muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/8524, Karar No: 2012/11533, Tarih: 10.10.2012

Diğer taraftan, 05.11.2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve bu kanun gereğince çıkartılan yönetmelik uyarınca baz istasyonlarının sağlığa zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dahilinde kurulacağını belirleme ve kurallarını koyma işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

İnsan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) gibi bir çok uluslararası kuruluşun yapmış oldukları çalışmaların neticesinde bir takım sınır değerler belirlenmiştir.

BTK tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikte, Türkiye’de geçerli olacak sınır değerleri; İngiltere, Amerika, Kanada, ICNIRP ve Avrupa Birliğinin kabul ettiği değerin yaklaşık 1/4’ü olarak kabul edilmiştir.

Sağlığa zarar verdiği iddiası dışında baz istasyonlarının sertifikada belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olarak kurulmadığı, başlangıçta uygun kurulsa dahi sonradan sertifikadaki limit değer ve güvenlik mesafelerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile kaldırılmasına ilişkin talep ve itirazların ilgili mevzuat gereğince BTK’ya yapılması gerekmektedir. Bu kurumun uygulamalarına ve kararlarına karşı da idari yargıda dava açılmalıdır. Keza davacı, baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafelerine uygun olmasına rağmen zararlı olduğunu iddia ediyorsa, idari yargıda idareye karşı yönetmeliğin iptali davası açması gerekir.

Adli yargıda görülecek davalarda ise davanın kabul edilebilmesi için öncelikle baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere uygun bulunmadığı ve sağlığa zarar verdiğine ilişkin iddiaların kanıtlanması gerekir.

Bunun için de öncelikle ölçümleri yapacak olan bilirkişilerin nasıl seçilmesi gerektiği hususunun açıklığa kavuşturulması gerekir.

21/04/2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddetinin Uluslararası Standartlara Göre Maruziyet Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Kontrolü Ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesi gereğince bu Yönetmelikte yer alan güvenlik mesafelerinin ölçümünün üniversitelerin; elektrik-elektronik, haberleşme, fizik mühendisliği, fizik lisansı

veya elektromanyetik dalgalar ile ilgili dersleri alarak teknik bölümlerin birinden veya meslek yüksek okulu ile liselerinin elektrik, elektronik haberleşme teknolojisi (telekomünikasyon, haberleşme, haberleşme teknolojisi, elektronik haberleşme), elektronik teknoloji (elektrik-elektronik, elektrik elektronik teknikerliği, elektronik, endüstriyel elektronik) bölümlerinden mezun olan personel tarafından yapılacağı ve ölçüm işlemlerinin ölçüm sertifikası almış olan personel tarafından yapılabileceği,

Aynı Yönetmelikte yer alan Ölçüm Yapacak Personelin Nitelikleri Ve Ölçüm Sertifikası Alınmasına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğin 4. maddesinde ise; Sertifika Başvurusu Yapacakların Nitelikleri, Kurs Süresi ve Zamanı, Kursun İçeriği, Kurs Ücreti, Devam Zorunluluğu, Değerlendirme ve Belge Verilmesi, Sertifika başvurusu yapacakların nitelikleri, 5. maddesinde; Kurs süresi ve zamanı, 6. maddesinde; Kursun içeriği, 10. maddesinde ise; Elektromanyetik alan ölçüm sertifikası verilmesi ve iptali usulü düzenlenmiştir.

Dairemizin yukarıda belirtilen ilkeleri doğrultusunda daha önce kurularak faaliyete geçmiş olan baz istasyonlarının yönetmelikte belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olup olmadığı, davacının sağlığına zarar verip vermediği konusunda tarafların göstermiş oldukları deliller toplanıp yine yukarıda açıklanan Yönetmelik ve Tebliğname hükümleri dikkate alınarak belirlenecek uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak alınacak bilirkişi raporları ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilebilir.

Baz istasyonlarının uzun vadede sağlığa zarar vereceği/verebileceği, baz istasyonlarından psikolojik olarak etkilenildiği/etkilenileceği vs. şeklindeki kanıtlanması mümkün olmayan soyut iddialarla açılan davaların dinlenmesi mümkün değildir.

Somut olaya gelince;

Henüz kurulmuş bir baz istasyonu mevcut olmadığı gibi Dairemizin yukarıda açıklanan ilkeleri doğrultusunda baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafelerine aykırı şekilde kurulduğu ve işletilmekte olduğu da kanıtlanmış bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde iadesine, 10.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/13211, Karar No: 2010/4951, Tarih: 30.03.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/13211 E.  ,  2010/4951 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz eden davacı adına gelen olmadı. Aleyhine temyiz olunan davalılardan (asil) .... geldi. Gelen asilin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dava konusu taşınmazın arsa olarak kabulü ile bu niteliğine uygun biçimde değerlendirme yapılmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur.

Ancak;

1) 2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin son fıkrası uyarınca ve Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarına göre kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı kurulması nedeniyle taşınmaz malda oluşacak değer düşüklüğü oranının (dolayısıyla kamulaştırma bedelinin) saptanmasında taşınmaz malın cinsi (arsa veya arazi olması) ve yüzölçümü ile irtifak hakkının kurulduğu alanın yüzölçümü, irtifakın niteliği (petrol, akaryakıt ya da doğalgaz boru hattı, elektrik enerjisi nakil hattı vb.) ve konumu göz önünde bulundurulur. Buna göre bulunacak değer düşüklüğü oranı (yöntemince kanıtlanmış önemli ve özel bir durum söz konusu olmadıkça) taşınmaz malda irtifak hakkının kurulduğu alanın mülkiyet değerinin arazilerde %35'inden, arsalarda %50'sinden fazla olamaz. Somut olayda dava konusu edilen arsa niteliğindeki 3000 m² yüzölçümlü taşınmazın 178,64 m²lik kısmında davacı idare lehine (ağaç dikmemek, bina vs. sabit tesis yapmamak şartı ile) daimi irtifak hakkı kurulmuş bulunduğuna ve irtifaklı alanda ağaç dikilmesi bina vs. sabit tesis yapılması yasaklandığına göre bu taşınmaz malda irtifak hakkı kurulması nedeniyle oluşacak değer düşüklüğü oranının irtifakın geçtiği alanın %50'sinden fazla ancak mülkiyet değerini de geçmemesi gerektiği düşünülmeden taşınmazda irtifaklı alanın mülkiyet değerinden daha fazla değer düşüklüğünü içeren bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması,

2) Davada tespit edilecek bedeli karşılığında dava konusu taşınmazın üzerinde kurulmuş bulunan daimi irtifak hakkının (ağaç dikmemek, bina vs. sabit tesis yapmamak şartı ile) davacı idare lehine tescil edilmesi istenilmiş bulunduğuna göre, kamulaştırma yoluyla dava konusu taşınmazda kurulan daimi irtifak hakkının istem gibi davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken irtifakın geçtiği 178,64 m²'lik kısmın davalılar adına olan tapu kaydının iptaline de karar verilmesi,

3) Tespit ve tescile ilişkin davanın bu niteliğine göre karar harcının maktu olarak alınması gerekirken, tespit edilen kamulaştırma bedeli üzerinden nisbi harca hükmedilmiş olması,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3456, Karar No: 2023/4084, Tarih: 25.09.2023

