muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/2457, Karar No: 2015/1538, Tarih: 10.06.2015

**Hukuk Genel Kurulu         2013/2457 E.  ,  2015/1538 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 1.Tüketici Mahkemesi

TARİHİ : 01/10/2013

NUMARASI : 2013/1093 E-2013/932 K.

Taraflar arasındaki “menfi tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İzmir 1.Tüketici Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 06.12.2012 gün ve 2011/714 E.-2012/925 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 7.Hukuk Dairesinin 14.05.2013 gün ve 2013/1335 E.-2013/8855 K. sayılı ilamı ile;

(...Dava, haksız fiilden kaynaklanan ve istenen miktarda borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, varılan sonuç, davanın niteliğine, dosya içeriğine ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

4822 sayılı Yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un “Amaç” başlıklı 1.maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra “Kapsam” başlıklı 2.maddesinde “Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar” hükmüne yer verildikten sonra aynı Yasa'nın 3. maddesinde mal, satıcı ve tüketici ayrı ayrı tanımlanmıştır. Yasal düzenlemeye göre mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları, satıcı; kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri, tüketici ise; bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder. Bir hukuki ilişkinin 4077 sayılı Yasa kapsamında olduğunun kabulü için, yasanın amacı içerisinde ve yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin hukuki bir işlem olması gerekir.

Somut olayda taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin hukuki bir işlem bulunmaması karşısında, dava konusu olayda 4077 sayılı Yasa hükümlerinin uygulanması mümkün olmadığından, davanın genel mahkemede görülmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca, yargılamanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekirken, Tüketici Mahkemesinde görülerek, yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz, davalının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebep ve şekline göre davalının sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı; Unur Apartmanı 4 nolu daireyi 1998 yılında satın aldığını, satın aldığı tarihten beri 4064146 nolu su aboneliğine ait faturaların kendisi tarafından ödendiğini, taşınmazın bulunduğu apartmanda artezyen su kullanıldığı için aylık su faturasının 0 ila 2 TL arasında geldiğini, ancak 06/12/2010-04/02/2011 tarihleri arasında davalı tarafından 1.835 TL su faturası düzenlendiğini, bu kadar suyun kendisi tarafından kullanılmasının mümkün olmadığını belirterek, davalıya 1.835.TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı 31.08.2012 tarihli dilekçesi ile davalı tarafından su sayacının sökülmesi ve bedelin tahsili için hukuki işlem başlatılacağının belirtilmesi üzerine davalıya 2.285,55 TL ödemek zorunda kaldığını, bu nedenle davayı istirdat davasına dönüştürdüğünü belirterek 2.285,55 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının talebinin yerinde olmadığını, 4064146 numaralı abonenin tahakkuk kayıtlarında yapılan incelemede tesisata takılı sayaç yüksek tüketim gösterdiğinden değiştirilip yerine yeni sayaç takıldığını, çıkan sayaçtan 06.12.2011 ile 04.02.2011 tarihleri arası 217 m3 tüketim bedeli tahakkuk ettirildiğini, bu bedele itiraz edildiğinden, davalı idarenin servisinin yerinde yapmış olduğu kontrol sonucu binada artezyen olduğu ve şebeke suyu ile artezyen suyunun şebekelerinin ortak olduğunun görüldüğünü, dolayısıyla sayaçtan okunan tüketim miktarı tahakkuk ettirilerek aboneye gönderildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine; Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçe ile bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, su aboneliği davacı adına kayıtlı olmamasına rağmen davacı tarafından tüm kullanım ve ödemelerinin yerine getirildiği, dolayısıyla davacının dava konusu yeri ve aboneliği kullandığı tarihten itibaren hukuki ilişkinin kullanıcı sıfatıyla bu şekilde devam ettiği, öte yandan davalı kurum tarafından davacının abone olmamasına rağmen fiili kullanıcı olduğunun kabul edildiği, gerekçesi ile önceki kararda direnilmiştir.

