muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/1978, Karar No: 2021/4566, Tarih: 31.05.2021

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle kararın ONANMASINA, temyiz harcı davalıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 31.05.2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dairemiz çoğunluğunun bozma düşüncesine dayanak teşkil eden 7194 sayılı Kanun’un 41. maddesi ile çeşitli kanunlara eklenen Geçici 4. madde, kanaatimce, her şeyden önce, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesi ve bu maddede öngörülen karar alma hakkıyla birlikte ele alındığında Anayasa’nın 36. maddesinde hükme bağlanan hak arama hürriyetini ihlal eden bir yasal düzenlemedir.

Öte yandan, söz konusu hüküm, yine Anayasa’nın 9. maddesindeki yargı yetkisinin bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağına ilişkin hükme, kanun maddesinin kamuoyunca bilinen ve sınırlı sayıdaki sermaye şirketi ile ve bu şirketler aleyhine açılan davalarla ilgili olduğu düşünülecek olursa Anayasa’nın kanun önünde eşitlik ilkesi kapsamındaki 10/4. maddesi ile yasama meclisinin bir devlet organı sıfatıyla bu ilkeye uygun hareket etme zorunluluğuna ilişkin 10/5. maddesine, yine Anayasa’nın 35. maddesinde belirtilen ve kişinin temel hak ve hürriyetleri kapsamındaki mülkiyet hakkına ve bu hakkın ancak kamu yararı amacıyla sınırlandırılacağına ilişkin hükme aykırı olduğu gibi, buradan hareketle, devletin, kişinin temel haklarını hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan engelleri kaldırmaya çalışması gerekmesine karşın hak arama ve mülkiyet hakkının kullanımının önüne geçen bir düzenleme olarak ortaya çıkmış bulunması nedeniyle Anayasa’nın 5. maddesine, keza düzenlemenin kişinin temel hak ve özgürlükleri kapsamındaki hak arama ve mülkiyet hakkının özüne dokunan niteliği gözetildiğinde Anayasa’nın 13. maddesine, Anayasa’nın 138/3. maddesinde görülmekte olan somut davalarla ilgili olarak yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili görüşme dahi yapılamayacağı hükme bağlanmış iken dava hangi nedenle açılmış olursa olsun verilecek kararın ve hatta yargılama giderlerinin dahi ne şekilde hükme bağlanacağının düzenlenmiş olması nedeniyle söz konusu hükme de aykırı düşmektedir.

Her ne kadar Anayasa’nın 167. maddesinde devletin para, kredi, sermaye piyasalarının sağlıklı ve düzenli işlemelerini sağlayıcı ve geliştirici tedbirleri alacağı öngörülmüş ise de, alınacak bu tedbirlerin herhalde Anayasaya aykırı bir kanuni düzenleme yoluyla gerçekleştirilmesi düşünülemeyecek olup aksinin kabulü Anayasa’nın başlangıç hükümlerine açıkça aykırı düşecektir.

Tüm bu nedenlerle, çoğunluk kararının dayanağı yasa hükmünün, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddesi uyarınca itiraz yoluyla iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurulması ve buradan çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği kanısında olduğumdan çoğunluğun bozma düşüncesine katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2022/9249, Karar No: 2023/581, Tarih: 22.02.2023

**1. Ceza Dairesi         2022/9249 E.  ,  2023/581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli kasten öldürme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 ... maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.01.2022 tarihli ve 2021/318 Esas, 2022/11 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 29 uncu maddesinin birinci fıkrası, 31 ... maddesinin üçüncü fıkrası ve son cümlesi, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 10 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2022 tarihli ve 2022/317 Esas, 2022/879 Karar sayılı Kararıyla suça sürüklenen çocuk hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılanlar vekilinin istinaf başvurularının oy birliğiyle kabulüne karar verilerek hükmün 5271 sayılı Kanun’un 280 ... maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kaldırılarak, duruşma açmak suretiyle suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Kanunu’nun 82 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi, 31 ... maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 16 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılanlar Vekilinin Temyiz Sebepleri

1. Suça sürüklenen çocuk hakkında yaş küçüklüğü nedeniyle indirim yapılmaması gerektiğine,

2. Suça sürüklenen çocuk hakkında takdiri indirim uygulanmaması gerektiğine,

İlişkindir.

B. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz Sebebi

1. Maktulün yaşında hata yapılması nedeniyle suç vasfının nitelikli kasten öldürme olmadığına,

2. Sanık hakkında kurulan hükümde haksız tahrik indiriminin uygulanması gerektiğine,

3. Sanık hakkında meşru savunma hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

2. Suça sürüklenen çocuk hakkında takdiri indirim uygulanmaması gerektiğine,

İlişkindir.

B. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz Sebebi

1. Maktulün yaşında hata yapılması nedeniyle suç vasfının nitelikli kasten öldürme olmadığına,

2. Sanık hakkında kurulan hükümde haksız tahrik indiriminin uygulanması gerektiğine,

3. Sanık hakkında meşru savunma hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Suça sürüklenen çocuk ile maktulün olay öncesinde birbirini tanıyıp arkadaş oldukları, olay günü mahalleden arkadaşlarına yardım etmek üzere arkadaşlarının iş yerine gittikleri, iş bitiminde aynı araçla mahalleye dönmekteyken, suça sürüklenen çocuğun sosyal paylaşım sitesinde paylaşmak amacıyla video çekmeye başladığı, videoda görünmek istemeyen maktulün bu nedenle itiraz ettiği ve suça sürüklenen çocuk ile aralarında kavga çıktığı, tanık anlatımlarına göre suça sürüklenen çocuğun maktule tekme attığı, araçtakiler tarafından ayrıldıkları ve evlerine götürüldükleri, maktulün eve döndüğünde suça sürüklenen çocuğa mesaj atarak buluşmak istediği, suça sürüklenen çocuğun buluşmak istememesi üzerine hakaret ve tehdit ettiği, suça sürüklenen çocuğun nihayetinde kabul edip buluşma yerine gittiği, giderken tanık arkadaşlarına da haber verdiği, olay yerinde suça sürüklenen çocuk ve maktul arasında çıkan kavga neticesinde suça sürüklenen çocuğun maktulü öldürmeye elverişli bıçak ile hayati bölgelerine yönelik üç darbeyle öldürdüğü anlaşılmıştır.

Haksız tahrik yönünden; suça sürüklenen çocuğun, olay öncesinde çıkan tartışmada araç içinde maktule tekme atmak suretiyle ilk haksız harekete kendisinin sebebiyet verdiği, ancak maktulün bu olay sonrası suça sürüklenen çocuğu arayarak, mesaj atarak " Götün yiyorsa şimdi gel sarı caminin oraya","Aç telefonu lan", "Aç amq bişey diyecem.", "Gelmeyenin anasını bacısını tüm dünye s.ksin", "Lan gel diyom sana, sarı caminin oraya gel, gö.ünün bir kılı yiorsa gel" şeklinde suça sürüklenen çocuğun buluşma teklifini reddetmesine rağmen ısrarla ve tahrik edici sözlerle kavgaya çağırdığı olayda haksız tahrikte etki - tepki dengesinin suça sürüklenen çocuk lehine bozulduğu anlaşıldığından suça sürüklenen çocuk hakkında asgari oranda haksız tahrik indirimi yapılmıştır.

2. Maktulün otopsi raporuna göre; sağ meme başının 4,5 cm üst, 2,5 cm solunda 2,7 cm boyunda bir açısı dar diğer açısı geniş kesici delici alet yarası, sol meme başının hemen aşağısında 3 cm boyunda bir açısı dar, diğer açısı geniş kesici delici alet yarası, sağ kol 1/2 orta ön dış yüzde 1.3 bir açısı dar, diğer açısı geniş kesici delici alet yarası bulunduğu ve maktulün delici kesici alet yaralanmasına bağlı iç organ ve büyük damar kesisinden gelişen iç ve dış kanama sonucu öldüğünün anlaşıldığı, ayrıca maktulün sol göz altında zigomatik bölgeye doğru uzanan 1,5x1,3 cm ebadında ekimoz, burun orta uç kısmında simetrik sağ ve solda 0,4 cm'lik oval sıyrıklı ekimoz, karın sol kadranda meme başı hizasında göbek deliği solunda 1 cm çapında ekimoz, sol el 3. Metekark üzerinde 0,8 cm'lik ekimoz, karında sağ alt kadranda 7 cm'lik insisyon skarı olduğu tespit edilmiştir.

3. Suça sürüklenen çocuk hakkında olay sonrası düzenlenen 29.04.2021 tarihli adlî muayene raporuna göre darp cebir izi bulunmadığı tespit edilmiştir.

