muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/5955, Karar No: 2021/19575, Tarih: 25.10.2021

**8. Ceza Dairesi         2021/5955 E.  ,  2021/19575 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : 6136 sayılı Yasaya aykırılık, müessir fiil

Gereği görüşülüp düşünüldü:

5237 sayılı TCK.nun 7, 5252 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri karşısında; sanığa yüklenen suçların yasa maddelerinde öngörülen cezalarının türü ve üst sınırları itibariyle tabi olduğu suç tarihinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK.nın 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen 7 yıl 6 aylık dava zamanaşımı süresinin, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen dönemdeki durma süresi de belirtilen olağan zamanaşımı süresine eklendikten sonra, suç tarihi olan 23.01.2004'ten hüküm tarihine kadar gerçekleştiği gözetilmeden, yargılamaya devamla yazılı şekilde mahkumiyet hükümleri kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmekle sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta anılan Yasanın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkında açılan kamu davalarının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK.nın 102/4 ve 104/2.maddeleri ve CMK.nın 223/8. maddesi gözetilerek DÜŞÜRÜLMESİNE, 25.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/373, Karar No: 2019/524, Tarih: 07.05.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2016/373 E.  ,  2019/524 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “rücuen tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Konya 2. İş Mahkemesince davalı ... hesabına yönelik açılan davanın reddine, davalı Hayatı Akıncı’ya yönelik açılan dava yönünden ise tedavi giderlerine ilişkin talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, iş göremezlik ödemesine ilişkin davanın ise kabulüne dair verilen 03.11.2011 tarihli ve 2011/86 E., 2011/502 K. sayılı karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 06.03.2012 tarihli ve 2012/3309 E., 2012/4013 K. sayılı kararı ile;

"…Dava; 17.05.2008 tarihli trafik kazası sonucu yaralanan sigortalıya Kurumca yapılan tedavi giderleri ile ödenen geçici iş göremezlik ödeneklerinin, kaza tarihinde tescili ve zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan motosikletin sürücüsü davalı ... ile Güvence Hesabından müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağını teşkil eden 506 sayılı Kanunun 39.maddesinde "Kasdi veya suç sayılır hareketi ile sigortalının hastalanmasına sebep olan kimseye, bu Kanun gereğince hastalık sigortasından yapılan her türlü giderler tazmin ettirilir" hükmü öngörülmüştür.

Yasa Koyucu tarafından, trafik kazası nedeniyle sağlık hizmet sunucularınca verilen tedavi hizmet bedellerinin tamamının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması esasının getirilmesi amacıyla 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarih 6111 sayılı Yasanın 59. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesi değiştirilmiş, anılan değişiklik ile “Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.

Trafik kazalarına sağlık teminatı sağlayan zorunlu sigortalarda; sigorta şirketlerince yazılan primlerin ve Güvence Hesabınca tahsil edilen katkı paylarının % 15'ini aşmamak üzere, münhasıran bu teminatın karşılığı olarak Hazine Müsteşarlığınca sigortacılık ilkeleri çerçevesinde maktu veya nispi olarak belirlenen tutarın tamamı sigorta şirketleri ve 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14 üncü maddesinde düzenlenen durumlar için ... tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılır. Söz konusu tutar, ilgili sigorta şirketleri için sigortacılık ilkelerine göre ayrı ayrı belirlenebilir. Aktarım ile sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülükleri sona erer. Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu söz konusu tutarı % 50'sine kadar artırmaya veya azaltmaya yetkilidir….” hükmü getirilmiştir.

6111 sayılı Kanunun, yayımı tarihinde yürürlüğe giren Geçici 1. maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedelleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Söz konusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanunun 59'uncu maddesine göre belirlenen tutarın % 20’sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülükleri sona erer…..” hükmü öngörülmüştür.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası; motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sigorta türüdür.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasında rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödeyeceği tazminat 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91.maddesinin yollamasıyla anılan Kanunun 85.maddesine göre belirlenmektedir. Buna göre; sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kişinin yaralanması veya ölmesinden kaynaklanan bedeni zararlara dayalı maddi tazminat ile tedavi giderleri ve maddi hasarlar sigortacının poliçe limitleri dahilinde tazmin zorunda olduğu zararlar olup, motorlu aracın sigorta poliçesinin bulunmaması halinde bu zorunluluk Güvence Hesabına aittir.

