muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9504, Karar No: 2024/5125, Tarih: 08.07.2024

3. Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Savcısının temyiz istemi özetle; maktul hakkında düzenlenen adli tıp raporunun yetersiz olduğuna, sanık ...'ın, 5237 sayılı Kanun'un 87/4. maddesi uyarınca kasten yaralama sonucu ölüme neden olma suçundan cezalandırılması gerektiğine,

İlişkindir.

III. GEREKÇE

1. Katılan sanık ... ile maktul ...'un olay öncesi arkadaş olup maktulün taksicilik yaptığı, maktul ...'un, sanık ...'ın eşi olan ...'ı ticari taksi ile ikametinden alıp başka bir mahalleye götürdüğü sırada ... ile yakınlaştıkları ve sosyal paylaşım sitesi üzerinden arkadaş oldukları ve olaydan 15 gün öncesine kadar mesajlaştıkları, maktulün "canım sıkılıyor, kahve içmeye çıkalım", "beraber gezelim" şeklindeki mesajlarını ...'ın eşi olan ... ile arası düzeldikten sonra sanık ...'a gösterdiği, bu nedenle sanık ... ile maktulün arasında husumet oluştuğu, sanık ...'ın maktule kendisinden uzak durmasını ve bulunduğu mekanlara gelmemesini söylediği, olay tarihinde sanık ...'ın bulunduğu kahvehaneye maktul ... ve ... oğlu olan katılan sanık ...'in geldiği, maktul ... ile sanık ... arasında tanık ...'a gönderilen mesajlar nedeniyle tartışma çıktığı, bu tartışmanın kahvehanedekilerin araya girmesi nedeniyle kavgaya dönüşmediği, maktul ... ile oğlu ...in kahvehaneden çıkıp araçlarına binerek uzaklaştıkları, arkalarından da sanık ...'ın

kendi aracı ile kahvehaneden ayrıldığı, aradan bir müddet geçtikten sonra ... ve ...in evlerinin önünde sanık ... ile maktul ...'un tartışmaya başladıkları, bu sırada ...'ün de kendi aracıyla olay yerine sonradan geldiği, olay yerinden motosikleti ile geçmekte olan tanık ......'ın ... ile ... ve ...in kendi aralarında tartıştıklarını, ...'ün de kendi aracının önünde biraz daha geride görünce ... ile ... ve ...i ayırmak amacıyla yanlarına geldiği, bu esnada katılan sanık ...'in ele geçirilemeyen bıçakla ...'ı sol koltuk altından bir kez vurarak hayati tehlike geçirecek şekilde yaraladığı, bunun üzerine ...'ın olay yerine kendi aracıyla gelen babasının aracına doğru koşarak bu araçta bulunan tüfeği alıp ... ve ...e doğrulttuğu, tetiğe bastığı, ancak tüfeğin ateş almadığı, tüfeğin ateş almaması nedeniyle tüfeğin dipçiği ile ...'un kafasına bir kaç kez vurduğu, vurmanın etkisiyle tüfeğin dipçiğinin kırıldığı, ardından ...'ın kendi aracıyla önden, ...'ün de kendi aracıyla arkadan olay yerinden uzaklaştıkları, maktul ...'un tedavi gördüğü hastanede, kafatası ve yüz kemik kırıklarıyla birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti sonucu öldüğü anlaşılan olayda,

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylem ile meydana gelen netice arasında illiyet bağının bulunduğuna ilişkin düzenlenen adli tıp raporunun yeterli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, dava dosyasının tekemmül ettirilerek karar verildiği, dosya kapsamında eksik incelemenin bulunmadığı, sanığın araçtan aldığı tüfeği maktule doğrultup tetiği düşürdüğü ateş almaması üzerine dipçik kısmı ile maktulün kafasına bir kaç kez vurduğu, maktulün oğlu olan katılan sanık ... ile tanık ...'ın kendisine engel olması üzerine olay yerinden ayrıldığı, maktulün kafatası ve yüz kemik kırıklarıyla birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti sonucu öldüğü anlaşılmakla, sanığın öldürme kastıyla hareket ettiğine ilişkin mahkemenin kabulünde isabetsizlik görülmediği, 5237 sayılı Kanun'un 87/4. maddesinin unsurları itibarıyla oluşmadığı, maktulden kaynaklanıp sanık ...'a yönelen ve tüfekle ile savuşturulmasını gerektirir eylem bulunmadığından meşru savunmanın unsurları itibarıyla oluşmadığı, maktulün, sanık ...'ın eşi olan tanık ...'a taciz içerikli mesajlar göndermesi, bu konunun ... tarafından öğrenilmesinden sonra ...'a yönelikte hakaret ve tehdit içerikli söylemlerde bulunması, olay günü sanığın bulunduğu kahvehaneye gelerek tartışma çıkarması sebebiyle maktulden kaynaklanıp sanığa yönelen haksız davranışların ulaştığı boyuta göre, uygulanan haksız tahrik indiriminin yerinde olduğu, sanık ...'ın canavarca hisle ya da eziyet çektirerek öldürme amacıyla hareket ettiğini kabule yeterli her türlü kuşkudan uzak, yeterli ve kesin kanıt bulunmadığı, sanık ...'ün olay yerine kendi aracı ile sonradan geldiği, oğlu olan sanık ... ile maktul ... arasındaki tartışma esnasında aracının yanında bulunduğu, maktule karşı fiziki bir müdahalesinin söz konusu olmadığı, tanık ......'ın beyanına göre de, suçta kullanılan tüfeğin sanık ... tarafından araçtan alındığı, sanık ... tarafından ...'a verilmediği, sanık ... hakkında elde edilen delillerin mahkumiyetine yeterli olmadığı anlaşılmakla, beraatine karar verilmesinde bir isabetsizlik

görülmediğinden, sanık ... müdafileri, katılanlar ..., ... ve ... vekilleri ile Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin incelenmesinde, hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

A. Sanık ...'ın, katılan ...'a yönelik silahla tehdit, sanık ...'ın katılan ...'a yönelik neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama, sanık ...'ın, maktul ... ve katılan ...'a yönelik silahla tehdit suçlarından kurulan hükümler yönünden

görülmediğinden, sanık ... müdafileri, katılanlar ..., ... ve ... vekilleri ile Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin incelenmesinde, hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

A. Sanık ...'ın, katılan ...'a yönelik silahla tehdit, sanık ...'ın katılan ...'a yönelik neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama, sanık ...'ın, maktul ... ve katılan ...'a yönelik silahla tehdit suçlarından kurulan hükümler yönünden

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararların, 5271 sayılı Kanun'un 286/2-a-g maddeleri uyarınca kesin olduğu anlaşılmakla, katılan sanık ... müdafileri, katılan sanık ... müdafiileri ile katılanlar ... ve ... vekillerinin temyiz istemlerinin, 5271 sayılı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanıklar ... ve ...'ın, maktul ...'a yönelik kasten öldürme suçundan kurulan hükümler yönünden,

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 24.01.2023 tarihli ve 2022/3221 Esas, 2023/212 Karar sayılı kararında sanık ... müdafileri, katılanlar ..., ... ve ... vekilleri ile Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Denizli 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.07.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6999, Karar No: 2015/7651, Tarih: 07.12.2015

**9. Ceza Dairesi         2015/6999 E.  ,  2015/7651 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 10 - 2012/78385

Mahkemesi : Karacabey Asliye Ceza

Tarihi : 01.12.2011

Numarası : 2010/616 - 2011/872

Suç : Kenevir ekme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde hasadını yaptığı 27 kök keneviri çuvallarla naklettiği esnada yakalanan sanık hakkında her zaman işlem yapılması ile hükümden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve TCK'nın 53. maddesinin bazı hükümlerini iptal eden Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140-2015/85 sayılı kararının infaz aşamasında dikkate alınması mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılama sonunda aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda tartışılıp sanığın suçunun sübutu kabul, olay niteliğine ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin edilmiş, cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 07.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/31831, Karar No: 2015/32529, Tarih: 17.11.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/31831 E.  ,  2015/32529 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÇERKEZKÖY İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/06/2015

NUMARASI : 2014/528-2015/563

Davacı, kıdem tazminatı farkı, ihbar tazminatı farkı ile gece çalışmasından kaynaklanan fazla mesai ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, asgari geçim indirimi alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 01/10/1997 – 14/12/2013 tarihleri arasında, davalı iş yerinde örme operatörü olarak çalıştığını, davacının aldığı son ücretin net 1.750 TL olduğunu, 100 TL kira yardımının ücrete dahil olduğunu, ayrıca yemek, servis, erzak, kira, yakacak yardımı ve ikramiye uygulaması olduğunu, asgari ücretin bankadan, kalan kısmının elden ödendiğini, iş yerinde gerçek ücret ile bordrolarda görülen ücret arasında çok ciddi farklar olduğunun müfettiş raporu ile tespit edildiğini, iş yerinde fazla çalışma yaptırıldığını, hafta tatillerinde ve ulusal bayram genel tali günlerinde çalışma yapıldığını, 14/12/2013 tarihinde hiçbir haklı sebep olmaksızın iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshedildiğini ileri sürerek ve fazlaya dair haklarını saklı tutarak, kıdem tazminatı farkı, ihbar tazminatı farkı ile gece çalışmasından kaynaklanan fazla mesai ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, asgari geçim indirimi alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, öncelikle kısmi dava açılmasına muvafakatleri bulunmadığını, talep sonucunun belirlenebilir olduğu durumlarda kısmi dava açılmasının mümkün olmadığını, esasa ilişkin olarak ise davacının 20. 01.2012 yılında istifa ederek işten ayrıldığını, 2006 yılında 7.500 TL 20.01.2012 tarihinde de 9.000 TL kıdem tazminatının davacıya ödendiğini, dolayısıyla kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiğini, davacının son ücretinin 1.219 TL olduğunu, bordroların davacının imzasını taşıdığını, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil çalışması olması durumunda bordrolara yansıtılarak ödeme yapıldığını, davacının ihtirazi kayıtsız ödemeleri kabul ettiğini ve taleplerin haklılığı kabul edilse bile alacakların zaman aşımına uğradığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, "somut olayda dava dilekçesi içeriği incelendiğinde çalışma süresi ve maaş miktarı davacı tarafça bilinmekte ve açıkça belli olup, bilinen çalışma süreleri ve dava dilekçesinde açık ve net bir şekilde belirtilen ücret seviyesi üzerinden, talep edilen işçilik alacaklarının ne şekilde hesaplanacağı gerek 1475 sayılı Yasada, gerekse 4857 sayılı Yasanın ilgili maddelerinde açık bir şekilde belirtilmiş olup, davacı yanca hesaplanmasının mümkün olduğu; bu haliyle, dava konusu işçilik alacaklarının her biri belirsiz alacak olmadığı halde belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığından, (Aynı mahiyette, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, ... Karar ve Yargıtay 22. Hukuk Dairesi,...Karar sayılı ilamları) açılan davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden" reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir”.

Belirtmek gerekir ki belirsiz alacak ve tespit davası;

1. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davası(Fıkra 1),

2. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası(Fıkra 3).

3. Kısmi eda ve külli tespit davası(maddenin gerekçesinde) olmak üzere üç türlü açılabilir.

Her üç dava türünde zamanaşımı dava tarihi esas alınarak belirlenir. Kısaca davanın açılması, zaman aşımının alacağın tamamı için kesilmesi sonucunu doğurur. Temerrüt olmadığı sürece, sadece faizin uygulanması farklılık arzedecektir. Kısmi eda külli tespit davasının, belirsiz alacak tahsil davasına göre olumsuz yönü, temerrüt sözkonusu değilse tespit talep edilen kısım için faizin dava tarihinden başlamamasıdır.

Belirsiz alacak ve tespit davası, sadece para alacakları için söz konusu olur. Konusu para olmayan eda davaları için belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Belirsiz alacak ve tespit davası, sadece para alacakları için söz konusu olur. Konusu para olmayan eda davaları için belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Davacı belirsiz alacak davasını tahsil (eda niteliğinde) talebi ile açmış ise en azından yargılama başında belirlenebilecek miktar üzerinden dava açmalıdır. Tahsil amaçlı belirsiz alacak davası açılması hâlinde alacaklı, tüm miktarı belirtmese dahi, davanın başında hukukî ilişkiyi somut olarak belirtmek ve tespit edebildiği ölçüde de asgarî miktarı göstermek durumundadır. Bu dava eda davası olmakla birlikte yargılama sırasında belirlenecek kalan miktar için tespit niteliğindedir. Yargılama sırasında davacı belirlenen bakiye miktarı davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi olmadan harcını tamamlayarak hüküm altına alınmasını talep edebilecektir. Bu durumda alacağın tamamı hüküm altına alınacağından ilama dayalı icra takibi yapılabilecektir.

Kısmi eda ve külli tespit davası olarak açıldığında, davacının başlangıçta belirleyebildiği miktarı dava dilekçesinde belirtmesine gerek yoktur. Kısmi davada olduğu gibi istediği miktarda açabilir ve alacağın belirleyemediği kalan kısmının tespitini isteyebilir. Bu durumda mahkeme kısmi olarak talep edileni tahsil, kalan kısmı ise tespit hükmü olarak hüküm altına alacaktır. Davacı tahsil amaçlı eda niteliğinde belirsiz alacak davası açıp, belirleyebileceği azami miktarı belirtmeden kısmi olarak talepte bulunduğunda, tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak devam etmesi için süre verilmeli, süre içinde azami miktarı belirtmediği takdirde, açılan davaya belirsiz alacak davasının bir türü olan kısmi eda külli tespit davası olarak devam edilmelidir. Kısaca belirsiz alacağın kısmi olarak belirsiz alacak davasına konu olması halinde, bu dava kısmi eda külli tespit davası olarak kabul edilmelidir.

Madde içeriğinden, belirsiz alacak veya tespit davası açılması için, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin; davacının kendisinden tam ve kesin olarak beklenememeli (gerçekten belirleyememeli) veya bu (objektif olarak) olanaksız olmalıdır. Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkansızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğinin davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

Bu madde “Hak arama durumunda olan kişi, talepte bulunacağı hukukî ilişkiyi, muhatabını ve bu ilişkiden dolayı talep edeceği miktarı asgarî olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağının tamamını tam olarak tespit edemeyebilir” gerekçesi ile hukuk sistemimizde kabul edilmiş ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olduğu da belirtilmiştir.

Açılacak davanın değeri veya miktarı biliniyor yahut belirlenebiliyor ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz. Zira madde gereği bu durumda davacının hukuki yararı yoktur.

Açılacak davanın değeri veya miktarı biliniyor yahut belirlenebiliyor ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz. Zira madde gereği bu durumda davacının hukuki yararı yoktur.

Maddenin 2. fıkrasında açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği belirtilmiştir. Maddenin bu fıkrası ile ilgili olarak gerekçede şunlara yer verilmiştir. “Baştan miktar veya değeri tam olarak tespit edilemeyen bir alacak için, davacının böyle bir ihmal ya da kusurundan söz edilemez. Bu sebeple, belirsiz alacak veya tespit davası açıldıktan sonra, yargılamanın ilerleyen aşamalarında, karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delilerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin, bilirkişi ya da keşif incelemesi sonrası), baştan belirsiz olan alacak belirli hale gelmişse, başında belirtmiş olduğu talebini artırabilmesi benimsenmiştir.”

Buradan hareketle dava konusu alacağın değeri veya miktarı karşı tarafın (işverenin) vereceği bilgi veya tahkikat aşamasında belirlenecek (bilirkişiden hesap raporu alınması gibi) ise alacağın dava açıldığında davacı tarafından objektif olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği kabul edilmelidir. Bu nedenle maddenin birinci ve ikinci fıkrasının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Kısmi dava türü ise 6100 sayılı HMK.’un 109. maddesinde tanımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasına göre “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir”. İkinci fıkrasına göre ise “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”. Belirtilen düzenleme karşısında kısmi dava açılabilmesi için;

1) Talep konusunun niteliği itibari ile bölünebilir olması,

2) Talep konusunun miktarının, taraflar arasında tartışmalı veya açıkça belirli olmaması gerekir.

Her ne kadar 107. madde de belirtilmemiş ise de belirsiz alacak ve tespit davası açılabilmesi için kısmi dava başlığı altında düzenlenen HMK.’un 109/2 maddesinin göz ardı edilmemesi gerekir. Zira hükme göre “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”. Burada talep konusunun taraflar arasında belirli olması halinde kısmi dava açılamayacağı vurgulanmıştır. Kısaca davacı alacağı belirli değil ise belirsiz alacak ve tespit davası açabileceği gibi fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava da açabilecektir. Alacak miktarı belirli ise kısmi dava veya belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Ancak madde de ayrıca talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız olması halinde kısmi dava açılamayacağı belirtilmiştir. O halde talep konusunun miktarı taraflar arasında tartışmalı ise davacı kısmi dava açabilir. Davacı, alacak miktarı tartışmalı olduğunda kısmi dava yerine belirsiz alacak davasına da başvurabilir.

Bir alacağın davanın açıldığı anda belirli mi belirsiz mi? tartışmalı mı tartışmasız mı? olduğu konusunda yukarda belirtilen hükümlerden hareketle uygulamada bazı ölçütler getirilmiştir.

Bunların başında gelen en önemli kriter alacağın likit olup olmadığı ölçütüdür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu likit alacak kavramını açıklamıştır. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez.

Görüldüğü gibi likit olma ölçütünde Yargıtay;

Alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olmasını ya da

Belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olmasını aramaktadır. Kısaca davacının yalnız başına ne kadar alacaklı olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez.

Diğer taraftan yargılama (tahkikat) sırasında hesap raporu alınmasını gerektiren her alacak belirsiz kabul edilmelidir. Davacının talep ettiği dava konusu alacağın miktarı veya değeri belirli ise hesap raporu alınmasına da gerek yoktur. Zira bu durumda hak kazanma veya ispat olgusu ayrık olmak üzere tartışmalı bir alacaktan söz edilemez. Zaten kanunun 107/2 maddesinde bu olgu “tahkikat sonucu belirlenme” olarak vurgulanmıştır. İş uyuşmazlıklarında genel olarak alacağın kesin ve net tutarı, ancak bir yargılama sürecinden ve hesap raporu sonrasında tam olarak tespit edilebilmektedir. Bu anlamda kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı giydirilmiş ücretten hesaplanır. Giydirilmiş ücrete işçinin çıplak ücreti yanında, ücret eklentileri ve sosyal yardımlar dahil edilir. Ayrıca belirtmek gerekir ki davacıdan davanın açılmasından önce ücretini ödeyerek talep konusunun miktarını belirlemesi için ekspertizden rapor ve mütalaa alma, delil tespiti gibi yollara başvurması istenemez. Davacının alacağının miktar olarak tespiti, mahkeme tarafından yapılacak delil tespitine veya hesap verme ve bilgi vermeye yönelik müstakil bir davanın açılmasına gerek olduğu durumlarda, HMK. m 107 anlamında “Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği” bir durum söz konusudur.