muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/18214, Karar No: 2014/13532, Tarih: 16.10.2014

5684 Sayılı Sigortacılık Kanununda, sigorta şirketlerinin kuruluş, teşkilat, yönetim, çalışma esas ve usulleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda da Anonim şirket, kooperatif, acente ve şubelerle ilgili hükümler bulunmasına rağmen Bölge Müdürlüğü ile ilgili bir düzenleme hiçbir yasa da yer almamaktadır.

Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin “Bölge Müdürlükleri, Şubeler ve Temsilcilikler” başlıklı 10. maddesindeki “Şirketlerin, Bölge Müdürlükleri ve Şube Açmak suretiyle yurt içinde teşkilatlanması, yurt dışında şube veya temsilcilik açması ile ilgili diğer mevzuat hükümlerinin saklı kalması kaydıyla serbest olduğuna” ilişkin hükmü, 2918 sayılı yasanın 110/2. maddesinin yorum yolu ile genişletilerek Bölge Müdürlüğünün yerleşim yerinin de uyuşmazlıkta yetkili olduğunu kabul etmek için yasal bir dayanak teşkil etmemektedir.

Açıklanan nedenlerle;

2918 sayılı yasanın 110/2. maddesinde öngörülen “şirket merkezi veya şube veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemesi veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi dışında yorum yolu ile Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin de yetkisinin kabulü, T.C. Anayasasının 6, 37 ve 142. maddelerindeki temel hükümler ile YİBK 1977/4-4 ve YİBHGK 21.02.2014 gün 2013/1 esas 2014/1 karar sayılı kararlarına aykırı olduğundan sayın çoğunluğun yerel mahkeme kararının davalının bölge müdürlüğünü gerekçe gösteren bozma görüşüne katılmıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2013/13066, Karar No: 2013/17735, Tarih: 11.12.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/13066 E.  ,  2013/17735 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ, ECRİMİSİL

Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacının, 25.7.2000 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açmış olduğu (2004/157 E. sayılı) muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasının 10.11.2004 tarihinde kabul edilerek 25 adet taşınmazda davalı adına kayıtlı bulunan bir kısım payların tapu kayıtlarının iptali ile davacının murisi ....adına tesciline karar verildiği, 23.6.2005 tarihinde kararın kesinleşerek anılan payların tek mirasçı olan davacıya intikal ettiği, davacının davalının uzun süredir taşınmazları kullandığını ve semerelerinden faydalandığını ileri sürerek elatmanın önlenmesi ve geriye doğru 5 yıl için ecrimisil istekleri ile eldeki davayı açtığı, mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen kararın temyiz incelemesi sonucunda Yargıtayca bozulması üzerine davacının elatmanın önlenmesi isteğini atiye terk ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının kayden maliki olmadığı 1241 parsel sayılı taşınmaz yönünden ecrimisil isteğinin reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Davacının öteki temyiz itirazlarına gelince,

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Bilindiği üzere ecrimisil, kötüniyetli zilyedin geri vermekle yükümlü olduğu bir şeyi haksız olarak alıkoyması nedeniyle, hak sahibine ödemekle sorumlu olduğu bir tür haksız işgal tazminatı olup, en azı kira geliri en çoğu ise tam kâr mahrumiyetidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.02.1990 tarih ve 1989/3–602 Esas 1990/56 karar sayılı ilamında kabul edildiği gibi murisin mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı muvazaaya dayanan devir ve temlikler geçersiz olduğundan, davaya konu taşınmazı muvazaalı olarak iktisap eden davalının işgali iyi niyetli sayılamaz ve kendisinden mal kaçırılan davacı, murisin ölüm tarihinden başlayarak dava tarihine kadar geçen süre için ecrimisil isteyebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.02.1990 tarih ve 1989/3–602 Esas 1990/56 karar sayılı ilamında kabul edildiği gibi murisin mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı muvazaaya dayanan devir ve temlikler geçersiz olduğundan, davaya konu taşınmazı muvazaalı olarak iktisap eden davalının işgali iyi niyetli sayılamaz ve kendisinden mal kaçırılan davacı, murisin ölüm tarihinden başlayarak dava tarihine kadar geçen süre için ecrimisil isteyebilir.