4. Tanıklar Yakup, Mehmet, Kadri, Doğan'ın alınan beyanları dosya içerisinde mevcuttur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından "Suça sürüklenen çocuğun kavgaya çağırır nitelikte hakaret ve tehdit içeren mesajlar atması şeklindeki haksız davranışlarının ise gerek ulaştığı boyutlar ve vehamet, gerekse sonucu itibariyle tepkide aşırılık ve açık bir oransızlık olarak nitelendirilemeyeceği", buna göre ilk haksız hareketin suça sürüklenen çocuktan kaynaklandığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmünün 5271 sayılı Kanun'un 280 ... maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca kaldırılarak, duruşma açmak suretiyle suça sürüklenen çocuk hakkında haksız tahrik indirini yapılmaksızın nitelikli kasten öldürme suçundan ceza tayinine gidilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Katılanlar Vekilinin Temyiz Sebepleri

1. Yaş Küçüklüğü

Suça sürüklenen çocuğun nüfus kaydına göre 20.03.2005 doğumlu olduğu, ayrıca Mahkemenin suça sürüklenen çocuğun yaşı konusunda yapmış olduğu araştırma sonucunda suça sürüklenen çocuğun resmi sağlık kuruluşunda doğduğunun belirlendiği, buna göre suça sürüklenen çocuğun suç tarihi itibariyle 15 yaşını doldurmuş olduğu ve 18 yaşından ise küçük olduğu 5237 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında "çocuk" olduğu anlaşıldığından cezasında yaş

küçüklüğü sebebiyle indirim yapılmasında bir isabetsizlik görülmediğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Takdiri indirim

Mahkemenin, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi uyarınca takdiri indirim uygulanması hususunda; "cezanın suça sürüklenen çocuğun geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurularak" şeklindeki gerekçesinde bir isabetsizlik görülmediğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. Yaş Küçüklüğü

2. Takdiri indirim

Mahkemenin, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesi uyarınca takdiri indirim uygulanması hususunda; "cezanın suça sürüklenen çocuğun geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurularak" şeklindeki gerekçesinde bir isabetsizlik görülmediğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Suça Sürüklenen Çocuk Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. Yaş Küçüklüğü

Maktulün nüfus kaydına göre 10.01.2004 doğumlu olduğu, ayrıca Mahkemenin maktulün yaşı konusunda yapmış olduğu araştırma sonucunda resmi sağlık kuruluşunda doğduğunun belirlendiği, buna göre maktulün suç tarihi itibariyle 17 yaşında ve suç tarihi itibariyle 5237 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında "çocuk" olduğu anlaşıldığından, Mahkemenin öldürme suçunun nitelikli haline ilişkin uygulamasında bir isabetsizlik görülmediğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Haksız Tahrik

Dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarına göre aynı araç içerisinde trafikte seyrederlerken suça sürüklenen çocuk ...'in maktul ...’in yüzünü gösterir şekilde videosunu çekmesi nedeniyle aralarında tartışma çıktığı suça sürüklenen çocuğun maktulün gözüne tekme atmak suretiyle otopsi raporunda belirtiği üzere maktulün sol göz altında zigomatik bölgeye doğru uzanan 1,5x1,3 cm ebadında ekimoz oluşturacak şekilde yaraladığı olayda ilk haksız hareketin suça sürüklenen çocuk ...'den geldiği, maktul ...’in evine gittikten sonra suça sürüklenen çocuk ...’e kavgaya çağırır nitelikte hakaret ve tehdit içeren mesajlar atmasının haksız tahrikte etki-tepki dengesini suça sürüklenen çocuk lehine bozmadığı değerlendirildiğinden; suça sürüklenen çocuk hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmamasında bir isabetsizlik görülmediğinden hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Meşru Savunma

