muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/454, Karar No: 2019/1212, Tarih: 26.11.2019

II-Davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 26.11.2019 tarihinde oy çokluğu ile kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY

1. Dosya içeriğine göre davacı kurum tarafından, dava dışı işverenin muhasebe kayıtlarını tutan davalıya karşı, iş yerinde çalışmadığı hâlde birçok kişiyi çalışıyor olarak gösterip, gerçek ve fiili olmayan çalışmaya istinaden sigortalı bildirimleri yaptığı ve bu fiilen çalışmayan kişilerin kurumun sağlık yardımlarından yararlanarak Kurumu zarara uğrattığı, zararın tahsili için işveren, işverenin çalışan muhasebecisi ve davalı hakkında icra takibi yaptıkları, davalının icra takibine itiraz ettiği, takibe itirazın iptali ve takibin devamı için iş mahkemesine dava açılmıştır.

2. İş Mahkemesi tarafından, “fiili çalışması olmayan kişilerin...Yapı işyerinden sigortalı olarak gösterilmesinde herhangi bir kusur ve ihmali bulunmadığı, iş yerinde işveren vekili veya muhasebeci olarak çalıştığına ilişkin bir belgenin olmadığı” gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, kararın temyizi üzerine ise Özel Dairece “davaya konu uyuşmazlığın kurum memuru olan davalıların haksız eyleminden kaynaklandığının ileri sürüldüğü, davanın yasal dayanağının Borçlar Kanunu'nun 41. maddesi olduğu ve davanın iş mahkemesinde değil genel mahkemelerde görülmesi gerektiği” belirtilerek bozulmuştur. Yerel mahkemece “davalının dava dışı işverenin muhasebecisi olduğu ve dava dışı kişiye ait iş yerinde fiili çalışması olmayan kişileri sigortalı olarak Kuruma bildirip Kurumu zarara uğrattığı iddia edildiği gerekçesiyle iş mahkemesinin görevli olduğu” belirtilerek direnme kararı verilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık “davalının dava dışı...Yapı... unvanlı işverenin muhasebecisi olduğu gerekçesi ile hakkında başlatılan ve Kurum tarafından talep edilen sağlık harcamalarına dair icra takibine yaptığı itirazın iptaline ilişkin eldeki davada görevli mahkemenin genel mahkemeler mi yoksa iş mahkemeleri mi olduğu noktasında toplanmaktadır.

4. Çoğunluk görüşü ile kurum ile davalı arasında sigortalılık ilişkisi bulunmadığı, davalının haksız eyleminden kaynaklandığı, bu nedenle uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülemeyeceği gerekçesi ile yerel mahkemenin kararı bozulmuştur.

4. Çoğunluk görüşü ile kurum ile davalı arasında sigortalılık ilişkisi bulunmadığı, davalının haksız eyleminden kaynaklandığı, bu nedenle uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülemeyeceği gerekçesi ile yerel mahkemenin kararı bozulmuştur.

5. 1. Eylemin gerçekleştiği 2006 yılında yürürlükte olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 134. maddesine göre “Bu kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlık, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür”. Dava tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101. maddesi uyarınca “Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür”.

Keza dava tarihinde yürürlükte olan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1/B maddesine göre “İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz ve davalar iş mahkemesinde görülür". Yargılama sırasında yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/b maddesi uyarınca ise "İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara iş mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

5.2. 506 sayılı Kanunun 121/2 maddesine göre “Yanlış ve yersiz ödendiği tespit edilen her türlü gelir, aylık ve sigorta yardımları, 506 sayılı Kanunun 84. maddesinin son fıkrası saklı kalmak kaydıyla, ilgililerin sonraki her türlü istihkaklarından kesilmek suretiyle geri alınır. Ayrıca Kurumun genel hükümlere göre takip ve tahsil hakkı saklıdır”.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun yersiz ödemelerin geri alınması başlığı ile düzenlenen 96. maddesine göre ise “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

...itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere kurumca bedeli ödenen kişisel sağlık tedavi giderleri gibi ödemeler de yersiz ödemedir.

...itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere kurumca bedeli ödenen kişisel sağlık tedavi giderleri gibi ödemeler de yersiz ödemedir.

6. Somut uyuşmazlıkta Kurum; çalışmadığı hâlde çalışmış gibi sigortalı gösterilen ve bu nedenle 506 ve 5510 sayılı Kanun uyarınca yersiz ödenen sağlık tedavi giderlerinin, neden olan işveren, işveren çalışanı ve işverenin muhasebe kaydını tutan davalıdan tahsilini icra takibi yolu ile talep etmiştir. Sigortalı olmayan davalı icra takibine itiraz etmiştir. Yukarda belirtilen görev ile ilgili düzenlemelerde, açıkça Kurumun taraf olduğu ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda iş mahkemesinin görevli olacağı belirtilmiştir. Burada Kurumun taraf olması ve uyuşmazlığın 506 veya 5510 sayılı Kanundan doğması yeterlidir. Karşı tarafın sigortalı veya üçüncü kişi olmasının önemi bulunmamaktadır. Yersiz ödenen aylıkların tahsili 506 sayılı Kanunun 121, 5510 sayılı Kanunun 96. maddeleri kapsamında istenmektedir. Uyuşmazlığın sosyal güvenlik mevzuatından doğduğu açıktır. İcra takibine işveren itiraz etmiş olsaydı görevli mahkeme her halükârda iş mahkemesi olacaktı. Çalışmadığı hâlde çalışan işçileri sigortalı gösteren ve bu nedenle yersiz tedavi giderine neden olan işverenin takibe itiraz etmemesi iş mahkemesinin görevini etkilemeyecektir. Açıklanan nedenlerle Sayın çoğunluğun görüşüne katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2018/5830, Karar No: 2021/5122, Tarih: 24.03.2021

**1. Ceza Dairesi         2018/5830 E.  ,  2021/5122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇLAR : Bir suçu gizlemek amacıyla ve eziyet çektirerek öldürme, Nitelikli cinsel saldırı

HÜKÜMLER : 1-a) Sanık ... hakkında maktul ...’ı bir suçu gizlemek amacıyla ve eziyet çektirerek öldürme suçundan; 5237 sayılı TCK'nın 82/1-b-h, 53, 58. maddeleri uyarınca, Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına dair, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesi 19.06.2017 gün ve 2016/339 Esas ve 2017/184 Karar sayılı kararı,

1-a) Sanık ... hakkında maktul ...’ı bir suçu gizlemek amacıyla ve eziyet çektirerek öldürme suçundan; İstinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 07/11/2017 tarih ve 2017/2868 Esas 2017/2812 Karar sayılı kararı,

1-b) Sanık ... hakkında maktul ...’a yönelik nitelikli cinsel saldırı suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 102/2,3-d, 53, 58. maddeleri uyarınca, 18 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına dair, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesi 19.06.2017 gün ve 2016/339 Esas ve 2017/184 Karar sayılı kararı,

1-b) Sanık ... hakkında Gülizar’a yönelik nitelikli cinsel saldırı suçundan, İstinaf isteminin esastan reddine dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 07/11/2017 tarih ve 2017/2868 Esas 2017/2812 Karar sayılı kararı,

TÜRK MİLLETİ ADINA

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 07/11/2017 tarih ve 2017/2868 Esas 2017/2812 Karar sayılı kararının sanık müdafii, katılan Bakanlık vekili tarafından 5271 sayılı CMK'nin 291. ve 296/2. maddelerinde belirtilen süre içinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü:,

Sanık ... hakkında hükmedilen hapis cezalarının 5 yılın üzerinde olduğu gözetilerek, kararların temyize tabi olduğunun tespiti ile yapılan incelemede;

Sanık ... hakkında maktul ...’a yönelik bir suçu gizlemek amacıyla ve eziyet çektirerek öldürme ve nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin, sanık müdafii ile katılan Bakanlık vekilinin istinaf yoluna başvurması üzerine istinaf başvurusunun kabulü ile duruşmasız yapılan inceleme neticesinde; "istinaf başvurularının esastan reddine" dair ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 07/11/2017 tarih ve 2017/2868 Esas 2017/2812 Karar sayılı kararında düzeltme nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin; eksik soruşturmaya, savunma hakkının kısıtlandığına, mahkumiyete yeterli delil bulunmadığına, rızanın varlığına, suç unsurlarının oluşmadığına, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerektiğine ve takdiri indirim uygulanması gerektiğine, katılan ..., Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin; eksik ceza tayin edildiğine ilişkin ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine;

