muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/16435, Karar No: 2014/3930, Tarih: 24.03.2014

**14. Hukuk Dairesi         2013/16435 E.  ,  2014/3930 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/07/2013

NUMARASI : 2012/516-2013/427

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.08.2012 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.07.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, sağlığa zarar verdiği ve üzerine kurulu olduğu su kulesinin taşıyıcı ayağında hasar oluşturduğu iddiası ile davalı GSM şirketine ait baz istasyonunun kaldırılması isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Baz istasyonları, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 37. maddesi gereğince BTK tarafından bu konuyu düzenleyen Yönetmelikteki yer, ölçü ve limit değerlere göre verilen güvenlik sertifikası gereğince kurulan, günümüzde haberleşme ve iletişimin sağlanmasında önemli bir yeri olan, genel olarak alıcı/verici antenleri sayesinde elektromanyetik dalgaları (sinyalleri) alma ve gönderme işlemi yapan sistemlerdir. Konuşmanın az olduğu kırsal alanlarda 35 km’lik, konuşma trafiğinin daha yoğun olduğu şehir merkezlerinde ise 1-2 km’lik bir mesafe içinde hizmet verebilen, çıkış güçleri oldukça düşük olan cihazlardan oluşmaktadır.

Ulaşılan son teknolojik gelişmelere göre, telefonla haberleşme ve iletişimin sağlıklı ve verimli olarak gerçekleştirilebilmesi için baz istasyonlarının bal peteği benzeri hücresel bir yapıda ve her bir peteğin içinde de en az bir baz istasyonu bulunacak şekilde kurulması zorunludur. Her bir istasyon kapasitesi itibariyle belirli sayıda abonenin haberleşmesini sağlayabileceğinden nüfusun yoğun olduğu yerleşim merkezlerinde daha çok sayıda baz istasyonu kurulması gerekmektedir. Şehirlerin dışına çıkartılmaları halinde hücresel yapı bozulacağından haberleşme ve iletişimin sağlanabilmesi için gerek baz istasyonlarından abonelere gerekse abonelerden baz istasyonlarına karşılıklı olarak gereğinden çok yüksek elektromanyetik dalgalar gönderilmek zorunda kalınacak, toplum sağlığı olumsuz yönde etkilenecektir.

Diğer taraftan, 05.11.2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve bu kanun gereğince çıkartılan yönetmelik uyarınca baz istasyonlarının sağlığa zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dahilinde kurulacağını belirleme ve kurallarını koyma işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

Diğer taraftan, 05.11.2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve bu kanun gereğince çıkartılan yönetmelik uyarınca baz istasyonlarının sağlığa zarar vermeyecek şekilde; nerede, nasıl, hangi ölçü ve limitler dahilinde kurulacağını belirleme ve kurallarını koyma işlemleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığının (BTK) görev ve yetkisindedir.

İnsan sağlığına etkileri konusunda başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere, Uluslararası İyonlaştırmayan Radyasyondan Koruma Komisyonu (ICNIRP), Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) gibi bir çok uluslararası kuruluşun yapmış oldukları çalışmaların neticesinde bir takım sınır değerler belirlenmiştir. BTK tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikte de Türkiye’de geçerli olacak sınır değerleri; İngiltere, Amerika, Kanada, ICNIRP ve Avrupa Birliğinin kabul ettiği değerin yaklaşık 1/4'ü olarak kabul edilmiştir.

Sağlığa zarar verdiği iddiası dışında baz istasyonlarının sertifikada belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olarak kurulmadığı, başlangıçta uygun kurulsa dahi sonradan sertifikadaki limit değer ve güvenlik mesafelerine aykırı davranıldığı gerekçesi ile kaldırılmasına ilişkin talep ve itirazların ilgili mevzuat gereğince BTK’ya yapılması gerekmektedir. Bu kurumun uygulamalarına ve kararlarına karşı da idari yargıda dava açılmalıdır. Keza davacı, baz istasyonunun limit değerlere ve güvenlik mesafelerine uygun olmasına rağmen zararlı olduğunu iddia ediyorsa, idari yargıda idareye karşı yönetmeliğin iptali davası açması gerekir.

Adli yargıda görülecek davalarda ise davanın kabul edilebilmesi için öncelikle baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere uygun bulunmadığı ve sağlığa zarar verdiğine ilişkin iddiaların kanıtlanması gerekir. Bunun için de öncelikle ölçümleri yapacak olan bilirkişilerin nasıl seçilmesi gerektiği hususu açıklığa kavuşturulmalıdır.

Adli yargıda görülecek davalarda ise davanın kabul edilebilmesi için öncelikle baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere uygun bulunmadığı ve sağlığa zarar verdiğine ilişkin iddiaların kanıtlanması gerekir. Bunun için de öncelikle ölçümleri yapacak olan bilirkişilerin nasıl seçilmesi gerektiği hususu açıklığa kavuşturulmalıdır.

21.04.2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Elektronik Haberleşme Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddetinin Uluslararası Standartlara Göre Maruziyet Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Kontrolü ve Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesi gereğince bu Yönetmelikte yer alan güvenlik mesafelerinin ölçümünün üniversitelerin; elektrik-elektronik, haberleşme, fizik mühendisliği, fizik lisansı veya elektromanyetik dalgalar ile ilgili dersleri alarak teknik bölümlerin birinden veya meslek yüksek okulu ile liselerinin elektrik, elektronik haberleşme teknolojisi (telekomünikasyon, haberleşme, haberleşme teknolojisi, elektronik haberleşme), elektronik teknoloji (elektrik-elektronik, elektrik elektronik teknikerliği, elektronik, endüstriyel elektronik) bölümlerinden mezun olan personel tarafından yapılacağı ve ölçüm işlemleri ölçüm sertifikası almış olan personel tarafından yapılabileceği,Aynı Yönetmelikte yer alan Ölçüm Yapacak Personelin Nitelikleri ve Ölçüm Sertifikası Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 4. maddesinde ise; Sertifika Başvurusu Yapacakların Nitelikleri, Kurs Süresi ve Zamanı, Kursun İçeriği, Kurs Ücreti, Devam Zorunluluğu, Değerlendirme ve Belge Verilmesi, Sertifika başvurusu yapacakların nitelikleri, 5. maddesinde; kurs süresi ve zamanı, 6. maddesinde; Kursun içeriği, 10. maddesinde ise; Elektromanyetik alan ölçüm sertifikası verilmesi ve iptali usulü düzenlenmiştir.

Komşuluk hukukundan kaynaklanan hallerde elatmanın önlenmesi davası açılabilmesi için, kural olarak bir zararın doğmuş olması gerekir. Ancak, istisnai durumlarda, henüz zarar doğmadığı halde, yakın gelecekte zarar doğacağı pek muhtemel veya muhakkak ise bu hak kullanılabilir. Bu nedenle baz istasyonlarının uzun vadede sağlığa zarar vereceği/verebileceği, baz istasyonlarından psikolojik olarak etkilenildiği/etkilenileceği vs. şeklindeki kanıtlanması mümkün olmayan soyut iddialarla açılan davaların dinlenmesi mümkün değildir.

Dairemizin yukarıda belirtilen ilkeleri doğrultusunda dava konusu baz istasyonunun yönetmelikte belirtilen limit değerlere ve güvenlik mesafesine uygun olup olmadığı, davacının sağlığına zarar verip vermediği konusunda tarafların göstermiş oldukları deliller toplanıp yine yukarıda açıklanan Yönetmelik ve Tebliğname hükümleri dikkate alınarak belirlenecek uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak alınacak bilirkişi raporları ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Ayrıca, komşuluk hukukunda kaynaklanan elatmanın önlenmesi davalarında, taşkın kullanma belirlendiği takdirde elatmanın tamamen ortadan kaldırılması veya tahammül sınırları içerisine çekilebilmesi için ne gibi önlemlerin alınması gerektiği bilirkişiler aracılığı ile tespit edilerek, tarafların yarar ve çıkar dengeleri gözetilerek bunların en uygununa karar verilmelidir.

Diğer taraftan, İcra ve İflas Kanununun 30. maddesi hükmü gereğince de bir işin yapılmasına dair olan ilamın icra müdürlüğüne verilmesi üzerine borçluya bir icra emri gönderilerek ilamda gösterilen süre içinde ve eğer süre verilmemişse işin mahiyetine göre başlama ve bitirme zamanları tayin edilerek icra müdürlüğü tarafından o işin yapılması emredilir. Borçlu emir gereğini yerine getirmezse lazım gelen masraf icra müdürü tarafından bilirkişiye hesaplattırılarak ayrıca bir hüküm gerekmeksizin bu masraf borçludan tahsil edilir.

Somut olaya gelince; davacının baz istasyonunun sağlığa zarar verdiği iddiasına ilişkin olarak yukarıda belirtilen ilgili Yönetmelik ve Tebliğname gereğince belirlenecek uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılması gerekirken mahallinde 06.03.2013 tarihinde refakate yalnızca fen ve inşaat bilirkişi alınarak keşif yapılıp ve bu bilirkişilerce düzenlenen rapora itibar ederilerek yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yine baz istasyonunun siteye ait su deposuna zarar verdiği iddiası ile ilgili olarak da 28.05.2013 tarihli inşaat bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, baz istasyonunun depoya verdiği zararın giderilmesi bedeli 2000 TL olarak bildirildiği halde zararın giderilmesi için ne gibi işlemler yapılması gerektiği belirlenmemiştir. Bu durumda mahkemece su deposundaki zararın ne şekilde giderilebileceği ve yapılması gereken işlerin ne olduğu hususunda bu işlerden anlayan ehil bir bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmalı ve kurulacak hükümde zararlı davranışın giderilme şekli ve taraflara yüklenecek edimler açıkça gösterilmek suretiyle 6100 sayılı HMK’nın 297/2. maddesi hükmüne uygun bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 24.03.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20804, Karar No: 2013/12626, Tarih: 06.06.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/20804 E.  ,  2013/12626 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili ile davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ..... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 26. maddesi olup, davalının rücu alacağından sorumluluğu, ancak maddede öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde mümkündür. Bu maddeye dayanan rücu davalarında kusurun belirlenmesinde, mahkemece, öncelikle iş kazasının ne şekilde olduğu, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak, varsa çelişki giderilerek belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, kusur oran ve aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesine gidilmelidir.

Bilindiği üzere, işçilerin beden ve ruh sağlığının korunmasında önemli olan yön, iş güvenliği tedbirlerinin alınmasının hakkaniyet ölçüleri içinde işverenlerden istenip istenemeyeceği değil, aklın, ilmin, fen ve tekniğin, tedbirlerin alınmasını gerekli görüp görmediği hususlarıdır. Bu itibarla işverenler, mevzuatın kendisine yüklediği tedbirleri, işçilerin tecrübeli oluşu veya dikkatli çalıştığı taktirde gerekmeyeceği gibi düşünceler ile almaktan çekinemeyeceklerdir. Çalışma hayatında süre gelen kötü alışkanlık ve geleneklerin varlığı da, işverenlerin önlem alma ödevini etkilemez. İşverenler, çalıştırdığı sigortalıların beden ve ruh bütünlüğünü korumak için yararlı her önlemi, amaca uygun biçimde almak, uygulamak ve uygulatmakla yükümlüdürler

Davaya konu somut olayda, sigortalı, davalıya ait şirkette tır şoförü olarak çalışmaktayken, davalı şirkete ait .....plakalı çekici ve .....plakalı yarı römork araçla, ...' ya yük götürmek üzere Kapıkule gümrük kapısında geçiş için sıra beklediği esnada geçirdiği beyin kanaması sonucu vefat etmiştir.

Hükme esas kılınan kusur raporunda, zararlandırıcı sigorta olayının vukuunda, davalı işveren %60 kusurlu bulunmuş, olayda % 40 oranında kötü tesadüf olduğu belirtilmiştir.

Davaya konu somut olayda, sigortalı, davalıya ait şirkette tır şoförü olarak çalışmaktayken, davalı şirkete ait .....plakalı çekici ve .....plakalı yarı römork araçla, ...' ya yük götürmek üzere Kapıkule gümrük kapısında geçiş için sıra beklediği esnada geçirdiği beyin kanaması sonucu vefat etmiştir.

Hükme esas kılınan kusur raporunda, zararlandırıcı sigorta olayının vukuunda, davalı işveren %60 kusurlu bulunmuş, olayda % 40 oranında kötü tesadüf olduğu belirtilmiştir.

Şoförlük ağır ve tehlikeli işlerden olup, davalı işveren tarafından sigortalının periyodik sağlık muayenelerinin yaptırılıp yaptırılmadığı araştırılarak, sağlık muayenelerinin yaptırılmadığının tespiti halinde işverenin bu eylemi ile sigortalının işyerindeki çalışma ortamı ve çalışma koşullarının ölüm olayına etkisi, başka bir anlatımla ölüm olayı ile illiyet bağının varlığı yönünde alanında uzman bilirkişiden rapor alınmalı, illiyet bağının varlığının tespiti halinde ise, iş kazasının engellenmesinde, iş güvenliği mevzuatına göre işverence hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığını irdeleyen, iş kazasının meydana geldiği iş kolunda ve İşçi sağlığı ve İş Güvenliği mevzuatında uzman bilirkişiden kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınıp irdelenerek, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden, eksik araştırma, inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekili ile davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalıya iadesine, 06.06.2013 gününde oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2015/15023, Karar No: 2015/20963, Tarih: 24.11.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/15023 E.  ,  2015/20963 K.**

**"İçtihat Metni"**

Y A R G I T A Y İ L A M I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar İş Mahkemesi

TARİHİ : 04/03/2015

NUMARASI : 2014/314-2015/119

Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılardan Turizm ve İnş. Tic. A.Ş. Vekili ve İ.. B.. tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni geciktirici nedenlere göre davalı Tur. İnş. Tic. A.Ş. ve İ.. B..'un aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, sigortalının iş kazasından sürekli iş göremezliği nedeniyle maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyulmasına karar verilerek yapılan yargılama sonucunda asıl davada 148.844,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi(davalı şirket yönünden), birleşen 2013/205 esas 2013/301 karar sayılı dosyada davalı İbrahim Uğur Bilensoy'dan 18.542,01 TL, davalı İ.. T..'ten 12.361,34 TL, davalı M.. B..'tan 6.180,67 TL maddi, birleşen 2014/518 esas 2014/645 karar sayılı dosyada 9.673,17 TL maddi(davalı şirket yönünden), davalı 11.641,35 TL maddi, davalı İ.. T..'ten 7.760,90 TL maddi, davalı M.. B..'tan 3.880,45 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; 18.09.2013 tarihli ilk hüküm ile asıl davada 148.844,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi(davalı şirket yönünden), birleşen 2013/205 esas 2013/301 karar sayılı dosyada davalı İbrahim Uğur Bilensoy'dan 18.542,01 TL, davalı İ.. T..'ten 12.361,34 TL, davalı M.. B..'tan 6.180,67 TL maddi

-tazminatın tahsiline karar verildiği, iş bu kararın davalılar Tur. Ve İnş. A.Ş. ile İ.. B.. tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 01.04.2014 tarihli ilamı ile davacının maddi zararının saptanmasında dönem zararları toplamından sürekli iş göremezlik oranına isabet eden kısmının tespit edilerek yaptırılacak hesaplama sonucu çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği için bozulmasına karar verildiği, bozma ilamından sonra alınan 03.09.2014 tarihli bilirkişi hesap raporunda asgari ücretin 2.97 katı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda davacının karşılanmamış maddi zararının 226.453,10 TL olduğunun belirtildiği, 03.09.2014 tarihli hesap raporu sonucunda davacı tarafın 2014/518 esas 2014/645 karar sayılı birleşen davayı açtığı, Mahkemece maddi tazminat yönünden asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar Hukuk Devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara yol açan yorumlar Anayasanın 2.maddesinde açıklanan “Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir” hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, bir çok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnaları bulunmaktadır:

Mahkemenin bozmaya uymasından sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararı (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması karşısında, Yargıtay bozma ilamına uyulmuş olmakla oluşan usuli kazanılmış hak hukukça değer taşımayacaktır.

Somut olayda, bozma ilamından önce alınan hesap raporunda asgari ücret üzerinden maddi zarar hesabı yapıldığının ve bu durumun temyize konu edilmediği gibi bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşip davalılar yararına usuli kazanılmış hak oluşturduğunun anlaşılmasına göre, bozma ilamından sonra alınan hesap raporunda asgari ücret üzerinden hesaplama yaptırılarak çıkacak sonucu göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde asgari ücretin 2.97 katı üzerinden hesaplama yapılan 03.09.2014 tarihli hesap raporunun hükme esas alınarak sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş; davalılar yararına oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek, davacının maddi zararının konusunda uzman aktüerya bilirkişisine asgari ücret esas alınarak hesaplattırılması ile çıkacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

.../...

Yapılacak iş; davalılar yararına oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek, davacının maddi zararının konusunda uzman aktüerya bilirkişisine asgari ücret esas alınarak hesaplattırılması ile çıkacak sonuca göre bir karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

.../...

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle sair yönleri incelenmeksizin BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 24.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12058, Karar No: 2015/16832, Tarih: 15.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/12058 E.  ,  2015/16832 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 24.12.2014

No : 2014/132-2014/2410

Dava, Alman Rant Sigortasına giriş tarihinin Türkiye'de sigorta başlangıç tarihi olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabülüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekilinin karar tarihinden sonra verdiği 01.06.2015 tarihli dilekçesi ile, 6552 sayılı Kanun ile 3201 sayılı Kanun'da yapılan değişiklik ile borçlanma hakkı verildiğinden davasından feragat ettiğini bildirdiği anlaşılmaktadır.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312'nci maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 91 ila 94'üncü maddelerinde) düzenlenmiştir.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz temyiz Dairesince görüşülmeyen bir karar, usûl hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Hâkim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olduğundan, hakim karar verdikten sonra dahi belgelendirilen feragat üzerine davanın bu nedenle reddine karar verebilir ise de, Yargıtay uygulamalarında (örneğin Hukuk Genel Kurulu'nun 21.10.1981 gün 1981/2-551, 1981/683 ve 02.6.1982 günlü 1982/376-547 sayılı kararları ile 11.04.1940 gün ve 1939/15-1940/70 sayılı tevhidi içtihat kararının gerekçesinden esinlenen uygulama) hüküm temyiz edildikten sonra vaki feragat üzerine mahkemece kendiliğinden bir karar verilmeyerek Yargıtay'ın bu konuda (feragat konusunda) mahkemece bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına dair verilecek kararından sonra ancak dosyayı ele alabilir ve feragate dayanarak davayı reddedebilir.

Bu itibarla; somut olayda davadan feragat edildiği bildirdiğinden, hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu hukuki olgu çerçevesinde, davacı aleyhine yargılama giderine hükmedilmeyeceği yönündeki 3201 sayılı Kanun'un Geçici 8'inci maddesi düzenlemesi dikkate alınarak yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.