muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/17995, Karar No: 2014/9998, Tarih: 15.05.2014

**6. Ceza Dairesi         2013/17995 E.  ,  2014/9998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal, mala zarar verme, iftira

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın adli sicil kaydına göre hırsızlık suçundan tekerrüre esas hükümlülüğü bulunduğu halde hakkında 5237 sayılı Yasanın 58/6-7.maddesi ile uygulama yapılmama karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

I- Sanık hakkında hırsızlık, mala zarar verme, konut dokunulmazlığını bozma suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde,

Hırsızlık suçu yönünden, 5237 sayılı TCK.nın 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, bu maddeye sevk amacının dışında yorumlar getirilerek anılan madde uyarınca cezadan indirim yapılması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, sanık ...'ın temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

II-Sanık hakkında iftira suçundan kurulan hükmün incelenmesine gelince,

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın aynı gün üç ayrı suça karıştığı, her üç olayda da adını ... olarak verdiği hakkında üç ayrı iftira suçundan kamu davası açıldığının anlaşılması karşısında, sanık hakkında ... 6. Asliye Ceza Mahkemenin 11.04.2014 tarihli yazısı da dikkate alınarak sanık hakkında mevcut dosyaların birleştirilip sonucuna göre 5237 sayılı Yasanın 43. maddesinin değerlendirilmesi zorunluğu,

2-Olayın infaz aşamasında gerçek ...'ün başvurmasıyla açığa çıkması nedeniyle, koşulları oluşmadığı halde sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 269/3-b maddesiyle uygulama yapılması,

2-Olayın infaz aşamasında gerçek ...'ün başvurmasıyla açığa çıkması nedeniyle, koşulları oluşmadığı halde sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 269/3-b maddesiyle uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle kısmen istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 Sayılı CMUK.nun 326/son maddesinin gözetilmesine, 15.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8952, Karar No: 2020/17856, Tarih: 24.11.2020

**4. Ceza Dairesi         2020/8952 E.  ,  2020/17856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişilerin huzur ve sükununu bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiştir.

Ancak bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, 7188 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle, 5271 sayılı CMK'ya eklenen geçici 5. maddenin (d) bendi ile; "01/01/2020 tarihi itibariyle kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz" hükmü getirilmiştir.

Konuyu somut norm denetimi yoluyla inceleyen Anayasa Mahkemesi (25/06/2020, 2020/16, 2020/33; R.G. 19/08/2020, Sayı:31218), sözü geçen geçici 5/d maddesindeki hükmün, "kovuşturma evresine geçilmiş" ibaresinin aynı bentte yer alan, "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görerek iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi kararında, hükme bağlanmış dosyalarla ilgili iptale karar verilmemiş ise de, 5271 sayılı Kanun'un 2/1 -(f) maddesince hükme bağlanmış dosyalarla ilgili olarak kovuşturma evresinin kesinleşmeye kadar devam etmesi ve aynı Yasanın 251/3. maddesi gereği mahkumiyet hükmü verildiği takdirde sonuç cezadan dörtte bir indirim öngörülmesi, bu durumun da temyiz incelemesi devam eden dosyalar bakımından lehe düzenleme getirmesi karşısında,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararında; sanık lehine getirilen, yeni düzenlemenin,7188 sayılı Kanun’un 31. maddesi gereğince, 5271 sayılı CMK’ya eklenen geçici 5. maddesiyle "kovuşturma evresine geçilmiş" dosyalar bakımından uygulanması gerektiğine işaret edildiğinden, temyiz incelemesi yapılan ve 5271 sayılı CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve 5271 sayılı CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirdiğinden, sanık ... ve müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmekle, tebliğnamedeki isteme aykırı olarak, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 24/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7419, Karar No: 2010/17389, Tarih: 16.12.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/7419 E.  ,  2010/17389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, kredi kartı borcu nedeniyle davalı banka tarafından hakkında icra takibi başlatıldığını, 5915 Sayılı Kanun uyarınca borcun yapılandırılması için davalı bankaya başvurduğunu, banka tarafından yapılandırmanın 5915 Sayılı Kanuna ve diğer kanunlara aykırı yapıldığını ileri sürerek, borcunun yasaya göre yeniden yapılandırılmasını istemiştir.

