muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1188, Karar No: 2023/4775, Tarih: 07.09.2023

**11. Hukuk Dairesi         2022/1188 E.  ,  2023/4775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/391 Esas, 2021/1480 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/443 E., 2020/12 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “yemen kahvesi” ibareli 2013/49390, 2016/75595, 2017/106068 ve 2017/89281 sayılı marka tescillerinin bulunduğunu, davalının “AZİZ BEY YEMEN KAHVESİ” ibareli 2017/108922 sayılı marka başvurusunun, müvekkilinin markaları ile iltibas yarattığını, davalının kötü niyetli olduğunu, buna rağmen başvuruya itirazlarının 2018-M-8552 sayılı YİDK kararı ile reddedildiğini ileri sürerek, davalı TPMK YİDK kararının iptalini ve diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 4 üncü maddesi uyarınca coğrafi kaynak belirten işaret ve adlandırmaların ayırt ediciliğinin bulunmadığını, "Yemen Kahvesi" şeklindeki ibarenin de bu kapsamda bulunduğunu, davacı markasının asıl unsurunun “Tahsin Ağa”, müvekkilinin markasının asıl unsurunun ise “Aziz Bey” olduğunu, bu nedenle markalar arasında herhangi bir benzerliğin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 2017/108922 sayılı marka ile davacı yanın dayanak markalarının 43. sınıf hizmetlerde birebir aynı emtiaları kapsadıkları, markaları oluşturan işaretlerin bütünsel anlamda birbirleri ile benzer algılar yarattıkları, bu benzerliğin işaretler arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi uyarınca, başvuru kapsamındaki tüm emtialar bakımından karıştırılma ve ilişkilendirilme ihtimaline neden olacak düzeyde bulunduğu, davacının markalarının tanınmış olmadığı, davalı başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, TPMK YİDK'nın kararının iptaline, davaya konu markanın tüm mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğüne

karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı TPMK vekili istinaf dilekçesinde özetle; kurum kararının hukuka uygun olduğunu, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı şahıs vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların markaları arasındaki tek ortak unsurun, ayırt edici vasfı bulunmayan "YEMEN KAHVESİ" ibaresi olduğunu, Yemen'in başta "mocha" türü olmak üzere kahveyle meşhur bir yer olduğunu, kaldı ki "kahve" ibaresinin de uyuşmazlık konusu emtia bakımından ayırt ediciliğinin olmadığını, bu nedenle tarafların markaları arasında benzerlik bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların markaları arasında benzerlik bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı şahıs vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20829, Karar No: 2016/2210, Tarih: 22.02.2016

**7. Ceza Dairesi         2014/20829 E.  ,  2016/2210 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasa'ya Muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava konusu eşyalar ilişkin ibraz edilen faturalar ile ilgili olarak düzenleyici firma yetkililerinin beyanlarının alınması, faturanın firma defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespiti ile ithale kadar inilmek suretiyle zincirleme menşei araştırmasının tamamlanması, ilgili gümrük idaresinden gümrük giriş beyannameleri tüm ekleriyle birlikte getirtilip, dava konusu tüm belgeler konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek cins, miktar, menşei ve sair özellikleri itibariyle ayniyet tespiti yaptırılması ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre ise;

Sanığa verilen kısa süreli hapis cezası ertelendiği halde TCK'nın 53/4 maddesine aykırı olarak hak yoksunluğuna karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Yasa’nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10269, Karar No: 2015/27355, Tarih: 06.10.2015

**3. Ceza Dairesi         2015/10269 E.  ,  2015/27355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Mağdurun soruşturma aşamasında eşi olan sanığın vücudunun değişik yerlerine vurduğu, parmağını ısırdığı ve bileğini büktüğü yönündeki beyanları ile kovuşturma aşamasında sanıkla aralarında kontak anahtarının alınması esnasında itiş kakış olduğu yönündeki beyanlarına, bu beyanları ile uyumlu sağ el bilek ve elde hiperemik alan, ısırık izi, sol kolda bilekte hareketle ağrı şeklindeki doktor raporu ile yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olduğuna dair adli tıp raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, sanığın üzerine atılı suç sabit olduğu halde, oluşa ve dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçelerle sanığın beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerle 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 06.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1448, Karar No: 2012/20669, Tarih: 25.06.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/1448 E.  ,  2012/20669 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

5237 sayılı TCK.nun 58/7.maddesinde, mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağının belirtileceği öngörülmüştür.

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 108.maddesinin 4.fıkrasında "Hakim, mükerrir hakkında cezanın infazının tamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi belirler." 5.fıkrasında "Tekerrür dolayısıyla belirlenen denetim süresinde, koşullu salıvermeye ilişkin hükümler uygulanır" 6.fıkrasında "Hakim, mükerrir hakkında denetim süresinin uzatılmasına karar verebilir. Denetim süresi en fazla beş yıla kadar uzatılabilir." hükümleri mevcuttur.

Bu yasal düzenlemeler karşısında, denetim süresini belirleme ve gerektiğinde uzatma görevinin, hükmü veren mahkemeye değil, hükümlünün infaz aşamasındaki davranışlarını da değerlendirerek koşullu salıverme ile ilgili kararı verecek olan mahkemeye ait olduğu gözetilerek, 5237 sayılı TCK.nun 58/7.maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağının belirtilmesi ile yetinilmesi gerekirken,ayrıca infazı kısıtlayacak şekilde denetimli serbestlik tedbiri süresinin de gösterilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün CMUK'nun 321 nci maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılanmayı gerektirmediğinden, hükümdeki tekerrürle ilgili fıkrada yazılı "sanık hakkında cezanın infazından sonra 1 yıl süre ile denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına," kısmının hükümden çıkartılarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, hükmün sair kısımlarının aynen bırakılmasına, 25/06/2012 günü birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3174, Karar No: 2018/9123, Tarih: 06.12.2018

**15. Ceza Dairesi         2016/3174 E.  ,  2018/9123 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... için;

CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraat

Sanık ... ve Bircan için; TCK'nın 155/2, 62, 50/1-a, 52. maddeleri uyarınca ayrı ayrı mahkumiyet

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanıklar ...,...,...,.... in beraatine, sanıklar ...,... 'ın mahkumiyetine ilişkin hükümler katılan vekili; sanıklar ...,...,.... 'in beraatine, sanıklar ....,.... 'ın mahkumiyetine ilişkin hükümler sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Gerekçeli karar başlığında, müşteki olarak gösterilen ... ve ...'nin sıfatlarının "katılan ... San. ve Tic. A.Ş. yetkilisi" olarak mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Sanıklar ... ve ...’in idari personel ve diğer sanıkların, tır operatörü olarak katılan ... Makine Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nde çalıştıkları; göreve çıkan ve .... daki garaj ile ... daki fabrikadan akaryakıt alan ve acil durumlarda anlaşmalı istasyonlardan akaryakıt temin eden tır şoförü olan diğer sanıkların, idari görevli olan adı geçen sanıklarla birlikte yada onların bilgisi dahilinde araçlarda kullanmak üzere teslim aldıkları bu akaryakıtı satarak bedelini kullanıp bu suretle hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediklerinin iddia edildiği olayda; sanık savunması, tanık beyanı, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamından; savunmalarının aksine mahkumiyetlerine yeter delil bulunmadığından, sanıklar ...,...,.... in beraatlerine; sanıklar ...,.... 'ın ise hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediklerinin sübut bulduğuna ilişkin mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin ve sanıklar ...,...,.... müdafiinin sair temyiz itirazlarının reddine; ancak;

1-) Sanıklar...,.... hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri gereğince; 1136 sayılı Kanun'un 168. ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, mahkumiyet kararı verilmesi nedeniyle, kendisini vekille temsil ettiren katılan lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilirken kimden alınacağının hükümde gösterilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

1-) Sanıklar...,.... hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan verilen mahkumiyet hükümleri gereğince; 1136 sayılı Kanun'un 168. ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, mahkumiyet kararı verilmesi nedeniyle, kendisini vekille temsil ettiren katılan lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilirken kimden alınacağının hükümde gösterilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2-) 1136 sayılı Kanun’un 168. ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 14. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, beraat eden ve kendisini vekil ile temsil ettiren sanıklar...,...,.... aynı müdafiin hukuki yardımından faydalandığından, adı geçen sanıklar için tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, hangi sanık lehine vekalet ücretine hükmedildiği ve vekalet ücretinin kimden alınacağı gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin ve sanıklar ...,...,.... müdafiinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca uygulanması gereken CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA; fakat, bu aykırılığın yeniden yargılama yapılmaksızın aynı Kanun'un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından, vekalet ücretine ilişkin tüm kısımların çıkarılması ile, hüküm fıkrasına “katılanın kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlenen 1.320 TL vekalet ücretinin sanıklar ...,.... dan eşit olarak alınarak katılana verilmesi" ve "AAÜT uyarınca maktu 1.320 TL vekalet ücretinin hazineden alınarak, kendisini aynı vekille temsil ettiren sanıklar Recai, Murat, İlkin, Hüseyin, Erdinay, İbrahim, Nevzat, Taner'e verilmesine" cümlelerinin eklenmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 06/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11958, Karar No: 2009/11728, Tarih: 14.12.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/11958 E.  ,  2009/11728 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki;

Bozma ilamında salt buğday ve kavun ürünleri yönünden, İlçe Tarım Müdürlüğünün bildirdiği dekar başına üretim giderleri ve satış fiyatları da belirtilerek bu verilere uygunluk sağlanması için ek rapor alınması gerektiği belirtildiği halde bozmadan sonra bozma kapsamı dışına çıkılarak, davacı idare lehine usuli kazanılmış hak ilkesine de aykırı olarak diğer verileri de (kavun verimi ile kuru fasülye ve için dekar başına üretim giderleri) değiştirmek suretiyle düzenlenen ek bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 14.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/16521, Karar No: 2023/3608, Tarih: 10.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/16521 E.  ,  2023/3608 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 4. Tüketici Mahkemesinin 21.05.2019 Tarihli ve 2018/318 Esas, 2019/412 Karar Sayılı Kararı

Taşınmazın aynına ilişkin davalarda kesin yetki kuralı gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesinin 22.09.2022 Tarihli ve 2020/2611 Esas, 2022/1937 Karar Sayılı Kararı

Tapu devrinin yapıldığı eldeki dava ile emsal davalarda davanın kabulü ve sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ile bedel iadesine karar verilmesi ihtimalinde tapunun iadesinin temini kapsamında iptali ve tescili zorunlu olduğundan huzurdaki davanın taşınmazın aynına ilişkin olmadığının ileri sürülemeyeceği, kamu düzenine ilişkin kesin yetki hali olan tapunun iptali ve tescili kararının taşınmazın bulunduğu yargılama sahası dışındaki mahkeme tarafından verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

C. Yalova 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 18.10.2022 Tarihli ve 2022/65 Esas, 2022/114 Karar Sayılı Kararı

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un tüketici mahkemelerine ilişkin 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasındaki düzenlemede, tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde açılabileceğinin belirtildiği, tüketicinin yerleşim yerinin Esenler/İstanbul olduğu, cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulmadığı, tapu iptal ve tescil istemi olmayan davalarda davanın taşınmazın aynına ilişkin olduğundan bahisle kesin yetki kuralının işletilmesinin mümkün olmadığı, davanın taşınmazın aynına ilişkin olmadığı bu sebeple kesin yetkinin de söz konusu olmayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, devremülk sözleşmesinden cayma nedeniyle sözleşmenin feshi, verilenlerin iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6502 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:

“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

2. 6502 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:

“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlık taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma hakkı kullanıldığından bahisle feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Sözleşmenin feshi ve verilenlerin iadesi istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

3. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.

4. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalıya geçer.

5. Somut olayda, yerleşim yeri .../... olan davacının davayı, yetkisiz İstanbul 4. Tüketici Mahkemesinde açtığı ancak davalının yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı ve kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan İstanbul 4. Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 4. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.04.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.