muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/8442, Karar No: 2021/198, Tarih: 12.01.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/8442 E.  ,  2021/198 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir. Temyiz kesinlik sınırı belirlenirken yalnız dava konusu edilen taşınır malın veya alacağın değeri dikkate alınır. Faiz, icra (inkar) tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hesaba katılmaz.

Mahkemece, 26.02.2020 tarihli ek karar ile kararın kesin olarak verildiği gerekçesi ile temyiz isteğinin reddine karar verilmiş,ek karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Somut dosyada; kısmi olarak açılan davada, kesinlik sınırının belirlenmesinde alacağın tamamının dikkate alınması gerekir. Davacı dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak bir kısım işçilik alacakları yönünden talepte bulunmuş ve bilirkişi tarafından ücret farkı ve ilave tediye alacakları bakımından hesaplama yapılmıştır.Bilirkişi raporunda hesaplanan toplam miktara göre verilen kararın kesinlik sınırının altında kaldığından söz edilemeyeceğinden,davacının temyiz isteminin kesinlik sebebi ile reddine dair karar tesisi hatalı olup, Mahkemece verilen 26.02.2020 tarihli EK KARARIN BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi.

Hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikle dava dilekçesinin dava konusu kısmının son cümlesinde yer alan “Kısmi davamız dışında...” , sonuç ve istem kısmının C bendinde yer alan “Kısmi davamızın kabulü ile” ibareleriden ve davanın kısmi dava olarak açıldığının davacı vekilinin temyiz dilekçesindeki ifadeleri ile açıkça beyan edildiği de nazara alındığında davasının kısmi dava olduğunun anlaşılmasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün bu ilave gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine. 12.01.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1718, Karar No: 2021/180, Tarih: 02.03.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1718 E.  ,  2021/180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacılar vekili 31.05.2011 harç tarihli dava dilekçesinde; davalı şirkete zorunlu trafik sigortasıyla sigortalanan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında müvekkillerinin oğlu olan...’ün vefat ettiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini toplam 21.865,28TL’ye yükseltmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili 02.07.2011 havale tarihli cevap dilekçesinde; davacıların destekten yoksun kaldıkları yönündeki iddialarını 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 85 ve 91. maddelerine göre ispatlamaları gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararı:

6. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.06.2012 tarihli ve 2011/195 E., 2012/164 K. sayılı kararı ile; davacıların destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarında ihtilaf bulunmadığı, davacıların desteğinden yoksun kaldığı... kazanın oluşumunda tam kusurlu ise de davacıların, ...'ün ölümünden zarar gören üçüncü kişi olarak dava açmalarında bir engel olmadığı gibi kusur oranından da olumsuz etkilenmelerinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı ... için 13.157,33TL, ... için 8.707,95TL olmak üzere toplam 21.865,28TL destek zararının 31.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 17. Hukuk Dairesince 04.11.2013 tarihli ve 2013/15218 E., 2013/14987 K. sayılı kararı ile; “…1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı ...'ün ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açmış olmasına, ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağına; dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyeceğine; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ... şirketinin, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacının da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı ... şirketinin sorumlu olacağına (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar, HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar, 16.1.2013 gün ve 2012/17-1491 Esas 2013/74 Karar sayılı sayılı ilamları uyarınca) göre, davalı vekilinin davacı ...'e yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalının, davacı ...'e yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 92/a maddesinde, işletenin bu kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği taleplerin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminatı dışında kaldığı öngörülmüştür. Davacı ..., desteğin sürücüsü olduğu aracın işleteni olup, anılan yasal düzenleme gereğince adı geçen davacının davalı ... şirketinden tazminat talep etme hakkı bulunmadığından davacı ... tarafından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde adı geçen davacı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir…” gerekçesiyle karar oy çokluğu ile bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.04.2014 tarihli ve 2014/55 E., 2014/83 K. sayılı kararı ile önceki gerekçelerle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; trafik kazası sonucu ölen...’ün sürücüsü olduğu aracın işleteni (sigortalısı) olan davacı ...’ün kendi aracının sigorta şirketi olan davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunup bulunamayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; trafik kazası sonucu ölen...’ün sürücüsü olduğu aracın işleteni (sigortalısı) olan davacı ...’ün kendi aracının sigorta şirketi olan davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunup bulunamayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Diğer sigorta türlerinde olduğu gibi sorumluluk sigortalarında da kural olarak sözleşme serbestîsi ilkesi geçerlidir. Ancak, kamu yararını gözeten kanun koyucu birtakım sorumluluk sigortalarının yapılmasını tarafların iradesine bırakmamış bu konularda özel düzenlemeler yapmıştır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 13. maddesinin 1. fıkrası ile de kamu yararı ön planda tutularak, yaptırılması zorunlu tutulan sorumluluk sigortalarının, özel kanunlardaki özel hükümler de saklı tutularak, sigorta şirketlerinin çalışma alanı kapsamında kalanlar bakımından bu tür sigorta sözleşmelerini yapmakla sigorta şirketleri zorunlu ve yükümlü tutulmuştur (Ulaş, I.:Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku, Ankara 2012, s. 873). Aynı konuya ilişkin bu yükümlülük 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1483. maddesinde de yinelenmiştir.

13. “İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu” ise KTK’nın 85. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenmiş ve “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir. Nitekim Kanun’un 91. maddesi ile de işletenlerin, bu maddeye göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunluluğu getirilmiştir. Burada işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla birlikte, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu ise, akdi (sözleşmesel) niteliktedir. Söz konusu akdi ilişki, işleten ile onun hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu (trafik) sigortacısı arasındadır.

14. Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar aynı Kanun’un 92. maddesinde tahdidi olarak sayılarak, a bendinde; “İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler” sigorta teminatı kapsamı dışında bırakılmıştır. Vurgulamakta yarar vardır ki, bu hüküm işletenin eyleminden sorumlu olduğu kişilere yönelik kendi zararına dayalı talepleri noktasında önem arz etmektedir. Kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yasal düzenlemelere göre, salt sigorta şirketinin dava edildiği ve üçüncü kişinin zararının söz konusu olduğu durumlarda bu hükmün uygulama alanı bulamayacağı açıktır. Nitekim aynı ilkeler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.11.2013 tarihli ve 2013/17-72 E., 2013/1558 K.; 02.03.2021 tarihli ve 2021/19 E., 2021/180 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.

15. Kazanın meydana geldiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de; “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” hükmüyle sözleşmenin kapsamı ve amacı net olarak belirlenmiş, tazminat kapsamında kalan hususlar da A-6. maddede sayılarak “İşleten tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri” sigorta teminatı kapsamı dışında bırakılmıştır.

16. Görüldüğü gibi, karayolları zorunlu mali mesuliyet sigortasında, sigorta ettirenin zarar verdiği kişi, sigorta sözleşmesinin tarafı olmadığı hâlde bu sigortadan yararlanmaktadır (Karasu, R.: Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Ankara 2016, s. 23). Zira zorunlu trafik sigortası motorlu araç işleteninin KTK’nın 85/1. maddesinde yer alan üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu belirlenen limitler dâhilinde üstlenir. Bu nedenle zarar görenler, bu zararın giderilmesi amacıyla, araç işletenine karşı KTK hükümlerine göre başvuru hakkına sahip değilse, zarar verene ait aracın trafik sigortacısına da başvuramayacaktır. İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri sigorta teminatı kapsamına dâhil değildir.

17. Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacı ...’ün desteğinin sürücüsü olduğu aracın işleteni (sigorta ettireni) olup, anılan yasal düzenlemeler gereğinde davalı ... şirketinden tazminat talep etme hakkı bulunmadığından davacı ... tarafından açılan davanın reddi gerekmektedir.

18. Hâl böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

19. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

18. Hâl böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

19. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440/III-I. maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 03.02.2021 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1170, Karar No: 2013/8492, Tarih: 04.03.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/1170 E.  ,  2013/8492 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Özel güvenlik görevlisi olan sanığın yaralama eylemini, sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle gerçekleştirip gerçekleştirmediği tartışılmamış ise de, aleyhe temyiz olmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

5271 sayılı CMK'de ek iddianame ile ilgili bir düzenleme mevcut olmayıp, yargılama esnasında iddianamede belirtilen sanıktan başka bir sanığın suç işlediğinin tespit edilmesi halinde Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabileceği, iddianame düzenlemenin Cumhuriyet savcısının görev ve takdirinde bulunduğu, ek iddianame düzenlenmesi yönünde talepte bulunulamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 04.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1773, Karar No: 2022/5458, Tarih: 21.06.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/1773 E.  ,  2022/5458 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM :1)... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 24/06/2021 tarih ve 2020/174 (E)- 2021/208 (K) sayılı;

Sanık ... hakkında maktul ...'ya yönelik kasten öldürme suçundan TCK'nin 81/1, 53, 58, 63 maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile mahkumiyetine dair,

2)Kararının istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 14/09/2021 tarih ve 2021/1085 (E) 2021/1926 (K) sayılı;

Sanık ... hakkında maktul ...'ya yönelik kasten öldürme suçundan kurulan hükme yönelen "İstinaf başvurularının düzelterek esastan reddine" dair karar.

TEMYİZ EDENLER :Sanık ve müdafi, katılanlar Burçin Cömert, ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili

TÜRK MİLLETİ ADINA

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 14/09/2021 tarih ve 2021/1085 (E) 2021/1926 (K) sayılı kararının sanık ve müdafi, katılanlar vekili tarafından 5271 sayılı CMK'nin 291. maddesinde belirtilen süre içinde temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dosya incelendi.

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık müdafininin duruşmalı inceleme talebinin 7079 sayılı Kanun'un 94. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 299. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin dosya üzerinden yapılması uygun görülmekle ve sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının beş yılın üzerinde olması nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 286/2-a maddesi gereğince kararın temyizi kabil olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 14/09/2021 tarih ve 2021/1085 (E) 2021/1926 (K) sayılı “istinaf başvurusunun esastan reddi” hükmünün tüm dosya kapsamına göre hukuka uygun olduğu anlaşıldığından; sanık ve müdafinin suç vasfına, eksik incelemeye, suçun niteliğine, TCK 25 ve 27/2 maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiğine, haksız tahrikin varlığına, takdiri indirim hükümlerinin uygulanması gerektiğine, katılanlar Burçin Cömert, ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin suç niteliğine, canavarca hisle suçun işlendiğine, tasarlamanın varlığına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddiyle, 5271 sayılı CMK’nin 302/1. maddesi gereğince isteme uygun olarak TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ ile HÜKMÜN ONANMASINA, sanık hakkında hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçen süre göz önüne alındığında, sanık müdafinin tahliye talebinin REDDİNE,

Dosyanın, 28.02.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 304/1. maddesi gereğince “... 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere” Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21/06/2022 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4560, Karar No: 2014/4550, Tarih: 21.02.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/4560 E.  ,  2014/4550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pamukova Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 14/11/2013

NUMARASI : 2013/430-2013/503

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankadan konut kredisi kullandığını, kendisinden farklı isimler altında haksız yere ücret tahsil edildiğini belirterek, toplam 1.841,25 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, duruşma yapılmadan davanın kabulü ile davalıdan tahsiline, karar verilmiş; karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1.Savunma hakkı Anayasanın 36.maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK.nun 27.maddesi hükmüne göre de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. HMK.'nın 320/1.maddesinde "mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği" belirtilmişse de bunun ancak ön inceleme aşamasında ve "mümkün olan hallerde" olduğu belirtilmek suretiyle yasanın uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir. HMK'nın 27.maddesinde belirtildiği üzere davanın taraflarının, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakları mevcut olup, bu hak çerçevesinde tarafların açıklama ve ispat hakkını kullanabilmeleri gerekmektedir. Hukuki dinlenilme hakkının usul hukukundaki bir diğer yansıması ise, HMK madde 297/ 1-c bendinde yer almış olup buna göre, mahkemelerin gerekçeli kararlarında, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi ile sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Hal böyle olunca, tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmalarının toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dosya üzerinde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirir.

2.Bozma nedenine göre, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenle, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 21.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3360, Karar No: 2021/6576, Tarih: 15.06.2021

**19. Ceza Dairesi         2020/3360 E.  ,  2021/6576 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Düşme

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5846 sayılı Kanun'un, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değişik soruşturma ve kovuşturma usulünü düzenleyen 75. maddesindeki; "...71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikayete bağlıdır. Yapılan şikayetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikayet süresi içinde Cumhuriyet Başsavcılığına verilmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir...” şeklindeki düzenlemeye göre, temyiz eden meslek birliklerinin şikayet ve katılma dilekçelerine ekledikleri belge ve delillerin incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi ... Meslek Birliğinin yabancı meslek birlikleri GEMA ile "karşılıklı temsil sözleşmesi" imzaladığı, ancak suça konu yabancı eserin hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişilerin şikayet ve temsil haklarını, adı geçen yabancı birliklerine devrettiklerine dair hukuken geçerli ve yeterli belgeleri kanuni süresi içinde dosyaya sunamadığı, şikayetçi MSG Meslek Birliğinin ise hak sahipliğine ilişkin hukuken geçerli hiç bir belge sunmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nin 317. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak, şikayet eden Meslek Birliklerinin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 15/06/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11199, Karar No: 2006/14348, Tarih: 07.11.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/11199 E.  ,  2006/14348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Taraflar arasındaki çocuk malların kuranmasına ilişkin davada Antalya 2. Aile ile Gördes Asliye (Aile) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Türk Medeni Yasasının 352. ve devamı maddeleri uyarınca açılan çocuk mallarının korunması istemine ilişkindir.

Türk Medeni Yasasının 21. maddesine göre velayet altında bulunan çocuğun yerleşim yeri ana ve babanın ortak yerleşim yeridir.

Somut olayda; mallarının korunması istenen çocuğun babası ölmüş olduğundan velayeti kullanan annenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olacağı hususu kuşkusuzdur.

Dosya kapsamından; sağ kalan anne ve çocuğun yerleşim yerinin belli olmadığı, ancak Gördes, Kabaklar Köyü Nüfusuna kayıtlı olduğu anlaşılmakla, karine olarak nüfusa kayıtlı olunan yer yerleşim yeri sayılacağından, yetkili mahkeme Gördes Asliye (Aile) Mahkemesidir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince Gördes (Aile) Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 07/11/2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.