Direnme hükmünü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulunun önüne gelen uyuşmazlık; davalı kurum ile aralarında su abonelik sözleşmesi bulunmayan fiili kullanıcı tarafından açılan menfi tespit davasında tüketici mahkemelerinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Direnme hükmünü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulunun önüne gelen uyuşmazlık; davalı kurum ile aralarında su abonelik sözleşmesi bulunmayan fiili kullanıcı tarafından açılan menfi tespit davasında tüketici mahkemelerinin görevli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Modern çağın ihtiyaçlarından doğan, sosyal devlet ilkesinin hukuk düzenine yansımasını gösteren, kendine özgü bir sözleşme tipi olan tüketici sözleşmeleri Almanya, İsviçre, Fransa ve Belçika gibi ülkelerde genel kanunlarda yapılan değişikliklerle düzenlendiği halde Türkiye'de Anayasamızın emri gereği (Anayasa 172 md.) 8.3.1995 tarihinde çıkarılan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir.

Buna göre, uyuşmazlığa uygulanması gereken mülga 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un “Amaç” başlıklı 1.maddesinde; bu kanunun amacının, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmek olduğu, açıklanmış; “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde de aynen; “Bu Kanun, 1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar.” hükmüne yer verilmiştir.

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4822 sayılı Kanunla değişik 3.maddesinin (e ) bendinde tüketicinin, “bir mal veya hizmeti ticari ve mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan ve yararlanan gerçek ve tüzel kişiyi” ; (h) bendinde Tüketici işleminin, “mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında yapılan her türlü hukuki işlemi”, (f) bendinde satıcının, “kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek ve tüzel kişileri”; (c) bendinde ise malın, “Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları” ifade edeceği belirtilmiştir.

Görülmektedir ki, 4077 sayılı Kanun, ticari dağıtım zincirinin nihai halkasını oluşturan ve ekonominin nihai hedefi olan tüketicinin, satıcı karşısında daha etkin olarak korunması gereğinden hareketle düzenlenmiş ve bu koruma anlayışı tüketici hukukunun temelini oluşturmuştur.

Görülmektedir ki, 4077 sayılı Kanun, ticari dağıtım zincirinin nihai halkasını oluşturan ve ekonominin nihai hedefi olan tüketicinin, satıcı karşısında daha etkin olarak korunması gereğinden hareketle düzenlenmiş ve bu koruma anlayışı tüketici hukukunun temelini oluşturmuştur.

Tüketici, üretilip piyasaya sürülen ve üretim sürecinin hiçbir aşamasında bilgi sahibi olmadığı ürün veya sunulan hizmeti satın aldığı bir ilişkide zayıf olan taraf olarak kabul edilmiş; yasa koyucu, bu kabulden yola çıkarak iradesini tüketiciyi korumak şeklinde ortaya koymuştur. 4077 sayılı Kanun ile de bu koruma olgusunu yasal düzenleme altına alıp; üretim aşamasında bilgi sahibi olmadığı malları veya sunulan hizmetleri satın alan ve sözleşmede satıcıya karşı zayıf durumda olduğu kabul edilen tüketicinin, sonradan bu mal veya hizmetlerin ayıplı çıkması sonucu uğradığı zararın tazminini sağlama yoluna gitmiştir.

Yukarıda vurgulanan hususlar yanında, Hukuk Genel Kurulu'nun 11.10.2000 gün ve E:2000/19-1255K:2000/1249 sayılı ilamında belirtildiği üzere, Roma Sözleşmesi'nin 5/1 hükmüne göre, "Tüketicinin mesleki veya ticari bir faaliyetine dahil sayılmayacak bir amaçla bir menkul malın teslim edilmesine veya bir işin görülmesine ilişkin olan veya böyle bir muameleyi finanse etmeyi hedefleyen sözleşmeler tüketici sözleşmeleridir" diye tarif edilirken, 1993-1995 yıllarını kapsayan AT. Komisyonu'nun İkinci Eylem Planında “Tüketici, mal ya da hizmet edimlerini mesleki amaçlar dışında kullanım amacıyla davranan, alım gücü az ya da çok gerçek veya tüzel kişilerdir" diyerek tanımlanmıştır. İsviçre Devletler Özel Hukuku Kanunu'nun 120.maddesinde de "Tüketicinin kendisinin ya da ailesinin kullanımına ilişkin olmakla birlikte, onun mesleki ya da ticari faaliyetleri ile ilişkili olmayan, olağan tüketime yönelik edimler hakkındaki sözleşmeler tüketici sözleşmeleridir" diyerek açık ve net bir tarif vermiştir. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunu’nun 3/f bendinde bu tanımlara uygun olarak "Tüketici, bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın alarak nihai olarak kullanan veya tüketen gerçek ve tüzel kişilerin tüketici sayıldığını belirterek AT. Komisyonu'nun tarifine uygun bir tarif vermiştir (Bkz. Yard. Doç. Dr. Çağlar Özel:Mukayeseli Hukuk Işığında Tüketiciyi Koruyan Geri Alma Hakkı, 1998, Sahife:30 vd.).

Tarifi verilen düzenlemelerden çıkan sonuca göre, tüketici sayılabilecek kişinin mal ya da hizmeti ticari faaliyeti dışında özel kullanım ya da tüketimi için talep etmesi gerekir. Mal ya da hizmetin bizzat kendi kullanımı ya da yararlanmasının talep edilmesi "nihai yararlanmak" olarak anlaşılmalıdır. Tariflerde yazılı özel amaç, ticari olmayan amaçtan kastedilen; kişinin ticareti veya mesleği ile ilgili olmayan amaç olarak yorumlanmalıdır.

Tarifi verilen düzenlemelerden çıkan sonuca göre, tüketici sayılabilecek kişinin mal ya da hizmeti ticari faaliyeti dışında özel kullanım ya da tüketimi için talep etmesi gerekir. Mal ya da hizmetin bizzat kendi kullanımı ya da yararlanmasının talep edilmesi "nihai yararlanmak" olarak anlaşılmalıdır. Tariflerde yazılı özel amaç, ticari olmayan amaçtan kastedilen; kişinin ticareti veya mesleği ile ilgili olmayan amaç olarak yorumlanmalıdır.

Öte yandan, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 23. maddesinde “bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü ihtilaflarda” Tüketici Mahkemeleri görevli kabul edilmiş, Kanun’un kapsam başlıklı 2. maddesinde “tüketici işlemi” esas alınmış, tanımlar başlıklı 3. maddesinde ise tüketici işlemi “tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında yapılan her türlü hukuki işlem” şeklinde tanımlanmıştır. Kanun’da tüketici ile satıcı - sağlayıcı arasındaki “her türlü hukukî işlem” denildiğine göre; hukuki işlem, 4077 sayılı Kanun’da düzenlenen bir sözleşme türü olmasa ve  hatta sözleşme olarak ortaya çıkmış bir hukukî işlem olmasa dahi tüketici işlemi olarak nitelendirilebilecek ve böylece 4077 sayılı Kanun kapsamında kalacak, dolayısıyla bu tür işlemlerden kaynaklanan davalar Tüketici Mahkemelerinin görev alanında kabul edilecektir (BULUT, Uğur: Sözleşme Görüşmelerinden Doğan Sorumlulukta Tüketici Mahkemelerinin Görevine İlişkin Bir Yargıtay Kararı İncelemesi”, Ankara Barosu Dergisi, Y. 70, S. 2012/2, s. 336-337).

Somut olaya gelince; davacı ile davalı arasında abonelik sözleşmesi olmadığı, davacının dava konusu aboneliğin kullanıcısı sıfatıyla eldeki davayı açtığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasında abonelik sözleşmesi bulunmasa da, davalı satıcının sunduğu su hizmetini 1998 yılından beri satın almakta ve bedelini ödemekte olan davacının, yukarıda ayrıntısıyla açıklanan yasal hükümler karşısında tüketici, davalının da satıcı sıfatını taşıdığı açıktır. Tüketici hukuku; tüketicinin taraflardan birisini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsadığına göre; davacının bu sıfatla yaptığı işlem de  tüketici hukuku kapsamında ve onun koruması altındadır.

Bu nedenle eldeki uyuşmazlığın 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında olup, bu Kanuna göre çözümü gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır. Anılan Kanunun 23. maddesinde; bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü uyuşmazlıklara Tüketici Mahkemelerinde bakılacağı, hükme bağlanmıştır.

O halde taraflar arasındaki uyuşmazlık, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre, yerel mahkemenin davada tüketici mahkemelerinin görevli olduğu yönündeki direnme kararı usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, Özel Dairece işin esasına yönelik diğer temyiz itirazları incelenmemiş olup, dosyanın temyiz itirazlarının incelenmesi için Özel Dairesine gönderilmesi gerekir.

O halde taraflar arasındaki uyuşmazlık, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre, yerel mahkemenin davada tüketici mahkemelerinin görevli olduğu yönündeki direnme kararı usul ve yasaya uygundur.

Ne var ki, Özel Dairece işin esasına yönelik diğer temyiz itirazları incelenmemiş olup, dosyanın temyiz itirazlarının incelenmesi için Özel Dairesine gönderilmesi gerekir.

S O N U Ç : Yukarıda açıklanan nedenlerle, yerel mahkemenin direnmesi yerinde olduğundan, işin esasına yönelik davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın 7.HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE, 10.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/14845, Karar No: 2011/281, Tarih: 19.01.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/14845 E.  ,  2011/281 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali, tescil ve el atmanın önlenmesi davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... Yönetimi, 08/03/2010 tarihli dilekçesi ile, ... parsel sayılı 24200,00 m² yüzölçümündeki taşınmazın tapuda davalı ... adına tarla vasfıyla kayıtlı olduğunu, yörede 123 numaralı Orman Kadastro Komisyonu tarafından 2006 yılında 6831 sayılı yasa gereği Orman Kadastrosu ve 2/B uygulama çalışması yapıldığını, çekişmeli taşınmazın bir kısmının 2006 yılında yapılan ve kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığını belirterek davalı ... adına tarla vasfıyla kayıtlı olan taşınmazın, kesinleşen tahdit içinde kalan kısmın vasfının orman olarak değiştirilerek orman vasfıyla Hazine adına tescilini ve elatmanın önlenmesini istemiştir.Mahkemece, davacının davasının kabulüne ve ... Cinsi: Tarla olan 24200,00 m² yüzölçümündeki davalı ... adına kayıtlı 1371 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ... ’ün 10/05/2010 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide belirttiği (A) ile gösterilen 987,00 m2 kısmının tapusunun iptali ile Orman vasfıyla Hazine adına kayıt, tesciline ve karar kesinleşinceye kadar davalının dava konusu taşınmaza vaki müdahalesinin men'ine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kalan taşınmazın tapu kaydının iptali, tescili ve elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde dava tarihinden önce 16/10/2006 tarihinde ilanı yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B uygulaması bulunmaktadır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve 6831 Sayılı Orman Yasasının 7. maddesi “Devlet ormanları ile evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların, orman kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırının tayini ve tesbiti orman kadastro komisyonları tarafından yapılır.” hükmü gereğince yapılıp kesinleşen orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamasına ait harita ve tutanaklar ile arazi kadastrosu paftasının uzman orman ve fen bilirkişisi tarafından uygulanması sonucu, dava konusu taşınmazın 2006-2007 yıllarında yapılıp kesinleşen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığı, davacı ... arazi kadastrosundan önceki hukuki sebeplere değil, kadastrodan sonraki hukuki nedene dayanarak iptal ve tescil istediğinden, somut olayda 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesi hükümlerinin uygulanma olanağının bulunmadığı, orman kadastrosunun kesinleşmesiyle

-2-

2010/14845-2011/281

-2-

2010/14845-2011/281

taşınmaz kamu malı niteliğini kazandığı ve mülkiyet hakkının Hazineye geçtiği, bu nedenle mahkeme kararının yenilik doğuran (inşai) mülkiyet hakkını sona erdiren bir hüküm olmayıp, mevcut durumu saptayıp hukuksallaştıran, açıklayıcı (ihzari) bir hüküm olduğu, bu tür kayıtlarda T.M.Y.'nın 1023. (E.M.Y. 931 - İsviçre M.Y.974) maddesindeki "iyi niyetle edinme" kuralının da uygulanamayacağı belirlenerek kaydın iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalının temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 19.01.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1187, Karar No: 2024/3718, Tarih: 24.10.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/1187 E.  ,  2024/3718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1131 E., 2022/1661 K.

