muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/12053, Karar No: 2009/12422, Tarih: 22.12.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/12053 E.  ,  2009/12422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik 11.maddesinin 1.fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu itibarla;

Geri çevirme üzerine dosyaya getirtilen 2005 yılı İlçe Tarım Müdürlüğü cetvelinde buğdayın dekara verimi 600 kg, buğdayın kilogram başına toptan satış fiyatı 0,32 TL, dekara üretim gideri (buğday ve samanının toplam olarak) 100 TL olarak bildirildiği halde bu rakamların hükme esas alınan bilirkişi kurulu ek

raporlarında sırasıyla 400 kg/dk, 0,33 TL/kg ve 103,7 TL/dk olarak; şeker pancarının kilogram başına ortalama satış fiyatı 0,1 TL, dekara üretim gideri 300TL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi kurulu ek raporlarında bu rakamların sırasıyla 0.15 TL/kg, 339,1 TL/dk olarak; yine mısırın dekara verimi 800kg, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatı 0,29 TL, dekara üretim gideri 140 TL olarak bildirildiği halde hükme esas alınan bilirkişi kurulu ek raporlarında bu rakamların sırasıyla 900 kg/dk,0,3 TL/kg ve 179,11 TL/dk alınmak suretiyle dava konusu taşınmazın m2 fiyatının tespiti,

2- Bilirkişi kurulunca düzenlenen ve hükme esas alınan ek raporlarda taşınmazın net geliri hesap edilirken fasulyenin yan ürünü olarak samanın da net gelir kapsamına alınması ve bu suretle taşınmaza fazla bedel biçilmesi,

Doğru görülmemiştir.

2- Bilirkişi kurulunca düzenlenen ve hükme esas alınan ek raporlarda taşınmazın net geliri hesap edilirken fasulyenin yan ürünü olarak samanın da net gelir kapsamına alınması ve bu suretle taşınmaza fazla bedel biçilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarIda sözü edilen bozma sebepleri doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmalı, alınan bu ek raporun bozmaya uygunluğu da denetlendikten sonra oluşacak sonuç doğrultusunda ve davacı idare lehine oluşan usulü kazanılmış hak da gözetilerek karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 22.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19078, Karar No: 2013/18277, Tarih: 24.12.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/19078 E.  ,  2013/18277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ve ... 2. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, kısıtlı adayına vasi atanması istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir.“

Dosya kapsamından, kısıtlı adayının kendi beyanı ve kısıtlı adayı hakkında yapılan kolluk araştırma tutanağına göre adresinin “... Mahallesi ... Sokak N0:4/4 ...” olduğunun anlaşılmasına göre, uyuşmazlığın, ... Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince Elazığ 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 24.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2762, Karar No: 2011/4218, Tarih: 11.07.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/2762 E.  ,  2011/4218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 10. İCRA MAHKEMESİ

Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastiyle ticari işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi ve sermaye şirketlerinde idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler veya tasfiye memurlarının şirketin iflasını istememesi suçlarından sanık ...'nın beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden, Yargıtay C.Başsavcılığının onama-bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Ticaret şirketlerinde hukuken veya fiilen yönetim yetkisine sahip olanların alacaklıları zarara uğratmak kastıyla ticarî işletmenin borçlarını kısmen veya tamamen ödememesi suçuna yönelik olarak yapılan temyiz incelemesi sonunda;

Sanığa isnat edilen suçun oluşumu için takibin kesinleştiği tarih itibariyle borçlu şirketin borcu ödeme gücünün bulunması gerekmekte olup, borçlu şirketin mevcudunun borçlarını karşılamadığının bizzat müşteki vekili tarafından 17.07.2007 havale tarihli şikayet dilekçesinde de kabul edilmesi nedeniyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,

2- Sermaye şirketlerinde idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler veya tasfiye memurlarının şirketin iflasını istememek suçuna yönelik olarak yapılan temyiz incelemesi sonunda;

