muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14086, Karar No: 2015/19482, Tarih: 05.11.2015

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Hükmün 1. bendi tamemen silinerek yerine “Davacılar murisi İb...01.05.1999 - 01.06.2001 tarihleri arasında Kurumun Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun TESPİTİNE,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına,

2- Hükmün 3. bendi tamamen silinerek yerine “Davacı N.. Ç..'in ölüm aylığı başvuru tarihi olan 07.06.2011 tarihinden itibaren ölüm aylığına hak kazandığının TESPİTİNE, ödenmeyen ölüm aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı N.. Ç..'e ödenmesi gerektiğinin TESPİTİNE,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, 05/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9456, Karar No: 2014/2723, Tarih: 08.04.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/9456 E.  ,  2014/2723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 29/04/2013

NUMARASI : 2012/118-2013/207

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu, genel kurul kararına göre ödemesi gereken iskân gideri ile sermaye arttırımını ödemediğini, başlatılan icra takibinin davalının borca ve fer'ilerine itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile davalının %40 oranında icra inkâr tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamına göre; davanın 1.450,00 TL aidat, 99,00 TL sermaye arttırım bedeli ile 1.141,75 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 2.690,75 TL üzerinden davanın kabulüne, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 6098 sayılı TBK'nın 120. maddesindeki üst sınır gözetilerek faiz uygulanması suretiyle takibin devamına, davalının asıl alacağın %40'ı oranında icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, davalının kötüniyet tazminatı isteminin ise reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1019, Karar No: 2015/887, Tarih: 16.02.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/1019 E.  ,  2015/887 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde ihtiyati tedbir talep eden-davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, gabin nedeniyle yüklenici müvekkili ile arsa sahibi davalılar arasındaki imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshinin iptalini ve ihtiyati tedbir kararıyla inşaatların durdurulmasını istemiştir.

Mahkemece, 29.09.2014 tarihli ara kararla, ihtiyati tedbir talebi reddedilmiştir.

Davacı vekilince anılan kararın temyizi üzerine mahkemece, 03.11.2014 tarihli ara kararlarla, itirazın reddine ve Yargıtay İctihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/1 E., 2014/1 K. sayılı kararı ile bu tür talepler yönünden temyiz yoluna başvurulamayacağı gerekçesiyle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmiş ve davacı vekilince anılan karar da temyiz edilmiştir.

Mahkemenin, ek kararı temyiz eden davacı vekilinin temyiz isteminin reddine ilişkin 03.11.2014 tarihli ek kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle 03.11.2014 tarihli ek kararın onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbir talep eden-davacı vekilinin temyiz isteminin reddine ilişkin 03.11.2014 tarihli ek kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 16.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9972, Karar No: 2023/4552, Tarih: 18.09.2023

**1. Hukuk Dairesi         2021/9972 E.  ,  2023/4552 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/914 E., 2021/1596 K.

HÜKÜM/KARAR : Ret / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2017/358 E., 2020/90 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı temsilcisi dava dilekçesinde, ... İli, ... ilçesi, ... Yaylası köyünde bulunan 117 ada 2 parsel sayılı taşınmazın daha evvel Maliye Hazinesi adına kayıtlı iken eski tapu kaydı dikkate alınmaksızın şartları oluşmadığı halde davalıların murisi adına tescil edildiğini, dava konusu yerin mera ile sınır teşkil ettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, dava konusu

taşınmazın mera niteliğinde olduğunun belirlenmesi halinde ise mera özel siciline kaydını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın mera vasfı taşımadığı, 50 yılı aşkın süredir davalılar ve murisleri tarafından otları biçilerek çayır vasfıyla kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın mera vasfı taşımadığı, 50 yılı aşkın süredir davalılar ve murisleri tarafından otları biçilerek çayır vasfıyla kullanıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı Hazine vekili istinaf dilekçesinde; mahkeme kararının eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayandığını, taşınmazın tevzi komisyonu çalışmasında parsel numarası verilerek Hazine adına tescil edilmesine rağmen kadastro tespiti sırasında tablendikatif listesi ve eski tapu kayıtları dikkate alınmaksızın vatandaşlar adına tespit edildiğini, Hazineye ait taşınmazlarda zilyetlikle hak iktisap edilmesinin mümkün olmadığını, mahalli bilirkişilerin yaşları dikkate alındığında Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarından geriye doğru iktisap sağlayan süreye ilişkin zilyetliği bilmelerinin mümkün olmadığını, mahalli bilirkişilerinin aynı köyde doğmaları nedeniyle beyanlarının taraflı olma ihtimali dikkate alındığında hükme esas alınmalarının kabul edilemeyeceğini, belirtmelik tutanak tanıklarının sağ olup olmadıklarının araştırılmadığını, mahalli bilirkişilerce taşınmazın muristen kaldığı belirtilmesine rağmen murisin başkaca mirasçılarının bulunup bulunmadığı ve mirasçılar arasında taksim olup olmadığının araştırılmadığını, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 üncü ve 46 ıncı maddeleri uyarınca mülk edinme koşullarının yeterince araştırılmadığını, davalılar adına aynı çalışma alanında belgesizden başkaca mal tespit edilip edilmediğinin araştırılmadığını, bilirkişi raporuna fotoğraf eklenmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın meradan açma olup olmadığının araştırılmadığını, hava fotoğraflarının usulüne uygun şekilde incelenmediğini, taşınmazın eğiminin yüksek olduğunu ileri sürerek hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişmeli taşınmazın kadastro tesbitinin kesinleştiği 15.01.2007 tarihinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığından dinlenme olanağı bulunmadığı, davacı Hazinenin mera iddiasını ise ispat edemediği gerekçesiyle davacı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili, istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil, taşınmazın mera niteliğinde olduğunu tespiti halinde ise mera olarak sınırlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Hazine vekili, istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil, taşınmazın mera niteliğinde olduğunu tespiti halinde ise mera olarak sınırlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü, 14 üncü, 16/B, 20 nci maddeleri, 4721 sayılı ... Medeni Kanunu'nun 713/1 ... maddesi.

2. Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarihli, 2009/31 Esas, 2011/77 Karar sayılı kararı,

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.10.1991 tarihli ve 1991/8-427 Esas, 1991/544 Karar; 10.05.2006 tarihli ve 2006/8-240 Esas, 2006/292 Karar; 14.11.2012 tarihli ve 2012/7-485 Esas, 2012/788 Karar; 19.11.2014 tarihli ve 2013/8-1321 Esas, 2014/939 Karar sayılı kararları

4. Halil Cin; ... Hukukunda Mera Yaylak ve Kışlaklar, Ankara, 2. Bası, 1980, s. 37 vd.

3. Değerlendirme

1. Kadastro sonucunda, ... ili, ... ilçesi, ... Yaylası köyü çalışma alanında bulunan 117 ada 2 parsel sayılı taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle Nurettin Dağ adına tespit ve tescil edilmiştir.

2. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı Hazine vekili tarafından temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13 üncü maddesinin j bendi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.09.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4361, Karar No: 2012/24099, Tarih: 09.10.2012

**2. Hukuk Dairesi         2012/4361 E.  ,  2012/24099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ:Karşılıklı Boşanma - Ziynet ve Eşya Alacağı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

492 sayılı Harçlar Kanununda ve bu kanuna ekli “Yargı Harçları” başlıklı (1) sayılı tarifede, 4.6.2008 tarihinde kabul edilen 5766 sayılı Kanunla yapılan değişiklik gereğince; harca tabi davalarda kanunun yürürlüğe girdiği 6.6.2008 tarihinden sonra yapılan temyiz başvurularından;Temyiz başvuru harcının ve kararda gösterilen ilam harcının dörtte birinin (maktu harca tabi davalarda maktu harcın tamamı) temyiz peşin harcı olarak alınması (1 sayılı Tarife III /e bendi) zorunludur.

