muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/14897, Karar No: 2012/23001, Tarih: 07.11.2012

O halde bu fiillerden doğan zararların ödettirilmesi istekleri, 2557 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2.maddesi hükmünce bir tam yargı davasıdır ve bu davalara bakmaya idari yargı yeri görevlidir. Yapılan işlerin plan veya projelere aykırı olması halinde ise, ortada idari kararın tatbiki olan bir fiil bulunmadığından, bu iddia ile açılmış bir davada haksız eyleme ilişkin özel hukuk hükümleri uygulanacaktır. Haksız fiilden doğan zararların tazminine ilişkin davaların özel hukuk hükümlerine göre çözüm mercii ise adli yargı yeridir. (HGK. 2010/7-672 Esas 2011/1)

Somut olayda alacaklı davacı, borçlu davalı ... ve hakkında hüküm kesinleşen diğer davalı aleyhine haksız fiilden kaynaklanan tazminat alacağının tahsili için ilamsız icra takibi yapmış olup, itiraz üzerine takip durmuş ve davacı görülmekte olan itirazın iptali davasını açmıştır. Görülmekte olan davanın davalı ... Belediyesi yönünden devam ettiği; diğer davalı için ise kararın kesinleştiği açıktır. Davalı bölümüne iki ayrı davalının isminin de yazılması maddi hata olarak değerlendirilmiştir.Bu bağlamda, hiç kuşku yoktur ki; kamu hizmeti vermekle yükümlü olan davalı ..., bu hizmeti doğrudan kendisi yerine getirmiş ve bir idari kararın plan ve projelere uygun biçimde uygulanmasından bir zarar doğmuş olsaydı, üçüncü kişiler bu zarar nedeniyle açacakları davada hizmet kusuruna dayanacaklarından, bu dava tam yargı davası, bunun çözüm mercii de idari yargı olacaktı.Uyuşmazlık konusu olay ve davada, davalı yönünden ise; davalı ...'nın hizmet kusuruna değil, adam çalıştıran sıfatıyla, gözetimi ve denetimi altında çalışan yüklenicinin eylem ve işlemlerinden, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 55. maddesi (6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 66. maddesi) gereğince sorumlu olduğu iddiasına dayalı tazminat alacağının tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmakla, açık biçimde adli yargı mercilerinin görev alanında kalmaktadır.O halde; mahkemece, işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 17.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/331, Karar No: 2025/1279, Tarih: 26.03.2025

