muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/20432, Karar No: 2015/2554, Tarih: 19.02.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/20432 E.  ,  2015/2554 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 3201 sayılı Yasa uyarınca tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312. maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 91 ila 94. maddelerinde) düzenlenmiştir.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz temyiz Dairesince görüşülmeyen bir karar, usul hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Hakim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olduğundan, hakim karar verdikten sonra dahi belgelendirilen feragat üzerine davanın bu nedenle reddine karar verebilir ise de, Yargıtay uygulamalarında (örneğin Hukuk Genel Kurulunun 21.10.1981 gün 1981/2-551, 1981/683 ve 2.6.1982 günlü 1982/376-547 sayılı kararları ile 11.4.1940 gün ve 1939/15-1940/70 sayılı tevhidi içtihat kararının gerekçesinden esinlenen uygulama) hüküm temyiz edildikten sonra vaki feragat üzerine mahkemece kendiliğinden bir karar verilmeyerek Yargıtay'ın bu konuda (feragat konusunda) mahkemece bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına dair verilecek kararından sonra ancak dosyayı ele alabilir ve feragate dayanarak davayı reddedebilir.

Bu itibarla; somut olayda davadan feragat edildiği açıkça ve koşulsuz olarak bildirdiğinden, hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4203, Karar No: 2015/13688, Tarih: 06.10.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/4203 E.  ,  2015/13688 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalı vekili Av.... ile davacı vekili Av..... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu ... Köyü 1332 parsel sayılı taşınmazın 28.06.2013 olan değerlendirme tarihi itibarıyla belediyece düzenlenen imar planı içinde olup olmadığı (kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde veya nazım planı içinde), bu imar planının hangi tarihte onaylandığı, kısmen imar planı içinde ise ne kadarlık bölümünün bu plan dahilinde olduğu, belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup olmadığı, belediye ve diğer alt yapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hangilerinden yararlandığı, hangilerinden yararlanmadığı tek tek ayrıntılı olarak açıklanarak) yararlanma durumu, etrafının meskûn olup olmadığı, belediye nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı, kullanım biçimi itibarıyla iskan amacına yönelik yapılaşma olanakları vs. gibi hususların (krokiye bağlanarak açıkça gösterilmek suretiyle) ilgili belediye başkanlığından,

2-Bilirkişi kurulu tarafından değerlendirmeye alınan bağın (yaş üzüm) 2011, 2012 ve 2013 yılları itibarıyla ayrı ayrı kuru ve sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderine (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) ilişkin veri listelerinin .... ilçe müdürlüğünden,

3-Davaya konu taşınmazın tüm tedavülleri ile birlikte tapu kaydının tapu müdürlüğünden

4-Davaya konu taşınmazın tapu kaydına şerh edilen geçit hakkı kurulmasına dair dosyanın mahkemesinden,

Getirtilerek dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2759, Karar No: 2015/16756, Tarih: 18.11.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/2759 E.  ,  2015/16756 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kemalpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/05/2014

NUMARASI : 2012/292-2014/293

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, İzmir İli ....Mahalle 170 ada 123 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme sonucu alınan bilirkişi kurulu raporu karar vermeye yeterli değildir.

Şöyle ki;

1-İrtifak hakkı tesis edilmek amacıyla yapılan kamulaştırma işleminde kamulaştırma bedeli, taşınmazın irtifak hakkı tesisinden önceki ile irtifak hakkı tesis edildikten sonraki değerleri arasındaki farktan ibarettir. Taşınmazın niteliğine göre Kamulaştırma Kanununun 11. maddesinin 3. fıkrası gereğince, taşınmazın tamamının bir bütün olarak değeri tespit edildikten sonra aynı maddenin son fıkrası uyarınca irtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oran ve tutarının gerekçeleri ile belirtilmesi gerekir. İrtifak kurulması nedeniyle taşınmazda meydana gelecek değer düşüklüğünün oranı; taşınmazın cinsi, niteliği, kullanım şekli, irtifak hakkının özelliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.), taşınmazda kapladığı alan ve yeri, istikameti dikkate alınarak belirlenir. Yargıtay uygulamalarında, taşınmazın niteliğine uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum söz konusu olmaması halinde, arazilerde irtifak nedeniyle olabilecek değer kaybının irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin %35 sini aşmaması gerektiği kabul edilmektedir.

Dava konusu taşınmaz üzerindeki irtifak hakkı tesisinde, irtifakın geçtiği yere ve alanına, taşınmazın yüzölçümüne ve niteliğine göre bu değer kaybının % 35 üzerinden hesap ile 0,028 olarak alınması gerekirken daha düşük alınarak eksik bedele hükmedilmesi,

2-Dosyaya getirtilen Kemalpaşa Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğünün ilçe geneline ait 2012 yılı veri listesinde, dekar başına ortalama verim kiraz için 900 kg, zeytin için 650 kg iken hükme esas alınan raporda sırasıyla 700 kg, 500 kg alınmak ve üretim giderleri kiraz için 935 TL zeytin için 320 TL iken hükme esas alınan bilirkişi raporunda üretim giderinin kiraz için 1.008 TL, zeytin için 360 TL alınmak suretiyle değerlendirme yapılması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 18.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6268, Karar No: 2016/2378, Tarih: 03.03.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/6268 E.  ,  2016/2378 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/10/2013

NUMARASI : 2013/8-2013/67

Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 10/10/2013 gün ve 2013/8 - 2013/67 sayılı kararı düzeltilerek onayan Daire'nin 22/01/2015 gün ve 2014/2507 - 2015/813 sayılı kararı davalı ... Uluslararası Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 18.500 Euro bedelle ....'dan ithal ettiği balık ayırma makinesinin, davalı ... Uluslararası Nak. Dış Tic. Ltd. Şti'ye ait ve diğer davalı .... Sigorta A.Ş'ye sigortalı bulunan antrepoda çıkan yangın neticesinde tamamen hasara uğradığını, davalı .. .. .... Toplu Yapı Kooperatifi'nin de yapı maliki sıfatıyla zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, anılan meblağın 27/06/2007 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yangının davalı ... Uluslararası Nak. Dış Tic. Ltd. Şti'ye ait antrepoda çıkışında ve yayılmasında anılan davalının kusurlu olduğu, meydana gelen zarar nedeniyle poliçe kapsamında davalı sigorta şirketinin de sorumlu bulunduğu, davalı antrepo işletmecisinin kendisi dışında başka şahısların da kusuru bulunduğunu belirtip, bunu davacıya karşı ileri sürmesinin vedia akdi hükümleri gereğince mümkün olmadığı, bina malikinin, binada bulunan havalandırma boşluğunun yapımındaki kusuru nedeniyle yangının yayılmasında sorumluluğu olsa da, dava konusu olayda davacının makinesinin giriş kattaki antrepoda bulunması nedeniyle yapı malikinin bir kusurunun bulunmadığı gerekçesiyle davalı .. .. .... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile 18.500 Euro'nun tahsil tarihindeki kur üzerinden Devlet bankalarının bu para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faizi ile anılan davalılardan tahsiline (davalılardan .... Sigorta A.Ş'nin teminat limiti ve sigorta sözleşmesine göre başvurulan tüm talepler dikkate alınarak taleplerin garameten paylaşımı nedeniyle bu miktarın 22.757,74 TL'sinden sorumlu tutulması kaydıyla), davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair verilen karar davacı vekili ile davalı ... Uluslararası Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 22.01.2015 tarihli kararı ile düzeltilerek onanmıştır.

Davalı ... Uluslararası Nak. Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Davalı ... Uluslararası Nak. Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı ... Uluslararası Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı ... Uluslararası Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 3,20 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 265,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 03/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18382, Karar No: 2012/6028, Tarih: 28.02.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/18382 E.  ,  2012/6028 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Oluş, sanığın tüm aşamalardaki istikrarlı beyanları ile hakkında kesin mahkumiyet hükmü kurulan diğer sanık ...'ın sanığın beyanlarını destekler nitelikteki kovuşturma evresi beyanı ile tüm dosya içeriğinden, sanığın birlikte gezerken arkadaşı diğer sanık ...'in sokakta rastladığı kimliği belirsiz bir çocuktan aldığı suça konu mermileri, aracının torpido gözüne koymasına rıza göstermek biçimindeki eylemin- de suç kastının bulunmadığı gözetilmeden yazılı biçimde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygu- lanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 28.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3915, Karar No: 2022/2253, Tarih: 23.03.2022

**12. Ceza Dairesi         2020/3915 E.  ,  2022/2253 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK’nın 85/1, 62/1, 63/1, 53/6. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

