muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/318, Karar No: 2024/130, Tarih: 20.03.2024

Sanık kollukta; 1991 yılında Hollanda’nın Amsterdam şehrinde, Türkiye’den yaş meyve ve sebze ithal eden, Türkiye’de ise tekstil ürünleri ithal ve ihraç eden bir şirket kurduğunu, uyuşturucu madde ticaretine 1990 yılında başladığını, yurt dışına eroin taşınmasında komisyonculuk yaptığını, yurt dışına uyuşturucu madde nakletmek isteyen şahısların kendisine ulaşması üzerine güvendiği nakliye firmaları ya da bu konuda faaliyet gösteren tır sahipleri ile iletişime geçip uyuşturucu maddenin nakli hususunda tarafların anlaşmasını sağladığını, karşılığında ise kilogram başına komisyon aldığını, 1991 yılının Şubat ayında Haki isimli bir şahsa ait yaklaşık otuz kilogram, aynı yıl Mayıs ayında ... isimli bir şahsa ait yaklaşık kırk kilogram, aynı yıl Aralık ayında inceleme dışı sanık ...'a ait yaklaşık kırk beş kilogram, 1992 yılının Mayıs ayında inceleme dışı sanık ...'ın kardeşi inceleme dışı sanık Hakkı'ya ait yaklaşık altmış kilogram eroinin, plakalarını hatırlamadığı farklı farklı tırlarla Türkiye’den Hollanda’ya nakledilmesinde yer aldığını, söz konusu uyuşturucu maddelerin ele geçmediğini, görevlilerce kendisine okunan inceleme dışı sanık ... ile yaptığı telefon görüşmelerinin, 1992 yılının Mayıs ayında Hollanda’ya gerçekleştirilen eroin sevkiyatına ilişkin olduğunu, üzerine kayıtlı herhangi bir tırın bulunmadığını, 31.10.1991 tarihinde Almanya’da ele geçirilen eroinin naklinde kullanılan 3\* \*N\* \*\* – 3\* \*N\* \*\* plaka sayılı tırın, kardeşi inceleme dışı sanık ...’ın üzerine kayıtlı olduğunu, söz konusu aracın yeğeni inceleme dışı sanık ...’nın yönetiminde Almanya’ya giriş yaptığını, 30.07.1992 tarihininde Almanya’da ele geçirilen 105 kilogram eroinin sahibinin ... isimli şahıs ile inceleme dışı sanık ... olduğunu, ... adlı kişiyi Hollanda’dan tanıdığını, uyuşturucu madde ticareti yapan adı geçenle 10.07.1992 tarihinde İstanbul’da buluştuklarını, görüşme esnasında söz konusu şahsın; "Yurt dışına gönderilecek yaklaşık yüz kilogram eroinimiz var. Sami ile görüşmeni istiyorum. Bu konuda bize yardımcı ol." dediğini, bunun üzerine 12.07.1992 tarihinde inceleme dışı sanık ... ile buluştuklarını, inceleme dışı sanığın; "...ile ortak olduğumuz eroini Hollanda’ya nakledebilmek amacıyla güvenilir bir tır bulmanı istiyorum." dediğini, teklifi kabul edip belli bir miktar kapora aldıktan sonra inceleme dışı sanığın yanından ayrıldığını, söz konusu uyuşturucu maddenin naklinde kullanılacak araç ile şoförü yeğeni ...’in ayarladığını, şoförün açık kimlik bilgilerini bilmediğini, suç konusu eroinin 13.07.1992 tarihinde nakil için kullanılan tıra yerleştirildiğini, kendisinin bu kısma şahit olmadığını, bir süre sonra yeğeni ...’den, eroinin 21.07.1992 tarihinde İstanbul’da ele geçirilen uyuşturucu madde nedeniyle yakalanan ve daha sonrasında da intihar eden Nurettin Aslan’a ait 3\* Y \*\*\*\* plakalı sayılı tıra yüklendiğini öğrendiğini, ... ile inceleme dışı sanık ..

...’in ayarladığını, şoförün açık kimlik bilgilerini bilmediğini, suç konusu eroinin 13.07.1992 tarihinde nakil için kullanılan tıra yerleştirildiğini, kendisinin bu kısma şahit olmadığını, bir süre sonra yeğeni ...’den, eroinin 21.07.1992 tarihinde İstanbul’da ele geçirilen uyuşturucu madde nedeniyle yakalanan ve daha sonrasında da intihar eden Nurettin Aslan’a ait 3\* Y \*\*\*\* plakalı sayılı tıra yüklendiğini öğrendiğini, ... ile inceleme dışı sanık ...’nin uyuşturucu maddeyi karşılamak amacıyla yurt dışına gittiklerini, Hollanda, Belçika ve Almanya’da 30.07.1992 tarihinde ele geçirilen toplam 295 kilogram eroinin yalnızca 105 kilogramı ile ilgi ve irtibatının bulunduğunu, geriye kalan kısmın kime ait olduğunu ve ne şekilde yurt dışına gönderildiğini bilmediğini,

Savcılıkta, sorguda ve mahkemede; emniyetteki beyanlarını kabul etmediğini, söz konusu ifadeleri manevi baskı altında verdiğini, polislerin kendisine çok kötü davrandıklarını, önceden hazırladıkları ifade tutanağını kendisine imzalattıklarını, bu nedenle suçlamayı kabul ettiğini, uyuşturucu madde ihraç etmediğini, yurt dışına yapılan uyuşturucu madde nakillerinden haberdar olmadığını, Hollanda’ya tekstil ürünleri ile yaş sebze ve meyve ihraç ettiğini, oradan da Türkiye’ye çiçek ithal ettiğini, atılı suçlamayı kabul etmediğini, ele geçen uyuşturucu maddelerle herhangi bir ilgi ve irtibatının bulunmadığını,

Savunmuştur.

V. GEREKÇE

Uyuşmazlık konularının ayrı ayrı değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.

A. 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihli zincirleme biçimindeki uyuşturucu madde ihraç etme eylemleri ile 30.07.1992 tarihli uyuşturucu madde ihraç etme eyleminin ayrı suçları mı yoksa zincirleme şeklinde uyuşturucu madde ihraç etme suçunu mu oluşturduğu

1. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

TCK’ya hâkim olan ilke gerçek içtimadır. Bunun sonucu olarak, kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza söz konusu olacaktır. Nitekim bu husus Adalet Komisyonu Raporu'nda da; "Ceza hukukunun temel kurallarından birisi, 'kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza vardır' şeklinde ifade edilmektedir. Bunun istisnaları, suçların içtimaı bölümünde belirlenmiştir. Bu istisnalar dışında, işlenen her bir suçla ilgili olarak ayrı ayrı cezaya hükmedilecektir. Böylece verilen her bir ceza, bağımsızlığını koruyacaktır." şeklinde ifade edilmiştir. Bu kuralın istisnalarına TCK'nın suçların içtimaı bölümünde, 42 (bileşik suç), 43 (zincirleme suç) ve 44. (fikri içtima) maddelerinde yer verilmiştir.

Zincirleme suç, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 80. maddesinde; "Bir suç işlemek kararının icrası cümlesinden olarak kanunun aynı hükmünün bir kaç defa ihlal edilmesi, muhtelif zamanlarda vaki olsa bile bir suç sayılır. Fakat bundan dolayı terettüp edecek ceza altıda birden yarıya kadar artırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

765 sayılı TCK’nın 80. maddesinde zincirleme suçun varlığının kabulü bakımından gerekli birinci koşul; farklı zamanlarda işlenmiş olsalar dahi ortada birden çok suçun olması, ikinci koşul; bu suçların yasanın aynı hükmünü ihlal etmesi ve nihayet üçüncü koşul da; suç işleme kararında birlik bulunmasıdır.

765 sayılı TCK’nın 80. maddesinde zincirleme suçun varlığının kabulü bakımından gerekli birinci koşul; farklı zamanlarda işlenmiş olsalar dahi ortada birden çok suçun olması, ikinci koşul; bu suçların yasanın aynı hükmünü ihlal etmesi ve nihayet üçüncü koşul da; suç işleme kararında birlik bulunmasıdır.

Buna karşın 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin ilk fıkrasında; "Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır." biçiminde zincirleme suç düzenlemesine yer verilmiş, ikinci fıkrasında; "Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır." denilmek suretiyle aynı neviden fikri içtima kurumu hüküm altına alınmış, üçüncü fıkrasında ise; "Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz." düzenlemesi ile zincirleme suç ve aynı neviden fikri içtima hükümlerinin uygulanamayacağı suçlar belirtilmiştir.

TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrasındaki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, zincirleme suç hükümlerinin uygulandığı hâllerde aslında işlenmiş birden fazla suç olmasına karşın, fail bu suçların her birinden ayrı ayrı cezalandırılmamakta, buna karşın bir suçtan verilen ceza belirli bir miktarda artırılmaktadır.

TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrası uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için;

a- Aynı suçun değişik zamanlarda birden fazla işlenmesi,

b- İşlenen suçların mağdurlarının aynı kişi olması,

c- Bu suçların aynı suç işleme kararı altında işlenmesi gerekmektedir.

765 sayılı TCK’da yer alan muhtelif zamanlarda vaki olsa bile ifadesi karşısında, aynı suç işleme kararı altında birden fazla suçun aynı zamanda işlenmesi durumunda diğer koşulların da varlığı hâlinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi olanaklıdır. Nitekim, 765 sayılı TCK’nın yürürlüğü zamanında bu husus yargısal kararlarla kabul edilmiş ve uygulama bu doğrultuda yerleşmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 43. maddesinin 1. fıkrasında bulunan, değişik zamanlarda ifadesinin açıklığı karşısında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanabilmesi için suçların farklı zamanlarda işlenmesi gerektiği konusunda öğreti ve uygulamada tam bir görüş birliği bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak, aynı mağdura, aynı zamanda, aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda tek suçun oluşacağı kabul edilmiştir. Bu hâlde zincirleme suç hükümleri uygulanarak artırım yapılamayacak, ancak bu husus TCK’nın 61. maddesi uyarınca temel cezanın belirlenmesinde göz önüne alınabilecektir.

Ayrıca, kanunda aynı zaman ve değişik zaman kavramları konusunda bir açıklık bulunmadığından ve önceden kesin saptamaların yapılması da olanaklı olmadığından, bu husus her somut olayın özelliği göz önüne alınarak değerlendirilmeli ve eylemlerin değişik zamanlarda işlenip işlenmediği belirlenmelidir.

İşlenen suçların arasında kısa zaman aralıklarının olması suç işleme kararında birlik olduğuna; uzun zaman aralıklarının olması ise suç işleme kararında birlik olmadığına karine teşkil edebilecektir. Yine de suçlar arasında az veya çok uzun zaman aralığının var olması, bu suçların aynı suç işleme kararı altında işlendiğini ya da işlenmediğini her zaman göstermeyecektir. Diğer bir anlatımla, sürenin uzunluğu kararın yenilendiğini düşündürebileceği gibi, kısalığı da her zaman kararın yürürlükte olduğunu göstermeyebilecektir. Diğer taraftan, hukuki veya fiili kesintiler olduğunda farklı değerlendirmeler yapılması mümkündür. Ancak bu değerlendirme her olayda ayrı ayrı ve diğer şartlar da dikkate alınarak yapılmalıdır. Bu nedenle, başlangıçta belirli bir süre geçince suç işleme kararı yenilenmiş ya da değişmiş olur demek, soyut ve delillerden kopuk bir değerlendirme olacaktır.

Görüldüğü üzere, zincirleme suçun oluşumu için işlenen suçlar arasında ne kadar zaman geçmesi gerektiği konusunda genel ve mutlak bir kural koymak mümkün olmadığından, hangi zaman aralığıyla işlenirse işlensin, işlenen suç başlangıçtaki suç işleme konusundaki tek karara dayanıyor ise zincirleme suç hükümleri uygulanacak, ancak işlenen suç failin yeni bir suç işleme kararına dayanıyorsa artık zincirleme suç söz konusu olmayacaktır.

Suç kastından daha geniş bir anlamı içeren suç işleme kararı, suç kastından daha önce gelen genel bir karar ve niyeti ifade etmektedir. Önce suç işleme kararı verilmekte ve bundan sonra bu genel kararın icrası farklı zamanlardaki suçlarla gerçekleştirilmektedir. Kararın gerçekleştirilmesi için gerekli suçların her birinde ayrı suç kastları, bir başka deyişle bir suç için gerekli olan maddi ve manevi unsurlar ayrı ayrı yer almaktadır.

Aynı suç işleme kararı altında suç işlenmesi her biri ayrı ayrı suç teşkil eden fiilleri birbirine bağlayan ve olaya zincirleme suç özelliğini veren subjektif bir bağdır. Sanığın çıkan fırsatlardan yararlanmak suretiyle suç işlediği ya da suç işleme kararının yenilendiği durumlarda aynı suç işleme kararından söz edilemeyeceğinden, zincirleme suç hükümleri uygulanmayacaktır.

Zincirleme suçtan söz edebilmek için failin, başlangıçta genel bir niyet ve suç işleme kararı ile aynı suçu aynı mağdura karşı birden fazla kez işlemesi gerekmektedir. Buna göre suç işleme konusunda tek kararı olmayıp ikinci eylemde suç işleme kararı yenilenmiş ise her bir fiil bağımsız suç olarak kabul edilecek ve zincirleme suç söz konusu olmayacaktır. Sanığın iç dünyasına ilişkin olan bu gereklilik sübjektif bir şart olup mahkemelerce denetime imkan sağlayacak şekilde tespit edilerek karara yansıtılması gerekecektir.

Failin, iç dünyasına ait bir kavram olan bir suç işleme kararı, her somut olayın özelliğine göre;

1) Suçun işleniş biçimi,

2) Suçun işlenmesindeki özellikler,

3) Fiillerin işlendikleri yer ve işlenme zamanı,

4) Fiiller arasında geçen süre,

5) Korunan değer ve yarar,

6) Hareketin yöneldiği maddi konunun niteliği,

7) Olayların oluşum ve gelişimi ile dış dünyaya yansıyan diğer tüm özellikler,

Değerlendirilerek failde bir suç işleme kararının bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir.

Ceza Genel Kurulunun konuya ilişkin 03.12.2013 tarihli ve 1475-577, 30.05.2006 tarihli ve 173-145, 08.07.2003 tarihli ve 189-207, 13.10.1998 tarihli ve 205-304, 20.03.1995 tarihli ve 48-68 ile 02.03.1987 tarihli ve 341-84 sayılı kararlarında aynı suç işleme kararı kavramından, kanunun aynı hükmünü birçok kez ihlal etme hususunda önceden kurulan bir plan, genel bir niyetin anlaşılması gerektiği, bu bağlamda failin suçu işlemeden önce bir plan yapmasının veya bu suça niyet etmesinin, fakat fiili bir defada yapmak yerine, kısımlara bölmeyi ve o surette gerçekleştirmeyi daha uygun görmesinin, hareketinin önceki hareketinin devamı olmasının ve tüm hareketleri arasında subjektif bir bağlantı bulunmasının anlaşılması gerektiği kabul edilmiş, ilk eylemle ikinci eylem arasında makul sayılamayacak uzunca bir sürenin geçmesinin, sanığın aynı suç işleme kararıyla değil, çıkan fırsatlardan yararlanmak suretiyle suçu işlediğini gösterdiği belirtilmiştir.

Öğretide ise aynı suç işleme kararının, kanunun aynı hükmünü müteaddit defa ihlal etmek hususunda önceden kurulan bir plan ve genel bir niyet anlamında bulunduğu (Sulhi Dönmezer-Sahir Erman, Nazari ve Tatbiki Ceza hukuku, Beta Basım Yayım, 14. bası, İstanbul, 1997, s. 528 vd), çok genel bir birliğin, genel bir saik birliği sonucuna götüreceği, saik birliğinin, kararda birliği meydana getiremeyeceği, suç saiki, niyeti, amacı ile kararının karıştırılmaması gerektiği, yine fırsat çıktığı zaman suç işlemek için verilen genel bir kararın, müteselsil suçun bu sübjektif şartını oluşturmayacağı (Türkan Yalçın Sancar, Mütesessil Suç, Seçkin Yayınevi, Ankara, 1995, s. 70 vd), failin çıkacak her fırsattan yararlanmak hususunda genel ve soyut bir kararının varlığının aynı suç işleme kararının kabulünü gerektirmeyeceği (Kayıhan İçel, Suçların İçtimaı, İstanbul, 1972, s. 136-137; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 6. bası, Ankara, 2013, s. 490), kanunda kullanılan karar tabirinden anlaşılması gerekenin, failin daha baştan itibaren birden fazla suçu kısım kısım işlemeye yönelik tasavvuru olduğu, önceden bir plan yapmış, niyetini oluşturmuş, fakat bunu bir defada gerçekleştireceği yerde, kısımlara bölmeyi ve o suretle gerçekleştirmeyi daha uygun görmüş ve bu plana göre hareket etmiş olduğu için zincirleme suçun kabul edildiği (Hakan Hakeri, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2011, s. 507), zincirleme suç halinde failin somut fiile ve fiillerin bütününe yönelik olmak üzere iki iradesinden söz edilebileceği, zincirleme suç işlemeye yönelik iradenin, yani bir suç işleme kararının her bir suça ilişkin kasıttan önce geldiği (Hamide Zafer, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Beta Yayımcılık, 3. Bası, İstanbul, 2013, s. 475), zincirleme suçun sübjektif şartının bir suç işleme kararının icrası kapsamında işlenen suçlar arasında manevi bir bağ bulunması olduğu (İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 9. bası, Ankara, 2013, s. 553), suçların işleniş biçimindeki benzerlik, aynı türden fırsatları değerlendirme, suçla korunan hukuki değer, hareketin yöneldiği maddi konunun nitelik ve başkalıkları ve suçlar arasındaki zaman aralığı gibi dışa yansıyan veri ve davranışlardan yararlanılarak tespit edilecek olan bir suç işleme kararının kanunun aynı hükmünü ihlal etmek hususundaki failin genel planı olduğu (Mehmet Emin Artuk-...Gökçen-Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Adalet Yayınevi, 7. Bası, Ankara, 2013, s. 645-646) görüşleri ileri sürülmüştür.

2. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

2. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Yasal yükü tekstil ürünlerini Almanya’ya götürmek üzere 20.10.1991 tarihinde Türkiye’den hareket eden, 25.10.1991 tarihinde saat 00.30 sıralarında Waidhaus Sınır Kapısından Almanya’ya giriş yapan ve şoför koltuğunda inceleme dışı sanık ...'in, sağ ön koltuğunda ise inceleme dışı sanık ...'in oturduğu 3\* S \*\*\*\* – 3\* T \*\*\*\* plaka sayılı, Volvo marka tırda aynı gün yapılan aramada; yedek lastiğin içine gizlenmiş olan 91 paket suç konusu eroinin; yasal yükü cam malzemelerini Almanya’ya götürmek üzere Türkiye’den hareket eden ve 31.10.1991 tarihinde Wald/Schafberg De Furth Sınır Kapısından Almanya’ya giriş yapan inceleme dışı sanık ...'nın yönetimindeki 3\* \*N\* \*\* – 3\* \*N\* \*\* plaka sayılı, Volvo marka tırda aynı gün yapılan aramada; üç adet yedek lastiğin içine gizlenmiş olan 184 paket suç konusu eroinin; Hollanda’ya gitmek için 30.07.1992 tarihinde Almanya’nın Burgsteinfurt kasabasından hareket eden inceleme dışı sanık ... ...’nun sürücülüğünü yaptığı \*T – N \*\*\*\* plaka sayılı, Mercedes Benz marka araçta aynı gün görevlilerce yapılan aramada; kısa bir süre önce Türkiye’den Almanya’ya nakledilmiş ve iki adet spor çantanın içine gizlenmiş olan 125 paket suç konusu eroinin ele geçirildiği ve eylemlerin sübutuna ilişkin bir uyuşmazlık ve bu kabulde dosya kapsamı itibarıyla herhangi bir isabetsizlik bulunmayan dosya kapsamında;

Bir suç işleme kararının icrası kapsamında işlenen 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihli olaylarda suç konusu uyuşturucu maddelerin Almanya’da görevlilerce ele geçirilmesi sonrasında naklin gerçekleşmediğini, bu bağlamda uyuşturucu maddelerin yurt dışındaki alıcı şahıslara ulaşmadığını bilen sanığın, kolluk ifadesinden de anlaşılacağı üzere yurt dışına uyuşturucu madde nakletmek amacıyla yeniden harekete geçmesi ve bu kapsamda aldığı yeni bir karar doğrultusunda yurt dışına uyuşturucu madde nakletmek için görüşmeler yapması ve bunun neticesinde temin ettiği 125 paket hâlindeki suç konusu eroini Türkiye’den Almanya’ya ihracına ilişkin yeni bir organizasyon gerçekleştirmesi, sanığın 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihli zincirleme biçimindeki uyuşturucu madde ihraç etme eylemlerine ve 30.07.1992 tarihli uyuşturucu madde ihraç etme eylemine iştirak eden inceleme dışı sanıkların birbirinden farklı kişiler olması ve bu hâliyle sanığın 30.07.1992 tarihli ihraç eylemini farklı bir grupla organize ettiğinin anlaşılması, 30.07.1992 tarihli ihraç eylemi ile zincirleme suça dahil olan 31.10.1991 tarihli ihraç eylemi arasında dokuz ay gibi makul ve kısa sayılmayacak bir sürenin bulunması, gerek sanığın farklı tarihlerde farklı kişilere ait uyuşturucu maddeleri yurt dışına naklettiğine gerekse inceleme dışı sanık Hakkı’nın kendisine ya da başkalarına ait uyuşturucu maddelerin yurt dışına naklinin sanık tarafından organize edildiğine ilişkin kolluk ifadeleri dikkate alındığında; 30.07.1992 tarihinde ele geçirilen suç konusu uyuşturucu maddelerin, dokuz ay önce 25.10.1991 ve 30.10.1991 tarihlerinde ele geçirilen suç konusu uyuşturucu maddelerin devamı, diğer bir ifadeyle aynı bütünün bir parçası olduğunun ve önceden kurulmuş bir plan ve genel niyet dâhilinde farklı bir zamanda nakledildiğinin kabulünün mümkün olmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanığın, bir suç işleme kararının icrası kapsamında işlediği 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihli uyuşturucu madde ihraç etme eylemleri ile dokuz ay sonra işlediği 30.07.1992 tarihli uyuşturucu madde ihraç etme eylemi arasında kastı da içine alıp ondan önce gelen bir suç işleme kararından, diğer bir deyişle söz konusu eylemleri ortak bir zemine taşıyan subjektif bir bağdan söz edilemeyeceği, sanığın 30.07.1992 tarihli eylemini yeni bir suç işleme kararının icrası kapsamında gerçekleştirdiği, bu hâliyle önüne çıkan yeni fırsatlardan yararlanmak suretiyle 30.07.1992 tarihli uyuşturucu madde ihraç etme suçunu işleyen sanığın, söz konusu eyleminin ayrı suç olduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

B. Sanığın 30.07.1992 tarihli eyleminin ayrı suç oluşturduğu sonucuna ulaşılması karşısında, bir suç işleme kararının icrası kapsamında işlenen 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihli uyuşturucu madde ihraç etme suçları yönünden, Özel Dairece temyiz incelemesi yapıldığı tarih itibarıyla dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

B. Sanığın 30.07.1992 tarihli eyleminin ayrı suç oluşturduğu sonucuna ulaşılması karşısında, bir suç işleme kararının icrası kapsamında işlenen 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihli uyuşturucu madde ihraç etme suçları yönünden, Özel Dairece temyiz incelemesi yapıldığı tarih itibarıyla dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği

1. İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Açıklamalar

Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan ve dava zamanaşımı yönünden lehe hükümler içeren mülga 765 sayılı TCK'nın 102. maddesinde, kanunlarda aksine bir hüküm bulunmadıkça kamu davasının maddede yazılı sürelerin geçmesiyle ortadan kalkacağı düzenlenmiş, maddenin üçüncü fıkrasında da beş seneden ziyade ve yirmi seneden az ağır hapis cezalarını gerektiren suçlarda bu sürenin on sene olacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 104. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kesen bir nedenin bulunması hâlinde kesilme gününden itibaren yeniden işlemeye başlayacak olan zamanaşımı, ilgili suça ilişkin olarak kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzayacaktır.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik gösteren birçok kararında açıkça vurgulandığı üzere, yargılama yapılmasına engel olup davayı düşüren hâllerden biri olan dava zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi hâlinde, yerel mahkeme ya da Yargıtay, resen zamanaşımı kuralını uygulayarak kamu davasının düşmesine karar verecektir.

2. Somut Olayda Hukuki Nitelendirme

Ayrıntıları yukarıda (1) numaralı uyuşmazlık konusunda açıklandığı şekilde gerçekleşen olayda;

Sanığa atılı 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihli zincirleme biçimindeki uyuşturucu madde ihraç etme suçu için, dava zamanaşımı süresi yönünden lehe olan mülga 765 sayılı TCK’nın 403. maddesinin 2. fıkrasında 6 yıldan 12 yıla kadar ağır hapis ve uyuşturucu maddenin her gram ve küsuru için elli bin lira ağır para cezası öngörülmüş olup anılan Kanun’un 102. maddesinin 3. fıkrası uyarınca bu suçun asli dava zamanaşımı süresi 10 yıl, aynı Kanun'un 104. maddesinin 2. fıkrası göz önünde bulundurulduğunda kesintili dava zamanaşımı süresi ise 15 yıldır.

Daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan ve bir suç işleme kararının icrası kapsamında 25.10.1991 ve 31.10.1991 tarihlerinde gerçekleştirilen eylemlerle ilgili olarak mülga 765 sayılı TCK'nın 102. maddesinin 3. fıkrasında ve 104. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen 15 yıllık kesintili dava zamanaşımı, Özel Dairenin temyiz inceleme tarihinden önce 31.10.2006 tarihinde dolmuş bulunmaktadır.