muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/6279, Karar No: 2014/11626, Tarih: 07.04.2014

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununa göre ücret en geç ayda bir ödenir (m.32/5). İş hukuku mevzuatımızda Basın İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç, ücretin peşin ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle ücret, çalışılan ayı takip eden aybaşında muaccel hale gelmektedir. Fazla mesai, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin muacceliyet tarihleri normal aylık ücret gibidir. İşçinin ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti sözleşmenin feshi ile muaccel hale gelir.

1475 sayılı İş Kanununun 14 ve 4857 sayılı İş Kanunun 120 nci maddesi uyarınca, işveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Yukarıda belirtilen diğer tazminat ve alacaklar bakımından ise, tarafların sözleşme ile kararlaştırdıkları ödeme zamanı ya da işçi tarafından gönderilecek ihtarnamede belirtilen ödeme günü itibariyle işverenin temerrüdü gerçekleşir.

Buna göre örneğin, 5.000 TL ihbar tazminatı, 7.500 TL kıdem tazminatı, 2.500 TL ücret, 2.000 TL fazla mesai ve 500 TL yıllık izin ücreti alacağı olmak üzere takibe konu yapılmamış toplam 17.500 TL alacağı olan bir işçiye işveren tarafından yapılacak 15.000 TL lik bir kısmi ödeme, öncelikle muaccel olan normal aylık ücret ve fazla mesai alacağına ilişkin borçlarına mahsup edilmelidir. Kalan miktar ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti borcuna mahsup edilecektir. Anılan borçların muacceliyet tarihleri aynı olduğundan, temerrüt tarihi önce gerçekleşmiş olan borca yani kıdem tazminatına mahsup edilecektir. Kalan 3.000 TL lik ödemenin, ihbar ve izin ücreti borcuna mahsubu anılan borçların muacceliyet ve temerrüt tarihlerinin aynı olması nedeni ile miktarları ile orantılı olarak yapılacaktır. Kalan toplam borç 5.500 TL olup, ihbar tazminatının bu miktara oranı 5.000/5.500 = 10/11, izin ücretinin oranı 500/5.500 = 1/11 olmakla, 3.000 X 10/11 = 2.727 TL ihbar tazminatına, 3.000 X 1/11 = 273 TL izin alacağına mahsup edilecektir. Böylece işverenin 2.273 TL ihbar tazminatı, 227 TL izin ücreti olmak üzere toplam 2.500 TL borcu kalmış olacaktır.

Somut olayda, dava açıldıktan sonra davalı tarafından yapılan ödemelerin yukarıdaki ilkeler doğrultusunda mahsup edilerek bir kısmının yıllık ücretli izin alacağını da kapsayıp kapsamadığının değerlendirilmemesi yerinde değildir.

Somut olayda, dava açıldıktan sonra davalı tarafından yapılan ödemelerin yukarıdaki ilkeler doğrultusunda mahsup edilerek bir kısmının yıllık ücretli izin alacağını da kapsayıp kapsamadığının değerlendirilmemesi yerinde değildir.

3- Davacının 01.03.2010 tarihinde işçilik alacaklarına yönelik dava açtığı ve işverence dava açıldıktan sonra 02.04.2010 günü davacıya kıdem ve ihbar tazminatı ile maaş açıklaması ile 15.384,70TL ödeme yapıldığı, yapılan kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret ödemesinin hesaplanan bu alacakları karşıladığı ve bu alacaklar yönünden davanın konusuz kaldığı gözetilmeden bu alacaklarla ilgili talebin reddine ve bu miktar üzerinden davalı yararına vekalet ücreti ve davacı aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi hatalıdır.

4- Davacı dava dilekçesinde haftalık çaışma süresini kırk saat olduğunu ileri sürerek fazla çalışma ücreti talebinde bulunmuştur. Taraflar arasında haftalık çalışma süresinin yasal çalışma süresi olan haftalık kırkbeş saatin altında kırk saat olarak kararlaştırıldığına ilişkin toplu veya bireysel iş sözleşmesi bulunduğu ortaya konulmamıştır. Taraf tanıklarının ortak anlatımına göre işyerinde haftanın beş günü 08:15-18:00 saatleri arasında bir saat 15 dakika ara verme yapıldığı, Cumartesi günü ise 10:00-14:00 saatleri arasında çalışma yapıldığı anlaşılmıştır. Buna göre davacının haftalık kırkbeş saatini aşan çalışması bir buçuk saat olduğu halde aksi görüşle hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulması ayrı bir bozma nedenidir.

