muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/13664, Karar No: 2017/2714, Tarih: 03.04.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/13664 E.  ,  2017/2714 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu taşınmazlara komşu taşınmazların ada ve parsel numaraları tespit edilerek bu taşınmazlara ait kadastro tespit tutanak örnekleri ile kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının ve varsa dayanak tapu ve vergi kayıtları ile davalı iseler dava dosyalarının,

2) Fen bilirkişisinin 29.04.2014 tarihli raporuna ekli krokide dava konusu taşınmazlara komşu taşınmazlar olarak gösterilen tescil harici bölümlere ilişkin açılmış tescil davası olup olmadığının araştırılarak açılmışsa tespit edilecek dava dosyalarının, tescil davası sonucunda kişiler adına tesciline karar verilen taşınmazlar var ise bunlara ilişkin dava dosyalarının,

3) Çekişmeli taşınmazların imar uygulamasına konu edilip edilmediği, nazım veya uygulamalı imar planları kapsamında kalıp kalmadıkları ve imar uygulamasının kesinleşip kesinleşmediğinin ilgili belediyeden sorulması, imar planı, ada dağıtım cetveli ve haritasının getirtilmesi, çekişmeli yer için imar parselleri oluşturulmuş ve tapuya kayıt edilmişse, bu parsellerin tapu kayıtları, ilgili imar planları ve haritalarının,

4) Dava konusu taşınmazların bulunduğu ... ilçesi, ... beldesi, .. mahallesinde genel arazi kadastrosunun ne zaman yapıldığı, genel arazi kadastrosunda taşınmazların tapulama dışı kalma sebebi ve dava konusu taşınmaz ve komşularını gösterir geniş arazi kadastro paftasının getirtilerek dosyasına konulması,

5) Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yeri kapsayan en eski memleket haritası ve yapımında kullanılan hava fotoğrafı ile 1993-1998'li yıllara ait hava fotoğrafları ve bunlardan elde edilen memleket haritaları bulunduğu yerden getirtilerek dosya içine konulduktan sonra, dava dosyası hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek getirtilen en eski memleket haritası ve yapımında kullanılan hava fotoğrafı ile 1993-1998'li yıllara ait hava fotoğrafları ve bunlardan elde edilen memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunun çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazlar üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şeklinin detaylı olarak incelendiği ek rapor düzenletilerek bu dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 03/04/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1608, Karar No: 2012/5002, Tarih: 27.03.2012

**4. Hukuk Dairesi         2012/1608 E.  ,  2012/5002 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vd. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Hiz. A.Ş ve diğerleri aleyhine 27/04/2010 gününde verilen dilekçe ile baz istasyonunun kaldırılması istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 25/10/2011 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi davalılar ... İletişim Hiz. A.Ş ve Vodafone Telekominikasyon A.Ş vekilleri, duruşmasız olarak incelenmesi de Türk Telekominikasyon A.Ş vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 27/03/2012 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılardan ... İletişim Hiz. A.Ş vekili Avukat ... ile karşı taraftan davacılar vekili Avukat ... geldiler, diğer davalı ... Telekominikasyon A.Ş adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra taraflara duruşmanın bittiği bildirildi. Dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, sağlığa zarar verdiği iddiası ile davalı şirkete ait baz istasyonunun kaldırılması talebine ilişkindir. Dava kabul edilmiş, karar davalılarca temyiz edilmiştir.

Baz istasyonları temel olarak, alıcı/verici antenler sayesinde elektromanyetik dalgayı (sinyali) alma ve gönderme işlemi yapan cihazlardır. Baz istasyonları; konuşma trafiğinin az olduğu kırsal alanlarda 35 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen (macro) konuşma trafiğinin daha yoğun olduğu şehir içlerinde 1-2 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen (mikro) ve bina içleri ve alış veriş merkezleri gibi yerlere kurulan çıkış güçleri oldukça düşük olan (piko) çeşitlerinden oluşur.

Cep telefonlarının sağlıklı çalışabilmesi için; baz istasyonlarının bal peteği benzeri şeklinde bir yapıda ve her bir peteğin içinde de en az bir baz istasyonunun kurulu bulunması gereklidir. Her baz istasyonu belirli sayıda abone konuşturabilir. Bu nedenle insanların yoğun yaşadığı yerlerde konuşma trafiğinin bir kesintiye uğramaksızın karşılanabilmesi için daha çok sayıda baz istasyonunun kurulması gerekmektedir.

