muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/13063, Karar No: 2023/22435, Tarih: 11.10.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/13063 E.  ,  2023/22435 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/390 E., 2023/427 K.

SUÇ : Göçmen kaçakçılığı

HÜKÜMLER : Düzeltilerek esastan ret

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. İlk Derece Mahkemesince sanıklar hakkında göçmen kaçakçılığı suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 79 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrasının (b) bendi ve üçüncü fıkrası ile 53 ve 63 üncü maddeleri uyarınca 12 yıl 12 ay hapis, 48.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına ve gözaltı ile tutuklulukta geçirdikleri sürelerin cezalarından mahsubuna karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanıklar müdafileri, sanık ... ve O yer Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusunun, 5237 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yapılan artırıma ilişkin (2) numaralı bendin çıkartılması ve aynı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca artırımın "1/3" yerine "1/6" olarak değiştirilmesi ile netice cezaların 7 yıl 7 ay hapis ve 28.000 TL adli para cezası olarak düzeltilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanıklar Müdafilerinin Temyiz İstemleri

Sanıkların, kendileri yemek yediği ve eşyaların mal sahipleri tarafından indirildiği esnada dorseye bindirildikleri, kendilerinin göçmenlerden haberi olmadığına ilişkin savunmalarının aksine delil elde edilemediğine, sanıkların daha önceden kendilerine göçmen kaçakçılığı teklif edildiğinde şikayette bulundukları ve suçtan uzak durduklarına, sanıkların göçmenlerden haberi olsaydı normal güzergahları kullanmayacaklarına, sanık ...'ün eşine ait olan tır ve dorseyi riske etmeyeceğine, maddi menfaat unsurunun gerçekleşmediğine, teşhis işleminin hukuka aykırı olduğuna, alt sınırdan fazlaca uzaklaşılarak hükümler kurulduğuna, şüpheden sanığın yararlanacağına ve 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin uygulanmamasının hakkaniyete aykırı olduğuna ilişkindir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Temyiz İsteği

B. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Temyiz İsteği

47 yasa dışı göçmenin kapalı kasa tır dorsesinde yaklaşık bir buçuk saat süreyle taşındığı, kolluk kuvvetlerince yakalanmamış olmaları durumunda bu yolculuğun ... iline kadar süreceğinin anlaşıldığı, vasıtanın insan taşımaya uygun olmadığı gibi dorse içinde göçmenlerin oturmasını sağlayacak herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, dorsenin kapalı olduğu ve göçmen sayısı da nazara alındığında taşınma esnasında havasızlık sorununun yaşanabileceği ve yine dorse içerisinde göçmenlerin ihtiyaçlarını giderebilecekleri bir alanın bulunmadığı anlaşılmakla; suçun, göçmenlerin onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılarak işlendiği ve sanıklar hakkında 5237 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca artırım yapılması gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Olay tarihinde ...-... karayolu güzergahında yol kontrol ve arama noktasında ... plaka sayılı dorsenin bağlı olduğu ... plakalı tırın durdurulduğu, yapılan kontrollerde tırın dorse kısmında 47 Afganistan uyruklu göçmen şahsın ve araç sürücüsü sanık ... ile araç yolcu koltuğunda oturan sanık ...'in bulunduğu, göçmenlerin alınan beyanlarından özetle; Türkiye'ye İran üzerinden kaçak yollar ile geldiklerini, sınırdan plakasını bilmedikleri araçla ... il merkezinde bulunan bir eve getirildiklerini, bir süre bu evde kaldıktan sonra bu eve ismini karakolda öğrendikleri sanıkların gelerek kendilerini yakalandıkları tıra bindirdiklerini belirttikleri, 21.09.2021 tarihli teşhis tutanağında göçmenlerin, kendilerini taşıyan aracın sürücüsü olan şahsın sanık ... ve yakalandıkları araç içerisinde sürücünün yanında bulunan kendilerini araca alırken sürücüye yardım eden şahsın ise sanık ... olduğunu kesin ve net olarak teşhis ettikleri anlaşılmakla sanıkların üzerine atılı göçmen kaçakçılığı suçunun sübut bulduğu İlk Derece Mahkemesince kabul edilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesinin kararında aşağıda belirtilen hususlar dışında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksikliğin olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu saptanmış ancak; 5237 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılma hâlleri Kanun'da açıkça yazılı olmamakla birlikte bu hâllerin "Çok kötü koşullarda taşıma, olağan dışı mahallerde barındırma ve kötü muamelede bulunma vb." gibi durumlarda söz konusu olabileceği, dosyada bulunan olaya ilişkin fotoğraflar ve tüm dosya kapsamından, çekiciye takılı kapalı dorse içinde 47 göçmenin taşınması şeklinde gerçekleşen somut olayda, yukarıda belirtilen durumlar söz konusu olmadığı gibi bu yöndeki kabule dayanak yapılabilecek bir göçmen beyanının da bulunmadığı gözetilmeden koşulları bulunmadığı hâlde anılan artırımın uygulandığı; diğer yandan, suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi nedeniyle aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca artırım yapılırken suçu birlikte işleyen kişi sayısı ve aynı Kanun'un üçüncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen orantılılık ilkesi göz önünde bulundurularak artırım oranının belirlenmesi gerektiği gözetilmeksizin yasal ve yeterli gerekçe de gösterilmeden üçte bir oranında artırım yapılmak suretiyle fazla ceza tayin edildiği anlaşılmış ise de, bu hususlar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kurulan hükümden (2) nolu bendin çıkarılarak yerine "TCK'nın 79/2-b maddesinde düzenlenen onur kırıcı bir muameleye maruz bırakılma hâlleri Kanun'da açıkça yazılı olmamakla birlikte bu hâllerin "çok kötü koşullarda taşıma, olağan dışı mahallerde barındırma ve kötü muamelede bulunma v.b." gibi durumlarda söz konusu olabileceği, dosyada bulunan olaya ilişkin fotoğraflar ve tüm dosya kapsamından, çekiciye takılı kapalı dorse içinde 47 göçmenin taşınması şeklinde gerçekleşen somut olayda, yukarıda belirtilen durumlar söz konusu olmadığı gibi bu yöndeki kabule dayanak yapılabilecek bir göçmen beyanının da bulunmadığı gözetilerek sanıklar hakkında TCK'nın 79/2-b maddesinin uygulanmasına yer olmadığına" ibaresinin eklenmesine, (4) nolu bendinin karar metninden çıkarılarak yerine "Suçun birden fazla kişi ile birlikte işlenmesi nedeniyle sanıkların cezasının suçu birlikte işleyen kişi sayısı ve TCK'nın 3/1. maddesinde düzenlenen orantılılık ilkesi de dikkate alınarak TCK'nın 79/3. maddesi uyarınca altıda bir oranında artırılarak 7 yıl 7 ay hapis ve 1.400 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresinin eklenmesine ve son olarak (6) nolu bendin karar metninden çıkarılarak yerine "Sanıklara verilen 1.400 gün karşılığı adli para cezasının TCK'nın 52/2. maddesi uyarınca sanıkların ekonomik durumu ve diğer şahsi hâlleri göz önüne alınarak bir gün karşılığı takdiren 20 TL esas alınmak suretiyle sanığın 28

. maddesi uyarınca altıda bir oranında artırılarak 7 yıl 7 ay hapis ve 1.400 gün karşılığı adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresinin eklenmesine ve son olarak (6) nolu bendin karar metninden çıkarılarak yerine "Sanıklara verilen 1.400 gün karşılığı adli para cezasının TCK'nın 52/2. maddesi uyarınca sanıkların ekonomik durumu ve diğer şahsi hâlleri göz önüne alınarak bir gün karşılığı takdiren 20 TL esas alınmak suretiyle sanığın 28.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresinin eklenmesi suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükümlerin düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Sanıklar Müdafilerinin Temyiz Sebepleri Yönünden

1. Göçmen şahısların beyanları, canlı teşhis tutanağı, kolluk tutanakları ve yakalanan göçmen sayıları birlikte değerlendirilmekle sanıkların göçmenlerden kaynaklı bilgilerinin bulunmadığına yönelik hayatın olağan akışına aykırı ve suçtan kurtulmaya dönük beyanlarına itibar edilmeyerek sanıkların üzerine atılı göçmen kaçakçılığı suçunu işlediği yönündeki kabulde bir isabetsizlik görülmemiş ve sanıklar müdafilerinin sübuta yönelik temyiz sebeplerinin reddi gerekmiştir.