Olay günü kolluk güçlerince yakalanan suça sürüklenen çocuk ... hakkında Kayseri Devlet Hastanesince tanzim olunan ve darp ve cebir izi bulunmadığı belirtilen 29.04.2021 tarihli adlî muayene

raporu karşısında suça sürüklenen çocuk lehine meşru savunma koşullarının bulunmadığı anlaşıldığından, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin 18.05.2022 tarihli ve 2022/317 Esas, 2022/879 Karar sayılı kararında öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Kayseri 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.02.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6336, Karar No: 2013/6995, Tarih: 03.06.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2013/6336 E.  ,  2013/6995 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sanık ... hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından yapılan yargılama sonunda; atılı suçlardan mahkûmiyetine dair ... Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 29.12.2011 gün ve 2009/219 Esas, 2011/353 Karar sayılı hükümlerin sanık müdafii tarafından temyizi üzerine verilen Dairemizin 04.03.2013 gün ve 2012/14566 Esas, 2013/2144 Karar sayılı hükümlerin onanmasına ilişkin kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.05.2013 gün ve 2012/275422 sayılı itirazname ile 5271 sayılı CMK.nın 308. maddesinin 2 ve 3. fıkraları gereğince itiraz etmesi üzerine dosya Daireye gönderilmekle sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hüküm ile sınırlı olarak incelenerek gereği düşünüldü:

Adli Tıp Kurumu Kanununun 7/1. maddesinde ihtisas kurullarının bir başkan ve adli tıp uzmanı iki üye ile birlikte, her ihtisas kurulları için ayrıca sayılan uzmanların katılımı ile oluşacağı, bu duruma göre altıncı ihtisas kurulunun bir başkan ve dokuz üyeden ibaret olduğu genel olarak belirtilmekle birlikte, Adli Tıp Genel Kurulu ve İhtisas Kurullarının çalışması başlıklı 23/B maddesi gereğince ihtisas kurullarının işin niteliğine göre bir başkan ve en az dört üye ile toplanacağı açıklandıktan sonra, incelenecek konunun uzmanı olan üyenin hazır bulunmasının zorunlu olacağının ifade edilmesi karşısında; söz konusu ihtisas kurulunun bir adli tıp uzmanı ile toplanarak rapor düzenlenmesinde kanuna aykırılık görülmediğinden Dairemizin 04.03.2013 gün ve 2012/14566 Esas, 2013/2144 Karar sayılı onama Kararı usul ve kanuna uygun olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ileri sürülen itiraz nedenleri yerinde görülmediğinden, CMK.nın 308/2 ve 3. maddesi uyarınca itirazın Yargıtay Ceza Genel Kurulunca incelenmesi için dosyanın Yargıtay 1. Başkanlığına gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4827, Karar No: 2015/6367, Tarih: 02.11.2015

**22. Ceza Dairesi         2015/4827 E.  ,  2015/6367 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/98214

MAHKEMESİ : Bursa 2. Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/10/2010

NUMARASI : 2010/142 (E) ve 2010/625 (K)

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme, işyeri dokunulmazlığını ihlal, suç eşyasını kabul etmek

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, kararların nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk B.. Ç.. hakkında kurulan hükme yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 231. maddesinin 5. fıkrasına göre verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar, aynı Kanun maddesinin 12. fıkrası uyarınca itiraza tabi olduğu, bu kararların temyizi mümkün olmadığı ve 5271 sayılı CMK'nın 264. maddesine göre de Kanun yolunun ve merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın hakkını ortadan kaldırmayacağından B.. Ç.. müdafiinin temyiz dilekçesi itiraz niteliğinde kabul edilerek, itirazın merciince incelenmesi için hükmün isteme uygun olarak incelenmeksizin mahalline İADESİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk K.. Ç.. hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre suça sürüklenen çocuk K.. Ç.. müdafiinin temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 02/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi..
Yargıtay — Esas No: 2012/12316, Karar No: 2012/13660, Tarih: 26.11.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/12316 E.  ,  2012/13660 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 18.02.2008 gününde verilen dilekçe ile komşuluk hukukuna aykırılık nedeniyle elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 16.02.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma talebinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, sağlığa zarar verdiği iddiası ile davalı ... şirketine ait baz istasyonunun kaldırılması isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Baz istasyonları, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 37. maddesi gereğince BTK tarafından bu konuyu düzenleyen Yönetmelikteki yer, ölçü ve limit değerlere göre verilen güvenlik sertifikası gereğince kurulan, günümüzde haberleşme ve iletişimin sağlanmasında önemli bir yeri olan, genel olarak alıcı/verici antenleri sayesinde elektromanyetik dalgaları (sinyalleri) alma ve gönderme işlemi yapan sistemlerdir. Konuşmanın az olduğu kırsal alanlarda 35 km’lik, konuşma trafiğinin daha yoğun olduğu şehir merkezlerinde ise 1-2 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen, çıkış güçleri oldukça düşük olan cihazlardan oluşmaktadır.

