muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/17190, Karar No: 2014/20541, Tarih: 19.06.2014

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borçlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla para borcunun bulunduğu bir borç ilişkisinde, borçlunun, yapılan kısmi ödemenin hangi borç için mahsup edildiğini belirtmemesi, alacaklının da ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu makbuzda göstermemesi durumunda, kısmi ödemenin hangi borca mahsup edileceği sorunu Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre çözümlenmelidir. Bu gibi durumlarda, kısmi ödeme öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılır. Ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse, ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilir. Muaccel olan borçlardan hiçbiri takibe verilmemişse kısmi ödeme ifa zamanı önce gelen borca mahsup edilmiş sayılır. Borçların ifa zamanları (vadeleri) aynı günde gelmişse yapılan kısmi ödeme borçların miktarlarıyla orantılı olarak mahsup edilir. Borçlardan hiçbirinin ifa zamanı gelmemişse, kısmi ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilmiş sayılır.

III. İşçi Alacakları Yönünden Değerlendirme

İş sözleşmesinden doğan para borçlarının kısmi ifasında, mahsubun ne şekilde yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanununda özel bir düzenleme bulunmadığından, Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen genel hükümleri kapsamında sorun çözümlenmektedir. İşçinin işverenden bir alacağının, örneğin sadece kıdem tazminatı alacağının bulunduğu durumlarda, kısmi ödeme nedeniyle mahsup işlemi Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi çerçevesinde yapılacaktır. Dairemiz uygulamasına göre, temerrüde düşmüş olan işverenin yaptığı kısmi ödeme işçinin bu hususta beyanda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmelidir.

Borcun taksitle ödenmesi konusunda yapılan anlaşma aksi öngörülmemişse, kural olarak, işçinin faiz talebinden vazgeçtiğini kapsar. Ancak, bu sonuç işverenin taksit anlaşmasına uygun hareket etmesine bağlıdır. İşverenin taksitlerden birini zamanında ödememesi halinde, işçinin faizle ilgili feragati geçersiz hale gelir ve sadece ödenmeyen taksit için değil, tüm alacak için faiz talep hakkı doğacaktır. Bu durumda ödenmiş olan önceki taksitlerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubu gerekecektir. Kuşkusuz taksit sözleşmesinin işçinin serbest iradesi ile meydana gelmesi gerekir.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununa göre ücret en geç ayda bir ödenir (m.32/5). İş hukuku mevzuatımızda Basın İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç, ücretin peşin ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle ücret, çalışılan ayı takip eden aybaşında muaccel hale gelmektedir. Fazla mesai, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin muacceliyet tarihleri normal aylık ücret gibidir. İşçinin ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti sözleşmenin feshi ile muaccel hale gelir.

1475 sayılı İş Kanununun 14 ve 4857 sayılı İş Kanunun 120 nci maddesi uyarınca, işveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Yukarıda belirtilen diğer tazminat ve alacaklar bakımından ise, tarafların sözleşme ile kararlaştırdıkları ödeme zamanı ya da işçi tarafından gönderilecek ihtarnamede belirtilen ödeme günü itibariyle işverenin temerrüdü gerçekleşir.

Buna göre örneğin, 5.000 TL ihbar tazminatı, 7.500 TL kıdem tazminatı, 2.500 TL ücret, 2.000 TL fazla mesai ve 500 TL yıllık izin ücreti alacağı olmak üzere takibe konu yapılmamış toplam 17.500 TL alacağı olan bir işçiye işveren tarafından yapılacak 15.000 TL lik bir kısmi ödeme, öncelikle muaccel olan normal aylık ücret ve fazla mesai alacağına ilişkin borçlarına mahsup edilmelidir. Kalan miktar ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti borcuna mahsup edilecektir. Anılan borçların muacceliyet tarihleri aynı olduğundan, temerrüt tarihi önce gerçekleşmiş olan borca yani kıdem tazminatına mahsup edilecektir. Kalan 3.000 TL lik ödemenin, ihbar ve izin ücreti borcuna mahsubu anılan borçların muacceliyet ve temerrüt tarihlerinin aynı olması nedeni ile miktarları ile orantılı olarak yapılacaktır. Kalan toplam borç 5.500 TL olup, ihbar tazminatının bu miktara oranı 5.000/5.500 = 10/11, izin ücretinin oranı 500/5.500 = 1/11 olmakla, 3.000 X 10/11 = 2.727 TL ihbar tazminatına, 3.000 X 1/11 = 273 TL izin alacağına mahsup edilecektir. Böylece işverenin 2.273 TL ihbar tazminatı, 227 TL izin ücreti olmak üzere toplam 2.500 TL borcu kalmış olacaktır.