**7. Hukuk Dairesi         2023/3456 E.  ,  2023/4084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/134 E., 2022/520 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki ecrimisil ve alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 8. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin dava konusu 194 ve 203 parsel sayılı taşınmazların maliki olduğunu, davalı ... Reformu Genel Müdürlüğünün çizdiği proje doğrultusunda diğer davalı ... Müdürlüğünün 2010 yılından beri taşınmazdan sulama kanalı ve yol geçirmek, kanaldan çıkan harfiyatı dökmek suretiyle yaklaşık 20 dönüme yakın kısmını işgal ettiğini ve davacının taşınmazdan faydalanamadığını, fiili işgalin ... Kayıt Sistemine yansıyan alandan daha fazla olduğunu, davalıların davacıya 2010 yılından itibaren her yıl ürün bedelinin tamamını ödemeyi taahhüt ettiklerini ancak yalnızca kanal geçen 20 dönüm için 2010 yılına ait ürün bedelini ödediklerini ve başkaca herhangi bir ödeme yapmadıklarını belirterek, 2010-2011-2012 yılları için 500.000'er TL ecrimisil bedelinin ve devletçe ödenmesi gereken destekleme primlerinin davalılardan tahsilini talep etmiş, 29.11.2013 tarihli dilekçesi ile talebini 36.349,23 TL olarak güncellemiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Reformu Genel Müdürlüğü vekili; kurumun husumeti bulunmadığını, davanın kanallarla ilgili işgali yapan idareye yöneltilmesi gerektiğini belirterek, davanın husumet yönünden reddini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili; davanın idari yargının görev alanına girdiğini ve görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazların toplulaştırma sahası içinde olduğunu ve toplulaştırma işlemlerinin kesinleştiğini, işlemle davalı kurumun ilgisi olmadığını, toplulaştırma çalışmalarını yapan kurumun TRGM olduğunu, kamu yatırım kesintisi adı altında yapılan kesinti nedeniyle dava konusu taşınmazlarda bu kayıpların oluştuğunu, husumetin TRGM'ye yöneltilmesi gerektiğini, kamunun ortak kullanacağı yerler için %10'a kadar katılım payı kesintileri nedeniyle hak sahiplerine herhangi bir bedel ödenmeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.12.2013 tarihli ve 2012/666 Esas, 2013/853 Karar sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulü ile; toplam 25.873,97 TL ecrimisil bedelinin yasal faizi ile birlikte davalı DSİ Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacıya verilmesine, 10.475,26 TL doğrudan gelir desteği alacağının davalı DSİ Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine, davalı Gıda Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığına yönelik davanın husumet nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 08.02.2019 tarihli ve 2018/3032 Esas, 2019/1589 Karar sayılı kararıyla; dosya kapsamından, dava konusu parsel için muhtelif tarihlerde zarar ziyan tespiti yapılmış olduğu ve tespit edilen rakamlara ilişkin davacı ile davalılardan TRGM arasında karşılıklı sulh anlaşması yapılmış olduğu, ancak hükme esas alınan bilirkişi raporlarında ve Mahkemenin temyize konu olan kararının gerekçesinde zarar ziyan tespit tutanakları ve sulh anlaşmalarına ilişkin belgelerin değerlendirilmediğini, sözü geçen belgelere istinaden davalıya ödeme yapılıp yapılmadığının, ödeme yapılmış ise yapılan ödemelerin ecrimisil bedelinden mahsup edilip edilmeyeceği hususunun mahkemece denetime elverişli bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, Kınalıtepe Köyü 203 parsel sayılı taşınmaz için 01.01.2012 – 20.12.2012 dönemi için 9.851,62 TL ecrimisil bedelinin 25.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı DSİ' den alınarak davacıya verilmesine, 194 ve 203 parsel sayılı taşınmazlar için 10.475,26 TL doğrudan gelir desteği alacağının davalı DSİ' den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ... vekili, ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyizinde, müvekkili kuruma yöneltilen davanın husumet yokluğundan reddedildiğini, ancak müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek, müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyizinde, müvekkili kurumun kuruluş yasasına göre harçtan muaf olduğunu, mahkemece müvekkili kurumun harçtan sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, toplulaştırma işleminin usulüne uygun şekilde yapıldığını, müvekkili kurumun usule uygun şekilde ödeme yaptığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ecrimisil ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2. Davalı ... vekili temyizinde, müvekkili kurumun kuruluş yasasına göre harçtan muaf olduğunu, mahkemece müvekkili kurumun harçtan sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, toplulaştırma işleminin usulüne uygun şekilde yapıldığını, müvekkili kurumun usule uygun şekilde ödeme yaptığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ecrimisil ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” başlıklı 683 üncü maddesi, “Mülkiyet İlişkisi” başlıklı 722 inci maddesi, “İyiniyetli olmayan zilyet bakımından” başlıklı 995 inci maddesi

3. Değerlendirme

Dosya kapsamından, davalı ... tarafından dava konusu taşınmazlardan su kanalı geçirilmesi nedeniyle davacının ürün geliri ve destekleme alacağından yoksun kaldığı anlaşılmaktadır. Davacı ile davalı arasında imzalanan 203 parsele ilişkin 01.06.2010, 05.11.2011 tarihli, 194 parsele ilişkin 01.06.2010, (2010 yılına ilişkin) 13.06.2012 tarihli zarar ziyan tutanaklarına ve sulh anlaşmalarına göre, idare, davacının 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin zararını tazmin etmiş ve davacı taraf davalı tarafı ibra etmiştir. O halde, mahkemece zararın oluştuğunun kabul edilmesi gereken tarımsal dönem 2012 yılına ilişkindir. Mahkeme, gerekçesinde 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin ibradan söz ettiği halde, bu dönemlere ilişkin talebin kabulü gerektiğine dair gerekçede çelişki oluşturmuştur. Yine 2012 yılında taraflar arasında bir sulh sözleşmesi bulunmadığı halde, taraflar arasında sulh sözleşmesi yapıldığının belirtilmesi, 2012 yılı tarımsal dönemindeki ecrimisilin ve destekleme alacağının hüküm altına alınması gerekirken, 2011 yılı tarımsal dönemi için talebin kabulüne karar verildiğinin yazılması da çelişkili olmuştur.

Bundan ayrı, dosya arasında bulunan bilirkişi raporunda 2012 tarımsal dönemine ilişkin destekleme alacağı 1.621,75 TL belirlenmiş olmasına ve gerekçenin ikinci paragrafında bu hususa değinilmiş olmasına karşın, hükümde, mahkemenin rapordan ve gerekçeden neden ayrıldığı açıklanmaksızın 10.475,26 TL destekleme alacağının tahsiline karar verilmiş olması çelişki yaratmıştır.

Bunun yanısıra, bilirkişi raporunda 2012 tarımsal dönemine ilişkin ecrimisilin 10.191,58 TL olduğu belirlenmiş olmasına ve gerekçenin ikinci paragrafında bu hususa değinilmiş olmasına karşın, hükümde, gerekçeye ait herhangi bir sebep belirtilmeksizin daha az olan 9.851,62 TL ecrimisilin tahsiline karar verilmiş olması doğru değilse de, bu hususta davacı tarafın temyizi bulunmadığından bu yanlışlığa işaret etmekle yetinilmiştir.

Ayrıca, davanın kısmen kabulüne karar verilerek fazlaya ilişkin talep reddedildiğinden, reddedilen miktar yönünden, temyiz itirazında bulunan davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de doğru olmamıştır.

Ayrıca, davanın kısmen kabulüne karar verilerek fazlaya ilişkin talep reddedildiğinden, reddedilen miktar yönünden, temyiz itirazında bulunan davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de doğru olmamıştır.

Belirtilen tüm bu hususlar bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın gerekçesinin ve hükmün düzeltilerek onanması gerekir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tarafların yukarıda belirtilen temyiz itirazının kabulü ile kararının hüküm fıkrasının (1-B) numaralı bendinde yer alan “10.475,26 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “1.621,75 TL” ibaresinin yazılması,

(6.) bent olarak "Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" ibaresinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

Karar düzeltme kanun yolu kapalı olmak üzere,25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4550, Karar No: 2014/13072, Tarih: 19.11.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/4550 E.  ,  2014/13072 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

\_K A R A R\_

Davanın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davacı arsa sahibi tarafından mülkiyeti yükleniciye devredilen taşınmaz üzerine yüklenicinin borcu nedeniyle konulan hacizlerin aktin geriye etkili olarak feshi nedeniyle hacizlerin yolsuz ve dayanaksız kaldığı iddiasına dayalı olarak kaldırılması istenildiğinden ve uyuşmazlıkta arsa sahibi ile yüklenici arasındaki eser sözleşmesinin değerlendirilmesi gerektiğinden, 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14/son maddesi gereğince 01.02.2014 tarihinde yürürlüğe giren Yargıtay Büyük Genel Kurulunun Hukuk Dairelerinin işbölümünü düzenleyen 24.01.2014 tarihli ve 2014/1 sayılı Kararı uyarınca ve davanın açıklanan niteliği itibariyle temyiz inceleme görevi Yargıtay 23. Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın ilgisi yönünden Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 19.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4672, Karar No: 2013/9529, Tarih: 13.05.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/4672 E.  ,  2013/9529 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılardan ... Temizlik Ltd. Şti.'ne yükletilmesine 13/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3597, Karar No: 2006/5349, Tarih: 29.05.2006

**21. Hukuk Dairesi         2006/3597 E.  ,  2006/5349 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi      :  Kemalpaşa 1.Asliye Hukuk İş Mahkemesi

Tarih                :  21.11.2005

İndirimde sıra hususu, ne genel hükümlerde, ne özel hükümlerde açıkça tanzim edilmiş değildir. Zarara ilişkin indirimlerin tazminata ilişkin indirimlerden daha önce yapılması, gerek bu kavramların muhtevasından ve gerekse bu kavramların yasadaki düzenleniş sırasından ortaya çıkmaktadır. Zarar Borçlar Kanunun 42.madde, tazminat ise 44.maddesinde düzenlenmiştir. Ayrıca zarar, borçlunun ödemesi gerektiği miktar demek olan tazminattan daha geniş ve ön kavramdır.

Diğer yandan,  B.K. 43 indiriminin  peşin değerden önce yapılması şeklindeki çoğunluk görüşü, Kanununun dar yorumlanması nedenine dayanmaktadır. Bu ilkeden, yani “ en son peşin değer indirilir” düşüncesinden anlaşılmak lazım gelen ise; gerek ölüm ve gerekse iş göremezlik tazminat davalarında önce varsa evlenme şansı, sonra müterafik kusur, varsa işveren ödemesi ve sonra yine varsa geçici   iş göremezlik ödeneği tenzilinden sonra en son olarak da peşin sermaye değerini tenzil edip tazminat miktarını bulmak olmalıdır. Yoksa bu düşünceden, peşin sermaye değerinden önce B.K. 43 göre indirim yapılmak gerekir şeklinde işin özüne hiç de uygun  düşmeyen bir sonuç çıkarılamaz.

Sorun, içtihat hukukunda hakkaniyet indirimi olarak adlandırılan indirim sebebinin diğer indirim sebepler arasındaki sırasının neresi olduğunda yatmaktadır. Esasen Borçlar Kanununun 43.maddesi hukuk mantığıyla okunduğunda doğru cevaba kolaylıkla ulaşılabilmektedir. Hakkaniyet indirimi BK.43.maddesinin 1.fıkrası hükmüne göre tazminatın nihai kapsamını belirleyen bir ölçüttür. Sigorta geliri tazminattan indirilmeden hakkaniyet indiriminin yapılması yasanın şümul kavramı ile bağdaşmaz. Çünkü sigorta geliri indirilmeden hakimin önündeki rakam, hakkaniyet müdahalesini imkansız kılacak brüt bir rakamdır.  Hakim her türlü normatif indirimi yaptıktan sonra önüne gelen rakama hal ve mevkiin icabına göre müdahale gerekip gerekmediğine göre karar verebilecektir. Tüm indirimlerden sonra hakkaniyet değerlendirilmesi yapılabilecektir. Öyle durum olurki, sigorta geliri peşin değerinin çok yüksek olması sebebiyle hakimin önündeki tazminat rakamından bu miktarın düşülmesinden sonra hakkaniyet müdahalesi gerekmeye bilir. Çoğu durumda da bu böyledir.

Ayrıca sigorta gelirinden önce hakkaniyet indirimin yapılması, zarar vereni haksız şekilde zenginleştirmekte ve zarar gören aleyhine bir durum doğurmaktadır. Söz gelimi sigorta geliri öncesi tazminat tutarı 100.TL, sigorta geliri peşin değeri 50.TL, indirim oranı % 30 ise, hakkaniyetin sigorta gelirinden önce uygulanması halinde ödenecek tazminat: 100x% 30 = 70-50=20.TL’dir. Yasanın ruhuna göre ödenecek tazminat ise 100-50=50x% 30=35.TL’dir. Adalet, hak üzerine kuruludur. Tazminat alacaklısının hakkını, yöntemlerle oynayarak yok etmek, Adalete uzaktır. Bu yöntem, büyük rakamlarda ürkütücü ve incitici farklara yol açmaktadır. Dairenin aksi doğrultudaki uygulamasına belirtilen nedenlerle, özellikle yasanın sözüne ve özüne ve Adalet ilkelerine aykırı olduğundan karşıyım.