Baz istasyonunun şehir dışına çıkartılması halinde, hücresel yapı oluşturulamaması nedeni ile sinyallerin abonenin cep telefonuna ulaşabilmesi için çok yüksek elektromanyetik dalgalar oluşturması gerekecektir. Aynı zamanda kullanıcı cep telefonu da baz istasyonuna sinyali yeteri seviyede ulaştırabilmek için daha fazla güç kullanacağından daha fazla insanın daha fazla elektromanyetik alana maruz kalması kaçınılmaz olacaktır.

Baz istasyonlarının insan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü(IEEE)… vb bir çok ulusal ve uluslararası kuruluş

Baz istasyonlarının insan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü(IEEE)… vb bir çok ulusal ve uluslararası kuruluş

çalışmalar yapmakta ve bu çalışmaların neticesinde bir takım sınır değerler belirlenmiş bulunmaktadır.

Mevzuat gereğince baz istasyonlarının sağlığa ve çevreye zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dâhilinde kurulacağını belirlemek ve kurallarını koymak işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

Baz istasyonları, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 37. maddesine dayanılarak BTK tarafından bu konuyu düzenleyen Yönetmelikteki yer, ölçü ve limit değerlere göre verilen güvenlik sertifikası gereğince kurulmaktadır.

BTK tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikte, Türkiye’de geçerli olacak sınır değerleri; İngiltere, Amerika, Kanada, ICNIRP ve Avrupa Birliğinin kabul ettiği değerin yaklaşık ¼’ü olarak belirlenmiştir.

Sağlığa zarar veriyor iddiası haricinde baz istasyonlarının sertifikada belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olarak kurulmadığı, başlangıçta uygun kurulsa dahi sonradan sertifikadaki limit değer ve güvenlik mesafelerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile kaldırılmasına ilişkin talep ve itirazların mevzuat gereğince BTK’ya yapılması gerekmektedir. Bu kurumun uygulama ve verdiği kararın uygun bulunmaması halinde idari yargıda dava açılması gerekir. Keza davacı, baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafelerine uygun olmasına rağmen zararlı olduğunu iddia ediyorsa, idari yargıda idareye karşı yönetmeliğin iptali davası açması gerekir.

Sağlığa zarar veriyor iddiası ile baz istasyonunun kaldırılması, MK’nun 737. Maddesinde düzenlenen komşuluk hukukuna göre adli yargıda açılacak dava ile istenebilir. Bu davada davacının baz istasyonunun sağlığına zarar verdiğini ve baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere uygun bulunmadığını ispatlaması gerekir. Kanıtlanmayan mücerret (soyut) “uzun vadede zarar verir, baz istasyonu yakın mesafede, görünce moralim bozuluyor,..vs gibi” nedenlerle dava açılması ve kabulü hukuka ve yasalara uygun değildir.

Bu şekilde adli yargıda açılan davalarda mahkemece, tarafların delil ve belgeleri toplandıktan sonra dava konusu baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olup olmadığı, davacının sağlığına zarar verip vermediği konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak, alınacak bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Bu şekilde adli yargıda açılan davalarda mahkemece, tarafların delil ve belgeleri toplandıktan sonra dava konusu baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olup olmadığı, davacının sağlığına zarar verip vermediği konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak, alınacak bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Dosya kapsamı ve yukarıda belirtilen ilke ve bilgiler gözönüne alındığında davaya konu baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca baz istasyonunun soyut değerlendirmeler dışında davacının sağlığına zarar verdiği teknik, ilmi ve inandırıcı delillerle kanıtlanamamıştır. Şu durumda davanın reddine karar verilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden davanın kabul edilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve temyiz eden davalılardan ... İletişim Hiz. A.Ş yararına takdir olunan 900,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacılara yükletilmesine ve davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 27/03/2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

(M)

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.27/03/2012
Yargıtay — Esas No: 2019/2040, Karar No: 2019/3011, Tarih: 02.05.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/2040 E.  ,  2019/3011 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava dilekçesinde; kat maliklerinin izni olmaksızın plan ve projeye aykırı olarak anayapının alt katında bulunan ofisinin duvarından bir delik açıp yan taraftaki binanın altındaki ofisi arasına köprü kurduğunu ileri sürerek davalının müdahalesinin önlenmesi, köprünün kal'i ve eski hale getirilmesi istenilmiştir.