Somut olayda davacıya bordro ile kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığı ve bordrolardaki imzanın davacıya ait olduğu açıktır. Davacı, bu imzaları iradesi sakatlanarak alındığı yolundaki iddiasını ispatlayamamış olup, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda bu ödemelerin davacının alacaklarından mahsubu gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Somut olayda davacıya bordro ile kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığı ve bordrolardaki imzanın davacıya ait olduğu açıktır. Davacı, bu imzaları iradesi sakatlanarak alındığı yolundaki iddiasını ispatlayamamış olup, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda bu ödemelerin davacının alacaklarından mahsubu gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/946, Karar No: 2016/3381, Tarih: 01.06.2016

**23. Hukuk Dairesi         2015/946 E.  ,  2016/3381 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, sözleşmeye konu taşınmazın iştirak halinde maliki olan müvekkillerinden ... kendi adına asaleten, diğer müvekkilleri davacılara vekaleten, davalı şirket ile 22.07.2013 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, müvekkillerinden... vekaleti olmamasına rağmen onun adına da işlem yapıldığından sözleşmenin geçersiz olduğunu, müvekkili ... sözleşmenin imzalandığı tarihte 68 yaşında olup sözleşmedeki hükümleri idrak edebilecek durumda olmadığını, davalının müvekkillerine yapılacak dairelerin %50'şer arsa sahibi ve yükleniciye ait olacağını beyan etmesine rağmen noterde düzenlettiği sözleşmede dairelerin %20' sinin arsa sahibine ait olacağı belirtilerek imza alındığını, olayda gabin halinin objektif unsuru olan aşırı oransızlığın mevcut olduğunu, müvekkilinin esaslı yanılmaya düşürüldüğünü, sözleşmenin esaslı unsurlarından aldatıldığını, bu durumdan yakınlarının sözleşmeyi okumasından sonra haberdar olduklarını, 2011 Eylül ayından beri müvekkillerinin davalı yüklenici tarafından oyalandığını, davalının dairelerin büyüklüğünün 80 m² olacağını belirtmesine rağmen sonrasında 50 m² olacağını belirttiğini ileri sürerek, müvekkillerinden...vekaletinin ve muvaffakatının olmaması nedeniyle sözleşmenin geçersizliğinin tespitini, aksi kanaatte ise sözleşmenin haklı nedenlerden dolayı tespit ve feshine, fesih nedeni ile müvekkillerinin maruz kaldığı beklenen hak ve menfaatlerinin, zararlarının tespit edilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... ilgili doktor raporu olduğunu, noterden vekil tayin ettikleri kişinin temsil yetkisi ve yeteneği ile ilgili itiraz etmelerinin hükmü olmadığını, söz konusu parsele en fazla üç katlı ve 253 m² toplam alanlı inşaat yapılabilecek olup, verilen üç dairenin bu parsele yapılacak inşaatın %50'sine değil tamamına tekabül ettiğini, feshin hiçbir haklı gerekçesi olmadığını, davacılara verilen daire açısından durum değerlendirildiğinde zarar etmediklerini, davacıların müvekkilini vekaletten azlettiklerini, kendi kusurları dolayısıyla edimin ifasını imkânsız hale getirdiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; 22.07.2013 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin... düzenlenen 15.07.2013 tarih ve 25109 yevmiye no'lu vekaletnamede verilen yetkiye istinaden ve hukuki açıdan ehil olduğu doktor raporu ile.... tarafından imzalandığı, tarafların serbest iradesi ile akdedilen sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; 22.07.2013 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin... düzenlenen 15.07.2013 tarih ve 25109 yevmiye no'lu vekaletnamede verilen yetkiye istinaden ve hukuki açıdan ehil olduğu doktor raporu ile.... tarafından imzalandığı, tarafların serbest iradesi ile akdedilen sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespiti, mümkün olmazsa gabin sebebiyle sözleşmenin iptali ya da feshi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki 22.07.2013 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, 8407 ada 2, 4 ve 12 parsel sayılı taşınmazların tevhidi ile oluşturulacak taşınmazlar üzerine iki bloktan oluşan inşaat yapılacağı kararlaştırılmış olup, davacılar ile 8407 ada 2 ve 4 parsel malikleri olarak ... sözleşmeyi imzaladıkları görülmüş ise de 8407 ada 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtları dosyada bulunmadığından sözleşmenin tüm arsa maliklerince imzalanıp imzalanmadığı anlaşılamamıştır.

TMK'nın 692. maddesi gereğince, paylı taşınmaz malın özgülendiği amacın değiştirilmesi, korumanın veya olağan şekilde kullanmanın gerekli kıldığı ölçüyü aşan yapı işlerine girişilmesi olağanüstü tasarruflardan sayıldığından, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, oybirliği ile bütün paydaşların kabulüne bağlıdır. Öncelikle sözleşme konusu taşınmaz üzerine arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılabilmesi ve yapılan sözleşmenin paydaşları ve yükleniciyi bağlayıcı olması için tüm paydaşlarca ya da yetkili temsilcilerince sözleşmenin imzalanmış olması veya yapılan sözleşmeye "onay" verilmesi zorunludur.

Mahkemece, davaya konu 22.07.2013 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu tüm taşınmazların sözleşme tarihi itibariyle maliklerini gösterir tedavüllü tapu kaydı getirtilerek, davalı yüklenici ile sözleşme tarihinde paydaş olup, davada taraf olmayan dava dışı paydaşlar arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığı ya da inşaat sözleşmesi imzalanmayan paydaşların feshi istenen inşaat sözleşmelerine onayları olup olmadığı araştırılmalı, diğer paydaşlarla sözleşme ya da sözleşmeler imzalanmadığı ya da dava konusu sözleşmelere onayları bulunmadığının tespiti halinde ise, inşaat sözleşmelerinin geçersizliğinin tespitine karar verilmekle yetinilmelidir.

Davaya konu taşınmazlardaki tüm paydaşlarla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı ya da sözleşmeye onaylarının bulunduğunun belirlenmesi halinde ise;

Davaya konu taşınmazlardaki tüm paydaşlarla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı ya da sözleşmeye onaylarının bulunduğunun belirlenmesi halinde ise;

Sözleşmenin feshi ya da iptali davası olağanüstü tasarruf niteliğinde bulunduğundan, mahkemece, feshi istenen 22.07.2013 tarihli sözleşmede imzası bulunan ... davaya konu taşınmazların diğer paydaşlarının yine davada zorunlu dava arkadaşı olduğu gözetilerek, diğer paydaşların HMK'nın 59 ve 60. madde hükümleri uyarınca davaya dahil edilmesi için davacı yana önel verilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra iddia ve savunma üzerinde durularak yargılamaya devam edilmesi gerekirken, eksik taraf teşkili ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

2-Bozma nedenine göre, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

3-Kabule göre, davacı tarafça, paylaşım oranının % 50 olarak kararlaştırılmasına rağmen, sözleşmede dairelerin %20'sinin arsa sahibine ait olacağı belirtilerek imza alındığı, sözleşmeyi vekil sıfatıyla imzalayan... yaşı sebebiyle sözleşmedeki hükümleri idrak edebilecek durumda olmadığı, gabin halinin objektif unsuru da olan aşırı oransızlığın da mevcut olduğu ileri sürülerek sözleşmenin feshi istenilmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 28. maddesi anlamında aşırı yararlanmadan sözedilebilmesi için, edimler arasında açık bir oransızlık (objektif unsur) ve zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi (subjektif unsur) olgularının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, aşırı yararlanmanın objektif ve subjektif unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediği yönünde inşaatın yapılacağı taşınmazda keşif ve inceleme yapılarak bölgedeki paylaşım oranının belirlenmesi, taraf delillerinin değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın, sözleşmeyi vekil sıfatıyla imzalayan... işlem ehliyeti ile ilgili bir iddia bulunmamasına rağmen, hukuki açıdan ehil olduğunun doktor raporu ile sabit olduğu, tarafların serbest iradesi ile akdedilen sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu gerekçesiyle, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ : Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün re'sen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5971, Karar No: 2013/10869, Tarih: 27.06.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/5971 E.  ,  2013/10869 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

27.06.2013 günü UYAP kanalı ile mernis üzerinden alınan güncellenmiş nüfus kayıt örneğinden sanığın hükümden sonra 09.05.2010 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından 5237 sayılı TCK.nun 64/1 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca sanık hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan açılan kamu davasının düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK. nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 27.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2841, Karar No: 2019/230, Tarih: 08.01.2019

**2. Ceza Dairesi         2018/2841 E.  ,  2019/230 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuğun 25.09.2017 tarihinde talimat ile alınan sorgusu esnasında 18 yaşını doldurduğu ve müdafii istemediğini beyan etmesi karşısında, zorunlu müdafiiye yapılan tefhim ve tebliğin kendisine bağlanan hukuki sonuçları doğurmayacağı, bu durumda suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen hükmün mahkeme tarafından atanan zorunlu müdafiinin yüzüne karşı verilmiş ise de, hükmün suça sürüklenen çocuğun kendisine de tebliğ edilmesi ve kendisi tarafından temyiz dilekçesi vermesi halinde temyiz isteminin kabul edilmesi gerektiği gözetildiğinde; suça sürüklenen çocuğun kendisine müdafii atandığından haberinin olmadığı, yokluğunda verilen 23/11/2017 tarihli kararın atanan zorunlu müdafiiye tefhim edildiği, hükmün atanan müdafii tarafından temyiz edildiği anlaşılmakla, gerekçeli kararın suça sürüklenen çocuk ...'a tebliği ile tebligat belgesi ve vermesi halinde temyiz dilekçesi de eklenerek incelenmek üzere iadesinin mahallince sağlanması için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 08/01/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/750, Karar No: 2016/18313, Tarih: 23.05.2016

**19. Ceza Dairesi         2016/750 E.  ,  2016/18313 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

ŞİKAYETÇİLER : SUÇ : 1163 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

I- Şikayetçi ... vekilinin temyiz istemine yönelik yapılan incelemede;

Şikayetçi vekilinin hüküm tarihinden sonra 08/02/2016 havale günlü yetkili merciin temyizde kamu menfaati bulunmadığı yönünde olurunu içeren dilekçe ile temyizden vazgeçmesi nedeniyle İNCELEME yapılmaksızın dosyanın mahalline İADESİNE,

II- Şikayetç... Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığına izafeten... Müdürlüğü vekilinin temyiz istemine yönelik yapılan incelemede ise;

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece Kanuna aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, şikayetçiye Kanun yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca tebliğnameye uygun olarak şikayetçi vekilinin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 23.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/346, Karar No: 2006/1573, Tarih: 20.02.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/346 E.  ,  2006/1573 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 6.9.2005 gününde verilen dilekçe ile tapuda vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.10.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı idare vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vakıf şerhinin silinmesi istemine ilişkindir. Dava kabul edilmiş, hükmü davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 2.4.2004 tarih ve 2003/1-2004/1 sayılı kararı uyarınca vakıf şerhinin tapu sicilinden silinmesi ya da tapu siciline yazılmasına ilişkin istemleri içeren davalarda 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 12/3 maddesinde öngörülen 10 yılık hak düşürücü sürenin uygulanması gerekir. Ne var ki; Yargıtay İçtihatları Birleştirme kararından sonra 3402 sayılı Kadastro Kanununa 5304 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle bir madde eklenmiş “Tapu kayıtlarında icareteyn veya mukataalı olduğuna dair vakıf şerhi bulunan taşınmazlarda 12. maddenin 3. fıkra hükümleri uygulanmaz” hükmü getirilmiştir. 5304 Sayılı Kanun 3.3.2005 günlü Resmi Gazetede yayınlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Eldeki davada tapu kayıtlarına vakıf şerhinin tutanaklarının kesinleşmesinden 10 yıl geçtikten sonra işlendiği hususunda bir çekişme yoktur. Burada sorun, olaya 2.4.2004 tarih ve 1/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme kararı veya 5304 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle eklenen hükümden hangisinin uygulanacağıdır. O yüzden, yasaların yürürlüğü ve kazanılmış haklarla ilgili Medeni Hukuk ilkelerinin irdelenmesi gerekmektedir.