2918 sayılı Kanun’un 91/1 maddesi ile ölüm, yaralanma ve maddi hasarlar için 85/1. Maddeye yollamada bulunulmuş, tedavi giderleri hakkında 98. Madde de açıklama yapılmıştır. Anılan madde de açıkca belirtildiği üzere, kişiye ilişkin zarar halinde ilk yardım, muayene ve kontrol veya yaralanma nedeniyle ayakta, klinikte, hastane ve benzeri sağlık kuruluşlarında gerçekleştirilen tedavi giderleri ile tedaviyle ilgili diğer giderler sigorta teminatı kapsamında olup, buna göre çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalması sonucu oluşacak zararlar da sigorta teminatı içindedir.

Zorunlu mali sorumluluk sigortasının dışında kalan hususların düzenlendiği 92. maddesinde; geçici işgöremezlik ödeneği sigorta kapsamı dışına çıkarılmamış olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.10.2010 gün ve 2010/10-500-490 sayılı Kararında da açıkca belirtildiği üzere, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sigortalıya yapılan geçici işgöremezlik ödemelerinin de sorumluluk kapsamı içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Karayolları Trafik Kanuna göre zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorunlu bulunmakla beraber, bu tür sigorta sözleşmesi de diğer sözleşmeler gibi sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklaması ile sigorta sözleşmesi poliçeye bağlanmak suretiyle kurulur.

Karayolları Trafik Kanuna göre zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorunlu bulunmakla beraber, bu tür sigorta sözleşmesi de diğer sözleşmeler gibi sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklaması ile sigorta sözleşmesi poliçeye bağlanmak suretiyle kurulur.

Tedavi giderleri kapsamında, sigorta şirketinin, motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan sorumluluğun zorunlu olarak sigorta teminatına bağlanmasını nedeniyle yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. Ne var ki; anılan Yasanın 59 ve Geçici 1. Maddelerinde, aktarım ile sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülüklerinin sona ereceği belirtilmiş olup, yasanın açık hükmü karşısında, sorumluluğun ancak yapılacak aktarım sonrasında ortadan kalktığının kabulü gerekir. Nitekim bu husus 27.8.2011 tarihli 28038 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Trafik Kazaları Nedeniyle İlgililere Sunulan Sağlık Hizmet Bedellerinin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte de vurgulanmıştır.

Bu haktan, sigorta sözleşmesinin tarafı olan işleteni ve şoförlerinin yararlanması gerekmekte olup, poliçe limiti kapsamında kalan tedavi giderleri nedeniyle sorumlulukları sona erecektir. Ancak, zorunlu sigorta teminat tutarlarını aşan tedavi giderlerinin, zarara sebep olan veya hukuken sorumlu olanlar tarafından karşılanacağı, bu kişiler yönünden poliçe limitini aşan kısım yönünden sorumluğun devam edeceği de kabul edilmelidir.

Karayolları Trafik Kanunundaki mali mesuliyet sigortası yaptırmaya ilişkin zorunluluğa rağmen sigorta yapılmaması halinde; işletenin hukuki sorumluluğunu üzerine alan Güvence Hesabının yukarıda belirtildiği şekilde aktarım olması halinde sorumluluğu ortadan kalkacaktır. Ancak bu haktan zorunlu mali mesuliyet sigortasının yaptırmayan araç işleteni ve şoförünün yararlanamayacaktır.

Öte yandan; söz konusu düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiş olup, trafik kazası sonucu hastalık sigortası kapsamında Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, yasa kapsamı içerisinde bulunmamaktadır. Bu nedenle, Kurumca sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödemeleri, işletenden, şoföründen ve zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitleri içerisinde kalmak koşuluyla sigorta şirketleri ve Güvence Hesabından 506 sayılı Yasanın 39. maddesi kapsamında tahsili mümkün bulunmaktadır.

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular uyarınca, davalı ... yönünden; motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kazada yaralanan sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödeneğinden poliçe limitleri dahilinde tazmin ile sorumlu olduğu, tedavi giderlerinden ise, 6111 sayılı Yasanın 59 ve Geçici 1. maddelerinde belirtilen tutarların ... tarafından aktarılıp aktarılmadığı araştırılarak, aktarım yapılması halinde sorumluluğun ortadan kalkacağı, aktarım yapılmaması halinde ise sorumluluğun devam edeceği gözetilmeyerek, hakkındaki davanın reddine karar verilmesi; davalı ... yönünden ise; Karayolları Trafik Kanunundaki mali mesuliyet sigortası yaptırmaya ilişkin zorunluluğa rağmen sigorta yapılmaması nedeniyle ... tarafından yasada öngörüldüğü şekilde aktarım olması halinde dahi sorumluluğun ortadan kalkmayacağı gözetilmeksizin, yine tedavi giderleri bakımından da 6111 sayılı Yasanın Geçici 1. maddesi gerekçe gösterilerek konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..."

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Davacı ... vekili; Kurum sigortalılarından Yasin Baldan’ın 17.05.2008 tarihinde davalı ...’nın kullandığı motosiklette yolcu olarak bulunduğu sırada ...’nın kırmızı ışık ihlali yaparak Ahmet Ali Işık idaresindeki 42 BR 109 plakalı araca çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazası sonucu yaralandığını, meydana gelen kaza nedeniyle Yasin Baldan’ın tedavisi ile ilgili olarak Kurumun 13.477,85TL zarara katlandığını ileri sürerek fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 13.477,85TL’nin sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinden poliçelerinde limit dahilinde) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; tescilsiz bir aracın zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası yaptırma zorunluluğu olmadığı için müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, davacı Kurum sigortalısının yolcu olarak bulunduğu tescilsiz aracın motosiklet mi yoksa motorlu bisiklet mi olduğunun sayın mahkemece tespiti edilmesi gerektiğini, 506 sayılı SSK’nın rücu olanağı veren 26. ve 39. maddelerinin Kurum zararının, kasti ve suç sayılan hareketi ile zarara sebebiyet verenlerden alınmasını öngörmekte olup, Güvence Hesabının ne kuruluş amacı ve ne de hukuki yapısı itibariyle 26. ve 39. maddelerinde sayılan kişilerin hukuki tanımına girmediğini, aynı nedenle davacı Kurumun zorunlu mali sorumluluk (trafik) poliçesini tanzim eden sigorta şirketine rücu hakkının da bulunmadığını, güvence hesabının sorumluluğunun poliçedeki teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, diğer taraftan sarf ve ödeme tarihi itibarıyla faiz talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış; mahkemede alınan beyanında ise iş göremezlik ödemesine ilişkin olarak yapılan Kurum masrafını ödemeyi ve bu konudaki davayı kabul ettiğini beyan etmiştir.

