muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/3967, Karar No: 2013/27274, Tarih: 22.11.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/3967 E.  ,  2013/27274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma-Nafaka

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı (koca) tarafından kusur belirlemesi, tazminatlar ve nafakalar yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 22.11.2013 günü temyiz eden davalı ... ile vekili gelmediler. Karşı taraf davacı ... vekili Av. ... geldi. Hükmü temyiz eden davalı vekili Av. ...'e çıkarılan tebligatın taşındığından iade edildiği görüldü. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,duruşma için taktir olunan 990 TL. vekalet ücretinin ...'ten alınıp ...'e verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, peşin alınan harcın mahsubuna ve 119.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 22.11.2013 (Cuma)
Yargıtay — Esas No: 2013/13168, Karar No: 2013/20556, Tarih: 28.11.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/13168 E.  ,  2013/20556 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı şirkette servis şoförü olarak çalıştığını, ücretlerinin ödenmemesi ve çalışma şartlarının çok ağır olması nedeniyle haklı olarak işi bıraktığını belirterek kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş akdini haklı nedenle feshettiği gerekçesi ile kıdem tazminatı ile diğer işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmiştir.

İşçi ücretlerinin ödenmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 37 nci maddesine göre, işçiye ücretin elden ya da banka kanalıyla ödenmesi durumunda, ücret hesabını gösteren imzalı ve işyerinin özel işaretini taşıyan “ücret hesap pusulası” verilmesi zorunludur.

Uygulamada çoğunlukla “ücret bordrosu” adı altında belgeler düzenlenmekte ve periyodik ödemelerde işçinin imzası alınmaktadır. Banka aracılığı ile yapılan ödemelerde banka kayıtları da ödemeyi gösteren belge niteliğindedir.

Ücretin ödendiğinin ispatı işverene aittir. Bu konuda işçinin imzasını taşıyan bir ödeme belgesi yeterli ise de, para borcu olan ücretin ödendiğinin tanıkla ispatı mümkün değildir.

4857 sayılı Yasanın 32 nci maddesinde, “Çalıştırılan işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda; tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı işçi sayısı, işyerinin bulunduğu il ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya üçüncü kişileri zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının, brüt ya da kanunî kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı müştereken yetkilidir. Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka hesapları dışında ödeyemezler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Anılan hükme göre, belli koşulların varlığı halinde ödemeler işçi adına açılacak banka hesabına yatırılmalıdır.

Uzun süre ücretlerinin ödenmediği iddiası karşısında, işverence cevap dilekçesinde dayanılmak kaydıyla yemin teklifi hakkının olduğu hatırlatılmalı ve gerekirse bu yönde usulü işlemler tamamlandıktan sonra sonuca gidilmelidir. Dairemizce, çok uzun süre ücret ödenmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu belirtilerek, hakimce resen yemin teklifinde bulunulabileceği de kabul edilmektedir

Somut olayda davacı çalıştığı 2009 yılı 8. ayından iş akdinin feshedildiği 31.05.2010 tarihine kadar ücretinin ödenmediğini belirterek ücret alacağı talebinde bulunmuştur. Mahkemece davacının talep ettiği 10 aylık ücretinin ödendiği davalı tarafından ispatlanamadığından 10 aylık ücretinin kabulüne karar verilmiştir. Davalı temyiz aşamasında davacının kendi el yazısı ile düzenlediğini iddia ettiği kasa

defteri ve cari hesap kartı sunmuştur. Söz konusu belgelerin üzerinde davacının ismi yazmakta borçlar kısmında avans, mazot vs. miktarları alacak kısmında ise her ayda 600,00 TL ödeme yapıldığı gösterilmiştir. Davalı tarafından sunulan bu belgeler temyiz aşamasında sunulmuş da olsa ödemeye ilişkin olmakla borcu sükût ettiren belge niteliğinde bulunmakla her zaman dikkate alınabilecektir. Bu nedenle mahkemece davacıya bu belgeler gösterilip diyecekleri sorulmalı, gerekirse yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuca gidilmelidir.