Sanığa isnat edilen suçun oluşup oluşmadığının anlaşılabilmesi için öncelikle, İİK’nun 179. ve TTK’nun 324.maddesinde öngörülen koşullarda şirketin aktif ve pasif durumunun belirlenerek sonucuna göre şirketin iflasının istenmesinin gerekip gerekmediği tespit edilmelidir. Mahkemece borçlu şirkete ait ticari defterler, bilançolar ve banka hesapları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdiri gerekirken, yazılı şekilde sanığın beraatine karar verilmesi isabetsiz olduğundan temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün istem gibi BOZULMASINA, 11.07.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16826, Karar No: 2015/18405, Tarih: 03.11.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/16826 E.  ,  2015/18405 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Silivri 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarihi : 13.01.2015

No : 2014/254-2015/20

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde yetkisizlik kararı verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 03.08.1988-03.11.1988 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığının tespiti ile ödenmeyen sigorta primlerinin davalı şirket tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davalı şirket merkezinin Ankara'da olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın yetkili ve görevli Bakırköy İş Mahkemelerine gönderilmesine dair hüküm kurulmuştur.

1. Gerekçede Ankara İş Mahkemeleri'nin yetkili olduğu belirtildiği halde hüküm fıkrasında dosyanın yetkili ve görevli Bakırköy İş Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesi isabetsiz ise de mahallinde düzeltilmesi mümkün maddi hata olarak kabul edilerek bozma nedeni yapılmamıştır.

2. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101 maddesinde, bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hâllerde bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği Kanunun 88. maddesinin 19. fıkrasında Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurum'un alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olduğu düzenlenmiştir. Bu düzenleme dışında, 5510 sayılı Kanunda mahkemelerin yetkisi ile ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı görülmektedir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde, İş mahkemelerinde açılacak her davaya açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabileceği, bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmayacağı aynı yasanın 15 maddesinde de, bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usûlü Kanunu hükümleri uygulanacağı düzenlemesi bulunmaktadır.

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işçinin işinin yapıldığı yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesindeki düzenleme ile kanun koyucu, anılan Kanunu’nun 1'inci maddesi gereğince görevli bulunan iş mahkemelerinin, yer itibariyle yetkisini saptamaktadır. Bu maddenin kapsamı, sadece İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesine göre açılacak davalarla sınırlı bulunmaktadır. Diğer Kanunlar bakımından, örneğin 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu’na göre açılacak davalar, bu maddenin kapsamına dahil değildir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesindeki düzenleme ile kanun koyucu, anılan Kanunu’nun 1'inci maddesi gereğince görevli bulunan iş mahkemelerinin, yer itibariyle yetkisini saptamaktadır. Bu maddenin kapsamı, sadece İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesine göre açılacak davalarla sınırlı bulunmaktadır. Diğer Kanunlar bakımından, örneğin 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu’na göre açılacak davalar, bu maddenin kapsamına dahil değildir.

Bu aşamada, genel ve özel yetki kurallarının açıklığa kavuşturulmasında yarar vardır. Bütün davalar için uygulanan yetki kuralına genel yetki kuralı denilmekte olup, genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahı mahkemesidir. Eş deyişle, her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür (HMK md.6, HUMK.md.9/1). Bundan ayrı, bazı davalar için davalının ikametgahı mahkemesinin yanında, başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. Bu istisnai nitelikteki yetki kurallarına “özel yetki” kuralları denilmektedir. İlke olarak, özel yetki kuralları genel yetkiyi kaldırmaz, onunla birlikte uygulanır. Ancak istisna olarak, bazı davaların mutlaka belli bir yer mahkemesinde açılması öngörülmüştür ki, bu halde kesin yetki söz konusudur. Kesin yetki halleri, genel yetkiye istisnadır. Bunun dışında, bir dava için özel yetki kuralı bulunsa bile, davacının genel yetki ile özel yetki arasında bir seçim hakkı vardır. Özel yetki kuralları ilke olarak kamu düzenine ilişkin değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 08.07.2009 gün ...../....-......-..... sayılı kararında da aynı ilkeler benimsenmiştir. Ayrıca 6100 sayılı H.M.K m.19/2 hükmünde şöyle denilmiştir: “... Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir”   hükmü de göz önünde bulundurulmalıdır.

6100 sayılı HMK’nın 19/2. maddesine göre, yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.05.2013 gün ...../....-..... E., ...../.... K.)

Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.05.2013 gün ...../....-..... E., ...../.... K.)

Eldeki davada, 5510 sayılı Kanunun 101 ve 5521 sayılı Kanunun 15. maddesi gereğince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun (mülga HUMK) yetkiyi düzenleyen hükümlerinin somut olaya uygulanması gerekir. Somut olayda, davacı tarafından Silivri 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesine dava açılmış olup dava dilekçesi ve tensip zaptının davalıya tebliğ edilemediği, gerekçeli kararın ise 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı tarafından yetkiye dair usulüne uygun bir itirazda bulunulmamıştır.

Mahkemece, usûlüne uygun bir yetki itirazı bulunmaksızın re’sen dosya üzerinden yetkisizlik kararı verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar ışığında, somut olayda kesin yetki kuralları bulunmadığı, davalı tarafça süresinde ve usûlüne uygun bir yetkisizlik itirazı ileri sürülmediği dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm tesisi, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davacıya iadesine, 03.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19537, Karar No: 2013/23752, Tarih: 21.10.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/19537 E.  ,  2013/23752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Velayetin Tedbiren Anneye Verilmesine Dair Ara Karar

Taraflar arasındaki boşanma davası sırasında 8.7.2013 tarihli ara karar ile müşterek çocuk 17.12.2005 doğumlu ....'in velayetinin tedbiren davacıya verilmesine ilişkin ara kararı davalı tarafından temyiz edilmekle, evrak okundu, gereği görüşülüp düşünüldü:

Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 101'nci maddesinin (3.) ve (4). bendinde yer alan hükümlere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "geçici hukuki korumalara" ilişkin 389. maddesinde yer verilmemiş; boşanma veya ayrılık davası açılınca hakimin talep üzerine veya re'sen dava sırasında Türk Medeni Kanununun 169'uncu maddesi çerçevesinde aldığı tedbirler ve bu tedbirlere itiraz üzerine verilen kararlar, yasa koyucu tarafından Usulün "geçici hukuki korumalarla" ilgili düzenlemesi dışında bırakılmıştır. Bu durumda, boşanma ve ayrılık davası açılınca hakimin talep üzerine veya re'sen Türk Medeni Kanununun 169. maddesi çerçevesinde alacağı tedbirler ve bu tedbirlere itiraz üzerine verilen kararlar, ancak esas hükümle birlikte temyizi kabil olup, esas hükümden ayrı ve bağımsız olarak temyiz edilemezler. Bu bakımdan mahkemece Türk Medeni Kanununun 169. maddesi gereğince geçici velayet düzenlemesine ilişkin olarak verilen ara kararın tek başına temyizi kabil olmadığından davalı kocanın temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Davalı kocanın temyiz talebinin yukarıda gösterilen sebeple REDDİNE, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, oybirliğiyle karar verildi.21.10.2013(Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2014/14122, Karar No: 2014/18240, Tarih: 24.11.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/14122 E.  ,  2014/18240 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 29. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 30/01/2014

NUMARASI : 2013/284-2014/40

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davacı Mukrime tarafından davalıya gönderilen ihtarname ile davalının kullanımdan men edildiği, ihtarnamenin tebliğ edildiği 19.6.2010 tarihinden 19.10.2010 tarihine kadar ecrimisil isteyebileceği; diğer davalılar açısından intifadan men koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle davacı Mukrime yönünden davanın kısmen kabulüne; diğer davacıların taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, çekişme konusu üzerinde fırın işletmesi bulunan 5979 ada 6 parsel sayılı taşınmazın 1190/2400 payının bir kısım davacıların mirasbırakanı B..G..'e ait olduğu, 1210/2400 payının ise ortak mirasbırakan M.. G..'e ait iken, ölümü ile mirasçılarına intikal ettiği, mirasçılar tarafından da 4.2.2010 tarihinde davacı Melahat'a satılıp devredildiği, davacıların, dava konusu taşınmazın mirasçılar arasında yapılan paylaşımda Bayram ve davacı Melahat'ın eşi olan dava dışı M.. G...'e düştüğünü, 2003 yılından beri taşınmazın üzerindeki fırın işletmesi ile birlikte tamamının davalı tarafından kullanıldığını, elde edilen gelirden kendilerine ödeme yapılmadığını ileri sürerek 16.12.2010 tarihinde eldeki davayı açtıkları, taşınmazın davalı tarafından 19.10.2010 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi ile dava dışı kişiye devredildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesi ve ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa, maddi zarar yoksa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren ya da (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali ve davaya konu taşınmazın kamu malı olması halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davaya konu taşınmaz yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Öte yandan, eğer arsa ve binalarda kira esasına göre talep varsa, taraflardan emsal kira sözleşmeleri istenmeli, gerekirse benzer nitelikli yerlerin işgal tarihindeki kira bedelleri araştırılıp, varsa emsal kira sözleşmeleri de getirtilmeli, dava konusu taşınmaz ile emsalin somut karşılaştırması yapılmalı, üstün veya eksik tarafları belirlenmelidir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