Somut olayda, miras bırakan ...'in 18.08.1982 tarihinde öldüğü, bu tarihten itibaren TMK'nun 599. maddesi uyarınca davacının elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası açma hakkının doğduğu, bir kısım taşınmazlar bahçe niteliğinde olup doğal ürün verdiği, 1792 sayılı parsel ise ev, samanlık ve bahçesi niteliğinde olup hukuki semere verdiği bu nedenle intifadan men şartının aranamayacağı, bir kısım taşınmazların uzun süredir kullanılmadığı belirlenmiş olsa da yukarıda belirtilen olgulara göre davacının bu süreçte taşınmazları kullanabilecekken mevcut koşullar nedeniyle kullanamadığı hususları sabittir.

Hal böyle olunca, 14.7.2006 tarihli satış işlemi de dikkate alınarak; 241, 773, 779, 1628, 1635, 776, 1050, 1145, 1357, 1792, 1890, 318, 461, 474, 480, 641, 675, 817, 826, 846, 850, 889, 913, 917, 962 parsel taşınmazlar bakımından talep doğrultusunda davacının payı oranında belirlenecek ecrimisile hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davacı vekilinin temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 11.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2608, Karar No: 2015/2552, Tarih: 12.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/2608 E.  ,  2015/2552 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 12/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/227, Karar No: 2013/665, Tarih: 08.02.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/227 E.  ,  2013/665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin ve davalıların dava dışı ... Kenti Konut Yapı Kooperatifi'nin ortakları olduğunu, müvekkiline kooperatif ortaklığı nedeniyle verilen dükkanın olması gerekenden ... m² eksik olduğunu, durumun düzeltilmesi için kooperatife başvurduğunu, ancak bir sonuç alamadığını, kısa bir süre sonra da kooperatifin tasfiye olduğunu ileri sürerek, şimdilik ....000,00 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan bir kısmı, davanın reddini savunmuş, bir kısmı ise davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesine göre kooperatiflerin sadece mamelekleriyle sorumlu oldukları, dolayısı ile kooperatif borcundan dolayı üyeleri aleyhine dava açılamayacağı gerekçesiyle, kooperatif üyeleri aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kooperatif borçlarından dolayı ortağın sorumluluğu anasözleşme ve Kooperatifler Kanunu ile sınırlıdır. Nitekim, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun .... maddesinde, "Anasözleşmede aksine hüküm olmadıkça kooperatif alacaklılarına karşı yalnız mameleki ile sorumludur" hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenleme, kooperatiften alacaklı olan kişilerin kooperatif ortaklarının kişisel malvarlığına başvurma imkanını ortadan kaldırmıştır. Aksine düşünce kooperatiflerin kuruluş amaç ve mahiyetine aykırı düşer. Zira, kooperatifin borcundan dolayı ortak, ancak kooperatifin iflası veya diğer sebeplerle dağılması hallerine ilişkin ana sözleşmede belirtilen kurallar dahilinde sorumlu tutulabilir. Anılan .... maddede yer alan kuralın aksine bir düzenleme, anılan Kanun'un ..., ..., ve 31. madde hükümleri uyarınca anasözleşme ile getirilebilir. Aynı Kanun'un 33, 35, 36. maddelerinde özellikle kooperatifin iflası veya diğer sebeplerle dağılması hallerine ilişkin anılan kuralın istisnalarına

yer verilmiştir. Anasözleşmenin .... maddesinde ise bu kuralın istisnalarına yer verilmemiştir. O halde anasözleşmede kooperatifin sorumluluğu başka türlü düzenlenmedikçe dış borçlar ancak kooperatif tüzel kişiliğinin malvarlığı ile ödenecek, bunun dışında kooperatif üyelerinin kişisel malvarlıklarından herhangi bir istek yapılamayacaktır. Kuşkusuz malvarlığına üyelerin yüklendiği sermaye payı dahildir. ... Hukuk Genel Kurulu'nun ....09.1997 tarih ve 1997/...-44 E., 1997/649 K. sayılı kararında da "kooperatifin sorumlu olduğu hususlarda ortaklara gidilebilmesi için kooperatifin tasfiye edilmiş, sicilden silinmiş olması yeterli olmadığı, anılan .... maddesinde kollektif şirketler ile ilgili 179. maddesinden farklı bir hüküm getirildiği, kooperatif aleyhine gerekli takibat yapılıp sonuç alınmaz ise ortaklara sorumluluk durumuna göre müracaat edilebileceği" vurgulanmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. madde yollamasıyla TTK'nın 269. maddesi hükmüne göre, anonim şirket, sermaye ortaklığı olup. ortakların sorumluluğu, koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Sermaye borçlarını ödeyen ortakların gerek şirkete ve gerekse şirketin alacaklılarına karşı herhangi bir sorumlulukları bulumadığından, kişisel yönden takip ve dava olunamazlar. Somut olayda, davacı, sicilden terkin edilmiş dava dışı kooperatife başvurunun semeresiz kalacağını, başvuruya gerek olmadığını ileri sürmüş olup, kooperatif aleyhine takibat yapılıp sonuçsuz kalma olgusu gerçekleşmeden, sadece kooperatifin tasfiye olmuş olması nedeniyle ortaklar aleyhine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde henüz ortakların kişisel malvarlığı ile sorumluluğu aşamasına gelinmediği, davacının sicilden terkin edilmiş dava dışı kooperatifin ihyasını sağladıktan sonra kooperatiften takip ya da dava yoluyla tazminat talebinde bulunması, İİK'nın 105. ya da 143. maddesi uyarınca alacağın kısmen veya tamamen tahsil imkanı kalmadığına ilişkin aciz vesikası alması, böylece alacağın kooperatiften tahsil imkanı kalmadığı hususunun sabit olması, sonuç alamaz ise ortaklardan talepte bulunması gerektiği, bu durumda davalı ortaklar yönünden davanın erken açıldığı gerekçesiyle reddi gerekirken, aynı sonuca yazılı gerekçelerle varılması isabetsiz ise de, sonucu itibariyle isabetli görülen kararın, HUMK'nın 438/son maddesi hükmü uyarınca değişik gerekçe ile onanmasına karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca değişik gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/635, Karar No: 2010/686, Tarih: 22.12.2010