2. Van 3. Sulh Ceza Hakimliği'nin 22.09.2022 tarihli ve 2022/3257 D. İş. sayılı kararı ile sanık ...'e ait cep telefonu üzerinde yapılan incelemede "..." ismiyle kaydedilmiş kişi ile aralarında geçen mesajlaşma içerikleri incelendiğinde, "..." ismiyle kaydedilmiş kişiden gelen ıssız yerlere girip dikkat çekmemelerini ve kontrol noktasına kadar yavaş yavaş gitmelerini telkin eden mesajlar ile sanığın boş olduğunu söylemelerine rağmen askerlerin tırın arkasına baktığını bildirmesi üzerine "..." ismiyle kaydedilmiş kişiden gelen "Boş niye diyorsun, başka bir şey uydursaydın ya." şeklindeki mesaj doğrultusunda, sanıkların suçtan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmemiştir.

3. Sanıklar hakkında 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinde düzenlenen takdiri indirimin uygulanmamasına ve göçmen sayısı göz önüne alındığında alt sınırdan uzaklaşılarak hüküm kurulmasına ilişkin Mahkemenin takdir ve gerekçesinde bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının Temyiz Sebepleri Yönünden

5237 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen onur kırıcı muameleye maruz kalma halleri Kanun'da açıkça yazılı olmamakla birlikte bu hallerin, “Çok kötü koşullarda taşıma, olağan dışı mahallerde barındırma ve kötü muamelede bulunma.” gibi durumlarda söz konusu olabileceği, sanıkların kaçak göçmen taşıdığının kabul edildiği eylemde, olay tutanağında aracın yük taşımaya uygun olup insan taşımak için sakıncalı olduğu, bu suretle onur kırıcı şekilde taşındıklarının belirtilmesi haricinde, onur kırıcı bir davranışın varlığına dair olay tutanağında veya göçmenlerin beyanlarında herhangi bir iddia veya tespitin bulunmadığı, tır dorsesinde yolcu taşınmasının başlı başına onur kırıcı muameleye maruz bırakmak nitelikli halinin unsurunu oluşturmadığı belirlenmek Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin reddi gerekmiştir.

B. 5271 Sayılı Kanun'un 289 uncu Maddesinde Sayılan Kesin Hukuka Aykırılık Halleri De Gözetilerek Maddi Ceza Hukukuna İlişkin Sair Sebepler Yönünden

B. 5271 Sayılı Kanun'un 289 uncu Maddesinde Sayılan Kesin Hukuka Aykırılık Halleri De Gözetilerek Maddi Ceza Hukukuna İlişkin Sair Sebepler Yönünden

Sanıklara yükletilen göçmen kaçakçılığı eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanıklar tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, cezaların kanuni bağlamda uygulandığı belirlenerek yapılan incelemede sair temyiz sebepleri yönünden yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesinin kararında sanıklar müdafileri ile Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun'un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sair nedenler yönünden yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun'un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Van 3. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9399, Karar No: 2014/2765, Tarih: 17.02.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/9399 E.  ,  2014/2765 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2010/57367

MAHKEMESİ : Mersin 8. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 29/04/2009

NUMARASI : 2007/647 (E) ve 2009/334 (K)

SUÇ : Dolandırıcılık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Katılanın evde otururken kapının zili çaldığı, dışarı baktığında sanığı gördüğü, sanığın para topladıklarını söylediği, katılanın "Size verecek param yok" dediği, bunun üzerine sanığın "o zaman susadık bir bardak su ver" dediği, katılanın kapıyı açtığı, katılanın şüpheliye su verdiği, sanığın katılana bir bardak daha su ver senin için dua okuyum dediği, katılanın sanığa tekrar su verdiği, sanığın bardaktaki suya bakarak "Sizin dışarda çocuğunuz var, altın görünüyor, altına dua yapayımda bela uzaklaşsın, namaz kılın dua yapalım" dediği, katılanın "Evde altınım yok" dediği, ancak sanığın inanmayarak "Bana yalan söyleme, melekler gösteriyor" dediği, bunun üzerine katılanın kolunda takılı bulunan bilezik, üç adet yüzük, küpe, üzerinde ismi yazılı tokası bulunan zincir ve odada kutuda bulunan bileklikle gerdanlığı getirdiği, sanığın "Bana altınları ver, mendilin içine bağlayım, dua edeceğim, sen bana güven, melekler böyle söylüyor" dediği ve altınları mendile bağlayarak montun altına koyduğu, katılana "Sen güven, bak inanmıyorsan mont burada dursun" diyerek montu katılanın yanına bıraktığı, daha sonra katılana "Yedi tane taş topla, bak altın montun arasında, benimle gel" dediği ve birlikte evden çıktıkları, burada sanığın katılana "Gördün mü, hiçbir şeyi ellemedim, sen yedi tane taşı topla, ondan sonra evine çık" dediği, katılanın taşları toplayarak evine çıktığı, montu alıp salladığı, ancak montun içinde altının bulunmadığı, hemen evden çıkarak çevreyi araştırdığı ancak sanığı bulamadığı, sanığın bu şekilde dolandırıcılık suçunu işlediğinin iddia ve kabul olunması karşısında; eylemin temas ettiği, 5237 sayılı TCK’nın 158/1-a maddesinde düzenlenen “Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle” nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin delilleri takdir ve tartışmanın üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aynı kanunun 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı yönünden kazanılmış hakkın gözetilmesine, 17.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6785, Karar No: 2014/25593, Tarih: 16.09.2014

