muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4138, Karar No: 2015/3430, Tarih: 25.02.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/4138 E.  ,  2015/3430 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : CMK'nın 223/2-e. maddesi gereğince beraat

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 26.09.2011 tarih ve 15 sayılı kararıyla sınırları 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı olarak yeniden belirlenen bölge içerisinde yer alan ve tapuda Maliye Hazinesi adına kayıtlı olan, ... ili, .... ilçesi, ... beldesi, ... Kenti sınırları içerisinde yer alan 101 ada, 33-57-95-96 sayılı parsellerin, iş makinesi marifetiyle sürüldükleri ihbarı üzerine, olay yerinde ... Müze Müdürlüğü görevlilerince incelemenin yapıldığı, yapılan incelemede, davaya konu parsellerde iş makinesi ile çalışmaların yapılmış olduğunun, yapılan izinsiz çalışmaların tarla imarı niteliğinde olduğunun ve bu parsellerin 1. ve 3. derece arkeolojik sit alanı içerisinde yer aldıklarının tespit edildiği, .... yoluyla ... Kaymakamlığına ihbarı yapan kişiler olan tanık ... ve ...'ın verdikleri ifadelerinde, iş makinesi ile çalışmanın olduğunu gördüklerini, iş makinesi operatörüne çalışmayı kimin yaptırdığını sorduklarını, bu kişinin de çalışmayı ...'in yaptırdığını söylediğini, olay yerinde ayrıca ...'nin de olduğunu ve çalışmaya nezaret ettiğini beyan ettikleri, bu ifadeler üzerine, sanıklar hakkında soruşturmaya başlandığı ve 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan davanın açıldığı, her ne kadar yargılama aşamasında ifadesi alınan iş makinesi operatörü tanık ...'ın, sanıkların kendisine çalışma yapması konusunda talimat vermediğini, 95 numaralı parseli ...., 57 numaralı parseli ...., 33 numaralı parseli de .... ve ...'nin yaptırdığını beyan etmiş ve bu beyan esas alınarak sanıkların beraatine ve asıl sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiş ise de; tanık ...'ın ifadesinde isimlerini verdiği kişilerin ifadelerinin alınmadığı anlaşılmakla, sözü edilen suç duyurusunun akıbeti beklenerek, dava açılması halinde inceleme konusu dosya ile birleştirilmesi, izinsiz uygulamaları gerçekleştiren kişilerin doğru olarak tespit edilip, sanıkların hukuki durumunun buna göre takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, beraate ilişkin hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 25.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2361, Karar No: 2021/13843, Tarih: 02.11.2021

**1. Ceza Dairesi         2020/2361 E.  ,  2021/13843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinin 18/03/2015 tarih ve 2014/270 Esas – 2015/90 Karar sayılı;

Sanık ...’nin ...’ı kasten öldürme suçundan 5237 sayılı TCK’nin 25/1 ve 5271 sayılı CMK’nin 223/2-d maddesi uyarınca beraatine dair kararı.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Katılan ... vekilinin duruşma isteminin 1412 sayılı CMUK’un 318. maddesi uyarınca reddine karar verilerek yapılan incelemede;

Tüm dosya kapsamına göre;

... ...’ün annesinin olaydan önce aynı köyde oturan ... isimli şahıs ile kaçtığı, ... ve akrabalarının bu nedenle ...'ın yanında çalışan ve kaçma olayında aracı kullanılan maktule husumet besledikleri, beyanlara göre ...'in nişanlısı olduğu belirtilen sanığın olaydan dört gün önce İstanbul'dan Kastamonu'ya geldiği, olaydan iki gün önce ...'ın yanında çalışan ... ...'ın aracına tehdit amaçlı ...'in kardeşi ... tarafından ateş edilmesi üzerine tanığın maktulün yanına giderek olayı anlattığı, "...'ın yanında yevmiye ile çalışıyoruz, ...'ın peşinden gidersek başımıza bir iş getirecekler" diye uyardığı, maktulün de artık aracını ...'a vermeyeceğini ve ...'ın yanından ayrılacağını söylediği, yine olaydan iki hafta önce ...'in akrabalarının aynı sebeple husumet

besledikleri ... Daldaban'ı darbettiklerinin tanık ... tarafından beyan edildiği, olay günü maktulün eşi tanık ... ile birlikte kendisine ait otomobil ile Kastamonu merkeze ... alışverişi için gittiği, sanık ...’ın ... ve kardeşlerini alarak balık avlama gerekçesi ile Başören Köyü, ... Mahallesi, Başören Deresi üzerindeki baraj göletine gittikleri, yanlarına suçta kullanılan av tüfeğini aldıkları ve burada bekledikleri sırada, Kastamonu istikametine giden tanık ...'in burada ...'i gördüğü, ...'in kendisini parmağı ile işaret etmesi üzerine paniğe kapılıp hızlıca oradan uzaklaştığı, bir kilometre sonra maktulün aracı ile Kastamonu'dan köye döndüğünü görünce selektör yaparak ve kornaya basarak maktulü dikkatli olması için uyarmak istediği, ancak maktulün durmadığı, maktulün köye dönmek için mecburen olay yerinden geçtiği sırada sanık ...'ın yanında getirdiği av tüfeği ile maktule en az iki el ateş ettiği, saçmaların bir kısmının aracın değişik bölgelerine, bir kısmının ise açık olan ön yan camdan maktule isabet ettiği, maktulün hemen fren yaparak durduğu ve can havli ile kendisini araçtan dışarı atarak yanında bulunan tabancası ile mermileri bitinceye kadar hedef gözetmeden sağa sola ateş ettiği ve küfür ettiği, daha sonra aldığı yaraların etkisiyle yere yığıldığı, maktulün eşi tanık ...'nin yardım istemesine rağmen sanık ... ve yanındakilerin birlikte olay yerini terkettikleri, maktulün hastaneye götürülürken yolda hayatını kaybettiği olayda, maktulün sanığı tanımadığı, sanık veya yanındakilerle herhangi bir husumetinin bulunmadığı, aksine ... ve kardeşlerinin annelerinin kaçmasına yardım ettiği gerekçesiyle maktule husumet besledikleri, annelerini kaçıran ... ve onun yanında çalışan herkese husumet besledikleri, tanık ...'in beyanına göre ...'in babaannesinin evinin balkonundan herkes duyacak şekilde maktulü tehdit ettiği, maktulün kendisine bir zarar verilmemesi için ...'ın yanından ayrılmayı düşündüğü nazara alındığında, maktulün sanık ...'ı görür görmez aracını durdurup sanığa küfür ederek ateş etmesinin hayatın olağan akışı ile bağdaşmadığı, ... ... ve kardeşlerinin aynı tarafta yer aldıkları için beyanlarına itibar edilemeyeceği, tanık ... ... ve ...'ın beyanlarının olayına oluşuna daha uygun olduğu, maktulün yakın mesafeden sanık ve yanındakilere hedef gözeterek en az 8 el ateş ettiği iddia edildiği halde saklandıklarını söyledikleri elektrik panosunda herhangi bir mermi isabeti bulunmadığı, meşru müdafaya ilişkin kabulün dosya kapsamındaki deliller ve oluş biçimine uymadığı anlaşılmakla, sanığın herhangi bir tahrik altında kalmaksızın kasten öldürme suçundan TCK'nin 81/1. maddesi gereğince cezalandırılması yerine beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... vekillerinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenle, 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, Üye ...’ın, ilk haksız hareketin kimden geldiğinin tespit edilememesi nedeniyle TCK’nin 29. maddesi uyarınca makul oranda haksız tahrik uygulanmak suretiyle sanığın TCK’nin 81/1. maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiğine, Üye ...’ın, sanık ... hakkında verilen beraat kararının doğru olduğu kanaatiyle hükmün onanmasına karar verilmesi gerektiğine ilişkin karşı oyu ve oy çokluğu ile 02/11/2021 gününde ile karar verildi.

KARŞI OY

Dosya kapsamı ve oluşa göre, olay tarihinden önce sanığın nişanlısı ...'in annesinin maktulün yanında çalıştığı ... isimli şahsa kaçmasından dolayı ... ve akrabalarının kaçma olayında maktulün aracının kullanılması nedeniyle maktul ile aralarında husumet bulunduğu dosya kapsamına göre olay sırasında sanığın av tüfeği ile 2 kez, maktulün ise üzerindeki tabanca ile 8 el ateş ettiklerinin tespit edildiği, maktulün av tüfeği saçma tanelerinin isabet etmesi nedeniyle öldüğü olayda, silah ile ilk kez kimin ateş ettiğinin kesin olarak tespit edilemediği sanık ve yanındakilerin ifadelerinde baraj bölgesinde bulundukları sırada yoldan araçla geçen maktulün kendilerini görmesi üzerine aracını durdurup araçtan indikten sonra önce hakaret edip daha sonra tabanca ile ateş etmeye başladığını bunun üzerine sanığın av tüfeği ile ateş ettiğini beyan ettikleri, olay sırasında maktulün yanında araçta bulunan maktulün eşinin ise beyanlarında şehir merkezinden köye araçla dönerken baraj bölgesine geldiklerinde içinde bulundukları araca av tüfeği ile ateş edilmesi üzerine eşi olan maktulün yaralandığı, aracı durdurup araçtan indiği tabanca ile ateş ederek saldırıya karşılık verdiği bu sırada ikinci kez av tüfeği ile ateş edildiği ve eşinin öldüğünü beyan ettiği, olayın tarafsız görgü tanığı bulunmadığı, silahla ilk önce sanık veya maktulden hangisinin ateş etiğinin somut ve kesin olarak tespit edilemediği bu kapsamda aralarında önceye dayalı husumet bulunan taraflar arasında ilk kimin ateş ettiğinin kesin olarak tespit edilemeyen silahlı çatışma nedeniyle maktulün öldüğü olayda sanığın TCK 81 ve 29. maddeleri uyarınca cezalandırılması gerektiği, haksız tahrik nedeniyle TCK'nin 29. maddesinin uygulanmasında TCK'nin 3. maddesinde belirtilen cezada orantılılık ilkesi de gözetilerek cezadan makul bir düzeyde indirim yapılarak sanığın cezalandırılması gerektiği düşüncesiyle sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmaması yönündeki sayın çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım. 02.11.2021
Yargıtay — Esas No: 2013/3581, Karar No: 2013/18933, Tarih: 28.10.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/3581 E.  ,  2013/18933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 06.09.2012 tarih ve 2012/144-2012/290 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı-karşı davalı ...Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının adına tescil ettirdiği “AKDENİZ”, “GRANADA” ve “VALENSİYA” markalarının, aslında kiremit cins adı olduklarını ve ticaret alanında herkes tarafından kullanıldıklarını, bu durumun 556 sayılı KHK’nın 7/d maddesinde mutlak ret nedeni olarak kabul edildiğini, söz konusu markaların tescil edilmelerinin mümkün olmadığını ileri sürerek, anılan markaların markalar sicilinden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkiline ait olan davaya konu markaların ilgili KHK hükümlerine uygun olarak tescil edildiklerini savunarak, asıl davanın reddini istemiş, karşı davada ise müvekkilinin tescilli markalarını taşıyan ürünlerin davalı tarafından imal edildiğini ve satıldığını, karşı davalının bu eylemlerinin marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürerek, davalının eylemlerinin marka haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu eylemlerin menine, 5.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak; davalı-karşı davacı vekilinin, karşı davasında asıl davanın davacısının müvekkiline ait markaları kullanmak suretiyle müvekkilinin marka sahibi olmaktan kaynaklanan haklarına tecavüzde bulunduğu ileri sürdüğü, asıl dava dilekçesinde davacı tarafın davaya konu markaları yurdun değişik yerlerinde açılan fuarlarda bir kiremit cinsi olarak tanıttığını mahkemeye bildirdiği,bu beyanın mahkeme için ikrar niteliğinde olduğu, mahkeme içi ikrarın ise kesin delil teşkil kesin delil ile ispat edilen bir vakıa hususunda ayrıca delil ikamesine gerek bulunmadığı gerekçesiyle Granada markası yönünden açılan karşı davanın kabulüne markaya vâk'i tecavüzün önlenmesine, haksız rekabetin men'ine, 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Kararı davacı-karşı davalı ...Ş.vekili temyiz etmiştir.

Kararı davacı-karşı davalı ...Ş.vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve dava konusu Valensiya markasının hükümsüzlüğüne ilişkin karara yönelik temyiz itirazlarının Dairemizin 26.12.2011 tarih 7403/17648 sayılı kararı ile reddedilerek anılan markaya ilişkin hükümsüzlük kararının kesinleşmiş bulunması nedeniyle mahkemece verilen temyize konu hükümde yeniden sicilden terkinine şeklinde hüküm oluşturulmasının neticeye müessir bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 319,85 temyiz ilam harcının temyiz eden davacı-karşı davalı ...Ş.'den alınmasına, 28.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9178, Karar No: 2014/3186, Tarih: 24.04.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/9178 E.  ,  2014/3186 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/06/2013

NUMARASI : 2009/416-2013/304

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar ve davalı M.. Ç.. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkilleri ile dava dışı yüklenici M. C.. arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin, Bağcılar Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 11.10.2000 tarih, 1998/1692 Esas, 2000/1866 Karar sayılı ilamı ile feshine, yüklenici M.. C.. ile, yükleniciden pay alan dava dışı M. Y.. ve S. T..'ın paylarının iptali ile davacılar adına tesciline karar verildiğini, kararın 25.12.2001 tarihinde kesinleştiğini, bu dava devam ederken M. Y..'ın düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile yüklenici M. C..'ten aldığı 55/1216 oranındaki paya ilişkin olarak davalı M.. Ç..'a satış vaadinde bulunduğunu, M.. Ç.. tarafından M. Y. aleyhine Bağcılar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 1999/995 Esas sayılı dosyasında 08.10.1999 tarihinde açılan ferağen tescil davasının yargılaması neticesinde 04.04.2000 tarih ve 2000/303 Karar sayılı ilam ile Murat Yılmaz' a ait 308/1216 paydan 55/1216 payına ilişkin olarak tapunun iptali ile M.. Ç.. adına tesciline karar verildiğini, müvekkillerinin durumdan tescilden sonra haberdar olduğunu ileri sürerek, davalı adına kayıtlı 55/1216 payın tapusunun iptali ile 1/2' şer oranda müvekkilleri adlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını, yükleniciden pay satın alan kişinin M. Y.. olduğunu, sözkonusu taşınmazda M. Y..' dan satış vaadi sözleşmesi ile satışı vaad edilen payın mahkeme kararı ile tesciline karar verilmesi üzerine pay maliki haline geldiğini, tapuya güven ilkesi gereğince iyiniyetli kazanımın korunması gerektiğini, dava dışı arsa sahipleri ile davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; zamanaşımının başlangıç tarihinin sözleşmenin feshine ilişkin mahkeme ilamının kesinleştiği 24.12.2001 tarihi olduğu; bu itibarla, BK'nın 125. maddesinde düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açıldığı; dava dışı yükleniciye yapılan avans niteliğindeki tapu devrinin inşaat yapımına yönelik olması itibariyle kazanımının, inşaatın sözleşmesine, imar

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; zamanaşımının başlangıç tarihinin sözleşmenin feshine ilişkin mahkeme ilamının kesinleştiği 24.12.2001 tarihi olduğu; bu itibarla, BK'nın 125. maddesinde düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan açıldığı; dava dışı yükleniciye yapılan avans niteliğindeki tapu devrinin inşaat yapımına yönelik olması itibariyle kazanımının, inşaatın sözleşmesine, imar

mevzuatına ve tekniğine uygun biçimde tamamlanması şartının gerçekleşmesine tabi olduğu, yine yüklenici tarafından 3. kişilere ve bu kişiler tarafından başka kişilere yapılan satışların avans niteliğinde olup, kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile taahhüt edilen inşaatın sözleşmeye, imar mevzuatına ve tekniğine uygun biçimde tamamlanması halinde sonuç doğuracağı, imar işlem dosyasında, dava konusu taşınmaz üzerindeki binanın kaçak olması nedeni ile düzenlenen yapı tatil tutanağı ve buna dayanılarak alınan 26.06.1996 tarihli yıkım kararı bulunduğu;buna göre, yükleniciden pay iktisap eden 3. kişiden pay satın alan davalının taşınmaz üzerindeki binanın yıkım kararı alınan kaçak bina olduğunu ve imara aykırılık durumu giderilmedikçe iktisabının geçerli olamayacağını bildiği/ bilmesi gerektiğinden iyiniyetli olduğuna dair savunmasına itibar edilemeyeceği gerekçesiyle, arsa niteliğinde taşınmazın davalı M.. Ç.. adına kayıtlı 55/1216 hissesinin 3/16 oranına karşılık gelen 165/19456'er payının iptali ile davacı İ.. Ç.. ile A.. Ç.. vefat etmekle mirasçılık belgesine göre miras payları oranında dahili davacılar adlarına tesciline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar ve davalı M.. Ç.. vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar ve davalı M.. Ç.. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davalı M.. Ç..'tan alınmasına, davacıların fazla yatırdığı peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/188, Karar No: 2006/190, Tarih: 12.04.2006

**Hukuk Genel Kurulu         2006/9-188 E.  ,  2006/190 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 11.İş Mahkemesi

TARİHİ : 23/11/2005

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 11.İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 05.05.2005 gün ve 2004/627 E. 2005/211 K. sayılı kararın incelenmesi davalı vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin 16.06.2005 gün ve 2005/17524-21560 sayılı ilamı ile; (...Davacı işçi, davalıya ait işyerinde vardiyalı olarak çalıştığını, işyerinin konumu nedeniyle iş mahallinden ayrılmasının mümkün olmadığını, toplu iş sözleşmesinin 61.maddesinde vardiyalı işlerde çalıştırılan işçilerin yarım saatlik ara dinlenmelerini iş mahallinde geçirdiklerini, iş mahallinde geçirilen yarım saatlik ara dinlenme süreleri için bir saatlik normal çalışma ücretinin %50 arttırılmak suretiyle ödenmesi gerektiği belirtilmesine rağmen ödenmediğini belirterek ara dinlenme alacağının hüküm altına alınması isteğinde bulunmuştur.

Davalı işveren, bu konuda öncelikle toplu iş sözleşmesinin tarafı sendikaca yorum davası açılması gerektiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, toplu iş sözleşmesinin anılan hükmünün 2822 sayılı Kanunun 5 ve Borçlar Kanunun 19.maddesi uyarınca geçersiz olduğunu, vardiyalı çalışan işçilerden ara dinlenmesi sırasında zorunlu olarak işbaşında işe amade bulunması gereken işçilere ara dinlenmesi ücretinin verildiğini, ara dinlenmelerini işyeri mahallinde veya dışında serbestçe kullanabilme imkanına sahip işçilerin ise salt toplu iş sözleşmesindeki düzenlemeden hareketle zamlı ara dinlenme ücretine hak kazanamayacağını, davacının haftalık çalışma süresinin 45 saati geçmediğini, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece isteğin kabulüne karar verilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık toplu iş sözleşmelerindeki düzenlemeler uyarınca vardiyalı çalıştırılan davacı işçiye işyerindeki vardiyalı ve fiili çalışma şekline göre zamlı ara dinlenme ücretinin ödenip ödenmeyeceği noktasında toplanmaktadır. Davalı işveren vardiyalı çalışan işçilerden ara dinlenmesi sırasında zorunlu olarak işbaşında bulunması gereken işçilere ara dinlenmesi ücretinin verildiğini, ara dinlenmelerini işyeri mahallinde veya dışında serbestçe kullanabilme imkanına sahip işçilerin ise salt toplu iş sözleşmesindeki düzenlemeden hareketle zamlı ara dinlenme ücretine hak kazanamayacağını savunmaktadır. Davacı tanıkları davacının ara dinlenme sırasında işyerinde bulunduğunu belirtmişlerdir.

Toplu iş sözleşmesinin anılan hükmü, vardiyalı işçi çalıştırılan işyerlerinde ve işçinin ara dinlenmesini işin niteliği gereği fiilen çalışarak geçirmesi halinde uygulanma olanağına sahiptir. İşçinin salt ara dinleme sırasında işyerinde bulunması önemli olmayıp, bu süre içinde ara dinlenme yokmuş gibi çalışıyor olması da gerekir. İşçinin ara dinlenme sırasında kendi isteği ile veya başka bir yere gitme imkanının o sırada fiziken mümkün olmaması nedeniyle işyerinde bulunması halinde söz konusu alacağa hak kazanması mümkün değildir. Bu nedenle öncelikle işçinin vardiyalı çalışıp çalışmadığı, ara dinlenmesini işyerinde işin niteliği gereği fiilen çalışarak geçirip geçirmediği belirlenmelidir. Davacı tanıkları davacının ara dinlenme sırasında işyerinde bulunduğunu belirtmiş ise de işyerinde bulunmanın nedenini ve işyerinde bulunmanın gerekli olup olmadığı konusunda her hangi bir açıklamada bulunmamışlardır. Mevcut delillerle bir sonuca varma olanağı görülmemektedir. Bu nedenle, gerekirse işyerinde keşif yapılmak ve tanık anlatımları ile birlikte değerlendirme yapılmak suretiyle davacının yaptığı işin niteliği gereği ara dinlenme sırasında fiilen çalışarak işyerinde bulunmasının gerekip gerekmediği belirlenmeli sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davalı vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

1-Hukuk Genel Kurulundaki görüşmeler sırasında, işin esasına geçilmeden önce, davanın niteliği ve müddeabihi itibariyle direnme kararının temyizinin mümkün olup olmadığı hususu ön sorun olarak incelenmiştir.

Bilindiği üzere kanun koyucu, belirli düşüncelerle, miktar veya değeri belirli bir tutarın altında kalan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararların kesin olduğunu, dolayısıyla temyizinin olanaklı bulunmadığını hükme bağlamıştır (HUMK.M.427).

Dava, vardiyalı çalışma nedeniyle, Toplu İş Sözleşmesinde belirtilen ara dinlenme ücretinin hüküm altına alınması isteğine ilişkindir.

Yerel mahkemece; TİS'nin 61.maddesinin yorumu ve emsal yargı kararları gözönünde tutulduğu belirtilerek, davacının 371.574.000 TL. olan isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Toplu İş Sözleşmesine bağlanmış bir hakkın verilmemesi veya eksik verilmesi toplu hak uyuşmazlıklarını ortaya çıkarmaktadır.

2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu, toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde yorum davası ile birlikte, diğer yasal düzenlemelerden farklı, özel netileklibir dava türü olarak, eda davasına yer vermiştir.