HÜKÜM : Esastan Red

İLK DERECE MAHKEMESİ: Biga 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/618 E., 2021/236 K.

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı ile birlikte davalılar ve bir kısım arsa sahipleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, ortağının daha sonra bu taahhütten ayrıldığını, Biga Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/896 E sayılı kesinleşen dava neticesinde, davalı arsa sahiplerinin müvekkilinin yaptığı inşaat oranında sebepsiz zenginleştiklerinin ortaya çıktığı, nitekim dosyaya sunulu delil tespit raporuna göre müvekkilinin inşaatı % 29 fiziki seviyede eksik bıraktığının tespit edildiğini, davalıların sözleşmeyi feshederken müvekkiline kalacak 2 bağımsız bölümü kendileri için alıkoyduğu, davalı ... ve ...'un sözleşmeden doğan haklarını ...'a devrettiklerini, müvekkiline ait olması gereken A Blok 2 no.lu daireyi 3. şahsa sattıkları, yine müvekkiline verilmesi gereken B Blok 8 no.lu dairenin davalı ... adına kayıtlı olduğunu ileri sürerek, 2 taşınmaz yönünden imalat bedelinin tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar cevap dilekçesinde, sözleşmenin 26.09.2001 tarihinde taraflarınca feshedilmekle eser sözleşmesi gereği 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacının husumet ehliyetinin bulunmadığını, sözleşme gereği yükümlülüklerini yerine getirmeden inşaatı terk ettiğini, eksikliklerin arsa sahipleri ve müteahhitten bağımsız bölüm alan 3. kişiler tarafından giderildiğini, davacının inşaat malzeme değerinden başkaca bir talebinin olamayacağını, davanın öncelikle zamanaşımından olmadığı taktirde esastan reddine karar verilmesini istemişlerdir.

İlk derece mahkemesince; yüklenicinin işini ortaklaşa yapıp husumet ehliyeti bulunduğu, taraflar arsındaki sözleşmenin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi olduğu, davacının tamamladığı % 71 oranındaki inşaat nedeniyle dönme ya da fesih halinde sözleşmenin geriye etkili sonuç doğurup sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda aldıklarını karşı taraftan isteyebileceği, dönme iradesinin 2011 tarihinde eldeki dava açılmakla birleşip kesinleştiği anlaşıldığından faydalı imalat bedelleri bakımından dava konusu taşınmazlarda keşif yapılıp bilirkişi raporu düzenlettirilmekle alınan raporda belirtilen bedel doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalılar vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalılar vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de;

Bu karara karşı davalılar vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de;

1-) Uyuşmazlık arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı ... ve dava dışı ...' in yüklenici olduğu ve davalılar dışında ... ve ...'in de arsa sahibi olduğu 6 arsa sahibi ile sözleşmenin imzalandığı, imzalanan sözleşmeye göre talepte bulunulabilmesi için sözleşmenin taraflarının davada bulunması zorunlu olduğundan bu eksikliğin giderilmesi konusunda, davada yer almayan yüklenici ...'in muvafakatinin alınması veya dava açılıp birleştirmek için süre verilmesi, davada yer almayan arsa sahiplerine karşı da dava açılıp iş bu dava ile birleştirilmek için süre verilmesi, taraf teşkili yönünden belirtilen eksikliklerin tamamlanmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi, eksikliğin yerine getirilmesi halinde işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken mevcut şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

2-) Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz istemlerinin incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ:

Yukarıda (1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle davalı vekilinin bir kısım temyiz itirazlarının kabulü ile HMK'nın 373/1. maddesi gereğince Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının KALDIRILMASINA, Biga 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/618 Esas 2021/236 Karar sayılı kararının BOZULMASINA,

(2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

24.10.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.