İlke olarak, kira geliri üzerinden ecrimisil belirlenmesinde, taşınmazın dava konusu ilk dönemde mevcut haliyle serbest şartlarda getirebileceği kira parası, emsal kira sözleşmeleri ile karşılaştırılarak, taşınmazın büyüklüğü, niteliği ve çevre özellikleri de nazara alınarak yöredeki rayiçe göre belirlenir. Sonraki dönemler için ecrimisil değeri ise ilk dönem için belirlenen miktara ÜFE artış oranının tamamının yansıtılması suretiyle bulunacak miktardan az olmamak üzere takdir edilir.

Somut olaya gelince; çekişmeye konu taşınmaz her ne kadar tapuda arsa vasfında ise de üzerinde fırın işletmesinin bulunduğu, dosya kapsamı ve tanık beyanlarına göre bu işletmenin ortak mirasbırakan M.. G..'den mirasçılarına intikal ettiği ve ecrimisil istenilen 14.8.2003 tarihinden taşınmazın tahliye edildiği 19.10.2010 tarihine kadar söz konusu fırın işletmesinin davalının kullanımında olduğu tartışmasızdır. Ne varki, davalı tarafından süresinde zamanaşımı itirazında bulunulduğundan ecrimisilin dava tarihinden geriye doğru 5 yıl için istenilebilmesi mümkündür. Ortak mirasbırakandan intikal eden işletme niteliğindeki taşınmazlarda intifadan men koşulu aranmayacağından taşınmazda paydaş olan muris Bayram ve M.. G..'ün mirasçıları olan davacılar Mukrime, Yasin ve Hilmi lehine 16.12.2005 tarihinden itibaren ecrimisile hükmedilmesi gerekirken intifadan men koşulu aranmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davacı Melahat'in ise muris M.. G...'ün mirasçısı olmadığından tapuda pay satın aldığı tarihten itibaren taşınmazın tahiye edildiği 19.10.2010 tarihine kadar payı oranında ecrimisil isteyebileceği kuşkusuzdur.

Ayrıca, mahkemece yapılan keşif neticesinde bilirkişilerce düzenlenen rapor yukarıda belirtilen ilke ve usullere aykırı olduğundan hüküm kurmaya yeterli değildir.

Hâl böyle olunca; davacılar Mukrime, Yasin ve Hilmi yönünden dava tarihinden 5 yıl öncesinden başlatılmak suretiyle 19.10.2010 tarihine kadar (taşınmazda murisleri Bayram ve M.. G..'den intikal eden tüm payları dikkate alınarak) miras payları oranında belirlenecek ecrimisile karar verilmesi, mirasçı olmayan davacı Melahat yönünden tapuda pay edindiği tarihten 19.10.2010 tarihine kadar payı oranında belirlenecek ecrimisile hükmedilmesi, ayrıca ecrimisil hesabında yukarıda değinilen ilke ve usul çerçevesinde bilirkişilerce ilk dönem için ecrimisil miktarı belirlenmesi, sonraki yıllar için ise ÜFE artış oranı uygulanmak suretiyle takip eden dönemler için ecrimisil hesap edilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirme ve yetersiz bilirkişi raporu ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacıların belirtilen nedenlerle temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 24.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.