muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/20388, Karar No: 2024/2138, Tarih: 14.02.2024

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tanıklarını iddia konusu dönemde davacının emeklilik hesaplama, sigortalılık tescil, işyeri açılış, ihbar hattına gelen gelen ihbarların inceleme birimine iletilmesi ile borçlanma ve yapılandırma işlemlerinde çalıştığını, kendisine ait masa ve bilgisayarının olduğunu beyan ettikleri, Ezine Sosyal Güvenlik Merkezinin cevabi yazısı ekinde davacının sigortalılara ilişkin hazırladığı evrak ve yaptığı ... ve işlemlere ilişkin belgelerin gönderilmiş olduğu, bu belgelerin davacı iddiası ve tanık beyanları ile uyumlu olduğu, davacının 2013-2022 yılları arasında davalı Kuruma ait işyerlerine ilişkin bildirimlerinin, beden işçisi ve temizlik görevlisi meslek koduyla yapılmış olduğu, her ne kadar 696 ... KHK'nın 127 nci maddesinin beşinci fıkrasında "...sürekli işçi kadrolarına geçirilenlerin, geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebileceği" düzenlenmiş ise de davacının 2015 yılı itibarıyla fiilen evrak kayıt, genel sağlık sigortası, Bağ-Kur işlemleri, işyeri tescil işlemleri, evrak tarama ve sair ... ve işlemleri yaptığı ve bu kapsamda çalışmasının hâlen devam ettiği, bütün normatif hükümleri emredici nitelikte olan toplu ... sözleşmesi hükümleri karşısında, davacının fiilen evrak kayıt, genel sağlık sigortası, Bağ-Kur işlemleri, işyeri tescil işlemleri, evrak tarama ve sair ... ve işlemleri yaptığı ve bu kapsamda çalışmasının hâlen devam ettiği, toplu ... sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında davacının vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken işlerde çalışmış olduğu ve bu sürenin sonunda vasıfsız bir işte çalıştırılamayacağı gerekçeleriyle, davalı işveren Kurumun 03.11.2021 tarihli E-76615922-917.3-34446150 ... işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile davacının davalı Kuruma ait işyerini kapsayan 01.01.2019-31.12.2020 ve 01.01.2021-31.12.2022 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu ... sözleşmelerinin 9 uncu maddesinin (c) ve (d) bentlerinde yer alan düzenlemelerin vasıflı işçi durumunda olan davacı yönünden uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; toplu ... sözleşmesi kapsamında sözü edilen vasıflı işin davacının iddia ettiği nitelikteki bir çalışmadan kaynaklı ... olmadığını, zira vasıflı işin, öncelikle vasıflı işin gerektirdiği teknik eğitimi gören ve tecrübe kazanan personel tarafından o işin uzmanı olarak ifa edildiğini, davacının bu anlamda Kurumda vasıflı bir ... ifa etmediğini, aksi kabulde dahi vasıfsız sürekli işçi pozisyonunda görev yapan personelin, yaptığı vasıflı bir işin karşılığı haklarının veya bir yıldan fazla süre ile vasıflı bir işte çalıştığından bahisle tekrar vasıfsız bir işte çalıştırılmama yönündeki taleplerinin işveren vekili tarafından işçinin mevcut görevi ve işçiye yaptırılan görevler ve süresi dikkate alınarak değerlendirildiğini, davacının görev yaptığı işyerinde sürekli işçi kadrosunda görev yapan tüm personelin 01.11.2020 tarihinden itibaren toplu ... sözleşmesi kapsamına alındığını ve bu personelin görev tanımı dışında çalıştırılmaması gerektiğini, hâlihazırda görev yapan sürekli personelin hiçbirinin asli işleri dışında farklı bir işte görevlendirilmediğini ve davacının da görev tanımı dışında çalıştırılmadığını, dolayısıyla talebin reddi yönündeki Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının sürekli işçi kadrosunda temizlik görevlisi olarak işe alındığı ve bildirimlerinin beden işçisi (temizlik görevlisi) kodu ile bildirilmekle birlikte 2015 yılından itibaren fiilen evrak kayıt, genel sağlık sigortası, Bağ-kur işlemleri, işyeri tescil işlemleri, evrak tarama ve sair ... ve işlemleri yaptığı, buna göre davacının çalışmalarının büro işçisi olarak geçtiğini kabul etmek gerektiği, nitekim Danıştayın vekâlet görevlerine ilişkin kararlarında da asılın yararlanması gerektiği haklardan vekilin yararlandırılmasının 2709 ... ... Cumhuriyeti Anayasası'nın (Anayasa) 18 inci maddesinde düzenlenen angarya yasağına dayandırıldığı, davacı talebinin reddinin hukuka aykırı olduğu ve davalı Kuruma ait işyerini kapsayan 01.01.2019-31.12.2020 ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu ... sözleşmelerinde yer alan düzenlemenin davacı yönünden uygulanması gerektiği, temizlik işi yapanların vasıfsız işçi olduğu konusunda tereddüt olmadığı, davacının ise 2015 yılından itibaren büro çalışanı olduğunun tanık anlatımları ve kayıtlarla sabit olmakla vasıfsız işçi niteliğinde olduğunun düşünülemeyeceği, ancak davacının büro işlerinde çalıştığı dosya kapsamı ve karar gerekçesinden anlaşılmakta ise de; hüküm fıkrasında bu yönde düzenleme yapılmamasının infazda tereddüt yaşanmasına ve kararın tavzih ve tashihine yol açacağı, Anayasa'nın 18 inci maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 4 üncü maddesi uyarınca, davacının üstlendiği sorumluluk gereği büro işçilerine ödenen ve toplu ... sözleşmesinde öngörülen ek menfaat hükümlerinden 6356 ... Sendikalar ve Toplu ... Sözlemesi Kanunu'nun 39 uncu maddesine göre sendikaya üye olduğu tarihten itibaren yararlandırılması gerektiği, hüküm kısmında buna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesinin de infazda tereddüt yaşanmasına yol açacağı belirtilerek davalı vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü ile davalı işveren Kurumun 03.11.2021 tarihli işleminin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile davacının davalı Kuruma ait işyerini kapsayan 01.01.2019-31.12.2020 ve 01.01.2021-31.12.2022 yürürlük süreli toplu ... sözleşmeleri kapsamında büro işinde vasıflı işçi olduğunun ve ... ... Sendikasına üye olduğu 04.11.2020 tarihinden itibaren büro işinde vasıflı işçi sıfatıyla toplu ... sözleşmesinden yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebepleri tekrar ederek ve inceleme sırasında resen gözetilmesi gereken sair nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebepleri tekrar ederek ve inceleme sırasında resen gözetilmesi gereken sair nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; 696 ... KHK gereğince sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçinin, vasıflı işçi statüsünde büro personeli olarak çalışıp çalışmadığı ile buna bağlı olarak işyerinde uygulanan toplu ... sözleşmelerinin 9 uncu maddelerinin (c) ve (d) bentlerinin davacı yönünden uygulanmasının mümkün olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 696 ... KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 ... Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 ... KHK) eklenen geçici 23 üncü madde.

3. Değerlendirme

1. Davacının uygulanmasını istediği ve davalı İdare adına ... ile Tez Koop ... Sendikası arasında 01.01.2019-31.12.2020 ve 01.01.2021-31.12.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanan işletme toplu ... sözleşmelerinin 9 uncu maddelerinin (d) bentlerinde "Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız işte çalıştırılamazlar." düzenlemesine yer verilmiş olup 27 nci maddelerinde de 'Bu sözleşme ile kabul edilmiş, kaldırılmış veya değiştirilmiş olan konuların dışında bu toplu ... sözleşmesinin yürürlük tarihinden önce işyerinde süreklilik gösterecek biçimde ... sözleşmesi olarak uygulanmış olan ve bu sözleşmede bulunmayan hak ve menfaatler mükerrer olmamak ve emredici kurallarla bağdaşmak şartıyla aynı şekil ve oranlarla uygulanır.'' hükmü yer almaktadır.

2. 696 ... KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü maddeye göre ise "...Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. ..."

3. Dosya içeriğine göre 2013 yılında davalı nezdinde alt işveren işçisi olarak çalışmaya başlayan davacı işçinin istihdamına esas hizmet alım sözleşmelerinin temizlik hizmeti alımına ilişkin olduğu ve davacının davalı Kuruma ait işyerlerine ilişkin bildirimlerinin, 9622.02 beden işçisi ve 9112.... temizlik görevlisi meslek koduyla yapılmış olduğu görülmektedir.

3. Dosya içeriğine göre 2013 yılında davalı nezdinde alt işveren işçisi olarak çalışmaya başlayan davacı işçinin istihdamına esas hizmet alım sözleşmelerinin temizlik hizmeti alımına ilişkin olduğu ve davacının davalı Kuruma ait işyerlerine ilişkin bildirimlerinin, 9622.02 beden işçisi ve 9112.... temizlik görevlisi meslek koduyla yapılmış olduğu görülmektedir.

4. Sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçi; (2) numaralı paragrafta yer verilen düzenleme uyarınca, sadece kadroya geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebileceğinden toplu ... sözleşmelerinin sözü edilen 9 ve 27 nci maddelerinin, 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde karşısında davacı bakımından uygulanabilirliği bulunmamaktadır. Bu nedenle davanın reddi yerine yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1955, Karar No: 2011/2246, Tarih: 15.03.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/1955 E.  ,  2011/2246 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 2.9.2001- 1.6.2003 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan Tır-Taş Uluslararası Nak.Tic.Ltd.Şti.'ne yükletilmesine, 15.3.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/644, Karar No: 2024/3894, Tarih: 27.05.2024

**1. Ceza Dairesi         2024/644 E.  ,  2024/3894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/170 E., 2022/303 K.

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Katılan vekilinin, sanık hakkında 6136 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan kurulan hükme karşı kamu davasına katılan sıfatının bulunmadığı ve hükmü temyize hak ve yetkisinin olmadığı anlaşılmakla, kasten yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmüyle sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesinde,

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Aybastı Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.02.2016 tarihli ve 2014/153 Esas, 2016/52 Karar sayılı kararının sanık ve katılan vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay (Birleşen) 3. Ceza Dairesinin, 27.10.2020 tarihli ve 2020/7424 Esas, 2020/14883 Karar sayılı kararıyla; '''..basit yargılama usulünün

değerlendirilmesi, haksız tahrik hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması, hükümde hesap hatası yapılması..'' sebepleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

2. Sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanarak kurulan 05.05.2021 tarihli hükmün sanığın itirazı üzerine kaldırılarak; Aybastı Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.09.2022 tarihli ve 2021/170 Esas, 2022/303 Karar sayılı kararı ile, sanık hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 86/2,3-e, 62/1, 52/2,4. maddeleri ve 5171 sayılı Kanun'un 251/3. maddesi uyarınca 5.400 T.L. adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirmeye karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz istemi özetle, eksik inceleme yapıldığına, delillerin yanlış değerlendirildiğine, sanık hakkında hükmolunan cezanın az olduğuna ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Katılan ile sanık arasında katılanın okul arkadaşı olan tanık Berna ile arkadaşlık kurması ve internet üzerinden Berna'ya küfür etmesinden kaynaklı olarak tartışma çıktığı, Berna'nın aynı zamanda sanığın kuzeni olduğu, çıkan tartışmada sanığın, bıçakla katılanın baldır kısmına vurarak basit tıbbi müdahale ile giderilecek şekilde yaraladığı anlaşılan olayda,

III. GEREKÇE

1. Katılan ile sanık arasında katılanın okul arkadaşı olan tanık Berna ile arkadaşlık kurması ve internet üzerinden Berna'ya küfür etmesinden kaynaklı olarak tartışma çıktığı, Berna'nın aynı zamanda sanığın kuzeni olduğu, çıkan tartışmada sanığın, bıçakla katılanın baldır kısmına vurarak basit tıbbi müdahale ile giderilecek şekilde yaraladığı anlaşılan olayda,

2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, dava dosyasının tekemmül ettirilerek karar verildiği, dosya kapsamında eksik incelemenin bulunmadığı, yargılama sonucu oluşan kanaat ve takdire göre ceza yaptırımının yasal bağlamda ve gerekçesi gösterilerek tayin edildiği anlaşılmakla, temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Aybastı Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.09.2022 tarihli ve 2021/170 Esas, 2022/303 Karar sayılı kararında katılan vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35026, Karar No: 2015/36278, Tarih: 22.12.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/35026 E.  ,  2015/36278 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti,hafta tatil ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, hiçbir haklı sebep olmaksızın iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshedildiğini ileri sürerek ve fazlaya dair haklarını saklı tutarak, 10 TL kıdem tazminatı, 10 TL ihbar tazminatı, 10TL yıllık izin ücreti, 10 TL ulusal bayram genel tatil ücreti, 10 TL fazla çalışma ücreti ve 10 TL hafta tatili ücreti işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiğini, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil çalışması olması durumunda bordrolara yansıtılarak ödeme yapıldığını, davacının ihtirazi kayıtsız ödemeleri kabul ettiğini ve taleplerin haklılığı kabul edilse bile alacakların zaman aşımına uğradığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, "somut olayda dava dilekçesi içeriği incelendiğinde çalışma süresi ve maaş miktarı davacı tarafça bilinmekte ve açıkça belli olup, bilinen çalışma süreleri ve dava dilekçesinde açık ve net bir şekilde belirtilen ücret seviyesi üzerinden, talep edilen işçilik alacaklarının ne şekilde hesaplanacağı gerek 1475 sayılı yasada, gerekse 4857 sayılı yasanın ilgili maddelerinde açık bir şekilde belirtilmiş olup, davacı yanca hesaplanmasının mümkün olduğu; bu haliyle, dava konusu işçilik alacaklarının her biri belirsiz alacak olmadığı halde belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığından, ( Aynı mahiyette, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2013/16891 Esas 2014/27748 Karar ve Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2013/24299 Esas 2014/12617 Karar sayılı ilamları) açılan davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine" karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir”.

Belirtmek gerekir ki belirsiz alacak ve tespit davası;

1. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davası(Fıkra 1),

2. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası(Fıkra 3).

3. Kısmi eda ve külli tespit davası(maddenin gerekçesinde) olmak üzere üç türlü açılabilir.

Her üç dava türünde zamanaşımı dava tarihi esas alınarak belirlenir. Kısaca davanın açılması, zaman aşımının alacağın tamamı için kesilmesi sonucunu doğurur. Temerrüt olmadığı sürece, sadece faizin uygulanması farklılık arzedecektir. Kısmi eda külli tespit davasının, belirsiz alacak tahsil davasına göre olumsuz yönü, temerrüt sözkonusu değilse tespit talep edilen kısım için faizin dava tarihinden başlamamasıdır.

Belirsiz alacak ve tespit davası, sadece para alacakları için söz konusu olur. Konusu para olmayan eda davaları için belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Davacı belirsiz alacak davasını tahsil (eda niteliğinde) talebi ile açmış ise en azından yargılama başında belirlenebilecek miktar üzerinden dava açmalıdır. Tahsil amaçlı belirsiz alacak davası açılması hâlinde alacaklı, tüm miktarı belirtmese dahi, davanın başında hukukî ilişkiyi somut olarak belirtmek ve tespit edebildiği ölçüde de asgarî miktarı göstermek durumundadır. Bu dava eda davası olmakla birlikte yargılama sırasında belirlenecek kalan miktar için tespit niteliğindedir. Yargılama sırasında davacı belirlenen bakiye miktarı davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi olmadan harcını tamamlayarak hüküm altına alınmasını talep edebilecektir. Bu durumda alacağın tamamı hüküm altına alınacağından ilama dayalı icra takibi yapılabilecektir.