muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2087, Karar No: 2017/8895, Tarih: 14.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/2087 E.  ,  2017/8895 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece bozmadan sonra ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... ve davalı ... mirasçıları’nın vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre aşağıda belirtilen hususlar dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki, “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş ise de, söz konusu düzenlemenin anılan kanunda, yürürlüğü öncesinde gerçekleşen olaylardan kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı gereğince, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 26. maddesidir.

Eldeki dosyada mahkemece, davalıların sorumlu olduğu tutarın, ilk peşin sermeye değerinin kusur karşılığı ile sınırlı olduğu gözetilmeden, artışlarla birlikte tüm peşin sermaye değeri üzerinden yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde davalı ... ve davalı ... mirasçıları vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hükmü temyiz etmeyen davalılar yönünden davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumu da gözetilerek karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Ç.E.D.A.Ş. ve ... mirasçılarına iadesine, 14.12.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10104, Karar No: 2015/15047, Tarih: 16.04.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/10104 E.  ,  2015/15047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, birleştirilmiş sosyal yardım alacağı, koruyucu gıda ve temizlik yardımı alacağı, yemek bedeli alacağı, fark ücret alacağı, ilave tediye alacağı, ikramiye ile vasıta bedeli alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, iki tarafın yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 16.04.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1755, Karar No: 2022/11793, Tarih: 08.06.2022

**2. Ceza Dairesi         2022/1755 E.  ,  2022/11793 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçundan sanık ...'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 141/1 ve 62. maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/12/2017 tarihli ve 2016/496 esas, 2017/466 sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 25/01/2022 gün ve 25542-2021 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09/02/2022 gün ve 202214728 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, sanığın jandarma er olarak askerlik görevini yaptığı esnada, kim tarafından ekildiği belli olmayan kenevir bitkilerinin görevli kolluk tarafından ele geçirilmesi ve söküm faaliyeti sırasında kelle tabir edilen kenevir bitkilerinin uç kısımlarından bir miktar alarak cebine koyması şeklinde gerçekleşen eylemi nedeniyle sanık hakkında hırsızlık suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ise de;

Benzer bir olay nedeniyle, Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 18/02/2020 tarihli ve 2020/249 esas, 2019/2843 karar sayılı ilâmında "... somut olayımızda ise “ecstacy” uyuşturucu maddesinin, zilyedin izni olmadan bulunduğu yerden alınması biçimindeki eylem, TCK'nın 191 ve devamı maddeler kapsamında suç oluşturmakla birlikte, doğası itibariyle hukuken mal edinilmeye elverişli olmadığı gibi esrar, eroin, kokain, hint keneviri gibi uyuşturucu maddeler Türk Medeni Kanununa göre mal olarak kabul edilmediği bu haliyle hırsızlık suçunun konusunu oluşturmayacağı gözetilmeden sanık hakkında atılı suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,..." şeklinde yer alan gerekçeye göre, uyuşturucu madde yapımında kullanılan ve Türk Medeni Kanunu'na göre mal olarak kabul edilmeyen kenevir bitkisinin hırsızlık suçunun konusunu oluşturmayacağı anlaşılmakla, atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı cihetle, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dosya kapsamına göre, sanık ...'in jandarma er olarak askerlik görevini yaptığı esnada, kim tarafından ekildiği belli olmayan kenevir bitkilerinin görevli kolluk tarafından ele geçirilmesi ve söküm faaliyeti sırasında kelle tabir edilen kenevir bitkilerinin uç kısımlarından bir miktar alarak cebine koyması şeklinde gerçekleşen eylemi nedeniyle hırsızlık suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ise de;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dosya kapsamına göre, sanık ...'in jandarma er olarak askerlik görevini yaptığı esnada, kim tarafından ekildiği belli olmayan kenevir bitkilerinin görevli kolluk tarafından ele geçirilmesi ve söküm faaliyeti sırasında kelle tabir edilen kenevir bitkilerinin uç kısımlarından bir miktar alarak cebine koyması şeklinde gerçekleşen eylemi nedeniyle hırsızlık suçundan mahkumiyetine karar verilmiş ise de;

