TCK'nin 81, 62, 53 maddeleri gereğince 25 yıl hapis cezası,

Sanık ... hakkında,

Yardım ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeme suçundan TCK'nin 98/2, 62, 53. maddeleri gereğince 1 yıl 3 ay hapis cezası,

2) ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16/09/2020 tarih ve 2019/3117 Esas, 2020/1262 Karar sayılı kararı ile,

a- Sanıklar ... ve ... yönünden istinaf başvurularının esastan reddine,

b- Sanık ... yönünden istinaf başvuruları kabul edilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle,

Sanık ... hakkında,

Yardım ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeme suçundan TCK'nin 98/1, 62, 53. maddeleri gereğince 5 ay hapis cezası dair karar.

TÜRK MİLLETİ ADINA

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16/09/2020 tarih ve 2019/3117 Esas, 2020/1262 Karar sayılı kararının sanıklar müdafiileri ve katılanlar vekili tarafından 5271 sayılı CMK'nin 291. maddesinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Sanık ... müdafinin duruşmalı inceleme isteminin 7079 sayılı Kanun'un 94. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nin 299. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin dosya üzerinden yapılması uygun görülmekle;

Sanıklar hakkında hükmedilen hapis cezalarının 5 yılın üzerinde olması nedeniyle bölge adliye mahkemesince verilen kararın temyize tabi olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanık ... hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçu yönünden;

Hükmolunan cezanın türü ve miktarı gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nin 286/2-a maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları, miktarı ne olursa olsun adli para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, sanık ... müdafiin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nin 298/1. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

2) Sanık ... hakkında yardım yükümlülüğünü yerine getirmeme suçu yönünden;

Hükmolunan cezanın miktarı ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nin 286/2-b maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, katılan vekilinin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nin 298/1. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

2) Sanık ... hakkında yardım yükümlülüğünü yerine getirmeme suçu yönünden;

Hükmolunan cezanın miktarı ve türü gözetildiğinde, 5271 sayılı CMK'nin 286/2-b maddesi uyarınca, ilk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi mümkün olmadığından, katılan vekilinin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nin 298/1. maddesi uyarınca istem gibi REDDİNE,

3) Sanıklar ... ve ... hakkında maktüle yönelik kasten öldürme suçundan kurulan hükümler yönünden,

Sanıklar ... ve ... hakkında; maktül ...’ya yönelik kasten öldürme suçundan ... 4. Ağır Ceza Mahkemesince kurulan mahkumiyet hükümlerine karşı sanık müdafii ve katılanlar vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine istinaf başvurularının esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16/09/2020 gün ve 2019/3117 Esas, 2020/1262 Karar sayılı kararında bozma sebebi dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan; sanık ... müdafiinin haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine, sanık ... müdafiinin sübuta, iştirak derecesine, haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle,

Oluşa ve dosya kapsamına göre, sanık ...'in, maktulün işlettiği kahvehanede çalıştığı, sanık ...'in babası sanık ...'un maktulün kahvesine yakın bir yerde çay ocağı işlettiği, olay gecesi maktul ile sanıklar ... ve ...'in, maktule ait araç ile gezmeye çıktıkları, sanıkların maktule kız arkadaşlarının da geleceğini söyledikleri, bir süre sonra tekel bayiinden alkol aldıkları, kızların gelmediği, maktulün sanık ...' u aradığı ve hep beraber ...'u aldıkları, tarafların maktulün kullandığı araçla gezintilerine devam ettikleri esnada ... ve ...'in alkolün de etkisiyle maktule sözle sataşmaya başladıkları, maktulün de karşılık vermesiyle ortamın gerginleştiği, ardından sanıkların araç kullanan maktulü yumruklarıyla darp ettikleri, bunun üzerine maktulün aracı durdurduğu, aşağıya inen sanıklar ... ve ...'in maktulü burada da darp etmeye devam ettikleri, aldığı darbelerin etkisiyle yere düşen ve kafasını yere çarpan maktulün hareketsiz kalması üzerine sanıkların maktulü otomobile koyarak hastaneye götürmek için yola çıktıkları, paniğe kapılan sanıkların yolda bir kaç kez durarak çevirdikleri kişilere maktulün yaşayıp yaşamadığını sordukları, nihayet ...'in saat 01.59'da acil servisi araması üzerine, maktulün saat 02.34'de hastaneye girişinin yapıldığı, acilen ameliyata alınan maktulün bir süre yoğun bakımda süren tedavasinin ardından, 03/11/2017 günü künt kafa travmasına bağlı, kafatası kırıkları, beyin kanaması, beyin doku harabiyeti ve gelişen komplikasyonlar sonucu öldüğü olayda,

