muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/49, Karar No: 2021/76, Tarih: 04.03.2021

Öte yandan amacı somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, öğreti ve uygulamada; "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede; "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi halinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp, diğer kısmı gözardı edilerek ulaşılan kanaate veya herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkan vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

27.05.2014 tarihi saat 22.35 sıralarında haber merkezini arayan tanık ...’ın, Dragon Parkı içerisinde bir erkek şahsın kendisine hap satmak istemesi ile ilgili sivil ekiplerle görüşmek istediğini bildirmesi üzerine bahsi geçen yere giderek yaptıkları görüşmede şahsın “Dragon Parkı içinde alkol aldığı sırada iki şahsın yanına gelip hap ve esrar ihtiyacı olup olmadıklarını sorduklarını, şahısları yakalatabilmek amacıyla ihtiyacı olduğunu söylediğini ve 170 TL verdiğini, şahısların da bir yerden uyuşturucu alıp getireceklerini, burada beklemesini söyleyerek ayrılmalarının ardından polisi aradığını” şeklindeki beyanı üzerine Cumhuriyet savcısına bilgi veren ve gerekli tedbirleri alarak beklemeye başlayan kolluk görevlilerinin, yaklaşık bir saat kadar sonra tanık ...’ın yanına geldiği görülen inceleme dışı sanıklar ......’ın ve...’ün yanına yaklaştıkları sırada, inceleme dışı sanık ......’ın cebinden bir şey çıkartıp ...’ın oturduğu bankın altına doğru attığını gördükleri, yapılan kontrolde peçeteye sarılı toplam (5) adet tablet ve inceleme dışı sanık...’ün üst yoklaması üzerine cebinden çıkartarak teslim ettiği (1) adet tablet ile gazete kâğıdına sarılı esrarı muhafaza altına aldıkları, inceleme dışı sanıklar ...... ve...’ün ifadelerinde suç konusu esrar ve hapları Sultanaladdin Mahallesi üniversite yanında bir evden ... isimli bir şahıstan aldıklarını beyan etmeleri üzerine bahsi geçen ikametin tespit edilerek sanıklar ... ve ...’ın teşhis amacıyla polis merkezine getirildikleri, teşhis odasında, dışarıdan temin edilen üç ayrı şahıs ile birlikte, müdafi huzuruyla ayrı ayrı yaptırılan teşhiste, ... ve ......’ın ismini ... olarak belirttikleri ve esrar ve hap aldığı şahıs olarak sanık ...’ı teşhis ettikleri olayda;

Uyuşturucu maddeler ile birlikte yakalanan inceleme dışı sanıklar ...... ve...’ün, suça konusu uyuşturucu maddeleri kollukta alınan ifadelerinde eşkalini verdikleri ancak karanlık olması nedeni ile görmeleri hâlinde tanıyamayacaklarını söyledikleri erkek şahıstan aldıklarını beyan etmelerine rağmen bu beyanları ile çelişki oluşturacak şekilde ... olarak olarak bildikleri sanık ...'ten aldıklarını söyleyerek teşhis etmeleri, yine sanık ...'ı teşhis dahi etmemiş olmaları, sanıkların ikameti ve üstlerinde yapılan aramalarda herhangi bir suç unsuru ele geçirilememesi, inceleme dışı sanıklar ...... ve...'de ele geçirilen suç konusu uyuşturucu maddeler ile sanıkların ilgisini gösterir somut delillerin bulunmaması ile adı geçen inceleme dışı sanıkların soyut beyanlar dışında, sanıklar ... ve...''in başlangıçtan itibaren değişmeyen savunmalarının aksine, uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediklerine ilişkin mahkûmiyetlerine yeter, şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının, sanıkların üzerlerine atılı uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediklerinin sabit olmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükümlerinin bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;

1- Silifke Ağır Ceza Mahkemesinin 28.02.2017 tarihli ve 54-63 sayılı hükmündeki direnme gerekçelerinin İSABETLİ OLMADIĞINA,

2- Sanıklar ... ve ... hakkındaki direnme kararına konu mahkûmiyet hükümlerinin, inceleme dışı sanıklar ...... ve...'de ele geçirilen suç konusu uyuşturucu maddeler ile sanıkların ilgisini gösterir somut delillerin bulunmaması ve sanıkların savunmalarının aksine, uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediklerine ilişkin mahkûmiyetlerine yeter, şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının gözetilmemesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

3- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 04.03.2021 tarihinde yapılan müzakerede, oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/922, Karar No: 2007/13542, Tarih: 08.10.2007

**2. Hukuk Dairesi         2007/922 E.  ,  2007/13542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Samsun 1.Aile Mahkemesi

TARİHİ :6.12.2006
Yargıtay — Esas No: 2013/23958, Karar No: 2014/33633, Tarih: 27.11.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/23958 E.  ,  2014/33633 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 5. İş Mahkemesi

TARİHİ : 13/02/2013

NUMARASI : 2010/328-2013/38

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı dava dilekçesinde davalı olarak "D.. Tekstil-B..Ç.." göstermiş ve davalıya ait işyerinde çalışırken, iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde feshedildiğini ileri sürerek, ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini, istemiştir.

Davaya cevap veren bir kısım mirasçılar vekili; davalı B..Ç..'in 13.06.2011 tarihinde vefat ettiğini, müvekkillerinin davalı B.. Ç..'in çocukları olduğunu, mirasını Bursa 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.12.2011 tarihli Ve 2011/1457 esas, 2011/1952 sayılı kararıyla kayıtsız şartsız reddettiklerinin tespit ve tescil edildiğini, vaki reddi miras sebebiyle müvekkillerinin huzurda görülen davada taraf olma sıfatlarının bulunmadığını, müvekkillerinin yargılamaya dahil olmak gibi bir isteklerinin de olmadığı için müvekkilleri aleyhindeki taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı mirasçısı A.. Y.. (A..) cevap dilekçesinde, annesi B..Ç..'in 13.06.2011 tarihinde vefat ettiğini, Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.10.2011 tarihli ve 2011/2355 esas, 2011/2998 karar sayılı ilamı ile mirasın tarafından tüm yönleriyle reddedildiğini, ikame olunan dava ile husumet bakımından ilgisinin bulunmadığını belirterek açılan davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının çalıştığı işyerinin başlangıçta B..Ç..'e ait olduğu, ancak bizzat C.. A.. ve R.. A.. tarafından şirketin yönetildiği, emir ve

talimatların bu şahıslar tarafından verildiği, B..Ç..'in ölümü ile bu şahısların şirketin ismini B..Ö..A.. Tekstil Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne dönüştürdüklerinin anlaşıldığı, şirketin isminin esas olmadığı, davacının baştan itibaren isim değişikliğine giden B..Ö..A.. Tekstil Konfeksiyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nde çalıştığının anlaşıldığı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre davacının iş sözleşmesinin işverence feshedildiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

Taraflar arasında, davada husumetin kime yöneltileceği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu usul hukuku değil, dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk meselesidir. Bir davanın tarafları o davada gerçekten taraf sıfatına sahip değilse, mahkeme dava konusu hakkın esasına girip karar veremez. Davayı sıfat yokluğundan reddetmesi gerekir. Davacı olma sıfatı dava konusu hakkın sahibine davalı sıfatı ise sübjektif hak kendisinden istenebilecek kişiye aittir. Kuşkusuz bu hak sözleşmeden, haksız fiilden, sebepsiz iktisaptan veya kanundan doğabilir.

Davacı, dava açarken davalı olarak D..Tekstil-B..Ç..'i göstermiştir. Davacı taraf, husumette yanılma nedeniyle davasını B.Ö..A... Tekstil Kon. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne yöneltilmiş olup, dosya içeriğine göre anılan şirketin işveren olduğu anlaşılmakla davacı tarafın taraf değişikliği isteğinin kabulü isabetli ise de, taraf sıfatı bulunmayan B..Ç.. mirasçıları aleyhine de hüküm kurulması hatalı olmuştur. Kaldı ki, B..Ç.. mirasçıları mirası reddetmişlerdir. Dosya içeriğinden davacı tarafın temsilde hataya düştüğü açık olup, mahkemece davalı B.. Ç.. mirasçıları hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gereklidir. Bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13058, Karar No: 2013/8916, Tarih: 10.09.2013

**14. Ceza Dairesi         2012/13058 E.  ,  2013/8916 K.**

* BEDEN VEYA RUH SAĞLIĞINI BOZACAK ŞEKİLDE BASİT SALDIRI VE HAKARET

* CİNSEL SALDIRI

* ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİ

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 102

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde basit cinsel saldırı ve hakaret suçlarından sanık S.. G..'in yapılan yargılaması sonunda; cinsel taciz suçundan mahkûmiyetine, hakaret suçundan beraatine dair Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 09.02.2011 gün ve 2010/84 Esas, 2011/42 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii ve katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle hakaret suçundan verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında cinsel taciz suçundan kurulan hükme yönelik temyiz incelemesine gelince;

Olayın intikalinin katılanın işten çıkartılmasından yaklaşık 3 ay sonra olması, katılanın beyanını doğrulayan tanıkların mevcut iş yerinden çıkartılanlar olması ve aynı zamanda sanık aleyhine benzer iddialarla açılan kamu davasının müştekileri olmaları, tanıklar E.. A.., Y.. P..ve Y.. V..'nin iddia edilen eylemlere şahit olmadıklarını ifade etmeleri, tarafların çalıştıkları iş yerlerinin bölge müdürü olan sanığın atanmasından sonra ilgili kişilerin işine son verilmesi nedeniyle taraflar arasında husumetin bulunması karşısında sanığın isnat edilen eylemleri gerçekleştirdiğine dair şüphe oluştuğu, şüphe sanık lehine değerlendirilerek atılı suçtan beraati yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19953, Karar No: 2015/32615, Tarih: 17.11.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/19953 E.  ,  2015/32615 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı ile izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin işverence haksız olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatı, fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili ve yıllık ücretli izin alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işveren tarafından yapılan kısmi ödemenin işçinin hangi alacağına mahsup edileceği noktasında toplanmaktadır.

I. Normatif Dayanak

Uyuşmazlığın normatif dayanağı fesih tarihi itibari ile Borçlar Kanununun 84–86 maddeleridir. Borçlar Kanununun 84 üncü maddesinde “Borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise kısmen icra eylediği tediyeyi resülmale mahsup edebilir. Alacaklı alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya sair teminat almış ise borçlu kısmen icra eylediği tediyeyi temin edilen veya teminatı daha iyi olan kısma mahsup etmek hakkını haiz değildir” kuralına yer verilmiş; 85 inci maddesinde “birden fazla borcu bulunan borçlu, borçları ödemek zamanında bu borçlardan hangisini tediye etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkını haizdir. Borçlu beyanatta bulunmadığı surette vukubulan tediye kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça alacaklının makbuzda irae ettiği borca mahsup edilmiş olur” hükmü öngörülmüş, 86 ncı maddede ise “kanunen muteber bir beyan vaki olmadığı yahut makbuzda bir güna mahsup gösterilmediği takdirde, tediye muaccel olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçlar muaccel ise tediye, borçlu aleyhinde birinci olarak takip edilen borca mahsup edilir. Takibat vaki olmamış ise tediye, vadesi iptida hulül etmiş olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçların vadeleri aynı zamanda hulül etmiş ise mahsup mütenasiben vaki olur. Hiç bir borcun vadesi hulül etmemiş ise alacaklı için en az teminatı haiz olan borca mahsup edilir” kuralı düzenlenmiştir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

Muacceliyet, alacaklının borçludan borçlanılan edimi talep ve dava edebilme yetkisidir. Borç muaccel olmadan borçlu temerrüdü söz konusu olmaz.

Temerrüt, en kısa tanımıyla, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir. Kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer (BK. m. 101/1). Başka bir ifadeyle, temerrütten söz edilebilmesi için, öncelikle muaccel bir borcun ve alacaklının o borca yönelik ihtarının bulunması gerekir. Kural böyle olmakla birlikte, borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtarının gerekmediği bazı durumlar da vardır: Örneğin, ifa gününün taraflarca birlikte kararlaştırıldığı (BK. m.101/2), borçlunun borcu ifa etmeyeceğini bildirmiş olduğu veya hal ya da durumundan bu sonuca varılabildiği (BK. m.107/1) durumlarda, temerrüdün gerçekleşmesi için alacaklının ihtarına gerek yoktur.

Tek bir borç ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda, borçlu para borcunun faiz ve masraflarını ödemede temerrüde düşmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anapara borcuna mahsup etme hakkına sahiptir. Ancak, para borcunun bir kısmı için kefalet, rehin veya benzeri bir teminat verilmişse, yapılan kısmi ödemenin teminatlı olan borca mahsubu istenemez. Bu durumda, kısmi ödemenin teminatsız olan ya da teminatı daha az olan borca mahsubu gerekir. Borçlu, faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 27.9.2000 tarih ve 2000/12-1148 esas, 2000/1193 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması irade açıklamasıdır.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borçlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borçlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla para borcunun bulunduğu bir borç ilişkisinde, borçlunun, yapılan kısmi ödemenin hangi borç için mahsup edildiğini belirtmemesi, alacaklının da ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu makbuzda göstermemesi durumunda, kısmi ödemenin hangi borca mahsup edileceği sorunu Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre çözümlenmelidir. Bu gibi durumlarda, kısmi ödeme öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılır. Ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse, ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilir. Muaccel olan borçlardan hiçbiri takibe verilmemişse kısmi ödeme ifa zamanı önce gelen borca mahsup edilmiş sayılır. Borçların ifa zamanları (vadeleri) aynı günde gelmişse yapılan kısmi ödeme borçların miktarlarıyla orantılı olarak mahsup edilir. Borçlardan hiçbirinin ifa zamanı gelmemişse, kısmi ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilmiş sayılır.

III. İşçi Alacakları Yönünden Değerlendirme

İş sözleşmesinden doğan para borçlarının kısmi ifasında, mahsubun ne şekilde yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanununda özel bir düzenleme bulunmadığından, Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen genel hükümleri kapsamında sorun çözümlenmektedir. İşçinin işverenden bir alacağının, örneğin sadece kıdem tazminatı alacağının bulunduğu durumlarda, kısmi ödeme nedeniyle mahsup işlemi Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi çerçevesinde yapılacaktır. Dairemiz uygulamasına göre, temerrüde düşmüş olan işverenin yaptığı kısmi ödeme işçinin bu hususta beyanda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmelidir.

Borcun taksitle ödenmesi konusunda yapılan anlaşma aksi öngörülmemişse, kural olarak, işçinin faiz talebinden vazgeçtiğini kapsar. Ancak, bu sonuç işverenin taksit anlaşmasına uygun hareket etmesine bağlıdır. İşverenin taksitlerden birini zamanında ödememesi halinde, işçinin faizle ilgili feragati geçersiz hale gelir ve sadece ödenmeyen taksit için değil, tüm alacak için faiz talep hakkı doğacaktır. Bu durumda ödenmiş olan önceki taksitlerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubu gerekecektir. Kuşkusuz taksit sözleşmesinin işçinin serbest iradesi ile meydana gelmesi gerekir.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununa göre ücret en geç ayda bir ödenir (m.32/5). İş hukuku mevzuatımızda Basın İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç, ücretin peşin ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle ücret, çalışılan ayı takip eden aybaşında muaccel hale gelmektedir. Fazla mesai, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin muacceliyet tarihleri normal aylık ücret gibidir. İşçinin ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti sözleşmenin feshi ile muaccel hale gelir.

1475 sayılı İş Kanununun 14 ve 4857 sayılı İş Kanunun 120 nci maddesi uyarınca, işveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Yukarıda belirtilen diğer tazminat ve alacaklar bakımından ise, tarafların sözleşme ile kararlaştırdıkları ödeme zamanı ya da işçi tarafından gönderilecek ihtarnamede belirtilen ödeme günü itibariyle işverenin temerrüdü gerçekleşir.

Buna göre örneğin, 5.000 TL ihbar tazminatı, 7.500 TL kıdem tazminatı, 2.500 TL ücret, 2.000 TL fazla mesai ve 500 TL yıllık izin ücreti alacağı olmak üzere takibe konu yapılmamış toplam 17.500 TL alacağı olan bir işçiye işveren tarafından yapılacak 15.000 TL lik bir kısmi ödeme, öncelikle muaccel olan normal aylık ücret ve fazla mesai alacağına ilişkin borçlarına mahsup edilmelidir. Kalan miktar ihbar ve kıdem tazminatı ile izin ücreti borcuna mahsup edilecektir. Anılan borçların muacceliyet tarihleri aynı olduğundan, temerrüt tarihi önce gerçekleşmiş olan borca yani kıdem tazminatına mahsup edilecektir. Kalan 3.000 TL lik ödemenin, ihbar ve izin ücreti borcuna mahsubu anılan borçların muacceliyet ve temerrüt tarihlerinin aynı olması nedeni ile miktarları ile orantılı olarak yapılacaktır. Kalan toplam borç 5.500 TL olup, ihbar tazminatının bu miktara oranı 5.000/5.500 = 10/11, izin ücretinin oranı 500/5.500 = 1/11 olmakla, 3.000 X 10/11 = 2.727 TL ihbar tazminatına, 3.000 X 1/11 = 273 TL izin alacağına mahsup edilecektir. Böylece işverenin 2.273 TL ihbar tazminatı, 227 TL izin ücreti olmak üzere toplam 2.500 TL borcu kalmış olacaktır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili dava dilekçesinde 14.000 TL. çek ve nakit ödeme karşılığı para aldığını beyan etmiştir. Davalı vekili, dosyaya 20.06.2012 keşide tarihli 13.539 TL ve 22.05.2012 tarihli el ile yazılı 10.460 TL. nakit aldığına dair davacı adına atfen imzalı belge ibraz etmiştir.

Bilirkişi bu belgeleri değerlendirmiş ise de, belgelerin değerlendirilmesi hakime aittir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili dava dilekçesinde 14.000 TL. çek ve nakit ödeme karşılığı para aldığını beyan etmiştir. Davalı vekili, dosyaya 20.06.2012 keşide tarihli 13.539 TL ve 22.05.2012 tarihli el ile yazılı 10.460 TL. nakit aldığına dair davacı adına atfen imzalı belge ibraz etmiştir.

Bilirkişi bu belgeleri değerlendirmiş ise de, belgelerin değerlendirilmesi hakime aittir.

Mahkemece yapılacak iş, davacı asilden ve vekilden bu belgelere diyecekleri sorulup, yukarıdaki mahsup ilkelerine riayet olunarak mahsubu değerlendirmektir. Eksik incelemeyle karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 17.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.