Uyuşturucu madde yapımında kullanılan ve Türk Medeni Kanunu'na göre mal olarak kabul edilmeyen kenevir bitkisinin hırsızlık suçunun konusunu oluşturmayacağı anlaşılmakla, atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığı cihetle, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi nedeniyle kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden, (ÖDEMİŞ) 2. Asliye Ceza Mahkemesinden verilip kesinleşen 05.12.2017 tarihli ve 2016/496 E., 2017/466 K. sayılı kararın, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesinin 3. fıkrası uyarınca BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkra (d) bendinin verdiği yetkiyle, sanığın BERAATİNE, tayin olunan cezanın çektirilmemesine, 08/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/9174, Karar No: 2010/2814, Tarih: 18.03.2010

**6. Ceza Dairesi         2007/9174 E.  ,  2010/2814 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Kasıtlı suçtan önceki hükümlülüğü bulunan sanık hakkında 8.2.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231. maddesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanamayacağının tespiti ile yapılan incelemede;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-5237 ve 765 sayılı Yasalara göre uygulama ve sonuçlarının yasal dayanakları ile birlikte hükmün gerekçe bölümünde gösterilerek sanık yararına olan Yasanın saptanması böylece 765 sayılı Türk Ceza Yasasına göre uygulamanın hükmün gerekçesinde açıklanması gerektiği gözetilmeden yazılı biçimde hüküm kurulması,

2- Sanığın adli sicil kaydında infaz edilen özel tekerrüre ilişkin bir hükümlülük kaydı bulunmadığına göre, hangi hükümlülüğün 765 Sayılı TCK.'nun 522/son hükmünün uygulanmasını olanaklı hale getirdiğinin hükmün gerekçesinde gösterilmemesi,

3- Kabul ve uygulamaya göre de ;

a)-5237 Sayılı TCY’nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesindeki hafif ve pek hafif ölçütleriyle, her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlanmak dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığı” nın 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, bunun; daha çoğunu alabilme olanağı varken, yalnızca gereksinmesi kadar değer olarak da az olan şeyi alma durumunda, olayın özelliği ve sanığın kişiliği de değerlendirilerek, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği, somut olayda uygulama koşulları da oluşmadığı halde aynı Yasanın 145. maddesiyle cezadan indirim yapılması,

b)- 5252 sayılı TCY’nın Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Yasanın 9/3. maddesi uyarınca sanık yararına olan Yasanın somut olaya önceki ve sonraki yasaların bir bütün halinde uygulanması suretiyle belirleneceğinin anlaşılması karşısında, sanığın eyleminin 5237 sayılı TCY’nın 142/1-b, maddesine uyan hırsızlık, 116/1-4 maddesine uyan geceleyin konut dokunulmazlığını bozma ve 151/1. maddesine uyan zarar verme suçlarını oluşturduğunun gözetilmemesi,

c)-Velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerine ilişkin haklardan yoksunluğun 5237 sayılı TCY.nın 53/3. maddesi uyarınca yalnızca kendi alt soyundaki kişiler bakımından koşullu salıverilmeyle sona ereceği gözetilmeden, anılan hakların yönelik olduğu kişiler bakımından bir ayrım yapılmadan, sanığın; aynı Yasanın 53/1-c maddesinde yazılı haklardan hapis hali sona erinceye kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi

c)-Velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerine ilişkin haklardan yoksunluğun 5237 sayılı TCY.nın 53/3. maddesi uyarınca yalnızca kendi alt soyundaki kişiler bakımından koşullu salıverilmeyle sona ereceği gözetilmeden, anılan hakların yönelik olduğu kişiler bakımından bir ayrım yapılmadan, sanığın; aynı Yasanın 53/1-c maddesinde yazılı haklardan hapis hali sona erinceye kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, ceza süresi yönünden kazanılmış hakkın gözetilmesine, 18.03.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/577, Karar No: 2023/3514, Tarih: 26.10.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/577 E.  ,  2023/3514 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/253 E., 2021/1345 K.