O halde davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazı kabul edilmeli ve bu belgeler değerlendirilmek üzere karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı tarafa iadesine, 28.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10506, Karar No: 2015/34847, Tarih: 07.10.2015

**4. Ceza Dairesi         2015/10506 E.  ,  2015/34847 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2011/76086

MAHKEMESİ : Çaycuma(Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 21/10/2010

NUMARASI : 2009/701 (E) ve 2010/384 (K)

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesinin, sanık N.. Ç..'in temyizi hakkında görüş içermeyip, davada herhangi bir sıfatı bulunmayan H.. Ç.. hakkında görüş bildirdiği,

Anlaşıldığından, O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık N.. Ç..'in temyiz isteği hakkında şimdilik bir karar vermeye yer olmadığına ve dosyanın, belirtilen husus yönünden EK TEBLİĞNAME DÜZENLENDİKTEN SONRA DAİREMİZE YOLLANILMAK üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 07.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/454, Karar No: 2022/1231, Tarih: 04.10.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2020/454 E.  ,  2022/1231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki “kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmesine ilişkin hüküm taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 553 parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak ... projesi kapsamında kamu yararı kararı alındığını, buna göre taşınmazın kamulaştırılması gerektiğini, taşınmaz malikinin uzlaşmaya çağrılmasına rağmen uzlaşmayı kabul etmediğini belirterek dava konusu taşınmaz hakkında kamulaştırma bedelinin tespiti ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; keşif kararı verilerek taşınmazın değerinin tespit edilmesini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin Kararı:

6. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.07.2017 tarihli ve 2017/47 E. 2017/425 K. sayılı kararı ile; ilgili kurumlardan taşınmazın niteliğine ilişkin celp edilen kayıtlar sonrasında bilirkişiler marifeti ile yapılan keşif sonrasında düzenlenen raporda taşınmaz tarım arazisi olarak belirlenerek 2942 sayılı Kanun’un 11/3-f maddesi gereğince net gelir yöntemine göre taşınmazın öncelikle m2 değeri yapılan münavebe sistemi ile belirlenip objektif değer attırıcı unsurlar da dikkate alınarak kamulaştırma bedelinin hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... köyü, 553 parselde tapuya kayıtlı 73,00 m2’lik taşınmazın tamamının kamulaştırmaya esas olmak üzere değerinin 76.599,32TL olarak tespitine, taşınmazın davacı ... adına takyidatlardan ari olarak tesciline, belirlenen kamulaştırma bedeline 21.05.2017 tarihinden 12.07.2017 tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine, kamulaştırma bedelinin davalıya ödenmesi hususunda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

7. İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, taraf vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

8. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 31.05.2018 tarihli ve 2018/495 E. 2018/1539 K. sayılı kararı ile; “…Dava konusu taşınmazın dosyaya ve bilirkişi raporuna yansıyan özelliklerine göre gelir metoduna göre belirlenen metrekare birim değerine % 300 oranında objektif değer arttırıcı unsur oranı uygulanması doğru olduğu gibi, her ne kadar dava konusu taşınmaz bedeli 2016 yılı esas alınarak tespit edilmişse de, istinaf kanun yolu incelemesi sırasında getirtilen ... İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nün davanın açıldığı 2017 yılına ilişkin resmi rakamları uygulandığında da, bilirkişi tarafından hesaplanan bedelin değişmediğinin anlaşıldığından, rapor zemin bedeli yönünden dairemizce doğru kabul edilmiş, Keza, hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmaz üzerindeki yapılara bedel tespit edilirken, yapının konumu ve ticari getirisi nedeniyle resmi birim fiyatları dışında ‘şerefiye’ adı altında ilave yapılmışsa da, davacı idarenin istinaf dilekçesinde; yapı bedelinin tespiti ile ilgili olarak herhangi bir itirazda bulunmadığı, HMK. nın 355.maddesinde ise; kamu düzenine ilişkin hususlar dışında istinaf incelemesinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağının belirtilmesi karşısında, davacı idarece açıkça istinaf konusu yapılmayan bu durumun ilk derece mahkemesi kararının değiştirilmesi sonucunu doğurmayacağı dairemizce kabul edilmiş olup, bu itibarla; Arazi nitelindeki taşınmaza net ürün geliri esas alınarak zeminine ve üzerindeki yapılara bedel tespit edilmesinde ve tespit olunan miktarın bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık görülmediğinden davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bent dışındaki istinaf itirazları yerinde değildir. Ancak; 1-2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 29. maddesi “10 uncu madde uyarınca mahkeme heyetinin harcırahları, 15. madde uyarınca mahkemece oluşturulan bilirkişilerin ve keşifte dinlenilen muhtarın mahkemece takdir edilecek ücretleri ile tapu harçları ve bu Kanunun gerektirdiği diğer giderler kamulaştırmayı yapan idarece ödenir.” hükmünü taşımaktadır. Bu madde gereğince yargılama giderlerinden davacı idare sorumludur. 6100 sayılı HMK'nın 323. maddesinde yargılama giderleri açıkça sayılmış, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince taktir olunacak vekalet ücretinin de yargılama giderlerinden olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar Kamulaştırma Kanunu'nun 29. maddesinde açıkça vekalet ücretinden söz edilmiyorsa da madde metninde yer alan “bu Kanunun gerektirdiği diğer giderler” ifadesinin genel olarak yargılama ile ilgili yapılması gereken tüm giderleri içine aldığı ve vekalet ücretinin de bu anlamda ödenmesi gereken yargılama gideri niteliğinde olduğunun kabulü gerekir