Ulaşılan son teknolojik gelişmelere göre, telefonla haberleşme ve iletişimin sağlıklı ve verimli olarak gerçekleştirilebilmesi için baz istasyonlarının bal peteği benzeri hücresel bir yapıda ve her bir peteğin içinde de en az bir baz istasyonu bulunacak şekilde kurulması zorunludur. Her bir istasyon kapasitesi itibariyle belirli sayıda abonenin haberleşmesini sağlayabileceğinden nüfusun yoğun olduğu yerleşim merkezlerinde daha çok sayıda baz istasyonu kurulması gerekmektedir. Şehirlerin dışına çıkartılmaları halinde hücresel yapı bozulacağından haberleşme ve iletişimin sağlanabilmesi için gerek baz istasyonlarından abonelere gerekse abonelerden baz istasyonlarına karşılıklı olarak gereğinden çok yüksek elektromanyetik dalgalar gönderilmek zorunda kalınacak, toplum sağlığı olumsuz yönde etkilenecektir.

Diğer taraftan, 05.11.2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve bu kanun gereğince çıkartılan yönetmelik uyarınca baz istasyonlarının sağlığa zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dahilinde kurulacağını belirleme ve kurallarını koyma işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

İnsan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) gibi bir çok uluslararası kuruluşun yapmış oldukları çalışmaların neticesinde bir takım sınır değerler belirlenmiştir.

İnsan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) gibi bir çok uluslararası kuruluşun yapmış oldukları çalışmaların neticesinde bir takım sınır değerler belirlenmiştir.

BTK tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikte, Türkiye’de geçerli olacak sınır değerleri; İngiltere, Amerika, Kanada, ICNIRP ve Avrupa Birliğinin kabul ettiği değerin yaklaşık 1/4'ü olarak kabul edilmiştir.

Sağlığa zarar verdiği iddiası dışında baz istasyonlarının sertifikada belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olarak kurulmadığı, başlangıçta uygun kurulsa dahi sonradan sertifikadaki limit değer ve güvenlik mesafelerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile kaldırılmasına ilişkin talep ve itirazların ilgili mevzuat gereğince BTK’ya yapılması gerekmektedir. Bu kurumun uygulamalarına ve kararlarına karşı da idari yargıda dava açılmalıdır. Keza davacı, baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafelerine uygun olmasına rağmen zararlı olduğunu iddia ediyorsa, idari yargıda idareye karşı yönetmeliğin iptali davası açması gerekir.

Adli yargıda görülecek davalarda ise davanın kabul edilebilmesi için öncelikle baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere uygun bulunmadığı ve sağlığa zarar verdiğine ilişkin iddiaların kanıtlanması gerekir.

Bunun için de öncelikle ölçümleri yapacak olan bilirkişilerin nasıl seçilmesi gerektiği hususunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

21/04/2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddetinin Uluslar Arası Standartlara Göre Maruziyet Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Kontrolü ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesi gereğince bu Yönetmelikte yer alan güvenlik mesafelerinin ölçümünün üniversitelerin; elektrik-elektronik, haberleşme, fizik mühendisliği, fizik lisansı veya elektromanyetik dalgalar ile ilgili dersleri alarak teknik bölümlerin birinden veya meslek yüksek okulu ile liselerinin elektrik, elektronik haberleşme teknolojisi (telekomünikasyon, haberleşme, haberleşme teknolojisi, elektronik haberleşme), elektronik teknoloji (elektrik-elektronik, elektrik elektronik teknikerliği, elektronik, endüstriyel elektronik) bölümlerinden mezun olan personel tarafından yapılacağı ve ölçüm işlemleri ölçüm sertifikası almış olan personel tarafından yapılabileceği, aynı Yönetmelikte yer alan Ölçüm Yapacak Personelin Nitelikleri Ve Ölçüm Sertifikası Alınmasına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğin 4. maddesinde ise; Sertifika Başvurusu Yapacakların Nitelikleri, Kurs Süresi ve Zamanı, Kursun İçeriği, Kurs Ücreti, Devam Zorunluluğu, Değerlendirme ve Belge Verilmesi, Sertifika başvurusu yapacakların nitelikleri, 5. maddesinde; Kurs süresi ve zamanı, 6. maddesinde; Kursun içeriği, 10. maddesinde ise; Elektromanyetik alan ölçüm sertifikası verilmesi ve iptali usulü düzenlenmiştir.