muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/14290, Karar No: 2013/10491, Tarih: 05.06.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/14290 E.  ,  2013/10491 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız ve usulsüz feshedildiğini, davalılar arasında muvazaa olduğunu belirten davacı işçi feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davacının iş akdinin işveren tarafından çalışma kurallarına aykırı davranışta bulunduğundan ötürü yapılan feshin savunması alınmadan ve sendikal nedenlerle yapıldığı ve geçersiz olduğu, davalılar arasında geçerli üst işveren- alt işveren ilişkisi olduğu anlaşıldığından muvazaa iddiasının reddedilerek, davanın kabulü ile davacının ... Ltd. Şti. İşyerine iadesine, işe iadenin yasal sonuçlarından her iki davalının müteselsilen sorumlu tutulmasına, feshin sendikal nedene dayalı olması nedeni ile tazminat miktarının işçinin bir yıllık ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.

Adi ortaklığın kendisine ait bir tüzel kişiliği mevcut olmadığından davada taraf olma ehliyeti yoktur. Bir başka ifade ile adi ortaklığın dava ve takip ehliyeti olmadığı gibi, ona karşı da dava açılamaz. Bu bağlamda adi ortaklığa karşı açılacak davalar adi ortaklığın kendisine karşı değil dava konusunun paradan başka bir şey olması halinde ortaklığı oluşturan ortakların tamamına, dava konusunun para olması halinde ise ortaklar arasında müteselsil sorumluluk esası geçerli olduğundan ortaklardan biri ya da birkaçı aleyhine yöneltilmelidir.

Hukuk Genel Kurulunun 8.10.2003 tarih, 2003/12-574-564 sayılı kararında vurgulandığı üzere ortak girişim; iki veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin belli bir amaca ulaşmak için katkılarını birleştirdikleri bir ortaklık türü olup, bu ortaklığın tek başına tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Davacı işçi, davalı firmanın adi ortak olarak yer aldığı ... Sosyal Hizmetler Elektrik Bilgisayar Özel Güvenlik Hizmetleri Özel Sağlık Hizmetleri San.Tic.Ltd.Şti.–... Tabldot Temizlik İnş. Bilg. Otomasyon Turizm Nakl.San.Tic.Ltd.Şti. ortaklığı bünyesinde davalı ... Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ... ... Hastanesi’nde çalışmaktadır. Ortak girişimin tüzel kişiliği olmadığından ve dava dilekçesinde sadece ... Sosyal Hizmetleri Elektrik Bilgisayar Özel Güvenlik Hizmetleri Özel Sağlık Hizmetleri San.Tic.Ltd.Şti. davalı gösterildiğinden, davacıya ... Tabldot Temizlik İnş. Bilg. Otomasyon Turizm Nakl. San.Tic.Ltd.Şti.ne davasını yöneltmesi için süre verilmesine ve dava dilekçesinin ortak girişimi oluşturan diğer şirkete tebliğ edilmesi, taraf teşkilinin sağlanması gerekir. Mahkemece, ortak girişimi oluşturan şirketlerden sadece ... Sosyal Hizmetler Elektrik Bilgisayar Özel Güvenlik Hizmetleri Özel Sağlık Hizmetleri San.Tic.Ltd.Şti. adına dava açılmış olmasına rağmen taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı şirkete iadesine, 05.06.2013 gününde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/26657, Karar No: 2018/8155, Tarih: 20.09.2018

**13. Hukuk Dairesi         2016/26657 E.  ,  2018/8155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmasız, davalı ... avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı ... vekili avukat ... ile davacı vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, davalı arsa maliki ... ile davalı yüklenici ... arasında 14/12/1998 tarihinde düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak yüklenici davalıdan 21.11.2000 tarihli noterde düzenlenen satış vaadi sözleşmesi ile 32 nolu daireyi satın aldığını, taşınmazın fiili teslimi yapılarak taşınmaza yerleştiğini, ancak arsa maliki ile yüklenici arasındaki problem nedeniyle tapuyu alamadığını, tapuyu devralmayı beklerken tapu malikinin vefatı üzerine mirasçıları tarafından davalı ... . taşınmazın satıldığını,...'nın borcundan dolayı tapu kaydında hacizler bulunduğunu ve bu nedenle taşınmazın satışı aşamasına gelindiğini ileri sürerek, davalı ... . adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile adına tesciline, mümkün olmazsa fazla hakları saklı kalarak dairenin rayiç bedeli 50.000,00 TL. ile, daire içine yaptırdığı masraflar bedeli 5.000,00 TL'nin faizi ile davalı müteahhit Kemal'den tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah ile talebini artırmıştır.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalı yüklenici ... arsa maliklerine karşı edimlerini yerine getirmediğinden tescilin mümkün olmaması nedeni ile tescil talebinin ve arsa sahipleri ve mirasçıları yönünden açılan davanın reddine, davalı ... yönünden ise kabulü ile, dava konusu bağımsız bölümün rayiç değeri olan 250.000,00 TL. ile konut içine yapılan iyileştirme bedeli 5.000,00 TL. yönünden davanın kabulüne, iyileştirmeye yönelik 2.800,00 TL'ye dair haklarının saklı tutulmasına karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı dava dilekçesinde, öncelikle davalı müteahhitten satış vaadi sözleşmesi ile satın aldığı dairenin adına tescilini, mümkün olmaz ise dairenin raiç değeri ile yaptığı masrafların yasal faiziyle birlikte davalı müteahhitten tahsilini istemiştir. Davacı davasını bu şekilde terditli olarak açmış olup, davacının isteminden ikinci talebi tamamen kabul edilmiştir. Bu durumda davacının terditli talebinden ikinci talebi kabul edildiği için davacının dava dilekçesindeki ikinci talebinden reddedilen kısım bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, davacının bir kısım talebi reddedilmiş kabul edilerek davacı aleyhine avukatlık ücretine hükmedilmesi olanaksızdır. Mahkemece değinilen bu yön gözardı edilerek davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK.nın 370. maddesi gereğince hükmün davacı lehine düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açkılanan nedenlerle temyiz eden davalının tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca mahkeme kararının hüküm bölümünün yedi numaralı bendinin bütünüyle karardan çıkartılmasına hükmün bu değiştirilmiş ve düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, 1.630,00 TL duruşma avukatlık parasının davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, aşağıda dökümü yazılan 13.207,31 TL kalan harcın davalı ...'dan alınmasına, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/09/2018 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Davacı, dava dilekçesinde davalı müteahhit ...'dan Satış Vaadi Sözleşmesi ile satın aldığı dairenin tapusunun iptali ile adına tescili, bunun mümkün olmaması halinde dairenin raiç değeri ile daire için yapmış olduğu iyileştirme bedelinin tahsilini talep ederek davalı olarak müteahhit ..., arsa sahipleri ..., ... ile dava konusu daire maliki ...'yı davalı olarak göstermiştir.

Davacı taraf dava dilekçesinde dava konusu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapusunun iptali ile adına tescili, bu mümkün olmadığı takdirde rayiç bedeli 50.000,00 TL. ile iyileştirme bedeli 5.000,00 TL'nin davalı müheahhit ...'dan tahsilini talep etmiş ve bilahare ıslah dilekçesi ile daire rayiç bedelini 250.000,00 TL'ye çıkararak bu miktarın davalı ...'dan tahsilini istemiştir.

Davacı taraf dava dilekçesinde dava konusu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapusunun iptali ile adına tescili, bu mümkün olmadığı takdirde rayiç bedeli 50.000,00 TL. ile iyileştirme bedeli 5.000,00 TL'nin davalı müheahhit ...'dan tahsilini talep etmiş ve bilahare ıslah dilekçesi ile daire rayiç bedelini 250.000,00 TL'ye çıkararak bu miktarın davalı ...'dan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucu müteahhit ...'ın arsa maliklerine karşı yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu nedenle davacının arsa maliklerinden ve mirasçılarından bir talepte bulunamayacağı, zararlarını yükleniciden isteyebileceği gerekçesi ile davacının tescile yönelik talebinin reddine, davalı ... dışındaki arsa malikleri ve mirasçıları açısından davanın reddine, davalı yüklenici ... açısından davanın kabulü ile 255.000,00 TL'nin tahsiline, haklarındaki dava reddedilen davalılar yönünden 4.351,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e ödenmesine karar verilmiş olup, verilen karar davalı ... yönünden esastan, davacı tarafça ise arsa sahibi lehine vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesi ile temyiz edilmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun'un 111. md. gereğince terditli davada, davacı aynı davalıya karşı aralarında hukuki veya ekonomik bağlantı bulunan birden fazla talebini, aralarında aslilik veya fesilik ilişkisi kurarak aynı dava dilekçesinde ileri sürülebilir. Kanun maddesinde açıkça yazılı olduğu üzere terditli taleplerin aynı davalıya karşı ileri sürülmesi gerekir. Somut olayda, davacı dava dilekçesindeki talebinde, mümkün olduğu takdirde tapu iptali tescil, mümkün olmadığı takdirde dairenin rayiç bedelinin tahsilini istemiş, ancak bu taleplerini aynı davalıya yöneltmemiştir. Davacı dava dilekçesinde tapu iptali tescil talebini bağımsız bölüm adına kayıtlı olan davalı ...'ya, rayiç bedelin tahsilini ise yüklenici ...'a yöneltmiştir. Yargılama sonucunda tapu iptal ve tescil talebinin reddine, arsa makillerine karşı açılan davanın reddine, rayiç bedel yönünden yüklenici ...'a karşı açılan davanın ıslahla birlikte kabulüne karar verilmiştir. Sonuç olarak arsa malikleri hakkında gerek tapu iptali ve tescil ve gerekse rayiç bedel talebi reddedildiğine göre mahkemece, davada kendisini vekil ile temsil ettiren davalı arsa maliki ... mirasçısı ... lehine vekalet ücreti takdir edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu nedenle sayın çoğunluğun davanın terditli olarak açıldığı gerekçesiyle davalı ... . lehine vekalet ücreti takdir edilmesinde isabetsizlik bulunduğundan hükmün düzeltilerek onanması gerektiği yönündeki görüşüne katılmıyor ve mahkeme kararının Onanması gerektiği görüşünde olduğumdan karara muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2012/12994, Karar No: 2015/42456, Tarih: 07.09.2015

**6. Ceza Dairesi         2012/12994 E.  ,  2015/42456 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2010/44796

MAHKEMESİ : Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17/11/2009

NUMARASI : 2009/221 (E) ve 2009/323 (K)

SUÇ : Yağma, kasten yaralama

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Yağma suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılanlar N.. Ç.. ve F.. Ç.. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; katılanlar N.. Ç.. ve F.. Ç.. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA,

II-Kasten yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Suçu birlikte işleyen sanıkların neden oldukları yargılama giderlerinden ayrı ayrı sorumlu tutulmaları yerine 5271 sayılı CMK'nın 326/2. maddesine aykırı biçimde ‘eşit tahsiline’ biçiminde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar E.. S.., M.. Y.. ve C.. Ö.. savunmanları ile katılanlar N.. Ç.. ve F.. Ç.. vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hükümden “yargılama giderinin müteselsilen tahsiline” ilişkin bölüm çıkarılarak, ‘sanıklardan neden oldukları yargılama giderinin ayrı ayrı alınmasına’ karar verilmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 07.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23246, Karar No: 2014/32708, Tarih: 05.11.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/23246 E.  ,  2014/32708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ELAZIĞ İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/10/2011

NUMARASI : 2009/32-2011/802

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, resmi bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı avukatı, iş akdinin işveren tarafından haksız ve ihbarsız olarak feshedildiği iddiasıyla, kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı avukatı, davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara ve bilirkişi raporuna dayanılarak isteğin kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı avukatı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işveren tarafından yapılan kısmi ödemenin işçinin hangi alacağına mahsup edileceği noktasında toplanmaktadır.

I. Normatif Dayanak

Uyuşmazlığın normatif dayanağı Borçlar Kanununun 84–86 maddeleridir. Borçlar Kanununun 84 üncü maddesinde “Borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise kısmen icra eylediği tediyeyi resülmale mahsup edebilir. Alacaklı alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya sair teminat almış ise borçlu kısmen icra eylediği tediyeyi temin edilen veya teminatı daha iyi olan kısma mahsup etmek hakkını haiz değildir” kuralına yer verilmiş; 85 inci maddesinde “birden fazla borçları bulunan borçlu, borçları ödemek zamanında bu borçlardan hangisini tediye etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkını haizdir. Borçlu beyanatta bulunmadığı surette vukubulan tediye kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça alacaklının makbuzda irae ettiği borca mahsup edilmiş olur” hükmü öngörülmüş,