**6. Hukuk Dairesi         2024/331 E.  ,  2025/1279 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1030 E., 2023/1253 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2017/178 E., 2019/512 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 2004/185996, 2007/69373, 2007/17094, 2007/197267 ve 2008/37977 ihale kayıt numaralı işe ilişkin sözleşmeler imzalandığını, ihaleler kapsamında hakediş icmallerinin hatalı düzenlendiğinin ve hak edişlerin birim fiyat cetvellerine uygun olarak düzenlenmediğinin ve bu suretle hakediş ödemelerinde eksiklikler bulunduğunun tespit edildiğini, davalı iş sahibine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını, hakediş ödemeleri yapılırken yemek ve yol bedellerinin mükerrer olarak kesildiğini, aynı işe ilişkin sonraki yüklenici için yapılan hakediş hesaplamalarında belirtilen hatanın düzeltildiğini belirterek eksik hakediş bedeli karşılığı 910.470,85 TL bedelin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, zamanaşımı süresinin sona erdiğini, davacının taraflar arasında imzalanan hizmet alımları tip sözleşmesinin 42. maddesi uyarınca düzenlenen hak ediş belgelerine herhangi bir itirazda bulunmadığını, itiraz kaydının olmadığını, süresi içerisinde itiraz edilmeyen hakedişlere daha sonra itiraz edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, zamanaşımı süresinin sona erdiğini, davacının taraflar arasında imzalanan hizmet alımları tip sözleşmesinin 42. maddesi uyarınca düzenlenen hak ediş belgelerine herhangi bir itirazda bulunmadığını, itiraz kaydının olmadığını, süresi içerisinde itiraz edilmeyen hakedişlere daha sonra itiraz edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda bilgileri yazılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmelerin hizmet sözleşmesi niteliğinde bulunduğu, 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi oldukları, 2005 yılında imzalanan sözleşmeye konu taleplerin zamanaşımına uğradığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde hakedişlerin ve ödemelerin yapılmasına ilişkin detaylı düzenlemelerin bulunduğu, sözleşmelerin eki niteliğindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinde hak edişlere ilişkin itiraz sürecinin ne şekilde olacağının belirlendiği, basiretli tacir olan davacının belirlenen süreler içerisinde düzenlenen hakedişlere ve dayanaklarına itiraz ettiğine ilişkin herhangi bir belgenin dosya kapsamına sunulmadığı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile hizmet işleri genel şartnamesinin tarafları bağlayan hükümleri içerdiği, delil sözleşmesi niteliğinde bulunduğu, sözleşme hükümlerinin ahlaka aykırı olmadığı, dürüstlük kuralına aykırı düşmediği, hakediş icmallerinin ve ödemelerinin davalı tarafından tek taraflı olarak belirlenmediği, belli bir usul çerçevesinde düzenlendiği, itiraz sürecine ilişkin düzenlemenin davacının hesaplamalara katılmasını ve yanlışlıkları gidermesini sağlamak üzere hükümler içerdiği, davacının süresi içerisinde hakedişlere itiraz etmediği, düzeltme ve itiraz hakkını kullanmadığı, talebin haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşmelerin tip sözleşme olduğu, müzakere ile ortaya çıkmadığı, genel işlem koşulu niteliğinde bulunduğu ve yok sayılmasının gerektiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 43. maddesi kapsamında idarenin hakediş hesaplamalarında açık hataya düşmesi nedeniyle taleplerinin kabul edilmesinin gerektiğini, idarenin tek yanlı olarak düzenlediği şartname hükümlerinin emredici kanun hükümlerine aykırı olamayacağını, dava konusu alacağın açık hesap hatası sonucunda oluştuğunu, ilk başta davacının hatayı tespit etmesinin mümkün olmadığını, idarenin hatası ile oluşan zararın davacıya yüklenilmesinin yerinde olmadığını, bilirkişi raporu ile de zararlarının belirlendiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet sözleşmeleri kapsamında alacak istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet sözleşmeleri kapsamında alacak istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri ile ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere idare kamu hizmetlerini yerine getirmesi sırasında bir takım tasarruflarda bulunmak zorundadır. Bunlardan biri de üçüncü kişilerle yapacağı sözleşmelerdir. İdarenin sözleşme için tarafını belirlerken izleyeceği yol ise ihaledir. Bu işlemin kuralları da kanunlarla düzenlenmiştir. Uygulamada halen yürürlükte olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun günümüzün değişen ve gelişen ihtiyaçlarına cevap veremediği, ortaya çıkan aksaklıkları gidermede yetersiz kaldığı, bütün kamu kurumlarını kapsamadığı, Avrupa Birliği ve uluslararası ihale uygulamalarına paralellik göstermediği görüldüğünden, kamu ihaleleri ile ilgili geniş kapsamlı yeni bir kanun hazırlanmasına ihtiyaç duyulmuş, bu amaçlar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Ancak, Kamu İhale Kanunu'nda uluslararası mevzuat gereği sadece sözleşmelerin imzalanmasına kadar olan ihale süreci ile ilgili hükümlere yer verilebildiğinden, yapılan ihaleler sonucunda düzenlenecek sözleşmeler ile ilgili hususlarda bir boşluğa neden olunmaması için, bu konu ile ilgili hükümlerin ayrı bir kanun ile düzenlenmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Anılan kanunlardan da anlaşılacağı üzere bu kanunların kapsamına giren idareler, sözleşmelerin tarafını seçme konusunda özel hukuktaki gibi serbest olmayıp, sözleşme tarafını ihale yolu ile belirlemekte, hatta doktrinde tartışmalı olmakla birlikte ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalamadığında özel hukuktaki gibi sözleşme öncesi sorumluluğunun (culpa in contrahendo) bulunduğu kabul edilmektedir (Emsal Danıştay 8. Dairesi'nin 10.04.2017 tarihli ve 2016/11286 E, 2017/2653 K). Burada dikkat edilmesi gereken önemli konu sözleşmelerin diğer taraflarının da ancak kanunlarda tanımlanan koşullara sahip iseler sözleşmeye taraf olabilecekleri konusudur (Kamu İhale Kanunun m. 4.11; m. 10).

