muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/13329, Karar No: 2015/16101, Tarih: 08.10.2015

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı ... Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, davalı işveren ... … Şti. ile üçüncü kişi konumundaki davalı ...’ın sorumluluklarının anılan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, öngörülen ilkeler ve özellikle değinilen 4. fıkra hükmü çerçevesinde belirlenmemesi isabetsiz olduğu gibi, S.Bıldırcın’ın sorumluluğunun karar ve ilam harcı, avukatlık ücreti ile yargılama giderleri bakımından sınırlandırılmaması da usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : Hüküm fıkrasında yer alan sözcüklerin çıkartılarak yerine;

“1-) Davanın kısmen kabulüne,

a) Gelirler yönünden toplam 53.950,96 TL'nin; 29.269,94 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 24.681,02 TL'sinin de münhasıran yalnızca davalı işveren ... Beton Yapı Elemanları Plastik İnş. Taah. Harf. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nden 30.07.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı Kuruma verilmesine,

b) Sağlık hizmeti giderleri yönünden 10.072,16 TL.nin sarf, cenaze ödeneği bakımından 260,10 TL.nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanununa göre belirlenen 3.685,39 TL karar ve ilam harcına ilişkin olarak; 1.999,43 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.685,96 TL'sinin de münhasıran yalnızca davalı işveren ... Beton Yapı Elemanları Plastik İnş. Taah. Harf. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanununa göre belirlenen 3.685,39 TL karar ve ilam harcına ilişkin olarak; 1.999,43 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.685,96 TL'sinin de münhasıran yalnızca davalı işveren ... Beton Yapı Elemanları Plastik İnş. Taah. Harf. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenen 6.234,60 TL avukatlık ücreti yönünden; 3.512,40 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.722,20 TL'sinin de münhasıran yalnızca davalı işveren ... Beton Yapı Elemanları Plastik İnş. Taah. Harf. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacı Kuruma verilmesine,

4-) Davacı Kurumca karşılanan 1.250,00 TL. yargılama giderinden tarafların haklılık payları gözetilerek takdiren 740,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 460,00 TL'sinin de münhasıran yalnızca davalı işveren ... Beton Yapı Elemanları Plastik İnş. Taah. Harf. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alınarak davacı Kuruma verilmesine, kalan giderin Kurum üzerinde bırakılmasına,

5-) Kullanılmayan gider avanslarının istemleri durumunda taraflara geri verilmesine,” sözcüklerinin yazılmasına ve bu şekliyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan sorumlulukları oranında alınmasına, 08.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/158, Karar No: 2006/1515, Tarih: 16.03.2006

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/158 E.  ,  2006/1515 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava dilekçesinde ödenmeyen iş bedelinin tahsili için açılan kısmi davada 600.000.000 TL.nın hüküm altına alındığı, o davada alınan bilirkişi raporuna göre hüküm altına alınan miktar dışında kalan ve saklı tutulan 16.217.223.892 TL.nın tahsili talep edilmiş, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının tüm, davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Mahkemece açılan kısmi davada alınan bilirkişi raporu ve verilen ilk karar ile davacının fazlaya ilişkin talep hakkının saklı tutulduğu bu nedenle bu davaya konu edilen alacak miktarının da kesinleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Daha önce açılan kısmi davada alınan bilirkişi raporu daha sonra açılan ikinci davada hakimi bağlamaz. Zira bilirkişi raporunun kesinlik kazanması ve kazanılmış hak teşkil etmesi verildiği ilk dava içindir. Bilirkişi raporu takdiri delillerden olup, kısmi davada alacağın dava edilen miktar kadar olduğunun ispat edilmesi yeterlidir.

Açılan ikinci davaya konu edilen alacağın miktarının davacı tarafından ayrıca kanıtlanması gerekir. Bu nedenle ilk davada alınan bilirkişi raporu bu davadaki alacak miktarının da ispatı için yeterli sayılamaz. Mahkemece ilk davada verilen kararda fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmuş olması bu sonucu değiştirmez.

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakta ise de, akdi ilişkinin varlığı çekişme konusu değildir. ... sözleşmesinde yapılan işin bedeli kanıtlanamaz ise, iş bedelinin BK.nun 366. maddesi doğrultusunda yapıldığı tarihteki mahalli rayiçlere göre saptanması gerekir. Açılan ilk davada alınan 07.06.2001 tarihli bilirkişi raporunda yapılan iş bedelinin yapıldığı yıl rayiçlerine göre 3.376.621.184 TL. olduğu açıklanmıştır. Bu miktardan davacının 1/2 payına isabet eden 1.688.310.592 TL.dan kısmi davada hüküm altına alınan 600.000.000 TL. düşüldüğünde davacının bu davada talep edebileceği miktarın 1.088.310.592 TL. olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece bu miktarın hüküm altına alınması gerekirken, imalâtların yapıldığı yıl dikkate alınmadan alacak hesabı yapan bilirkişi raporuna göre karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm, davalının sair temyiz itirazlarının reddine, (2.) bent uyarınca kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 16.3.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11784, Karar No: 2016/15648, Tarih: 27.12.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/11784 E.  ,  2016/15648 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, 2926 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un 4,b/4. maddesi kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir. istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olan 2926 sayılı Kanunun “sigortalılığın başlangıcı ve zorunlu oluşu” başlığını taşıyan 5. maddesinin birinci fıkrasında, “2. madde kapsamına girenler, on sekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yıl başından itibaren sigortalı sayılırlar. Ancak, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren başlar.”, ikinci fıkrasında, “Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz.” hükmü öngörülmüş olup; sigortalı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü meydana getirmektedir. Kişilerin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu ve iradi bir durum değil, kanun gereği kendiliğinden oluşan statüyü belirlemekten ibarettir. Dolayısıyla, sosyal güvenlik hakkından HMK. 307. (HUMK. 91.) maddesi kapsamında feragat olanaksızdır ve açılan sigortalılığın ve sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davadan da vazgeçilemez.