Mahkemece; trafik bilirkişisi tarafından dosyaya sunulan davalı ...'nın kazada tam kusurlu olduğuna ilişkin rapor, dosyaya sunulan iş göremezlik ödeneğine ilişkin belgeler ve davalının kabul beyanı dikkate alınarak, davalı ... hesabının zorunlu trafik sigortası olmayan aracın kullanımından kaynaklanan zarardan sorumlu olmayacağı ve aleyhinde açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, 6111 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesi gereğince Kanun’un yayınlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sağlık hizmet bedellerinin SGK tarafından karşılanacağı hükmü dikkate alındığında sağlık hizmet bedelleri açısından karar verilmesine yer olmadığı, davalı ... tarafından iş göremezlik ödeneğine ilişkin talepler kabul edildiğinden bu miktarların ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Davacı ... vekilinin temyizi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Davacı ... vekilinin temyizi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Mahkemece; 6111 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesinin genel bir düzenleme olup Kanun’un yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin miktarı ile ilintili olmadığı, Kanun ile tedavi giderlerinin miktardan bağımsız olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı hükmünün getirildiği, bozma kararına konu yapılan zorunlu sigortalardaki primlerden yapılacak kesinti ve bu konudaki aktarımın kanun koyucu tarafından 6111 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesi ile getirilen ve Kanun’un yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazalarına hasredilen sorumluluk ile ilgisi bulunmadığı, bu itibarla meydana gelen kazanın 6111 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden önce olması dikkate alınarak ve 6111 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesi gereğince bu türdeki trafik kazalarında sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı belirtilerek ve önceki gerekçeler de tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Hükmün davacı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine Hukuk Genel Kurulunca; Özel Dairenin üç ayrı bozma nedenine karşın mahkemece üç bozma sebebinden sadece biri hakkında gerekçe yazıldığı ancak her üç bozma sebebine karşı direnme kararı verilerek her üç bozma sebebine de direnilmesi şeklinde hüküm fıkrası oluşturulduğu, diğer bir ifade ile tüm bozma sebepleri yönünden hangi gerekçeyle direnildiğine, bozma kararının hangi nedenle doğru bulunmadığına ilişkin herhangi bir özel açıklamaya yer verilmediği; hangi gerekçeyle direnildiğinin ortaya konulmadığı gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

Mahkemece; Hukuk Genel Kurulu bozma kararı öncesi verilen direnme kararında belirtilen gerekçelere ek olarak ...’nın kullandığı motosikletin tescilsiz olması nedeniyle zorunlu trafik sigortası yaptırmasının mümkün olmaması, bu kapsamda tescilsiz aracın karıştığı kazada meydana gelen zarardan Güvence Hesabının sorumluluğundan bahsedilemeyeceği belirtilerek direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık;

I-Davalı ... Hesabının tescil edilmemiş motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kazada yaralanan sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödeneğinden poliçe limitleri dâhilinde tazmin ile sorumluluğu bulunup bulunmadığı,

II-6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 25.02.2011 tarihinden önce meydana gelen trafik kazası nedeni ile sigortalıya yapılan tedavi giderlerinden dolayı Güvence Hesabının, Sosyal Güvenlik Kurumu’na karşı sorumluluktan kurtulabilmesi için 6111 sayılı Kanun’un 59. ve Geçici 1. maddelerinde belirtilen tutarları Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarmasının zorunlu olup olmadığı,

II-6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 25.02.2011 tarihinden önce meydana gelen trafik kazası nedeni ile sigortalıya yapılan tedavi giderlerinden dolayı Güvence Hesabının, Sosyal Güvenlik Kurumu’na karşı sorumluluktan kurtulabilmesi için 6111 sayılı Kanun’un 59. ve Geçici 1. maddelerinde belirtilen tutarları Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarmasının zorunlu olup olmadığı,

III-Mali mesuliyet sigortası yaptırmayan davalı ...’nın meydana gelen kazada yaralanan sigortalıya yapılan tedavi giderlerinden sorumlu tutulup tutulamayacağı, noktalarında toplanmaktadır.

1. Uyuşmazlığın bir numaralı bendinde belirtilen davalı ... Hesabının tescil edilmemiş motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kazada yaralanan sigortalıya yapılan geçici iş göremezlik ödeneğinden poliçe limitleri dahilinde tazmin ile sorumluluğu bulunup bulunmadığı noktası yönünden yapılan incelemede;

506 Sayılı Kanun’un “İşverenin sorumluluğu” başlıklı 26’ncı maddesi:

“(Değişik birinci fıkra: 20/6/1987-3395/2 md.) İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22'nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (sigortalı veya haksahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere-Any. Mhk 23.11.2006 tarih 2003/10 esas-2006/106 kararı ile iptal) Kurumca işverene ödettirilir (Ek cümle:29/7/2003-4958/28 md.), İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.

İş kazası veya meslek hastalığı, 3'üncü bir kişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3'üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu edilir.

(Ek: 24/10/1983-2934/3 md.) Ancak; iş kazası veya meslek hastalıkları sonucu ölümlerde bu Kanun uyarınca hak sahiplerine yapılacak her türlü yardım ve ödemeler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kasdı veya kusuru bulunup da aynı iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine Kurumca rücu edilemez.”

düzenlemesini içermektedir.

Madde hükmüne göre, iş kazası nedeniyle Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından dolayı Kuruma karşı sorumlu olanlar; işverenler ve üçüncü kişilerdir. Maddenin birinci fıkrası, işverenin hangi hâllerde sorumlu tutulacağına ilişkin hükümler içermekte olup, Kurum ve işveren dışındaki kişileri ifade eden üçüncü kişinin sorumluluğu ise ikinci fıkrada düzenlenmiştir.

düzenlemesini içermektedir.

Madde hükmüne göre, iş kazası nedeniyle Kurumca yapılan sosyal sigorta yardımlarından dolayı Kuruma karşı sorumlu olanlar; işverenler ve üçüncü kişilerdir. Maddenin birinci fıkrası, işverenin hangi hâllerde sorumlu tutulacağına ilişkin hükümler içermekte olup, Kurum ve işveren dışındaki kişileri ifade eden üçüncü kişinin sorumluluğu ise ikinci fıkrada düzenlenmiştir.

Görüldüğü üzere madde kusur esasına dayalı olarak düzenlenmiştir. Kurumun, ödettirme hakkının doğumu, bir başka anlatımla, zarardan sorumlu tutulma, maddenin öngördüğü koşulların gerçekleşmesine bağlıdır. Anılan koşullar, Kurumun ödettirme hakkını kendilerine yöneltebileceği kişilere göre değişiktir. Bununla birlikte koşulların bir kesimi, zarardan sorumlu olanların tümü için ortaklaşadır (Çenberci M.; Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi, Olgaç Matbaası, 1977, s.302, 303).

Öncelikle belirtilmelidir ki 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 19. maddesine göre araç sahipleri araçlarını yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadırlar.Yine Kanun’un 20. maddesinin (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili için; bunların hurda durumuna gelmesi hâlinde ise bir ay içinde tescilin silinmesi için ilgili trafik tescil kuruluşuna veya Emniyet Genel Müdürlüğünün belirleyeceği kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine başvurmak zorunda oldukları belirtilmiştir.

Araçların tescil edilmemesi hâlinde uygulanacak yaptırım ise Karayolları Trafik Kanunu’nun 20. maddesinin (e) bendinde belirtilmiştir. İlgili bende göre 20. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendine uymayanlar hakkında idari para cezası uygulanacak ve tescil yapılmadan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafikten men edilecektir.

Bununla birlikte 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 91. maddesine göre, işletenler motorlu taşıtların kullanılmasından doğan, üçüncü kişilere verdikleri zararları karşılamak üzere zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorundadırlar. Sigorta şirketi, araç sahibinin, gerek müstahdeminin kusurundan ve gerekse bizzat kendi kusurundan doğacak mali mesuliyetini temin etmektedir. Bu yönden sigorta şirketleri işletenin ya da şoförlerinin, kusurları ile neden oldukları olaydan dolayı doğan mali sorumluluklarının belirli limit dâhilinde kefili durumundadır. Karayolları Trafik Kanuna göre zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorunlu bulunmakla beraber, bu tür sigorta sözleşmesi de diğer sözleşmeler gibi sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklaması ile sigorta sözleşmesi poliçeye bağlanmak suretiyle kurulur.

Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 91. maddesinin beşinci fıkrasına göre ise geçerli teminat tutarları üzerinden zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilecektir.