muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/11534, Karar No: 2015/14125, Tarih: 23.12.2015

**18. Ceza Dairesi         2015/11534 E.  ,  2015/14125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, Yerel Mahkemece, sanığın adli sicil kaydında yer alan Karşıyaka 1. Sulh Ceza Mahkemesine ait açıklanması geri bırakılan hükümle ilgili olarak CMK'nın 231/11. maddesi gereğince işlem yapılmak üzere mahkemesine ihbarda bulunulabileceği öngörülerek yapılan incelemede;

Sanık ...'ya yükletilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Temel ceza TCK'nın 125/2. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 125/1. maddesi yerine, doğrudan 125/2. maddesi uyarınca belirlenmiş ise de, bu hususun sonuca etkili olmadığı,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun uygulanmasına ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uygulanma olanağının ortadan kalkmış olması,

Kanuna aykırı ve sanık ...'nın temyiz iddiaları bu nedenle yerinde ise de, bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bir yanılgı olduğundan, temyiz edilen kararın açıklanan noktası tebliğnameye kısmen aykırı olarak, “TCK’nın 53/1-b maddesinin uygulanmasına ilişkin kısımların karardan çıkarılması” biçiminde HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 23/12/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8901, Karar No: 2007/1686, Tarih: 01.03.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/8901 E.  ,  2007/1686 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde sağlayacağı net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirilmesinde, taşınmazın kuru ya da sulanabilir niteliği de gözetilerek dekar başına elde edilebilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğünün değerlendirme yılına ait verileri esas alınması gerekirken bilirkişi raporlarında, İl tarım Müdürlüğünden gönderilen hasat dönemi tamamlanmaması gerekçesiyle bildirilen tahmini rakamlara göre değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan karar tarihi itibariyle 2006 yılı verilerinin oluştuğu da gözetilerek ... İl Tarım Müdürlüğünden 2006 yılı resmi verileri getirtilip buna göre ek rapor alınması gerekirken İl Tarım Müdürlüğünden gönderilen tahmini rakamları bildiren belgedeki değerlerden farklı değerler alınarak kamulaştırma bedelinin saptanması,

2-Üzerinde irtifak hakkı kurulması nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranının saptanmasında taşınmaz malın cinsi, kullanım biçimi ile irtifak hakkının niteliği (boru hattı, enerji nakil hattı vs.) kapladığı alan, yeri ve yönü gözönünde bulundurulmalıdır. Yargıtay uygulamalarında

./..

2006/8901-2007/1686 -2-

üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olan taşınmazda bu irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün (taşınmazın cins ve niteliğine uygun kullanımı önemli şekilde etkileyen özel bir durum yoksa) irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin arazide %35’ini, arsada ise %50’sini geçmeyeceği kabul edilmektedir.

Buna göre, tarım arazisi niteliğinde olan dava konusu taşınmazda irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün %0.89 olması gerektiğinin düşünülmemesi,

3-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı v.b.) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken, bilirkişi kurul raporlarında taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %5 yerine %5.5 olarak kabulü,

4-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 10. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü uyarınca kamulaştırma bedelinin peşin ve nakit olarak hak sahibi adına bankaya yatırılmasından sonra hak sahibine ödenmesine karar verilmesi gerekirken bedelin karar kesinleştiğinde davalıya ödenmesine karar verilmesi

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 1.3.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4347, Karar No: 2013/3743, Tarih: 18.02.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/4347 E.  ,  2013/3743 K.**

**"İçtihat Metni"**

1-... Oto İnş. Temizlik Hiz. Ltd. Şti. 2-... Veri Oluşturma Tem. Ltd. Şti. vekili avukat ... ile Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğü vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında ... 11. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 07.02.2012 tarih ve 2011/242 2012/45 sayılı hükmün Dairenin 23.11.2012 tarih ve 26410-26556 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK.nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, ve aynı kanunun 442 maddesi hükmünce 220.00 (ikiyüzyirmi) Lira para cezasının karar düzeltme isteyene yükletilmesine, 18.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7749, Karar No: 2007/8133, Tarih: 24.12.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/7749 E.  ,  2007/8133 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Müh.Elek.Turz.San. ve Tic.Ltd.Şti. ile davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. arasındaki davadan dolayı ...Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 28.09.2006 gün ve 2004/476-2006/314 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Heyetçe incelenmesine gerek görüldüğünden;

1-.... işi ile ilgili 5. hakedişten sonra yapılan tüm ara hakedişler ve yapılmışsa kesin hakediş tutanakları ve varsa itiraz dilekçeleri,

2-... işi ile ilgili olarak 1’den 12’ye kadar (12 dahil) ve 16’dan sonra yapılan ara hakedişler ve kesin hakediş tutanakları ile itiraz dilekçeleri,

3-...işi ile ilgili 1’den 12’ye kadar (12 dahil) ile 15’den sonra yapılan ara hakedişler ve yapılmış ise kesin hakediş tutanağı ve varsa itiraz dilekçelerinin eklenerek birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5989, Karar No: 2014/16797, Tarih: 02.10.2014