Mahkemece, sosyal güvenlik hakkından feragatın mümkün olmaması nazara alınarak davacının feragat beyanının davanın geri alınması olarak nitelenmesi yerinde ise de, kendisini bir vekille temsil ettiren davalı Kurum yararına karar tarihinde yürülükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekalet ücreti verilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6217 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici 3'üncü madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 438'inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hüküm fıkrasına 6. bent eklenerek “Kendisini bir vekille temsil ettiren davalı Kurum yararına karar tarihinde yürülükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.500,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kuruma verilmesine,” yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.12.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12980, Karar No: 2015/9562, Tarih: 16.10.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/12980 E.  ,  2015/9562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mah. sıfatıyla)

TARİHİ : 11/03/2015

NUMARASI : 2015/161-2015/177

Taraflar arasındaki tespit davasında Yatağan Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) ile Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince (İş Mahkemesi sıfatıyla) ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davacının davalı şirket emrine çalışan işçi olduğunun tespiti ile kanundan ve işyerinde uygulanmakta olan TİS'den doğan fark ücret ve diğer alacakların tahsili istemine ilişkindir.

Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesince, (İş Mahkemesi sıfatıyla), davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu ikametgahı mahkemesi olan Milas Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla) tarafından ise, işin görüldüğü yerin "Yeniköy Termik Santralı Yatağan İşletmesi" olduğu ve seçimlik yetki uyarınca yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının çalıştığı işyeri Yatağan ilçesinde bulunmaktadır ve davacı taraf seçimlik hakkını işin yapıldığı yer olan Yatağan Mahkemesi olarak kullanmıştır. Dolayısıyla davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan Yatağan mahkemesi davaya bakmakla yetkilidir. Yasal düzenlemeler çerçevesinde; uyuşmazlığın Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesinde (İş Mahkemesi sıfatıyla) görülüp çözümlenmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesinde (İş Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 16/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/35870, Karar No: 2013/28208, Tarih: 05.11.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/35870 E.  ,  2013/28208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ (İŞ)

DAVA : Davacı, 6772 sayılı yasa gereğince işçilere ödenen 52 yevmiye tutarında ikramiye alacağının ve 2007 ile 2008 yıllarında maaşından haksız yere kesilen yevmiye ve ... prim alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki bilgi, belgelere ve delillerin taktirinde bir isabetsizlik görülmemesine ve özellikle dosya içeriğine göre hüküm altına alınan alacakların brüt olup, yasal kesintilerin hükmün infazı esnasında yapılacağı anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün bu ilave gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 05.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/36600, Karar No: 2013/10637, Tarih: 11.04.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/36600 E.  ,  2013/10637 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I) Sanık ...'a yüklenen konut dokunulmazlığını ihlal suçu bakımından yapılan incelemede;

Sanık ve arkadaşının, yakınan ...'a ait evin bahçesine gece sayılan bir zaman diliminde girdiklerinin kabul edilmesine karşın, sanık ... hakkında temel cezanın 5237 sayılı TCK'nın 116/4. maddesi uygulanarak belirlenmesi gerektiğinin gözetilmeyerek eksik ceza tayin edilmesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II) Sanık ...'ın yakınanlar ... ve ...'a karşı gerçekleştirdiği hırsızlık suçları bakımından yapılan incelemede;

Yakınan ...'ın, suça konu demirlerin çalındığı inşaat halindeki yerin 15 yıldan beri atıl durumda olduğunu ve bu yerde inşaat faaliyeti olmadığını beyan etmesi karşısında, sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 141/1. maddesine uyduğunu kabul eden mahkemenin nitelendirmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olmasının temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olduğu; hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının ise, 5237 sayılı TCK'nın 145. maddesinde ayrıca düzenlenmesi nedeniyle yasa koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği öneme işaret ettiği; diğer yandan, malın değerinin azlığının Ceza Genel Kurulunun içtihadında da belirtildiği şekilde çoğun içinde azın alınması haline indirgenemeyeceği; anılan yasanın 145.maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, bu durumda hakimin indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamasının gerekli olduğu; ancak, ceza vermekten vazgeçmeye karar verilebilmesi için malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özelliklerinin” de dikkate alınmasının gerektiği; TCK'nın 145.maddesinin uygulanmasında hakime takdir hakkı tanınmış olup, hakimin takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapacağı; tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince, yakınan ...'a ait ikametin bahçesinden 10 TL değerindeki kullanılmış soba ile diğer yakınan ...'a ait, atıl durumda bulunup inşaat halinde olan binadan ise atık inşaat demirlerini çalan sanık hakkında, suça konu inşaat demirlerinin değerinin de belirlenerek suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, yakınan ...'a karşı gerçekleştirilen hırsızlık eyleminin konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” şekilde belirlenecek oranda indirim yapılması ve yakınan ...'a karşı gerçekleştirilen hırsızlık eyleminin konusunu oluşturan malın tespit edilecek değerine göre bir karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi;

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 11/04/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.