.......Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi 2015/19523 Esas, 2015/17692 Karar sayılı ilamıyla "...dosya içindeki bilgi ve belgelerden, davalının ortak yer olan duvara müdahale ederek geçiş için tüp geçit yaptığı alaşılmaktadır. Düzenlenen bilirkişi raporunda söz konusu duvarın yıkılarak karşı binaya geçiş için tünel yapılması şeklindeki müdahalenin onaylı mimari projeye veya vaziyet planına uygun bulunup bulunmadığı kuşku ve duruksamaya yer vermeyecek şekilde açıklanmamıştır. Mahkemece bu konuda yerinde yeniden inceleme yaptırılarak rapor aldırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayanan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması doğru görülmemiştir..." denilerek bozulmasına hükmedilmiştir.

Mahkemece;yapılan keşif sonucu alınan kök ve ek rapor gereği dava konusu tüp geçidin ortak alanda kaldığı ve imara aykırı bir yapı olduğu tespit edilmiştir. Davalı mimari proje gereği ruhsat talep etmiş ve belediye her ne kadar ruhsat vermiş ise de daha sonra ilgili işlemin sehven yapıldığından bahisle ruhsatı iptal etmiştir. Ayrıca yapılan tebliğ gereği eski hale getirmesi için davalıya süre tanımış fakat davalı buna rağmen işlem yapmamıştır. Ortak alanda bulunan tüp geçidin yapımı için gerekli imza, bozma öncesi alınmamış bozma sonrası 7 Şubat 2017 tarihinde bu eksikliği giderici işlem yapılmaya çalışılmış ve giderilememiştir. Bozma ilamı gereği ve bilirkişi raporu incelendiğinde tüp geçidin imara aykırı olduğu da tereddüte mahal vermeyecek şekilde tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, müdahalenin meni ve eski hale getirme istemine ilişkindir.

Mahkemece hüküm kısmında "davanın kabulü ile" denmekle yetinilmesi hükmün infaza kabil olmasını engellemektedir. 6100 sayılı HMK'nın 297/2. madde ve bendine göre; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Kanunun bu hükmüne aykırı olarak

......

Mahkemece hüküm kısmında "davanın kabulü ile" denmekle yetinilmesi hükmün infaza kabil olmasını engellemektedir. 6100 sayılı HMK'nın 297/2. madde ve bendine göre; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. Kanunun bu hükmüne aykırı olarak

......

davalı tarafın, plan ve projeye aykırı olarak gerçekleştirdiği imalatların nelerden ibaret olduğu ve bunların ne şekilde eski hale getirileceğinin hüküm fıkrasında açıkça belirtilmeden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde iadesine 02/05/2019 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/34775, Karar No: 2016/1476, Tarih: 21.01.2016

**22. Hukuk Dairesi         2015/34775 E.  ,  2016/1476 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının işçileri olmadığını ve kendi isteği ile işten ayrıldığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının belirsiz alacak davasına konu edilemeyceğinden, diğer alacak isteklerinin tefrik edilmesine, kıdem ve ihbar tazminatı istekleri açsından ise hukuki yarara yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 176. maddesinde taraflardan her birinin, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebileceği ve aynı davada, tarafların ancak bir kez ıslah yoluna başvurabileceği açıklanmıştır.

Somut olayda davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı, mahkemece fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacaklarına ilişkin davaların tefrik ile ayrı esas numarasına kaydına karar verilmiştir. Davacı 13.02.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile açıkça dava tipini ve miktarını da ıslah ettiğini davanın kısmi dava olarak devamını talep etmiş ve netice-i taleplerini kısmi dava türüne uygun olarak yenilemiştir. Dava türünün belirlenmesi usuli bir işlem olup davacı dava devam edreken bu usuli işleme ait ıslah talebinde bulunabilmelidir. Mahkemece davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatı isteğinin usulden reddi bu yönü ile isabetsiz olmuştur. Kaldı ki 6100 sayılı Kanun'un 109. maddesinin 2. fıkrasının yürürlükte olduğu tarihte de Dairemiz geniş yorum ile talebin belirlenebilir olduğu alacaklarda kısmi dava açılabileceğini benimsemişti. 6100 sayılı Kanun'un 109/2. fıkrasının, 01/04/2015 tarihli 6644 saylı Kanun'un 4. maddesi ile mülga hale gelmesi ile talep konusu miktarın belirlenebilir olduğu durumlarda kısmi dava açılmasının kabulü artık tartışma dışı kalmıştır. Açıklanan tüm bu sebeplere göre artık davacının belirsiz alacak davası olarak talep ettiği kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin davasını kısmi dava olarak ıslah etmesinde engel bir durum bulunmadığından ıslah talebinin kabulü ile yargılamaya devam edilmesi gerekirken usulden reddi hatalı olmuştur.

