muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/11990, Karar No: 2009/806, Tarih: 26.01.2009

**1. Hukuk Dairesi         2008/11990 E.  ,  2009/806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ORTACA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/06/2008

Davacı, 1018 parsel sayılı taşınmazın paydaşı olduğunu, 1029 parsel sayılı taşınmazın ise davalılara ait bulunduğunu, aynı mahaldeki kanal ve yolun da davalı DSİ’ye ait olup, davacı tarafından Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 1997/235 Esas sayılı davada çekişme konusu yere davalıların el atmalarının önlenmesine karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, bir kısım davalılar tarafından açılan ve 2005/211 esas numarasını alan davada da, kendisine teslimine karar verilen yerin davalılara geri verilmesine hükmolunduğunu, aynı yer ile ilgili iki farklı karar bulunduğunu ileri sürerek, taşınmazların sınırlarının tespiti ile davalıların taşınmazına el atmasının önlenmesine, iki farklı mahkeme kararından doğan çekişmenin giderilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, 2005/211 Esas, 2005/254 Karar sayılı davası ile taraflara ait taşınmazların sınırlarının belirlendiği ve bu kararın kesinleştiği, ortada iki farklı karar bulunmadığı ve davacının taşınmazında bulunan yol ve kanalın davalı DSİ tarafından açıldığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, tetkik hakimi . . raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, çapa dayalı elatmanın önlenmesi istemiyle açılmış, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davalılardan M.nın dava açılmadan önce ölmüş olduğu dosya arasında bulunan kayıtlardan anlaşıldığından, bu kişi aleyhine açılan davanın reddi yerinde olup, davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının Reddine.

Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince; taraflar çap komşusu olup, davacı 1018 parselin paydaşı, davalılar ise 1029 parselin paydaşlarıdır. Taraflar arasında daha önce görülüp kesinleşmiş olan ve yine elatmanın önlenmesi hukuksal nedenine dayalı iki adet karar bulunmaktadır. Sözkonusu kararlar aynı taşınmazlara ait olmakla birlikte, sınır belirlemesi değişik olduğundan farklı sonuçlara varılmıştır.

Bilindiği gibi, elatmanın önlenmesi davalarında verilen kararlar kesin hüküm niteliğinde olmayıp, bu kararlar ile çapta belirtilen kadastral sınırların değiştirilmesi mümkün değildir .

Hal böyle olunca, davacı eldeki davada da el atmanın önlenmesi isteminde bulundugundan, oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyeti ile taraflara ait çapın uygulanması, bu uygulama sırasında varsa değişikliklerin irdelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, keşif yapılmaksızın ikinci verilen kararın kesin olduğu belirtilmek suretiyle davanın reddi doğru değildir.

Davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan edenlerle HUMK.'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 26.1.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/6510, Karar No: 2019/3652, Tarih: 21.02.2019

**18. Ceza Dairesi         2017/6510 E.  ,  2019/3652 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Müstehcenlik

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma ilamı üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığa yükletilen müstehcenlik eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi başkaca hukuka aykırılığa rastlanmamıştır.

Ancak;

Sanık hakkında hapisten çevrilen 3600 TL ile doğrudan verilen 1000 TL adli para cezalarına ilişkin 27/05/2010 tarihli hükmün, sadece sanık tarafından temyiz edilip Özel Dairece bozulmasından sonra, "cezayı aleyhe değiştirme" yasağı gözetilmeden, sanığın sonuç olarak 5 ay hapis cezası ve doğrudan verilen 80 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi suretiyle, 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı ve sanık ...’nin temyiz iddiaları bu nedenlerle yerinde ise de, bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bir yanılgı olduğundan, temyiz edilen kararın açıklanan noktası, tebliğnameye kısmen uygun olarak, "1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın saklı tutulması suretiyle sonuç cezaların, hapisten çevrili 3600 TL adli para cezası ve doğrudan verilen 80 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına” ibaresinin eklenmesi suretiyle HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 21/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3337, Karar No: 2017/8140, Tarih: 23.10.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/3337 E.  ,  2017/8140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli 194 ada 20 parsel (11-12-13 ve 17 nolu zeytinlik parseli) ile etrafındaki tüm taşınmazları gösteren 3573 Sayılı Zeytincilliğin Islahı ve Yabanilerin Aşılattırılması Hakkındaki Yasa gereğince düzenlenen zeytincilik parselasyona ilişkin tüm belgeler ve haritaların,

2) Keşif sırasında uygulandığı bildirilen 1963 tarihli hava fotoğrafı dışında dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeye ait daha eski tarihli hava fotoğrafları ve bunlardan elde edilen memleket haritalarının,

3) Yukarıda 1 ve 2. bendde belirtilen eksiklikler giderildikten sonra dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek;

a- 1944 yılında kesinleşmiş orman kadastrosu, 2002 yılında yapılan aplikasyon ve 2/B madde haritaları, zeytincilik krokisi ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle gösterildiği,

b- Getirtilen hava fotoğrafları ve memleket haritaları ile keşif sırasında uygulandığı bildirilen 1963 yılına ait hava fotoğrafı ve 1967 yılına ait memleket haritasının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, dava konusu taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, dava konusu taşınmazın o tarihlerde hava fotoğraflarında ne şekilde gözüktüğü, niteliğinin ne olduğu, üzerinde varsa bulunan bitki örtüsü, ağaçların cinsi, yaşı, sayısı, dağılımı, kapalılık oranı ile kullanım durumu ve yine, fotogrametri yöntemiyle düzenlenen topoğrafik harita veya standart harita üzerinde ayrıca inceleme yapılarak, bu harita üzerinde dava konusu taşınmazın konumu gösterilerek bu haritada mülkiyet sınırının belirgin olarak görülüp görülmediği, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı hususlarında, memleket haritalarındaki özel işaretlerin sebebi ve bu özel işareti oluşturan unsurlar ile memleket haritası ve hava fotoğrafında taşınmazın niteliği hususunda çelişki olması halinde bu çelişkinin nedeninin ayrıntılı anlatımını içeren, müşterek imzalı ek rapor alınması, rapor ekine renkli haritaların tarihleri ile birlikte eklenmesi, düzenlenen ek raporun,

bu dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 23/10/2017 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19607, Karar No: 2014/23978, Tarih: 08.07.2014

**13. Ceza Dairesi         2014/19607 E.  ,  2014/23978 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Olay günü sanığın, suç arkadaşları ile birlikte mişteki .... ... bekçiliğini yaptığı etrafı çevrili tır garajı içerisindeki dorsenin üzerinde bulunan suça konu demirleri çaldıktan sonra belediyeye ait bahse konu hizmet binasının etrafı çevrili bahçesinde bulunan demirleri de çaldıklarının anlaşılması karşısında; sanık hakkında hırsızlık suçundan ceza verilirken eylem sayısınca 2 kez ayrı ayrı cezalandırılması yerine tek suç oluştuğunun kabulüyle yazılı şekilde hüküm kurulması ve suçların işlendiği yer ile sanık ve suç ortaklarının kollukça yakalandığı yerin farklı yerler olması, kesintisiz bir takibin de yapılamaması gözönüne alındığında suçun tamamlanmış olmasına karşın teşebbüs hükümlerinin uygulanması ve sanığın 15-18 yaş gurubunda olmasına rağmen TCK'nun 31/2. maddesinden indirim yapılması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ... müdafiinin temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA, 08.07.2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12426, Karar No: 2023/8202, Tarih: 20.12.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/12426 E.  ,  2023/8202 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereğince temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Susurluk Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.02.2019 tarihli ve 2018/74 Esas, 2019/73 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında katılana karşı kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 86 ncı maddesinin ikinci fıkrası, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendi, 62 nci

maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası, 58 ... maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları ile 63 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve mahsuba karar verilmiştir.

2. ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 28.04.2021 tarihli ve 2019/2011 Esas, 2021/1200 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan vekili ve sanığın istinaf başvuruları üzerine 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasıyla sanık hakkında katılana karşı neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ve son cümlesi, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 58 ... maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca 2 yıl 9 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

3. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan Tebliğname ile sanığa ek savunma hakkı tanınmadan ve iddia makamının mütalaasına karşı diyecekleri sorulmadan, iddianamede yer verilmeyen ve ilk derece mahkemesince verilen cezayı ağırlaştıran hükümlerin tatbiki ile sanığın savunma hakkının kısıtlandığından bahisle hükmün bozulması görüşü ile Daireye tevdi edilmiştir.

3. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan Tebliğname ile sanığa ek savunma hakkı tanınmadan ve iddia makamının mütalaasına karşı diyecekleri sorulmadan, iddianamede yer verilmeyen ve ilk derece mahkemesince verilen cezayı ağırlaştıran hükümlerin tatbiki ile sanığın savunma hakkının kısıtlandığından bahisle hükmün bozulması görüşü ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz sebepleri; asıl mağdur olanın kendisi olduğuna, verilen cezayı hak etmediğine, fazla ceza tayin edildiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Olay günü sanığın işlettiği büfeden veresiye içki satışı yapılmaması nedeniyle çıkan kavgada, sanığın tek bıçak darbesi ile katılanı yaraladığı anlaşılmıştır.

2. Sanık savunması, katılanın beyanları, kavganın diğer taraflarının ve tanıkların anlatımları, nüfus ve adlî sicil kayıtları, tutanaklar ve diğer tüm deliller dava dosyasında mevcuttur.

3. Katılan hakkında ... Adlî Tıp Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen adlî muayene raporunda; yaralanmasının yaşamını tehlikeye sokan bir duruma ve hayat fonksiyonlarını orta (2.) derecede etkileyen kemik kırığına neden olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince duruşmalı yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan adlî rapor yeterli görülmeyerek Adlî Tıp Şube Müdürlüğünden aldırılan rapora göre katılanın yaralanmasının yaşamını tehlikeye sokan bir duruma ve hayat fonksiyonlarını orta (2.) derecede etkileyen kemik kırığına neden olduğunun tespit edildiği ve katılanın olay öncesinde sanığın oğlunun bulunduğu iş yerinden veresiye alkol satın almak istemesi, oğlunun telefon edip vermemesi üzerine orada tartışma çıkartması ve hakaret içeren sözler söylemesi, sonrasında balıktan dönen sanığın bulunduğu aracın yolu kesilerek durdurulması ve sanığa saldırılması, tekrar eden bu haksız hareketlerin vardığı boyut ve derece nazara alınarak sanık lehine (1/3) oranında haksız tahrik indirimi uygulanması suretiyle yeniden hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama sırasında, sanığın da hazır bulunduğu 28.04.2021 tarihli celsede iddia makamının esas hakkındaki mütalaasını açıklayarak sanığın 5237 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin birinci fıkrası, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (e) bendi, 87 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ve son cümlesi uyarınca cezalandırılmasını talep ettiği, mütalaanın içeriğinden haberdar olan sanığa esas hakkındaki savunması ve son sözü sorularak hüküm kurulduğunun anlaşılması karşısında, sanığa ayrıca ek savunma hakkı tanınmasına gerek olmadığı anlaşılmakla, Tebliğname'deki bozma görüşüne iştirak edilmemiştir.

Katılan hakkında düzenlenen adlî rapora göre; sanığın eylemi nedeniyle katılanın yaşamını tehlikeye sokan bir duruma ve hayat fonksiyonlarını orta (2.) derecede etkileyen kemik kırığına neden olacak şekilde yaralandığı olayda, birden fazla nitelikli halin ihlali ile atılı suçu işleyen sanık hakkında, 5237 sayılı Kanun'un 61 ... maddesindeki ölçütler gereğince temel cezaya hükmedilirken, aynı Kanun'un 3 üncü maddesindeki cezada orantılılık ilkesi gereğince, hakkaniyete uygun ve sonuca etkili şekilde alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

İleri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, katılanın beyanları ile uyumlu adlî muayene raporu, taraf ve tanık anlatımları karşısında eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, katılandan kaynaklanan haksız hareketler nedeniyle uygulanan haksız tahrik indirim oranının yeterli olduğu anlaşıldığından, eleştiri nedeni dışında sanığın temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 28.04.2021 tarihli ve 2019/2011 Esas, 2021/1200 Karar sayılı kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan

temyiz incelemesi sonucunda eleştiri nedeni dışında hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Susurluk Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18496, Karar No: 2022/15968, Tarih: 01.12.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/18496 E.  ,  2022/15968 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasının Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılaması sonunda başvurunun kabulüne dair verilen kararın davalı vekilinin başvurusu üzerine yapılan itiraz incelemesinde İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine dair verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, 06.05.2019 tarihinde davacı idaresindeki araca davalıya trafik sigortalı (...) aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 19.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik, 300,00 TL geçici bakıcı gideri, 600,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 20.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş; 23.12.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 76.364,77 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, başvurunun reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; başvurunun kabulü ile sürekli ve geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 76.364,77 TL tazminatının 03.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; karara, davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince; itirazın reddine karar verilmiş; itirazın reddine dair verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tâbi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. Az yukarıda belirtilen anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup, anılan sözleşmenin 17. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

Davacı Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince davacının teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu re'sen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu yönden bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan ve re’sen görülen nedenlerle ... kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 01.12.2022 gününde Üye ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY