muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3014, Karar No: 2019/18972, Tarih: 04.11.2019

**9. Hukuk Dairesi         2016/3014 E.  ,  2019/18972 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 14.04.2008-24.04.2014 tarihleri arasında uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını, asgari ücret ve sefer primi aldığını, ayda 1,5 sefer yaptığını, sefer başına 550,00 Euro aldığını, bir kısım yıllık izinlerini kullanmadığını, davacının 63 yaşını geçmesi nedeni ile tır sürücüsü olarak çalışmasının yasalara aykırı olduğunu, asgari ücret üzerinden sigorta primlerinin ödendiğini ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, bu nedenlerle davacının iş akdini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, ücret ve teminat senedinin iadesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, belirsiz alacak davası açılamayacağını, zamanaşımı itirazları olduğunu, davacının asgari ücretle çalıştığını, sefer primi almadığını, gidilen yola göre 150,00-300,00 Euro arasında harcırah verildiğini, düzenli olmadığını, ücretlerinin banka kanalı ile eksiksiz ödendiğini, ayda 1 sefer yapıldığını, genel tatillerde çalışmadığını, çalışılırsa ücretinin ödendiğini, yıllık izinlerinin tamamını kullandığını, teminat senedi alınmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava belirsiz alacak davası olup alacağın tamamı bakımından dava tarihi itibariyle zamanaşımı kesilmiştir. Yargılama sırasında alacak miktarının belirlenmesinden sonra yapılan talep artışı üzerine davalı tarafın zamanaşımı def'i sonuca etkili olmayıp mahkemece ulusal bayram ve genel tatil alacağı bakımından resen hesaplama yapılarak zamanaşımı def'ine göre karar verilmesi hatalıdır.

2-Dava belirsiz alacak davası olup alacağın tamamı bakımından dava tarihi itibariyle zamanaşımı kesilmiştir. Yargılama sırasında alacak miktarının belirlenmesinden sonra yapılan talep artışı üzerine davalı tarafın zamanaşımı def'i sonuca etkili olmayıp mahkemece ulusal bayram ve genel tatil alacağı bakımından resen hesaplama yapılarak zamanaşımı def'ine göre karar verilmesi hatalıdır.

3-Davalı işveren 24.04.2014 tarihli ihtarname ile belirtilen alacaklar yönünden temerrüde düşürülmüş olup ihtarnamede talep edilen alacaklarla ilgili miktarın yer almaması sonuca etkili değildir. Davalı işveren ihtarnamede belirtilen tazminat ve alacaklarla ilgili hesaplama yaparak ödemeyi sağlayabilecek durumdadır. Dava dilekçesi ve ıslah dilekçesinde temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesi talep edildiğinden, kıdem tazminatı dışında kalan davaya konu alacaklar için talep doğrultusunda temerrüt tarihinden itibaren faize karar verilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 04/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7680, Karar No: 2014/9930, Tarih: 28.05.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/7680 E.  ,  2014/9930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GEMEREK ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/03/2014

NUMARASI : 2014/10-2014/9

Gemerek Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/03/2014 tarih ve 2014/10-2014/9 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz talep eden banka vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati haciz talep eden banka vekili, müvekkili banka ile asıl borçlu B.. Ç.. arasında 14.08.2008 tarihli tarımsal kredi sözleşmesi akdedildiğini, S.. D.., H.. Ç.. ve M.. Ç..'ın bu sözleşmeyi kefil sıfatı ile imzaladıklarını, 07.03.2014 tarihi itibariyle 9.212,47 TL'lik borcun ödenmediğini, borçluların mal kaçırma ihtimallerinin bulunduğunu ileri sürerek, borçluların maaş ve ödenekleri, menkul, gayrimenkul, alacak ve haklarının alacağa yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, ihtiyati haciz talebine konu olan tarımsal kredi sözleşmesinde B.. Ç..'ın asıl borçlu, S.. D.., H.. Ç.. ve M.. Ç..'ın sorumluluklarının kefil sıfatıyla olduğu, kefillerin sorumluluğu sözleşme metninde asıl borçlu ile müteselsil olarak belirlenmiş olsa da 6089 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 583/1. maddesine göre müteselsil kefil sıfatıyla sorumluluk için kefillerin el yazısıyla bunu belirtmelerinin gerektiğinin düzenlendiği; kredi sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihinden önce imzalanmış olsa da kefalet hükümlerinin kamu düzenine ilişkin olduğu ve Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 2. maddesine göre kamu düzenine ilişkin kuralların gerçekleştiği tarihe bakılmaksızın bütün fiil ve işlemlere uygulanmasının sözkonusu olacağı, bu itibarla kefillerin sorumluluğunun adi kefalet hükümlerine tabi olacağı, adi kefalette asıl borçluya başvurmadan şahsi teminat verene (kefile) başvurmanın mümkün olamayacağı, dolayısıyla adi kefalet hükümlerine tabi olan kefiller S.. D.., H.. Ç.. ve M.. Ç.. hakkındaki ihtiyati haciz talebinin reddine; sözleşmeyi asıl borçlu sıfatıyla imzalayan B.. Ç.. yönünden ise koşulları oluşan talebin kabulü ile asıl borçlu B.. Ç..'ın taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına borç miktarı olan 9.212,47 TL kadarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

Kararı ihtiyati haciz talep eden eden banka vekili temyiz etmiştir.

Dava, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Kararı ihtiyati haciz talep eden eden banka vekili temyiz etmiştir.

Dava, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Mahkemece, yazılı gerekçe ile kefiller yönünden talebin reddine karar verilmiş ise de; mahkemenin de kabulünde olduğu gibi kredi sözleşmesi 14.08.2008 tarihli olup, 6089 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlük tarihi öncesinde akdedilmiştir. Yürürlük Kanunu'nun 1. maddesi gereğince, Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önceki fiil ve işlemlere, bunların hukuken bağlayıcı olup olmadıklarına ve sonuçlarına, bu fiil ve işlemler hangi kanun yürürlükte iken gerçekleşmişse, kural olarak o kanun hükümleri uygulanır. Dolayısıyla, talebe dayanak olan sözleşmeden kaynaklanan bu uyuşmazlıkta mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun uygulanacağı tartışmasızdır. Her ne kadar mahkemece, kefalet hükümlerinin 6089 sayılı TBK'nın 2/(1) maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin kurallardan olduğu ve bu sebeple geçmişe etkili olacağı kabul edilmiş ise de, kefalet hükümleri kamu düzenine ilişkin kurallardan olmamakla, mahkemenin bu kabulü yerinde değildir. Bu itibarla, mahkemece talebin, sözleşmenin akdedildiği tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı BK hükümlerine göre değerlendirilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kefiller yönünden talebin reddi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden talep eden banka yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, ihtiyati haciz talep eden banka vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün temyiz eden talep eden banka yararına BOZULMASINA, 28.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2111, Karar No: 2008/3688, Tarih: 27.03.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/2111 E.  ,  2008/3688 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yerinde yapılan inceleme sonucu bilirkişi kurulunca taşınmazın tarım arazisi olarak kabulü ile bu niteliğine göre değerlendirme yapılmış olması kural olarak doğrudur.

Ancak;

1-Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin değerinin saptanmasında, dava konusu taşınmazın da içinde yer aldığı ilin (ilçenin) genelinde geçerli olan dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatlarının esas alınması gerektiği düşünülmeden, salt dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Kasabasına özgü (lokal) verilere göre kamulaştırma bedelini tespit eden bilirkişi kurulu raporuna itibarla hüküm kurulması,

2-Dava konusu 308 ada 23 parsel sayılı taşınmazın tamamı 17.500 m2 olup, 9.254,79 m2’lik kısmı kamulaştırılmış, geriye 3.055,03 m2 ve 5.723,78 m2 olmak üzere iki ayrı parça kalmıştır.Yargıtay’ın yerleşmiş ve ilkeye dönüşmüş uygulamalarına göre kamulaştırma dışında kalan ve bilirkişi kurulu raporuna ekli krokide C harfi ile gösterilen kısmın geometrik yapısı dikkate alındığında verilen değer kaybında bir isabetsizlik yok ise de, A harfi ile gösterilen kısmın yüzölçümü, geometrik durumu ve konumu göz önünde tutulduğunda herhangi bir değer kaybının söz konusu olmayacağı gözetilmeden, A harfi ile gösterilen kısma %20 oranında değer kaybı veren ve buna göre kamulaştırma bedelini tespit eden bilirkişi kurulu raporuna itibarla hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın değerlendirilmesinde münavebeye esas alınan buğday ve arpa ürünlerinin Kadınhanı İlçesinin genelinde geçerli olan dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile toptan satış fiyatlarını içeren veri listesi İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilmeli, bilirkişi kurulundan bu veri listesine uygun ek rapor alınmalı, 2. maddede belirtilen sebepte dikkate alınarak bir karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.3.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13194, Karar No: 2017/5207, Tarih: 12.06.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/13194 E.  ,  2017/5207 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalılar ..., ... Yönetimi, ..., ... ve davacı ... mirasçısı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, lehine hüküm kurulanlar yanında, önceki bayiiler yönünden de tapu ve ilgili kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı Kanunun 03/07/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükümleri gözönünde bulundurularak sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığının saptanması açısından alınacak cevabî yazıların dosya arasına alınması,

2) Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yeri kapsayan en eski tarihli ve dava tarihi olan 1982 yılından 15-20 yıl öncesine ait (1962-1967'li yıllara ait) hava fotoğrafları ve bunlardan elde edilen memleket haritaları ile keşif sırasında uygulandığı bildirilen 1960 yılına hava fotoğrafından elde edilen memleket haritaları bulunduğu yerden getirtilerek dosya içine konulduktan sonra, dava dosyası hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve ... bilirkişilerine verilerek keşifte uygulandığı bildirilen 1960 yılına ait hava fotoğrafı ile getirtilen hava fotoğrafları ve memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunun çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazların o tarihlerde hava fotoğraflarında ne şekilde gözüktüğü, niteliğinin ne olduğu, üzerinde varsa bulunan bitki örtüsü, ağaçların cinsi, yaşı, sayısı, dağılımı, kapalılık oranı ile kullanım durumu ve yine, fotogrametri yöntemiyle düzenlenen topoğrafik harita veya standart harita üzerinde ayrıca inceleme yapılarak, bu harita üzerinde taşınmazların konumu gösterilerek bu haritada mülkiyet sınırının belirgin olarak görülüp görülmediği, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı hususlarında, memleket haritalarındaki özel işaretlerin sebebi ve bu özel işareti oluşturan unsurlar ile memleket haritası ve hava fotoğrafında taşınmazın niteliği hususunda çelişki olması halinde bu çelişkinin nedeninin ayrıntılı anlatımını içeren müşterek imzalı ek rapor alınması, rapor ekine renkli haritaların tarihleri ile birlikte eklenmesi, düzenlenen ek raporun bu dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 12/06/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/9854, Karar No: 2019/9515, Tarih: 07.05.2019

**14. Ceza Dairesi         2018/9854 E.  ,  2019/9515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan mahkumiyet, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi.

Mahkemece suçtan zarar görme ihtimali bulunmadığı gerekçesiyle Bakanlık vekilinin katılma talebi reddedilmiş ise de, ... sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 20/2. maddesi uyarınca Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının her aşamada ilgili kamu davalarına katılma ve hükümleri temyiz etme hakkının bulunduğundan, anılan madde hükmü de gözetilerek ... sayılı CMK'nın 237/2. maddesi gereğince Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının katılan ... vekilinin ise katılan Bakanlık vekili sıfatıyla davaya katılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan, O Yer Cumhuriyet Savcısı ile katılan bakanlık vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Mağdurenin aşamalardaki çelişkili ve tutarsız anlatımları, savunma ile tüm dosya kapsamı nazara alındığında, sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair cezalandırılmasına yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilerek beraati yerine, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan Bakanlık vekili ile sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün ... sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek ... sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22492, Karar No: 2017/2720, Tarih: 18.05.2017

**1. Hukuk Dairesi         2014/22492 E.  ,  2017/2720 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen elatmanın önlenmesi, kal, ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi,yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Davacı, davalılar ile kayden paydaş oldukları çekişme konusu taşınmazı rızai taksim yaparak tel çekmek suretiyle ayırdıklarını,davalıların dikmiş oldukları ağaçların köklerinin kendi kısmına taştığını ayrıca davalıların kendisine ait bölüme serendi yaptıklarını ileri sürerek elatmanın önlenmesine,serendinin yıkılmasına ve ecrimisile karar verilmesini istemiş, 03/10/2013 tarihli 11.oturumda 228 ada 5 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalıların komşu parsel malikleri olarak yaptıkları serendi ve samanlığın kendi arazisine tecavüzlü olduğunu ileri sürerek davalıların elatmalarının önlenmesine ve ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, çekişme konusu yerde mirasbırakan babasından kalma taşınmazları olduğunu,yapılan kadastro ölçümlerine göre kendi arazilerini kullandıklarını,davacının arazisine tecavüz etmediklerini savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece birçok defa keşif ara kararı kurularak davacı taraftan keşif masrafı istenmesine karşın davacının masrafları yatırmadığı,son olarak 11/09/2014 tarihli oturumda davacı tarafa keşif masrafı yatırmak üzere bir haftalık kesin süre verilmesine rağmen davacı tarafın yine keşif masraflarını yatırmadığı,davanın niteliği gereği elatmanın önlenmesi konusunda karar verilebilmesi için keşif yapmanın zorunlu olduğu ancak kesin süre içerisinde masraf yatırılmadığından keşif yapılmasının mümkün olmadığı ve bu durumda karar verilemeyeceğinden bahisle davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 03/10/2013 tarihli oturumda "Mahallinde 11/11/2013 günü saat 09.00 dan itibaren keşif icrasına, refakate fen, inşaat ve ziraat bilirkişisinin alınmasına, bilirkişilerin emek ve mesailerine karşılık 150,00-şer TL ücret takdirine, bilirkişi ücretleri ve keşif harcının davacı tarafça karşılanmasına" ara karar kurulduğu ancak keşif tarihinde taraflarca müracaat edilmediği gerekçesiyle keşfin yapılamadığı, 16/01/2014 tarihli oturumda "Önceki celse keşif ara kararı uyarınca 11/04/2014 günü saat 09.00 dan itibaren keşif icrasına" yönelik arar karar kurulduğu ancak keşif tarihinde taraflarca müracaat edilmediği gerekçesiyle keşfin yapılamadığı, 08/05/2014 tarihli oturumda "Yapılamayan keşfin 14/07/2014 günü saat 09.00'dan itibaren icrasına, bir önceki keşif ara kararlarının aynen yerine getirilmesine"yönelik ara karar kurulduğu ancak davacı vekilince mazeret dilekçesi verildiğinden keşfin yapılamadığı, 11/09/2014 tarihli oturumda "Geçen celse ara kararı uyarınca mahallinde 29/09/2014 günü saat 09:00 itibariyle keşif icrasına, eksik kalan keşif masrafını yatırmak üzere davacı tarafa 1 hafta kesin süre verilmesine, kesin sürenin sonuçlarının hatırlatılmasına"yönelik ara karar oluşturulduğu ancak davacı tarafça keşif masraflarının yatırılmadığı ve müracaat edilmediğinden keşfin yapılamadığı bu defa 16/10/2014 tarihli oturumda davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği gibi; 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.'nun 114. maddesi dava şartlarını düzenlenmiş, 114/1-g maddesinde gider avansının yatırılmış olmasını dava şartı olarak tanımlamış; 115/2 maddesinde ise dava şartının yokluğu halinde izlenecek yol gösterilmiş; 120. maddesi ile de gider avansına ilişkin düzenlemeler getirilmiş, 324. maddesiyle de delil ikamesi için avans düzenlemesine ve avansın yatırılmaması halinde o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacağı öngörülmüştür.

Ayrıca ; davaların kısa zamanda sonuçlandırılması, adaletin bir an önce tecellisi için, taraflarca veya mahkemelerce yapılması gereken bir kısım adli işlemler sürelere bağlanmıştır. Bu sürelerin bazılarını kanun bizzat belirlerken bir kısmını işin özelliğine, tarafların durumlarına göre belirlemesi için hakime bırakmıştır. Kanuni süreler açıkça belirtilen ayrıcalıklar dışında kesindir. Bu nedenle 6100 sayılı HMK. nun 90. (1086 sayılı HUMK.nun 159.) maddesinde açık hükmünde belirtildiği gibi kanunun tayin ettiği süreler hakim tarafından azaltıp çoğaltılamaz. Buna karşın, 6100 sayılı HMK. nun 94. (1086 sayılı HUMK.nun 163.) maddesine göre hakimin belirlediği süreler ise kural olarak kesin değildir.

Hakim tayin ettiği süreyi henüz dolmadan azaltıp çoğaltacağı gibi, süre geçtikten sonra tarafın isteği üzerine yeni bir süre tanıma yoluna da gidebilir. Bu takdirde verilen ikinci süre kesindir. Ancak, hakim kendi belirlediği sürenin kesin olduğuna da karar verebilir.Kesin sürenin tayin edilmesi halinde, karşı taraf yararına usuli kazanılmış hak doğacagı da kuşkusuzdur. Hemen belirtmek gerekir ki, ister kanun, isterse hakim tarafından tayin edilmiş olsun kesin süre içerisinde yerine getirilmeyen bir işlemin bu süre geçtikten sonra yerine getirilmesine yasal olanak yoktur.

Böylece kesin sürenin kaçırılması; o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, bazen davanın kaybedilmesine dahi neden olmaktadır. Bu itibarla geciken adaletinde bir adaletsizlik olduğu düşüncesinden hareketle, davaların yok yere uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere düzenlenen kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Öncelikle, kesin süreye ilişkin ara kararı her türlü yanlış anlaşılmayı önleyecek biçimde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler teker teker belirtilmelidir. Bunun yanında verilen süre yeterli, emredilen işler, gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı, ayrıca hakim süreye uyulmamanın sonuçlarını açıkca anlatmalı, tarafları uyarmalıdır. Öte yandan, kesin süre tarafların yanında hakimi de bağlayacağından uyulmaması halinde gereği hakim tarafından hemen yerine getirilmelidir.

Somut olayda keşif yapılması yönünde kurulan ara kararların yukarıda açıklanan ilke ve usule uygun olduğunu söyleyebilme imkanı yoktur. Bu nedenle mahkemece, kaç bilirkişi ile keşife gidileceği, bilirkişilerin hazır edilmeleri için gereken davetiye giderleri, bilirkişiler için takdir edilen ücret, yatırılması gereken mahkeme yolluğu, tanıkların keşif mahallinde dinlenilmeleri için gereken tebligat giderleri vs. kalem kalem gösterilmek suretiyle keşif ara kararı kurulması zaruri olup, kesin süre içeren ara kararının gereğinin yerine getirilmemesinin doğuracağı sonuçların taraflara hatırlatılması ve bu konuda uyarı yapılması da gereklidir. Bununla birlikte davacı tarafça 11/09/2014 tarihinde keşif masrafı olarak bir miktar avansın yatırıldığı da görülmektedir.

Hal böyle olunca; mahkemece yukarıda açıklanan ilke ve usule uygun şekilde, hesap edilecek bilirkişi ve keşif giderleri tek tek belirlenmek suretiyle ara karar oluşturulması,bu ara karar doğrultusunda keşif giderlerinin yatırılması için kesin süre verilmesi,belirlenen kesin sürenin sonuçları hakkında tarafları uyarması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile yerel mahkeme kararının (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 18.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.