Davalı, adresinin ...’da olması ve icra takibinin ...’da başlatılması nedeniyle, yetkili Mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu savunarak, yetki itirazında bulunmuş ve davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, sözleşmede ... Mahkemelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, sözleşmenin yapıldığı tarihte ve sözleşmedeki tüketici adresinin ... olduğu gerekçesiyle, davalının yetki itirazının kabulü ile dosyanın talep halinde yetkili ... Tüketici Mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kredi kartı borcu nedeniyle banka tarafından yapılan borcun yapılandırmasının 5915 Sayılı Kanuna ve diğer kanunlara aykırı yapıldığı gerekçesiyle yeniden yapılandırılması isteğine ilişkin olup, davacı tüketicidir. 4077 sayılı kanunun 23. maddesinin üçüncü fıkrasında Tüketici davalarının tüketicinin ikametgahı mahkemesinde de açılabileceği kabul edilmiştir. Burada kastedilen tüketicinin son ikametgahı mahkemesidir. Davacının dava tarihi itibariyle ikametgahının ... olduğunun anlaşılmasına göre, ... 2010/7419-17389

mahkemeleri bu davaya bakmaya yetkilidir. Öyle olunca, mahkemece yetki itirazının reddi ile işin esası incelenmeli ve ortaya çıkacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece yazılı şekilde yetki itirazının kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 16.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1809, Karar No: 2017/20898, Tarih: 19.10.2017

**15. Ceza Dairesi         2017/1809 E.  ,  2017/20898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Sanıklar hakkında beraat

Sanıkların nitelikli dolandırıcılık suçundan beraatlerine ilişkin hükümler katılan şirket vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü,

Amca yeğen olan sanıkların ayrı ayrı mobilya yapım işi ile uğraştığı, sanık ...'in işlerinin kötü gitmesi üzerine amcası olan sanık ...'ten rızası ile çek alarak almış olduğu mal karşılığında katılan şirkete verdiği böylelikle sanıkların nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda,

Sanık ...'in çeklerin kendisine ait olduğunu kabul ettiği, diğer sanık ...'in ise borcunu kabul ettiğini, ödeme güçlüğü içerisine düştüğü için borcunun tamamını ödeyemediği en kısa sürede ödeyeceğini beyan etmekle, sanıkların savunmaları, katılan beyanı ve dosya kapsamına göre sanıkların üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunun yasal unsurları oluşmadığı gerekçesine dayanan mahkemenin beraat yönünde kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan şirket vekilinin, beraat hükmünün kanuna aykırı olduğuna ve eylemin suç teşkil ettiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 19/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5337, Karar No: 2017/10416, Tarih: 11.10.2017

**13. Ceza Dairesi         2016/5337 E.  ,  2017/10416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Olay yerinde usulüne uygun şekilde keşif yapılarak suçun gerçekleştiği yerin müştekiye ait iş yerinin eklentisi niteliğinde olup olmadığı tespit edildikten sonra suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun tespit ve takdiri gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Suça sürüklenen çocuk ile dosyadaki kamera görüntülerindeki şahsın aynı kişi olup olmadığına ilişkin, Adli Tıp Kurumu veya Kriminal Daire Başkanlığından alınacak rapor ile tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek sonucuna göre, sanığın hukuki durumunun takdiri gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 11.10.2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2664, Karar No: 2019/5390, Tarih: 17.12.2019

**23. Hukuk Dairesi         2018/2664 E.  ,  2019/5390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkillerinin ... ili, Mamak ilçesi 6724 ada 16 no.lu parsel sayılı taşınmazda davalılar ile birlikte elbirliği mülkiyetine tabi olarak malik olduklarını, söz konusu taşınmaz üzerinde gecekondu bulunmaktayken davalı ... tarafından ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müracat ederek 6306 Sayılı Afet Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun'un 3. maddesi uyarınca taşınmaz üzerinde mevcut gecekondu hakkında "Riskli yapı" belgesi alındığını, tapu kaydına riskli yapı şerhi konularak kararın kesinleştiğini, arsa üzerindeki yapının yıkılarak taşınmaz arsa vasıflı boş hali getirildiğini, daha sonra davalıların hisseder olan ...'in sahibi olduğu davalı şirket ile anlaşarak arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlediklerini, bu sözleşmeyi de Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunarak davaya konu taşınmazdaki müvekkilerinin hisselerinin rayiç bedelin çok altında bir bedelle kendilerine satışını gerçekleştirmeyi amaçladıklarını, riskli yapı tespiti kesinleşen binada maliklerin arsa payı bakımından 2/3'üne tekabül eden bir kısmı aynı yönde iradeye sahip ise söz konusu iradeye sahip olan maliklerin öncelikle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından lisanslandırılmış değerleme kuruluşlarından birisinden binanın mevcut değerlemesine ilişkin raporu almaları gerektiğini, bina yıkılmadan önce maliklerin toplantı yaparak iradelerininn kayıt aldına alınmasının gerektiğini, davalıların müvekkillerinin payını rayiç bedellerin çok altında bir bedel ile sattırıp kendi amaçları doğrultusunda haraket ettiklerini ileri sürerek arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin iptaline karar verilmesini, müvekkilerininin hisseleri üzerinde ve satış kararının durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, 6306 Sayılı Yasa'nın uygulanmasının idare tarafından yapıldığını, özel bir yasa olduğundan TMK'nın olayda uygulanabilmesinin söz konusu olmadığını, 6306 Sayılı Yasa'nın uygulanması için öncelikle

riskli yapı kararının kesinleşmesi gerektiği ve yasa ile ilgili ihtilafta husumetin idarede olduğunu, idarenin işlem ve eylemlerine karşı dava açıldığından idari yargının görevli olduğunu, davacıların diğer paydaşlar aleyhine açtığı davada davalılara husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, davalılar aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

riskli yapı kararının kesinleşmesi gerektiği ve yasa ile ilgili ihtilafta husumetin idarede olduğunu, idarenin işlem ve eylemlerine karşı dava açıldığından idari yargının görevli olduğunu, davacıların diğer paydaşlar aleyhine açtığı davada davalılara husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, davalılar aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, davalı arsa sahibi hissedarlar ile davalı yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inaşaat sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.

6306 Sayılı Yasa'nın 6. maddesinin 9. fıkrası "Bu kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde 06/01/1982 tarihli ve 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulu Kanunu uyarınca dava açılabilir" hükmünü içermektedir.

Somut olayda davaya konu sözleşme anılan yasa kapsamında belirtilen idari işlemlerden olmayıp özel hukuk ilişkisidir. Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dahil olmayan hissedarların sözleşmeyi düzenleyen hissedarlara açmış olduğu davadır. Bu nedenle husumetin bulunduğunun gözetilmesi gerekmektedir. Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcın talep halinde davacılara iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 17.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/1545, Karar No: 2007/2026, Tarih: 29.05.2007

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2007/1545 E.  ,  2007/2026 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

Mal beyanında bulunmamak suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonucunda, takibe konu alacağın günün ekonomik koşulları ve paranın satın alma gücü karşısında bu miktar borcu karşılayacak para ve malın herkesin ev ve üzerinde bulunmasının doğal sayılması gerektiğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/4-d maddesine göre, sanık hakkında ceza tertibine yer olmadığına dair, ... İcra Mahkemesinin 19.09.2006 tarihli ve 2006/593-832 sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 08.11.2006 tarihli ve 2006/740 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Tebliğname ile, sanık hakkında ... 1.İcra Müdürlüğünün 2006/944 sayılı dosyası üzerinden icra takibinde bulunulduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilip, takibin kesinleştiği, ancak borçlunun borcunu ödemediği ve İcra İflas Kanunu'nun 74.maddesine göre mal beyanında bulunmadığı ve alacağı karşılayacak miktarda malın da haczedilmediğinin anlaşılması karşısında, 11.04.2006 olan suç tarihine göre mal beyanında bulunmayan borçlunun eyleminin 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun ile değişik İcra ve İflas Kanunu'nun 337.maddesine göre suç teşkil edip, anılan maddede öngörülen 10 gün disiplin hapsi ile cezalandırılması gerektiği gözetilmeden, 5358 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki hükmün öngördüğü şekilde, takibe konu alacağın, günün ekonomik koşulları ve paranın satın alma gücü karşısında, bu miktar borcu karşılayacak para veya malın herkesin ev veya üzerinde bulunmasının doğal sayıldığı gerekçesiyle ceza tertibine yer olmadığına karar verilmesinde isabet görülmemekle kararın 5271 sayılı CMK'nun 309.maddesi uyarınca bozulması lüzumu, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 9.03.2007 gün ve 12659 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay C.Başsavcılığının 03.04.2007 gün ve K.Y.B.2007/54999 sayılı tebliğnamesiyle istenilmiş olmakla,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamına göre, mal beyanında bulunmamak eylemi 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337.maddesinin 1.fıkrasında, "müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlular, alacaklının şikayeti üzerine, icra mahkemesi tarafından on günden bir aya kadar hafif hapis cezasıyla cezalandırılırlar. Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiği veya bilmesi lazım geldiği takdirde yahut borcu karşılayacak miktarda malın haczedilmesi halinde borçluya ceza verilmez." şeklindeki düzenleme ile yaptırım altına alınmış iken, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5358 sayılı Kanun'un 7.maddesiyle değişik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 337.maddesinin 1.fıkrası, "müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızın icra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlu, alacaklının

2007/1545-2026 Sh:2

2007/1545-2026 Sh:2

şikayeti üzerine, on gün disiplin hapsi cezası ile cezalandırılır. Alacaklının alacağını karşılayacak miktarda malın haczedilmesi veya borcun ödenmesi halinde, bu ceza düşer." ifadesi ile müeyyide altına alınmak suretiyle değiştirilmiştir.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 2.maddesinin 1.fıkrasının (L) bendinde disiplin hapsinin tanımı; "Kısmi bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, ön ödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartlı salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adli sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi ifade eder." şeklinde yapılmıştır.

Konu öğretide ele alınmış ve disiplin hapsinin niteliği şu şekilde açıklanmıştır. "Kişinin yükümlülüğe aykırı davranmamak konusunda mecburiyeti bulunmamaktadır. Ancak, kişi bazı durumlarda bir yükümlülüğe uygun davranmaya belli ölçüde icbar edilebilmektedir. Başka bir deyişle kişi, bazı durumda yükümlülüklerinin gereğini yerine getirmesini sağlamak için belli ölçüde icbar edilebilmekte ve bu amaçla bir süreye kadar hürriyetinden yoksun bırakılabilmektedir. Bu hürriyetten yoksun bırakma olgusu, bir disiplin hapsi niteliği taşımaktadır. Ancak, yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, bu yaptırımın uygulanmasına derhal son verilmektedir. Bu bakımdan söz konusu disiplin hapsine ilişkin olarak kanunda sadece azami bir süre belirlenmektedir. Kişi kendisine terettüp eden yükümlülüğün gereğini yerine getirmeye zorlanmak amacıyla ancak belli bir süreye kadar hürriyetinden yoksun bırakılabilecektir. Bu sürenin dolması halinde; kişi, yükümlülüğünün gereğini yerine getirmemiş olsa bile hürriyetinden yoksun bırakılmasına ilişkin yaptırım uygulanmasına son verilerek serbest bırakılacaktır. Bu nedenle söz konusu disiplin hapsine, kanunda tazyik hapsi denilmiştir. (Doç.Dr.... Özgenç, Ceza Hukuku Genel Hükümler, 3.Bas. Sh.623)

Disiplin hapsi tanımı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen yaptırımlardan farktlı niteliktedir. Bu nedenle de, duruşma açılarak yapılan bir yargılama sonunda verilmelerine karşılık, gerek disiplin hapsi gerekse hapsen tazyik yaptırımı tayin edilen kararlar 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223.maddesinde belirtilen "hüküm" niteliğinde değildirler. Her iki müeyyide ile yükümlülüğün yerine getirilmesi sağlanmak istenmiştir.

Disiplin hapsi tanımı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen yaptırımlardan farktlı niteliktedir. Bu nedenle de, duruşma açılarak yapılan bir yargılama sonunda verilmelerine karşılık, gerek disiplin hapsi gerekse hapsen tazyik yaptırımı tayin edilen kararlar 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223.maddesinde belirtilen "hüküm" niteliğinde değildirler. Her iki müeyyide ile yükümlülüğün yerine getirilmesi sağlanmak istenmiştir.

Öte yandan, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Duruşmanın sona ermesi ve hüküm" başlıklı 223.maddesinin 4.fıkrasının (d) bendinde "işlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı dolayısıyla faile ceza verilmemesi hallerinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir." hükmünü içermekte olup, bu konu "Adalet Komisyonu Raporu'nda; "Dördüncü fıkrada, işlenen fiil esasen hakszılık teşkil etmesine ve bu fiil dolayısıyla beraat değil, ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilebileceği haller belirlenmiştir. Bu düzenlemelerde, Yeni Türk Ceza Kanunu'nun hükümleri gözönünde bulundurulmuş ve her iki kanunun birbiriyle uyumunun sağlanması amacı güdülmüştür." şeklinde açıklanmıştır. Nitekim "Ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler" 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun İkinci Kısım İkinci Bölüm'ün "Kanun'un hükmü ve amirin emri" başlığı ile madde 24, "Meşru savunma ve zorunluluk hali" başlığı ile madde 25, "Hakkın kullanılması ve zorunluluk hali" başlığı ile madde 26, "sınırının asılması" başlığı ile madde 27, "Cebir ve şiddet korkutma ve tehdit" balığı ile madde 28, "Haksız tahrik" başlığı ile madde 29, "Hata" başlığı ile madde 30, "Yaş küçüklüğü" başlığı ile madde 31, "Akıl hastalığı" başlığı ile madde 32, "Sağır ve dilsiz" başlığı ile madde 33, "Geçici nedenler, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olma" başlığı ile madde 34'de düzenlenmiştir. Diğer taraftan 5237 sayılı TCK'nun İkinci Kısım'ın "Malvarlığına karşı suçlar" başlıklı Onuncu Bölüm'ün "Malın değerinin az olması" başlıklı 145.maddesi, "Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle,

2007/1545-2026 Sh:3

verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir." hükmünü içermektedir. Adalet Komisyonu Raporu'nda; bu düzenlemelerde yeni Türk Ceza Kanunu'nun hükümlerinin göz önünde bulundurulduğu ve her iki kanunun (5237 sayılı TCK ve 5271 sayılı CMK) birbiriyle uyumunun sağlanması amacı güdüldüğü ifade edildiğine göre, 5271 sayılı CMK'nun 223.maddesinin 4.fıkrasının (d) bendindeki "işlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı" hükmünün, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nda yer alan disiplin ve tazyik hapsine ilişkin eylemlerde uygulama olanağı bulunmamaktadır.