Sanıkların öldürme kastıyla hareket ettiklerine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının anlaşılması karşısında, eylemlerine uyan kasten yaralama sonucu ölüme neden olma suçundan TCK'nin 87/4. maddesi 1. cümlesi uyarınca makul bir ceza tayini suretiyle hüküm kurulması gerektiği gözetilmeksizin, suç niteliğinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde kasten öldürme suçundan ayrı ayrı cezalandırılmalarına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirdiğinden, sanıklar müdafiilerinin yerinde görülen temyiz sebeplerinin kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 16/09/2020 gün ve 2019/3117 Esas, 2020/1262 karar sayılı “istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin” kararının CMK'nin 302/2. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, ceza miktarı ve sanığın tutuklulukta geçirdiği süre dikkate alınarak sanık ... müdafiin tahliye talebinin REDDİNE,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/1. maddesi gereğince “... 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Ceza Dairesine gönderilmek üzere” Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 07/12/2021 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12905, Karar No: 2011/17511, Tarih: 22.12.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/12905 E.  ,  2011/17511 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12.03.2008 gün ve 2005/545 - 2008/88 sayılı kararı bozan Daire’nin 09.06.2011 gün ve 2010/15342 - 2011/7009 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili ile davalılar ... ve 12 arkadaşı tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalıların görevde bulundukları sürede müvekkili bankayı zarara uğrattıklarını, genel kurulca yönetimden sorumlu kişiler hakkında dava açılmasına karar verildiğini, bankanın gereksinimi olmamasına ve tarifeli uçak seferleri ile yapılması mümkün iken efektif ve yolcu taşıması amacıyla THK’dan uçak kiralandığını, uçağın ...’nun kişisel işlerinde kullanıldığını, eski ana hizmet binası restorasyonu ve eklenti yapıların renovasyonu işi ile ilgili olarak ruhsat alınmadan ihale yapıldığını ve müteahhide ödenen avansın gecikme ile tahsil edilerek faiz kaybına neden olunduğunu, banka meclisi kararına aykırı olarak fiyat farkı ödendiğini, banknot makinası alımı nedeniyle de usulsüzlük- lere dayalı olarak bankanın zarara uğratıldığını, ayrıca banknot kalıbı için iki adet sipariş verilmesi ve ücretinin ödenmesine rağmen 1 adet kalıp alındığını ileri sürerek, uçak kiralan- masından kaynaklanan zararın 14.199.824.578.-TL olarak davalı ...’ndan, hizmet binası restorasyonu işinden kaynaklanan faiz kaybı 4.040.363.293 TL ile fiyat farkı zararı 16.483.177.897.-TL.nın (faiz kaybının ...’dan olmak üzere) ..., ..., ..., ... ve ...’dan, banknot kalıbı siparişinden doğan 100.000 DM zararın ise ...’den, banknot makinesi alımından oluşan 14.000.000 DM zararın ise Pazarlık Komitesi, Merkez Yönetim Komitesi ve Banka Meclisi üyesi davalılardan ve banknot sayma, ayırma, imha makinesi alım işinden kaynaklanan 227.050 DM zararın davalılar ..., ... ve ...’tan, makinelerin seçimi, satın alınmasında izlenecek yöntemin belirlenmesi ve satın alma kararlarının oluşumunda etkili olan aynı kişilerden 2.200.000 DM zararın tazminini istemiş, yargılama sırasında banknot sayım, ayrım, imha makinesi alımına ilişkin tazminat taleplerinden feragat etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, bozmaya kısmen uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulü ile davacının eski ana hizmet binası restorasyonu ve eklenti yapılarının renovasyonu işi nedeniyle fazla ödediği 13.527,60 TL’nın davalılar ..., ..., ... ve ...’dan faiziyle birlikte tahsiline, davacının bu kısma ilişkin ... hakkındaki istemi ile fazlaya ilişkin isteminin ve ... hakkındaki faiz isteminin reddine, davacının uçak kiralama işi ve banknot baskı makineleri alımına yönelik açtığı davaların reddi ile banknot kalıbına dayalı olarak açılan dava ile ilgili olarak verilen 24.12.2003 tarihli kararda (ücreti vekalet kısmı hariç) direnilmesine ve bu davanın reddine, davacının banknot sayım, tetkik, ayırım ve imha makinelerine yönelik davasının feragat nedeniyle reddine dair karar davacı, davalılar ... ve 12 arkadaşı ile davalı ... Angılı vekillerinin ayrı ayrı temyizi üzerine Dairemizin 09.06.2011 tarihli kararı ile bozulmuştur.

Karar düzeltme isteminde davacı vekili ile davalılar ... ve 12 arkadaşı bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekili ile davalılar ... ve 12 arkadaşının HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekili ile davalılar ... ve 12 arkadaşının karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 38,20'ar TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 185,00'ar TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 22.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13955, Karar No: 2024/5317, Tarih: 15.05.2024

**7. Ceza Dairesi         2022/13955 E.  ,  2024/5317 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/2931 E., 2022/938 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, kaçak eşyanın müsaderesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I.TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz istemi, karardan dolayı sanığın mağdur olduğuna, sigaraların sanığa ait olmadığına, sanığın suçu üstlendiğine, usul ve kanunu aykırı kararın bozularak beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.

II.GEREKÇE

1.Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, kolluk görevlilerinin yürüttükleri çalışmalarda, 27.10.2014 tarihinde ... mahallesi ... sokak no 2 ve ... mahallesi ... sokak no 2/A Gediz Buca adresine yüklü miktarda kaçak sigara getirileceği yönünde bilgi alınmasına istinaden, İzmir 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 27.10.2014 gün ve 2014/1382 Değişik İş sayılı arama ve el koyma kararına istinaden belirtilen adrese gelinmiş, hakkındaki beraat hükmü kesinleşen sanık ...'ün ikametgahının yakınında bulunan barakanın tahtalarının arasından bakıldığında içeride çok sayıda gümrük kaçağı sigara olduğunun görülmesi üzerine, anılan barakada yapılan aramada sanık ...'ya ait 6015 karton gümrük kaçağı sigara ele geçirilmiştir.

2.Sanık aşamalarda ele geçen sigaraları satmak amacıyla aldığını, maddi durumunun iyi olmaması sebebiyle bu işe kalkıştığını kabul ve beyan etmiştir.

3.Dava konusu eşyanın değerinin fahiş kabul edildiği, Dairemiz yerleşik uygulamalarına da uygun olduğu tespit edilmiştir.

4. İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.04.2022 tarihli ve 2020/2931 Esas, 2022/938 Karar sayılı kararında; olay tutanağı, sanık savunmaları ve tüm dosya kapsamına göre, sanıktan ele geçen eşyanın miktarı ve değeri nazara alındığında ticari mahiyette olduğu gözetilerek, sanığın suça konu kaçak eşyayı ticari amaçla bulundurduğunun kabul edilmesi nedeniyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

5.Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri de reddedilmiştir.

III. KARAR

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 12.04.2022 tarihli ve 2020/2931 Esas, 2022/938 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

15.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/13935, Karar No: 2006/15642, Tarih: 25.12.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/13935 E.  ,  2006/15642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 12.1.2004 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13.6.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacıya ait 1050 parsel sayılı taşınmaz için davacının taşınmazını davalıdan satın aldığı 1990 tarihinden itibaren aralarındaki anlaşma uyarınca kullandığı 1454 ve 397 sayılı parseller arasındaki yolun geçit hakkı olarak tesisi istenmiş, davalı davacının geçici olarak buraya kullanmasına müsade ettiğini, ... yerde narenciye bahçesi yapacağını iddia ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme davanın kabulüne karar ..., hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 (önceki Medeni Kanunu’nun 671.) maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz müşterek

mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. Geçit ihtiyacı olan kişi davasını öncelikle taşınmazların mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun taşınmaz malikine karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana yöneltmelidir.

Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken, aleyhine geçit kurulan taşınmazın kullanım bütünlüğü bozulmamalıdır. Taşınmazın kullanım bütünlüğünün bozulmasının zorunlu olduğu hallerde bu husus gerekçelendirilerek geçit hakkı tesisi edilmelidir.

Uygun güzergah saptanırken, aleyhine geçit kurulan taşınmazın kullanım bütünlüğü bozulmamalıdır. Taşınmazın kullanım bütünlüğünün bozulmasının zorunlu olduğu hallerde bu husus gerekçelendirilerek geçit hakkı tesisi edilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak, özellikle tarım alanların nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu miktarı aşan bir yol verilecekse bunun gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliğine uygun atanacak bilirkişiler aracılığı ile objektif kriterler esas alınarak belirlenmelidir. Saptanacak bedel hükümden önce depo ettirilmeli, şayet dava tarihi ile hüküm tarihi arasında taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek ... bir süre geçmiş ve bu sürede de geçit için öngörülen bedel davanın daha başında belirlenmişse, bu bedelin ödenmesine karar verilmesi halinde, mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olunacağı durumlarda hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak davranışları önlemek için hüküm tarihine yakın ... bir değer tesbiti yapılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Medeni Kanunun 748/3. maddesi uyarınca Tapu Siciline kaydı da gereklidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;

Yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki;

I- Dosyada mevcut pafta örneğide 1050 parsel sayılı taşınmazın kuzey hudut komşusunun kuzey doğudan yola sınır olduğu görülmüştür. Yapılan her iki keşifte de bu yola ilişkin bir değerlendirme yapılmamış, bu yol genel yol niteliğinde ise, davacı için bu yola bağlantı kurulacak şekilde bir geçit hakkı tesis edilip edilemeyeceğinin incelenmemiş olması doğru görülmemiştir.

II- Kabule göre de; davacı parseli lehine geçit hakkı kurulmasına karar verilen bilirkişi krokisinde A işaretli güzergahın uluştağı yer bir umumi yol olmayıp 1454 parsel lehine 1618 parsel aleyhine evvelce kurulmuş bulunan geçit hakkıdır. 1618 sayılı parselin tapu kaydı celbedilerek malikinin kim olduğu araştırılmamış, davanın tarafları dışında 3. bir kişi olması halinde davaya katılımı sağlanmamış, dolayısıyla davacı parseli lehine kurulan A işaretli geçit hakkının güneyindeki umumi yolla bağlantısı kurulmamıştır.