İdarenin sözleşmeler öncesinde yaptığı tek taraflı ve hukuksal sonuç doğurmaya elverişli beyanı ise idari işlem niteliğindedir. Bu nedenledir ki, idarenin kamu hizmeti ile ilgili olarak idari usul ve esaslara göre yaptığı ihalelerde sözleşme aşamasına kadar tesis ettiği işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğu kökleşmiş yargı kararlarında kabul edilmiştir (Yargıtay HGK 21.03.2001 tarihli ve 2001/19-257 e, 2001/285 k).

İdarenin sözleşmeler öncesinde yaptığı tek taraflı ve hukuksal sonuç doğurmaya elverişli beyanı ise idari işlem niteliğindedir. Bu nedenledir ki, idarenin kamu hizmeti ile ilgili olarak idari usul ve esaslara göre yaptığı ihalelerde sözleşme aşamasına kadar tesis ettiği işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğu kökleşmiş yargı kararlarında kabul edilmiştir (Yargıtay HGK 21.03.2001 tarihli ve 2001/19-257 e, 2001/285 k).

İdarenin, Kamu İhale Kanunu'nda tanımlanan yöntemlerle (m. 18 ve devamı) yaptığı ihaleden sonra Kanun'un 46. maddesi kapsamında yapacağı sözleşmeler ise, Kanun'un 53/4.b.2 maddesine göre yetkilendirilen Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanmakta, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 5 ve 6. maddelerinde tip sözleşme olarak tanımlanmaktadır.

İhale aşamasında Kanun'un 4. maddesine göre "İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri," kapsayan ihale dokümanları düzenlenmekte, bunlar Kanun'un 24 ve 27. maddelerine göre yapılacak ilan ile isteklilerin bilgisine sunulmaktadır. Kanun'un 28. maddesine göre ihale dokümanlarını ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin satın almaları zorunludur.

Sözleşmelerin imza aşamasında ise Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 5.maddesine göre, Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanan tip sözleşmeler imzalanmakta, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 7/5. maddesine göre "Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar" arasında "İhale dokümanında yer alan bütün belgelerin sözleşme eki olduğu" sayılmaktadır. Sonuçta idare ile istekli arasında sözleşmenin imzalanması ile birlikte Kamu İhale Kanunu'nun 12. maddesinde tanımlanan ve ihale dokümanları arasına alınan şartnamelerde sözleşmenin eki haline gelmektedir.

Sözleşmenin imzalanması ile birlikte sözleşme ve ekleri açısından Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 4. maddesinde "Bu kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez." hükmü getirilerek sözleşmenin taraflar arasında adeta anayasa gibi olduğu kabul edilmiştir. Bu durumda taraflar arasındaki ihtilafların öncelikle sözleşme ve ekleri dikkate alınarak incelenmesi gerekir.

Somut olayda; talebe konu alacak açısından yapılan değerlendirmede ise davacının alacağının ispatı yönünden sözleşmenin eki olarak kabul edilen Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42/a maddesinin delil sözleşmesi niteliğinde olduğu, bu maddede belirtilen şekilde ara hakedişe itiraz bulunmadığından davacının talepte bulunamayacağı kabul edilmiştir.