Temyiz eden davacı-davalı ...'ten ziynet ve eşya alacağı davalarına yönelik temyizleri yönünden alınması gereken 99.49 TL temyiz nispi peşin harcının eksik alındığı anlaşılmaktadır. Sözü edilen noksan harcın Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434/3. maddesinde gösterilen usul uygulanılarak temyiz edenden tahsili ile buna ilişkin makbuzun dosyaya alınmasından sonra gönderilmek üzere dava dosyasının yerel mahkemesine İADESİNE, oybirliğiyle karar verildi.09.10.2012 (Salı)

3-ÖS/HA/HA
Yargıtay — Esas No: 2014/41653, Karar No: 2014/37210, Tarih: 25.11.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/41653 E.  ,  2014/37210 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri 1. Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 05/09/2014

NUMARASI : 2014/2688-2014/2736

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankadan kredi kullandığını, kendisinden “dosya masrafı” ve komisyon adı altında haksız olarak kesinti yapıldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 1.950,00 TL’nin, kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, dosya üzerinden inceleme yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm; davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Savunma hakkı, Anayasanın 36.maddesinde güvence altına alındığı gibi, dava ve karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK’nun 27.maddesi gereğince de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. Her ne kadar HMK.'nun 320/1.maddesinde "mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir" hükmü mevcut ise de, bunun ancak ön inceleme aşamasında ve "mümkün olan hallerde" olduğu belirtilmek suretiyle hükmün uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir. HMK'nun 27. maddesinde belirtildiği üzere davanın taraflarının, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakları mevcut olup, bu hak çerçevesinde tarafların açıklama ve ispat hakkını kullanabilmeleri gerekmektedir. Hukuki dinlenilme hakkının usul hukukundaki bir diğer yansıması ise, HMK’nun 297. maddesinin 1-c bendinde yer almış olup buna göre, mahkemelerin gerekçeli kararlarında, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi ile sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Hal böyle olunca, tarafların hukuki dinlenilme hakkı nedeniyle, ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmaları toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, duruşma yapılmadan dosya üzerinde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

Hal böyle olunca, tarafların hukuki dinlenilme hakkı nedeniyle, ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmaları toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, duruşma yapılmadan dosya üzerinde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle, temyiz edilen kararın BOZULMASINA, 2.bent gereğince, davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 25.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1352, Karar No: 2014/2372, Tarih: 17.02.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/1352 E.  ,  2014/2372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairenin 03.06.2013 tarihli geri çevirme kararının 2 numaralı bendinin eksik yerine getirildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle dava konusu .. Mahallesi 12569 parsel sayılı taşınmazın 2012 yılı itibariyle bulunduğu cadde ve sokağa göre belediyece belirlenen emlak vergisine esas asgari m² değerinin belediye başkanlığından sorularak alınacak cevap yazısının dosya içerisine konulmasından ve bu hususun yerine getirildiğinin mahkeme hakimince bizzat denetlenmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine yeniden GERİ ÇEVRİLMESİNE, 17.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9287, Karar No: 2011/11577, Tarih: 03.11.2011

**4. Hukuk Dairesi         2011/9287 E.  ,  2011/11577 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vd. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... AŞ. ve ... ... aleyhine 28/09/2009 gününde verilen dilekçe ile baz istasyonunun kaldırılması suretiyle müdahalenin önlenmesinin istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 08/03/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılardan ... İletişim Hizmetleri AŞ vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, sağlığa zarar verdiği iddiası ile davalı şirkete ait baz istasyonunun kaldırılması talebine ilişkindir. Mahkemece dava kabul edilmiş; karar, davalılardan ... İletişim Hizmetleri AŞ. tarafından temyiz edilmiştir.

Baz istasyonları temel olarak, alıcı/verici antenler sayesinde elektromanyetik dalgayı (sinyali) alma ve gönderme işlemi yapan cihazlardır. Baz istasyonları; konuşma trafiğinin az olduğu kırsal alanlarda 35 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen (macro) konuşma trafiğinin daha yoğun olduğu şehir içlerinde 1-2 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen (mikro) ve bina içleri ve alış veriş merkezleri gibi yerlere kurulan çıkış güçleri oldukça düşük olan (piko) çeşitlerinden oluşur.

Cep telefonlarının sağlıklı çalışabilmesi için; baz istasyonlarının bal peteği benzeri şeklinde bir yapıda ve her bir peteğin içinde de en az bir baz istasyonunun kurulu bulunması gereklidir. Her baz istasyonu belirli sayıda abone konuşturabilir. Bu nedenle insanların yoğun yaşadığı yerlerde konuşma trafiğinin bir kesintiye uğramaksızın karşılanabilmesi için daha çok sayıda baz istasyonunun kurulması gerekmektedir.

Baz istasyonunun şehir dışına çıkartılması halinde, hücresel yapı oluşturulamaması nedeni ile sinyallerin abonenin cep telefonuna ulaşabilmesi için çok yüksek elektromanyetik dalgalar oluşturması gerekecektir. Aynı zamanda kullanıcı cep telefonu da baz istasyonuna sinyali yeteri seviyede ulaştırabilmek için daha fazla güç kullanacağından daha fazla insanın daha fazla elektromanyetik alana maruz kalması kaçınılmaz olacaktır.

Baz istasyonlarının insan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE)… vb bir çok ulusal ve uluslararası kuruluş çalışmalar yapmakta ve bu çalışmaların neticesinde bir takım sınır değerler belirlenmiş bulunmaktadır.

Mevzuat gereğince baz istasyonlarının sağlığa ve çevreye zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dâhilinde kurulacağını belirlemek ve kurallarını koymak işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

Mevzuat gereğince baz istasyonlarının sağlığa ve çevreye zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dâhilinde kurulacağını belirlemek ve kurallarını koymak işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

Baz istasyonları, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 37. maddesine dayanılarak BTK tarafından bu konuyu düzenleyen Yönetmelikteki yer, ölçü ve limit değerlere göre verilen güvenlik sertifikası gereğince kurulmaktadır.

BTK tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikte, Türkiye’de geçerli olacak sınır değerleri; İngiltere, Amerika, Kanada, ICNIRP ve Avrupa Birliğinin kabul ettiği değerin yaklaşık ¼’ü olarak belirlenmiştir.

Sağlığa zarar veriyor iddiası haricinde baz istasyonlarının sertifikada belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olarak kurulmadığı, başlangıçta uygun kurulsa dahi sonradan sertifikadaki limit değer ve güvenlik mesafelerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile kaldırılmasına ilişkin talep ve itirazların mevzuat gereğince BTK’ya yapılması gerekmektedir. Bu kurumun uygulama ve verdiği kararın uygun bulunmaması halinde idari yargıda dava açılması gerekir. Keza davacı, baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafelerine uygun olmasına rağmen zararlı olduğunu iddia ediyorsa, idari yargıda idareye karşı yönetmeliğin iptali davası açması gerekir.

Sağlığa zarar veriyor iddiası ile baz istasyonunun kaldırılması, MK’nun 737. Maddesinde düzenlenen komşuluk hukukuna göre adli yargıda açılacak dava ile istenebilir. Bu davada davacının baz istasyonunun sağlığına zarar verdiğini ve baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere uygun bulunmadığını ispatlaması gerekir. Kanıtlanmayan mücerret (soyut) “uzun vadede zarar verir, baz istasyonu yakın mesafede, görünce moralim bozuluyor,..vs gibi” nedenlerle dava açılması ve kabulü hukuka ve yasalara uygun değildir.

Bu şekilde adli yargıda açılan davalarda mahkemece, tarafların delil ve belgeleri toplandıktan sonra dava konusu baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olup olmadığı, davacının sağlığına zarar verip vermediği konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak, alınacak bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Dosya kapsamı ve yukarıda belirtilen ilke ve bilgiler gözönüne alındığında davaya konu baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca baz istasyonunun soyut değerlendirmeler dışında davacının sağlığına zarar verdiği teknik, ilmi ve inandırıcı delillerle kanıtlanamamıştır. Şu durumda davanın reddine karar verilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden davanın kabul edilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı olan nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 03/11/2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI