muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/110, Karar No: 2015/9450, Tarih: 17.09.2015

Davalı Ç.. A.. vekili, müvekkilinin sadece taşıma işini ve kamyon üstü teslim (fot/fot) edimini üstlendiğini, bu edimini de yerine getirdiğini, indirme sırasında hazır bulunan şirket çalışanı E. D.'in indirme konusunda kendisine bir talimat verilmemesine rağmen sigortalının yetkililerinin talebi üzerine emtianın indirilmesine yardımcı olduğunu ve ipek sapanları temin ettiğini, bu suretle adı geçen davalının hasardan sorumluluğunun bulunmadığını savunmuştur.

Davalı K. İş Makinaları Hafriyat Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin makinayı fabrika sahasına indirme işini üstlenmediğini, sadece diğer davalı B. V. İş Mak. Nak. Tic. Ltd. Şti'ye talep üzerine vinç kiraladıklarını, indirme sorumluluğunun tamamen Ç. Endüstriyel Hizmetler İnş. Ve Tic. A.Ş'ye ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı B. V. İş Mak. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili ise, müvekkilinin sadece vinç kiraladığını, makinayı alıcının fabrika sahasına indirme konusunda sorumluluğun Ç.. A..ye ait olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; vinçlerin sevk ve idaresinin, yönlendirmesinin davalı Ç.. A.. elamanı E. Demir tarafından yapılmış olduğu nazara alındığında nakliyeci olan davalı Ç.. A.. şirketinin indirme işini de üstlendiği, aynı firmanın adam çalıştıranın sorumluluğu gereğince de sorumlu olacağı, vinç işleteni olan davalılar K. İş Makinaları Hafriyat Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve Bacanaklar Vinç İş Mak. Nak. Tic. Ltd. Şti.nin kendilerine ait vinçleri kiraladıkları, bunun dışında indirme işine dahil olmadıkları, vinç operatörlerinin kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle; Ç.. A.. aleyhine açılan davanın kabulüne, icra takibine bu davalı tarafından yöneltilmiş olan itirazın İİK 67/1.maddesi uyarınca iptali ile takibin adı geçen davalı yönünden devamına, K. İş Makinaları Hafriyat Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ve B. V. İş Mak. Nak. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın reddine, icra inkar tazminatı talebi ile davalı K. İş Makinaları Hafriyat Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti'nin kötüniyet tazninatı isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı davalı Ç.. A.. vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı vekilinin temyiz isteminin olmamasına, haklarındaki davanın reddine karar verilen davalılar K. İş Makinaları Hafriyat Nakliyat İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ile B. V. İş Makinaları Nakliye Tic. Ltd. Şti'nin de dava konusu olayda sorumluluklarının bulunup bulunmadığının davalılar arasında görülebilecek bir başka davada incelenebileceğinin tabii bulunmasına göre, davalı Ç.. A.. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı Ç.. A.. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davalı Ç. Endüstriyel Hizmetler İnş. ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 25.185,90 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 17/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/29292, Karar No: 2020/14448, Tarih: 03.11.2020

**9. Hukuk Dairesi         2016/29292 E.  ,  2020/14448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere ve özellikle Mahkemece salt karayolları trafik mevzuatına istinad edilerek fazla çalışma alacağı kabul edilmiş ise de; davacının yurtiçi tır şoförü olarak çalıştığından fazla çalışmasının tanık delili dahil her türlü delil ile ispatlayabileceğinden ve kabul edilen fazla çalışmanın da mevcut delil durumuna göre isabetli olduğunun anlaşılması karşısında, tarafların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile sonuç itibariyle doğru olan kararın bu açıklamayla ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 03.11.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9350, Karar No: 2023/3013, Tarih: 24.05.2023

**2. Ceza Dairesi         2021/9350 E.  ,  2023/3013 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.01.2016 tarihli ve 2015/732291 Esas numaralı iddianamesi ile suça sürüklenen çocuk hakkında, şikâyetçiye ait sokak üzerinde park halinde bulunan motosikleti çalması şeklindeki eylemi nedeniyle hırsızlık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 141/1 ve 31/3. maddeleri gereğince cezalandırılmasına karar verilmesi istemiyle kamu davası açılmıştır.

2.... 1. Çocuk Mahkemesinin, 12.07.2016 tarihli ve 2016/110 Esas, 2016/977 Karar sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan 5237 sayılı Kanun’un 142/1-e, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyizi, kararı temyiz etme isteğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Olay tarihinde şikâyetçinin motorunu kilitsiz şekilde ikametinin önüne park ettiği, suça sürüklenen çocuğun buradan motoru çaldığı, daha sonra polisler tarafından olaydan bir-iki saat sonra yakalandığı tespit edilmiş, suça sürüklenen çocuğun suçtan kurtulmaya yönelik hayatın olağan akışına ters savunmalarına itibar edilmeyerek atılı suçu işlediği Yerel Mahkemece kabul edilmiştir.

2.Şikâyetçinin dinlenilmesinde, motosikletini 07.12.2015 günü saat 17:30'da sokak üzerine park ettiğini, aynı gün 18:30'da motosikletinin yerinde olmadığını fark ettiğini beyan ettiği, yakalama tutanağına göre, 07.12.2015 günü saat 19:30'da suça sürüklenen çocuğun çalınan motosiklet üzerinde seyir hâlinde iken durdurularak yakalandığı tespit edilmiştir.

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

1.Şikâyetçinin dinlenilmesinde, motosikletini 07.12.2015 günü saat 17.30'da sokak üzerine park ettiğini, aynı gün 18.30'da motosikletinin yerinde olmadığını fark ettiğini söylediği, UYAP verilerine göre suç tarihinde gecenin saat 17.17'de başladığı, şikâyetçinin beyanları çerçevesinde hırsızlık eyleminin gece vakti meydana geldiği belirlenmesine rağmen suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı Kanun'un 143. maddesinin uygulanmaması hukuka aykırı bulunmuştur.

2.Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 20.11.2018 tarihli ve 2016/6-986 Esas, 2018/554 Karar sayılı içtihadında belirtildiği üzere 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi ve Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri uyarınca; fiil işlendiği sırada 15-18 yaş grubu içerisinde bulunan suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, mahkemece sosyal inceleme raporu alınmadan veya alınmaması durumunda gerekçesi kararda gösterilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümüde açıklanan nedenlerle, ... 1. Çocuk Mahkemesinin, 12.07.2016 tarihli ve 2016/110 Esas, 2016/977 Karar sayılı kararına yönelik suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün 1412 sayılı Kanun’un 321/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak BOZULMASINA, 1412 sayılı Kanun’un 326/son maddesi uyarınca suça sürüklenen çocuğun kazanılmış haklarının dikkate alınmasına, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/2152, Karar No: 2006/3852, Tarih: 03.04.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/2152 E.  ,  2006/3852 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 18.2.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu kayıtlarında vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vakıf şerhinin silinmesi istemine ilişkindir. Dava kabul edilmiş hükmü davalı temyiz etmiştir.

Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 2.4.2004 tarih ve 2003/1-2004/1 sayılı kararı uyarınca vakıf şerhinin tapu sicilinden silinmesi ya da tapu siciline yazılmasına ilişkin istemleri içeren davalarda 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 12/3 maddesinde öngörülen 10 yılık hak düşürücü sürenin uygulanması gerekir. Ne var ki; Yargıtay İçtihatları Birleştirme kararından sonra 3402 sayılı Kadastro Kanununa 5304 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle bir madde eklenmiş “Tapu kayıtlarında icareteyn veya mukataalı olduğuna dair vakıf şerhi bulunan taşınmazlarda 12. maddenin 3. fıkra hükümleri uygulanmaz” hükmü getirilmiştir. 5304 Sayılı Kanun 3.3.2005 günlü Resmi Gazetede yayınlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Eldeki davada tapu kayıtlarına vakıf şerhinin tutanaklarının kesinleşmesinden 10 yıl geçtikten sonra işlendiği hususunda bir çekişme yoktur. Burada sorun, olaya 2.4.2004 tarih ve 1/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme kararı veya 5304 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle eklenen hükümden hangisinin uygulanacağıdır. O yüzden, yasaların yürürlüğü ve kazanılmış haklarla ilgili Medeni Hukuk ilkelerinin irdelenmesi gerekmektedir.

9.3.1988 tarih ve 1987/2-860 Esas, 1988/232 Karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında vurgulandığı üzere herhangibir yasa veya düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getirir. Değişik bir anlatımla yürürlüğe giren yasa yürürlük tarihinden önceki olaylara uygulanmaz. Genel kural budur. Medeni Hukuk açısından bu duruma “yasaların geriye yürümemesi” (makabline şamil

olmaması) ilkesi denir. Ancak, belirtilmelidir ki, yasanın derhal yürürlüğe girme özelliğinden dolayı yeni yasa veya düzenleyici kural devam etmekte olan uyuşmazlıklara, tamamlanmamış hukuki durumlara uygulanacak ve hukuki sonuçlar doğuracaktır. Kuşkusuz, yeni yasada yürürlükle ilgili ayrık ve özel bir hüküm de bulunabilir. Böyle bir durum kanun koyucunun iradesinin yeni çıkan yasanın geçmişteki olaylarla da uygulanması doğrultusunda olduğunu gösterir ve yeni çıkan yasa yürürlüğünden önceki olaylara da uygulanır.

3402 Sayılı Kanuna 5304 sayılı Kanunun 11. maddesi ile yapılan “tapu kayıtlarında icareteyn veya mukataalı olduğuna dair vakıf şerhi bulunan taşınmazlarda 12. maddenin 3. fıkra hükümleri uygulanmaz” değişikliği 3.3.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Görülüyor ki, yasa koyucu yapılan değişikliğin geçmişe uygulanacağına dair bir irade açıklamamış, tamamlanmış hukuki durumları korumuştur. Esasen yasa koyucunun kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte bir yasa veya diğer bir düzenleyici kural koymaması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Bu duruma da Medeni Hukuk uygulamasında “kazanılmış hak” (müktesep hak) denilmektedir.

Yukarıda söylendiği üzere, taşınmazların kadastro tesbitleri kesinleştikten ve on yıl geçtikten sonra tapu kayıtlarına vakıf şerhinin yazıldığı sabittir. Burada, hak düşürücü süre geçirilmiş, davacı kayıt maliki yararına tamamlanmış hukuki durum ortaya çıkmıştır. Ancak kazanılmış hakların korunması açısından 2.4.2004 tarih ve 1/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanması zorunlu hale gelmiştir. Nitekim, bu hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 23.3.2005 tarih 2005/14-172-195 sayılı kararının görüşülmesi sırasında da tartışılmış aynı sonuca ulaşılmıştır.

Bütün bu nedenlerle; davalı ... İdaresinin değinilen yönleri amaçlayan temyiz itirazları yerinde değildir. Yapılan yargılamaya, dosyaya toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davalının tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 3.4.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1447, Karar No: 2018/204, Tarih: 14.02.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1447 E.  ,  2018/204 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki "rücuen tazminat" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 10. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 26.06.2012 gün ve 2012/309 E., 2012/300 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekillerince istenilmesi üzerine, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 03.12.2012 gün ve 2012/14168 E., 2012/18328 K. sayılı bozma kararı ile;

(...Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacının bağlı bulunduğu Tedaş’ın, sermayesinin tamamı devlete ait olan ve tekel niteliğindeki mallar ile temel mal ve hizmet üretmek ve pazarlamak üzere kurulan bir kamu kuruluşu olduğu tartışmasızdır.Kuruluşun yasal dayanağı ise 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’dir. Diğer yandan, hizmetin gereği gibi ve kolaylıkla yürütülebilmesi için Tedaş’a bağlı müesseseler de oluşturulmuştur. Müesseselerin, ayrı tüzel kişilikleri vardır. Anılan kararnamenin 4/2. maddesinde, Tedaş’ın bu kanun hükmünde kararname ile saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi olacağı açıkça belirtilmiştir.Bu durum, bağlı müesseseler için de aynıdır.Yasanın açık düzenlemesinden, davacı kamu kurumunun kamu hizmeti niteliğindeki çalışmalarını özel hukuk kuralları altında yapacağı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında, zamanaşımı sorunu irdelendiğinde; özel hukuk kurallarına tabi bulunan davacı hakkında, zamanaşımının yetkili makamın öğrenme tarihinden itibaren başlatılamayacağı sonucu ortaya çıkmaktadır. Mahkemenin, bu konuya ilişkin gerekçesi yerinde bulunmamaktadır. Diğer yandan, dava rücuen tazminat istemine ilişkin olup; zarar da, ödeme tarihinde gerçekleşmiştir. Zamanaşımının bu tarihten itibaren hesaplanması gerekir. Somut olayda, ödeme ve dava tarihleri itibariyle BK'nun 60/1. maddesinde ön görülen bir yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur. Şu durumda, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerekir. Karar, açıklanan nedenle yerinde görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, kesinleşen mahkeme kararı gereğince üçüncü kişiye ödenmiş olan tazminatın rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davacı şirketin genel müdürünün olur tarihinin 15.06.2009 olduğu ve davanın 24.07.2009 tarihinde açıldığı gerekçesiyle zamanaşımı itirazı reddedilerek, davacı şirketin ödediği bedele davalının sebebiyet verdiği, abonenin zararını karşılayan davacının, davalıya rücu hakkının olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece, yukarıda belirtilen nedenlerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece, davacı şirketin genel müdürünün olur tarihinin 15.06.2009 olduğu ve davanın 24.07.2009 tarihinde açıldığı gerekçesiyle zamanaşımı itirazı reddedilerek, davacı şirketin ödediği bedele davalının sebebiyet verdiği, abonenin zararını karşılayan davacının, davalıya rücu hakkının olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece, yukarıda belirtilen nedenlerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece, somut olayda uygulanması gereken 818 sayılı Borçlar Kanunu’nda ayrıca özel olarak bir zamanaşımı süresi öngörülmediği, rücuen tazminat davalarında aynı Kanunun 125. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği, dava konusu olayda ödeme tarihinden davanın açıldığı tarihe kadar 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı gerekçesi ile direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; rücuen tazminat istemi ile açılan eldeki davada zamanaşımı süresinin bir yıl olarak mı, yoksa on yıl olarak mı uygulanması gerektiği noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle, rücu ve halefiyet kavramları üzerinde durmakta yarar vardır:

Rücu hakkı; başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Alacaklıyı tatmin eden kişi, alacaklının hakkından bağımsız kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bu alacak hakkı, alacaklı ile asıl borçlu arasındaki asıl borç ilişkisindeki alacak hakkından bağımsız, rücu eden ile edilen arasındaki ilişkiden doğan yeni bir haktır. Başkasına ait borcu ifa ederek, mal varlığında kayba uğrayan kişiye mal varlığındaki söz konusu eksilmeyi talep edebilmek için hukuk düzeni rücu hakkını tanımıştır. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel olur. Bu nedenle, rücu hakkı için hakkın doğduğu andan itibaren zamanaşımı süresi işlemeye başlamaktadır.

Halefiyette ise; halef olan kişi alacaklıyı tatmin ettiği anda yeni bir hak elde etmemekte, alacaklıya ait olan hakkı kanundan dolayı olduğu gibi devralmaktadır. Bu nedenle, böyle bir alacak için de daha önce zamanaşımı işlemeye başlamış ise, alacak halef olan kişiye intikal etmesine rağmen işlemeye devam eder. Zira, daha önceden muaccel olmuş alacağın yeniden muaccel olması ve yeni bir zamanaşımının işlemeye başlaması mümkün değildir. Salt halefiyet hâlleri ile yasanın rücu hakkı verdiği hâller arasındaki en önemli fark, birincisinde alacaklıya ait bir hakkın intikal etmesi, ikinci hâlde ise, rücu hakkı sahibinin şahsında yeni bir hakkın doğmasıdır. Halefiyetin temelde bir rücu hakkına dayanmadığı durumlarda, alacak hakkı daha önce işlemeye başlayan zamanaşımı ile birlikte intikal eder. İkinci hâlde ise, rücu hakkı sahibi lehine, alacaklının hakkından bağımsız yeni bir hak meydana geldiğinden, bu andan itibaren yeni bir zamanaşımı işlemeye başlayacaktır.

Somut olayda, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 35. maddesi gereğince çıkarılan 22.05.2002 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2002/4100 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 2. maddesi uyarınca, turizm belgeli yatırım ve işletmelere mesken ve sanayi abonelerine uygulanan tarifelerin en düşüğü üzerinden elektrik ücreti alınmasının kararlaştırıldığı, bu indirimli tarifeden dolayı oluşan gelir kaybının (zararın) 2002/4100 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4. maddesi gereğince Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından karşılanması gerektiği anlaşılmaktadır. Davacı, teşvik belgesi sahibi olan dava dışı şirkete, indirimli tarife yerine normal tarife uygulanması nedeniyle bu şirketin açtığı dava sonunda normal tarife ile indirimli tarife arasındaki farktan dolayı haksız yere ödemek zorunda kaldığı bedelin davalıdan rücuen tahsilini istemiştir. Haksız ödemenin söz konusu olduğu, rücuen tazminat istemlerinde mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 60/1. maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiğinden, dava konusu istem, anılan Kanunun 60/1. maddesi uyarınca bir yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunmaktadır. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, dava konusu alacağın icra dosyasına 04.01.2007 tarihinde ödendiği, eldeki davanın ise 24/07/2009 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece ödeme tarihinden dava tarihine kadar bir yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği gözetilerek, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; somut olayda uygulanması gereken 818 sayılı Borçlar Kanunu’nda, ayrıca özel olarak bir zamanaşımı süresinin öngörülmediği, rücuen tazminat davalarında aynı Kanunun 125. maddesi gereğince on yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği, dava konusu olayda ödeme tarihinden, davanın açıldığı tarihe kadar on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı; yerel mahkemece, zamanaşımı süresinin on yıl olduğuna ilişkin direnme kararının onanması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de; bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

Hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

S O N U Ç : Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, tebliğ tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 14.02.2018 gününde oy çokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14359, Karar No: 2011/4666, Tarih: 05.04.2011

**6. Ceza Dairesi         2009/14359 E.  ,  2011/4666 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, hırsızlık malını satın almak

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık ... hakkında, yakınan ...'a ait cep telefonunu çaldığı, sanık ...'in, söz konusu cep telefonunu çalıntı olduğunu bilerek sanık ...'dan satın aldığı iddiasıyla dava açıldığı, katılan sıfatıyla davaya kabul edilen ...'nun ise suça konu cep telefonunu sanık ...'den satın aldığını belirttiğinin anlaşılması karşısında;

Yakınan ...'nun hırsızlık ve hırsızlık malı satın alma suçları bakımından doğrudan doğruya zarar gören konumunda olmadığı anlaşıldığından, bu suçlarla ilgili olarak davaya katılmasına karar verilmesi hukuki değerden yoksun olup temyiz hakkı vermeyeceğinden, adı geçen yakınan vekilinin söz konusu suçlar ile ilgili kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin, teblğnameye aykırı olarak, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi gereğince REDDİNE, 05/04/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.