muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/6493, Karar No: 2020/1598, Tarih: 25.02.2020

**10. Hukuk Dairesi         2018/6493 E.  ,  2020/1598 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

Dava, aksi Kurum işlemin iptali ile 25.01.1991-01.03.2011 tarihleri arasında esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun bunun mümkün olmaması halinde aynı dönem için isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı vekili; aksi Kurum işleminin iptali ile, davacının, 25.01.1991-01.03.2011 tarihleri arasında 1479 ve 5510 sayılı Yasanın 4/1-b kapsamında zorunlu sigortalı olduğunun tespitini, bu mümkün olmazsa, aynı dönem için isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitini istemiştir.

II-CEVAP:

Davalı Kurum vekili haksız davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, “... Davacının 1479 sayılı Yasanın 24 ve 25, maddesindeki vergi kaydı, esnaf ve oda kayıtlarına ilişkin koşulları taşımadığı, davacının uyuşmazlık konusu dönem itibariyle de prim ödemelerinin bulunmadığı ve yapılandırmadan kaynaklı ödemelerin geçmişe ilişkin sigortalı olma hakkını doğurmayacağı, davalı kurumun primlerin ödenmesi yönündeki haciz işlemlerinin 1479 sayılı Kanun kapsamında davacının sigortalılığı sonucunu doğurmayacağı, davacının zirai kazanca dayalı vergi kaydının 1479 sayılı Yasa kapsamında değerlendirilemeyeceği, nakliyecilik faaliyetinden kaynaklı vergi kayıtlarının ise uyuşmazlık konusu dönemi kapsamadığı, esnaf sicil kayıtlarının 16/06/2010 tarihinde başlamış olması nedeniyle dosyaya sunulan bilirkişi raporuna itibar edilmemiştir. Kaldı ki davacıya ait esnaf sicil kayıtlarında usulsuzlük iddiası yönünde bir uyuşmazlık bulunmadığından davacı hakkında 6652 sayılı Yasanın 58. maddesi ile eklenen 5510 sayılı Kanunun geçici 54. maddesinin uygulama koşulları oluşmamıştır. Davacının 1479 sayılı Yasada aranılan 25.01.1991- 02.08.2003 dönemi meslek odası ve esnaf odası kayıtları veya vergi kaydı, 02.08 2003-01.03.2011 dönemi esnaf odası ve vergi kayıt şartını taşımadığı gibi prim ödemelerinin bulunmadığı bu nedenle isteğe bağlı sigortalılık koşulunu taşımadığı anlaşıldığından açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçesi ile, “...Subut bulmayan Davanın reddine..." karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,”...Davacının sigortalılık niteliğinin 31/12/1991 tarihinde yitirdikten sonra kurumdan kayıt ve tescilini terkin ettirmediğini, kurumun bu nedenle davacı aleyhinde 6183 sayılı Yasa gereği 2001 yılında cebri icra yoluna başvurduğu, davacının cebri icra tehdidi altında söz konusu prim borçlarını tecil ve taksitlendirmede bulunarak ödediği anlaşılmakla, davacının 25/01/1991 - 31/12/1991 tarihleri arası 11 ay 6 gün zorunlu (4/1-b. 1.alt bendi), 26/08/1997-10/02/2006 tarihleri arası 8 yıl 5 ay 14 gün zorunlu (4/1-b. 3.alt bendi), 22/05/2006-28/02/2011 tarihleri arası 4 yıl 9 ay 6 gün zorunlu (4/1-b. 4.alt bendi) gereği (1479 sayılı Yasaya tabii Bağ-Kur) sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine ve 01/01/1992-25/08/1997 tarihleri arası 5 yıl 7 ay 25 günde yerleşik Yüksek Yargıtay içtihatları gereği cebri icra tehdidi altında tahsis edilen primler ve 10/02/2006-22/05/2006 tarihleri arası 3 ay 12 gün süreli Mülga 1479 sayılı Yasanın 79. maddesi gereğince sigortalılık niteliğinin kaybedilmiş olmasına rağmen düzenli yatırılmış primler nedeniyle 79. madde kapsamında isteğe bağlı sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekmekle ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçesi ile,

“...Davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne,

2-HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince Hatay İş Mahkemesi (Müstemir Yetkili) 2013/553 2017/614 E.K. sayılı kararının ortadan kaldırılmasına,

3-Davacının davasının kabulü ile, kurum işleminin iptaline;

a- 25/01/1991-31/12/1991 tarihleri arası 11 ay 6 gün zorunlu (4/1-b. 1.alt bendi),

26/08/1997-10/02/2006 tarihleri arası 8 yıl 5 ay 14 gün zorunlu (4/1-b. 3.alt bendi),

