muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/15445, Karar No: 2017/18354, Tarih: 11.09.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/15445 E.  ,  2017/18354 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın arttırılması davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 05/04/2016 gün ve 2015/20839 Esas - 2016/7038 Karar sayılı ilama karşı davalı idare vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Mahkemece uyulan bozma kararı uyarınca verilen hüküm, davalı idare vekilinin temyizi üzerine Darimizce Onanmış, bu karara karşı davalı idare vekilince karar düzletme isteminde bulunulmuştur.

Yapılan incelemede; 20.08.2016 tarihinde kabul edilerek 07.09.2016 gün 29824 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6745 sayılı Kanunun 35. maddesi ile 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiği anlaşılmakla; davalı idare vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 05/04/2016 gün ve 2015/20839-2016/7038 E/K sayılı onama ilamının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan değerlendirmede;

Dava imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın arttırılması istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

20.08.2016 tarihinde kabul edilerek 07.09.2016 gün 29824 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6745 sayılı Kanunun 35. maddesi ile 2942 sayılı Yasaya eklenen geçici 12. maddesi ile;

"24/02/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri; uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas

alınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibariyle güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir" hükmü getirilmiştir.

Bu durumda yukarıda açıklanan hususta rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği halde yazılı şekilde karar verilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davalıdan peşin alınan karar düzeltme harcı ile peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 11/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4628, Karar No: 2014/8878, Tarih: 02.07.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/4628 E.  ,  2014/8878 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/12/2013

NUMARASI : 2013/201-2013/664

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 16.04.2013 gününde verilen dilekçe ile şerhin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 16.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davacının maliki olduğu 42061 ada 1 parsel sayılı avlulu kargir ev vasfındaki taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde yer alan 06.06.2005 tarihli ve 8504 yevmiye numaralı "ev D.. Ç..'e aittir" belirtmesinin terkini isteğine ilişkindir.

Davalı Karabağlar Tapu Müdürlüğü davanın husumet nedeniyle reddini savunmuştur.

Diğer davalı D.. Ç.. taşınmazın şuf'a davasına konu edildiği halde şerhe ilişkin hüküm kurulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, şuf'a davasında verilen kararın sadece taşınmazın 1/2 payına ilişkin mülkiyet hakkının devrini sağlayacak nitelikte olduğu, muhdesat şerhinin intikali sonucunu doğurmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; İzmir İli, Karabağlar İlçesi, .... Mahallesi 42061 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 1/2 oranında paydaşı olan davacı N.. D.. dava dışı diğer hissedar Şükrü Süzeri'nin 1/2 hissesini 06.06.2005 tarihli ve 8504 yevmiye numaralı satış işlemi ile davalı D.. Ç..'e sattığını belirterek davalı D.. Ç..'e karşı şuf'a davası açmış, İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/267 Esas -2006/460 Karar sayılı kesinleşmiş ilamı ile

talebi kabul edilmiştir. Davacının şuf'a davası kabul edilmesine rağmen tapu kaydı üzerindeki "evin D.. Ç..'e ait olduğu" yönündeki şerh varlığını devam ettirmektedir. Davacı, taşınmazın cinsinin avlulu kargir ev olduğunu, şuf'a davasının kabul edilmesiyle birlikte otomatik olarak muhdesatın mülkiyetinin de kendisine geçtiğini iddia etmektedir. Gerçekten de taşınmaz üzerindeki muhdesat arza tabi olup muhdesatın arzdan ayrı olarak satışa konu edilmesi mümkün değildir. Dosya arasındaki tedavüllü tapu kayıtları ve akit tablosuna göre dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesatın (dava konusu avlulu kargir evin) önce paylı maliklerden Ş.S. ait olduğu sabittir. Önalım davasına konu 1/2 Ş. S. payının davalı D.. Ç..'e 06.06.2005 tarihinde muhdesatla birlikte satıldığının ve davacının D.. Ç..'e karşı açmış olduğu şuf'a davasının kabulüyle de muhdesatın artık davacı Nesrin'e döndüğünün kabulü gerekir. Bu nedenle davacının davalılardan şerh lehtarı D.. Ç.. aleyhine açmış olduğu şerhin terkini davasının kabulü gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddedilmiş olması doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 02.07.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4938, Karar No: 2024/2355, Tarih: 01.07.2024

**6. Hukuk Dairesi         2022/4938 E.  ,  2024/2355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/473 E., 2022/65 K.

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 27.11.2018

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/536 E., 2020/170 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı arsa sahibi vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı arsa sahipleri ile yine dava dışı yüklenici ... Turizm Eğitim ve Yatırım Tic. San. Ltd. Şti. arasında 20.03.2006 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, daha sonra müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan hak ve alacaklarla birlikte taşınmazı arsa sahiplerinden devralarak sözleşmenin tarafı haline geldiğini, Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/362 Esas, 2012/446 Karar sayılı ilamı ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, daha sonra müvekkilinin inşaatın tamamlanması için 26.04.2014 tarihinde...... Yapı İnşaat ile sözleşme imzaladığını, ilk yüklenici ... Turizm Eğitim ve Yatırım Tic. San. Ltd. Şti.’ye avans niteliğinde verilen ve davalıya satılan 1007 ada 10 parsel 2. Blok B Giriş 20 ve 21 numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyiniyetli olarak söz konusu bağımsız bölümü satın aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; dava konusu taşınmazın bulunduğu yapı için davacı ile dava dışı yüklenici arasında yapılan sözleşmenin Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/362 Esas, 2012/446 Karar sayılı ilamı ile geçmişe etkili bir biçimde feshine karar verildiği ve ilgili kararın 30.11.2012 tarihinde kesinleştiği, dava dışı yükleniciye verilen dava konusu bağımsız bölümün geçmişe dönük feshine karar verilen sözleşme gereği avans niteliğinde verildiği, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan 3. kişilerin bağımsız bölümlerin mülkiyetini iktisap edebilmeleri için yüklenicinin arsa sahiplerine karşı yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmesi ve inşaatı sözleşme koşullarına uygun olarak bitirip teslim etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını davalı vekili istinaf etmiştir.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu bağımsız bölümün dava dışı yükleniciden değil üçüncü kişiden satın alındığını, iyiniyetin korunması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi halinde yükleniciye avans olarak verilen ve 3. kişilere devredilen tapuların iadesinin isteyebileceği, yükleniciden temlik alan 3. kişilerin iyi niyet iddialarının dinlenemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine dayanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

TBK 19, 30.09.1988 tarihli ve 1987/2 Esas, 1988/2 Karar sayılı Yargıtay İBBGK Kararı.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemeleri'nin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Daha önce Dairemizce denetimden geçmiş benzer nitelikteki dosyalarda, Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2007/362 E., 2012/446 K. sayılı ilamıyla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verilmesine rağmen dava dışı yüklenicinin inşaatın yapımına devam ettiği, fesihten sonra da arsa maliki davacı tarafından dava dışı yükleniciye bağımsız bölüm devrinin yapıldığı, feshin muvazaalı olduğu iddia edilmiştir.

Bu durumda, anılan iddialar araştırılarak davacı arsa maliki ile dava dışı yüklenici arasında kesinleşen fesih kararına rağmen sözleşme ilişkisinin ve işin yapımının fiilen devam edip etmediği, inşaatın dava dışı yüklenici tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı hususları incelenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3. Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1. “Değerlendirme” bölümünün “2” no.lu bendi uyarınca davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2.“3” no.lu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

1. “Değerlendirme” bölümünün “2” no.lu bendi uyarınca davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2.“3” no.lu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13390, Karar No: 2012/15102, Tarih: 28.05.2012

**2. Ceza Dairesi         2011/13390 E.  ,  2012/15102 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2009/213295

MAHKEMESİ : Çan Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 11/06/2009

NUMARASI : 2009/59 (E) ve 2009/76 (K)

SUÇ : Elektrik enerjisi hırsızlığı

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

"Sayaç giriş sigortası çıkışından inek damındaki lamba ile süt sağma makinası hattına sayaçtan geçmeden enerji hattı çekmek" suretiyle kaçak elektrik kullanıldığına ilişkin 11.10.2008 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağı içeriği, tutanak düzenleyici tanıklar T.. Y.. ve C. B.'nun tutanak içeriğini doğrulayan yeminli anlatımları ve oluşa uygun bilirkişi raporu dikkate alındığında eylemin sübuta erdiği gözetilerek sanığın mahkumiyeti yerine yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 28.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1319, Karar No: 2021/7369, Tarih: 03.03.2021

**4. Ceza Dairesi         2018/1319 E.  ,  2021/7369 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

K A R A R

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiştir.

Ancak bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, 7188 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle, 5271 sayılı CMK'ya eklenen geçici 5. maddenin (d) bendi ile; "01/01/2020 tarihi itibariyle kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz" hükmü getirilmiştir.

Konuyu somut norm denetimi yoluyla inceleyen Anayasa Mahkemesi (25/06/2020, 2020/16, 2020/33; R.G. 19/08/2020, Sayı: 31218), sözü geçen geçici 5/d maddesindeki hükmün, "kovuşturma evresine geçilmiş" ibaresinin aynı bentte yer alan, "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görerek iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi kararında, hükme bağlanmış dosyalarla ilgili iptale karar verilmemiş ise de, 5271 sayılı Kanun'un 2/1-(f) maddesince hükme bağlanmış dosyalarla ilgili olarak kovuşturma evresinin kesinleşmeye kadar devam etmesi ve aynı Yasanın 251/3. maddesi gereği mahkûmiyet hükmü verildiği takdirde sonuç cezadan dörtte bir indirim öngörülmesi, bu durumunda temyiz incelemesi devam eden dosyalar bakımından lehe düzenleme getirmesi karşısında,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararında; sanık lehine getirilen yeni düzenlemenin, 7188 sayılı Kanunun 31. maddesi gereğince 5271 sayılı CMK'ya eklenen geçici 5. maddesiyle "kovuşturma evresine geçilmiş" dosyalar bakımından uygulanması gerektiğine işaret edildiğinden, temyiz incelemesi yapılan ve 5271 sayılı CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve 5271 sayılı CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirdiğinden, sanık ...'in temyiz nedenleri yerinde görülmekle, tebliğnameye aykırı olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayıp sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 03.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3457, Karar No: 2009/4250, Tarih: 15.06.2009

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2009/3457 E.  ,  2009/4250 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 8. İCRA MAHKEMESİ

Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastiyle ticarî işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi, alacaklılarını zarara uğratmak kastiyle mevcudunu eksiltmek ve gerektiği halde sermaye şirketinin iflasını istememek suçlarından sanıklar ... ve ...’nün tüm suçlardan ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının onama ve bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastiyle ticarî işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi ve alacaklısını zarara uğratmak kastiyle mevcudunu eksiltmek suçları hakkında kurulan hükme yönelik temyiz incelemesi sonucunda;

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca istem gibi ONANMASINA,

Gerektiği halde sermaye şirketinin iflasını istememek suçuna ilişkin kurulan hükmün temyiz incelemesi sonucunda ise;

Sanıklara isnat edilen suçun oluşup oluşmadığının anlaşılabilmesi için öncelikle, İİK’nun 179.ve TTK’nun 324.maddesinde öngörülen koşullarda şirketin aktif ve pasif durumunun belirlenerek sonucuna göre şirketin iflasının gerekip gerekmediğinin tespiti zorunludur. Mahkemece borçlu şirkete ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayini gerekirken, eksik araştırma ile beraatlerine karar verilmesi isabetsiz olduğundan temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün istem gibi BOZULMASINA, 15.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/170, Karar No: 2025/6752, Tarih: 30.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2025/170 E.  ,  2025/6752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/194 Esas, 2024/217 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Karşıyaka 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20.09.2024 Tarihli ve 2023/34 Esas, 2024/391 Karar Sayılı Kararı

Davacılardan ..., ... ve ...'nın murisleri ...'dan intikal eden alacakları ile davacı ...'nin ise kendisi, vefat eden eşi ve annesinden intikal eden alacaklarının ihlas Finas Kurumu A.Ş'den davalı şirket arasında temlik sözleşmesi yapıldığı, para borçlarında ifa yeri hem alacaklının yerleşim yeri hem de genel yetki kuralı uyarınca davalının yerleşim yeri olduğundan, genel yetki kuralına göre davalı şirketin yerleşim yeri Edremit olup, alacak sahiplerinin ödeme zamanındaki adresi Karşıyaka olmadığından yetkisiz mahkeme olup, seçim hakkı davalıya geçmiş olduğu ve yetkili mahkemenin Edremit Asliye Hukuk Mahkemeleri olması gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Edremit 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.11.2024 Tarihli ve 2024/194 Esas, 2024/217 Karar Sayılı Kararı

Davacıların murislerinin, davalı şirketten 15.12.2010 tarihli sözleşmeden kaynaklı olarak döviz alacağı olduğunu iddia ettikleri, iş bu sözleşme incelendiğinde ödeme yerinin belirtilmediği dolayısı ile sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda sözleşmede aksine bir şart konulmamış ise para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödeneceğinden, ifa yeri de alacaklının yerleşim yeri olacağını, eldeki davada tüm mirasçılar birlikte olarak murislerin terekesinden kaynaklı alacağa ilişkin mirasçı davacı ...'nin adresi olan Karşıyaka Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtıklarını ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 10 uncu maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, sözleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3.6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir."

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3.6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir."

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi şöyledir:

“Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.”

5. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları"" başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir.

" Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz."

6. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve

dördüncü fıkrası şöyledir:

"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz."

"Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir."

"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

7.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) " İfa yeri " başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir.

"Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir.

Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.

Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir."

C. Değerlendirme