86 ncı maddede ise “kanunen muteber bir beyan vaki olmadığı yahut makbuzda bir güna mahsup gösterilmediği takdirde, tediye muaccel olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçlar muaccel ise tediye, borçlu aleyhinde birinci olarak takip edilen borca mahsup edilir. Takibat vaki olmamış ise tediye, vadesi iptida hulül etmiş olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçların vadeleri aynı zamanda hulül etmiş ise mahsup mütenasiben vaki olur. Hiç bir borcun vadesi hulül etmemiş ise alacaklı için en az teminatı haiz olan borca mahsup edilir” kuralı düzenlenmiştir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

Muacceliyet, alacaklının borçludan borçlanılan edimi talep ve dava edebilme yetkisidir. Borç muaccel olmadan borçlu temerrüdü söz konusu olmaz.

Temerrüt, en kısa tanımıyla, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir. Kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer (BK. m. 101/1). Başka bir ifadeyle, temerrütten söz edilebilmesi için, öncelikle muaccel bir borcun ve alacaklının o borca yönelik ihtarının bulunması gerekir. Kural böyle olmakla birlikte, borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtarının gerekmediği bazı durumlar da vardır: Örneğin, ifa gününün taraflarca birlikte kararlaştırıldığı (BK. m.101/2), borçlunun borcu ifa etmeyeceğini bildirmiş olduğu veya hal ya da durumundan bu sonuca varılabildiği (BK. m.107/1) durumlarda, temerrüdün gerçekleşmesi için alacaklının ihtarına gerek yoktur.

Tek bir borç ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda, borçlu para borcunun faiz ve masraflarını ödemede temerrüde düşmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anapara borcuna mahsup etme hakkına sahiptir. Ancak, para borcunun bir kısmı için kefalet, rehin veya benzeri bir teminat verilmişse, yapılan kısmi ödemenin teminatlı olan borca mahsubu istenemez. Bu durumda, kısmi ödemenin teminatsız olan ya da teminatı daha az olan borca mahsubu gerekir. Borçlu, faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 27.9.2000 tarih ve 2000/12-1148 esas, 2000/1193 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması irade açıklamasıdır.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla para borcunun bulunduğu bir borç ilişkisinde, borçlunun, yapılan kısmi ödemenin hangi borç için mahsup edildiğini belirtmemesi, alacaklının da ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu makbuzda göstermemesi durumunda, kısmi ödemenin hangi borca mahsup edileceği sorunu Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre çözümlenmelidir. Bu gibi durumlarda, kısmi ödeme öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılır. Ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse, ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilir. Muaccel olan borçlardan hiçbiri takibe verilmemişse kısmi ödeme ifa zamanı önce gelen borca mahsup edilmiş sayılır. Borçların ifa zamanları (vadeleri) aynı günde gelmişse yapılan kısmi ödeme borçların miktarlarıyla orantılı olarak mahsup edilir. Borçlardan hiçbirinin ifa zamanı gelmemişse, kısmi ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilmiş sayılır.

III. İşçi Alacakları Yönünden Değerlendirme

İş sözleşmesinden doğan para borçlarının kısmi ifasında, mahsubun ne şekilde yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanununda özel bir düzenleme bulunmadığından, Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen genel hükümleri kapsamında sorun çözümlenmektedir. İşçinin işverenden bir alacağının, örneğin sadece kıdem tazminatı alacağının bulunduğu durumlarda, kısmi ödeme nedeniyle mahsup işlemi Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi çerçevesinde yapılacaktır. Dairemiz uygulamasına göre, temerrüde düşmüş olan işverenin yaptığı kısmi ödeme işçinin bu hususta beyanda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmelidir.

Borcun taksitle ödenmesi konusunda yapılan anlaşma aksi öngörülmemişse, kural olarak, işçinin faiz talebinden vazgeçtiğini kapsar. Ancak, bu sonuç işverenin taksit anlaşmasına uygun hareket etmesine bağlıdır. İşverenin taksitlerden birini zamanında ödememesi halinde, işçinin faizle ilgili feragati geçersiz hale gelir ve sadece ödenmeyen taksit için değil, tüm alacak için faiz talep hakkı doğacaktır. Bu durumda ödenmiş olan önceki taksitlerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubu gerekecektir. Kuşkusuz taksit sözleşmesinin işçinin serbest iradesi ile meydana gelmesi gerekir.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.