muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/16049, Karar No: 2019/8465, Tarih: 02.10.2019

Dava, el atmanın önlenmesi, eski hale getirme ve ecrimisil isteğine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, 26.04.2013 tarihinde mahallinde yapılmış olan keşifte dava konusu taşınmazın tamamına hafriyat dökülmüş olduğunun gözlemlendiği, 09.12.2014 tarihli ek raporda 2009 yılına ait ortofoto görüntülerinin incelenmesi sonucunda kum üretiminin davacının taşınmazı satın aldığı 2009 yılından önce bitirilmiş, ancak hafriyatın henüz dökülmemiş olduğunun tespit edildiği, çukurlaşan taşınmazın kotunun 122-124 metre, mevcut kotun ise 133-137 metre olduğu, buna göre 12 metre yüksekliğinde hafriyat dolgusunun mevcut olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına göre, davacının satın almış olduğu tarihte dava konusu taşınmazın çukurlaşmış olduğu anlaşılmakla, davalı bu nitelikteyken taşınmaza hafriyat dökmekle haksız işgalci durumuna düşmüştür. Davacı her ne kadar eski hale getirme bedelini talep etmişse de, bu istek dava konusu taşınmazın işgalden önceki niteliğine getirilmesi olarak değerlendirilmelidir. Buna göre, öncelikle taşınmazın bulunduğu yerde uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılarak taşınmazın işgalden önceki eski niteliğine nasıl getirileceğine ilişkin ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması, bundan sonra İcra İflas Kanunu 30. maddesi de göz önünde bulundurularak eski hale getirme talebi yönünden hüküm kurulması gerekmektedir.

Davalı vekilinin ecrimisile yönelik temyiz itirazlarına gelince, gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötüniyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarih 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan olumlu zarar ile kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar, malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı)

25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

25.05.1938 tarihli ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hakimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde HMK'nin 266 vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.

Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmi veriler getirtilmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için birim fiyatlar getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.

Eğer, özellikle arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Hal böyle olunca, mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca araştırma ve inceleme yapılması, taşınmazın işgalden önceki tarihteki niteliği de göz önünde bulundurularak uzman bilirkişiler aracılığıyla belirlenecek olan ecrimisil bedeline hükmedilmesi gerekirken, hafriyat döküm bedeline ilişkin tazminata hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle karar düzeltmeye gelen davalı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 19.09.2018 tarihli ve 2018/1848 Esas, 2018/15974 Karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına, yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde karar düzeltmek isteyene iadesine, 02.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/19547, Karar No: 2010/196, Tarih: 11.01.2010

**2. Hukuk Dairesi         2009/19547 E.  ,  2010/196 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Gebze Aile Mahkemesi

TARİHİ :30.4.2008
Yargıtay — Esas No: 2015/14479, Karar No: 2015/6350, Tarih: 10.11.2015

**23. Ceza Dairesi         2015/14479 E.  ,  2015/6350 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2012/216519

MAHKEMESİ : Kaş Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 19/04/2012

NUMARASI : 2011/14 (E) ve 2012/409 (K)

SUÇ : Mala zarar verme, tehdit, hakaret

SUÇ TARİHİ : 23/08/2010

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Olay gecesi sanıkların katılanın evinin önüne gelerek sinkaflı küfürler edip, “A.. seni öldüreceğiz, sana Kaş'ı dar edeceğiz” diyerek tehditlerde bulundukları, ayrıca evin camının atılan şişe sonucu kırıldığı, bu suretle sanıklar M.. K..'in mala zarar verme, tehdit, hakaret suçlarını; sanık L.. A..'un ise tehdit suçunu işlediği iddia olunan somut olayda;

1-Sanık M.. K.. hakkında mala zarar verme ve hakaret suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Görgü tespit tuttanağı, tanık beyanı ve tüm dosya kapsamından sanığın atılı suçları işlediği anlaşıldığından mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık M.. K..'in yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

TCK’nın 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 53/1-c bendindeki “velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan" yoksunluğun sanığın sadece kendi altsoyu yönünden koşullu salıverme tarihine kadar süreceği, altsoyu haricindekiler yönünden ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasında yer alan TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümün çıkartılıp yerine, “TCK'nın 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 1. fıkranın (c) bendinde yer alan kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlık yetkilerinin koşullu salıverilme tarihine, 1. fıkrada yazılı diğer haklardan cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına” ibaresinin eklenmek suretiyle sair yönleri usul ve Kanun'a uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2- Sanıklar M.. K.. ve L.. A.. hakkında tehdit suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Sanıkların olay gecesi katılanın evinin önüne birlikte giderek tehdit suçunu işlediklerinin anlaşılması karşısında TCK'nın 106/2-c maddesinde düzenlenen birden fazla kişi ile tehdit suçundan cezalandırılmaları gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

2- Sanıklar M.. K.. ve L.. A.. hakkında tehdit suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Sanıkların olay gecesi katılanın evinin önüne birlikte giderek tehdit suçunu işlediklerinin anlaşılması karşısında TCK'nın 106/2-c maddesinde düzenlenen birden fazla kişi ile tehdit suçundan cezalandırılmaları gerekirken yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10/11/2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/797, Karar No: 2016/9287, Tarih: 02.12.2016

**11. Hukuk Dairesi         2016/797 E.  ,  2016/9287 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02/07/2015 tarih ve 2014/132-2015/472 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 11/10/2016 günü hazır bulunan davalı vekili Av.... ile davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında sigortalısı ... Otelcilik A.Ş. olmak üzere 26/04/2013 başlangıç, 26/04/2014 bitiş tarihli 175.000 EURO sigorta primi bedelli ticari paket sigorta sözleşmesi imzalandığını, davalının sigorta primlerini 17.500 EURO'luk 10 eşit taksitte ödemeyi kabul ettiğini, poliçe uyarınca davalı şirket tarafından 35.000 EURO sigorta primi ödendiğini, davalının müvekkiline gönderdiği yazı ile poliçenin 12/07/2013 tarihi itibariyle feshedildiğini bildirdiğini, fesih yazısında sadece "yönetim kurulumuzun aldığı kararla" denmek suretiyle poliçenin haksız feshedildiğini, müvekkilince bakiye primlerin ödenmesi istenince davalı tarafça gönderilen cevabi ihtarnamede poliçenin bir başka sigorta şirketi ile yeni bir sigorta sözleşmesi yapılmış olması nedeniyle iptal edildiğini bildirdiğini, 6102 sayılı TTK'nın 1434/f.1-3 maddesi gereğince ödenmeyen sigorta primlerinin davalı tarafça ödenmesi gerektiğini, sigorta sözleşmesinin fesih tarihine kadar yürürlükte kaldığı dönemde müvekkilince davalıya toplamda 9.964,40 TL sigorta tazminatı ödendiğini, TTK'nın 1431/f.3 maddesine göre sözleşmede belirtilen rizikonun gerçekleştiğini ve bu nedenle sigorta priminin tamamının muaccel hale geldiğini, ödenmeyen sigorta prim bedeli nedeniyle davalı hakkında başlatılan takibe davalının haksız yere itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dışı mülk sahibi ... Otelcilik A.Ş'nin başka bir sigorta şirketi ile yeni bir sigorta poliçesi imzalaması nedeniyle dava konusu poliçenin iptal edildiğini, TTK'nın 1434 maddesi gereğince davacıya bakiye prim bedeli ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, dava dışı mülk sahibi ... Otelcilik A.Ş'nin başka bir sigorta şirketi ile yeni bir sigorta poliçesi imzalaması nedeniyle dava konusu poliçenin iptal edildiğini, TTK'nın 1434 maddesi gereğince davacıya bakiye prim bedeli ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından dava konusu poliçeye dayalı olarak 11 adet hasar dosyası açıldığı, onbirinci hasarın meydana geldiği tarihin 05/07/2013 olduğu, söz konusu hasar bedeli ödenmeden önce sigorta poliçesinin 12/07/2013 tarihi itibariyle davalı tarafça feshedildiği anlaşıldığından gerçekleşen hasarların B.8/8.4. maddesi uyarınca kısmi hasar niteliğinde olduğu, genel şartların anılan maddesi uyarınca kısmi hasarlarda tarafların poliçeyi fesih hakkını ancak tazminat ödemeden önce kullanabileceği, feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin primi gün üzerinden hesap edilip fazla alınan kısmın iade edilimesi gerektiği, dava konusu kısmi hasar 05/07/2013 tarihinde meydana gelmiş olup, tazminat ödemesi yapılmadan önce davalı tarafça 12/07/2013 tarihinde poliçenin feshedildiği, poliçenin 26/04/2013-12/07/2013 arasında 77 gün süre ile geçerli kaldığı, 77 gün için ödenmesi gereken sigorta priminin 36.917,85 EURO olduğu, ödenen 35.000 EURO düşüldüğünde davalı tarafça ödenmesi gereken prim bedelinin 1.917,85 Euro olduğu gerekçesiyle itirazın kısmen iptali ile takibin 1.917,85 EURO asıl alacak üzerinden devamına, 1.038 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının grekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve TTK 1428/2 maddesine göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.350,00 TL duruşma vekalet ücretinin herbir taraftan alınarak yekdiğerine verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 01,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, aşağıda yazılı bakiye 401,33 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 02/12/2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, sigorta sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle bakiye sigorta primlerinin tahsili istemine ilişkindir.

KARŞI OY

Dava, sigorta sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle bakiye sigorta primlerinin tahsili istemine ilişkindir.

Kısmi zarar hallerinde tarafların sigorta sözleşmesini feshedebilecekleri, ancak sigortacının fesih hakkını, kısmi tazminat ödemesinden sonra kullanabileceği TTK m. 1428'de öngörülmüştür. Bunun yanında Türk Hukuku'nda TTK m. 1430/3 sigorta ettirene, sigortacının sorumluluğu başlamadan önce kararlaştırılmış primin yarısını ödeyerek sözleşmeden cayma hakkı tanımıştır. Ayrıca sigorta sözleşmesi sürekli borç doğuran sözleşmelerdendir. Bu durum karşısında, sürekli borç ilişkisi doğuran sigorta sözleşmesinin feshini değerlendirirken, öncelikle sigorta sözleşmesinin bu niteliği yanında yukarıda bahsedilen iki maddenin bir arada değerlendirilmesi ve sonuca varılması gerekir.

TTK m. 1428'in haklı (sebepli) feshi düzenlediği, çünkü feshin sebepsiz olması (haksız fesih) halinde, kural olarak fesih beyanının sürekli borç ilişkisini sona erdirmeyeceği tartışmasızdır. Böylece sigorta sözleşmesinin sürekli borç doğuran sözleşme niteliği ve TTK m. 1430/3 maddesi karşısında aynı Yasa'nın 1428/2 maddesinin sözleşmenin haksız feshinde uygulanmayacağı sonucuna varılmalıdır. Bunun yanında yabancı hukuk sistemlerinde de TTK m. 1428/2'ye benzer madde var ise de, bu düzenleme sınırlı sigorta branşları için kabul edilmiş ve bunun yanında TTK m. 1430/2'ye benzer bir düzenlemede bu hukuk sistemlerinde bulunmamaktadır (Yar. Doç. Dr. Öztuna Birgül Sopacı, Yönetici Sorumluluk Sigortası, 2015 Bası, sayfa 402, 411). Türk Hukuku'ndaki bu farklılık TTK m. 1428/3, 1430/2'nin birlikte değerlendirilmesi zorunluluğunu karşımıza çıkarmakta ve TTK m. 1428'in ancak, sigorta sözleşmesinin sürekli borç ilişkisi doğuran sözleşme olması nedeniyle feshin haklı olması durumunda uygulanacağı, haksız fesih halinde uygulanamayacağının kabulünü gerektirmektedir. Yine mahkemenin davanın reddine gerekçe yaptığı, TTK m. 1428/2'nin tekrarı niteliğindeki genel şart hükmü ancak, yukarıdaki açıklamalar karşısında, feshin haklı olması halinde uygulanabileceği, sigorta sözleşmesinin haksız feshinde uygulanma olanağı olmadığı görüşüne varılmıştır.

Bir an için feshin haklı olup olmadığı ayrımı yapmaksızın TTK m. 1428/2'nin uygulanacağını düşünsek bile, TTK m. 1428/2'deki hakkın ancak makul sürede ve ilk kısmi hasardan sonra kullanılması gerekir. Çünkü, sözleşmenin tarafları, rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ilişkisini ve menfaatlerini daha gerçekçi olarak gözden geçirme imkanı elde ederler. Bunun sonucu olarak taraflara aynı sigorta branşında, birden fazla kısmi hasar meydana geldikten sonrada fesih olanağı tanımak, maddenin ve sigorta hukukunun ruhu ile bağdaşmaz.

Aynı poliçe içinde bir çok sigorta branşına teminat verilmesi halinde, kısmi hasar gerçekleştiği sigorta dalı veya dalları bakımından ancak TTK m. 1428/2 uygulanabilir. Hasar gerçekleşmeyen sigorta dalının feshi ise mümkün değildir.

Aynı poliçe içinde bir çok sigorta branşına teminat verilmesi halinde, kısmi hasar gerçekleştiği sigorta dalı veya dalları bakımından ancak TTK m. 1428/2 uygulanabilir. Hasar gerçekleşmeyen sigorta dalının feshi ise mümkün değildir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; öncelikle davalının kısmi bir veya birçok hasar meydana gelen sigorta dalları bakımındanda keyfi, sebepsiz fesih hakkını kullandığı göz önüne alındığında; fesih hakkının haklı sebep olmaksızın kullanıldığı ki bu şekildeki fesih beyanının borç ilişkisini sona erdirmeyeceği, diğer yönüylede feshin makul sürede kullanılmaması veya birden çok kısmi hasardan sonra kullanılmasının kabulünün mümkün olmadığı, ayrıca kısmi hasarın meydana gelmediği sigorta dalları bakımından haksız veya sebepsiz feshin sonuç doğurmayacağı düşünülmeden kararı onayan çoğunluğun görüşüne katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2016/5370, Karar No: 2016/6334, Tarih: 21.04.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/5370 E.  ,  2016/6334 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava,...gortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıcı sayılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312. maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 91 ila 94. maddelerinde) düzenlenmiştir.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz temyiz Dairesince görüşülmeyen bir karar, usul hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Hakim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olduğundan, hakim karar verdikten sonra dahi belgelendirilen feragat üzerine davanın bu nedenle reddine karar verebilir ise de, Yargıtay uygulamalarında (örneğin Hukuk Genel Kurulunun 21.10.1981 gün 1981/2-551, 1981/683 ve 2.6.1982 günlü 1982/376-547 sayılı kararları ile 11.4.1940 gün ve 1939/15-1940/70 sayılı tevhidi içtihat kararının gerekçesinden esinlenen uygulama) hüküm temyiz edildikten sonra vaki feragat üzerine mahkemece kendiliğinden bir karar verilmeyerek Yargıtay'ın bu konuda (feragat konusunda) mahkemece bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına dair verilecek kararından sonra ancak dosyayı ele alabilir ve feragate dayanarak davayı reddedebilir.

Bu itibarla; somut olayda davada feragat edildiği açıkça ve koşulsuz olarak bildirdiğinden, hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1118, Karar No: 2016/7623, Tarih: 16.03.2016

**13. Hukuk Dairesi         2016/1118 E.  ,  2016/7623 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, üyeleri olan davalıya konut kredisi kullandırdıklarını, ödenmeyen kredi taksitlerinin tahsili için başlattıkları icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının icra takibine vaki itirazının iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve yasal süresi içinde istem halinde dosyanın Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davalıya kullandırılan kredi taksitlerinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir. Davacının ...'tan konut kredisi aldığı çekişmesiz olup göreve ilişkin uyuşmazlığın yasal mevzuat kapsamında giderilmesi gerekmektedir. 205 Sayılı Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanunu'nun 1.maddesinde: "...na bağlı olmak ve ... mensuplarına bu konuda yazılı sosyal yardımları sağlamak ve merkezi Ankara'da bulunmak üzere (...) teşkil edilmiştir..." hükmü yer almaktadır. Yine aynı Kanunun 37.Maddesinde: "Kurumun her çeşit malları ile gelir ve alacakları, Devlet malları hak ve rüçhanlığını haizdir. Bunlara karşı suç işleyenler, Devlet Mallarına suç işleyenler gibi takibata tabi tutulurlar." düzenlemesi mevcuttur. Tüketici Mahkemelerinin görevini tayin eden 6502 Sayılı TKHK'nun 3. maddesinde Satıcı:"Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere, ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek ya da tüzel kişileri ifade eder." biçiminde tanımlanmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ...'ın, 6502 sayılı TKHK kapsamındaki "satıcı" sıfatında bulunmayan özel kanunla kurulmuş, ...na bağlı ve ... mensuplarına bu kanunda yazılı sosyal yardımları sağlamak amacı güden, ticari kazanç maksadı olmayan ve Tüketici Yasası ile 5411 sayılı yasa kapsamında banka veya finans kuruluşu olmayan bir kuruluş olduğu anlaşılmaktadır.

Keza, davacının da; bir ordu mensubu olduğu, bulunduğu mesleki statü gereği anılan özel yasa uyarınca sosyal yardımdan yararlandığı, "tüketici" sıfatının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda; taraflar arasındaki çekişmenin 6502 sayılı kanun kapsamına dahil olmadığı, ihtilafın genel hükümler uyarınca genel mahkemelerde çözülmesi gerektiği sonucuna varılarak işin esasına girilip sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken aksine düşüncelerle ve yazılı şekilde Tüketici Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.