5- Davacının fesih tarihinde müeccel olan kıdem tazminatı ve dava tarihinde müeccel olan ihbar tazminatı ile ücret alacağının dava açıldıktan sonra ödendiği ve bu alacaklar yönünden davanın konusuz kaldığı ancak dava dilekçesinde davacının bu alacaklarla ilgili faiz talep ettiği gözönüne alındığında, mahkemece, davalının temmerüt tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş faiz alacağının davalıdan tahsiline karar verilmemesi de hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 07.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5591, Karar No: 2007/6629, Tarih: 09.07.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/5591 E.  ,  2007/6629 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dava konusu taşınmazın arsa olarak kabulü ile bu niteliğine uygun biçimde değerlendirme yapılmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur.

Ancak;

1-2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin son fıkrası uyarınca ve Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarına göre kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı kurulması nedeniyle taşınmaz malda oluşacak değer düşüklüğü oranının (dolayısıyla kamulaştırma bedelinin) saptanmasında taşınmaz malın cinsi (arsa veya arazi olması) ve yüzölçümü ile irtifak hakkının kurulduğu alanın yüzölçümü, irtifakın niteliği (petrol, akaryakıt ya da doğalgaz boru hattı, elektrik enerjisi nakil hattı vb.) ve konumu göz önünde bulundurulur. Buna göre bulunacak değer düşüklüğü oranı (yöntemince kanıtlanmış önemli ve özel bir durum söz konusu olmadıkça) taşınmaz malda irtifak hakkının kurulduğu alanın mülkiyet değerinin arazilerde %35'inden, arsalarda %50'sinden fazla olamaz. Somut olayda dava konusu edilen arsa niteliğindeki 3.750 m2 yüzölçümlü taşınmazın 825,99 m2'lik kısmında davacı idare lehine (ağaç dikmemek, bina vs. ... tesis yapmamak şartı ile) daimi irtifak hakkı kurulmuş bulunduğuna ve irtifaklı alanda ağaç dikilmesi bina vs. ... tesis yapılması yasaklandığına göre bu taşınmaz malda irtifak hakkı kurulması nedeniyle oluşacak değer düşüklüğü oranının irtifakın geçtiği alanın %50'sinden fazla ancak mülkiyet değerini de geçmemesi gerektiği düşünülmeden taşınmazda irtifaklı alanın mülkiyet değerinden daha fazla değer düşüklüğünü içeren bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması,

2-Davada tespit edilecek bedeli karşılığında dava konusu taşınmazın üzerinde kurulmuş bulunan daimi irtifak hakkının (ağaç dikmemek, bina vs. ... tesis yapmamak şartı ile) davacı idare lehine tescil edilmesi istenilmiş bulunduğuna göre, kamulaştırma yoluyla dava konusu taşınmazda kurulan daimi irtifak hakkının istem gibi davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken irtifakın geçtiği 825,99 m2'lik kısmın davalılar adına olan tapu kaydının iptaline de karar verilmesi,

3-Tespit ve tescile ilişkin davanın bu niteliğine göre karar harcının maktu olarak alınması gerekirken, tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden nisbi harca hükmedilmesi,

4-Dava konusu taşınmazın maliklerinden ...’ın hissesi üzerindeki 659 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifi lehine olan ipoteğin tespit edilen bedele yansıtılmamış olması,

Doğru görülmemiştir.

3-Tespit ve tescile ilişkin davanın bu niteliğine göre karar harcının maktu olarak alınması gerekirken, tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden nisbi harca hükmedilmesi,

4-Dava konusu taşınmazın maliklerinden ...’ın hissesi üzerindeki 659 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifi lehine olan ipoteğin tespit edilen bedele yansıtılmamış olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 9.7.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16008, Karar No: 2018/3209, Tarih: 14.03.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/16008 E.  ,  2018/3209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Sanıklar ... ve ... ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında işyeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Sanıklar ... ve ...'ın diğer suça sürüklenen çocuklarla birlikte iştirak iradesi altında işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunu işlemiş olmaları karşısında; sanıklar hakkında atılı suçları doğrudan birlikte işleyen olarak TCK'nın 37. maddesi yerine anılan Yasa'nın 39. maddesi ile uygulama yapılması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi aleyhe temyiz olmadığından ve Anayasa Mahkemesi'nin hükümden sonra 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nın 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine yönelik olarak vermiş olduğu iptal kararlarının da kapsam ve içerik itibarıyla infaz aşamasında mahallinde gözetilebileceğinden, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, kararın dayandığı gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, sanıklar ... ve ... ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II-Sanıklar ... ve ... ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanıklar ve suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanıklar ... ve ...'ın diğer suça sürüklenen çocuklarla birlikte iştirak iradesi altında hırsızlık suçunu işlemiş olmaları karşısında; sanıklar hakkında atılı suçları doğrudan birlikte işleyen olarak TCK'nın 37. maddesi yerine anılan Yasanın 39. maddesi ile uygulama yapılması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi,

Ancak;

1-Sanıklar ... ve ...'ın diğer suça sürüklenen çocuklarla birlikte iştirak iradesi altında hırsızlık suçunu işlemiş olmaları karşısında; sanıklar hakkında atılı suçları doğrudan birlikte işleyen olarak TCK'nın 37. maddesi yerine anılan Yasanın 39. maddesi ile uygulama yapılması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi,

2-5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, cezanın temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır.

Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; sanıkların ve suça sürüklenen çocukların müştekinin beyanına göre 25,00 TL bozuk parayı ve iki adet ajandayı çaldıklarının anlaşılması karşısında, sanıklar ve suça sürüklenen çocuklar hakkında suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3-Sanıklar ... ve ... hakkında T.C. Anayasa Mahkemesi'nin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olması nedeniyle iptal kararı doğrultusunda sanıklar hakkında hırsızlık suçundan hükmolunan TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

3-Sanıklar ... ve ... hakkında T.C. Anayasa Mahkemesi'nin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olması nedeniyle iptal kararı doğrultusunda sanıklar hakkında hırsızlık suçundan hükmolunan TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

4-Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesindeki düzenleme gözetilerek, mahkemece 5271 sayılı Yasası’nın 150/2. maddesi uyarınca, suça sürüklenen çocukların savunmasını yapmak üzere zorunlu müdafi görevlendirilmesi nedeniyle, müdafiye ödenen avukatlık ücretinin, suça sürüklenen çocuklara ve sanıklara yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiilerinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, sanıklar ... ve ...'ın 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış haklarının gözetilmesine,14.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4739, Karar No: 2015/188, Tarih: 20.01.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/4739 E.  ,  2015/188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan da dava açıldığı halde, bu suçtan hüküm kurulmamış ise de; zamanaşımı süresi içinde karar verilmesi olanaklı görülmüştür.

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- 01/03/2008 tarihli kolluk tarafından tutulan el koyma tutanağının içeriğinden, temyiz eden suça sürüklenen çocuk ... ile temyiz dışı suça sürüklenen çocuk ...'in kolluk tarafından yakalandıklarında, suçlarını anlatıp suça konu hoparlörlerden bir tanesinin, sakladıkları yeri gösterip mağdura iadesini sağlamak suretiyle kısmi iadeyi gerçekleştirdiklerinin anlaşıldığı; 02/03/2008 tarihli olay kimlik tespit tutanağının içeriğinden de, temyiz dışı suça sürüklenen çocuk ...'in diğer hoparlörü ... 'a sattığını belirtmesi üzerine ...'un yakalandığı ancak kendisi ile yapılan görüşmede...'in çalmış olduğu hoparlörü ...'a sattığını ifade ettiği, bunun üzerine yakalanan ...'un alınan ifadesinde, bisikleti karşılığında hoparlörü ...'ten aldığını beyan ederek hoparlörü kolluğa teslim ettiğinin anlaşılması karşısında; somut olayda suça sürüklenen çocuklar tarafından gerçekleştirilmiş tam bir iadenin söz konusu olmadığı, bu nedenle suça sürüklenen çocuklar tarafından gerçekleştirilen kısmi iade nedeniyle mağdurdan, suça sürüklenen çocuk hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına rızası bulunup bulunmadığı sorularak sonucuna göre suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 168/1-4. hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2- 5237 sayılı TCK'nın 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramı, daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar, değer olarak az olan şeyi alma durumunda, olayın özelliği ve sanığın kişiliği de değerlendirilerek, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden; hırsızlık suçuna konu eşyanın değerinin azlığı gerekçesiyle aynı Kanun'un 145. maddesi uyarınca cezada indirime gidilmesi,

3- Daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş olan ve fiili işlediği tarihte 18 yaşını doldurmamış olan suça sürüklenen çocuk hakkında hükmolunan 2 ay 15 gün hapis cezasının, 5237 sayılı TCK'nın 50/3 maddesi gereğince, aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinin zorunlu olduğunun gözetilmemesi,

4- 5237 sayılı TCK'nın 53/4. maddesinde yer alan, "Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme karşısında, suça sürüklenen çocuk hakkında aynı Kanun'un 53/1. maddesindeki haklardan yoksun bırakılmasına karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi,

5- Suça sürüklenen çocuğun gözaltında geçirdiği sürenin, 5237 sayılı TCK'nın 63. maddesi uyarınca cezasından mahsup edilmesine karar verilmemesi,

5- Suça sürüklenen çocuğun gözaltında geçirdiği sürenin, 5237 sayılı TCK'nın 63. maddesi uyarınca cezasından mahsup edilmesine karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, yeni hüküm kurulurken 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 20/01/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6716, Karar No: 2019/4446, Tarih: 27.02.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/6716 E.  ,  2019/4446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 27.09.2011-29.08.2014 tarihleri arasında çaycı, temizlik görevlisi olarak çalıştğını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini, fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalıştığını, evli ve çocuklu olmasına rağmen asgari geçim indirminin ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının talep konusu alacaklara hak kazanamadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının asgari geçimn indirimi alacağının bulunup bulunmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesine göre, işçiye ücretin elden ya da banka kanalıyla ödenmesi durumunda, ücret hesabını gösteren imzalı ve işyerinin özel işaretini taşıyan “ücret hesap pusulası” verilmesi zorunludur.

Uygulamada çoğunlukla “ücret bordrosu” adı altında belgeler düzenlenmekte ve periyodik ödemelerde işçinin imzası alınmaktadır. Banka aracılığı ile yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.

Ücretin ödendiğinin ispatı işverene aittir. Bu konuda işçinin imzasını taşıyan bir ödeme belgesi yeterli ise de, para borcu olan ücretin ödendiğinin tanıkla ispatı mümkün değildir.

Uygulamada çoğunlukla “ücret bordrosu” adı altında belgeler düzenlenmekte ve periyodik ödemelerde işçinin imzası alınmaktadır. Banka aracılığı ile yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.

Ücretin ödendiğinin ispatı işverene aittir. Bu konuda işçinin imzasını taşıyan bir ödeme belgesi yeterli ise de, para borcu olan ücretin ödendiğinin tanıkla ispatı mümkün değildir.

4857 sayılı Yasa'nın 32. maddesinde, “Çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda; tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı işçi sayısı, işyerinin bulunduğu il ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya üçüncü kişileri zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, brüt ya da kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı müştereken yetkilidir. Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka hesapları dışında ödeyemezler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Anılan hükme göre, belli koşulların varlığı halinde ödemeler işçi adına açılacak banka hesabına yatırılmalıdır.

Somut olayda, davacı asgari geçim indirimi ücret alacaklarının ödenmediğini ileri sürmüş, davalı bu iddiayı kabul etmemiştir. Hükme esas alınan hesap raporunda asgari geçim indiriminin vergi indirimi niteliğinde olduğu, ücretler içinde ödendiği, yani ücrete bağlı olduğundan, ayrıca bir alacak kalemi olmadığı değerlendirilerek asgari geçim indirimi alacağına yönelik talebin yerinde olmadığı belirtilmiş ve Mahkemece aynı gerekçeyle asgari geçim indirimi alacağı talebinin reddine karar verilmiştir. Davacının asgari geçim indirimi alacağının ödendiğine yönelik herhangi bir ödeme belgesi sunulmamış olup davalı tarafça bu alacağın ödendiğinin ispat edilemediği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır. Saptanan bu durum karşısında dava konusu asgari geçim indirimi alacağının kabulü gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 27.02.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.