. Her ne kadar Kamulaştırma Kanunu'nun 29. maddesinde açıkça vekalet ücretinden söz edilmiyorsa da madde metninde yer alan “bu Kanunun gerektirdiği diğer giderler” ifadesinin genel olarak yargılama ile ilgili yapılması gereken tüm giderleri içine aldığı ve vekalet ücretinin de bu anlamda ödenmesi gereken yargılama gideri niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Bununla birlikte Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddeleri ile yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre davalı davanın açılmasına kendi hâl ve davranışıyla sebebiyet vermemiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilmez, dolayısıyla aleyhine vekalet ücretine de hükmedilemez. Kamulaştırma Kanunu'nun 8. maddesi gereğince idare ve taşınmaz mal maliki arasında anlaşma sağlanamaması halinde idare aynı yasanın 10. maddesine göre kamulaştırılan taşınmaz malın bedelinin tespiti ile bu bedelin ödenmesi karşılığında taşınmazın davalı üzerindeki tapusunun iptali ve idare adına tescili veya terkinine karar verilmesi için ilgili mahkemede dava açar. Söz konusu dava ve taşınmaz malikinin bu dava nedeniyle davalı sıfatını kazanması yasadan kaynaklandığından, davalının davanın açılmasına sebebiyet verecek eylem ve işlemlerinden söz etmek mümkün değildir. Tüm bu nedenlerle, davanın niteliği gereğince davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmeme gerektiğinin gözetilmemesi, Doğru olmadığı gibi, 28.04.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7139 sayılı yasanın 10/6. maddesi gereğince Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü harçtan muaf olup, bu itibarla harca karar verilmemesi de gerektiğinden, HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince hüküm düzeltilerek…davanın kabulü ile ... ili ... İlçesi ... köyü 553 parsel sayılı taşınmazın tamamının kamulaştırılma bedelinin 76.599,32 TL olarak kabul ve tespitine, tespit edilen kamulaştırma bedeline 21.05.2017 tarihinden, karar tarihi olan 12.07.2017 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz uygulanmasına, dava konusu 553 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline, davacı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü adına tapuya tesciline, kararın kesinleşmesi beklenilmeksizin kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen 76.599,32 TL'nin tapu maliki davalı tarafa ödenmesine, ödemenin derhal yapılması için ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, taşınmazın tapu kütüğüne şerh edilmiş haciz, ipotek, intifa hakkı, ihtiyati tedbir gibi her türlü takyidatların kamulaştırma bedeline yansıtılmasına…” karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

9. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

10. Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 06.11.2019 tarihli ve 2018/9456 E. 2019/17659 K. sayılı kararı ile; “…Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, taraf vekillerince yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge Adliye Mahkemesinin 14. Hukuk Dairesince kabulü ile HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmak suretiyle yeniden hüküm kurulmuş, bu karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; tarım arazisi niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... köyü 553 parsel sayılı taşınmazın zemininin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tespit edilmesine, üzerinde bulunan yapılara ise aynı kanunun 11/1-h maddesi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı taraf vekillerinin istinaf isteminde bulunduğu,tarafların istinaf isteminin incelenmesinde; idare lehine vekalet ücreti takdir edilmesi ve idarenin harçtan muaf olduğu halde harca hükmedilmesine ilişkin bendinin HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapı yönünden resmi birim fiyatlarına göre hesaplanan bedelden yıpranma payı düşülerek bulunan miktara hükmedilmesi gerekirken, yapının köy meydanında bulunması merkezi konumu ulaşımın kolay olması, bölgenin rafting turizmine açık olması gibi yasal olmayan gerekçelerle bedeline 25.000 TL şerefiye eklenmek suretiyle fazla bedel tespiti,

Doğru görülmemiştir,…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapı yönünden resmi birim fiyatlarına göre hesaplanan bedelden yıpranma payı düşülerek bulunan miktara hükmedilmesi gerekirken, yapının köy meydanında bulunması merkezi konumu ulaşımın kolay olması, bölgenin rafting turizmine açık olması gibi yasal olmayan gerekçelerle bedeline 25.000 TL şerefiye eklenmek suretiyle fazla bedel tespiti,