Somut olayda; talebe konu alacak açısından yapılan değerlendirmede ise davacının alacağının ispatı yönünden sözleşmenin eki olarak kabul edilen Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42/a maddesinin delil sözleşmesi niteliğinde olduğu, bu maddede belirtilen şekilde ara hakedişe itiraz bulunmadığından davacının talepte bulunamayacağı kabul edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Delil Sözleşmesi başlıklı 193. maddesinde [1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 287.maddesi] "(1) Taraflar yazılı olarak veya mahkeme önünde tutanağa geçirilerek imzalı beyanlarıyla kanunda belirli delillerde ispatı öngörülen vakıaların başka delil veya delillerle ispatını kararlaştırabilecekleri gibi; belirli delillerle ispatı öngörülmeyen vakıaların da sadece belirli delil veya delillerle ispatını da kabul edebilirler.

(2) Taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkânsız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersizdir." hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümde ispatın nasıl yapılacağı açıklanmış, maddede belirtilen şekil koşuluna uyulması suretiyle taraflar arasında delil sözleşmesi kurulması ile taraflar yargılama sırasında belli delillere dayanıp dayanmama konusunda taahhütte bulunduklarından, mahkeme delil sözleşmesinde yasaklanan bir delili inceleyemez (Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan, Hülya Taş Korkmaz, Pekcanıtez Usûl, Medeni Usûl Hukuku, C. II, İstanbul 2017, s. 1741).

Bir hususun ispatı için münhasır delil sözleşmesi, başka bir ifadeyle sadece belli delil veya delillerle ispatı mümkün kılan daraltıcı delil sözleşmesi yapılmış ise, delil sözleşmesinde kararlaştırılan delilden başka delille ispat mümkün değildir. Zira taraflar, delil sözleşmesi ile aynı zamanda delillerini hasretmiş olurlar ve kararlaştırdıkları deliller dışında başka delil gösteremezler. Delil sözleşmesinde, hangi hukuki ilişkinin hangi delil ile ispat edilebileceğinin kararlaştırıldığının açıkça gösterilmesi gereklidir, taraflar genel bir delil sözleşmesi yapamazlar.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193/2. maddesinde ise delil sözleşmesinin yapılmasının sınırlarına yer verilmiştir. Buna göre, taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkânsız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersiz olacaktır.

Delil sözleşmesini taraflar yargılamanın her aşamasında ileri sürebilirler. Taraflarca ileri sürülmese dahi, delil sözleşmesinin mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Delil sözleşmesi temyiz halinde Yargıtay tarafından da kendiliğinden göz önünde tutulur. Delil sözleşmesi kesin delil sayıldığından gerek tarafları ve gerekse mahkemeyi bağlayacaktır. Hakimin görevinden ötürü resen bu hususu göz önünde bulundurması zorunludur (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 21.06.2022 tarihli ve 2020/(15)6-610 e, 2022/976 k).

Taraflar arasındaki sözleşme Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre düzenlenmiştir. Sözleşmenin ekleri arasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi de bulunmaktadır. Gerek ilk derece mahkemesi, gerekse bölge adliye mahkemesi kararında belirtildiği gibi Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42/a maddesi "... Yüklenicinin geçici hak edişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun idareye verilen .... tarihli dilekçemde yazılı itiraz kayıtla cümlesini yazarak imzalaması gereklidir..." hükmü bulunmaktadır.

Bu düzenleme ile sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici tarafından, sözleşme kapsamında geçici hak edişlere ilişkin itirazların belli bir prosedüre göre yapılması öngörülmüştür. Buna göre yüklenicinin geçici hak edişlere itiraz etmek istemesi halinde, itiraz nedenlerini de belirterek idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde itirazlarını açıklaması, hakediş raporunu da "İdareye verilen ......... tarihli dilekçemde yazılı itiraz kaydıyla" cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir.

Hakediş raporunun imzalanmasından sonra, ancak idarece tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, hak ediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere yüklenicinin itirazı olduğu takdirde ise yüklenici hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde dilekçe ile itirazını idareye bildirmek zorundadır. Aksi halde yüklenici hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacaktır.

Sözleşmenin eki olan ve delil sözleşmesi niteliğindeki şartnamenin 42/a maddesinde yer alan düzenleme, yükleniciye geçici hak edişlere itiraz yolunu kapatmamıştır. İtirazın ne şekilde yapılması gerektiğini ve tarafların itirazlarını hangi prosedüre göre yapmaları gerektiğini göstermektedir. Burada ispat hakkının kullanımını imkansız kılan veya fevkalade güçleştirecek bir düzenleme bulunmadığından, HMK'nın 193/2. maddesi kapsamında geçersizliğinden söz edilemeyecektir.

Somut olayda; dosya içerisinde yer alan geçici hak edişlerin incelenmesinde, davacı yüklenicinin geçici hak edişleri şartnamede belirtilen şekilde itiraz kaydı koymaksızın imzaladığı görülmektedir. Delil sözleşmesi niteliğindeki şartnamenin 42/a maddesindeki usule göre yüklenici tarafından hak edişlere itiraz edilmediği için geçici hakedişler yüklenici tarafından olduğu gibi kabul edilmiş sayıldığından alacağın talep edilmesi hakkı bulunmamaktadır.

Danıştay 13. Dairesi'nin 06.06.2023 tarihli ve 2023/404 Esas, 2023/2898 Karar sayılı ilamı ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42/a maddesinin iptaline karar verilmiştir. Maddenin iptali nedeniyle oluşan yeni durumun, iptal kararından önce imzalanan sözleşmeler ve dolayısıyla derdest davalara etkilerinin ne olacağı üzerinde durulması gerekmektedir.

Danıştay 13. Dairesi'nin 06.06.2023 tarihli ve 2023/404 Esas, 2023/2898 Karar sayılı ilamı ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42/a maddesinin iptaline karar verilmiştir. Maddenin iptali nedeniyle oluşan yeni durumun, iptal kararından önce imzalanan sözleşmeler ve dolayısıyla derdest davalara etkilerinin ne olacağı üzerinde durulması gerekmektedir.

Şartnameler; Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Kanunu gereğince doğrudan doğruya idare tarafından tek yanlı olarak düzenlenmektedir. Bunlarda sözleşmenin yapılma ve uygulanmasına ilişkin hükümler bulunmaktadır. Bu niteliği itibari ile şartnamelerdeki sözleşmenin yapılması sürecine ilişkin hükümler, daima tek yanlı ve genel düzenleyici işlem niteliğinde olduğundan, idareler bunlarda istediği zaman iyi niyet kuralları çerçevesinde istediği değişikliği yapabilecektir. Şartnamelerdeki hükümler, sözleşmeler imzalanıncaya kadar düzenleyici işlem niteliğinde iken, sözleşme imzalandıktan sonra ise akdi niteliğe bürünürler. Bu nedenle sözleşme imzalandıktan sonra idare tarafından tek taraflı olarak değiştirilemezler.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 138/4. maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkemenin kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 28/1. maddesinde ise danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği belirtilmiştir.

Anılan bu yasal düzenlemeler uyarınca idare, yasa, yürütme ve pek tabii yargı organları, mahkemece verilen karar doğrultusunda işlem tesis etme yükümlülüğü altındadır. Bu durumda Danıştay tarafından verilecek bir iptal kararı üzerine söz konusu makamlar bu iptal kararı doğrultusunda hareket etmek zorundadır.

Anayasa'nın 153/5. maddesinde; Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği düzenlemesi mevcut iken, idari yargı makamlarınca verilen iptal kararının geriye yürüyüp yürümeyeceği noktasında açık yasal düzenleme bulunmamakla birlikte, idari yargıda verilen iptal kararının geriye yürüyeceğine dair Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun içtihatları bulunmaktadır (Danıştay Dava Daireleri Umumi Heyetinin 25.01.1938 tarihli ve 1937/2 E, 1938/14 K; Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 09.07.1966 tarihli ve 1965/21 E, 1966/7 K).