muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1351, Karar No: 2024/12416, Tarih: 26.11.2024

Bunun gibi kasten öldürme, kasten öldürmeye teşebbüs, cinsel istismar gibi ağır suçların yağma ile birlikte işlenmesi hallerinde değer azlığı indiriminin yapılmaması hukuka, vicdana ve adalete de uygun olacaktır.

Bu açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde,

Mağdurun soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki beyanında suça sürüklenen çocukların 20,00 TL parasını ve açılmış parliament marka sigarasını aldıklarını, suç sürüklenen çocuk ...'nın araç içerisindeki bas konuş olarak takside kullandığı telefonu avuçladığı ancak katılanın patinaj çekerek kaçmak isterken suça sürüklenen çocuk ... 'nın kendisini aşağı doğru attığını, bu sırada telefonun araç içerisine düşmesi nedeniyle alamadıklarını belirttiği, mahkemedeki beyanında şarj aletinin de alındığını, şarj aletinin alındığını sonradan farkettiğini beyan ettiği anlaşılmakla; 20,00 TL para, yapılan internet araştırmasına göre suç tarihinde parliament marka sigaranın bir paketinin fiyatı olan 15,00 TL ve şarj aletinin fiyatının toplamı, suç tarihi itibariyle brüt asgari ücretin 2.558,40 TL olduğu dikkate alındığında suça sürüklenen çocukların yağmaladıklarının toplam fiyatının asgari ücretin %10'undan az olabileceği anlaşıldığından, suç tarihi itibariyle paranın satın alma gücü ve ekonomik koşullar dikkate alındığında değer azlığı nedeniyle suça sürüklenen çocuklar hakkında 5237 sayılı Kanun'un 150/2 maddesi gereğince indirim yapılması ihtimalinin bulunduğu anlaşıldığından şarj aletinin fiyatı araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle Tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, bozmanın hükmü temyiz etmeyen suça sürüklenen çocuk ... 'ya SİRAYETİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İzmir 1.Çocuk Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

26.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/26085, Karar No: 2016/13062, Tarih: 13.06.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/26085 E.  ,  2016/13062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine sebep olma

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-...Yapı Kooperatifi Yöneticiliği vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece Kanuna aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, ilgili kooperatife bu niteliği ve dolayısıyla Kanun yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı,

Anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddeleri uyarınca, tebliğnameye uygun olarak, Zafer Yapı Kooperatifi Yöneticiliği vekilinin TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

2- Katılan ... vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Katılan'ın sunduğu 19/12/2013 havale tarihli ek dilekçe ile temyizden vazgeçtiği,

Anlaşıldığından, katılan vekilinin temyiz davası isteği hakkında, tebliğnameye uygun olarak, bir karar vermeye yer olmadığına ve dosyanın incelenmeksizin karar mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE, 13/06/2016 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6125, Karar No: 2021/10337, Tarih: 16.06.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/6125 E.  ,  2021/10337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 08.30-22.00 saatleri arasında çalıştığını, Cumartesi günleri ise 08:30-17:00 saatleri arasında çalıştığını, ay içinde 1-2 kez Cumartesi çalışmasının saat 21:00-22:00'ye kadar uzadığını, ayda en az iki Pazar çalıştığını, ulusal bayramların tümünde, dini bayramların ise en az iki gününde çalıştığını, ancak bu çalışmalarının karşılığının ödenmediğini belirterek fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar Yargıtay (Kapatılan) 7. Hukuk Dairesinin 2015/2714 Esas 2015/9586 Karar nolu 21.05.2015 tarihli ilamıyla bordrolar imzasız olsada bordrodaki tahakkukların banka kanalıyla ödenmesi durumunda mahsup yerine tahakkuk bulunan ayların dışlanması gerektiği ve dava türünün ıslah ile değiştirilemeyeceğinden dava ile talep edilen miktarlara dava tarihinden en yüksek banka mevduat faizine, ıslah ile talep edilen miktarlara da ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş olup Mahkemece, imzasız bordrolarda banka kanalıyla ödeme yapılmışsa mahsup yapılmasının Yargıtay kararlarına uygun olduğu ve ıslah ile dava türünün değiştirilebileceği gerekçeleriyle bozma kararına karşı direnme kararı verilmiştir.

Direnme üzerine Hukuk Genel Kuruluna gönderilen dosyada Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/(7)9-1812 esas, 2021/185 karar 02.03.2021 tarihli ilamı ile; davacının imzası bulunmayan bordrolarda belirtilen fazla çalışma ücreti tahakkuk miktarlarının banka kanalıyla davacıya ödendiği davalı işveren tarafından ispatlandığından ödenen miktarların, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan fazla çalışma ücreti alacağı tutarından mahsup edilmesi gerektiği hâl böyle olunca direnme kararının bu yönden yerinde olduğu ancak hüküm altına alınan bu alacak miktarına ilişkin temyiz incelemesi yapılmadığından, bu hususta inceleme yapılmak üzere dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerektiği, ayrıca Mahkeme ve Özel Daire arasında eldeki davanın, kısmi dava olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, ıslah dilekçesi ile davanın türünün değiştirilmesi mümkün olmadığı diğer taraftan, davacı vekilinin, dava dilekçesinde dava konusu alacaklara mevduat faizi yürütülmesini, ıslah dilekçesi ile ıslah edilen alacak miktarlarına yasal faiz uygulanmasını açıkça ifade ederek talepte bulunduğu halde Mahkemece talep aşılarak fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretine dair ıslah dilekçesiyle artırılan miktarlar için ıslah tarihinden itibaren en yüksek mevduat faiz oranını aşmamak kaydıyla yasal faize hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle değişik gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili süresinde temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının imzası bulunmayan bordrolarda belirtilen fazla çalışma ücreti tahakkuk miktarlarının banka kanalıyla davacıya ödendiği davalı işveren tarafından ispatlandığından ödenen miktarların, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan fazla çalışma ücreti alacağı tutarından mahsup edilmesinin yerinde olduğu ve hükmedilen miktarda sorun bulunmadığı anlaşıldığından davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır.

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır.

Dosya içeriğine göre; davacı vekilinin, dava dilekçesinde dava konusu alacaklara en yüksek banka mevduat faizi yürütülmesini, ıslah dilekçesi ile de ıslah edilen alacak miktarlarına yasal faiz uygulanmasını açıkça ifade ederek talepte bulunduğu halde Mahkemece talep aşılarak fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretine dair ıslah dilekçesiyle artırılan miktarlar için ıslah tarihinden itibaren en yüksek mevduat faiz oranını aşmamak kaydıyla yasal faize hükmedilmesi gerektiği halde dava ve ıslah tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizine hükmedilmesi hatalı bozma sebebi ise de; bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hükmün Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2. maddesi yollaması ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Sonuç: Mahkemece kurulan hükmün;

6.685,83 TL fazla çalışma ücretinin 3.100,00 TL'sine dava tarihinden en yüksek banka mevduat faizi, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiz oranını aşmamak üzere yasal faizi ile birlikte,

3.711,75 TL hafta tatili ücretinin 100,00 TL'sine dava tarihinden en yüksek banka mevduat faizi, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiz oranını aşmamak üzere yasal faizi ile birlikte,

817,79 TL Ulusal Bayram ve Genel Tatil ücretinin 100,00 TL'sine dava, dava tarihinden en yüksek banka mevduat faizi, geriye kalan kısmına ıslah harç tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faiz oranını aşmamak üzere yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine. şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16.06.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29240, Karar No: 2014/41777, Tarih: 16.12.2014

**3. Ceza Dairesi         2014/29240 E.  ,  2014/41777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat, ceza verilmesine yer olmadığına dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1)Sanık ... hakkında verilen beraat hükmünün yapılan temyiz incelemesinde:

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2)Sanık ... hakkında verilen "ceza verilmesine yer olmadığına" dair hükmün yapılan temyiz incelemesinde:

Diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Meşru savunmanın hukuka uygunluk nedeni olduğu, bu sebeple sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 25/1. maddesi delaletiyle 5271 sayılı CMK'nin 223/2-d maddesi gereğince beraat kararı verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasının (3) numaralı paragrafında yer alan ''sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına'' ibaresinin çıkartılarak yerine "...sanığın 5271 sayılı CMK'nin 223/2-d maddesi gereğince beraatine" ibaresinin eklenmesi suretiyle, hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 16.12.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2790, Karar No: 2014/11188, Tarih: 26.05.2014

**7. Hukuk Dairesi         2014/2790 E.  ,  2014/11188 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Konya 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 26/12/2013

Numarası : 2013/94-2013/877

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2.Davacı vekili, davacının 19/10/2010-24/11/2012 tarihleri arasında davalı işyerinde müdür vasfında aralıksız olarak çalıştığını, davacıya işe başlamadan önce 5.000,00 TL maaş ödeneceğinin vaat edildiğini ancak maaşının 1.350,00 TL olarak gösterildiğini, SGK primlerinin de bu ücret üzerinden yatırıldığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, ulusal bayram, genel tatil ve yıllık izin alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacıya yapılan 21000 TL ödemenin alacaklarından mahsup edilmesinin gerekip gerekmediği hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

I. Normatif Dayanak

Uyuşmazlığın normatif dayanağı Borçlar Kanununun 84–86 maddeleridir. Borçlar Kanununun 84 üncü maddesinde “Borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise kısmen icra eylediği tediyeyi resülmale mahsup edebilir. Alacaklı alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya sair teminat almış ise borçlu kısmen icra eylediği tediyeyi temin edilen veya teminatı daha iyi olan kısma mahsup etmek hakkını haiz değildir” kuralına yer verilmiş; 85 inci maddesinde “birden fazla borçları bulunan borçlu, borçları ödemek zamanında bu borçlardan hangisini tediye etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkını haizdir. Borçlu beyanatta bulunmadığı surette vukubulan tediye kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça alacaklının makbuzda irae ettiği borca mahsup edilmiş olur” hükmü öngörülmüş, 86 ncı maddede ise “kanunen muteber bir beyan vaki olmadığı yahut makbuzda bir güna mahsup gösterilmediği takdirde, tediye muaccel olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçlar muaccel ise tediye, borçlu aleyhinde birinci olarak takip edilen borca mahsup edilir. Takibat vaki olmamış ise tediye, vadesi iptida hulül etmiş olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçların vadeleri aynı zamanda hulül etmiş ise mahsup mütenasiben vaki olur. Hiç bir borcun vadesi hulül etmemiş ise alacaklı için en az teminatı haiz olan borca mahsup edilir” kuralı düzenlenmiştir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

Muacceliyet, alacaklının borçludan borçlanılan edimi talep ve dava edebilme yetkisidir. Borç muaccel olmadan borçlu temerrüdü söz konusu olmaz.

Temerrüt, en kısa tanımıyla, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir. Kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer (BK. m. 101/1). Başka bir ifadeyle, temerrütten söz edilebilmesi için, öncelikle muaccel bir borcun ve alacaklının o borca yönelik ihtarının bulunması gerekir. Kural böyle olmakla birlikte, borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtarının gerekmediği bazı durumlar da vardır: Örneğin, ifa gününün taraflarca birlikte kararlaştırıldığı (BK. m.101/2), borçlunun borcu ifa etmeyeceğini bildirmiş olduğu veya hal ya da durumundan bu sonuca varılabildiği (BK. m.107/1) durumlarda, temerrüdün gerçekleşmesi için alacaklının ihtarına gerek yoktur.

Tek bir borç ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda, borçlu para borcunun faiz ve masraflarını ödemede temerrüde düşmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anapara borcuna mahsup etme hakkına sahiptir. Ancak, para borcunun bir kısmı için kefalet, rehin veya benzeri bir teminat verilmişse, yapılan kısmi ödemenin teminatlı olan borca mahsubu istenemez. Bu durumda, kısmi ödemenin teminatsız olan ya da teminatı daha az olan borca mahsubu gerekir. Borçlu, faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 27.9.2000 tarih ve 2000/12-1148 esas, 2000/1193 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması irade açıklamasıdır.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla para borcunun bulunduğu bir borç ilişkisinde, borçlunun, yapılan kısmi ödemenin hangi borç için mahsup edildiğini belirtmemesi, alacaklının da ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu makbuzda göstermemesi durumunda, kısmi ödemenin hangi borca mahsup edileceği sorunu Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre çözümlenmelidir. Bu gibi durumlarda, kısmi ödeme öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılır. Ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse, ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilir. Muaccel olan borçlardan hiçbiri takibe verilmemişse kısmi ödeme ifa zamanı önce gelen borca mahsup edilmiş sayılır. Borçların ifa zamanları (vadeleri) aynı günde gelmişse yapılan kısmi ödeme borçların miktarlarıyla orantılı olarak mahsup edilir. Borçlardan hiçbirinin ifa zamanı gelmemişse, kısmi ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilmiş sayılır.

III. İşçi Alacakları Yönünden Değerlendirme

İş sözleşmesinden doğan para borçlarının kısmi ifasında, mahsubun ne şekilde yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanununda özel bir düzenleme bulunmadığından, Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen genel hükümleri kapsamında sorun çözümlenmektedir. İşçinin işverenden bir alacağının, örneğin sadece kıdem tazminatı alacağının bulunduğu durumlarda, kısmi ödeme nedeniyle mahsup işlemi Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi çerçevesinde yapılacaktır.

Dairemiz uygulamasına göre, temerrüde düşmüş olan işverenin yaptığı kısmi ödeme işçinin bu hususta beyanda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmelidir.

Borcun taksitle ödenmesi konusunda yapılan anlaşma aksi öngörülmemişse, kural olarak, işçinin faiz talebinden vazgeçtiğini kapsar. Ancak, bu sonuç işverenin taksit anlaşmasına uygun hareket etmesine bağlıdır. İşverenin taksitlerden birini zamanında ödememesi halinde, işçinin faizle ilgili feragati geçersiz hale gelir ve sadece ödenmeyen taksit için değil, tüm alacak için faiz talep hakkı doğacaktır. Bu durumda ödenmiş olan önceki taksitlerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubu gerekecektir. Kuşkusuz taksit sözleşmesinin işçinin serbest iradesi ile meydana gelmesi gerekir.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununa göre ücret en geç ayda bir ödenir (m.32/5). İş hukuku mevzuatımızda Basın İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç, ücretin peşin ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle ücret, çalışılan ayı takip eden aybaşında muaccel hale gelmektedir. Fazla mesai, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin muacceliyet tarihleri normal aylık ücret gibidir. İşçinin ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti sözleşmenin feshi ile muaccel hale gelir.

1475 sayılı İş Kanununun 14 ve 4857 sayılı İş Kanunun 120 nci maddesi uyarınca, işveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Yukarıda belirtilen diğer tazminat ve alacaklar bakımından ise, tarafların sözleşme ile kararlaştırdıkları ödeme zamanı ya da işçi tarafından gönderilecek ihtarnamede belirtilen ödeme günü itibariyle işverenin temerrüdü gerçekleşir.

Buna göre örneğin, 5.000 TL ihbar tazminatı, 7.500 TL kıdem tazminatı, 2.500 TL ücret, 2.000 TL fazla mesai ve 500 TL yıllık izin ücreti alacağı olmak üzere takibe konu yapılmamış toplam 17.500 TL alacağı olan bir işçiye işveren Tarafından yapılacak 15.000 TL lik bir kısmi ödeme, öncelikle muaccel olan normal aylık ücret ve fazla mesai alacağına ilişkin borçlarına mahsup edilmelidir. Kalan miktar ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti borcuna mahsup edilecektir. Anılan borçların muacceliyet tarihleri aynı olduğundan, temerrüt tarihi önce gerçekleşmiş olan borca yani kıdem tazminatına mahsup edilecektir. Kalan 3.000 TL lik ödemenin, ihbar ve izin ücreti borcuna mahsubu anılan borçların muacceliyet ve temerrüt tarihlerinin aynı olması nedeni ile miktarları ile orantılı olarak yapılacaktır. Kalan toplam borç 5.500 TL olup, ihbar tazminatının bu miktara oranı 5.000/5.500 = 10/11, izin ücretinin oranı 500/5.500 = 1/11 olmakla, 3.000 X 10/11 = 2.727 TL ihbar tazminatına, 3.000 X 1/11 = 273 TL izin alacağına mahsup edilecektir. Böylece işverenin 2.273 TL ihbar tazminatı, 227 TL izin ücreti olmak üzere toplam 2.500 TL borcu kalmış olacaktır.

Dosya içeriği ve mahkemenin ücretin tespitinde esas kabul ettiği e-mail yazışmalarına göre davacıya işe başlama tarihinde daha sonra doğması muhtemel tazminatlarına mahsuben ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davacıya 21000 TL ileride mahsup edilmek üzere ödeme yapıldığı, mahkemenin de kabulündedir.

Dosya içeriği ve mahkemenin ücretin tespitinde esas kabul ettiği e-mail yazışmalarına göre davacıya işe başlama tarihinde daha sonra doğması muhtemel tazminatlarına mahsuben ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davacıya 21000 TL ileride mahsup edilmek üzere ödeme yapıldığı, mahkemenin de kabulündedir.

Davalı, cevap dilekçesinde açıkça bu ödemenin mahsubu gerektiği savunmasında bulunmuştur. Davacının hüküm altına alınan alacaklarından bu miktarın mahsup edilmesi gerekirken mahkemece davacının mahsubu gereken tazminat haketmediği gerekçesiyle mahsup talebinin reddedilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine 26.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.