muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/892, Karar No: 2023/902, Tarih: 07.03.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, dava konusu konutu alacağın temliki niteliğindeki sözleşme ile davalı yüklenici şirketten satın aldığı, satış bedelini de davalı yüklenici şirkete ödediği, davacı ile davalı arsa sahibi kooperatif arasında akdi bir ilişkinin bulunmadığı, davacının anılan sözleşmeye dayanarak sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen davalı yüklenici şirket tarafından ise sözleşme hükümlerinin yerine getirilmediği, bu durumda da; davacının, sözleşmeden kaynaklanan alacaklarını sadece akidi olan davalı satıcı şirketten isteyebileceği, diğer bir deyişle; sözleşmenin tarafı olmayan arsa sahibi kooperatifin dava konusu alacak talebine ilişkin olarak eldeki davada davalı sıfatının (husumet) bulunmadığı anlaşıldığından; mahkemece, yazılı gerekçe ile davalı arsa sahibi kooperatif hakkında açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmiş olmasında usule ve yasaya aykırılık görülmediği, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davacının yerinde görülmeyen istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık,satış vaadi sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine, kabul edilmezse bağımsız bölümün bedeli talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

6098 sayılı Kanununun 470 ila 486 ncı maddeleri ile 283 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

6098 sayılı Kanununun 470 ila 486 ncı maddeleri ile 283 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu somut olayda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesine gelince; davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin anahtar teslim iskan şartlı olduğu, davalı arsa sahibinin davalı yükleniciye sözleşme gereği edimini yerine getirmemesi sebebiyle nama ifa davası açtığı ve davanın kabul edildiği, A Blok hakkında ise ruhsata aykırı yapılmasından dolayı yıkım kararı alındığı ve kesinleştiği anlaşılmakla, davalı yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği edimini yerine getirmediği ve dava konusu bağımsız bölümü hukuken elde edemediği için davacının da yükleniciden satın almış olduğu bağımsız bölümün tapusunu talep edemeyeceği bu talebinin mahkemece reddedilmesinin hukuka uygun olduğu ve davaya konu bağımsız bölümün yükleniciden satın aldığı ve bedelinin yükleniciye ödendiği sabit olduğundan arsa sahibinin bu bedelden davalı yüklenici ile birlikte sorumlu tutulmasının mümkün olmayacağı anlaşılmakla, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı tüketici harçtan muaf olduğundan peşin alınan harcın istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine

07/03/2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27053, Karar No: 2014/7777, Tarih: 17.04.2014

**7. Ceza Dairesi         2012/27053 E.  ,  2014/7777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne, müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Gümrük idaresi vekilinin temyiz talebi yönünden yapılan incelemede,

Açılan davanın niteliğine göre Gümrük İdaresinin suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği cihetle davaya katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin müdahilliğine karar verilmesi hükmü temyiz hakkı vermeyeceğinden katılan vekilinin temyiz isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

Sanık ...’ın temyiz talebi yönünden yapılan incelemede,

1-Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa'nın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi,

2-Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmolunması,

3-Sanık ...'ın aşamalarda alınan savunmasında,davaya konu sigaraların hakkında tefrik kararı verilen sanık Ali Aksak'a ait olduğunu beyan etmesi ile anılan sanık hakkındaki Hassa Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/138 esas ve 2010/104 sayılı kararı ile verilen mahkumiyet hükmü dairemizin 18/03/2014 tarih ve 2014/4609 sayılı kararı kararı ile bozularak mahkemesine gönderilmesi karşısında,aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunanan her iki dosyanın birleştirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanık hakkında CMK 326/son fıkrasının gözetilmesine, 17.04.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16345, Karar No: 2019/4117, Tarih: 09.05.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/16345 E.  ,  2019/4117 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; davalı işveren nezdinde şoför olarak çalışan sigortalının 08.09.2004 tarihinde araç ile seyir halinde iken beyin kanaması geçirmesi ve buna bağlı olarak 26.09.2004’te vefat etmesi şeklinde oluşan iş kazası sonucu, sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin davalı işverenden tahsili istemine ilişkin olup, Mahkemece; olayda %10 kaçınılmazlık olgusuyla beraber sigortalıya %30, davalı işverenin de %60 kusurlu olduğunu belirleyen kusur raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 26. maddesidir. Anılan maddede; “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22'nci maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (…) (2) Kurumca işverene ödettirilir (Ek cümle: 29/7/2003-4958/28 md.). İşçi ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir. Bu maddeye dayanan rücu davalarında kusurun belirlenmesinde, öncelikle, iş kazasının ne şekilde olduğu, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak, varsa, çelişki giderilerek belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, kusur oran ve aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesine gidilmelidir.

Kusur durumu saptanırken, iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerektiğinin, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığının ve alınmış önlemlere sigortalı işçinin uyup uymadığının 4857 sayılı Kanunun 77. maddesi hükmü doğrultusunda raporda tartışılması gerekir. İşverenin tamamen kusursuz kabul edilebilmesi için ise, anılan madde gereğince, işyerindeki işçilerin sağlığı ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik her türlü tedbiri alması, uygun çalışma ortamı hazırlaması, araçları noksansız bulundurması, işçileri etkin bir biçimde denetlemesi, gözetlemesi, bütün yükümlülüklerini özenle yerine getirmesi gerekir.

Diğer taraftan, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.05.2004 tarihli ve 10-233/262 sayılı kararında da belirtildiği üzere maddede “aracı” olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; alt işveren, taşeron, tali işveren, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla anılmaktadır. “Üçüncü kişinin aracılığı” başlıklı, 506 sayılı Yasa’nın 87. maddesi, “sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu Yasanın işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur. Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir” hükmünü içermektedir. Bu maddeye göre aracı kavramı, her şeyden önce, bir asıl işverenin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmeyi ve nihayet asıl işverene ait işyerinde veya işyerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir. Asıl işverenle aracı arasındaki ilişki hiçbir şekilde hizmet akdine dayanmamalıdır. Uygulamada çok defa bu ilişki taşıma, eser ve benzeri sözleşmelere dayanır. Burada önemli olan yön, asıl işverene ait işin bir bölümünün aracı tarafından görülmesidir. Maddede belirtilen koşullardan birisinin yokluğu durumunda aracıdan söz edilemez. Aracı kavramının belirleyici özelliği, aracının, asıl işverene ait işten bir bölüm iş alması ve bu işte kendi adına sigortalı çalıştırmasıdır. İşverenden alınan iş, işverenin sigortalı çalıştırdığı işe göre ayrı ve bağımsız bir işyeri olarak değerlendirilebilecek nitelikte ise, işi alan kimse aracı değil, bağımsız işverendir. İşin bütünü başka bir işverene bırakıldığında bir alt işverenlik, dolayısıyla dayanışmalı sorumluluk söz konusu olmayacaktır. Benzer şekilde, işveren kendisi sigortalı çalıştırmaksızın işi bölerek, ihale suretiyle farklı kişilere vermişse, iş sahibi (ihale makamı), Yasanın tanımladığı anlamda asıl işveren olmayacağından, bir alt asıl işveren ilişkisi de bulunmayacaktır.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, verilen hüküm ve hükme esas bilirkişi raporu eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır. Bu sebeple mahkemece, öncelikle sigortalının geçmiş tıbbi kayıtlarının tümü celbedilerek, işverenin sigortalıya işe girmeden önce sağlık kontrolleri yaptırıp yaptırmadığı, sağlık kontrolü yaptırılsa dahi beyin kanamasına neden olan rahatsızlığın ortaya çıkıp çıkmayacağı, sigortalının işyerindeki çalışma ortamı ve çalışma koşullarının ölüm olayına etkisi, iş kazasının engellenmesinde, iş güvenliği mevzuatına göre işverence hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığını irdeleyen, anılan faktörlerle ölüm olayı arasında illiyet bağı varlığı olup olmadığı yönünde alanında aralarında uzman hekiminde (nöroloji uzmanı) bulunduğu bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınmalıdır. Davalı ... Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti. dava dışı ... A.Ş.’den, firmanın personelini taşıma işini almış olup, asıl işveren olduğu sabittir. Bu hususla beraber davalı şirket ile dava dışı ... arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, bir başka ifade ile asıl işveren-alt işveren olup olmadığı yukarıda yapılan açıklamalar ışığında araştırılıp, tarafların sunacağı delillerle birlikte değerlendirilmeli, bu belirleme yapıldıktan sonra, şayet ...’in alt işverenlik sıfatının olması halinde alınacak kusur raporunda bu hususun da gözetilerek, kusur oran ve aidiyetleri belirlenmelidir.

Mahkemece açıklanan bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, taraf vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 09.05.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/30834, Karar No: 2013/22837, Tarih: 30.10.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/30834 E.  ,  2013/22837 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin iş sözleşmesinin geçerli ve haklı sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının sorumluluğundaki araçla trafik kazası yaparak araçta maddi hasar meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, feshin hak düşürücü süre içerisinde yapılmadığı, ayrıca zararın işçinin kendi isteği veya savsaklamasından doğduğunun işverence kanıtlamadığı, feshin haklı veya geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

İş sözleşmesinin, işçinin işverene zarar vermesi nedeniyle ve haklı olarak işverence feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu belirtilmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması durumunda, işverenin haklı fesih imkanı olmadığı gibi işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarının bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır.

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının hukuki sonuca etkisi bulunmamaktadır. Örneğin işverene ait iş makinesi paletlerine kasten metal cisim sokmak suretiyle zarar veren veya trafik kazası sonucu işvereni zarara uğratan işçinin aynı şekilde iş sözleşmeleri haklı nedenle sona erdirilebilir.

Zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin brüt ya da net olarak dikkate alınması gerektiği noktasında Kanunda herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, işçi lehine yorum ilkesi uyarınca brüt ücretin esas alınması gerekir. Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin brüt ya da net olarak dikkate alınması gerektiği noktasında Kanunda herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, işçi lehine yorum ilkesi uyarınca brüt ücretin esas alınması gerekir. Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içersinde değerlendirilmemelidir. Ancak, ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış primi olarak belirlendiği hallerde, gerçek ücretin bu ödemelerin toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur. Örneğin uygulamada uluslararası yük taşıyan tır şoförleri asgari ücret ve sefer pirimi karşılığı çalışmaktadır. Sefer primi olarak adlandırılan kısım da dar anlamda ücrettir. Bu durumda maddenin uygulanması anlamında otuz günlük ücret, tır şoförleri yönünden her iki ödemenin toplamına göre belirlenmelidir.

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar. İşçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş olması fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı Kanun'un 26. maddesi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre, zarara neden olan olayın oluşumu tarihinden itibaren başlar. Ancak altı işgünlük ikinci süre, zarar miktarının belirlenmesinin ardından, bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Zarar miktarının belirlenmesi bazen uzun zaman alabilir ve fesih hakkının kullanılması bakımından zarar miktarının belirlenmesi ve işçinin ücreti ile kıyaslanması zorunluluğu vardır.

Somut olayda, davalıya ait işyerinde ilaç mümessili ünvanıyla çalışan davacı işçinin iş sözleşmesi, işverence kendisine tahsis edilen araçta trafik kazası sonucu hasar meydana getirdiği gerekçesi ileri sürülerek, haklı neden bulunduğu iddiasıyla 12.10.2011 tarihinde feshedilmiştir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, davalı işverence davacının kullanımına tahsis edilen 34 DB 4710 plakalı sayılı araçta, davacının yönetimindeyken 23.09.2011 tarihinde yaşanan tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası sonucu hasar meydana geldiği sabittir.

Olay tarihi 23.09.2011 tarihi olup, 4857 sayılı Kanun'un 26. maddesi yönünden altı günlük hak düşürücü süre zarar miktarının belirlenmesinin ardından, bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Dosya içeriğine alınan dava dışı Otosoylu San. ve Tic. A.Ş. tarafından, araçtaki hasarın giderilmesinde yapılan sarfiyata ilişkin davalı işverene düzenlenen fatura tarihi 01.11.2011'dir. Bu durumda zararın kesin miktarının belirlenme tarihi 01.11.2011 olup, işverence fesih bu tarihten önce yapılmıştır. Dolayısıyla fesih için hak düşürücü süre geçmemiştir.

Feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı yönünden yapılan inceleme sonucunda ise, davacının yönetimindeki araçla tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiği, araçtaki hasar miktarının işçinin otuz günlük ücreti tutarıyla karşılanamayacak miktar olan 4.281,77 TL olduğu sabit olup, trafik kazasının tek taraflı olması nazara alındığında davacı tarafından kazanın oluşumunda başka bir etken faktörün kusurunun bulunduğu ya da işçinin eylemi ile zarar sonucu arasındaki illiyet bağını kesecek nedenin varlığı iddia ve ispat da edilmediğinden davacının kusurunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Neticeten, işverence hak düşürücü süre içerisinde yapılan fesih, 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendi uyarınca haklı nedene dayanmaktadır. Anılan nedenlerle davanın reddi gerekirken, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle:

1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davanın REDDİNE,

3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 90,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.320,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, kesin olarak 30.10.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/974, Karar No: 2010/1785, Tarih: 22.02.2010

**14. Hukuk Dairesi         2010/974 E.  ,  2010/1785 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 29.06.2009 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydındaki şerhin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 07.10.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, beyanlar sütunundaki belirtmenin terkini isteğine ilişkindir.

Davacılar, 476 ada 11 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesinde kayıtlı bulunan "...'e aittir" belirtmesinin taşınmaz üzerindeki dam vasıflı muhdesatın yıkılması nedeniyle bulunmadığını ileri sürerek tapu kaydından terkinini istemiştir.

Davalı ... husumet itirazında bulunarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı temyiz etmiştir.

22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı üzere, Eşya Hukukunda “muhdesat” kavramında bir arazi üzerinde arz malikinden başkasına veya bir paydaşa ait yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak sağlamaz.

Muhdesat sahibinin hakkı sadece şahsi bir haktır. Bu hakkın hukuki mahiyeti ve nasıl kullanılacağı TMK’nun 722, 724. ve 729. maddelerinde açıklanmıştır.

Bir kişi lehine muhdesatın tespitine ve bunun kütüğün beyanlar hanesine yazılmasına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 19/2 maddesi imkan sağlamaktadır. Gerçekten, anılan hüküm uyarınca; “Taşınmaz mal üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlarından birine ait muhdesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilir.”

Bu tür bir hakkın zemin üzerindeki binanın veya ağaçların yok olması gibi bazı nedenlerle ortadan kalkacağı kuşkusuzdur. Diğer taraftan, Türk Medeni Kanununun 1012. maddesi hükmünce de kaydın terkini kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlı olarak yapılabilir.

Türk Medeni Kanununun 1026. maddesi uyarınca terkin işlemini yapacak merci ise ilgili tapu sicil müdürlüğüdür. Bunun için tapuya başvurulması, hakkın yok olduğu ve sona erdiği belirtilerek terkin talebinde bulunulması, kadastro müdürlüğü elamanlarının zemine giderek hakkın sona erip ermediğini saptaması, bundan sonra da değişiklik beyannamesi düzenlenerek tapuya gönderilmesi gerekir. Terkin işleminden sonra adresi kayıtlarda belirli ise muhdesat sahibine Türk Medeni Kanununun 1019. maddesi gereğince duyuruda bulunulur. Dava ise ancak bu tebliğden itibaren 30 gün içinde hak sahibi tarafından terkin işleminin iptali istemiyle açılabilir. Değinilen bütün bu işlemlerin yapılacağı yer tapu sicil müdürlüğü olduğundan doğrudan mahkemeden terkin istemiyle dava açılamaz.