**13. Ceza Dairesi         2014/6785 E.  ,  2014/25593 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-Sanıklar hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre O yer Cumhuriyet Savcısının ve sanık ...'nın temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA,

II-Sanıklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Suç tarihinde değer tespit tutanağına göre 12.25 TL değerinde olan 7 adet demiri çalan sanıklar hakkında TCK'nun 145.maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,

Bozmayı gerektirmiş, O yer Cumhuriyet Savcısının ve sanık ...'nın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 16.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/603, Karar No: 2019/7030, Tarih: 13.05.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/603 E.  ,  2019/7030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında verilen hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle,başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

“Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03/04/2018 tarih, 2014/851 Esas ve 2018/144 Karar sayılı kararı uyarınca aynı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15/11/2018 tarih, 2018/339 Esas ve 2018/536 Karar sayılı kararı uyarınca farklı yargı çevresindeki ceza infaz kurumunda başka bir suçtan hükümlü olarak bulunan, asıl mahkemesince yapılan sorgusu sırasında duruşmadan bağışık tutulma isteğinde bulunmayan sanığın Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki görüşünü bildirdiği ve hükmün açıklandığı son oturumda hazır bulundurulmayıp yokluğunda yargılama yapılarak mâhkumiyetine karar verilmesi savunma hakkının sınırlandırılması niteliğinde olduğu” şeklindeki kararları uyarınca başka suçtan Samsun Cezaevi'nde tutuklu olan ve duruşmalardan vareste tutulmaya dair bir talebi de bulunmayan suça sürüklenen çocuğun kısa kararın okunduğu oturuma getirtilmeyerek savunma hakkının kısıtlanması suretiyle 5271 sayılı CMK'nun 196. maddesine aykırı davranılması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 13.05.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7377, Karar No: 2009/13167, Tarih: 12.11.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/7377 E.  ,  2009/13167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ... ve ... Bankası ... Şubesinden aldığı ... kartının davalı ... tarafından çalınarak diğer davalılara ait üye işyerlerinde alışveriş yapıldığını, tüm davalıların kusuru ile zarara uğradığını ileri sürerek,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla satıcı davalılara ait listede yazılı alacağın her bir davalıdan, 3.672,79 YTL toplam zararın davalı banka ve davalı ...’tan tahsilini istemiştir.

Bir kısım davalılar,davanın davanın reddini dilemiş,bir kısım davalılar ise davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, tüketici sıfatıyla açılmış bir dava bulunmadığı ve dava değeri itibariyle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1.maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2.maddesinde “Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan

2009/7377-13167

birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar” hükmüne yer verilmiştir. Yasanın 3.maddesinde mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları ifade eder. Satıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri kapsar. Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi için, yasanın amacı içinde mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir. Somut uyuşmazlıkta,davacı ile davalı banka arasında ... kartı sözleşmesi yapıldığı ve taraflar arasında 4077 sayılı yasa kapsamında kalan bir hukuki ilişkinin kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesi için, yasanın amacı içinde mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir. Somut uyuşmazlıkta,davacı ile davalı banka arasında ... kartı sözleşmesi yapıldığı ve taraflar arasında 4077 sayılı yasa kapsamında kalan bir hukuki ilişkinin kurulduğu anlaşılmaktadır.

4077 sayılı yasanın 23.maddesi bu kanunu uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür. Davacı ile davalı banka arasındaki uyuşmazlık Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevlidir. Diğer davalılar ile ilgili davada kural olarak genel mahkeme görevli ise de, genel mahkeme ile özel mahkemedeki davaların birlikte görülmesi gereken hallerde özel mahkemede davaya devam olunması gerektiğinden bu davalılar yönünden de davaya Tüketici Mahkemesinde bakılması gerekir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Bu durumda mahkemece işin esasına girilip taraf delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 12.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.