9.3.1988 tarih ve 1987/2-860 Esas, 1988/232 Karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında vurgulandığı üzere herhangibir yasa veya düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal

sonuç meydana getirir. Değişik bir anlatımla yürürlüğe giren yasa yürürlük tarihinden önceki olaylara uygulanmaz. Genel kural budur. Medeni Hukuk açısından bu duruma “yasaların geriye yürümemesi” (makabline şamil olmaması) ilkesi denir. Ancak, belirtilmelidir

./..

2006/346-1573

ki, yasanın derhal yürürlüğe girme özelliğinden dolayı yeni yasa veya düzenleyici kural devam etmekte olan uyuşmazlıklara, tamamlanmamış hukuki durumlara uygulanacak ve hukuki sonuçlar doğuracaktır. Kuşkusuz, yeni yasada yürürlükle ilgili ayrık ve özel bir hüküm de bulunabilir. Böyle bir durum kanun koyucunun iradesinin yeni çıkan yasanın geçmişteki olaylarla da uygulanması doğrultusunda olduğunu gösterir ve yeni çıkan yasa yürürlüğünden önceki olaylara da uygulanır.

./..

2006/346-1573

ki, yasanın derhal yürürlüğe girme özelliğinden dolayı yeni yasa veya düzenleyici kural devam etmekte olan uyuşmazlıklara, tamamlanmamış hukuki durumlara uygulanacak ve hukuki sonuçlar doğuracaktır. Kuşkusuz, yeni yasada yürürlükle ilgili ayrık ve özel bir hüküm de bulunabilir. Böyle bir durum kanun koyucunun iradesinin yeni çıkan yasanın geçmişteki olaylarla da uygulanması doğrultusunda olduğunu gösterir ve yeni çıkan yasa yürürlüğünden önceki olaylara da uygulanır.

3402 Sayılı Kanuna 5304 sayılı Kanunun 11. maddesi ile yapılan “tapu kayıtlarında icareteyn veya mukataalı olduğuna dair vakıf şerhi bulunan taşınmazlarda 12. maddenin 3. fıkra hükümleri uygulanmaz” değişikliği 3.3.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Görülüyor ki, yasa koyucu yapılan değişikliğin geçmişe uygulanacağına dair bir irade açıklamamış, tamamlanmış hukuki durumları korumuştur. Esasen yasa koyucunun kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte bir yasa veya diğer bir düzenleyici kural koymaması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Bu duruma da Medeni Hukuk uygulamasında “kazanılmış hak” (müktesep hak) denilmektedir.

Yukarıda söylendiği üzere, taşınmazların kadastro tesbitleri kesinleştikten ve on yıl geçtikten sonra tapu kayıtlarına vakıf şerhinin yazıldığı sabittir. Burada, hak düşürücü süre geçirilmiş, davacı kayıt maliki yararına tamamlanmış hukuki durum ortaya çıkmıştır. Ancak kazanılmış hakların korunması açısından 2.4.2004 tarih ve 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanması zorunlu hale gelmiştir. Nitekim, bu hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 23.3.2005 tarih 2005/14-172-195 sayılı kararının görüşülmesi sırasında da tartışılmış aynı sonuca ulaşılmıştır.

Bütün bu nedenlerle; davalı ... İdaresinin değinilen yönleri amaçlayan temyiz itirazları yerinde değildir. Yapılan yargılamaya, dosyaya toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 20.2.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

...