**6. Ceza Dairesi         2012/5989 E.  ,  2014/16797 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Sanık hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Sanığın eylemine uyan, 5237 sayılı TCK'nın 151/1 ve 31/3. maddelerindeki suç için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre, aynı yasanın 66/1-e, 66/2. maddelerinde öngörülen, 5 yıl 4 aylık zamanaşımının, hüküm tarihi olan 21/05/2009 tarihinden inceleme tarihine göre geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı ve tebliğnamedeki düşünce bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,

II-Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-)Sanığın, yakınanın kilitleyerek sokak üzerine park ettiği minibüsünün kapısını zorlayarak açıp, araçta bulduğu 130 lirayı çaldığının anlaşılması karşısında; eylemin 5237 sayılı Yasanın 142/1-b maddesindeki suçu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

2-)5237 sayılı Yasanın 145. maddesinde tanımlanan “değerin azlığının” yeni yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, bu maddeye sevk amacının dışında yorumlar getirilerek anılan madde uyarınca cezadan indirim yapılması,

3-)Suçun niteliği, cezanın türü ve süresine göre; hüküm tarihinde yürürlükte bulunan, 08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun Geçici madde; 1/1. fıkrası yollamasıyla aynı kanunun 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nun 231/5-14. madde ve fıkralarının uygulama olanağının karar yerinde tartışmasız bırakılması,

3-)Suçun niteliği, cezanın türü ve süresine göre; hüküm tarihinde yürürlükte bulunan, 08.02.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun Geçici madde; 1/1. fıkrası yollamasıyla aynı kanunun 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nun 231/5-14. madde ve fıkralarının uygulama olanağının karar yerinde tartışmasız bırakılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 02/10/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/7822, Karar No: 2022/3092, Tarih: 18.04.2022

**11. Hukuk Dairesi         2020/7822 E.  ,  2022/3092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 17.05.2018 tarih ve 2017/307 E- 2018/186 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 17.09.2020 tarih ve 2019/305 E- 2020/722 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı TPMK vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin 2001/16757 sayılı ve "Shef" ibareli tanınmış markanın sahibi olduğunu, davalının bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “şef gibi + şekil” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TPMK’na başvuruda bulunduğunu, 2016/57504 kod numarasını alan başvuruya müvekkili tarafından yapılan itirazın, nihai olarak YİDK tarafından 2017-M-4231 sayılı karar ile reddedildiğini, oysa müvekkili markalarının tanınmış olduğunu ve başvurunun bu markalarla karıştırılma ihtimali bulunacak düzeyde benzer bulunduğunu ileri sürerek, davalı Türk Patent YİDK kararının iptalini ve diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili, anılan markaların tüketici nezdinde karıştırılacak derecede benzer olmadığını, 556 sayılı KHK’nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas tehlikesi bulunmadığı, kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı ..., taraf markalarının bir bütün olarak farklı olduklarını,karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, farklı tüketici gruplarına hitap ettiklerini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince iddia,savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu marka ile davacı markası arasında kısmen işitsel benzerlik bulunmakla birlikte anlamsal ve özellikle görsel anlamda yüksek farklılığın karıştırılma ihtimaline neden olmayacağı, bütünsel yaklaşım açısından ise taraf markaları arasında karıştırılma ihtimaline neden olabilecek bir benzerlik görülmediği, özellikle markaların görsel olarak yüksek oranda farklı olması ve anlamsal olarak da benzerliğin oluşmaması nedeniyle markalar genel görünüş bakımından da benzer çağrışımlar yaratmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemece her ne kadar tarafların marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığı, dava konusu marka kapsamındaki mal ve hizmetlerin de davacı markası kapsamındaki hizmetler ile benzer olmadığı, dolayısıyla 556 sayılı KHK.'nın 8/1-b maddesi şartlarının somut uyuşmazlık açısından bulunmadığı kabul edilmişse de, davacı markasının asıl unsurunun "shef", davalı başvurusunun asıl unsurunun da "şef" ibarelerinden oluştuğu konusunda tereddüt bulunmadığı, taraf markalarında yer alan diğer şekil ve ibare unsurları, hiçbir ayırt ediciliği olmayan tali unsur niteliğinde olduğu, davacı markasında yer alan "shef" ibaresinin Türkçe'de ortalama tüketicilerin tamamı tarafından "şef" olarak okunup algılanacağı da tabii bulunduğuna göre, taraf markalarında yer alan ibarelerin 556 sayılı KHK.'nın 8/1-b maddesi anlamında benzer olmadığının söylenebilmesinin mümkün olmadığı, tarafların markaları arasında, davalı gerçek kişinin marka tescil başvurusunun kapsamındaki 30. sınıf mallara özgülenmiş 35/5. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden, 556 sayılı KHK.'nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlik ve iltibas tehlikesinin bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, TPMK YİDK’nun 2017-M-4231 sayılı kararının 35/5. sınıfta yer alan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.Makarnalar, mantılar, erişteler.Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül, Bal, arı sütü, propolis yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar.Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri.Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler.Sakızlar.Dondurmalar, yenilebilir buzlar.Tuz.Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri için kısmen iptaline, davalının 2016/57504 sayılı ve “şef gibi + şekil” ibareli markasının 23.08.2017 tarihinde tescil edildiği anlaşıldığından, 35/5. sınıfta yer alan belirtilen hizmetler yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı TPMK vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Karara karşı davalı TPMK vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı TPMK vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 26,30 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı TPMK'dan alınmasına, 18/04/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7184, Karar No: 2014/11507, Tarih: 07.04.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/7184 E.  ,  2014/11507 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BURSA 2. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/12/2011

NUMARASI : 2010/400-2011/700

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalıya ait işyerinde boyahane bölümünde jetci olarak çalışırken iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde fesh edildiğini, açtığı işe iade davasını kazandığını ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş akdi fesh edilirken tüm yasal haklarının ödendiğini ve K..Noterliğinin 29.04.2008 tarih ve 4521 yevmiye numaralı ibranamesi ile işyerini ibra ettiğini, işe iade kararı sonrası davacının işe başlama talebinin kabul edildiğini ancak davacının buna icabet etmediğini ve yapılan feshin geçerli hale geldiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, işe iade kararı sonrası işverenin işe iadeye ilişkin talebi kabul etmesine rağmen davacının işbaşı yapmadığı bu nedenle feshin geçerli hale geldiği, geçerli fesihlerde kıdem ve ihbar tazminatının ödenmesi gerektiği, bunun yanında davacının yıllık izin ücreti alacağı da bulunduğu gibi kanıtlanan fazla mesai ücretlerinin ödendiğini gösteren yazılı ve imzalı belge de ibraz edilmediği, alınan ibranamenin ise makbuz olarak kabul edildiği, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı dava dilekçesinde kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ve yıllık izin ücreti istemiş ve fazlaya ilişkin hakkını saklı tutarak her bir alacak için 10,00 TL den toplam 40,00 TL talep etmiştir. Buna rağmen Mahkemece talep aşılarak her bir alacak için 100,00 er TL den toplamda 400,00 TL ye hükmedilmesi HMK'nın 26. maddesine aykırıdır.

3- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işveren tarafından yapılan kısmi ödemenin işçinin hangi alacağına mahsup edileceği noktasında toplanmaktadır.

I. Normatif Dayanak

3- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işveren tarafından yapılan kısmi ödemenin işçinin hangi alacağına mahsup edileceği noktasında toplanmaktadır.

I. Normatif Dayanak

Uyuşmazlığın normatif dayanağı Borçlar Kanununun 84–86 maddeleridir. Borçlar Kanununun 84 üncü maddesinde “Borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise kısmen icra eylediği tediyeyi resülmale mahsup edebilir. Alacaklı alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya sair teminat almış ise borçlu kısmen icra eylediği tediyeyi temin edilen veya teminatı daha iyi olan kısma mahsup etmek hakkını haiz değildir” kuralına yer verilmiş; 85 inci maddesinde “birden fazla borcu bulunan borçlu, borçları ödemek zamanında bu borçlardan hangisini tediye etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkını haizdir. Borçlu beyanatta bulunmadığı surette vukubulan tediye kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça alacaklının makbuzda irae ettiği borca mahsup edilmiş olur” hükmü öngörülmüş, 86 ncı maddede ise “kanunen muteber bir beyan vaki olmadığı yahut makbuzda bir güna mahsup gösterilmediği takdirde, tediye muaccel olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçlar muaccel ise tediye, borçlu aleyhinde birinci olarak takip edilen borca mahsup edilir. Takibat vaki olmamış ise tediye, vadesi iptida hulül etmiş olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçların vadeleri aynı zamanda hulül etmiş ise mahsup mütenasiben vaki olur. Hiç bir borcun vadesi hulül etmemiş ise alacaklı için en az teminatı haiz olan borca mahsup edilir” kuralı düzenlenmiştir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

Muacceliyet, alacaklının borçludan borçlanılan edimi talep ve dava edebilme yetkisidir. Borç muaccel olmadan borçlu temerrüdü söz konusu olmaz.

Temerrüt, en kısa tanımıyla, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir. Kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer (BK. m. 101/1). Başka bir ifadeyle, temerrütten söz edilebilmesi için, öncelikle muaccel bir borcun ve alacaklının o borca yönelik ihtarının bulunması gerekir. Kural böyle olmakla birlikte, borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtarının gerekmediği bazı durumlar da vardır: Örneğin, ifa gününün taraflarca birlikte kararlaştırıldığı (BK. m.101/2), borçlunun borcu ifa etmeyeceğini bildirmiş olduğu veya hal ya da durumundan bu sonuca varılabildiği (BK. m.107/1) durumlarda, temerrüdün gerçekleşmesi için alacaklının ihtarına gerek yoktur.