muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/11679, Karar No: 2010/15644, Tarih: 13.12.2010

Dosya kapsamı ile uzman bilirkişiler tarafından orman kadastrosu, eski tarihli ... fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada, ... Köyü 101 adadan 114 adaya kadar olan parsellerin ... MERKEZ İLÇESİNDE, 25.04.1991 tarihinde, ... KÖYÜNDE 30/7/2001 tarihinde ilanı yapılarak kesinleşen orman kadastrosu sırasında orman sınırı dışında bırakıldığı, eski tarihli ... fotoğrafları ve memleket haritasında da orman sayılmayan alan olarak göründüğü, 1972 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında düzenlenen 15/06/1972 tarihli tutanakta (... ... Köyü Çöplü Mevkiinden geçen, ... yolu içerisindeki nirengi noktasından kuzey istikametinde bulunan Usta ... lakaplı tarlanın kuzeybatı hududu ve ... tarlası, oradan ... tarlası, ... ... ..., ... ... tarlasından Baltasıgedik'e giden yola ve yolu takiben gidilen ... ve ... ... ... tarlaları içeride kalmak suretiyle; batı hududu geçildi, batı hududu tamamen ... ismini alan hudut olup, bu derenin doğusunda kalan ..., ... ..., ... ..., ... ... , ... , ... tarlaları ile ... ve ... ... tarlaları tapulama tespiti yapılacak saha içinde kalmak üzere, ... Çeşmesine inen belediye hududu ile birleştirildiği, buna göre İncedere ile Belediye hududu arasında kalan sahada yer yer şahıs arazileri ve bu aralarda kalan Devlet baltalık bozuk ormanları olarak görülmüş olduğundan açılmış sahalar kabul edildiği ve mülkiyetin durumu ile ormanlık sahaların durumu ayrıca bir tetkik konusu olduğundan ve bu durum heyetimizin görevi dışında görüldüğünden tapulama çalışmalarının söz konusu sahanın dışına münhasır kalması uygun görüldüğü) yazıldığı, keza; ... köyü birlik teknisyenleri, orman teksilcileri belediye temsilcileri ve ... Köyü temsilcileri tarafından düzenlenen 06/12/1974 tarihli tutanakta da (... Köyünde orman ile şahıslara ait arazilerin birbirine girdiği, bölgede sınırlama haritası ve tutanaklarının bulunmayışı nedeniyle hem halkın mağduriyetinin önlenmesi hem de ayrılması zor olan orman ile kültür arazilerinde çıkan şaibelerin önlenmesi için kalan bu kısmın orman tahdit komisyonu tarafından tefrik edilmesi orman yetkilileri tarafından bildirilmiş olup, bu durum karşısında belediye hududu ile de ölçülecek saha bulunmadığından orman tahdit komisyonunun bu mevkide faaliyete başlayıncaya kadar tapulama faaliyetinin ertelenmesinin uygun görüldüğünün) belirtildiği ve dava konusu parsellerin bulunduğu alanda 1972 yılında arazi kadastrosunun yapılmadığı, daha sonra davaya konu parselin de içinde bulunduğu arazide,101 adadan 114 adaya kadar olan parsellerin ek kadastrosu yapılarak 27.06.2007-26/7/2007 tarihleri arasında ilan edildiği, ... Köyündeki ek kadastrodaki 102, 106, 110, 107, 110, 115 adalarda bulunan parsellerin batı yönünde yer alan ... Merkez ..

.06.2007-26/7/2007 tarihleri arasında ilan edildiği, ... Köyündeki ek kadastrodaki 102, 106, 110, 107, 110, 115 adalarda bulunan parsellerin batı yönünde yer alan ... Merkez ... Mahallesine ait 309 ada 51, 85, 308 ada 3, 4, 5, 6, 73, 76, 79, 80, 94, 95, 102, 119, 123, 124 numaralı parsellerin kadastro tespit tutanakları incelendiğinde bu taşınmazların bulunduğu arazinin de 1970’li yıllarda yapılan kadastro çalışmalarında kadastrosunun yapılmadığı, 1990 yılında yapılıp 25/4/1991 tarihinde ilan edilerek kesinleşen orman kadastrosunda orman sınırı dışında bırakılmasından sonra, 1996 yılında çekişmeli taşınmazlara komşu bu alanda ek kadastro yapıldığı ve komşu parsellerin kısmen zilyetlik nedeniyle kişiler adına, kısmen de Hazine adına olmak üzere tespit edilip 03/02/1997-05/03/1997 tarihleri arasında ilan edilerek tespitlerinin kesinleştiği anlaşılmıştır

... Köyünde ek kadastrosu yapılan 101 adadan 114 adaya kadar olan parsellerden Dairede temyiz incelemesi yapılan dava dosyalarındaki:

a) Bir kısım parseller yönünden, mahkemece; zilyetlikle kazanmaya elverişli taşınmazlardan olduğu ve bu taşınmazlar yönünden (dava edilen parselin bir kısmı veya parselin tümü hakkında) adına tescil kararı verilen kişiler yararına 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu belirlenerek kişiler adına tesciline karar verilmesinde,

-3-

2010/11679-15644

b) Bir kısım parseller yönünden ise, mahkemece; ... Köyündeki ek kadastrodaki 101 adada yer alan parsellerin kuzey yönünde yer alan ve ... Köyünde yapılan kadastro sırasında tespit edilen 4511, 1764, 1763, 1810, 1811, 1812, 1102, 1783, 1784 numaralı parsellerin kadastro tespit tutanakları ile bunların tespit dayanağı vergi kayıtları ile tapu kayıtları incelediğinde, ek kadastro ile tespit edilen parsellerin tespit maliklerinin isimlerini okumadığı,yine, ... Köyündeki 101 adadan 114 adaya kadar olan parsellerin doğu yönünde yer alan ve ... Köyünde1972-1973 yıllarında yapılan kadastro sırasında tespit edilen 627, 622, 623, 621, 624, 625, 626, 600, 599, 598, 597, 592, 596, 780, 593, 594, 595, 557, 558, 559, 551, 552, 553, 550 numaralı parsellerin kadastro tespit tutanakları ile bunların tespit dayanağı vergi kayıtları incelendiğinde ise, bu parsellerin tespit dayanağı belgelerin bir kısmının çekişmeli parsellerin bulunduğu yönü zilyetlikle kazanılamayacak mera okuduğu ,bir kısmının da ... okuduğunun gözlendiği, eğimi % 12' den yüksek olan ...-çalılıkların zilyetlikle kazanmaya elverişli olmadığı, bir kısım parsellerin, üzerinde, ekonomik amacına uygun ve tarımsal üretime elverişli hale getirmeye yönelik imar ve ihya işleminin henüz tamamlanmadığı,imar ve ihyası tamamlanan taşınmazlar için ise tespit tarihi itibarıyla 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmadığı,yine taşınmaz üzerinde bina inşa edilmesinin tek başına imar ve ihya için yeterli olmayacağı,bu hali ile 3402 Sayılı Kadastro kanununun 14 ve 17. maddesine göre imar ve ihyaya dayalı zilyetlikle kazanma şartlarının kişiler yararına oluşmadığı belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında,

c) Bir kısım parseller üzerinde bulunan muhtesatlar hakkında ise,mahkemece 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 19. madde çerçevesinde muhtesat şerhi verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının gerçek kişilere yükletilmesine, Hazineden harç alınmasına yer olmadığına 13/12/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21944, Karar No: 2016/1495, Tarih: 09.02.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/21944 E.  ,  2016/1495 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 05/10/2005-25/07/2008 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 05/10/2005-25/07/2008 tarihleri arasında davalı şirketin işlettiği Kırmızı Elmam Anaokulunda geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Dairemizin . sayılı bozma ilamı üzerine Mahkemece, davanın hükümde yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda; Mahkemece sayılı karar ile; “ davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı işverenlik nezdinde, 08/08/2007-17/09/2007 tarihleri arasında 39 gün, günlük 19,50 TL ücretle çalıştığının, bu sürelerin 18 yaşın altındaki hizmetler olması sebebiyle yalnızca gün sayısı olarak tespitine" karar verildiği, kararın davalılar tarafından süresinde temyiz edildiği, Dairemizin . sayılı kararı ile "davacının bildirilen dönemlerdeki çalışmaları kısmi zamanlı olduğuna göre, 08/08/2007-17/09/2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının da kısmi zamanlı olabileceği düşünülmeden, eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesinin hatalı olduğu" gerekçesi ile yapılacak iş de belirtilmek suretiyle hükmün bozulduğu görülmüştür.

Mahkemece, Dairemizin K. sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamında, açıkça “davacının bildirilen dönemlerdeki çalışmaları kısmi zamanlı olduğuna göre, 08/08/2007-17/09/2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının da kısmi zamanlı olabileceği düşünülmeden, eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesinin hatalı olduğu” belirtilmesine rağmen, bozma sonrası dinlenen tanıkların davacının çalışmasının kısmi zamanlı olup olmadığı yönünde beyanları alınmamış olup Mahkemece bozma konusu yapılan hususta hiç bir araştırma yapılmadan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

.../...

Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan Mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır.

Yapılacak iş; Dairemizin . sayılı bozma ilamında belirtilen şekilde araştırma yaparak tespit edilen duruma göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş; Dairemizin . sayılı bozma ilamında belirtilen şekilde araştırma yaparak tespit edilen duruma göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 09/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1010, Karar No: 2017/189, Tarih: 28.03.2017

**Ceza Genel Kurulu         2015/1010 E.  ,  2017/189 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 8. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Köy merasına tecavüz suçundan sanık ...'un 5237 sayılı TCK’nun 154/2. maddesi delaletiyle 154/1, 62, 52/2 ve 53. maddeleri uyarınca 5 ay hapis ve 80 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve 5271 sayılı CMK'nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, sanık ...'ın ise beraatine ilişkin, Harran Asliye Ceza Mahkemesince verilen 28.02.2012 gün ve 215-48 sayılı karara, katılan Hazine temsilcisi tarafından itiraz edilmesi üzerine, sanık ...'in beraatine ilişkin hükme yönelik itirazla ilgili inceleme yapmayan Şanlıurfa 2. Ağır Ceza Mahkemesince 24.05.2012 gün ve 465 sayı ile; suçun işlenmesiyle kamunun uğradığı zararın, suçtan önceki hale getirme suretiyle tamamen giderilmesi şartının gerçekleşmemesi nedeniyle 5271 sayılı CMK'nun 231/5. maddesinin uygulanma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle sanık ... hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kaldırılmasına karar verilmiş, dosyayı yeniden ele alan Harran Asliye Ceza Mahkemesince 04.12.2012 gün ve 190-467 sayı ile, sanık ...'in bu defa 5237 sayılı TCK’nun 154/2. maddesi delaletiyle 154/1, 62, 51 ve 52. maddeleri uyarınca 5 ay hapis ve 80 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hapis cezasının ertelenmesine hükmolunmuş, hükmün sanık ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 01.10.2014 gün ve 16519-21667 sayı ile;

"Sanık hakkında köy merasına tecavüz ettiğinden bahisle açılan davada 28.02.2012 tarihinde CMK'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu karar aleyhine hazine temsilcisinin itirazı üzerine Ağır Ceza Mahkemesince itirazın kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kaldırıldığı ve mahkemece kararın açıklandığı anlaşılmakla, inceleme konusu dosyada Hazinenin kamu orta malları sicilinde 45 parsel numarası ile mera olarak kayıtlı taşınmaza yönelik davaya katılma olanağı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz hakkı da bulunmadığı ve bu nedenle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının geri alınamayacağı ancak, bu karar hakkında yasaya aykırılıklar yönünden kanun yararına bozma yasa yoluna gidilebileceği gözetilmeden yazılı şekilde hükmün açıklanmasına karar verilmesi" isabetsizliğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 05.11.2014 gün ve 78843 sayı ile;

"Kamu davasına katılma, 5271 sayılı CMK’nun 237 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Kimlerin kamu davasına katılabileceği 5271 sayılı CMK'nun 237/1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre 'Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler'

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 05.11.2014 gün ve 78843 sayı ile;

"Kamu davasına katılma, 5271 sayılı CMK’nun 237 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Kimlerin kamu davasına katılabileceği 5271 sayılı CMK'nun 237/1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre 'Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler'

Mera, 4342 sayılı Mera Kanununun, 'Tanımlar' başlıklı 3. maddesinde; 'Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri ifade eder' şeklinde tanımlanmıştır.

4342 sayılı Mera Kanununun 'Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu' kenar başlıklı 4. maddesinde ise, meraların kullanma hakkının bir veya birden çok köy veya belediyeye ait olduğu, bu yerlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu, özel mülkiyete geçirilemeyeceği, amacı dışında kullanılamayacağı, meralarda zamanaşımının uygulanmayacağı, sınırlarının daraltılamayacağı, ancak kullanım hakkının kiralanabileceği hüküm altına alınmıştır.

3402 sayılı Kadastro Kanununun 16-B maddesinde; meraların kamunun yararlanmasına tahsis edilmiş veya kamunun kadimden beri yararlandığı orta malı taşınmazlardan olup, tescile tâbi olmadıkları ve özel mülkiyete konu teşkil etmeyecekleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 715. maddesinde de; yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belirtilmiştir.

Meralar üzerinde Devletin ve köy tüzel kişiliğinin müşterek hak ve yükümlülükleri bulunmaktadır. Köyler meraların kullanma hakkının sahibi, Devlet ise bu mülkün sahibidir. Ancak Devletin sahip olduğu mülkiyet hakkı, özel mülkiyetten farklı, çıplak veya kuru mülkiyet diyebileceğimiz sınırlı bir idari mülkiyettir. Bu hususa işaret eden Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.03.2001 gün ve 231-271 sayılı kararında; 'Meraların kuru mülkiyetinin Hazineye ait olması itibarıyla, bu yerin amaç dışı kullanımından dolayı mülkiyet sahibinin zarar görmeyeceği düşünülemez' denilmiş, 05.05.2010 gün ve 234-248 sayılı kararında da; meraların sahibinin Devlet olduğu, Devlet tüzel kişiliğini ilgilendiren davalarda temsil yetkisinin ise Maliye Hazinesine ait bulunduğu kabul edilmiştir.

Somut olayda, suça konu yerin 'mera' olarak Harran ilçesi, Demirli köyüne tahsis edildiği dosyada bulunan 'Kamu Orta Malları Sicili' örneği ve 04.05.2011 tarihli keşif, 10.05.2011 tarihli bilirkişi raporu ile sabittir.

Somut olayda, suça konu yerin 'mera' olarak Harran ilçesi, Demirli köyüne tahsis edildiği dosyada bulunan 'Kamu Orta Malları Sicili' örneği ve 04.05.2011 tarihli keşif, 10.05.2011 tarihli bilirkişi raporu ile sabittir.

Suç konusu taşınmaz, çıplak mülkiyeti Devlete ait ancak kullanım hakkı Demirli köyü halkına ait bir yerdir...söz konusu taşınmaza vaki tecavüz ile ilgili açılan kamu davasında suçtan zarar gören 'Devlet' hükmi şahsiyetini temsilen Maliye Hazinesinin kamu davasına katılma hakkının bulunduğu" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurarak, Özel Daire bozma kararının kaldırılması ve hükmün esasının incelenmesi talebinde bulunmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 30.09.2015 gün ve 34069-21816 sayı ile, itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık ... hakkında köy merasına tecavüz suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik Özel Dairece temyiz incelemesi yapılmamış olup, itirazın kapsamına göre inceleme, sanık ... hakkında köy merasına tecavüz suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözülmesi gereken uyuşmazlık; Maliye Hazinesinin, köy merasına tecavüz suçundan açılan kamu davasına katılma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz etme hak ve yetkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Sanıklar ... ve ... hakkında, Harran ilçesi, Demirli köyü, 45 numaralı parselde bulunan mera vasfındaki taşınmaza pamuk ekmek suretiyle tecavüzde bulundukları iddialarıyla, köy merasına tecavüz suçundan cezalandırılmaları talebiyle kamu davaları açıldığı,

Kovuşturma aşamasında, ... temsilcisinin davalara katılma isteğinde bulunması üzerine yerel mahkemece, suçtan zarar görme ihtimali nedeniyle Maliye Hazinesinin katılan olarak davalara kabulüne karar verildiği,

Kamu orta malları sicilinde; suça konu Akçakale (Harran) ilçesi, Damlasu köyü, Batıkuç mevkii, 45 numaralı parselin niteliğinin mera olarak gösterildiği,

Mahkemece yapılan keşfe istinaden fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 20.05.2011 tarihli raporda; krokide C harfiyle gösterilen 45 numaralı mera parselinin 10.458 m2’lik kısmının sanıklar ... ve ... tarafından kullanıldığının bildirildiği,

Sanık ...’in; köyündeki 45 numaralı parsel içerisindeki mera arazisine pamuk ektiğini, pişman olduğunu savunduğu,

Mahkemece yapılan keşfe istinaden fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 20.05.2011 tarihli raporda; krokide C harfiyle gösterilen 45 numaralı mera parselinin 10.458 m2’lik kısmının sanıklar ... ve ... tarafından kullanıldığının bildirildiği,

Sanık ...’in; köyündeki 45 numaralı parsel içerisindeki mera arazisine pamuk ektiğini, pişman olduğunu savunduğu,

Mahkemece, 28.02.2012 gün ve 215-48 sayı ile; hakkı olmayan yere tecavüz suçundan sanık ...’ın beraatine, sanık ... hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, katılan Hazine temsilcisinin bu kararlara yönelik itirazı üzerine Şanlıurfa 2. Ağır Ceza Mahkemesince 24.05.2012 gün ve 465 sayı ile; sanık ... hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırıldığı, itiraz merciinin sanık ... hakkındaki beraat hükmü ile ilgili olarak bir karar vermediği, yerel mahkemece yeniden açılan duruşma sonucunda sanık ...’in atılı suçtan mahkûmiyetine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir hukuki çözüme ulaşılması bakımından, meranın hukuki statüsü ile Hazine ve köy tüzel kişiliğinin meralar üzerinde sahip oldukları hakların niteliği üzerinde durulması gerekmektedir.

Mera, 4342 sayılı Mera Kanununun, “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde; “Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun “Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu” kenar başlıklı 4. maddesinde ise, meraların kullanma hakkının bir veya birden çok köy veya belediyeye ait olduğu, bu yerlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu, özel mülkiyete geçirilemeyeceği, amacı dışında kullanılamayacağı, zamanaşımının uygulanamayacağı, sınırlarının daraltılamayacağı, ancak kullanım hakkının kiralanabileceği hüküm altına alınmıştır.

3402 sayılı Kadastro Kanununun 16-B maddesinde, meraların kamunun yararlanmasına tahsis edilmiş veya kamunun kadimden beri yararlandığı orta malı taşınmazlardan olup, tescile tâbi olmadıkları ve özel mülkiyete konu teşkil etmeyecekleri,

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 715. maddesinde de, yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belirtilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanununun 16-B maddesinde, meraların kamunun yararlanmasına tahsis edilmiş veya kamunun kadimden beri yararlandığı orta malı taşınmazlardan olup, tescile tâbi olmadıkları ve özel mülkiyete konu teşkil etmeyecekleri,

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 715. maddesinde de, yararı kamuya ait malların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, bu malların kazanılması, bakımı, korunması, işletilmesi ve kullanılmasının özel kanun hükümlerine tâbi olduğu belirtilmiştir.

Anılan kanuni düzenlemeler uyarınca meralar kamu malı olup en genel tanımıyla kamu malları, Devletin özel mülkiyetindeki malları, kamunun yararlanmasına tahsis edilen hizmet malları ile kamunun ortak kullanımına ve yararlanmasına açık olan orta malları ve sahipsiz malları ifade eder (Sadık Kırbaş, Devlet Malları, Birlik Yayınevi, Ankara,s.4). Yararlanma, tahsis şekli, mahiyet gibi ölçütler çerçevesinde kamu malları sahipsiz malları, hizmet malları, orta malı, vakıf malları, eski eserler gibi çeşitli sınıflandırmalara tâbi tutulmaktadır. Bu ayrım içerisinde meralar kamu orta malları kapsamında yer almaktadır. Orta mallarının bir kısmından yapılan tahsise göre toplumun belirli bir kesimi yararlanırken-meralar buna örnektir-bir kısmından ise yol ve meydanlar gibi mahiyetleri itibariyle herkes yararlanmaktadır.

Öğretide, Devletin kamu malları üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki mahiyeti konusunda iki farklı görüş ileri sürülmüştür:

1) Birinci görüşe göre; Devlet kamu malları üzerinde mülkiyet değil, bir zabıta ve koruma hakkına sahiptir. Buna göre, kamu malları özel mülkiyete ve ferdi tasarrufa elverişli değildir. Çünkü mülkiyet hakkı bir şeyden mutlak şekilde faydalanmak ve tasarruf etmek yetkisini vermektedir. Devletin ise kamu malları üzerinde serbestçe tasarruf ve mutlak kullanma yetkisi olmadığından kamu malları üzerindeki yetkisi bir mülkiyet hakkı olarak tavsif edilemeyecektir. Devlet kamu malları üzerinde sadece kamu hukukundan kaynaklanan bir zabıta ve koruma hakkına sahiptir.

2) İkinci görüşe göre de; Devlet kamu malları üzerinde bir nevi idare hukuku mülkiyetine sahiptir. Ancak bu mallar umumun istifadesine bırakıldığından veya belli bir kamu hizmetine tahsis edildiğinden bu mülkiyet hakkı çok sınırlı ve idare hukuku kaidelerine bağlı bir haktır. (Halil Cin, Mehmet Handan Surlu, Türk Hukukunda Mera Yaylak ve Kışlaklar ve Mera Kanunu Şerhi, Seçkin Yayınevi, Ankara, 2000, s.13 vd)

Belirtilen görüşler doğrultusunda Devletin meralar üzerinde sahip olduğu hakkın hukuki niteliğinin takdir ve tayininden önce mevzuatta Devlete ve onu temsilen Hazineye meralarla ilgili tanınan hak ve yükümlülüklerin neler olduğunun da gözden geçirilmesinde yarar bulunmaktadır.