Doğru görülmemiştir,…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

11. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 05.02.2020 tarihli ve 2019/2835 E. 2020/147 K. sayılı kararı ile; hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın arazi niteliğinde olduğu ve yüzölçümünün de çok küçük olması nedeniyle arazi bedeline ne miktarda objektif artış eklenirse eklensin taşınmazın gerçek değerine ulaşılamayacağı için, şerefiye adı altında yapı bedelini artırmak suretiyle kamulaştırma bedelini tespit etmiş olduğu, idare tespitinde de yapı bedelinin, resmî birim fiyatlarından oldukça yüksek tespit edildiği, davacının yapı yönünden istinaf itirazında bulunmadığı göz önüne alındığında, Yargıtay bozma ilamına uyulması hâlinde, taşınmazın özel durumları göz önüne alınmaksızın ve idare tespitinin çok altında kalacak şekilde bedel tespit edilmesi sonucunu doğuracağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

12. Direnme kararı süresi içinde davacı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

13. Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin eldeki davada, davacı idare vekilinin istinaf dilekçesi göz önüne alındığında yapının merkezi konumda bulunması, ulaşımın kolay olması, bölgenin rafting turizmine açık olması, pansiyon turizmi imkanı gibi gerekçelerle şerefiye bedeli eklenmesinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

14. Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle istinaf kanun yolu ile ilgili kavram ve yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar bulunmaktadır.

15. Bilindiği üzere ülkemizde iki dereceli yargı sistemi uygulanmakta iken, 2004 yılında kabul edilen 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un yürürlüğe girmesi ve 6100 sayılı HMK ile istinaf kanun yolu hükümlerinin düzenlenmesi, bu düzenlemeye uygun olarak 20.07.2016 tarihinde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başlaması ile üç dereceli yargı sistemine geçilmiş bulunmaktadır.

15. Bilindiği üzere ülkemizde iki dereceli yargı sistemi uygulanmakta iken, 2004 yılında kabul edilen 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un yürürlüğe girmesi ve 6100 sayılı HMK ile istinaf kanun yolu hükümlerinin düzenlenmesi, bu düzenlemeye uygun olarak 20.07.2016 tarihinde bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başlaması ile üç dereceli yargı sistemine geçilmiş bulunmaktadır.

16. İstinaf ile ilgili monografilerin karşılaştırmalı hukuka ilişkin bölümlerinde “geniş (tam) istinaf sistemi” “dar istinaf sistemi” ayrımına yer verilmektedir. Geniş istinaf sistemi davanın istinaf merciinde adeta yeniden görülmesi ve yeniden hükme bağlanması esasına dayanmaktadır. Dar istinaf sistemi ise ilk derece mahkemesinde hükme bağlanmış olan davanın yeniden görülmesinden ziyade o davada verilen hükmün denetlenmesi esasını benimsemektedir. Buna göre geniş istinafta ikinci derece mahkemesi önüne yeni vakıa ve deliller getirtilmesi konusunda bir sınırlama bulunmamakta, istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlanmamakta, istinaf yoluna başvurmanın hükmün icrasını erteleyici etkisine getirtilen istisnalar sınırlı tutulmaktadır. Buna karşılık dar istinafta kanun yolu incelemesinin kural olarak istinaf dilekçesinde gösterilen sebeplerle sınırlı tutulduğu görülmekte, ikinci derece mahkemesinde yapılabilecek taraf işlemleri sınırlamalara tabi kılınmakta, yeni vakıa ve deliller ileri sürülmesi istisnai hâllerle sınırlı tutulmakta, istinaf incelemesi sırasında hükmün teminat karşılığında icrasına imkan veren hükümler bulunmaktadır. Hukuk Muhakemeleri Kanunumuz dar istinaf sistemini benimsemiştir. Gerçekten istinaf incelemesinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı tutulması, bölge adliye mahkemesinde yapılan istinaf incelemesinde kural olarak re’sen göz önünde tutulacak olanlar dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen savunmaların dinlenmemesi ve yeni delillere dayanılamaması ve bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp dosyayı bu mahkemeye geri göndermek konusunda geniş bir yetkiye sahip olması dar istinaf sistemine ait özelliklerdir (Ali Cem Budak; İlamat Torbası İstinaf Mahkemesi Karar İncelemeleri, Ekim 2020, s. 1-2).

17. İstinaf kanun yolu, 6100 sayılı HMK’nın sekizinci kısmının birinci bölümünün 341 ilâ 360. maddeleri arasında düzenleme altına alınmıştır.

18. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “İstinaf dilekçesi” başlıklı 342. maddesi “(1) İstinaf yoluna başvurma, dilekçeyle yapılır ve dilekçeye, karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenir.

(2) İstinaf dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

a) Başvuran ile karşı tarafın davadaki sıfatları, adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve adresleri.

b) Varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri.

c) Kararın hangi mahkemeden verilmiş olduğu ve tarihi ile sayısı.

ç) Kararın başvurana tebliğ edildiği tarih.

d) Kararın özeti.