22/05/2006-28/02/2011 tarihleri arası 4 yıl 9 ay 6 gün zorunlu (4/1-b. 4.alt bendi) gereği (1479 sayılı Yasaya tabii Bağ-Kur) sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine,

b- 01/01/1992-25/08/1997 tarihleri arası 5 yıl 7 ay 25 gün ve 10/02/2006-22/05/2006 tarihleri arası 3 ay 12 gün süreli mülga 1479 sayılı Yasanın 79. maddesi kapsamında isteğe bağlı sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,...” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunun ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerekçelere göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunun ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerekçelere göre davalının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 25.01.1991-01.03.2011 tarihleri arasında 1479 ve 5510 sayılı Yasanın 4/1-b kapsamında zorunlu sigortalı olduğunun tespitini, bu mümkün olmazsa, aynı dönem için isteğe bağlı sigortalı olduğunun tespitini isteyen davacının, dosyadaki belgelere göre, 06.10.1988 tarihinden itibaren esnaf oda kaydı, 27.06.2009 tarihinden itibaren ziraat odası kaydı, 25.01.1991-31.12.1991 tarihleri arası balık ticareti nedeniyle ticari vergi kaydı, 22.05.2006 tarihinden itibaren balık istihsali nedeniyle zirai vergi kaydı, 12.05.2010 tarihinden itibaren akaryakıt satış faaliyeti nedeniyle ticari vergi kaydı ve 26.08.1997-10.02.2006 tarihleri arasında limited şirket ortaklığının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince 22.05.2006-28.02.2011 tarihleri arasında vergi kaydının zirai olması nedenine dayanılarak verilen ve davacının bu dönem için 2926 ve 4/1-b. 4.alt bendi kapsamında sigortalı sayılmasına dair hüküm bölümü, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7. maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanunun 2., 3., 6., ve 10. maddeleri ve 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi ve 5510 sayılı Yasanın 3. maddesi, 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin 4 numaralı alt bendidir.

2926 sayılı Kanunun 2. maddesinde, Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın, 3. maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyette bulunanların Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.

Anılan Kanunun 3.maddesinin (b) bendinde "Tarımsal faaliyette bulunanlar: kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanlar veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanlar" olarak tanımlanmış, 5. maddesinde, sigortalı olmanın zorunlu olduğu, sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağı, 6. maddesinde ise, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, sigortalılıklarının sona ereceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca aynı Kanunun 9. maddesi Kurum'a re'sen tescil yükümlülüğü yüklemiştir.

5510 sayılı Yasanın 4/1-b-4 düzenlemesi de yine tarımsal faaliyette bulunanların sigortası olup, aynı kanunun 3. maddesinde tarif edilen tarımsal faaliyet ise, kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünleri elde edilmesini ve/veya bu ürünlerin yetiştiricileri tarafından; muhafazası, taşınması veya pazarlanması olarak tarif edilmiştir.

Bu nedenlerle davacının söz konusu 22.05.2006-28.02.2011 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edilebilmesi için sadece zirai vergi kaydının olması yeterli olmadığından, bu kapsamda tescil, prim tevkifatı ve prim ödemelerinin olup olmadığına ilişkin araştırma yapılarak, yok ise bu dönem yönünden talep reddedilmeli, varlığı halinde buna göre yeniden değerlendirme yapılarak varılacak sonuca göre hüküm tesis edilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen karar usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin, davacı vekilinin istinaf başvurusunu kabulü ile yazılı biçimde tesis edilen kararı bozulmalıdır.

SONUÇ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/2. maddesi gereği BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine 25.02.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2520, Karar No: 2012/3783, Tarih: 30.05.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/2520 E.  ,  2012/3783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

- KARAR -

Mahkeme hükmü davalı vekiline, 27.01.2012 tarihinde tebliğ edilmiş ve hüküm HUMK’nun 432.maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre geçirildikten sonra 05.03.2012 tarihinde temyiz edilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 1989/3 esas,1990/4 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, Yargıtay tarafından da karar verilebileceğinden, süresinden sonra yapılan temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden REDDİNE, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 30.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3987, Karar No: 2015/4539, Tarih: 19.03.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/3987 E.  ,  2015/4539 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/03/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2010/44115, Karar No: 2013/4645, Tarih: 07.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/44115 E.  ,  2013/4645 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, fazla çalışma ücreti, fazla çalışma ücretinin %5 fazlası ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, Basın İş Yasasına tabi olarak gece muhabiri olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin tazminatları eksik ödenerek feshedildiğini, sözleşme gereği 5 gün çalışması gerekirken haftanın 6 günü çalıştırıldığını, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izinlerinin eksik kullandırıldığını ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile hafta tatili ,genel tatil, fazla çalışma ve %5 fazlası ile yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanununun 18.maddesi gereğince işin, işletmenin ve işyerinin gereklerinden kaynaklanan geçerli nedenlerle feshedildiğini, davacıya bütün yasal haklarının verildiğini ve davalı şirkette hiçbir yasal hakkının kalmadığına dair ibraname imzaladığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresinin ne kadar olduğu, yıllık izin ücreti alacağının hangi ücretten hesaplanması gerektiği ve hükmedilen alacaklara uygulanacak faizin türü ve faiz başlangıç tarihi noktalarında toplanmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut olayda, davacının günde 12 saat çalıştığı anlaşıldığından yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda günlük çalışması sırasında en az 1.5 saat ara dinlenmesi verdiği kabul edilerek hesaplama yapılması gerekirken yazılı şekilde yapılan hesaplamaya değer verilerek hüküm kurulması isabetsizdir.