“14.04.2013” olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığında yanlış yazılması, mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmekle, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya içeriğine göre, olay günü, gündüz vakti, meskun mahalde, sanığın sevk ve idaresindeki otomobil ile parke kaplama, düz, eğimsiz, tek yönlü caddede seyir halindeyken üç yönlü T kavşak mahalline geldiğinde seyrine göre sağdan yola girip kavşak başını kullanarak karşıdan karşıya geçmek isteyen yaya ...’e aracının sağ ön köşe kısımları ile çarpması sonucu ...’in genel beden travmasına bağlı sol kavikula, sağ skapula, sağ 1, 2, 3, 4 ve 5. kotlarda kırık, sağ glenoid kavitede fraktür ile birlikte beyin kanaması, kontüzyo cerebri, bilateral akciğerde hemopnömotoraks, akciğer kontüzyonu ve gelişen komplikasyonları sonucu 25.05.2013 tarihinde öldüğü, kişinin maruz kaldığı trafik kazasına bağlı yaralanması ile 25.05.2013 tarihinde ölümü arasında illiyet bağı bulunduğunun belirlendiği, sanığın asli kusurlu olarak yayanın ölümüne neden olduğu olayda, mahkemece tayin edilen temel ceza miktarında isabetsizlik bulunmadığından, tebliğnamede bu hususta bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin, delillerin takdirinde hataya düşüldüğüne, hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmediğine, ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 23.03.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/787, Karar No: 2020/878, Tarih: 03.03.2020

**15. Hukuk Dairesi         2020/787 E.  ,  2020/878 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Tüketici Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava yükleniciden bağımsız bölüm satın alan 3. kişi tarafından ... aleyhine açılmış olup, bilahare arsa sahibi kooperatif ve yüklenici şirket hakkında açılan davaların birleştirilmesi sonucu yükleniciden alınan bağımsız bölümün tapu kaydının iptâl ve tescili istemine ilişkindir. Mahkemece dava dilekçesinin usulden reddine ve mahkemenin görevsizliğine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 3. maddesi c bendinde konut ve tatil amaçlı taşınmaz malların satımı da Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un kapsamına alınmıştır. Dava konusu taşınmaz konut niteliğinde olup, davacı aynı Yasa'nın "e" bendine göre tüketici, davalı şirket satıcıdır. Davalı kooperatif de arsa sahibi sıfatıyla davanın sonucu hukuki durumunu etkileyeceğinden davada taraf olarak yer almıştır. 4077 sayılı Tüketici'nin Korunması Hakkındaki Kanun'un 23. maddesi gereğince tüketici yasasının uygulanması ile ilgili ortaya çıkacak ihtilâflara ilişkin davalara bakmakta tüketici mahkemeleri görevli olup davaların tüketici mahkemesinde bakılması zorunludur.

Davacı davasında önceki tapu maliki belediyenin taşınmazı tahsis ettiği dava dışı ... Konut Yapı Kooperatifinin (... Konut Yapı Kooperatifler Birliği) arsa sahibi sıfatıyla yüklenici davalı ... Sınai Ürünler Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. ile imzaladığı arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi gereğince yapılacak inşaatta yükleniciye isabet eden bağımsız bölümü satın aldığını ileri sürerek temliken tescil sebebine

dayalı olarak tapu iptâli ve tescil isteminde bulunmuştur. Davacı, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan tüketici, davalı yüklenici şirket satıcı, kooperatif de arsa sahibi olup davacı, yüklenicinin temlikine dayalı olarak tapu iptâl ve tescil isteminde bulunduğundan davaya bakmakla tüketici mahkemesi görevlidir. Arsa sahibi kooperatifin davada taraf olması ve yüklenicinin bağımsız bölüm sattığı kimselere ayrıca kooperatife üye yapacağını üstlenmiş olması ihtilâf kooperatif üyeliği ya da üye yapılmamasından kaynaklanmadığı ve temliken tescil isteminden kaynaklandığından tüketici mahkemelerini görevsiz, ticaret mahkemelerini görevli hale getirmez.

Bu durumda mahkemece davaya bakmakla görevli olduğundan, arsa kendisine tahsis edilen birlik üyesi SS ... Konut Yapı Kooperatifi hakkında bu dava ile birleştirilmek üzere dava açtırılıp birleştirilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası incelenip sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken Yargıtay Yüksek 14. Hukuk Dairesi'nin 03.04.2013 gün 2013/2787 Esas, 2013/5144 Karar sayılı görev noktasından yapılan bozma ilamına uyulmasına rağmen yeniden görevsizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 6502 sayılı Kanun'un 73. maddesi gereğince tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlıkça açılacak davalar her türlü harçtan muaf olduğundan davacıdan harç alınmasına yer olmadığına, ödediği temyiz peşin ve Yargıtay başvurma harçlarının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 03.03.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5807, Karar No: 2015/6323, Tarih: 29.04.2015

**1. Hukuk Dairesi         2015/5807 E.  ,  2015/6323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : FETHİYE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/06/2014

NUMARASI : 2014/53-2014/556

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil olmazsa tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi .. ..'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, gabin ve hile hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali ile tescil olmazsa tazminat istemine ilişkindir.

Davacı,okuma yazma bilmeyen,cahil ve kandırılmaya müsait olduğunu, 2408 parsel sayılı taşınmazını davalı şirket yetkililerinin "arazilerin baraj altında kalacağı, verilebilecek en iyi fiyatın verildiği,kamulaştırmada çok daha düşük bedel ödeneceği" yönündeki telkinleri ile 30.01.2009 tarihinde m²'sini 3.50 liradan 34.650,00 TL bedelle satış suretiyle temlik ettiğini, ancak derecattan geçerek kesinleşen kamulaştırma dosyalarına konu olan komşu parseller için tespit edilen m2 değerlerinin 12,00 TL-14,00 TL arası olduğunu ileri sürerek satış sözleşmesinin feshine, taşınmazın iadesine olmazsa edimler arasındaki oransızlığın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ve ihbar olunanlar,davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece,davacının taşınmazını rızaen davalı şirkete sattığı, benzer nitelikteki kamulaştırma dosyalarında çıkan kararların Yargıtaydan dönünceye kadar sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülmediği,hata ve hile iddiasına dayalı davada somut delil bildirilmediği sözleşmenin ayakta tutulması gerektiği, sözleşmeye bağlılık ilkesinin sözleşme hukukunun temel ilkelerinden biri olduğu, aksinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edeceği gibi sözleşmenin öngörülen unsurları taşımaması durumunda geçersiz kabul edilse dahi tarafların geçerli bir sözleşme varmış gibi karşılıklı edimlerini dürüstlük kuralına göre yerine getirdikleri takdirde sözleşmenin geçerli kabul edileceği ve geçersizliği ileri sürmenin de hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.1990 gün ve 1990/1-152-1990/236 sayılı kararında da vurgulandığı üzere davada dayanılan maddi olaylar bakımından birkaç hukuki nedenin birarada gösterilmesinde ilke olarak usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur.

Eldeki davada iddianın içeriğinden ve ileriye sürülüş biçiminden gabin ve hile hukuksal nedenlerine dayanıldığı açıktır.

Bilindiği üzere;sözleşmenin gabin (aşırı yararlanma) nedeniyle illetli olduğunun kabulü için edim ve karşı edim arasındaki oransızlığın, taraflardan birinin, diğerinin şahsında mevcut özel bir durumu bilerek istismar etmesi, sömürmesi sonucu oluşması gerekir. Dar ve zor durumda kalmaları nedeniyle, sözleşme yapmaya, mallarını çok düşük bedel ile devretmeye sürüklenmiş

./..

Eldeki davada iddianın içeriğinden ve ileriye sürülüş biçiminden gabin ve hile hukuksal nedenlerine dayanıldığı açıktır.

Bilindiği üzere;sözleşmenin gabin (aşırı yararlanma) nedeniyle illetli olduğunun kabulü için edim ve karşı edim arasındaki oransızlığın, taraflardan birinin, diğerinin şahsında mevcut özel bir durumu bilerek istismar etmesi, sömürmesi sonucu oluşması gerekir. Dar ve zor durumda kalmaları nedeniyle, sözleşme yapmaya, mallarını çok düşük bedel ile devretmeye sürüklenmiş

./..

kişileri korumak zayıfı güçlüye ezdirmemek için hukukumuzda da düzenlemeler yapılmış 6098 s. Türk Borçlar Kanunun (TBK) 28. (818 s. Borçlar Kanunun (BK) 21) maddesi ile aynen; "Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa, bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği takdirde, zarar gören, durumun özelliğine göre ya sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek ediminin geri verilmesini ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir.

Zarar gören bu hakkını, düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği; zor durumda kalmada ise, bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak beş yıl içinde kullanabilir." hükmü getirilmiştir.

O halde, aşırı yararlanmadan (gabinden) söz edilebilmesi, objektif unsur olan edimler arasındaki aşırı oransızlık yanında, bir tarafın darda kalma, tecrübesizlik, düşüncesizlik (hafiflik) hallerinin bulunması, diğer yanın ise yararlanmak, sömürmek kastını taşıması biçiminde iki sübjektif unsurun dahi gerçekleşmesine bağlıdır. Gabinin varlığı zarar görene (sömürülene), sözleşme tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirerek iptal davası açıp iddiasını her türlü delille kanıtlama ve verdiğini geri isteme hakkı ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteme hakkı verir.

Hemen belirtmek gerekir ki gabin davasında öncelikle edimler arasındaki, aşırı oransızlık üzerinde durulmalı, objektif unsur ispatlandığı takdirde zarar gördüğünü iddia edenin kişiliği, yaşı, sağlık durumu, toplumdaki yeri, ekonomik gücü psikolojik yapısı gibi maddi, manevi yönler yani sübjektif unsur derinliğine araştırılıp incelenmelidir.