muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/4436, Karar No: 2024/7343, Tarih: 19.09.2024

**7. Ceza Dairesi         2024/4436 E.  ,  2024/7343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2023/5397 Değişik İş

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Şüpheli hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan yapılan soruşturma sonucunda; Edirne Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 27.10.2023 tarihli ve 2023/9084 soruşturma sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı Gümrük İdaresi vekili tarafından yapılan itirazın, Edirne 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 22.11.2023 tarihli ve 2023/5397 Değişik İş sayılı kararıyla reddine karar verilmesi suretiyle kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesi uyarınca, 14.05.2024 tarihli, 94660652-105-22-6582-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.05.2024 tarihli ve KYB- 2024/56947 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.05.2024 tarihli ve KYB - 2024/56947 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, şüpheli Hayri'nin muhtelif tarihlerde farklı plaka sayılı tır aracını Gümrük Müdürlüğünden gümrük işlemlerini tamamlayarak boş şekilde yurda soktuğu ve süresi içerisinde bahse konu aracı yurttan çıkarmadığının tespit edilmesi üzerine başlatılan soruşturma sonunda, aracın gümrük idaresinin takip ve kontrolü altında bulunması nedeniyle atılı suçun yasal unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Ticaret Bakanlığı Hamzabeyli Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Bölge Müdürlüğünün 27/06/2023 tarihli ve 2023/277 sayılı fezlekesinde, bahse konu araçların şüpheli Hayri tarafından Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliğin (Seri No: 1) ilgili maddesi uyarınca geçici ithalat rejimi kapsamında ülkeye girişinin sağlanmasından sonra kanuni süre içerisinde ülkeden çıkartılmadığı gibi gümrük idarelerine de teslim edilmediği, dolayısıyla esas amacın, ithalat rejimi kapsamında bahse konu aracı gümrük işlemlerine tabi tutulmaksızın ülkeye soktuktan sonra daimi olarak kullanılması olduğunun belirtildiği de gözönüne alındığında, şüphelinin/şüphelilerin suça konu tırları geçici ithalat rejimi kapsamında yurda sokmak suretiyle gümrük vergilerini ödemeksizin ithal etmiş oldukları anlaşılmakla, mevcut delillerin kamu davasının açılmasını gerektirir nitelikte bulunduğu ve bu delillerin mahkemesince takdir ve değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrasındaki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesinin, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Edirne 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 22.11.2023 tarihli ve 2023/5397 Değişik İş sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itirazın reddine ilişkin kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3.5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

19.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11428, Karar No: 2018/5415, Tarih: 23.05.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/11428 E.  ,  2018/5415 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacılar vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dilekçesinde; 27/07/2011 günü saat. 19.40 sıralarında davalı ...'ın sahibi bulunduğu ... plaka sayılı traktörü ile... ilçesi ... Sk üzerinde seyir halindeyken Kalamış Sokak Kavşağına geldiği sırada dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak traktör römorkunun sağ kısmı ile Kalamış Sk. Üftade Sokağa dönüş yapan ve müvekkilleri ...ve... kızları, diğerlerinin kardeşi olan ...'a çarparak ölümüne neden olduğu, davalı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığını, 2011/119-131 EK sayılı kararı ile 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, dosyanın temyiz aşamasında olduğunu, küçük Yasemin'in ölümü nedeniyle davacıların duyduğu üzüntünün ve manevi çöküntünün giderilmesinin mümkün olmadığını, dava sonuçlanıncaya kadar davalı ...'ın olaya karışan ... plaka sayılı traktörü ile varsa adına kayıtlı başkaca araçlarının trafik kaydına ve davalının... Tapu Sicil Müdürlüğünde adına kayıtlı taşınmazlarının tapu kayıtları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına ve bu konuda ilgili yerlere yazı yazılmasına, yargılaması yapılarak küçük ...'ın ölümü nedeniyle babası ... için 25.000,00 TL

annesi ... için 25.000,00 TL, kardeşleri ..., ... ve ... ile ... için ayrı ayrı 10.000,00'er TL olmak üzere toplam 90.000,00 TL yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile tahsiline ve müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde açılan davanın davalıyı ekonomik olarak sıkıntıya sokacak mahiyeti itibariyle çok ... değerlerde açılmış olayı bir dava olduğunu kabul etmediklerini beyan etmiştir.

Ceza dosyasından verilen mahkumiyet ilamı Yargıtayca bozulmuş ve ceza mahkemesince beraat kararı verilmiş hüküm onanarak kesinleşmiştir.

Mahkemece, davalının meydana gelen kazada herhangi bir kusuru bulunmadığı, dolayısıyla meydana gelen olayda davalının haksız fiilinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Ceza dosyasından verilen mahkumiyet ilamı Yargıtayca bozulmuş ve ceza mahkemesince beraat kararı verilmiş hüküm onanarak kesinleşmiştir.

Mahkemece, davalının meydana gelen kazada herhangi bir kusuru bulunmadığı, dolayısıyla meydana gelen olayda davalının haksız fiilinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, haksız fiilden kaynaklı manevi tazminat davasıdır. Mahkemece her ne kadar ceza mahkemesinin kesinleşmiş beraat kararına dayanarak davanın reddine karar verilmişse de, 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi (Türk Borçlar Kanunu 74.maddesi)ne göre ceza mahkemesince verilen beraat kararı, hukuk hakimini bağlamayacağı gibi, ceza mahkemesince kusur değerlendirmesine ilişkin alınan rapor da, hukuk hakimini bağlamayacaktır. Mahkemece ... Teknik Üniversitesi veya ... Müdürülüğü fen heyetinden tarafların kusur durumlarını gösteren kaza tesbit tutanağı ve ceza yargılamasındaki kusur raporlarınında irdelendi heyet raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın reddine, karar verilmesi doğru değildir. (06.02.H.G.K.06.02.2002 tarih 2001/19-16, 2002/47)

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 23/05/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10540, Karar No: 2024/2427, Tarih: 07.03.2024

**10. Hukuk Dairesi         2023/10540 E.  ,  2024/2427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/319 E., 2023/1046 K.

KARAR : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ordu 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/177 E., 2022/672 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 01.12.2006 tarihinde 7181 145 740 Bağ-Kur numarası ile Tarım Bağ-Kur sigortasını tescil ettirdiğini, faaliyetini 01.10.2013 tarihine kadar devam ettirdiğini, bu tarihten itibaren müvekkilinin 5510 sayılı Kanun'un Ek madde 5 tarım çalışanı sigortalısı olarak çalıştığını ve primlerini düzenli ödediğini, müvekkilinin 16.05.2017 tarihinde SGK'na başvuruda bulunduğunu, SGK'nun 17.05.2017 tarihli cevabında Sosyal Güvenlik Denetim raporuna göre müvekkilinin oda kaydının geçersiz olduğunun belirtildiğini, Tarım Bağ-Kur'a ait kesin hizmet süresinin 01.10.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında Ek-5 kapsamında müvekkilinin ödediği primlerin Bağ-Kur hesabına aktarıldıktan sonra yapılacağının bildirildiğini, müvekkilinin hizmet süresinin Ek-5 sigortalılığının geçersiz olduğundan bahisle sayılmadığını belirterek SGK'nun 68386826 sayılı 17.05.2017 tarihli geçersiz sayılması işleminin iptaline, Ek-5 tarım çalışanı sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 03.05.2017 tarihli Sosyal Güvenlik Denetmen raporuna dayanılarak davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin 01.12.2006 - 31.12.2007 ve 01.09.2008 - 30.05.2017 olarak yeniden düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 03.05.2017 tarihli Sosyal Güvenlik Denetmen raporuna dayanılarak davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılık süresinin 01.12.2006 - 31.12.2007 ve 01.09.2008 - 30.05.2017 olarak yeniden düzenlendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince davacının adına kayıtlı taşınmazların tespiti için tapu müdürlüğüne müzekkere yazılmış gelen yazı cevabında davacının 196 ada 41 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğu tespit edilmiş, davacının tapusuz veya kiraladığı arazi bulunup bulunmadığı, hayvan varlığı, tarımsal alet ve edevatının, tarım işinde hizmet akdi ile çalışıp çalışmadığı hususlarının tespiti için emniyet müdürlüğüne müzekkere yazılmış ve davacı vekilinden beyanda bulunması istenilmiş, gelen yazı cevabı ve beyan dilekçesinden davacının tapusuz veya kiralık taşınmazı olmadığı, Aydınlar Köyü mevkisinde bağ bahçe işlerinde çalışarak gelir elde ettiği, büyükbaş, küçükbaş hayvanının olmadığı, sepet, girebi, balta, kazma, kürek, bıçkı, orak gibi tarımsal aletler kullandığı tespit edilmiş, davacının 5510 sayılı Kanun'un 6/ı ve geçici 16 ncı maddesine göre muafiyet kapsamında olup olmadığının tespiti için ziraat bilirkişisinden rapor alınmış, rapora göre; davacının 2012, 2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarındaki yıllık net gelirlerinin prime esas aylık kazanç alt sınırının altında olduğu tespit edilmiş, akabinde davacının süreksiz tarım işinde hizmet akdiyle çalışması olup olmadığının tespiti için kamu tanıkları ..., ..., ... dinlenilmiş, tanık beyanlarından davacının günlük yevmiye karşılığında ..., ..., ,... , ..., ...'ın bahçelerinde fındık toplamak, odun taşmak, gübrelemek, vb işlerde çalıştığı, sürekli olarak birinin yanında çalışmadığı tespit edilmiş, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının 01.10.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 maddesi kapsamında sigortalılık koşullarının oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının 01.10.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında tarım işlerinde süreksiz çalışıp çalışmadığı yönünde eksik inceleme ve değerlendirme ile sonuca gidildiğini, gerekli kolluk araştırması yapılmadığını, tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının 01.10.2013 - 31.07.2015 tarihleri arasında tarım işlerinde süreksiz çalışıp çalışmadığı yönünde eksik inceleme ve değerlendirme ile sonuca gidildiğini, gerekli kolluk araştırması yapılmadığını, tanık beyanlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyadaki yazılara, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle dosya kapsamına alınan ziraat mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda davacının uyuşmazlık konusu dönem davacının aylık gelirinin prime esas kazanç alt sınırının altında olduğunun tespit edilmiş olmasına ve tanıkların davacının kendi bahçesi ve başkalarına ait fındık bahçelerinde tarım iş yaptığı yönünde ki ispata yeterli görülmesine göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının 2926 sayılı Kanunu'na tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tesciline ilişkin Kurum işleminin iptaline, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında tarım sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 1 ve 6 ncı maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 ve Geçici 29 uncu maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8113, Karar No: 2012/8226, Tarih: 18.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/8113 E.  ,  2012/8226 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25.02.2010 tarih ve 2009/369-2010/62 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18.05.2012 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ve Av. .... ile davalı vekili Av. .... ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Almanya Bochum Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 06.12.2006 tarihli, 3 O 509/05 numaralı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tenfizi istenen kararın 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi'nde belirtilen usulde tebliğ edilmediği, doğrudan posta yolu ile tebligatın yapıldığı, bu itibarla kesinleşmiş bir kararın mevcut olmadığı, kurulan hükmün TTK’nın 329 ve 405/2. maddesine aykırı olduğu, benzer nitelikteki Türkiye’de açılan davaların bu nedenle reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, ayrıca tenfizi istenen kararda şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği, tüm bu durumların açıkça kamu düzenine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına yabancı mahkeme kararının tenfiz edilebilmesi için kararın Lahey Sözleşmesi hükümleri uyarınca kesinleşmesinin gerekmesine, somut olayda ise tenfizi talep edilen kararın Lahey Sözleşmesi uyarınca yetkili makamlar aracılığıyla tebliğ edilmeyip, posta yoluyla tebliğ edilmesi nedeniyle kesinleşmediğinden mahkemece sırf bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, ayrıca yerinde bulunmayan diğer gerekçelerin de davanın reddine dayanak yapılması doğru değil ise de yukarıda da belirtildiği üzere usulünce kesinleştirilmiş bir karar bulunmadığından yerinde olan bu gerekçeye göre taraf vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan hükmün gerekçesi değiştirilerek ONANMASINA, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin her bir yandan alınarak yekdiğerine verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, aşağıda yazılı bakiye 4,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 18.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7657, Karar No: 2008/9490, Tarih: 19.06.2008

**21. Hukuk Dairesi         2008/7657 E.  ,  2008/9490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kırklareli Asliye Hukuk  (İş) Mahkemesi

TARİHİ : 08/12/2006

Davacı, 1.1.2006 tarihi itibariyle yaşlılık aylığını kesen ve fuzuli ödenen maaşların geri ödenmesini isteyen kurum işleminin iptaline  karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı Sosyal Sigortalar Kurumundan 01.11.1997 tarihinde emekli olduğunu sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle serbest avukatlık faaliyetini sürdürdüğünü, 01.01.2006–01.04.2006 tarihleri arasında dava dışı P.belediye başkanlığına vekâlet sözleşmesi ile avukatlık hizmeti verdiği halde davalı kurumun bu hizmeti belediye bünyesinde sözleşmeli çalışma kabul ederek 01.01.2006 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığını kestiğini, 30.06.2006 tarihli talebi üzerine aylığının 01.07.2006 tarihinden itibaren yeniden bağlanarak 01.01.2006–01.07.2006 tarihleri arasında ödenen yaşlılık aylığının borç çıkarıldığından bahisle, 01.01.2006 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığını kesen ve fuzuli ödenen maaşların geri ödenmesini isteyen kurum işleminin iptalini istemiştir.

Mahkemece davacı ile P.Belediye Başkanlığı arasındaki ilişkinin vekâlet sözleşmesine dayalı olduğu 10 tane derdest dosyası bulunun küçük bir belediyenin kadrolu avukat tutmasının ekonomik olmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuç dosya içeriğine usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Davacının emekli olduktan sonra serbest avukat olarak çalışmasını sürdürdüğü ve dava dışı P.Belediye Başkanlığı’na 01.01.2006–01.04.2006 tarihleri arasında avukatlık hizmeti verdiği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık davacı ile belediye arasındaki ilişkinin mahiyetinin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Mahkemece davacının belediyeye verdiği hizmetin vekalet akdine dayalı olduğu kabul edilmiş ise de bu sonuç usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Gerçekten davacının 5393 sayılı yasanın 49/4.maddesi kapsamında aylık 400,00-YTL ücretle ve kısmi zamanlı sözleşme ile avukat olarak çalıştırıldığı dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden açıkça anlaşılmaktadır. Aradaki ilişkinin kısmi zamanlı sözleşmeye mi,  yoksa vekâlet akdine mi dayandığı sorununun çözümünde,  ücret ve bağımlılık unsurları ile yetinilmeyip, yapılacak işin zamanla mı,  yoksa sayı iİe mi sınırlandığının da dikkate alınması gerekir. Şayet sayı ile bir sınırlandırma var ise,  ilişkinin vekâlet ilişkisine dayandığı;  aksi halde kısmi zamanlı sözleşmenin söz konusu olduğu sonucuna varılmalıdır.

Somut olayda,  davacının hafta da bir gün olmak üzere sürekli şekilde çalıştığı ücretlerinin aylık olarak belirlenerek buna göre ödendiği ve sayı ile iş yapmadığı görülmektedir.

Somut olayda,  davacının hafta da bir gün olmak üzere sürekli şekilde çalıştığı ücretlerinin aylık olarak belirlenerek buna göre ödendiği ve sayı ile iş yapmadığı görülmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular karşısında, davacının 01.01.2006–01.04.2006 tarihleri arasında aylık 400,00-YTL ücretle ve 5393 sayılı yasanın 49/4.maddesi kapsamında kısmi zamanlı sözleşme ile P.Belediye Başkanlığı işyerinde çalıştığı açıktır. Davacının, ayrıca avukatlık bürosunun bulunması bu hukuki sonucu değiştirmez.

Öte yandan davacının yaşlılık aylığının kesilmesi 5335 yasanın 30.maddesinden kaynaklandığına, 506 sayılı yasaya tabi bir çalışma söz konusu olmadığına  göre, aylığın kısmi zamanlı çalışılan süreyle sınırlı olarak kesilmesi ve bu çalışmanın sona erdiği tarihten sonra yaşlılık aylığının yeniden bir başvuruya gerek olmaksızın ödenmeye devam olunması gerekirken, kesilen aylığı yeniden başlatmak için davacını talebini arayan kurum işleminin de hatalı olduğu ortadadır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde ve özellikle davacının çalışması 5393 sayılı yasanın 49/4.maddesi kapsamında kısmi zamanlı sözleşmeye dayalı olduğundan, bu çalışmanın sona erdiği 01.04.2006 tarihinden sonraki döneme ilişkin davanın kabulü ile, sözleşmenin yürürlükte olduğu 01.01.2006–01.04.2006 dönemine yönelik davanın reddi gerekirken, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin hatalı yorumlanarak, davacının vekâlet akdi ile çalıştığının kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.06.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.