**Hukuk Genel Kurulu         2010/3-635 E.  ,  2010/686 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 2. Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/04/2009

Taraflar arasındaki “itirazın iptali” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Adana 2. Sulh Hukuk Mahkemesince davanın görev nedeniyle reddine dair verilen 17/04/2009 gün ve 2009/150 E.- 647 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekilince istenilmesi üzerine, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 22.10.2009 gün ve 2009/12247 E.-16412 K. sayılı ilamı ile;

(...Davada, davalı Belediyenin kaldırım ve bordür taşı çalışması yaparken idareye ait kazıcı ile davacı kuruma (TELEKOM AŞ.) ait kablolora zarar verdiği ileri sürülerek icra takibine vaki itirazın iptali istenilmiş; mahkemece idarenin görevinden kaynaklı kusura dayalı tazminat isteminin tam yargı davası olup idari yargının görevli bulunduğu gerekçesiyle yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak davalı belediyenin kaldırım ve bordür taşı çalışması esnasında kullanılan araç ile davalının mülkiyet hakkına doğrudan tecavüzden ibaret eyleminin bir idari işlem olarak nitelendirilmesi yerinde olmayıp, davanın Borçlar Hukukunun haksız eyleme ilişkin hükümlerine göre adli yargı yerinde görülmesi gerekirken davaya idari yargıda bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı Türk Telekom AŞ. vekili; davalı belediyenin kepçe ile kaldırım ve bordür taşı çalışması yaparken davacı Kurum'a ait yeraltı kablolarına zarar verdiğini, zararın tahsili için yapılan icra takibinin vaki itiraz üzerine durdurduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini istemiştir.

Davalı Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili; davanın reddine karar verilmesini cevaben bildirmiştir.

Mahkemece, idarenin görevinden kaynaklanan kusura dayalı tazminat isteminin, tam yargı davası olduğu ve davaya bakmakla idari yargının görevli bulunduğu gerekçesiyle yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmiştir.

Hükmün, davacı vekilince temyizi üzerine, Özel Daire’ce, yukarıda yazılı gerekçeyle hüküm bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, önceki gerekçeler tekrarlanarak direnme kararı verilmiştir.

Mahkemece, idarenin görevinden kaynaklanan kusura dayalı tazminat isteminin, tam yargı davası olduğu ve davaya bakmakla idari yargının görevli bulunduğu gerekçesiyle yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmiştir.

Hükmün, davacı vekilince temyizi üzerine, Özel Daire’ce, yukarıda yazılı gerekçeyle hüküm bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, önceki gerekçeler tekrarlanarak direnme kararı verilmiştir.

Yerel Mahkeme ile Özel Daire arasındaki uyuşmazlık; tarafların sıfatları dikkate alındığında, hasar bedelinin tahsili istemli davaya bakma görevinin, idari yargının mı, adli yargının mı görev alanına girdiği noktasında toplanmaktadır.

Belirtmek gerekir ki, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinde idari dava türleri sayılmıştır.

Bu hükme göre, idari davalar; İdari işlemler hakkında açılan iptal davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları ve kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalardan ibarettir.

Gerçekten, idari eylem ve işlemlerden dolayı zarar gören kişiler tarafından açılacak "tam yargı" davaları idari yargı yerinde görülür ve çözümlenir. İdari eylem, kamu idare ve kurumlarının kamu görevine ilişkin, idare hukuku kural ve gereklerine göre yaptığı olumlu veya olumsuz davranış ve fiillerden ibarettir. İdari işlem ise, idari kanunlara dayanılarak yapılan muamelelerdir. İdarenin eylem ve işlemleri, onun kamu hukuku alanındaki kamu gücüne (kamu otoritesini) kullanarak, idare hukuku kural ve gerekleri uyarınca yaptığı faaliyetlerin, hukuki ve maddi hayattaki görünümleridir.

Kamu tüzel kişilerinin, kamu hizmetlerine ilişkin olmakla beraber özel hukuk kuralları altında, özel hukuk tüzel kişisi gibi yaptığı eylem ve işlemler ise özel hukuk alanına ilişkin olduğundan, bunlar idari eylem ve işlem olarak nitelendirilemezler.

Kamu idare ve kurumlarının, kamu otoritesinin (egemenlik hakkının) bir temsilcisi olarak yaptığı faaliyetlerinde veya ondan doğan eylemlerinde hizmet unsuru söz konusu olduğu halde, özel hukuk tüzel kişisi olarak yürütülen faaliyetler sırasında meydana gelen zararlardan ötürü ilgili kamu tüzel kişisinin sorumluluğunun özel hukuk hükümleri ve ilkeleri uyarınca belirlenmesi gerekir.

Kamu idare ve kurumlarının, kamu otoritesinin (egemenlik hakkının) bir temsilcisi olarak yaptığı faaliyetlerinde veya ondan doğan eylemlerinde hizmet unsuru söz konusu olduğu halde, özel hukuk tüzel kişisi olarak yürütülen faaliyetler sırasında meydana gelen zararlardan ötürü ilgili kamu tüzel kişisinin sorumluluğunun özel hukuk hükümleri ve ilkeleri uyarınca belirlenmesi gerekir.

İdarenin yürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetine ilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre tesislerin kurulması, işletilmesi ve bakımı sırasında kişilere verdiği zararların tazmini istemiyle açılacak davaların çözüm ve görümü, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılacak tam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idari yargı yerine; idarece herhangi bir hakka haksız müdahalede bulunulduğu, plan ve projeye aykırı iş görüldüğü iddiasıyla açılacak zararın tazmini davaların ise haksız fiillere ilişkin özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerine ait olacaktır.

Bir kamu hizmetinin yasa ile idareye görev olarak verilmiş olması, bir hakka yapılan müdahalenin önlenmesi, tazmini isteğiyle açılan her davanın idari yargı yerinde görülmesi için yeterli

sayılamaz. 11.02.1959 tarih E.17, K.15 sayılı Yargıtay İBK.da açıklandığı gibi, yapılan işlerin plan veya projelere aykırı olması halinde ortada idari kararın tatbikine ilişkin bir fiil bulunmadığından, bu iddia ile açılmış bir dava ancak haksız fiilden doğan bir dava olarak ele alınacaktır.

Bu nedenlerledir ki, haksız fiilden doğan zararların tazmini davalarının özel hukuk hükümlerine göre görülmesinde ve çözümünde adli yargı yeri yetkilidir.

Ayrıca 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesinde, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. Yani yasanın açıkça adli yargıyı görevli saydığı haller idari yargının görevi kapsamının dışında kalmakta olup bu gibi durumlarda, dava konusu işlemin niteliğine bakılmaksızın davanın adli yargıda görülmesi gerekir.

Öte yandan, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesinde “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.” hükmüne yer verildiğine göre itirazın iptali davaları açıkça adli yargının görev alanı içine girmektedir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.04.2007 gün ve 2007/4-141 E.- 188 K.; 23.06.2010 gün ve 2010/7-332 E.- 344 K.; 14.04.2010 gün ve 2010/7-184 E.- 214 K. sayılı ilamlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

Somut olayda; davacı/alacaklı vekili, davalı/borçlu belediyenin kepçe ile kaldırım ve bordür taşı çalışması yaparken, davacı/alacaklı Kurum'a ait yeraltı kablolarına zarar verdiği iddiasında bulunmuştur.

Görüldüğü üzere, davalı/borçlu belediyenin eyleminin, Borçlar Kanunu'nun 41.maddesinde ifadesini bulan haksız fiil niteliğinde olduğu belirgindir.