Sonuç :

Sonuç :

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 21.01.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20268, Karar No: 2014/2784, Tarih: 17.02.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/20268 E.  ,  2014/2784 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 16.05.2013

No : 2011/51-2013/323

Dava, ölüm aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalının vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı murisinin öldüğü tarih itibariyle ölüm sigortasından sağlanan yardımlar, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanun’un 65 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

506 sayılı Kanun’un 66. maddesinin d fıkrasının ilk halinde “Ölüm tarihinde, en az 5 yıldan beri sigortalı bulunan ve her yıl için ortalama olarak en az 150 gün veya toplam olarak 1800 gün Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primi ödemiş bulunan, sigortalının hak sahibi kimselerine aylık bağlanır.” hükmü öngörülmüştür. Aynı Kanunda, 01.03.1969 tarihinde yürürlüğe giren 1186 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, sigortalılık süresine ve toplam prim gün sayısına ilişkin koşullar korunurken, yıllık ortalama prim gün sayısı 120 güne indirilmiştir. 01.04.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2422 sayılı Kanunla madde yapısı değiştirilerek bu defa 506 sayılı Kanun’un 66’ncı maddesinin c fıkrası ile, toplam prim gün sayısı 1800 gün olarak belirlenmiş, yıllık ortalama prim gün sayısı ise 180 güne çıkarılmıştır. Buna ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi’nin 06.01.2005 tarih 2001/479 sayılı kararı ile anılan fıkradaki “veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün” ifadesinin iptalinin ardından 16.12.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan ve 18.10.2006 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5561 sayılı Kanunla “5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinde en az 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş durumda” olma hükmü getirilmiş, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un 32/2-a maddesinde de, “En az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya... her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş” olma koşulu düzenlenmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.10.2004 gün ve 528/533 sayılı kararında açıkça belirtildiği gibi; kural olarak; her kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren derhal hukuksal sonuçlarını doğurmaya başlar ve bu tarihten sonra meydana gelen olaylara ve ilişkilere uygulanır. Bu kuralın doğal sonucu da, kanunların yürürlüğe girmelerinden önceki olayları etkilemeyeceği, başka bir anlatımla geriye yürümeyecekleridir. Ancak sosyal güvenlik hukukunun kamusal niteliği itibariyle, devam eden uyuşmazlıklarda, tamamlanmamış hukuki durumlara yeni kanun veya düzenleyici kural, “derhal yürürlüğe girme” niteliği nedeniyle uygulanacak ve hukuki sonuçlarını doğuracaktır. Tamamlanmış hukuki durumları yeni kanun veya düzenleyici kuralın etkilememesi ve onlar üzerinde hukuki sonuç doğurmaması ise kazanılmış hakları saklı tutma amacı gütmektedir. Bu durumda, kazanılan sosyal sigorta hakkının başlangıç tarihi yeni kanunun yürürlüğe girdiği tarih esas alınarak belirlenir.

Bu düzenlemeler paralelinde eldeki davada, murisin vefat ettiği 26.11.2001 tarihi itibariyle yürürlükte olan ve yukarıda değinilen 2422 sayılı Kanun ve devamında haksahibi lehine getirilen düzenlemelerin uygulanması gerektiği belirgin olup, davacıya ölüm aylığı bağlanması için gereken şartlar; murisin, önce toplam olarak 1800 gün veya 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması, 18.10.2006 tarihi sonrasına ilişkin olarak ise, 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinde en az 900 gün prim ödemiş olması gerekir.

Bu yönde, sigortalılık süresi başlangıcı 01.03.1973 tarihi ve 995 gün 506 sayılı Kanun kapsamında primi olan muris için 110 gün askerlik ile 705 gün yurtdışı çalışması borçlanma bedelleri 13.10.2006 tarihinde ödendiğinden ve bu tarih itibariyle ölüm aylığı bağlanması için şart olan 1800 prim ödeme gün sayısı gerçekleştiği belirgin olduğundan bu tarihi takip eden aybaşından itibaren ölüm aylığı bağlanan davacıya, öncesine ilişkin olarak gereken gün sayısında prim ödeme şartı gerçekleşmediğinden ölüm aylığı bağlanması mümkün olmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.