DAVA TARİHİ : 07.05.2015

HÜKÜM/KARAR : Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2015/343 E., 2018/452 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraflar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında "El bilgisayarı/Endeksör cihazı ile GPRS'li endeks okuma hizmet alımı" sözleşmeleri imzalandığını, sözleşmeye göre ödenmesi gerekirken eksik ödenen endeks okuma iş emirlerinin karşılığı hizmet bedeli ve kaçak ihbar bedelleri, fazla ödenen SSK pirim, ücret, damga vergisi, gelir vergisi farkı hesaplarının bulunduğunu ileri sürerek şimdilik 1.500,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 30/10/2017 tarihli dilekçesi ile talebini toplam 1.117.600,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, talep edilen eksik hak ediş dönemlerinin müvekkili şirketin kuruluş tarihinden önce olduğundan talebin muhatabının TEDAŞ olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını, eksik ödendiği iddia olunan hak edişleri davacı şirketin bizzat hazırlandığı ıslak imzası ile kabul edildiğini hiçbir ihtirazi kaydın ileri sürülmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunun yanlış olduğunu, itiraz sonrası alınan ek raporda da hatanın tekrar edildiği, alacağın tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken kısmi kabulüne kara verilmesinin doğru olmadığı talebi ile istinafa başvurmuştur.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunun yanlış olduğunu, itiraz sonrası alınan ek raporda da hatanın tekrar edildiği, alacağın tamamının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken kısmi kabulüne kara verilmesinin doğru olmadığı talebi ile istinafa başvurmuştur.

2.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın husumetten reddi gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını, kanıtlanamayan ve sübut bulmayan iddialara dayalı davanında reddedilmesi gerektiğini, davacı şirketin hak edişlerine itiraz ettiğine dair hiçbir kayıt olmadığının dikkate alınmadığını, raporlara karşı itirazlarının gözetilerek yeni bir rapor aldırılmadığını, eksik inceleme yapıldığı talebi ile istinafa başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu sözleşmelerin davacı ve davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında yapıldığı, sözleşmelerde TEDAŞ'ın taraf olmadığı, davalı vekilinin husumete ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmediği, eldeki davada TBK'nın 146. maddesindeki 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmamış olduğu,

Dava konusu sözleşmelere ilişkin hakediş raporlarından davacının herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürmeksizin hak ediş bedellerini aldığı, davacı tarafına hak edişlere itiraz ettiğine dair bir delil bildirmediği, bu durumda, mahkemece davacı hizmet verenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. maddesinde gösterilen şekilde yaptığı herhangi bir itirazının bulunmadığı nazara alınıp davacının hak edişleri olduğu gibi kabul etmiş sayıldığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, HİGŞ 42. maddenin hak edişlere giren hizmet bedeli için sözkonusu olduğunu, dava konusu alacaklar için bir hakediş düzenlenmediğini, kaçak kodları ile ilgili tahakkuk yapılmaması ve hakedişe eklenmemesinin müvekkili kusurundan kaynaklanmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 maddesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu,

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 maddesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42/a maddesi,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi uyarınca eksik bedel ödendiği konularındadır.

Uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri ile ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere idare kamu hizmetlerini yerine getirmesi sırasında bir takım tasarruflarda bulunmak zorunda olup bunlardan biri de üçüncü kişilerle yapacağı “sözleşme”lerdir. İdarenin sözleşme için tarafını belirlerken izleyeceği yol ise “ihale” olup bu işlemin kuralları da kanunlarla düzenlenmiştir. Uygulamada halen yürürlükte olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun günümüzün değişen ve gelişen ihtiyaçlarına cevap veremediği, uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları gidermede yetersiz kaldığı, bütün kamu kurumlarını kapsamadığı, Avrupa Birliği ve uluslararası ihale uygulamalarına paralellik göstermediği görüldüğünden, kamu ihaleleri ile ilgili geniş kapsamlı yeni bir kanun hazırlanmasına ihtiyaç duyulmuş bu amaçla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu yürürlüğe girmiştir. Ancak Kamu İhale Kanununda, uluslararası mevzuat gereği sadece sözleşmelerin imzalanmasına kadar olan ihale süreci ile ilgili hükümlere yer verilebildiğinden, yapılan ihaleler sonucunda düzenlenecek sözleşmeler ile ilgili hususlarda bir boşluğa neden olunmaması için, bu konu ile ilgili hükümlerin ayrı bir kanun ile düzenlenmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Anılan kanunlardan da anlaşılacağı üzere bu kanunların kapsamına giren idareler, sözleşmelerin tarafını seçme konusunda özel hukuktaki gibi serbestiye sahip olmayıp sözleşme tarafını ihale yolu ile belirlemekte hatta doktrinde tartışmalı olmakla birlikte ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalamadığında özel hukuktaki gibi sözleşme öncesi sorumluluğunun (culpa in contrahendo) bulunduğu kabul edilmektedir. (Emsal Danıştay 8. Daire 10.04.2017 T., 2016/11286 E., 2017/2653 K.). Burada dikkat edilmesi gereken önemli konu sözleşmelerin diğer taraflarının da ancak kanunlarda tanımlanan koşullara sahip iseler sözleşmeye taraf olabilecekleri konusudur. (Kamu İhale Kanunu md.4.11; md 10 )

İdarenin sözleşmeler öncesinde yaptığı tek taraflı ve hukuksal sonuç doğurmaya elverişli beyanı ise “idari işlem” niteliğindedir. Bu nedenledir ki idarenin kamu hizmeti ile ilgili olarak idari usul ve esaslara göre yaptığı ihalelerde sözleşme aşamasına kadar tesis ettiği işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğu kökleşmiş yargı kararlarında kabul edilmiştir. (Emsal HGK 21.03.2001 T., 2001/19-257 E., 2001/285 K.)

İdarenin Kamu İhale Kanununda tanımlanan yöntemlerle (KİK Md 18 vd.) yaptığı ihaleden sonra KİK md 46 kapsamında yapacağı sözleşmeler ise yine Kanunun 53/4.b.2 maddesine göre yetkilendirilen Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanmakta bunlar Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu md 5, md.6 da “tip sözleşme” olarak tanımlanmaktadır.

İhale aşamasında KİK md 4’e göre “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri,” kapsayan ihale dökümanları düzenlenmekte, bunlar Kanunun 24. ve 27. maddelerine göre yapılacak ilan ile isteklilerin bilgisine sunulmakta olup yine Kanunun 28. maddesine göre ihale dökümanlarını ön yeterlik veya ihaleye katılmak isteyen isteklilerin bu dokümanı satın almaları zorunludur.

Sözleşmelerin imza aşamasında ise Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu md 5’e göre Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanan “tip sözleşmeler” imzalanmakta, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu md 7/v maddesine göre “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” arasında “İhale dokümanında yer alan bütün belgelerin sözleşmenin eki olduğu.” sayılmaktadır. Sonuçta idare ile istekli arasında sözleşmenin imzalanması ile birlikte KİK 12. maddesinde tanımlanan ve ihale dökümanları arasına alınan “Şartnameler”de sözleşmenin eki haline gelmektedir.

Sözleşmenin imzalanması ile birlikte sözleşme ve ekleri açısından Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4. maddesinde “Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.” hükmü getirilerek sözleşmenin taraflar arasında adeta anayasa gibi olduğu kabul edilmiştir. Bu durumda taraflar arasındaki ihtilafların öncelikle sözleşme ve ekleri dikkate alınarak incelenmesi gerekmektedir.

Somut olayda; talebe konu alacak açısından yapılan değerlendirmede ise davacının alacağının ispatı yönünden sözleşmenin eki olarak kabul edilen HİGŞ’nin 42/a maddesinin delil sözleşmesi niteliğinde olduğu, bu maddede belirtilen şekilde ara hakedişe itiraz bulunmadığından davacının artık talepte bulunamayacağı kabul edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) “Delil Sözleşmesi” başlıklı 193. maddesinde [1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK) m. 287];