3. Davacının Basın İş Kanununa tabi olması ve anılan kanunda yıllık izin ücretinin işçinin son ücretinden hesaplanacağına dair bir düzenleme bulunmaması nedeniyle anılan alacağın yıllık izin ücretini hak ettiği dönemlerdeki ücreti dikkate alınarak hesaplanması gerektiğinden yazılı şekilde izin ücreti hesabı hatalıdır.

4. Basın çalışanlarıyla ilgili 5953 sayılı Yasada fesih tarihinden itibaren faiz ödeneceği ve bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedileceği yönünde bir düzenleme yer almamıştır. Bu itibarla gazetecinin tazminat ve diğer işçilik alacaklar için fesih tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilmesi hatalıdır. İşverenin temerrüde düşürüldüğü tarih ya da dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilmesi gerektiği göz önüne alınmadan hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 07.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3788, Karar No: 2017/3844, Tarih: 27.02.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/3788 E.  ,  2017/3844 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını bu nedenle ilave tediye ücreti isteminin haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacı işçinin ilave tediye alacağının olup olmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanun'un 1. maddesinde Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

A-İşveren kapsamı yönünden devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, Katma ve Özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları,

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak kanunda açıkça belirtilmiştir.

Öncelikle "kamu kurumu" kavramı genel olarak; genel, katma ve özel bütçeli idareler ile il özel idaresi ve belediyeyi veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti sunan kurumlan ifade etmektedir.

3294 sayılı Sosyal Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine istinaden Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdi ve ayni yardımda bulunmak üzere her il ve ilçede 17.07.1986 sayılı ve 19167 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1986/11 sayılı Başbakanlık Genelgesi ekinde yer verilen resmi senet ile kurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ise kamu kurumu vasfında değildirler. Şöyle ki;

Anayasa'nın 123. maddesinin 3. fıkrasında "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulur" hükmü mevcuttur.

Anayasa'nın 123. maddesinin 3. fıkrasında "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulur" hükmü mevcuttur.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ise 3294 sayılı Kanun'un 5263 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile değişik 7. maddesinin 1. fıkrasında, "...Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları kurulacağı" 3 üncü fıkrasında ise "Vakıf senetlerinin mahallin en büyük mülki amiri tarafından Medeni Kanunu hükümlerine göre tescil ettirileceği" belirtilmiştir.

Görüldüğü üzere, Kanun koyucunun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına bilinçli olarak "kamu tüzel kişiliği" vermediği, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulmasını, özel hukuk tüzel kişisi olarak özel hukuk hükümlerine göre faaliyet göstermesini istediği açıktır. 27.02.2008 tarihli ve 26800 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 4. maddesinde de, "Vakıflar özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir." hükmü yer almaktadır.

Bu hükümle de, Vakıflar Kanununa göre "Yeni Vakıf statüsündeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğu bir kez daha vurgulanmıştır. Dolayısıyla; davacının, Sosyal Yardımlaşma Vakıflarının özel hukuk hükümlerine tabi kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları yönündeki değerlendirmesi isabetli değildir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kısmen kamu kaynağı kullanmaları, kamu kurumu olarak nitelendirilmelerine yeterli bir sebep değildir. Zira; 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma Dayanışma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 8. maddesinde; Vakfın gelirlerinin, "Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılacak miktardan, işletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirlerden ve diğer gelirlerden" oluşacağı hüküm altına alınmıştır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı resmi senedinin 5 inci maddesinde ise, vakfın gelir kaynaklarının "3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma Dayanışma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 8 inci maddesinde sayılan gelirler ile nakdi ve ayni, menkul ve gayrimenkul olmak üzere iktisadi değeri olan halk teberrularmdan oluşacağı" belirtilmektedir.

Bu cümleden hareketle; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının gelirlerinin, sadece fondan aktarılan pay olmadığı, bunun yanında halk tarafından yapılan ve iktisadi değeri olan bağışların da bulunduğu görülmektedir.

Ayrıca mezkûr Vakıf Resmi Senedinin 14, 15, 16 ve 17. maddeleri incelendiğinde; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının, Türk Medeni Kanunu ve Türk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük hükümlerine göre faaliyet gösterdikleri açıktır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personelinin kamudaki geçici ve/veya sözleşmeli işçi statüsünde olmadığı yönündeki kamu uygulamaları da bu şekildedir.