muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4349, Karar No: 2014/14877, Tarih: 24.06.2014

Yerel mahkemenin manevi tazminata ilişkin kararı temyiz edenin sıfatına göre isabetlidir.

Maddi tazminatta ise hesaba esas alınacak ücretin belirlenmesinde hataya düşüldüğü görülmektedir.

Kusurun aidiyeti ve oranı ile davacının meslekte kazanma güç kayıp oranı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, tazminatın belirlenmesinde esas alınacak ücrete ilişkindir. İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle sigortalının maddi tazminatının hesaplanmasında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Öte yandan, gerçek ücretin ise; işçinin kıdemi ve yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre işçiye ödenmesi gereken ücret olduğu, işyeri veya sigorta kayıtlarına geçmiş ücret olmadığı Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. Davacının vasıflı işçi olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden belli olmaktadır. İş yeri kayıtlarındaki ücreti ise asgari ücrettir. Öte yandan vasıflı işçinin asgari ücretle ya da bu civarda bir ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmeyeceği açıktır. Davacı sigorta müfettişine haftada 25,00-TL ücret ödendiğine ilişkin beyanda bulunmuş olup bu beyan dosya içerisindeki bilgi ve belgelerle de uyumludur. Hal böyle olunca davacının beyanında geçen ve net asgari ücretin 1,241 katı düzeyinde ücretle çalıştığı kabul edilerek tazminatının hesaplanması gerekirken asgari ücretle yapılan hesaplamanın hükme esas alınması isabetsiz olmuştur.

Öte yandan TBK’nun 55. Maddesi gereğince tazminattan sigorta tahsisleri ilk peşin sermaye değerinin indirimi yerinde ise de aynı maddedeki düzenleme nedeniyle ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir bölümünün (Somut olayda davalı işverenin kusuruna karşılık gelen %80’i ) indirilmesi gerekirken, tamamının indirilmesi suretiyle tazminatın belirlenmesi de isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş, davacı işçinin, asgari ücretin 1,241 katı ücretle çalışacağının kabulü ile işçinin tazminatını yeniden hesaplatmak, hesaplanan bu zarardan Kurumca bağlanan gelirlerin ilk peşin değerinin rücu edilebilecek kısmını indirmek, usuli kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan ve özellikle tazminat hesabında esas alınacak ücretin ve indirilecek peşin sermaye değeri miktarının belirlenmesinde hataya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 24.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13274, Karar No: 2013/28858, Tarih: 21.10.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/13274 E.  ,  2013/28858 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme, işyeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suç tarihinde belirlenemeyen vakitte tamir edildikten sonra tanık ...’nin dükkanı önündeki boş araziye park edilen 06 R 3549 plaka sayılı tır dorsesini çalan sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesine uyduğu gözetilmeyerek aynı Kanunun 141/1. maddesi ile hüküm kurulması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; sanık ...’in temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 21.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11728, Karar No: 2014/12966, Tarih: 16.04.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/11728 E.  ,  2014/12966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

Yukarıda mahkemesi, tarihi, esas ve karar numarası yazılı kararın temyizen incelemesi sırasında;

a) davacının hizmet döküm cetvelinin,

b) dava konusu dönemin tamamında ve fesih tarihinden sonra davacı adına çalışma bildirimi yapılan işyerlerinin SGK(devredilen SSK)’dan tescil bilgilerinin,

c) dava konusu dönemin tamamında ve fesih tarihinden sonrasında Belediyenin hizmet alımı yaptığı işverenlerin tespiti ile buna ilişkin belgelerin dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16.04.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2241, Karar No: 2013/8071, Tarih: 30.04.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/2241 E.  ,  2013/8071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret, kamu malına zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma,yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Hakaret suçunun oluşabilmesi için, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını incitecek ölçüde, somut bir fiil veya olgu isnat etmek yada yakıştırmalarda bulunmak yada sövmek gerekmektedir. Kişiye isnat edilen somut fiil veya olgunun gerçek olup olmamasının bir önemi yoktur.İsnadın ispatın konusu ayrıdır. Somut bir fiil ve olgu isnat etmek; isnat, mağdurun onur şeref ve saygınlığını incitecek nitelikte olacaktır. Mağdura yüklenen fiil ve olgunun belirli olması şarttır. Fiilin somut sayılabilmesi için, şahsa, şekle, konuya, yere ve zamana ilişkin unsurlar gösterilmiş olmalıdır. Bu unsurların tamamının birlikte söylenmesi şart değildir. Sözlerin isnat edilen fiilî belirleyecek açıklıkta olması yeterlidir. Çoğu zaman isnat edilen fiil ve olgunun, hangi zaman ve yerde meydana geldiğinin belirtilmesi, onur ve saygınlığı incitecek niteliği tespit için yeterli olmaktadır. Tarafların sosyal durumları, sözlerin söylendiği yer ve söyleniş şekli, söylenmeden önceki olaylar nazara alınarak suç vasfı tayin olunmalıdır.

Hakaretin kişiyi küçük düşürmeye yönelik olması gerekir. Kişiye onu toplum nazarında küçük düşürmek amaçlı belli bir siyasi kanaatin isnat edilmesi hâlinde de suç oluşacaktır. Bir kişiye yönelik sözlerin veya yapılan davranışın o kişiyi küçük düşürücü nitelikte olup olmadığını tayin ederken, topluma hâkim olan anlayışlar, örf ve adetler göz önünde bulundurulmalıdır.

Suçun alenen işlenmesi, nitelikli hâl kabul edilmiştir. Aleniyet, belirsiz sayıda kişilerin hakaret oluşturan sözü duymalarına olanak sağlamak suretiyle suçun işlenmesini ifade eder. Failin, hakaret oluşturan sözün duyulması olanağını yaratmış olması yeterlidir. Söylenen sözün fiilen duyulmuş olup olmaması önemli değildir.

Suçun alenen işlenmesi, nitelikli hâl kabul edilmiştir. Aleniyet, belirsiz sayıda kişilerin hakaret oluşturan sözü duymalarına olanak sağlamak suretiyle suçun işlenmesini ifade eder. Failin, hakaret oluşturan sözün duyulması olanağını yaratmış olması yeterlidir. Söylenen sözün fiilen duyulmuş olup olmaması önemli değildir.

Somut olayda; sanığın polis memurları şikayetçiler tarafından başka bir olayla ilgili hakkında adli işlem yapıldığı, polis merkezinden salıverildikten sonra polis merkezi önünde bulunan kendisi hakkında işlem yapan şikayetçi polis memuru ....'in aracına taş atarak zarar verdiği ve polis memurları şikayetçilere hitaben sinkaflı küfürler ile hakaret ettiği olayda,hakaret ve mala zarar verme suçlarının oluştuğuna dair mahkeme kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 30.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3008, Karar No: 2019/4989, Tarih: 18.11.2019

**1. Ceza Dairesi         2019/3008 E.  ,  2019/4989 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

KATILANLAR : 1- ..., 2- ..., 3- Mehmet Bölük

SUÇ : Kasten öldürmek

HÜKÜM :1- Sanık ... hakkında;

TCK'nin 81, 29, 62, 53, 63. maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası,

2- Sanıklar ... ve ... haklarında ayrı ayrı; TCK'nin 81, 62, 53, 63 maddeleri uyarınca 25 yıl hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Sanık ... müdafiine 12.12.2018 tarihinde tebliğ edilen gerekçeli kararı yasal süre olan 15 gün geçtikten sonra 28.12.2018 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından, süresinden sonra yapılan temyiz isteminin CMK'nin 298. maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.

Sanıklar İbrahim, Kenan ve Tayfun haklarında maktul ...'i kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin sanıklar İbrahim ve Kenan müdafileri ve katılanlar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan incelemede; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi 20.11.2018 gün ve 2018/1878 E. 2018/1574 K. sayılı kararının, sanık ... müdafiinin sübuta, beraat etmesi gerektiğine, sanık ... müdafiinin sübuta, haksız tahrikin varlığına, beraat etmesi gerektiğine, katılanlar vekilinin suçun canavarca işlendiğine, sanık ... hakkında haksız tahrik hükümlerinin, tüm sanıklar hakkında takdiri indirim nedenlerinin uygulanmaması gerektiğine yönelik sebeplerle temyiz edildiği görülmekle bu sebeplerle sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesinde, temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

1- Mahkemenin kabul ve takdirine göre, sanıklar Kenan ve Tayfun haklarında maktul ...'i kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet hükümleri açısından, sanık ... müdafii ve katılanlar vekilinin temyiz itirazlarının, ESASTAN REDDİNE,

2- Sanık ... hakkında maktul ...'i kasten öldürme suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; sanık ...'in Tuna Mahallesi 717. sokak no:15/2 adresinde, 18 yaşından büyük olan kızı tanık ...'in de aynı apartmanın üst katında bulunan 3 numaralı dairede ikamet ettiği, maktulün, tanık ... ile sevgili olduğu, olay günü kaçmaya karar verdikleri, maktulün ...'in dairesine geldiği, ...'in öncesinde daire kapısının önüne valizini koyduğu, valizi görüp durumdan şüphelenen İbrahim'in kardeşi sanık ...'ın olayı İbrahim'e haber verdiği, bunun üzerine İbrahim'in yedek anahtarla kapıyı açıp Kenan'la birlike eve girdiklerinde maktul ve ...'i balkonda gördükleri, her iki sanığın ve olay yerine sonradan gelen sanık ...'un sopayla maktulü dövmeye başladıkları, maktulü bir süre dövdükten sonra dairenin balkonundan aşağıya itip ölümüne neden oldukları olayda;

Sanık ...'in kızı tanık ...'in 18 yaşından büyük olduğu, babasından ayrı bir evde yaşadığı, dolayısıyla maktulden sanığa yönelen haksız bir eylem olmadığı halde, sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması suretiyle sanığa eksik ceza tayini,

Sanık ...'in kızı tanık ...'in 18 yaşından büyük olduğu, babasından ayrı bir evde yaşadığı, dolayısıyla maktulden sanığa yönelen haksız bir eylem olmadığı halde, sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması suretiyle sanığa eksik ceza tayini,

Yasaya aykırı olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün 5271 sayılı CMK’nin 302/2. maddesi uyarınca tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, aynı Kanunun 304/2-a maddesi uyarınca dosyanın Bakırköy 13. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18/11/2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14040, Karar No: 2015/3880, Tarih: 09.09.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/14040 E.  ,  2015/3880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın olay tarihinde ...-... takımları arasında yapılan futbol müsabakasında seyirci olarak bulunduğu sırada, çıkan şiddet olayları esnasında tribünlerdeki koltukları kırmak suretiyle kamu malına zarar verdiği iddia edilen olayda;

Sanığın aşamalarda değişmeyen savunmasında, koltukları kırmadığı ve görüntü kayıtlarının da bulunmadığını iddia etmesi karşısında; gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından, sanığın suçu işlerken görüntülerinin bulunduğu iddia edilen CD’nin uzman bilirkişiye incelettirilerek, stadın tribün koltuklarını kıranlar arasında sanığın bulunup bulunmadığının tespit edilmesinden sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdirinin gerektiği gözetilmeden eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09/09/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/26840, Karar No: 2022/7081, Tarih: 10.03.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/26840 E.  ,  2022/7081 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

HÜKÜMLER : Davanın reddi

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, yapılan incelemede;

Sanık hakkında aynı katılana karşı aynı eylemleri nedeniyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2014/84248 soruşturma numaralı dosya üzerinden yapılan soruşturma sonucu 11/01/2015 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve katılan vekili tarafından merciine yapılan itiraz reddedilerek kararın kesinleştiği, CMK’nın 173/6. maddesi uyarınca, daha önce kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesinden sonra yeni delil varlığı nedeni ile sanık hakkında kamu davası açılabilmesinin itirazın reddine karar veren Sulh Ceza Hakiminin bu hususta karar vermesi şartına bağlı olduğunun anlaşılması karşısında; açılmış olan kamu davasıyla ilgili kovuşturma şartının gerçekleşmediği gözetilerek 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca kamu davasının düşmesine karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan ... vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak, HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 10/03/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18214, Karar No: 2014/13532, Tarih: 16.10.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/18214 E.  ,  2014/13532 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana(Kapatılan) 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 02/06/2014

NUMARASI : 2014/210-2014/191

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın yetkisizlik nedeniyle reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalının trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazasında müvekkilinin yaralanıp sakat kaldığını, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; trafik sigortacısı müvekkilinin zarardan poliçe limitleri ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, aynı konuda derdest olan bir davanın olduğunu, kusur oranlarının belli olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve toplanan delillere istinaden; davalı şirketin merkezinin İstanbul olduğu, kazanın Mersin'de vuku bulduğu, poliçenin Mersin'de tanzim edildiği, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Yetki itirazının ileri sürülmesi ile ilgili kurallar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 19. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin 4. bendine göre; “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir”. Davalıya dava dilekçesi 28.04.2014 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen cevap dilekçesi 16.05.2014 tarihinde hakim tarafından havale edilmiştir. Yine dosya içerisinde davalının cevap verme süresinin HMK 127.maddesine

göre uzatıldığına dair herhangi bir kararda bulunmamaktadır. Bu bakımdan, mahkemece davalı tarafından iki haftalık süre içerisinde yetki ilk itirazında bulunulmadığından, davanın açıldığı mahkemenin yetkili olacağı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

göre uzatıldığına dair herhangi bir kararda bulunmamaktadır. Bu bakımdan, mahkemece davalı tarafından iki haftalık süre içerisinde yetki ilk itirazında bulunulmadığından, davanın açıldığı mahkemenin yetkili olacağı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Kaldı ki; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. Maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda, kaza Mersin ilinde vuku bulmuş, sigorta poliçesi de Mersin ilçesinde tanzim edilmiştir. Yine davacının adresi de Mersin ilindedir. Davalı sigorta şirketinin Adana’na (Çukurova) Bölge Müdürlüğünün bulunduğu Dairemizce yapılan araştırmada anlaşılmıştır. Davacılar vekilinin davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Adana Bölge Müdürlüğünün bulunduğu Adana'da açtığı gözetilerek (HGK'nun 30.4.2013 gün ve 2013/17-2099 esas, 2014/572 karar sayılı ilamı uyarınca) yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 16.10.2014 gününde Üye A.O. ve Üye S.N.C.ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Sayın çoğunluğun davalının süresinde yetki itirazında bulunmaması nedeniyle yetki itirazının reddi ile davanın esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararının bozulması gerektiğine ilişkin bozma ilamına aynen katılıyoruz.

Ancak davalı sigorta şirketinin davanın açıldığı Adana'da Bölge Müdürlüğünün bulunması nedeniyle Adana Mahkemelerinin yetkili olduğu hakkındaki gerekçesine aşağıda açıklanan gerekçeyle katılamıyoruz.Uyuşmazlık, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarar nedeniyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı aleyhine açılan davada sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri Mahkemesinin yetkili olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Uyuşmazlığın yasal dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 110/2 maddesi olup, yetkili mahkeme, açılacak davalarda sigortacının merkez veya şubesi veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi olarak tadad edilmiştir.

Davanın açıldığı Adana Mahkemesi, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde sayılan yer mahkemelerinden biri değildir.

Uyuşmazlığın yasal dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 110/2 maddesi olup, yetkili mahkeme, açılacak davalarda sigortacının merkez veya şubesi veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi olarak tadad edilmiştir.

Davanın açıldığı Adana Mahkemesi, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde sayılan yer mahkemelerinden biri değildir.

Sayın çoğunlukça, davalı sigorta şirketinin Adana'da Bölge Müdürlüğünün bulunduğu, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde yetkisi kabul edilen şubeye göre daha fazla yetkiyi haiz olduğu gerekçesiyle uyuşmazlıkta Adana Mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilmiş ise de; bu kabul T.C. Anayasasının 6. maddesinde düzenlenen “ Hiçbir kimse ve organın kaynağını Anayasadan almayan bir devlet yetkisinin kullanamayacağı”, Anayasanın 37. maddesinde düzenlenen “Hiç kimsenin kanunen tabii olduğu mahkemeden başka bir mercii önüne çıkarılamayacağı”, ve Anayasanın 142. maddesinde düzenlenen “Mahkemelerin kuruluş, görev ve yetkilerinin kanunla düzenlenebileceği” ne ilişkin temel kurallara aykırıdır.

Sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin gerek 2918 sayılı yasada, gerek mülga 1086 sayılı HUMK ve gerekse mer’i 6100 sayılı HMK‘da bir hüküm olmadığı gibi bu konuda hiçbir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Sayın çoğunluğun, yorum yolu ile Bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri mahkemesini yetkili olarak kabulü, tüzük veya yönetmelik hükmü ile yetki kuralı konulamayacağı gibi davalının kıyas yolu ile kanunen yetkili mahkemeden başka bir mahkeme önünde kendisini savunmaya zorlanamayacağı ilkeleri ile de bağdaşmamaktadır.

Nitekim YİBK 1977/4-4 sayı ve YİBHGK 21.02.2014 gün 2013/1 esas 2014/1 karar sayılı kararları ile de Anayasal düzenlemelere paralel olarak mahkemelerin görev ve yetkilerinin kıyas ve yorum yolu ile genişletilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde şirket merkezi – şube – acentenin yerleşim yerinin yetkili kılınmasının nedeni, şirket merkezi – şube – acentenin işlem ve eylemlerine hukuki değer izafe edilmesi, hukuki statülerinin bulunmasından ileri gelmektedir.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanununda, sigorta şirketlerinin kuruluş, teşkilat, yönetim, çalışma esas ve usulleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda da Anonim şirket, kooperatif, acente ve şubelerle ilgili hükümler bulunmasına rağmen Bölge Müdürlüğü ile ilgili bir düzenleme hiçbir yasa da yer almamaktadır.