Ancak;

Ancak;

Sanığın olay günü saat: 14.00 sıralarında ... plakalı motorsiklet ile seyir halinde bulunduğu sırada ... ... Hal Kavşağında, öncesinde tanıdığı maktul ...’ı otostop yaparken gördüğü, yanına gittiği, para karşılığı cinsel ilişki teklif ettiği, kabul etmesi üzerine maktul ...’ı motoruna alarak bir süre şehir merkezinde birlikte gezdikleri, saat: 17.00 sıralarında ... Mahallesi 6244 Sokak devamındaki ormanlık alana gittikleri, sanığın aksi sabit olmayan beyanlarına göre; olaydan önceki bir zamanda maktulün sanığı başkalarına dövdürttüğü, tehdit ettirdiği ve yağmalattığı konusunun yeniden açıldığı, maktulün bu nedenlerle kendisine hakaret ve tehdit ettiği, kolundan ısırdığı, sanığın da üzerinde taşıdığı bıçak ile maktulü tehdit ederek anal ve vajinal yoldan zorla cinsel saldırıda bulunduğu, ardından maktul ...’ın başını birden çok kereler sert bir zemine vurduğu, taş ya da kaya ile ezdiği, elindeki bıçakla maktul ...’ın boğazını derin bir şekilde biri 11 cm, diğeri 15 cm olacak şekilde iki kez boğazlıyarak kestiği, maktulün olay yerinde yaşamını yitirdiği, maktul ...’ı bu halde bırakan sanık ...’un motosikletine binerek olay yerinden kaçtığı olayda;

Sanığın otopside belirtilen yaraları meydana getirmesinin, canavarca hisle ve eziyet çektirerek öldürme amacını güttüğünü tek başına ortaya koyamacağı gibi, bu amaçla hareket ettiğine yönelik dosyada kesin kanıt bulunmadığı anlaşılmakla; sanık hakkında maktule yönelik bir suçu gizlemek amacıyla kasten öldürme suçundan TCK'nın 82/1-h maddesi uyarınca temel cezanın tayini gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde TCK'nın 82. maddesinin "h" bendinin uygulanmasının yanında ayrıca eziyet nedeniyle "b" bendi ile de uygulama yapılması, kanuna aykırı ise de bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, CMUK'un 322. maddesinin tanıdığı yetkiye istinaden hüküm fıkrasının mahsus bölümünde yer alan "82/1-b-h" ibaresinin "82/1-h" ibaresi ile değiştirilmesine karar verilmek suretiyle DÜZELTİLEN hüküm ile, sanık hakkında nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/1. maddesi gereğince ... 3. Ağır Ceza Mahkemesi'ne, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesi'ne gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 24/03/2021 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/79, Karar No: 2019/2554, Tarih: 28.02.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/79 E.  ,  2019/2554 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece sanık ... hakkında hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

I)Sanık ... hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Mahkemece bozmaya uyma kararı verilmeden yargılamaya devamla hüküm kurulması, yasaya aykırı olmakla birlikte bozma ilamında gösterilen esaslara uygun karar verildiği anlaşılmakla, bu husus bozma nedeni yapılmamış ve Anayasa Mahkemesinin 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nun 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine yönelik olarak vermiş olduğu iptal kararlarının da kapsam ve içerik itibarıyla infaz aşamasında mahallinde gözetilebileceğinden, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre, sanık ...'nin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usûl ve kanuna uygun bulunan hükümlerin, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II)Sanık ... hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

1)Dosya içeriğine ve müşteki ...'ın 08.07.2009 tarihinde emniyetteki anlatımına göre, suça konu yeri depo olarak kullandığını olay günü sabah iş yerinin bulunduğu ... Petrol isimli iş yerine giderken kapılarının açık olduğunu görerek hırsızlık yapıldığını anladığı, salt eşyaların muhafazası için kullanılan, herhangi bir ticari faaliyetin yürütülmediği ve/veya bir iş yerinin eklentisi niteliğinde olmayan yere girilmesinin iş yeri dokunulmazlığı suçunu oluşturmayacağı düşünülmeden, sanık hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçundan beraat yerine mahkumiyet hükmü kurulması,

Kabule göre de;

2)İş yeri dokunulmazlığının ihlali suçunun birden fazla kişiyle birlikte işlenmesine ve mahkemenin kabulünün de bu yönde olmasına karşın sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nun 119/1-c maddesinin uygulanmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'nin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi aracılığı ile 1412 sayılı CMUK'nun 326/son maddesi gereğince sanığın kazanılmış hakkının korunmasına, 28.02.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6299, Karar No: 2019/16759, Tarih: 31.10.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/6299 E.  ,  2019/16759 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça konu iş makinelerinden yapılan yakıt hırsızlığı esnasında, olay yerinde motorin dolu 2 adet ... olduğu, olay yerine 200 metre mesafede ise sanığın kullandığı aracın terk halde bulunduğu, araçta yapılan incelemede, içerisinin ıslak ve motorin koktuğunun anlaşılması karşısında; hırsızlık eyleminin tamamlandığı gözetilmeden sanık hakkında TCK'nın 35. maddesi uyarınca teşebbüs hükümleri uygulanmak suretiyle eksik ceza tayini karşı temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamış, 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihinde yürürlüğe giren 08.10.2015 gün ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 31/10/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/909, Karar No: 2015/1582, Tarih: 04.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/909 E.  ,  2015/1582 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 04/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2015/24353, Karar No: 2015/17965, Tarih: 05.10.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/24353 E.  ,  2015/17965 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... ile dava dışı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmeleri uyarınca çalıştığını, iş müfettişliğince işyerinde yapılan incelemede davalı ile dava dışı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinin muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, bu tespitin yargı kararı ile kesinleştiğini, bu nedenle davacının baştan beri davalı Üniversitenin işçisi haline geldiği halde 6772 sayılı Yasa gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının kamu işçisi olma hakkını elde etmediğini, 6772 sayılı Yasa ile düzenlenen ilave tediye hakkının kamu işçilerine uygulanmakta olduğunu, davacının kamu işçisi olmadığından ilave tediye talep edemeyeceğini, davacının yüklenici firma elemanı olduğunu, bahsedilen iş müfettişi muvazaa raporunun temizlik işçilerini kapsamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davacının temizlik işçisi olarak alınıp hastane asıl işlerinde çalıştırıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

Bilindiği üzere 24.07.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'nun 11. maddesi gereğince 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin III. Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı başlıklı kısmına eklenen fıkra ile “Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye gelirlerinden ödenmek kaydıyla bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre hizmet satın alınması yoluyla gördürülebilir.” hükmü getirilmiş; sağlık ve yardımcı sağlık personeli tarafından yürütülen sağlık hizmetlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen istihdam şekillerinden farklı olarak, gerektiğinde hizmet satın alma yolu ile de gördürülebileceği ve anılan hizmetin satın alma işlemlerine ilişkin esas ve usullerin de bakanlıkça tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede gerek Kanun'un tanzim şekli, gerekse satın alınacak olan sağlık hizmetinin diğer hizmet alanlarına nazaran haiz olduğu önem ve hususiyet göz önüne alındığında, bu kabil hizmetlerin satın alınması işlemlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve bu kanuna dayanılarak hazırlanmış bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerinin bire bir uygulanma imkanının olmaması nedeniyle temel ilkeler ve kurallarda anılan kanun ve yönetmelik hükümlerine bağlı kalmak koşuluyla, salt sağlık hizmetlerinin satın alma yoluyla gördürülmesine yönelik olarak bu esas ve usullerin hazırlanması zarureti doğmuş ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu ve Sayıştay Başkanlığı'nın da uygun görüşü alınmak suretiyle bakanlıkça hazırlanmış bulunan bu esas ve usuller 05.05.2004 tarih ve 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

Somut olayda; davacı hastane asıl işlerinde çalıştığını iddia etmiştir. Davacı tanığı davacının büro işçisi olarak çalıştığını belirtmiştir. Davacı muvazaa tespiti yapılan dönem sonrası işe girmiştir. Davacının alındığı iş dışında çalıştırıldığı kabul edilmiş ise de dosyada ihale evrakları bulunmadığı gibi hangi tarihli ihale ile hangi işverene bağlı çalıştırıldığı, ilgili hizmet alım sözleşmesinde gösterilen iş dışında başka bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığı şüpheye yer vermeyecek ve denetime elverişli şekilde tespit edildikten sonra muvazaa hususu değerlendirilerek karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazı kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, 05/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.