muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3385, Karar No: 2017/4702, Tarih: 05.12.2017

**1. Ceza Dairesi         2016/3385 E.  ,  2017/4702 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : 1-) Sanıklar ... ve ... hakkında;

TCK'nun 37/1, 81/1, 35/2, 29, 62 ve 53. maddeleri uyarınca 4'er yıl 2'şer ay hapis cezası.

2-) Sanık ... hakkında;

CMK'nun 223/2-e maddesi uyarınca beraat.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Temyizin kapsamına göre, sanık ...’in, mağdur ...’e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan beraat hükmü ile sanıklar İsmail ve Nurten’in, mağdur ...’e yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine hasren yapılan incelemede,

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklar ... ve ...’in, mağdur ...’ü kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ve tahrike ilişen cezayı azaltıcı sebeplerin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, sanık ...’in, mağdur ...’ü kasten öldürmeye teşebbüs suçu ile ilgili olarak elde edilen delillerin mahkumiyete yeter nitelik ve derecede bulunmadığından beraatine karar verilmiş, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanıklar ... ve ... müdafiinin suçun niteliğine yönelen, katılan ... vekilinin ise sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,

A- Sanık ...'in, mağdur ...'ü kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan beraat hükmünün tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

B- Sanıklar Nurten ve İsmail’in, mağdur ...’ü kasten öldürmeye teşebbüs suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde ise,

a- Sanık ...’in, balta, sanık ...’in, çapa ile ve yine mağdur ...’ün, elinden aldıkları sopa ile kafatasında sağ tarafta içeriye doğru yaklaşık 5 cm'lik 6. derecede çökme kırığına, suboraknoid kanamaya, sol scapulada ve zigomatik arkusta 6. derecede kemik kırığına, sağ oksipitalde, sol temporoparyetal bölgede, sağ kaş üstünde kesilere, basit tibbi müdahale ile giderilemeyecek ve hayati tehlike geçirmesine sebebiyet verecek şekilde yaraladıkları olayda, 5237 sayılı TCK.nun 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören 35. maddesi ile yapılan uygulama sırasında, meydana gelen zararın ağırlığına göre, alt ve üst sınırlar arasında makul bir ceza yerine, 10 yıl hapis cezası tayin edilmek suretiyle sanıklara az cezaya hükmedilmesi,

b- Oluşa ve dosya kapsamına göre, mağdur ...'ün, cinsel amaçla sanık ...'i rahatsız edip, tehdit ve hakarette bulunması ile olay gecesi evlerine girmiş olmasından kaynaklanan haksız fiillerin niteliği, boyutu ve sergilenişi nazara alınarak, 5237 sayılı Yasanın 29. maddesi uyarınca yapılacak indirimin üst hadde yakın olması gerektiğinin gözetilmeyerek, 1/2 oranında indirim yapılması ile sanıklara fazla ceza tayin edilmesi,

b- Oluşa ve dosya kapsamına göre, mağdur ...'ün, cinsel amaçla sanık ...'i rahatsız edip, tehdit ve hakarette bulunması ile olay gecesi evlerine girmiş olmasından kaynaklanan haksız fiillerin niteliği, boyutu ve sergilenişi nazara alınarak, 5237 sayılı Yasanın 29. maddesi uyarınca yapılacak indirimin üst hadde yakın olması gerektiğinin gözetilmeyerek, 1/2 oranında indirim yapılması ile sanıklara fazla ceza tayin edilmesi,

24.11.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas ve 2015/85 sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin iptal edilen bölümlerinin nazara alınması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin tebliğnamedeki düşünce hilafına BOZULMASINA, 05/12/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4651, Karar No: 2012/7667, Tarih: 07.11.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/4651 E.  ,  2012/7667 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... ve arkadaşları tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, taşınmaz üzerindeki muhdesatın aidiyetinin tespiti ile bu hususun tapunun beyanlar hanesine işlenmesi istemine ilişkindir.

İncelenen dava dosyası kapsamı duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere göre tapu kaydı malikleri tarafından açılan (taraflar arasında) derdest ve görülmekte olan ortaklığın giderilmesine ilişkin bir davanın bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Öğretide ve yerleşik uygulamada benimsenen görüşe göre eda davasının açılmasının mümkün bulunduğu hallerde alacak davalarında kısmen tespit istemi hariç olmak üzere tespit davası açılmasına olanak bulunmamaktadır. Kural olarak hukuki yarar dava koşuludur. Az yukarıda saptanan hukuksal olgular dikkkate alındığında somut olayda dava koşulu gerçekleşmemiştir.

Öte yandan, 4271 sayılı Türk Medeni Kanunun 1006. maddesi hükmünde hangi hakların tapu kütüğüne tescil, 1009, 1010 ve 1011 maddeleri hükmünde hangi hakların şerh edilebileceği, 1012 maddesinde de taşınmazın eklentilerinin malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılacağı, taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususların tüzükle belirleneceği açıklanmış, özel kanun hükümleri saklı tutulmuştur. Benzer hükümler yürürlükten kaldırılan 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nde de mevcuttur.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrası hükmünde ise tapuda kayıtlı taşınmaz malın zilyet lehine tespitinde mevcut ve her türlü takyid ile sınırlı ayni hakların saklı tutulacağı, eski tapu ayıtlarındaki bu tür hak ve mükellefiyetlerin kadastro tutanağında belirtilerek yeni kütüklere aynen geçirileceği, ikinci fıkrasında da taşınmaz üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlardan birine ait muhdesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterileceği belirtilmiştir. Bu madde gereğince taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatın kadastro tutanağı ve taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilebilmesi için muhtesatın kadastro tespit gününden önce meydana getirilmiş olması gerekir. Anılan bu ayrık hükmü dışında kanunlarımızda ve Tapu Sicil Tüzüğü'nde taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatların tapu kütüğüne tescil veya şerh edilebileceğine veya kütüğün beyanlar hanesinde gösterilebileceğine ilişkin başkaca bir hüküm de bulunmamaktadır.

Davaya konu muhdesatların kadastro tespitinden sonra yapıldığı anlaşıldığından somut olayda 3402 sayılı Kadastro Kanununun 19. maddesi hükmündeki ayrık hükmün uygulanma koşullarının oluşmaması nedeniyle de tapu kütüğünün beyanlar hanesinde şerhe karar verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Davaya konu muhdesatların kadastro tespitinden sonra yapıldığı anlaşıldığından somut olayda 3402 sayılı Kadastro Kanununun 19. maddesi hükmündeki ayrık hükmün uygulanma koşullarının oluşmaması nedeniyle de tapu kütüğünün beyanlar hanesinde şerhe karar verilemeyeceği kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca; yukarıda belirtilen hukuksal olgular ve mahkemece gösterilen gerekçelere göre davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacılar ... ve arkadaşlarının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadğına, 07.11.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2732, Karar No: 2016/7371, Tarih: 06.06.2016

**8. Ceza Dairesi         2016/2732 E.  ,  2016/7371 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve genel güvenliği kasten tehlikeye sokacak şekilde silahla ateş etme

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçların oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın bir nedene dayanmayan temyiz itirazlarının reddine, ancak:

Sanık hakkında hapis cezası yanında hükmedilen adli para cezasının ödenmesine ilişkin taksit sayısının TCK.nun 52/4. maddesi gereğince 4'ten az ola- mayacağı gözetilmeyerek sanık aleyhine olarak 2 taksit halinde ödenmesine hükmedil- mesi,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün taksitlendirmeye ilişkin fıkrasındaki “2” ibaresinin “4” ibaresiyle değiştirilmesi suretiyle hükümlerin (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 06.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/10173, Karar No: 2010/3173, Tarih: 06.04.2010

**17. Hukuk Dairesi         2009/10173 E.  ,  2010/3173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 6.4.2010 Salı günü davacı ... vekili avukat ... geldi. Davalı taraftan gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait aracın davalı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, araçta meydana gelen hasar bedelinin sigortalıya ödenmediğini, aracın ağır hasarlı olması nedeniyle araç bedelinin tahsili için yapılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına, %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, kaza sırasında aracın alkollü sürücü tarafından kullanılması nedeniyle ... ’un sürücü olarak gösterildiğini, hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığını davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; kazada araçta bulunduğu iddia edilen Erdoğan ve ...’un yaralandığı ve sağlık raporlarının kazadan sonra alındığı, sürücü olduğu iddia edilen ... ’un kaza sırasında hiç yaralanmamış olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının davasının subuta ermediğinden davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, kasko sigortasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

TTK'nun 1269.maddesi uyarınca, malı rehin alan kimse o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi aynı yasanın 1270.maddesi hükmü gereğince bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi mümkündür. Böyle bir durumda, sigortalı durumda olan rehin hakkı sahibi olduğundan sigorta şirketinden

tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatını almak suretiyle sigortadan, şayet kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Somut olayda, dain ve mürtehin sıfatı bulunan dava dışı bankadan gönderilen yazı cevabında bankaya ödenmesi kaydı ile itirazlarını olmadığını belirtmiştir. Bu durumda, mahkemece, dain ve mürtehin sıfatı olan bankanın açık muvaffakatı olup olmadığı sorularak, bankanın muvafakatı sağlandığı takdirde yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırılması, aksi halde davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Somut olayda, dain ve mürtehin sıfatı bulunan dava dışı bankadan gönderilen yazı cevabında bankaya ödenmesi kaydı ile itirazlarını olmadığını belirtmiştir. Bu durumda, mahkemece, dain ve mürtehin sıfatı olan bankanın açık muvaffakatı olup olmadığı sorularak, bankanın muvafakatı sağlandığı takdirde yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırılması, aksi halde davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2- Kabul şekline göre de; Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir TTK.nun 1282 nci maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı yasanın 1281 nci maddesine göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından kanıtlanması gerekir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.Ancak sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5 maddesi ve TTK. 1292/3. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat külfeti sigortalıya geçer.

Davalı ... sigortalı aracın kaza sırasında davacı tarafından belirtilen ...’un değil, alkollü sürücü tarafından kullanıldığını iddia ettiğine göre bu iddiasını soyut değil somut delillerle kanıtlaması gerekir. .... C.Başsavcılığı’nın 2006/299 sayılı hazırlık soruşturma dosyasında alınan ifadelere göre sürücü olarak ... belirlenmiş ve taksirle yaralama suçundan hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verilmiştir. Davalı ... sürücünün ... olmadığını iddia etmiş ancak sürücünün kim olduğunu, alkollü olduğunu ve

kazanın salt alkolün etkisi ile meydana geldiğini somut delillerle kanıtlaması gerekir. Açıklanan nedenle mahkemece, rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetinin kasten yerine getirilmediği veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu teminat içinde imiş gibi ihbar edildiği ve ispat yükünün yer değiştirdiği, kazanın davalı ... şirketinin iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde dahi teminat dışı olduğu somut delillerle kanıtlanıp kanıtlanmadığı mahkemece tartışılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün BOZULMASINA ve 750,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 6.4.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/492, Karar No: 2015/884, Tarih: 16.02.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/492 E.  ,  2015/884 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, dava dışı Birol Köse tarafından müvekkili ile davalı aleyhine açılan....Hukuk Mahkemesi'nin 2011/530 E. sayılı dosyasında verilen karar sonrasında icra takibinde toplam 18.724,52 TL'nin müşterek ve müteselsil sorumluluk gereğince müvekkilince ödendiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında ihale yolu ile hizmet alımlarına ait tip sözleşme imzalandığını, davalının genel temizlik ve yemek pişirme işini aldığını, belirtilen işleri yürütmek üzere davalının personel çalıştırdığını, davacı şirket ile davalı arasında düzenlenen sözleşmeye göre sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların tamamının yükleniciye ait olduğunu, dolayısı ile davalının işten çıkarmış olduğu personelin kıdem ve ihbar tazminatlarını ve diğer maddi yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini ileri sürerek, şimdilik 2.500,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; 04.09.2013 tarihli dilekçesi ile, 2.500,00 TL olan tazminat talebi hakkını saklı tutarak, 11.198,56 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile, 11.198,56 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, tacir olan taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçi alacağının rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar tacir olup, uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca nispi ticari dava niteliğinde olduğundan, mahkemece yargı çevresinde ticaret mahkemesi bulunmadığı gözetilerek, TTK'nın 5/4. maddesi gereğince asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılması gerekirken, asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla yargılamaya devam edilmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, YHGK'nın 17.10.2012 tarih ve 9-838 E., 715 K. sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Taraflar tacir olup, uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca nispi ticari dava niteliğinde olduğundan, mahkemece yargı çevresinde ticaret mahkemesi bulunmadığı gözetilerek, TTK'nın 5/4. maddesi gereğince asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılması gerekirken, asliye hukuk mahkemesi sıfatıyla yargılamaya devam edilmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, YHGK'nın 17.10.2012 tarih ve 9-838 E., 715 K. sayılı ilamında açıklandığı üzere;

Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden doğmuş olması ve alacağın şimdilik belirli bir kesiminin dava edilmesi gerekir. Diğer bir söyleyişle, bir alacak hakkında daha fazla bir miktar için tam dava açma imkânı bulunmasına rağmen, alacağın bir kesimi için açılan davaya, kısmi dava denir. Kısmi dava açılabilmesi için talep konusunun bölünebilir olması gerekli olup, açılan davanın kısmi dava olduğunun dava dilekçesinde açıkça yazılması gerekmez. Dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının alacağının daha fazla olduğu ve istem bölümünde “fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması” ya da “alacağın şimdilik şu kadarını dava ediyorum” demesi, kural olarak yeterlidir. Kısmi dava imkânının Kanun'la, talep konusunun niteliği itibariyle .../...

S.2

bölünebilir olması, miktarın taraflar arasında ''tartışmalı'' olması ya da baştan beri ''açıkça belirli olmaması'' (m.109) koşullarına bağlanarak uygulama alanının daraltılmış olması uygulamada alacağın miktarının baştan tam olarak belirli olmadığı ve bu belirlemenin dava açan alacaklı tarafından yapılmasının da mümkün olmadığı durumlarda hak kayıplarına yol açmayacağını belirtmek gerekir. Çünkü artık usûl hukukumuzda '' belirsiz alacak davası'' açılması imkânı getirilmiştir. (m.107). Alacağın yalnızca bir bölümü için açılan davaya kısmi dava denir. (YHGK 02.04.2003 gün ve 4-260 Esas, 271 K.sayılı ilamı; Pekcanıtez H./Atalay M./Özekes M.; Medeni Usul Hukuku, 12. Bası, s. 320; Kuru/Arslan/Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 22. Bası, s.286).

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda açıkça kısmi dava düzenlenmediği halde, söz konusu Kanunun yürürlükte olduğu dönemde de kısmi dava açılması mümkün bulunmaktaydı. Çünkü, alacak hakkının bir bölümünün dava edilip, geriye kalan kısmının ikinci bir dava ile istenmesini engelleyen bir hüküm bulunmamaktaydı. Kısmi dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109. maddesinde ise, ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasında; talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmının da dava yoluyla ileri sürülebileceği; ikinci fıkrasında ise; talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamayacağı belirtilmiştir.

Bu durumda; davadaki talep konusunun miktarı taraflar arasında “tartışmasız” ise veya taraflar arasında miktar veya parasal tutar bakımından bir tartışma olmakla beraber, tarafların anlaşmasına gerek kalmaksızın, objektif olarak talep konusunun miktarı herkes tarafından anlaşılabilecek şekilde “belirli” ise o talep konusunun sadece bir kısmı dava edilemeyecektir. Örneğin satım sözleşmesinde alıcının ödemesi gereken bedel, sözleşmede tereddüde yer bırakmayacak biçimde, açıkça yazılı ise kısmi dava caiz değildir. (....Talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız olup olmadığı, ancak davalının davaya cevap vermesinden sonra anlaşılabilecek bir husustur. Nihayet hakim, ön inceleme aşamasında bu hususu tespit edebilecektir (m. 140/1). Böylece kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı ortaya çıkmış olacaktır. Ancak hemen belirtmek gerekir ki, dava açılmadan önceki dönemde davalı, o davanın talep konusunun miktarı bakımından bir uyuşmazlık çıkarmış ve bu konuyu tartışmalı hale getirmiş idi ise, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının mevcut olduğu kabul edilmelidir. Davaya cevap dilekçesi ile davalı söz konusu tartışmayı ortadan kaldırmış olursa, artık kısmi dava olarak devamında hukuki yarar kalmamıştır. Böyle bir durumda davacı, cevaba cevap dilekçesiyle dava konusunu, tartışmasız hale gelen miktara yükselterek davaya devam edebilir. Nihayet davacı, tartışmasız hale gelen talep konusunu ön inceleme duruşmasında karşı tarafın açık muvafakatiyle ya da ıslah yoluna başvurarak tam dava haline dönüştürebilir. Aksi takdirde hakim, ön inceleme aşamasından sonra artırılan kısma ilişkin talebi reddedecektir. Zira, taraflar cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle serbestçe; ön inceleme aşamasında ise karşı tarafın açık muvafatiyle iddia ve savunmalarını değiştirebilirler (m.141).

Doktrinde; talep konusunun miktarının, tarafların anlaşmasına gerek kalmaksızın objektif olarak belirlenebilmesinde, İİK m. 67 hükmünde öngörülen icra inkâr tazminatına ilişkin “likit alacak” kavramının yol gösterici olabileceği ileri sürülmüştür. (Kuru/Budak, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Getirdiği Başlıca Yenilikler, İstanbul Barosu Dergisi, Cilt 85, Sayı, 2011/5, s. 11; Yılmaz Ejder, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi, Ankara 2012 s.737 vd.).

.../...

S.3

Genel bir kavram olarak “likid (liqiude) alacak”; “tutarı belli (muayyen), bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır” Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez (YHGK 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 Esas 397 K.sayılı ilamı).