muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/821, Karar No: 2014/4352, Tarih: 10.04.2014

Dava, orman kadastrosuna ve kadastro tesbitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu, 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parsel orman olarak sınırlandırılmıştır.

Mahkemece, çekişmeli .....ada 46 sayılı parselin M.. Ç..'a ait olduğu belirtilen 8172,26 m2'lik, M.. Ç..'a ait olduğu belirtilen krokide (B) harfi ile gösterilen 10169,46 m2'lik, H.. Ç..'a ait olduğu belirtilen 52008,02 m2'lik, M.. Ç..'a ait olduğu belirtilen 1 nolu taşınmazın 12007,09 m2'lik, 2 nolu taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 5769,95 m2'lik, Köy Tüzel Kişiliğine ait olduğu belirtilen (B2) ile gösterilen 144620,25 m2'lik bölümlerinin orman sayılmayan yerlerden olduğu ve zilyetlikle taşınmaz edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; öncelikle, davacı Köy Tüzel Kişiliği, 21/09/1994 tarih ve 7 sıra nolu meyvelik ve çayır niteliğindeki 20 ha yüzölçümündeki tapu kaydına dayanmasına rağmen tapu kaydının ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ile birlikte varsa revizyon kayıtları, tescil davası sonucu oluşmuş ise dava dosyası ve tescil krokisi getirtilip usûlünce uygulanmamış, dayanak tapu kaydının çekişmeli taşınmazın temyize konu (B2) ile gösterilen 144620,25 m2'lik kısmını kapsayıp kapsamadığı belirlenmemiş, sınırlar zeminde bulunup fen bilirkişiye krokisi üzerinde göstermesi istenmemiştir. Tesciline karar verilen temyize konu kısımlar yönünden komşu parsellerin tutanakları ve dayanak belgeleri getirtilip keşifte uygulanmamış, çekişmeli taşınmazı ne şekilde sınır gösterdiği belirlenmemiş, taşınmazın 6831 sayılı Kanunun 17/2. maddesi gereğince orman içi açıklığı niteliğinde olup olmadığı orman bilirkişi raporunda açıklanmamıştır. Yine, davacı gerçek kişiler adlarına tesciline karar verilen bölümler yönünden yapılan zilyetlik araştırması da yetersiz olup taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek yerlerden olup olmadığı, davacı gerçek kişiler yararına imar ve ihya ile zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında tereddüt oluşturmaktadır. Eksik araştırma ve incelemeye, yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz.

Bu nedenle; mahkemece, öncelikle davacı Köy Tüzel Kişiliğinin dayandığı tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri, varsa krokisi ile revizyon kayıtları, tescil davası sonucu oluşmuş ise dava dosyası ve tescil krokisi, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanakları, dayanak belgeleri, oluşmuşsa tapu kayıtları, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı, tesbit tutanağının düzenlendiği tarihten 15 veya 20 yıl önce çekilmiş hava fotoğrafları ile bu fotoğraflardan üretilmiş memleket haritası, topografik fotogrametri yöntemiyle düzenlenen kadastro haritaları, geniş pafta örneği ile komşu parsellere ilişkin kadastro tesbit tutanak ve dayanakları ilgili yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek bir orman mühendisi, bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 sayılı kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 sayılı Kanunun 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 sayılı Kanunun 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapıları, bitki örtüsü ve çevreleri incelenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftasının ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, fotogrametri yöntemiyle düzenlenen kadastro paftalarında zilyet ve tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı belirlenmeli, çekişmeli taşınmazın miktarı ve konumuna göre 6831 sayılı Kanunun 17/2

. maddesi gereğince orman içi açıklığı niteliğinde olup olmadığı, orman içi açıklıklarının zilyetlikle kazanılamayacağı gözetilmeli; davacı Köy Tüzel Kişiliğinin dayandığı tapu kaydı, yerel bilirkişiler ve tanıklar yardımı ile komşu parsel tutanaklarından da yararlanılarak yöntemince gereği gibi zemine uygulanıp, varsa revizyon kayıtları da dikkate alınarak, 3402 sayılı Kanunun 20/C ve 32/3. maddeleri gereğince yüzölçümüne değer verilerek kapsamı belirlenmeli, asıl taşınmazın kapsamı, orman veya ormandan açma değilse, miktar fazlasının sınırda bulunan eylemli ormandan açma yapılarak kazanıldığı kabul edilmelidir. Dayanak tapu kaydının dava konusu taşınmaza uymadığı ya da tamamı itibariyle başka taşınmaza revizyon gördüğü belirlendiği takdirde davacı köy tüzel kişiliği adına aynı çalışma alanı içinde belgesizden tesbit edilen taşınmaz miktarı göz önünde bulundurulmalı; taşınmazın zilyetlikle kazanılacak kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı yönünden ziraatçı bilirkişiden rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli; zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınıp; tesbit tarihine kadar davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli; 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davacılar yanında, (murisler) yönünden de tapu ve ilgili kadastro müdürlükleri ile mahkeme yazı işleri müdürlüğünden araştırma yapılıp, aynı Kanunun 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükümleri dikkate alınarak sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

Kabule göre ise; dava, kadastro tespitine itiraz davası niteliğinde olup, çekişmeli ...ada 46 parsel sayılı taşınmaz, 13911160,25 m² yüzölçümüyle tesbit edilmiştir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın (A1) ile işaretli (108075,85 m2), (A2) ile işaretli (19577,52 m2) ve (A3) ile işaretli (4414,65) m2, (B1) ile işaretli (98823,31 m2), (B3) ile işaretli (35160,50 m2), (B4) ile işaretli (23379,50 m2), (B5) ile işaretli (6376,13 m2), (B6) ile işaretli (36084,36 m2), M.. Ç..'a ait olarak gösterilen taşınmazın (A1) ile işaretli (1585,90 m2) ve (A2) ile işaretli (353,61 m2), M.. Ç..'a ait olarak gösterilen 2 nolu taşınmazın (A) harfi ile işaretli (467,92 m2), Köy Tüzel Kişiliğine ait olarak gösterilen (B2) ile işaretli (144620,25 m2), M.. Ç..'a ait taşınmazın tamamı olarak gösterilen (8172,26 m2), M.. Ç..'a ait olarak gösterilen taşınmazın (B) harfi ile işaretli (10169,46) m2, H.. Ç..'a ait olarak gösterilen taşınmazın (52008,02 m2), M.. Ç..'a ait olarak gösterilen 1 nolu taşınmazın tamamının (12007,09 m2), 2 nolu taşınmazın (B) harfi ile işaretli (5769,95 m2)'lik kısımlarına yönelik hüküm kurulması, kalan kısmı yönünden hüküm kurulmaması usûl ve kanuna aykırıdır

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 10/04/2014 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9315, Karar No: 2013/29622, Tarih: 11.12.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/9315 E.  ,  2013/29622 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığına

TEMYİZ EDENLER : Katılan sanıkların müdafiileri

Dosya incelenerek gereği düşünüldü :

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

5271 Sayılı CMK.nun 328. maddesinde yer alan “Karşılıklı hakaret hâllerinde taraflardan biri veya her ikisi hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi; bunlardan birinin veya her ikisinin giderleri karşılamaya mahkûm edilmelerine engel olmaz.” biçimindeki düzenlemeye aykırı olarak, yargılama giderlerinin, karşılıklı hakaret nedeniyle haklarında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen sanıklardan alınması yerine kamu üzerinde bırakılmasına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan sanıkların müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden; hükmün 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA; ancak bu aykırılığın aynı kanunun 322. maddesine göre düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkrasından “ Yargılama giderlerinin kamu üzerinde bırakılmasına,” ilişkin bölümün çıkartılmasına ve yerine "Dosya kapsamına göre, yargılama gideri olarak yapılan 9 davetiye gideri 40,50 TL'nin, 20.25 TL olan kısmının katılan sanık ...'den, 20.25 TL olan kısmının da katılan sanık ...'ten alınmasına" karar verilmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA 11/12/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1842, Karar No: 2011/5859, Tarih: 10.05.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/1842 E.  ,  2011/5859 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1980 yılından sonra düzenlenen memleket haritası getirtildikten sonra, dosyanın raporları hükme esas alınan fen ve orman bilirkişilerine verilerek keşif sırasında uygulandığı bildirilen orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı rapor kendilerinden alınarak dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 10/05/2011 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4805, Karar No: 2018/17151, Tarih: 27.12.2018

**17. Ceza Dairesi         2017/4805 E.  ,  2018/17151 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece sanık hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın adli sicil kaydında tekerrüre esas sabıka kaydının bulunduğunun anlaşılması karşısında; aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

I)Sanık ... hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Anayasa Mahkemesinin hükümden sonra 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nın 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine yönelik olarak vermiş olduğu iptal kararlarının da kapsam ve içerik itibarıyla infaz aşamasında mahallinde gözetilebileceğinden, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre, sanık ...'ın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usûl ve kanuna uygun bulunan hükmün, tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II)Sanık ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1)Sanık yakalandığı sırada elinde bulunan zehir pompasının kime ait olduğu sorulduğunda öncelikle kendisine ait olduğunu söylediği, daha sonra müştekiye ait evin bodrumundan çaldığını söyleyerek suça konu pompanın; bu süre içinde herhangi bir müracaatı bulunmayan müştekiye teslim edilmesi karşısında; sanık hakkında TCK'nın 168/1. maddesinin uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi,

Ancak;

1)Sanık yakalandığı sırada elinde bulunan zehir pompasının kime ait olduğu sorulduğunda öncelikle kendisine ait olduğunu söylediği, daha sonra müştekiye ait evin bodrumundan çaldığını söyleyerek suça konu pompanın; bu süre içinde herhangi bir müracaatı bulunmayan müştekiye teslim edilmesi karşısında; sanık hakkında TCK'nın 168/1. maddesinin uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi,

2)5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, cezanın temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “Suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; sanık ...'ın müştekiye ait evin bodrumundan emniyetin 09.07.2014 tarihli kıymet taktir tutanağında ikinci el değerinin 80,00 TL olduğu tespit edilen zehir pompasını çaldığının anlaşılması karşısında, sanık hakkında suçların işleniş şekli ve özellikleri itibarıyla ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezalardan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3)T.C. Anayasa Mahkemesinin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olması nedeniyle iptal kararı doğrultusunda TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 27.12.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25641, Karar No: 2016/1171, Tarih: 19.01.2016

**9. Hukuk Dairesi         2014/25641 E.  ,  2016/1171 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : B. 31. İŞ MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki, fazla mesai ücreti, hafta tatil ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi ve davalı avukatı tarafından duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 19.01.2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına kimse gelmedi. Karşı taraf adına Avukat ... geldi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde muhasebe müdürü olarak çalıştığını, fazla çalışma yaparak çalıştığını ileri sürerek, hafta tatili, fazla çalışma ve genel tatil alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının fazla çalışma yapmadığını ve diğer tüm işçilik alacaklarının ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı faiz başlangıcı ve takdiri indirim oranının fazla yapıldığı, davalı ise davacının fazla çalışma yapmadığı ve alacakların zamananaşımına uğradığı gerekçesi ile temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının alacaklarına hangi tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Dava dilekçesinde alacağın belirsiz olduğundan söz edilmiş olsa da, kısmi dava açıldığının ifade edilmesi halinde davanın türünün kısmi dava olarak kabulü gerekir. Zira alacak belirsiz ise kısmi dava yoluyla alacağın istenmesine engel bir durum yoktur. Bu ihtimalde kısmi dava ancak talep edilen kısım itibarıyla zamanaşımını keser. Yargılama ile alacağın belirlenen kalan kısmı ıslah veya ek dava ile talep edildiğinde arttırılan miktarlar bakımından faiz başlangıcı -kural olarak- talep tarihidir. Bu nedenle davanın türünün belirsiz alacak davası veya kısmi dava oluşunun sonuçları farklı olup, tereddüt halinde hakim tarafından bu husus davacıya açıklatılmalı ve davanın türü ön inceleme tutanağına yazılarak tahkikat aşamasına geçilmelidir.

Belirsiz alacak davası ise mevcut yasal düzenleme çerçevesinde üç değişik şekilde açılabilir. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davasının açılabileceği HMK’nun 107. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında öngörülmüştür. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası ise aynı maddenin 3. fıkrasına dayanmaktadır. Maddenin gerekçesine göre ise alacaklı kısmi eda külli tespit davası da açabilir. Her bir dava türünün farklı özellikleri bulunmaktadır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, alacaklı belirleyebildiği miktarı davaya konu etmelidir. Bu konuda rastgele bir miktarı talep etmesi doğru olmaz. Örneğin, işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında 10 yıl ve asgari ücretten hizmeti görünen bir işçi, çalışma süresini 12 yıl ve ücretini net 2.000,00 TL olarak açıklamak suretiyle kıdem tazminatıyla ilgili belirsiz alacak tahsil davası açabilir. Bu davada, kayıtlarda geçen süre ve asgari ücrete göre belirlenebilen miktar talep edilmelidir. Başka bir anlatımla tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında alacaklı belirleyebildiği kadarıyla bir hesaplama yapmalı ve bu miktarı talep etmelidir. Dava dilekçesinde şimdilik kaydıyla farazi bir miktar (100,00 TL) gösterilmesi halinde,davanın, tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak kabulü doğru olmaz.

Tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında, işverenin vereceği cevap, ön inceleme aşamasında bu yönde uzlaşı veya tahkikat aşamasında belirsizlik ortadan kalktığında, 107/2. maddeye göre davacı miktarı arttırabilir ve alacağın tümünün tahsilini talep edebilir. Bu aşamada iddianın genişletilmesi yasağı devreye girmez.

HMK’nun 107. maddesinin gerekçesine göre, alacak belirli hale geldiğinde artırım, sadece bir kez yapılabilir. İkinci kez artırım yapılmak istenirse, iddianın genişletilmesi yasağı ile karşı karşıya kalınır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 157. maddesi uyarınca, dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Bu nedenle yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz edilemeyeceğinden, davacının talep artırım dilekçesi üzerine ileri sürülen zamanaşımı definin de sonuca bir etkisi olmaz.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında faiz başlangıcı, davadan önce temerrüt söz konusu değilse dava tarihi olmalıdır. Alacak belirlendikten sonra arttırılan kısım için faiz başlangıcı temerrüt ya da dava tarihidir. Belirtmek gerekir ki, belirsiz alacak davasının alacaklıya sağladığı bütün imkanlar bir tek tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında ortaya çıkar.