muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/26592, Karar No: 2010/8056, Tarih: 05.04.2010

**12. Hukuk Dairesi         2009/26592 E.  ,  2010/8056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 13. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/09/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vasisi H.A.tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu keşideci H. Y. hakkında, 01/05/2008 tanzim, 15/05/2008 vade tarihli 85.000 TL miktarlı bonoya dayanılarak, senet lehdarı Talip Peker tarafından kambiyo senetlerine özgü yolla takip yapılmaktadır.

Borçlu 05/08/2008 tarihinde süresinde icra mahkemesi nezdinde, alacaklıyı tanımadığını, 90 yaşında yatalak hasta olduğunu belirterek borca ve imzaya itiraz etmiş, dilekçe ekinde de sağlık kurulundan alınan heyet raporu sunmuştur. Rapor içeriğinden borçlunun 1339 doğumlu ve beyin rahatsızlığı geçirdiği, buna bağlı olarak da ameliyat olduğu anlaşılmaktadır. Bono düzenleyen kişinin temyiz kudretini haiz bulunması ve reşit olması şarttır. Ehliyetsizliğin yasa hükümlerine göre takibin/davanın her safhasında süreye bakılmaksızın ileri sürülmesi mümkün olup, anılan husus kamu düzeni ile de ilgili olduğundan re'sen değerlendirilmelidir. Zira ehliyetsizlik irade bildirimini geçersiz kılar ve bu durumdaki kişinin yapmış olduğu tasarruflar hukuki sonuç doğurmaz. Diğer taraftan ehliyetsizliğin tespiti bir uzmanlık işi olup, bu hususta yasa ile görevlendirilmiş kişi veya kurul ya da kurumdan alınacak raporlarla belgelendirilmesi zorunludur.

Somut olayda, borçlunun dilekçesi ekindeki 09/02/2006 tarihli Aksaray Devlet Hastanesi'nden verilmiş heyet raporundan, yine 25/09/2008 tarihli Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden verilen raporlar içeriğinden, borçlu H.Y.a Alzheimer hastalığı teşhisi konulduğu, bu halinin 3-4 yıldır süregeldiği, akli dengesinin akıllıca yaşam sürmek için yeterli olmadığı, iradesinin kararlar ve hareketleri üzerinde olumsuz etki yaptığı, sürekli yardıma muhtaç olduğu, kendisine vasi tayini gerektiği karar altına alınmıştır. Bu rapor sonucuna göre de adı geçene Şereflikoçhisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 14/01/2009 tarih ve 2008/439E, 2009/29 K. sayılı kararı ile kızı H.A.TMK'nun 405. maddesi uyarınca vasi tayin olunmuştur. Bu durumda borçlunun dayanak senedin tanzim tarihinde ehliyetsiz olduğu kanıtlanmıştır. Belirtildiği üzere ehliyetsizlik irade bildirimini geçersiz kıldığından ve bu durumda olan kişinin yapmış olduğu işlemler, tasarruflar da hukuki sonuç doğurmaz.

Açıklanan nedenlerle mahkemece öncelikle ehliyet hususunun değerlendirilerek anılan ilkeler doğrultusunda inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile imzaya itirazın reddine dair hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Borçlu vasisi H.A.'ın temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 05/04/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12985, Karar No: 2012/8771, Tarih: 15.05.2012

**11. Ceza Dairesi         2011/12985 E.  ,  2012/8771 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

10.05.2012 günü UYAP kanalı ile mernis üzerinden alınan güncellenmiş nüfus kayıt örneğinden sanığın, hükümden sonra 26.11.2008 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından 5237 sayılı TCK.nun 64. maddesi uyarınca kamu davasının düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı Yasanın 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak sanığın vefat etmesi nedeniyle hakkında açılan kamu davasının 5237 sayılı TCK.nun 64. maddesi uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE, 15.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/8921, Karar No: 2024/585, Tarih: 17.01.2024

**12. Hukuk Dairesi         2023/8921 E.  ,  2024/585 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı İlk Derece Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Alacaklının temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere ve kararın gerekçesine göre alacaklının temyiz itirazlarının REDDİNE;

2- Borçlunun temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Alacaklı tarafından borçlu aleyhinde genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız takipte, borçlunun borca itiraz etmesi üzerine alacaklının itirazın kaldırılması talebiyle icra mahkemesine başvurduğu, İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile 192.113,26 TL alacağa yönelik itirazın kaldırılmasına, asıl alacağın %20’si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, yine borçlu tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine, Dairemizin 08.09.2021 tarih ve 2022/8816 E. - 2023/1914 K. sayılı kararı ile "teyit" başlıklı 13.09.2019 tarihli belge içeriği birlikte değerlendirildiğinde; belgenin ... adına Mali Hizmetler Müdürü Nagihan Karaca tarafından imzalandığı, üst yönetici ve dolayısıyla harcama yetkilisi olarak Belediye Başkanının imzasının bulunmadığı, harcama yetkisinin belgede imzası bulunan Mali Hizmetler Müdürü Nagihan Karaca'ya devredildiğine dair yazılı bir belgenin sunulmadığı ve iddia edilmediği, dar yetkili icra mahkemesince bu hususun araştırma konusu yapılamayacağı anlaşıldığından, dayanak belgenin İİK'nın 68/1 maddesi kapsamındaki belgelerden sayılamayacağı ve alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği, alacaklının itirazın kaldırılması isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz” olduğu gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulduğu, bozma kararına uyularak İlk Derece Mahkemesince, dosya alacağının borçlu tarafından haricen ödendiği gerekçesi ile davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Borçlu süresi içerisinde itirazda bulunduğundan itirazdan açıkça feragat edilmediği sürece, borcun ödenmesi ya da icra takip dosyasının infaz edilmiş olması itirazın kaldırılması isteminin esasının incelenmesine engel teşkil etmez.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, yukarıda bahsi geçen bozmadaki gerekçe ile itirazın kaldırılması isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Borçlu süresi içerisinde itirazda bulunduğundan itirazdan açıkça feragat edilmediği sürece, borcun ödenmesi ya da icra takip dosyasının infaz edilmiş olması itirazın kaldırılması isteminin esasının incelenmesine engel teşkil etmez.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, yukarıda bahsi geçen bozmadaki gerekçe ile itirazın kaldırılması isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ:Davalı/borçlunun temyiz isteminin kabulü ile Menemen İcra Hukuk Mahkemesinin 08.06.2023 tarih ve 2023/102 E. - 2023/146 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/4. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 17.01.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22028, Karar No: 2014/19272, Tarih: 23.12.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/22028 E.  ,  2014/19272 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 18/07/2014

NUMARASI : 2013/289-2014/304

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili, davalı G.. A.. vekili ve davalı H.. Ç.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; 02/07/2012 tarihinde davalı H.. Ç..' ın sevk ve idaresinde bulunan otobüsün kırmızı ışık ihlali yaparak, davalı L.. K..'ın sürücüsü olduğu davalıya ait araca çarptığını, Ankara 24.Asliye Hukuk Mankemesi'nin 2012/63 D.iş sayılı dosyası ile aracın bedelinin 110.000,00TL olduğunu ve 50.000,00TL'ye satılabileceğini belirterek zararın 60.000,00TL olarak belirlendiğini, aracın müvekkili tarafından 72.000,00TL'ye satıldığını, belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 38.000,00TL tazminatın olay tarihi olan 02/07/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan kusur ve sorumlulukları oranında tahsilini talep etmiştir.

Davalı L.. K..; kusursuz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı H.. Ç.. vekili; bu durumun Sincan Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2013/206E sayılı dosyasındaki deliller de değerlendirildiğinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ayrıca davacının talep ettiği miktarın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı G... Sigarta A.Ş vekili; 34 .. plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMSS poliçesi ile sigortalandığını, poliçe teminatının araç başına 22.500TL olduğunu, talep edilen miktarın fahiş olduğunu savunmuştur.

Davalı Z... Sigorta A.Ş vekili; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile, davalılar H.. Ç.. ve G... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın kabulüne, 38.000,00 TL sigorta tazminatının bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalılar L.. K.. ve Z.. A.. aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili, davalı G.. A.. vekili ve davalı H.. Ç.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olup, davalı G.. A.., zarara neden olan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, Z.. Sigorta A.Ş ise ihtiyari mali sorumluluk sigortacısıdır.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Dosya içerisinde davalı H.. Ç..'a ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin poliçe ve ihtiyari mali sorumluluk poliçesi bulunmaktadır.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Dosya içerisinde davalı H.. Ç..'a ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin poliçe ve ihtiyari mali sorumluluk poliçesi bulunmaktadır.

Somut olaya göre; davalı G.. Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen 25/03/2012 tarihli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine göre; maddi zarar araç başı 22.500,00-TL olarak belirlenmiştir. Bu limitin üzerindeki zararlar için ihtiyari mali sorumluluk sigortasının, poliçeden kaynaklanan sorumluluğu başlayacaktır. Mehkemece alınan bilirkişi raporuna göre gerçek zarar miktarı 38.000,00-TL olarak belirlenmiştir. Dolayısı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası limitlerinin üzerinde kalan miktar için davalı Z.. A..'nin sorumlu olduğu gözetilmeden yazılı şekilde hüküm verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre ise;

Davalı G.. A.. yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden poliçe limitlerine göre sorumlu olmasına karşın, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tamamı üzerinden sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekili, davalı G... Sigorta A.Ş vekili ve davalı H.. Ç.. vekili yararına hükmün BOZULMASINA, peşin harcın temyiz eden davacı ile davalılar G.. Sigorta A.Ş ve H.. Ç..'a geri verilmesine 23/12/2014 gününde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/8610, Karar No: 2015/955, Tarih: 13.01.2015

**4. Ceza Dairesi         2014/8610 E.  ,  2015/955 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğa yükletilen tehdit eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA, 13/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23004, Karar No: 2015/1337, Tarih: 04.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/23004 E.  ,  2015/1337 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 04/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2011/835, Karar No: 2012/177, Tarih: 24.04.2012

**Ceza Genel Kurulu         2011/3-835 E.  ,  2012/177 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname: 2008/223265

Yargıtay Dairesi : 3. Ceza Dairesi

Tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu orman yangınına neden olmak suçundan sanıklar Hüseyin Yeniay ve İlyas Yeniay'ın 6831 sayılı Yasanın 110/3, 110/3-2. cümlesi ve 5237 sayılı TCY’nın 62. maddesi uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, hükmolunan cezaların ertelenmesine, sanıkların katılanın zararını gidermemesi nedeniyle haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına ilişkin, Çerkezköy 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 10.06.2008 gün ve 120-186 sayılı hükmün sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Ceza Dairesince 27.10.2011 gün ve 313-15318 sayı ile;

“Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumuna ilişkin uygulama esasları ve koşullarının belirlendiği Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.02.2009 tarih 250-13 sayılı kararında 'suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesinde zarar yönünden, kanaat verici basit bir araştırma ile belirlenecek maddi zararların esas alınması, manevi zararların bu kapsama dahil edilmemesi gerektiği' görüşünün benimsenmesi dikkate alınarak mahkeme tarafından meydana gelen zarar, kanaat verici ve basit bir araştırma ile saptanıp, sanıktan tespit edilen bu zararı giderip gidermeyeceği sorulup, diğer koşullarında mevcudiyeti halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıyla ilgili olarak bir karar verilmesi gerekirken, belirtilen eksiklikler yerine getirilmeden ve denetime imkan verecek şekilde değerlendirme yapılmadan sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi” isabetsizliğinden diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca 27.12.2011 gün ve 223265 sayı ile;

“İtiraza konu dosya kapsamının tetkikinde, sanıkların gölde balık tutma amacı ile geldikleri yerde yaktıkları ateşin ormana sıçraması ile atılı suçu işledikleri, mahallinde serbest orman bilirkişisi ile yapılan incelemede idarenin 10.365 TL fıstık çamı bedeli, 13.083 TL ağaçlandırma gideri, 258 TL yangın söndürme giderinin oluştuğu, bu hususun 22.01.2008 günlü oturumda sanıklar müdafiine de okunduğu, dolayısıyla zarar miktarını öğrendikleri; diğer taraftan konu ile ilgili Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.02.2009 tarih ve 2008/11-250 esas 2009/13 sayılı kararında, sanıktan tespit edilen zararı giderip gidermeyeceğinin sorulmasının gerektiğine dair bir hükmün de bulunmaması, sanıkların tespit edilen zararı giderme konusunda bir gayretlerinin de olmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Konumuzla ilgili hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair düzenlemenin yer aldığı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun değişik 231/6. maddesinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için, sanığın kasıtlı suçtan mahkûm olmaması kişilik özellikleri itibarıyla suç işlemeyeceği yönünde kanaate varılması ve zararın giderilmesi gerekmektedir, olayımızda mahkemece sadece zararın giderilmediği gerekçesi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılma müessesesi uygulanmamıştır. Ancak yukarıda izah edildiği üzere zarar tespit edilmiş ve sanıklarca giderilmemiştir.

Bu nedenle, CMK'nın 231/6. maddesi uyarınca zararın belirlenmesi, sanıkların bunu gidermemesi ve mahkemenin sadece bu hususa dayanan gerekçesinin yeterli olduğu” görüşüyle itiraz yasa yoluna başvurularak, Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına ve dosyanın esastan incelenmesi için Özel Daireye gönderilmesine karar verilmesi isteminde bulunulmuştur.

Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulu'nca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanması açısından, mahkeme tarafından zarar miktarının belirlenmesi ve belirlenen bu zararı ödeyip ödemeyeceğinin sanıktan sorulmasının gerekip gerekmediğinin belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya içeriğinden;

Sanıklar hakkında tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu orman yangınına neden olmak suçundan kamu davası açıldığı, katılan kurum tarafından toplam 22.566 Lira zararın meydana geldiğinin bildirildiği, yerel mahkeme tarafından suç niteliğinin belirlenmesi ve katılan kurumun uğradığı zararın tespiti amacıyla 01.11.2007 tarihinde mahallinde keşif yapıldığı, katılan kurumun uğradığı zararı da gösterir bilirkişi raporunun, 22.01.2008 günlü oturumda sanıklar müdafiine okunduğu ve yüklenen suçu kabul etmeyen sanıkların zararı karşılayacaklarına ilişkin bir savunmada bulunmadıkları gibi, zararın ödenmesi yönünde herhangi bir irade de ortaya koymadıkları anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir hukuki çözüme ulaşılabilmesi için öncelikle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun niteliği ve uygulanma koşulları üzerinde durulması gerekmektedir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, hukukumuzda ilk kez çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasasının 23. maddesi, büyükler hakkında ise 5271 sayılı CYY’nın 231. maddesine 19.12.2006 gün ve 26381 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5560 sayılı Yasanın 23. maddesiyle eklenen 5 ila 14. fıkraları ile kabul edilmiş, aynı Yasanın 40. maddesiyle de 5395 sayılı Yasanın 23. maddesi değiştirilmek suretiyle, denetim süresindeki farklılık hariç olmak koşuluyla, çocuk suçlular ile yetişkin suçlular, hükmün açıklanmasının geri bırakılması açısından aynı koşullara tabi kılınmıştır.

Başlangıçta yalnızca yetişkin sanıklar yönünden, şikâyete bağlı suçlarla sınırlı olarak hükmolunan bir yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası için kabul edilen bu kurum, 08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak, aynı gün yürürlüğe giren 23.01.2008 gün ve 5728 sayılı Yasanın 562. maddesiyle, 5271 sayılı Yasanın 231. maddesinin 5 ve 14. fıkralarında yapılan değişiklikle, hükmolunan iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezaları için de uygulanabilir hale getirilerek, Anayasa’nın 174. maddesinde güvence altına alınan inkılâp yasalarında yer alan suçlar ayrık olmak üzere tüm suçları kapsayacak şekilde düzenlenmiş, 01.03.2008 günü yürürlüğe giren 26.02.2008 gün ve 5739 sayılı Yasa ile 3713 sayılı Yasanın 13. maddesinde yapılan değişiklik ve 1632 sayılı Askeri Ceza Yasasına eklenen Ek 10. madde ile de; 15 yaşından büyüklerin işledikleri terör suçları ile 1632 sayılı Yasada yer alan suçlar yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsam dışına çıkarılarak kurumun uygulanma alanı tekrar daraltılmış, 25.07.2010 gün ve 27650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 22.07.2010 gün ve 6008 sayılı Yasanın 7. maddesiyle 231. maddenin 6. fıkrasına eklenen cümleyle, sanığın kabul etmemesi halinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyeceği esası getirilmiş, 3713 sayılı Yasanın 13. maddesindeki “onbeş yaşını tamamlamamış” ibaresi yürürlükten kaldırılmak suretiyle bu kurumun terör suçu işleyen 15 yaşından büyük çocuklar yönünden de uygulanmasına olanak sağlanmıştır.

5560, 5728, 5739 ve 6008 sayılı Yasalar ile gerçekleştirilen değişiklikler sonucu hükmün açıklanmasının geri bırakılabilmesi için;

a) Suça ilişkin;

1- Yapılan yargılama sonucunda, sanık hakkında mahkûmiyet hükmü tesis edilmeli ve hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasından ibaret olmalıdır.

2- Suç, Anayasanın 174. maddesinde güvence altına alınan İnkılâp Yasalarında yer alan suçlardan bulunmamalıdır.

3- 01.03.2008 tarihinden itibaren işlenen suçlarda ise, suçun ayrıca 3713 sayılı Yasa ile 1632 sayılı Yasa kapsamında yer alan suçlardan olmaması gerekmektedir.

b) Sanığa ilişkin;

1- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

2- Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesi,

3- Mahkemece; sanığın, kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate ulaşılması,

4- Sanığın bu kurumun uygulanmasını kabul etmesi,

Koşullarının varlığı gerekmektedir.

Tüm bu koşulların bulunması halinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek ve sanık beş yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulacaktır.