muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/20527, Karar No: 2017/12067, Tarih: 09.10.2017

**12. Hukuk Dairesi         2016/20527 E.  ,  2017/12067 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından hesap özeti ve kat ihtarnamesine dayalı olarak genel haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlunun, takibin kesinleşmesinden sonra vefatı üzerine yasal süreler beklendikten sonra takibin, muris borçlunun mirasçılarına muhtıra gönderilerek yöneltildiği daha sonra şikayetçi-mirasçının muhtıranın tebliğinden itibaren 7 gün içinde beyanda bulunmadığı gerekçesiyle maaşı üzerine haciz konulduğu ve kesintiler yapıldığı, şikayetçinin icra mahkemesine başvurusunda, yasal sürede mirası reddettiğini belirterek takibin iptali ile maaşı üzerindeki haczin kaldırılması ve kesintilerin iade edilmesini talep ettiği, mahkemece yasal süreden çok sonra 29/03/2016 tarihinden açılan davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Şikayetçi, murisinin 24/08/2015 tarihinde ölümü üzerine 27/08/2015 tarihinde dava açmış ve borçlu-muris ... mirasını, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 17/12/2015 tarihli ve 2015/731 E. - 2015/325 K. sayılı kararı ile reddetmiş ve mirasın reddi kararı 01/02/2016 tarihinde kesinleşmiştir.

HGK'nun 19.11.2014 tarih 2013/12-2240 E. - 2014/929 K. sayılı kararında murisin takipten önce ölmesi ve mirası red süresi geçtikten sonra murisin borçlarından dolayı mirasçılar hakkında ... icra takibi başlatılarak mirasçı borçlulara 10 ödeme emri tebliğ edilmiş ise, borçlunun mirası reddetmesinden dolayı borçlu olmadıkları isteminin borca itiraz niteliğinde olduğundan ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesinde ileri sürmesi gerektiği belirtilmiştir.

Ancak icra takibinin mirası red süresi içinde yapılması veya murisin takibe başlandıktan sonra ölmesi halinde İİK'nun 53. maddesine aykırılık iddiası süresiz şikayete tabidir.

Somut olayda genel haciz yolu ile ... icra takibi muris aleyhinde başlatılıp ödeme emri murise tebliğ edilerek kesinleşmesi sonrasında 24.08.2015 tarihinde ölmesi sonrasında icra müdürlüğünce mirasçılara muhtıra çıkartılarak ölüm tarihinden itibaren 3 ay içinde mirası reddetmiş iseler mirası red kararını 7 gün içinde icra dosyasına bildirmeleri gerektiği aksi halde takip borcunu icra marifeti ile tahsili yoluna gidilebileceği belirtilmiş olup anılan muhtıra şikayetçi mirasçıya 11.12.2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.

İcra müdürlüğünce şikayetçi mirasçının çalıştığı işyerine maaş haczi için müzekkere yazılması üzerine şikayetçinin 10.02.2016 tarihinde icra müdürlüğüne başvurarak, mirası reddettiğine ilişkin ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ilamını ibraz ederek maaş haczinin kaldırılmasını ve maaş kesintilerinin hesabına iade edilmesini talep ettiği, bu talebin icra müdürlüğünce önceden çıkarılan muhtıra tebliğinden itibaren süresi içinde anılan bildirimin icra dairesine yapılmadığı gerekçesi ile reddine karar verildiği bu red kararının şikayet konusu yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda da belirtildiği üzere takibin kesinleşmesinden sonra murisin ölümü halinde mirasçıların, mirası usulüne uygun reddettiklerine ilişkin mahkeme kararı almaları halinde mirasçılar aleyhinde takibe devam edilmesi ve mirasçıların mal ve haklarına haciz konulması mümkün değildir. Şikayetçi mirasçı kendisine yönelen icra takip işlemlerini süresiz şikayet yolu ile iptal ettirebilir. Mahkemece yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca istemin kabul edilerek şikayetçi yönünden icra takibinin iptali ile maaşına konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken şikayetin süre yönünden reddine karar verilmesi isabetsizdir.

O halde mahkemece, mirasın yasal sürede reddedilmesi ve dolayısıyla borçlu sıfatına sahip olunmaması nedeni ile şikayetçi yönünden takibin iptal edilmesine ayrıca şikayetçinin maaşı üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/949, Karar No: 2021/17888, Tarih: 23.11.2021

**6. Ceza Dairesi         2021/949 E.  ,  2021/17888 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Nitelikli hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını ihlal

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I- Suça sürüklenen çocuk hakkında nitelikli hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Nitelikli hırsızlık suçuna konu eşyanın önem ve değeri, meydana gelen zararın ağırlığı dikkate alınarak 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken alt sınırdan hüküm kurulması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II- Suça sürüklenen çocuk hakkında işyeri dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuğa yüklenen ve TCK’nın 116/2,119/1-c, 31/3. maddelerine uyan suçun gerektirdiği cezanın türü ve üst sınırına göre; aynı Kanunun 66/1-e, 66/2, 67/4, maddelerinde belirtilen, 5 yıl 4 aylık asli zamanaşımının, suça sürüklenen çocuk hakkında karar verilen 15.03.2016 tarihinden incelemenin yapıldığı tarihe kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma sebebi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 23/11/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10747, Karar No: 2008/11017, Tarih: 24.09.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/10747 E.  ,  2008/11017 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalıların inşa ettikleri 1256 ada ve 5 parselde kain 24 nolu daireyi kendilerinden satın aldığını,17 Ağustos 1999 depreminde dairelerinin ağır hasar görüp kullanılmaz duruma geldiğini , zararlarından davalıların sorumlu olduklarını ileri sürerek 9.000,00 YTL tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, ... Arsa Ofisi koll.Şirketi (...) ile ... Arsa Ofisi Villa İnşaat Taah.Tur.Ltd.Şti. davanın reddini dilemiş, diğer davalılar duruşmalara katılmadıkları gibi cevapta vermemişlerdir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davalılar ... Arsa Ofisi koll.Şirketi (... ... ve ... ... ortaklığı) ile ... Arsa Ofisi koll.Şirketi (... ... - İsmet Kösebalaban ortaklığı) ‘nın meydana gelen zarardan kusurları oranında sorumlu bulundukları gerekçe gösterilmek suretiyle 2379,78 YTL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline ,diğer davalılar hakkındaki davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle

2008/10747-11017

yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre,davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalı ... Arsa Ofisi koll.Şirketi (... ...-... ... ortaklığı) tarafından inşa edilen konutu, davalı ... Arsa Ofisi koll.Şirketi (... ...-... ortaklığı)’ndan satın almıştır. Mahkemece, davada kusur incelemesi yapılarak müteahit firmanın %50,dava dışı belediyenin %15,Statik Mühendisinin %10,TUS görevlisinin %15,deprem şiddetinin %10 oranında sorumlu olduğuna ilişkin kusur veren bilirkişi raporuna göre kusur indirimi yapılmak suretiyle hüküm kurulmuş ise de, olayda davacı alıcı yönünden kusur sorumluluğuna göre hüküm kurulması imkanı yoktur. Zira davalılar, davacılara karşı satıcının ayıba karşı tekeffülü hükümlerine göre sorumludurlar. (BK. 217 md. delaletiyle 184.mad.) Davalılar Müteahit ve satıcı binanın tekniğine uygun olmayan şekilde eksik ve kusurlu yapılmasından dolayı depremde yıkılması nedeniyle oluşan davacı zararının tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları halde, mahkemece, davalı müteahit ve satıcının kusur oranı nispetinde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2.bentte açıklanan nedenle kararın davacı yararına BOZULMASINA, 24.9.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8449, Karar No: 2021/205, Tarih: 12.01.2021

**9. Hukuk Dairesi         2020/8449 E.  ,  2021/205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir. Temyiz kesinlik sınırı belirlenirken yalnız dava konusu edilen taşınır malın veya alacağın değeri dikkate alınır. Faiz, icra (inkar) tazminatı, vekalet ücreti ve yargılama giderleri hesaba katılmaz.

Mahkemece, 26.02.2020 tarihli ek karar ile kararın kesin olarak verildiği gerekçesi ile temyiz isteğinin reddine karar verilmiş,ek karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Somut dosyada; kısmi olarak açılan davada, kesinlik sınırının belirlenmesinde alacağın tamamının dikkate alınması gerekir. Davacı dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak bir kısım işçilik alacakları yönünden talepte bulunmuş ve bilirkişi tarafından ücret farkı ve ilave tediye alacakları bakımından hesaplama yapılmıştır.Bilirkişi raporunda hesaplanan toplam miktara göre verilen kararın kesinlik sınırının altında kaldığından söz edilemeyeceğinden,davacının temyiz isteminin kesinlik sebebi ile reddine dair karar tesisi hatalı olup, Mahkemece verilen 26.02.2020 tarihli EK KARARIN BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi.

Hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve özellikle dava dilekçesinin dava konusu kısmının son cümlesinde yer alan “Kısmi davamız dışında...” , sonuç ve istem kısmının C bendinde yer alan “Kısmi davamızın kabulü ile” ibareleriden ve davanın kısmi dava olarak açıldığının davacı vekilinin temyiz dilekçesindeki ifadeleri ile açıkça beyan edildiği de nazara alındığında davasının kısmi dava olduğunun anlaşılmasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün bu ilave gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine. 12.01.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/19, Karar No: 2021/181, Tarih: 02.03.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2021/19 E.  ,  2021/181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacılar vekili 06.02.2013 harç tarihli dava dilekçesinde; davacıların desteği Gülriz Coşkun’un davalı şirkete zorunlu trafik sigorta poliçesiyle sigortalanan aracı sevk ve idare ederken meydana gelen tek taraflı trafik kazasında vefat ettiğini, davacıların destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla talepte bulunduklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için 1.000,00TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini davacı ... için 133.485,38TL, davacı Batuhan Coşkun için 3.867,00TL’ ye yükseltmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili 01.03.2013 havale tarihli cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın müvekkili nezdinde trafik sigortasının bulunduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazada vefat eden şahsın sigortalı aracın sürücüsü olup sürücünün kusurunun hak sahiplerine yansıtılmamasının mümkün olmayacağını, desteğin kusurunun tıpkı zarar görenin kusuruymuş gibi tazminatta indirim sebebi teşkil etmesi gerektiği, davacı tarafın davadan önce müvekkili şirkete müracaatı bulunmadığından temerrüt oluşmadığından faiz isteminin yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararı:

Mahkeme Kararı:

6. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.03.2016 tarihli ve 2014/1374 E., 2016/164 K. sayılı kararı ile; Hukuk Genel Kurulunun 22.02.2012 tarihli ve 2011/17-787 E., 2012/92 K. sayılı kararında destekten yoksun kalma zararının mirasçılık sıfatına bağlı olmaksızın salt işletenin desteğinden yoksun kalınması olgusuna dayandırıldığı, netice olarak sürücü murisin olayda 8/8 oranında kusurlu olduğu belirlense dahi bu görüşten hareketle, davalı ... şirketinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) 91/1 ve 85/1. maddesinde belirtilen işletenin kusurundan dolayı üçüncü kişilere vermiş olduğu zarar kapsamında, destekten yoksun kalma tazminatını da poliçe kapsamında işletenden dolayı sorumluluğu üstlenen sigorta şirketinin üstleneceği, mahkemece Hukuk Genel Kurulu kararındaki görüşün benimsendiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı ... yönünden 133.485,38TL, Batuhan Coşkun yönünden 3.867,00TL olmak üzere toplam 137.352,38TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 17. Hukuk Dairesince 05.03.2019 tarihli ve 2016/6992 E., 2019/2521 K. sayılı kararı ile;

“…1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “Sigortanın Kapsamı” başlıklı A-1.maddesindeki, “Sigortacı, bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde düzenlemesi karşısında, araç işleteni olan (sigortalı) davacı Fehmettin Coşkun'un, kendisinin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunu teminat altına alan davalı ... şirketinden tazminat talep edemeyeceği gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.06.2020 tarihli ve 2019/876 E., 2020/321 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçelerle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

Direnme Kararı:

9. Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.06.2020 tarihli ve 2019/876 E., 2020/321 K. sayılı kararı ile; önceki gerekçelerle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; aracın işleteni olan (sigortalı) davacı ...'un sürücü olan desteğinin tek taraflı trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle aracın sigorta şirketi olan davalıdan (kendi sigorta şirketinden) destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunup bulunamayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Diğer sigorta türlerinde olduğu gibi sorumluluk sigortalarında da kural olarak sözleşme serbestîsi ilkesi geçerlidir. Ancak, kamu yararını gözeten kanun koyucu birtakım sorumluluk sigortalarının yapılmasını tarafların iradesine bırakmamış bu konularda özel düzenlemeler yapmıştır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 13. maddesinin 1. fıkrası ile de kamu yararı ön planda tutularak, yaptırılması zorunlu tutulan sorumluluk sigortalarının, özel kanunlardaki özel hükümler de saklı tutularak, sigorta şirketlerinin çalışma alanı kapsamında kalanlar bakımından bu tür sigorta sözleşmelerini yapmakla sigorta şirketleri zorunlu ve yükümlü tutulmuştur (Ulaş, I.:Uygulamalı Zarar Sigortaları Hukuku, Ankara 2012, s. 873). Aynı konuya ilişkin bu yükümlülük 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1483. maddesinde de yinelenmiştir.

13. “İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu” ise KTK’nın 85. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenmiş ve “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir. Nitekim Kanun’un 91. maddesi ile de işletenlerin, bu maddeye göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunluluğu getirilmiştir. Burada işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla birlikte, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu ise, akdi (sözleşmesel) niteliktedir. Söz konusu akdi ilişki, işleten ile onun hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu (trafik) sigortacısı arasındadır.

14. Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar aynı Kanun’un 92. maddesinde tahdidi olarak sayılarak, a bendinde; “İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler” sigorta teminatı kapsamı dışında bırakılmıştır. Vurgulamakta yarar vardır ki, bu hüküm işletenin eyleminden sorumlu olduğu kişilere yönelik kendi zararına dayalı talepleri noktasında önem arz etmektedir. Kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yasal düzenlemelere göre, salt sigorta şirketinin dava edildiği ve üçüncü kişinin zararının söz konusu olduğu durumlarda bu hükmün uygulama alanı bulamayacağı açıktır. Nitekim aynı ilkeler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13.11.2013 tarihli ve 2013/17-72 E., 2013/1558 K.; 02.03.2021 tarihli ve 2017/1718 E., 2021/180 K. sayılı kararında da benimsenmiştir.

15. Kazanın meydana geldiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de; “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” hükmüyle sözleşmenin kapsamı ve amacı net olarak belirlenmiş, tazminat kapsamında kalan hususlar da A-6. maddede sayılarak “İşleten tarafından ileri sürülecek tazminat talepleri” sigorta teminatı kapsamı dışında bırakılmıştır.

16. Görüldüğü gibi, karayolları zorunlu mali mesuliyet sigortasında, sigorta ettirenin zarar verdiği kişi, sigorta sözleşmesinin tarafı olmadığı hâlde bu sigortadan yararlanmaktadır (Karasu, R: Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Ankara 2016, s. 23). Zira zorunlu trafik sigortası motorlu araç işleteninin KTK’nın 85/1. maddesinde yer alan üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu belirlenen limitler dâhilinde üstlenir. Bu nedenle zarar görenler, bu zararın giderilmesi amacıyla, araç işletenine karşı KTK hükümlerine göre başvuru hakkına sahip değilse, zarar verene ait aracın trafik sigortacısına da başvuramayacaktır. İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri sigorta teminatı kapsamına dâhil değildir.

17. Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; aracın işleteni olan (sigortalı) davacı ...'un sürücü olan desteğinin tek taraflı trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle aracın sigorta şirketi olan davalıdan (kendi sigorta şirketinden) destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacağından davacı ... tarafından açılan davanın reddi gerekmektedir.

18. Hâl böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

19. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

18. Hâl böyle olunca; yerel mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

19. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

20. Öte yandan, her ne kadar gerekçeli karar başlığında dava tarihi 06.02.2013 yerine 29.09.2014 olarak gösterilmiş ise de, bu yanlışlık mahallinde düzeltilebilir bir maddi hata olarak kabul edilmiştir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 02.03.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.