muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4872, Karar No: 2013/7184, Tarih: 17.05.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/4872 E.  ,  2013/7184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

San.Ltd.Şti

Alacak istemine ilişkin davada Manisa 2. Asliye Hukuk ve İzmir 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesince; dava konusunun eser sözleşmesine dayalı alacak istemi olduğu, müstakil ticaret mahkemesi bulunmadığından iş bölümü itirazı üzerinde durulmadığı, HMK 'nın 10. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin yetkili olabilmesi için sözleşmenin varlığının ispatı gerektiği, genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, şirketin yerleşim yerinin İzmir ili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İzmir 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davanın eser sözleşmesine dayalı bakiye bir kısım faturaya dayalı alacağın tahsili istemi olduğu, HUMK'un 9. maddesi uyarınca eser sözleşmesinin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu,hem sözleşmenin ifa edileceği yer hem de şubenin bulunduğu yer olan Manisa Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 9, HMK'nın 6. maddesi uyarınca her dava kural olarak davalının ikametgahı mahkemesinde açılır. Sözleşmeden doğan davalar ayrıca sözleşmenin icra olunacağı (işin yapılacağı) yer mahkemesinde de açılabilir (HMK. m.10) Taraflar arasında yetki sözleşmesi var ise o yer mahkemesi de yetkilidir. (HUMK mad.22, HMK mad. 17) Anılan bu yasal kurallar dikkate alındığında kamu düzeni gereği istisnalar hariç davacı tarafın bu yer mahkemelerinden birisinde davasını açma konusunda seçimlik hakkı vardır.

Somut olayda dava; davacının davalının Manisa'da bulunan fabrikasına ait harfiyat işine dair alacak istemine ilişkindir. ilişkindir. Bu durumda sözleşmenin ifa yeri Manisa ili dahilinde olmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Manisa 2.Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK.'nın 21. ve 22. maddeleri (HUMK'un 25 ve 26. maddeleri)gereğince Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 17.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2557, Karar No: 2017/10513, Tarih: 14.12.2017

**21. Hukuk Dairesi         2017/2557 E.  ,  2017/10513 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... ... Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ...33. İş Mahkemesi

A) Davacı İstemi:

Davacı, 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabı:

Davalı ... vekili özetle; davanın esastan ve usulden reddini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk derece Mahkemesince; “Davacının son ikamet adresindeki abonelik kayıtlarının davacı adına olduğu tespit edilmiş, davacı ve boşandığı eşinin adreslerinin 2007 yılından sonra farklılaştığı, aynı sandıkta oy kullanmadıkları belirlenmiştir. ... Müdürlüğü tarafından yapılan araştırmada da davacının oğlu ile birlikte yaşadığı tespit edilmiştir.

Davacının boşandığı eşi ... Tom'un işyerinde ikamet adresi olarak davacının adresini ve telefon numarasını bildirmiş ise de özellikle müşterek çocukları ... Tom'un babasının trafik kazası geçirmesi nedeniyle iletişim kurmak için annesinin adresini verdiğini beyan ettiği, dosyaya sundukları ... raporunda 2013 yılında kırık tedavisi gördüğü, 2013 yılı Nisan ayındaki trafik kazası olayından sonra 26/09/2013 tarihli işe alım formundaki adresin davacı adresi olmasının tanık anlatımı da dikkate alındığında birlikte yaşama olgusunun tek başına kanıtı olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

Tanık anlatımlarına, adres hareketlerine, ... araştırmasına göre davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşamadığı kanaatine ulaşılmıştır. Komşu binadan dinlenen adını vermeyen yaşlı teyze beyanı ile birlikte yaşama olgusunun varlığını kabul etmek davanın niteliği ile de bağdaşmaz. Kaldı ki mahkememizce toplanan deliller birlikte yaşamayı doğrulamamıştır.” gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesi ile babası ... Yamaç'dan almakta olduğu ölüm aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptaline, davacının kesilen aylıklarının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu ;

Davalı ... vekilince ; Davalı ... vekili;Kurum denetmeni tarafından düzenlenen 11.12.2013 tarihli inceleme- araştırma raporunun, yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu ispatladığını, davacı ile eşinin boşanma tarihinin 2003 olup tam 10 yıl sonra davacının eşinin 2013 tarihli işe alım formunda avacının ikamet ettiği evin adresini yazdığını, aynı şekilde iş sözleşmesinde de davacının da adresi olan "... Mah. 1976 Sok. ... Apt. No:27 K:1 D:1 ..." adresini bizzat kendi el yazısı ile yazdığını, bunlara rağmen davacı tanıklarının beyanları esas alınarak hüküm kurulmuş olmasının hukuka aykırı olup bu nedenle istinaf talebinin kabulü gerektiğini,ayrıca Yürürlükte olan mevzuat hükümleriyle, dava konusu talep ile ilgili olarak, Kurum görevlendirilmediğinden Kurumun davada hasım gösterilmesinin uygun olmadığı, konu ile ilgili olarak görevlendirilen ... ... ... Bakanlığıdır. 633 sayılı ... ... ... Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde kararnamede 6518 sayılı kanun ile yapılan değişiklikler ile davacının talepleri karşılanabilmesine ilişkin diğer ilgili mevzuatın bunun göstergesi olduğunu, bu sebeple, davanın Kuruma husumet yöneltilemeyeceğinden reddi gerekirken kabul edilmiş olmasının yasaya ve hukuka aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece kararının bozulmasını talep etmiştir.

D) ... Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, 2003 yılında eşinden boşanan davacının, 5510 sayılı Kanunun 56. Maddesi kapsamındaki düzenlemede öngörüldüğü şekilde, eski eşi ile fiilen birlikte yaşamadığının belirlendiği, dolayısıyla Kurumun 1996 yılında vefat eden babasından, 2003 yılında bağlanan aylığı kesme ve borç çıkarma işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz:

Davalı ... vekili; istinaf başvurusundaki gerekçelerini yinelemiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava; 5510 sayılı Yasa'nın 56/2.fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

Hüküm, davalı Kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı ... ... Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hüküm, davalı Kurum vekilince temyiz edilmiştir.

Davanın, yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı ... ... Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada: “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Düzenleme ile ölen sigortalının kız çocuğu veya dul eşi yönünden, boşanılan eşle boşanma sonrasında fiilen birlikte olma durumunda, ölüm aylığının kesilmesi ve ödenmiş aylıkların geri alınması öngörülmektedir. Buna göre, daha önce... ... kanunlarında yer almayan, boşanılan eşle fiilen birlikte yaşama olgusu, gelir veya aylık kesme nedeni ve bağlama engeli olarak benimsenmiştir.

