muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/4597, Karar No: 2018/928, Tarih: 14.02.2018

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Somut olaya gelince; davacıların taşınmazda kullandığı veya çekişmesiz olarak kullanabileceği bir yerin bulunup bulunmadığı hususunda mahkemece bir irdeleme ve belirleme yapılmamıştır.

Öte yandan, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tarım arazisinin kira bedeli belirlenerek ecrimisil hesabı yapıldığı, oysa davacının taşınmazda ziraat yapıldığı ve üründen gelir elde edildiğini belirterek ecrimisil talep ettiği, keşfende taşınmazın tarla olarak kullanıldığı saptanmıştır.

Hâl böyle olunca, taraflar arasındaki çekişme ile ilgili olarak, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılması, keşfen taşınmazın zeminde kullanım durumunun tespiti ve davacıların çekişme konusu taşınmazda kullandığı veya çekişmesiz olarak kullanabileceği yer bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması, kullandıkları veya çekişmesiz olarak kullanabilecekleri yer olduğunun anlaşılması halinde davanın reddi, aksi halde taşınmaz üzerindeki muhdesatlarla ilgili eldeki davalı ... tarafından ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/384 E – 2000/618 K sayılı dosyasında açılan muhdesatın aidiyetinin tespiti dava dosyasının getirtilmesi, muhdesatların davalı ...'ye ait olduğunun tespit edilmiş ve anılan kararın kesinleşmiş olması halinde davacıların zeminde paydaş olduğu gözetilerek zemin (tarla) geliri aksi halde taşınmazın mevcut durumu üzerinden net gelir metoduna göre ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/395 E – 2016/108 K sayılı dosyasındaki dava dilekçesinin davalı ...'ye tebliğ tarihi ile eldeki dava tarihine kadar olan dönem için davacıların payı oranında hesaplanacak ecrimisile karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporu ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Tarafların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden taraflar vekilleri için 1.630.00.'ar-TL. duruşma vekâlet ücretinin karşılıklı olarak alınıp birbirlerine verilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 14.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/36846, Karar No: 2015/11064, Tarih: 23.03.2015

**22. Hukuk Dairesi         2013/36846 E.  ,  2015/11064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, iş sözleşmesinin haksız feshini beyanla bir kısım işçilik alacaklarının hükme bağlanmasını istemiştir.

Davalı vekili, yetki itirazında bulunmakla birlikte tüm alacaklar ödendiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkeme konusunda uyuşmazlık konusudur.

Hükmü temyiz eden davalı taraf ikametgâh adreslerinin olduğunu davanın yetkili mahkemede açılmadığını davanın İstanbul iş mahkemelerinde görülmesi gerektiğini belirterek yetkisizlik itirazında bulunmuştur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, usul kanunu yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani iş yeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Kanun'un 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir (Yargıtay 9. H.D. 23.06.2008 gün ve 2008/17468 esas, 2008/17262 karar sayılı ilamı).

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Kanunda yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

Deniz İş Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca, adı geçen Kanun kapsamına giren gemi adamlariyle bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu Kanundan veya iş sözleşmesinden doğan davalar hakkında da, 5521 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. İş sözleşmesinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2008/20378 esas, 2008/12778 karar sayılı ilamı).

5521 sayılı Kanun'un yetkiyle ilgili bu düzenlemesi yanında, diğer bir kısım yasalarda da uyuşmazlığın çözümü için hangi iş mahkemelerinin yetkili olduğu konusunda düzenlemeler bulunmaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 79. maddesinde, komisyon kararı ile iş güvenliği yönünden işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararına karşı, işverenin yerel iş mahkemesine,

2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 28. maddesinde, uluslararası nitelikteki bir kuruluşa üyeliğin iptali davasında, sendika veya konfederasyon merkezinin bulunduğu iş mahkemesine,

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca, iş kolu istatistiklerine karşı Ankara iş mahkemesine,

4857 sayılı Kanun'un 79. maddesinde, komisyon kararı ile iş güvenliği yönünden işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararına karşı, işverenin yerel iş mahkemesine,

2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 28. maddesinde, uluslararası nitelikteki bir kuruluşa üyeliğin iptali davasında, sendika veya konfederasyon merkezinin bulunduğu iş mahkemesine,

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca, iş kolu istatistiklerine karşı Ankara iş mahkemesine,

Aynı Kanun'un 15. maddesine göre, sendika yetki çoğunluğu tespitine dair kararlara, 16. madde uyarınca toplu iş sözleşmelerinin hükümsüzlüğü, 46. maddeye göre, uygulanmakta olan bir grev ve lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespiti, 47. madde uyarınca, gereği grev ve lokavtın durdurulması, 51/4 maddesi gereğince, grevin sona erdirilmesi, 60. madde uyarınca toplu iş sözleşmesinin yorumu istemlerinin, işyerinin bağlı olduğu bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye, başvurulabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı; şirket adreslerinin gerek ticaret sicil kaydı gerek dosya kapsamındaki tüm belgelerden yetki alanı içerisinde olduğunu anlaşıldığına göre, mahkemece yetkisizlik karar verilmesi gerekirken davalı tarafın bu yöndeki itirazı dikkate alınmadan karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlere BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 23.03.2015 günü oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/3054, Karar No: 2019/917, Tarih: 07.03.2019

**23. Hukuk Dairesi         2016/3054 E.  ,  2019/917 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın kabulüne yönelik verilen hükmün davacı-karşı davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde duruşmalı temyiz talebinde bulunan davacı-karşı davalı vekili ......ile temyiz eden davalı-karşı davacı kooperatif vekili ....... geldiler. Gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı yüklenici şirket vekili, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin mahkeme kararıyla geriye etkili olarak feshedildiğini, müvekkili tarafından yapılan imalatların bedelleri ile vergi, sigorta vd. giderlerin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 750.000,00 TL’nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, sözleşmenin yüklenicinin temerrüdü nedeniyle geriye etkili olarak feshedildiğini, feshe ilişkin mahkeme kararında imalat bedelinin tespit edildiğini, sadece bu tutarın talep edilebileceğini savunarak asıl davanın reddini istemiş; açtığı karşı davasında ise inşaatın müvekkilleri açısından daha elverişsiz koşullarda başka bir yükleniciye tamamlattırıldığını, bu nedenle ortaya çıkan menfi zararlarının tazmini gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL’nin tahsilini, alacağının takas ve mahsubunu talep ve dava etmiştir.

Karşı davada davalı vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, asıl davada davacı yüklenicinin, kâr hariç olmak üzere yaptığı imalatın bedelini, karşı dava davacı arsa sahibinin ise menfi zararını talep edibileceği gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulü ile 234.017,77 TL’nin tahsiline, karşı davanın kabulü ile 100.000,00 TL’nin tahsiline, tarafların alacaklarının takas ve mahsubuna karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekilerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

.../...

S. 2

2-a) Asıl davada davacı yüklenici şirket vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi nedeniyle, davacı yüklenicinin imalat bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.

.../...

S. 2

2-a) Asıl davada davacı yüklenici şirket vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi nedeniyle, davacı yüklenicinin imalat bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi halinde, imalât bedelinin, fesih iradelerinin birleştiği ya da sözleşmenin dava yolu ile feshedilmesi halinde fesih kararının kesinleştiği tarih itibari ile mahalli piyasa rayiçlerine göre istenmesi mümkündür.

Somut olayda, taraflar arasında düzenlenen 27.02.2001 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, arsa sahibi kooperatife ait 3, 4 ve 10 no.lu parsellerde bulunan kaba inşaat seviyesinde, elektrik ve sıhhi tesisat sıva altı işlemleri yapılmış olan 48 dairelik binanın kalan işlerinin tamamlanması karşılığında, yine arsa sahibi kooperatife ait 1, 2, 11 ve 12 no.lu parsellerin yüklenici şirkete devredileceği kararlaştırılmıştır.

Eserin sözleşmede kararlaştırılan sürede tamamlanmaması nedeniyle, arsa sahibi kooperatif tarafından gönderilen 09.06.2005 tarihli fesih ihtarnamesi üzerine davacı yüklenici şirket yaptığı imalatların bedellerinin ödenmesini talep etmiştir. Mahkemece, bu husus dikkate alınarak anılan tarih itibariyle tarafların fesih iradesinin birleştiğinin kabulü isabetli olmuştur.

Arsa sahibi kooperatifçe fesih sonrası, kira ve arsanın değer kaybı istemiyle açılan davada......Mahkemesinin 13.02.2007 tarih ve 2005/286 Esas, 2007/44 Karar sayılı ilamıyla gerçekleştirilen imalat seviyesine göre fesih geriye etkili olduğundan dava konusu müspet zarar taleplerinin reddine karar verilmiş, söz konusu karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir. Bu davada verilen hükmün gerekçesinde, temerrüde düşen yüklenici şirketin, sözleşmenin feshinde kusurlu olduğu ve buna bağlı olarak sözleşmeyi haklı nedenle fesheden arsa sahibi kooperatifin, ayrıca açacağı bir davayla menfi zararlarının tazminini talep edebileceği de tespit edilmiştir. Bunun yanında, söz konusu davada yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalat oranıyla ilgili bir takım tespitler yapılmış ise de anılan davanın münhasıran sözleşmenin geriye etkili feshine ilişkin bulunmamasına göre, eldeki davada, mahkemece yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatlar yönünden yeniden inceleme ve araştırma yapılması yerinde olmuş, bu kapsamda yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatın oranı %21,26 olarak tespit edilmiştir.

Hükme esas alınan 22.10.2015 tarihli ek raporda, sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle imalatın %44 düzeyinde olduğu, yüklenicinin bu seviyede arsa ve binayı teslim aldığı, bundan sonra %21,26 oranında imalat gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Bu raporda sözleşme uyarınca işin teslimi gereken 01.08.2003 tarihi baz alınarak serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplamalar yapılmış ayrıca, bulunan bedellere endeksleme yapılarak fesih tarihi olan 09.05.2005 ve dava tarihi olan 09.07.2009 tarih itibariyle ayrı ayrı imalat bedelleri hesaplanmıştır. Ancak, raporda bir takım hesap hataları ve çelişkiler mevcuttur. Örneğin, yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatın 01.08.2003 tarihi itibariyle serbest piyasa fiyatlarına göre yüklenici karsız bedeli 346.438,07 TL olarak bulunmuş iken, feshin gerçekleştiği 09.05.2005 tarihi itibariyle bu tutarın 234.017,77 TL olduğu belirtilmiştir. Raporda bunun dışında da hesap hataları ve çelişkiler vardır. Nitekim, dosya kapsamında alınan 06.12.2010 tarihli ilk raporda 2005 yılı itibariyle imalat bedeli 453.010,50 TL, 31.12.2012 tarihli ikinci raporda ise 459.549,95 TL olarak bulunmuştur. Bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden, hesap hataları ve kendi içerisinde de çelişkiler ihtiva eden 22.10.2015 tarihli ek bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

..../...

S.3

Bu durumda mahkemece, yeniden oluşturulacak konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak yüklenicinin gerçekleştirdiği %21,26 seviyesindeki imalâtın feshin kesinleştiği 2005 yılı mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin, önceki raporlar arasındaki çelişkileri de ortadan kaldıracak şekilde belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Öte yandan, asıl davada davacı tacir olup alacağına kısa vadeli krediler için avanslara uygulanan avans faizi talep edebilir. Nitekim dava dilekçesinde de avans faizi talep etmiş olup mahkemece yasal faize hükmedilmesi hatalı olmuştur.

b) Asıl davada, davalı arsa sahibi kooperatif vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Davalı kooperatif, yüklenici şirket tarafından ödenmesi gereken ... pirim borçlarının kendisi tarafından ödendiğini savunmuş olup, bu kapsamda yaptığını iddia ettiği 17.370,61 TL tutarındaki masrafın, yüklenici şirketin imalat bedeli alacağından mahsubunu istemiştir. Bu hususta davalı tarafından sunulan makbuz ve belgeler dikkate alınıp ... ile de yazışma yapılarak, arsa sahibi kooperatif tarafından, yüklenicinin imalat yaptığı dönemine ilişkin olarak ne kadar ..... pirim borcu ödediği araştırılarak, sonucuna göre tespit edilen ödemelerin yüklenicinin imalat bedeli alacağından mahsup edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi de doğru olmamıştır.

Diğer taraftan davacı yüklenici şirketin, imalat bedeli alacağını miktarını da belirterek talep ettiği 23.02.2006 tarihli ihtarnamede borçluya 7 günlük mehil verilmiş olup bu durumda asıl davada, anılan ihtarnamenin tebliğ tarihine göre 08.03.2006 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken fesih ihtarnamesi tarihi olan 09.06.2005 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi isabetsiz olmuştur.

3) Karşı davada taraf vekillerinin, diğer temyiz itirazlarına gelince;

Karşı dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin haklı nedenle geriye etkili olarak feshine bağlı menfi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı arsa sahibi kooperatif, işin yüklenici tarafından yarım bırakılması üzerine, kalan imalatların kendisi tarafından tamamlandığını bu kapsamda 864.000,00 TL masraf yaptığını, oysaki sözleşme uyarınca yükleniciye devri taahhüt edilen 4 adet parselin değerinin 340.000,00 TL olduğunu aradaki farkın menfi zararını oluşturduğunu ileri sürmüştür.

Davacı kooperatif vekili, 30.01.2013 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde kooperatifin 840.000,00 TL harcama yaparak inşaatı tamamladığını bildirmiştir.

Davacı iş sahibi kooperatifin, işbu karşı davada talep ettiği zarar, yüklenicinin kusuru ile dönülen sözleşmenin yapıldığı tarihte başka bir yüklenici ile daha elverişli koşullarda başka bir sözleşme yapma fırsatının kaçırılmasına bağlı zarardır. Sözleşmenin yapıldığı tarihte davalının dışında bir başka yüklenicinin verebileceği en yakın fiyatlarla işin kalan kısmı kaça yapılacak idiyse, bulunacak o bedel ile sözleşmeyi haklı nedenle geriye etkili olarak fesheden davacının kalan işi yaptırmak için ödediği bedel arasındaki fark, menfi zarar kapsamında kalan daha elverişli koşullarda sözleşme yapma fırsatının kaçırılmış olmasından doğan zararı teşkil eder

Somut olayda, karşı davada davacı arsa sahibi kooperatifin sözleşmenin feshinde haklı olduğu, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.02.2007 tarih ve 2005/286 Esas, 2007/44 Karar sayılı ilamıyla tespit edilmiş olup davacı kooperatifin bu kapsamdaki menfi zararını talep edebileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda ..../...

S. 4

mahkemece konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak davacı arsa sahibi kooperatifin talebine göre kalan %34,74 seviyesindeki imalatın tamamlanması içen gerekli olan bedelin, davacı kooperatif tarafından belirtilen 840.000,00 TL tutarı da aşılmamak kaydıyla sözleşmenin feshedildiği 2005 yılı mahalli piyasa rayiçlerine göre hesap edilmesi, bulunacak tutardan sözleşme uyarınca davalı yüklenici şirkete devri taahhüt edilen 4 adet parselin yine 2005 yılı itibariyle rayiç bedellerinin çıkarılması suretiyle davacı arsa sahibi kooperatifin menfi zararının belirlenmesi gerekirken bu hususta da hatalı hesaplar ve çelişkiler içeren 22.10.2015 tarihli ek bilirkişi raporunun esas alınması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve karşı davada taraf vekilerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2-a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacı vekilinin (2-b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davalı vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan taraflar yararına takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin karşılıklı olarak bir diğerinden alınarak yek diğerine verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 07.03.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.