muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/19559, Karar No: 2014/28277, Tarih: 23.12.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/19559 E.  ,  2014/28277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 5. İş Mahkemesi

TARİHİ : 06/06/2013

NUMARASI : 2012/672-2013/410

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, sigorta prime esas kazanç ücretinin tespitine, emekli maaşının buna göre hesaplanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı, 1994 ile 2009 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde uzun yol tır şoförü olarak çalışmasına rağmen primlerin asgari ücret üzerinden yatırılması nedeniyle gerçek miktar üzerinden tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın yazılı delil olmadığı için reddine karar verilmiştir.

Gerçek ücretle çalışma tespitine ilişkin talep yönünden verilen karar eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak verilmiştir.

Nitelikli ve tecrübeli bir işçinin(tır şoförünün), yaptığı işin özelliğine göre asgari ücret ile çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durumda işveren tarafından asgari ücret üzerinden düzenlenen belgelerin aksinin kanıtlanamayacağı düşünülemez. Ayrıca davalı işveren tarafından davacıya ait imzalı ücret bordroları da sunulmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş, öncelikle davacıya davalı şirkette yaptığı iş açıklattırılarak, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan davacının sicil dosyası ile işyerine ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, gerektiğinde işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak, işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından, benzer işi yapan firmalardan ve Türkiye İstatistik Enstitüsü'nden emsal ücret araştırması yaparak ve uzman bilirkişiden ücret tespiti ile ilgili rapor alarak elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 23/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18413, Karar No: 2014/20782, Tarih: 23.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2013/18413 E.  ,  2014/20782 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 19/03/2013

NUMARASI : 2012/204-2013/85

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat A. G. geldi, davalı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü

KARAR

Davacı,davalı ile yapılan sözleşme ile davalının dava dışı kooperatife bağlı payına düşen daireyi 41.400 TL bedelle kendisine sattığını ,bedelini ödediğini,sözleşmede davalının kooperatife sonradan istemesi muhtemel paraları tapu masrafları hariç kendisinin ödeyeceğini taahhüt ettiğini,sonrasında kooperatif yöneticilerinin üyelerini dolandırdığına dair işlemlerinin ortaya çıktığını,davalı ile yapılan satıştan sonra kooperatife ödemek zorunda kaldığı 42.200 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, sözleşmeyle davacıya kooperatif hissesini sattığını ve dairenin zilyetliğini devrettiğini,davacının kooperatife olan yükümlülüklerinin devam ettiğini bilerek satın aldığını,sözleşmede satış tarihinden sonra doğacak borçlardan davacının sorumlu olmayacağına dair bir düzenleme olmadığını,iki sözleşmenin birlikte yorumlanması gerektiğini ilk sözleşme ile kararlaştırılan bedelin ödendiğinin ikinci sözleşmede yeraldığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, 19.05.2004 ve 22.05.2004 tarihli sözleşmelerle davaya konu taşınmazı davalıdan satın almış olup,taşınmazın dava dışı kooperatif hissesine bağlı olması nedeniyle bu satış işlemi kooperatife bildirilmiş ve kooperatif tarafından onaylanması üzerine davacı kooperatif üyesi olmuştur. Taraflar arasındaki taşınmaz satış sözleşmesi geçerli bir sözleşmedir. Davacının taşınmazı satın almasından sonra bu satış işlemi ile birlikte üyesi olduğu kooperatifin dava dışı arsa malikleri ile yaptığı kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan edimlerini yerine getirmemesinden dolayı kooperatife ek yükümlülüklerinin doğduğu,bu ek yükümlülükler kapsamında davacı tarafından dava dışı kooperatife dava konusu edilen bir kısım ödemeler yaptığı anlaşılmaktadır. Davacı,davalı ile yapılan sözleşme sonrasında üyesi haline geldiği kooperatifin dava dışı arsa malikleri ile olan sözleşmeye aykırı işlemleri nedeniyle doğan borçlardan sorumlu değildir. Davacı,dava dışı kooperatifin kusurlu işlemlerinden doğan ek yükümlülükleri satış akdi ilişkisinin tarafı olmaması nedeniyle bu ödediği bedelleri kooperatiften talep etme imkanı bulunmamakta ise de,satış akdi ilişkisinin tarafı olan davalıdan bu ek ödemeleri talep etme imkanının bulunduğunun kabulü gerekir. Kaldı ki,taraflar arasında yapılan 19.05.2004 tarihli sözleşmede dava konusu dairenin 41.400 TL bedelle satılması kararlaştırılarak 40.000 YTL'lik kısmının bu sözleşme sırasında davalıya ödendiği, bakiye satış bedeli olan 1.400 YTL'nin 22.05.2004 tarihinde devir işlemi yapıldığı sırada ödeneceği ve evin davacıya teslim edileceği,davalının kooperatife olan borcunun 1.250 YTL olduğu bu borcun ödenmesinden sonra devrin yapılacağının kararlaştırıldığı,bu sözleşmenin devamı niteliğinde olan 22.05.2004 tarihli sözleşmede davacının satış bedelinin tamamını ödediği belirtildikten sonra davacının kooperatiften tapu çıkartılması sırasında yapılacak tapu masrafları dışında başkaca bir ödeme yapmayacağı kararlaştırılmıştır. Her iki sözleşme bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalının davacıya kullanıma hazır halde bir taşınmaz sattığı ve kullanıma ilişkin zilyetliğini davacıya devrettiği,satışın taşınmazın kooperatif hissesine bağlı olması nedeniyle bir kooperatif hissesi satışı gibi görünmekle beraber gerçekte bir hisse satışından öte tamamlanmış taşınmazın satışı niteliğinde olduğu,22.05.2004 tarihli sözleşme içeriği itibariyle davacının tapu masrafları dışında bir ödemesinin olmayacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla mahkemece davacının taşınmaz satışından sonra doğan ek yükümlülükler kapsamında dava dışı kooperatife yapılan ödemeleri davalıdan talep edebileceği kabul edilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine dair hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 1100,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 23.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6691, Karar No: 2022/7324, Tarih: 22.09.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/6691 E.  ,  2022/7324 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Babalık Davası

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı tarafından 09.06.2022 tarihli ek karar yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, babalığın hükmen tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece Adli Tıp Kurumu’ndan DNA raporu alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, istinaf incelemesi yapan bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı yine davalı tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemiz’in 5.4.2022 tarih ve 2022/1982 esas sayılı ilamı ile “Açıkça yetki verilmemiş ise vekil, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davaları açamaz ve takip edemez (HMK m. 74). TMK'nin 301. maddesine göre, evlilik haricinde doğan çocukla baba arasındaki soybağı hakim hükmüyle kurulabilir. Bunu sağlayan dava ise babalık davasıdır. Babalık davası, şahsa sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğindedir. Buna göre; Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 74. maddesi gereğince adı geçen davalı vekilinden, babalık davasını takip edebilmesi için özel yetkiyi içeren vekâletname istenmesi(verilmemesi halinde sonuçları da ihtar edilmek suretiyle), bu süre içinde vekâletname verilmemesi halinde asıla kararın tebliği ile, asıl tarafından temyiz veya temyizden feragat dilekçesi verilmesi halinde dilekçe eklendikten, sonra gönderilmek üzere iadesine karar vermek gerekmiştir.” gerekçesiyle dosyanın iadesine karar verilmiştir.

Dosyanın iade edilmesinden sonra bölge adliye mahkemesince usulüne uygun şekilde muhtıra düzenlenerek davalı vekiline “özel yetkili vekaletname” sunması için kesin süre verilmiştir. Ancak verilen kesin süreye rağmen davalı vekili tarafından özel yetkili vekaletname sunulmamıştır. Bu nedenle bölge adliye mahkemesi kararı, davalı asıla tebliğ edilmiş ancak asıl tarafından da herhangi bir dilekçe ibraz edilmemiştir. Bu nedenle bölge adliye mahkemesince 09.06.2022 tarihli ek kararla davalı vekilinin temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı yine özel yetkisi bulunmayan vekil tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuşsa da; HMK m.74 gereğince “özel yetkisi” bulunmayan vekilin bu davayı takip etme yetkisi bulunmadığından adı geçen vekilin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeple davalı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi.22.09.2022 (Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2020/8447, Karar No: 2021/203, Tarih: 12.01.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/8447 E.  ,  2021/203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir. Temyiz kesinlik sınırı belirlenirken yalnız dava konusu edilen taşınır malın veya alacağın değeri dikkate alınır. Faiz, icra (inkar) tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hesaba katılmaz.

Mahkemece, 26.02.2020 tarihli ek karar ile kararın kesin olarak verildiği gerekçesi ile temyiz isteğinin reddine karar verilmiş,ek karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Somut dosyada; kısmi olarak açılan davada, kesinlik sınırının belirlenmesinde alacağın tamamının dikkate alınması gerekir. Davacı dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak bir kısım işçilik alacakları yönünden talepte bulunmuş ve bilirkişi tarafından ücret farkı ve ilave tediye alacakları bakımından hesaplama yapılmıştır.Bilirkişi raporunda hesaplanan toplam miktara göre verilen kararın kesinlik sınırının altında kaldığından söz edilemeyeceğinden,davacının temyiz isteminin kesinlik sebebi ile reddine dair karar tesisi hatalı olup, Mahkemece verilen 26.02.2020 tarihli EK KARARIN BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi.

Hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikle dava dilekçesinin dava konusu kısmının son cümlesinde yer alan “Kısmi davamız dışında...” , sonuç ve istem kısmının C bendinde yer alan “Kısmi davamızın kabulü ile” ibareleriden ve davanın kısmi dava olarak açıldığının davacı vekilinin temyiz dilekçesindeki ifadeleri ile açıkça beyan edildiği de nazara alındığında davasının kısmi dava olduğunun anlaşılmasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün bu ilave gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine. 12.01.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/2039, Karar No: 2024/2903, Tarih: 24.09.2024

**6. Hukuk Dairesi         2023/2039 E.  ,  2024/2903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/594 E., 2023/870 K.

DAVALILAR : 1-... 2-... 3-... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 18.10.2016

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/322 E., 2022/167 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.09.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı asil ... ve vekili Avukat ... ile davalılar vekili Avukat ...'ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... Noterliği'nin 22.01.2015 tarih ve 717 yevmiye no.lu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşme imzalandıktan sonra davalıların sözleşme konusu arsada bulunan evi kentsel dönüşüme sokmak istediklerini, davalıların kentsel dönüşümde kira yardımını davalı ...'in almasını istediklerini, elektrik ve su abonesi ... adına kayıtlı olduğu için ...'in ... üzerine abonelikleri devrettiğini, kentsel dönüşümden faydalanmak için en az 6-7 ay elektrik ve su aboneliği şartı arandığından 7 ay boyunca ...’in evden çıkmadığını ve evin yıkılmasına müsaade edilmediğini, müvekkilinin davalı ...'in evi terk etmesinden sonra evi yıktığını ve arsa vasfını kazandırdığını, proje işlemlerine 7-8 ay gibi davalı tarafın geciktirmesi sebebiyle ancak başlayabildiğini, 2016 yılının ilk aylarında projeleri belediyeye verdiğini, projelerde ve yapı ruhsatında davalıların imzasının da bulunduğunu, inşaat süresinin yapı ruhsatı alındığı tarihten itibaren 20 ay olduğunu, sözleşmede, inşaat süresinin inşaat yapım ruhsatı alındıktan sonra diye başlayıp sözleşme tarihinden itibaren denildiğini, bu şekilde sözleşmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalıların ... Noterliği'nin 14 Temmuz 2016 tarih ve 8036 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmeyi haksız olarak feshettiklerini belirterek şimdilik müvekkilinin inşaat için yapmış olduğu giderler için 53.333,00 TL ile sözleşmenin haksız feshi nedeniyle yoksun kalınan kâr için 10.000,00 TL’nin tahsilini talep etmiştir.

Davalı arsa sahipleri vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kentsel dönüşüme dair bir talepleri olmadığını, davacının binanın kentsel dönüşüm kapsamında yapılmasını istediğini, davacı daha önce de bina yaptığından dolayı kentsel dönüşümün kaç ay süreceğini basiretli tacir olarak bilmesi gerektiğini, tapu kayıtları incelendiğinde 24.04.2015 tarihinde dava konusu yere riskli yapı şerhi işlendiğini, riskli yapı şerhi işlendikten sonra davacının belediyeye ruhsat için başvurmasını gerektirecek engel olmamasına rağmen, ruhsat başvurusunun da zamanında yapılmadığını, davacının evin yıktırılmasına karışmayacağını belirtmesi üzerine müvekkilinin taşınmaz üzerindeki evi hemen yıktırıp davacıya teslim ettiğini, gecikmenin tamamen davacının işe zamanında başlamaması ile ilgili olduğunu, yapılan hiçbir masraf olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/322 Esas, 2022/167 Karar, 30.03.2022 tarihli kararı ile özetle; davacının basiretli tacir olarak binanın kentsel dönüşüm kapsamında yapılması durumunda davalıların arsayı ilgili düzenlemeler uyarınca bir süre kullanması gerektiğini bileceğini, bina ruhsatının geç alınmasının davalıların sorumluluğunda olmadığını, davalıların ilgili sözleşme gereğince yapılacak işlemler için davacıya vekaletname verdiklerini, ilgili sözleşmede inşaatın bitirilme süresinin sözleşme tarihinden başlatılmasını davacının kabul ettiğini, davacının inşaatı bitirme süresini ruhsat tarihinden başlatılması gerektiğini ileri sürmesinin kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin tanzim tarihi olan 22.01.2015 tarihinden davalıların sözleşmeyi feshettiği tarih olan 14.07.2016 tarihine kadar inşaatı bitiremediğini, bu durumun ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/8 değişik iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda inşaatın şu anki yapılan işler de göz önüne alındığında 18 ile 20 ay arasında bitebileceği yönünde kanaat bildirdiği, davalıların 6098 sayılı TBK'nın 473/1 maddesi kapsamında sözleşmeden dönme hakkının bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya duruşmalı olarak incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya duruşmalı olarak incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Taraflar arasında ... Noterliği'nin 22.01.2015 tarih ve 717 yevmiye no.lu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış, davalı arsa sahipleri inşaatın süresinde bitiremeyeceği gerekçesiyle ... Noterliği'nin 14 Temmuz 2016 tarih ve 8036 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle sözleşmeyi feshetmişlerdir. Kural olarak arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tek taraflı irade beyanı ile feshedilemez ise de, davacı açtığı iş bu davayla haksız fesih nedeniyle kar kaybı ve yaptığı işler bedelini talep etmekle davalı arsa sahipleriyle fesih iradesinde birleşmiştir. İlk derece mahkemesince, davacı yüklenicinin tam kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşmede her ne kadar kentsel dönüşüm ile ilgili bir düzenleme yer almamış ise de, davalı arsa sahiplerince sözleşme tarihinde davacı yükleniciye verilen vekaletname kapsamında kentsel dönüşüm işlemlerinin de olduğu, davalı arsa sahibi ...’in kentsel dönüşüm kapsamında kira yardımı almak için Temmuz 2015 tarihine kadar sözleşme konusu taşınmazda bulunan eski evde oturmaya devam ettiği, böylelikle davalıların sözleşmeye konu taşınmazda kentsel dönüşüm işine muvafakat ettikleri anlaşılmış olup, Temmuz 2015 tarihine kadar sözleşmeye konu taşınmazı inşaat yapmak üzere davacı yükleniciye teslim etmeyerek davalı arsa sahiplerinin de işin gecikmesinde kusurlu oldukları anlaşıldığından tarafların ortak kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Ortak kusur durumunda davacı yüklenici müspet zarar kapsamında kar kaybı isteyemeyeceğinden, mahkemece bu nedenle kar kaybı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, davacı yüklenicinin tam kusurlu kabul edilerek red kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Eser sözleşmelerinin sona ermesi üzerine, her iki tarafın da talep edebileceği tasfiyenin dayanağı, TBK’nın 125/III maddesidir. Bu maddeye göre sözleşmeden dönme halinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde geriye etkili sonuç doğuracağı yani, sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönüleceğinden, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerdir. Bu halde davacı yüklenicinin sözleşme nedeniyle yaptığı faydalı ve zaruri masrafların mahkemece tespit edilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş; bozma öncesi yargılama aşamasında alınan bilirkişi kurulu raporları da değerlendirilerek ve gerekirse konusunda uzman bilirkişi kurulundan yeniden rapor alınarak davacı yüklenici tarafından yapıldığı iddia edilen masrafların sözleşme nedeniyle yapılan faydalı ve zaruri masraflar olup olmadığı, davalı arsa sahiplerinin malvarlığında artı bir değer yaratıp yaratmadığı Yargıtay denetimine elverişli şekilde tespit ettirilerek, yapılan masraflar faydalı ve zaruri değil ve davalı arsa sahiplerinin malvarlığında artı değer yaratmıyorsa şimdiki gibi davacı yüklenicinin bu talebinin de reddine karar verilmesi, zaruri ve faydalı ise ve davalı arsa sahiplerinin mal varlığında artı değer yaratıyor ise yapıldıkları yıl piyasa rayicine göre (piyasa rayiçlerinin içerisinde müteahhit karı ve KDV olduğundan ayrıca eklenmeden) bedelinin tespiti ve sonucuna göre hüküm altına alınmasından ibarettir.

Eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu verilen karar doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle, davacı yüklenici vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle, davacının diğer temyiz itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle HMK'nın 373/1. maddesi gereğince Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararı KALDIRILARAK; ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/322 Esas, 2022/167 Karar, 30.03.2022 tarihli kararının davacı yararına BOZULMASINA, Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacı yararına takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 24.09.2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.