Anılan maddenin gerekçesinde de açıklandığı üzere, düzenleme ile hakkın kötüye kullanımının olası uygulamaları engellenmek istenmiş ve bu amacın gerçekleştirilebilmesi için kötüye kullanımın varlığı belirlendiği takdirde ilgiliyi haktan yararlandırmama; hakkın kötüye kullanılması durumunda hak sahipliğinin ortadan kalkması ve dolayısıyla gelir veya aylıktan yararlandırılmama yöntemi benimsenmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın 56. maddesinde oldukça yalın olarak; "eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen" ibareleri yer almakta olup kanun koyucu tarafından örneğin; "sosyal güvenlik kanunları kapsamında ölüm aylığına hak kazanmak amacıyla eşinden boşanan", " hak sahibi sıfatını haksız yere elde etme amacıyla eşinden boşanan", "gerçek boşanma iradesi söz konusu olmaksızın (muvazaalı olarak) eşinden boşanan" veya bunlara benzer ifadelere yer verilmemiş, sade olarak kaleme alınan metinle uygulama alanı genişletilmiştir. Maddede, boşanma amacına/saikine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, gerek Kurum'ca, gerekse yargı organlarınca uygulama yapılırken, eşlerin boşanma iradelerinin gerçekliğinin/samimiliğinin araştırılıp ortaya konulması söz konusu olmamalı, boşanmanın muvazaalı olup olmadığına ilişkin herhangi bir araştırma/irdeleme ve boşanma yönündeki kesinleşmiş yargı kararının geçerliliğinin sorgulaması yapılmamalı, özellikle kesinleşmiş yargı organının verdiği karara dayanan "boşanma" hukuki durum ve sonucunun, eşlerin gerçek iradelerine dayanıp dayanmadığının araştırılmasının bir başka organın yetki ve görevi içerisinde yer almadığı, kaldı ki, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda "anlaşmalı boşanma" adı altında hukuki bir düzenlemenin de bulunduğu dikkate alınmalıdır. Şu durumda sonuç olarak vurgulanmalıdır ki, boşanma tarihi itibariyle gerçek/samimi boşanma iradelerine sahip olan (evlilik birliği temelinden sarsılan) veya olmayan tüm eşlerin, maddenin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşadıklarının saptanması durumunda gelirin/aylığın kesilmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Somut olayda ; davacı ...’ın 10/01/2003 tarihinde eşi ... Tom' dan boşandığı, 1996 yılında vefat eden babası ... Yamaç'dan dolayı 07/02/2003 tarihli tahsis talebine istinaden yetim aylığı bağlandığı, ... ... Denetmeni tarafından düzenlenen 12/06/2014 tarihli ve HG/61 sayılı rapora göre davacı ve boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarının tespit edildiği, bu rapora dayanılarak davacının aylığının kesilerek, Kurumca 21/10/2008-20/09/2014 tarihleri arasında ödenen aylıklar ve işlemiş faizinin borç çıkarıldığı, anlaşılmıştır.

Ayrıca; 12/06/2014 tarihli ve HG/61 sayılı denetmen raporunda; davacının 19/08/2009 -01.09.2010 arası mernis adresi olan “... Mahallesi, 1906 Sokak No:65” adresinde yapılan incelemede 1906 sokak üzerinde 65 numaranın bulunamadığı, mahalle muhtarı ve aza ile görüşüldüğünde mahallede bu isimde kimsenin olmadığının öğrenildiği, davacının 01.09.2010 tarihinden sonraki mernis adresi olan ... Mah. 1976 sokak üzerinde yapılan incelemede; 29 numarada (eski numarası 27) yer alan ... apartmanında denetim saatinde yalnızca 1 nolu dairenin kapısını açan ... Çorbacı’nın, ...’ın bu dairede ikamet ettiğini ve yengesi olduğunu, dayısı ile görüşmediğini ve nerede olduğunu bilmediğini, kendisinin geçici olarak burada kaldığını, kuzenleri ..., ... ve ...'ın eşi ... da burada yaşadığını, denetim saatinde evde kimsenin olmadığını, tümünün işe gitmiş olduğunu, ...'ın çocuk bakıcılığı yaptığını beyan ettiği, apartmanda başka kimse olmadığı için yan apartman (31 numara ... apartmanı) önünde görülen yaşlı bir kadın (ismini ve yazılı ifade vermek istememiş) ... ve ... Tom çiftinin oğulları ile birlikte yıllardır burada oturduklarını, ...'ın çocuk bakıcılığı yaptığını, ...'in ise bir acentada ... olarak çalıştığını ifade ettiği,... Tom'un daha önce kapıcılık yaptığı "... Mah. 2030/2 Sokak... ... ... Sitesi A Blok No:2/23 ..." adresinde yapılan araştırmada dinlenen site görevlisi ...’ın; ... Tom'un ... mahallesinde yaşadığını beyan ettiği, ... Tom'un sigortalı gösterildiği ... Tur.Taş.Ltd.Şti.'ne gidilerek kişinin özlük dosyasının incelenmesinde, 26.09.2013 tarihli "İşe Alım Formu ve Sözleşmesi"nde ... Tom'un el yazısı ile ikamet adresini "... Mah. 1976 Sokak ... Apt. No:27 K:1 D:1 ..." olarak belirttiği tespit edildiği (Eşinin adresi), denetmence birlikte yaşadıkları kanaatine varıldığı görülmüştür.

Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından tanzim edilen raporun içeriği, davacı ve eşinin 2009 yerel seçimlerinde aynı okul ve sandıkta peş peşe kayıtlı olmaları, davacının 28.02.2007-19/08/2009 tarihleri arası adresinin eşinin mernis adresi olan "... Mah. 2030/2 Sokak... ... ... Sitesi A Blok No:2/23 ..." adresi olması, eşinin işyeri dosyasında bildirdiği adresin davacıya ait, denetimin yapıldığı adres olması, davacının, boşandığı eşinin yeğeniyle aynı evde yaşıyor olmasının hayatın gerçekleriyle bağdaşmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde davacı ve eşinin boşandıktan sonra birlikte yaşamaya devam ettikleri sabit olup 5510 sayılı yasanın 59/2. maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediğinden, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

O halde, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulması gerekirken, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan ... Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

G)SONUÇ:

Temyiz olunan ... Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA), ilk derece mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle (BOZULMASINA), dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de ... Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16594, Karar No: 2016/11064, Tarih: 23.05.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/16594 E.  ,  2016/11064 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı işçi, alt işveren işçisi arıza bakım elemanı olarak çalışırken iş akdinin haklı neden olmadan feshedildiğinden bahisle kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının hüküm altın alınmasını talep etmiştir.

Davalılar yetkisizlik itirazında bulunarak öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, bunun kabul edilmemesi halinde davacının iş akdinin haklı nedenle feshi sebebiyle davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacının ... ilinin ... ilçesinde çalıştığı, davalılardan ... Temizlik Gıda Elek. Mak. Tek. Ser. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’nin ikametgahının ..., diğer davalı ...’ın ikametgahının ... olduğu anlaşıldığından; bu davaya bakmaya ortak yetkili mahkeme olan...Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) yetkili olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddi ile mahkemenin yetkisizliğine ve talep halinde dosyanın yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde, İş Mahkemelerinde açılacak her davanın, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabileceği, bunlara aykırı sözleşmelerin muteber olmayacağı bildirilmiştir. Davalı ...’ın merkezi ... ili, diğer davalı ... Temizlik Gıda Elek. Mak. Tek. Ser. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’nin merkezi ..., işin görüldüğü yer ise ... ili... ilçesidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 7. maddesinde ise, davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği, birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkemenin ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı vereceği bildirilmiş ise de somut olayda bu olgunun gerçekleştiği ispat edilmediğinden bu düzenlemenin uygulama yeri bulunmamaktadır. Dava davalılardan birinin ikametgahında açıldığından mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

Yapılacak iş, işin esasına girerek iddia ve savunma ile ilgili gerekli araştırma yapıldıktan sonra çıkacak sonuca göre karar vermektir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer itirazların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 23/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5684, Karar No: 2011/5129, Tarih: 04.05.2011

**4. Hukuk Dairesi         2010/5684 E.  ,  2011/5129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vd. vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Hiz. Vakfı ve diğeri aleyhine 06/04/2007 gününde verilen dilekçe ile muarazanın men'i istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03/11/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, sağlığa zarar verdiği iddiası ile davalı şirkete ait baz istasyonunun kaldırılması talebine ilişkindir.

Baz istasyonları temel olarak, alıcı/verici antenler sayesinde elektromanyetik dalgayı (sinyali) alma ve gönderme işlemi yapan cihazlardır. Baz istasyonları; konuşma trafiğinin az olduğu kırsal alanlarda 35 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen (macro) konuşma trafiğinin daha yoğun olduğu şehir içlerinde 1-2 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen (mikro) ve bina içleri ve alış veriş merkezleri gibi yerlere kurulan çıkış güçleri oldukça düşük olan (piko) çeşitlerinden oluşur.

Cep telefonlarının sağlıklı çalışabilmesi için; baz istasyonlarının bal peteği benzeri şeklinde bir yapıda ve her bir peteğin içinde de en az bir baz istasyonunun kurulu bulunması gereklidir. Her baz istasyonu belirli sayıda abone konuşturabilir. Bu nedenle insanların yoğun yaşadığı yerlerde konuşma trafiğinin bir kesintiye uğramaksızın karşılanabilmesi için daha çok sayıda baz istasyonunun kurulması gerekmektedir.

Baz istasyonunun şehir dışına çıkartılması halinde, hücresel yapı oluşturulamaması nedeni ile sinyallerin abonenin cep telefonuna ulaşabilmesi için çok yüksek elektromanyetik dalgalar oluşturması gerekecektir. Aynı zamanda kullanıcı cep telefonu da baz istasyonuna sinyali yeteri seviyede ulaştırabilmek için daha fazla güç kullanacağından daha fazla insanın daha fazla elektromanyetik alana maruz kalması kaçınılmaz olacaktır.

Baz istasyonlarının insan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü(IEEE)… vb bir çok ulusal ve uluslararası kuruluş çalışmalar yapmakta ve bu çalışmaların neticesinde bir takım sınır değerler belirlenmiş bulunmaktadır.

Mevzuat gereğince baz istasyonlarının sağlığa ve çevreye zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dâhilinde kurulacağını belirlemek ve kurallarını koymak işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

Baz istasyonları, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 37. maddesine dayanılarak BTK tarafından bu konuyu düzenleyen Yönetmelikteki yer, ölçü ve limit değerlere göre verilen güvenlik sertifikası gereğince kurulmaktadır.

Mevzuat gereğince baz istasyonlarının sağlığa ve çevreye zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dâhilinde kurulacağını belirlemek ve kurallarını koymak işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

Baz istasyonları, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 37. maddesine dayanılarak BTK tarafından bu konuyu düzenleyen Yönetmelikteki yer, ölçü ve limit değerlere göre verilen güvenlik sertifikası gereğince kurulmaktadır.

BTK tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikte, Türkiye’de geçerli olacak sınır değerleri; İngiltere, Amerika, Kanada, ICNIRP ve Avrupa Birliğinin kabul ettiği değerin yaklaşık ¼’ü olarak belirlenmiştir.

Sağlığa zarar veriyor iddiası haricinde baz istasyonlarının sertifikada belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olarak kurulmadığı, başlangıçta uygun kurulsa dahi sonradan sertifikadaki limit değer ve güvenlik mesafelerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile kaldırılmasına ilişkin talep ve itirazların mevzuat gereğince BTK’ya yapılması gerekmektedir. Bu kurumun uygulama ve verdiği kararın uygun bulunmaması halinde idari yargıda dava açılması gerekir. Keza davacı, baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafelerine uygun olmasına rağmen zararlı olduğunu iddia ediyorsa, idari yargıda idareye karşı yönetmeliğin iptali davası açması gerekir.

Sağlığa zarar veriyor iddiası ile baz istasyonunun kaldırılması, MK’nun 737. Maddesinde düzenlenen komşuluk hukukuna göre adli yargıda açılacak dava ile istenebilir. Bu davada davacının baz istasyonunun sağlığına zarar verdiğini ve baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere uygun bulunmadığını ispatlaması gerekir. Kanıtlanmayan mücerret (soyut) “uzun vadede zarar verir, baz istasyonu yakın mesafede, görünce moralim bozuluyor,..vs gibi” nedenlerle dava açılması ve kabulü hukuka ve yasalara uygun değildir.

Bu şekilde adli yargıda açılan davalarda mahkemece, tarafların delil ve belgeleri toplandıktan sonra dava konusu baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olup olmadığı, davacının sağlığına zarar verip vermediği konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak, alınacak bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Bu şekilde adli yargıda açılan davalarda mahkemece, tarafların delil ve belgeleri toplandıktan sonra dava konusu baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olup olmadığı, davacının sağlığına zarar verip vermediği konusunda uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak, alınacak bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Dosya kapsamı ve yukarıda belirtilen ilke ve bilgiler gözönüne alındığında davaya konu baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca baz istasyonunun soyut değerlendirmeler dışında davacının sağlığına zarar verdiği teknik, ilmi ve inandırıcı delillerle kanıtlanamamıştır. Şu durumda davanın reddine karar verilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden davanın kabul edilmiş olması bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre öteki yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 04/05/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.