muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/3637, Karar No: 2011/3253, Tarih: 24.03.2011

34. maddenin uygulanmasına ait 290 sayılı tebliğin (25/10/1988 tarihli 282 sayılı tebliğ ve ekleri yürürlükten kaldırılmış ve 290 sayılı tebliğ yürürlüğe konmuştur.) köylü pazar satışı yakacak odun hakkının verilmesini düzenleyen 2.1.1- maddesinin işin tevziinde dikkat edilecek hususlar bölümü "üretim yapılacak Devlet Ormanı hangi köy ve kasaba mülki hudutlarında kalıyor ise o köylülere veya kasabalılara ya da kooperatiflerine üretim işi verilecektir. Bu köylüler ve kasabalılar veya bu köy ve kasabaya ait kooperatifler üretim işini yapmıyor veya yapamıyorlarsa durum tebligat ve tutanakla tesbit edildikten sonra civar köylüler veya civar köylerdeki kooperatifler için üretim işi ilan edilecektir. Civar köylerden de üretim işine talip çıkmaz ise durum yine tutanakla tesbit edilecek, daha sonra diğer yerlerden gelen ve üretim işine talip olan gerçek kişilere veya kooperatiflere üretim işi yaptırılacaktır." şeklindedir.

Bu hükümlere göre ormandan yararlanma Orman Yönetiminin iznine ve belli kurallara bağlanmıştır. 34. madde kapsamında köylü pazar satışını (K.P.S.) gerektirecek bir hak kullanımı söz konusu ise, üretim yapılacak Devlet Ormanı hangi köy veya kasaba mülki hudutlarında kalıyorsa o köy ve kasaba halkına ya da o köy ve kasaba kooperatiflerine üretim işinin verileceği, 34. madde kapsamı dışında (yani hak kullanımından kaynaklanmayıp) 40. maddede sözü edilen genel anlamda üretim işi verildiği takdirde mülki hudutların önem taşımadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Mahkemece, davacı ve davalı köylerin ortak sınırı yöntemince belirlenmediği gibi davalı köylerin ormandan yararlanma konusundaki elatmalarını önlenmesine karar verilen ve ... bilirkişiler krokisinde 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 numaralar ile çevrili Devlet Ormanında Orman Yönetimi tarafından davalı köylere üretim işi verilip verilmediği saptanmamış, 01/06/2008 tarihli yazıda sözü edilen kesimlerin yapıldığı bölümler haritalar üzerinde gösterilip dava konusu edilen yerle irtibatı sağlanmamış, dava konusu yerle ilgili çekişme ve müdahale olup olmadığı tam olarak belirlenmemiştir.

Bu nedenlerle, davacı ve davalı köylere ait hudutnameler ile ekli krokileri tapu sicil ve özel idare müdürlüklerinden istenmeli, tarafların tutunduğu karar, belge ve krokiler dahi kendilerinden istenmeli, dava tarihi olan 12/07/2006 tarihinden önce davacı ve davalı köylere verilen üretim işlerine ilişkin tüm dosya, yazı, belge, haritalar ve tebliğatlar orman işletme şefliğinden istenmeli, bundan sonra davacı ve davalı köyler ile yarar ilişkisi olmayan ... köylerden seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi, bir orman mühendisi, bir ... elemanı bilirkişi aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, tarafların tutunduğu mahkeme kararları ve hudutnameler, harita ve belgeler uygulanarak, davacı ve davalı köyler arasındaki ortak sınır belirlenmeli, ... belirkişiler krokisinde 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 numaraları ile çevrili Devlet Ormanının hangi köy sınırları içinde olduğu kesin olarak saptanmalı, tarafların tanıkları var ise dinlenmeli, yapılan uygulama bölgeye ait 1/5000 ölçekli kadastro paftası ve 1/25000 ölçekli amenajman planı ile aynı ölçekli memleket haritasına yansıtılarak bilirkişilerden haritalı rapor alınmalı, hudutnamelerde ... mevkii ve yer isimlerinin tesbitinde memleket haritasından da faydalanılmalı, davacı ve davalı köylere verilen üretim işlerine ait dosya ve haritalar uygulanıp yerleri belirlenmeli ve bilirkişiler tarafından bu yerlerin dava konusu 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 numaralar ile çevrili yerle irtibatları sağlanmalı, memleket haritası, amenajman planları ve kadastro paftası ölçekleri eşitlenip birbiri üzerine aplike edilerek, köy mülki sınırları, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 numara ile çevrili yer ve üretim işi verilen yerler hep birlikte haritalar üzerinde gösterilmeli, Devlet Ormanlarının korunması ve işletilmesi görevinin Orman Yönetimine ait olduğu, ormanlar üzerinde başkaca kişi ve kurumların tasarruf yetkisinin bulunmadığı gözetilmeli, dava konusu edilen alanla ilgili davacı ve davalı köylere üretim işi verilip verilmediği belirlenmeli, 6831 sayılı Yasanın 34. maddesi uyarınca köylü pazar satışını gerektirecek üretim işlerinde mülki sınırlara değer verileceği, 40. maddeden kaynaklanan genel anlamdaki üretim işlerinde mülki sınırlara değer verilemeyeceği ve 32. maddede mülki sınırları içerisindeki yeterli ve verimli ormanı bulunmayan köylerin durumlarının da gözetildiği düşünülmeli, 01/06/2008 tarihli Orman Yönetiminin yazısında sözü edilen ve 34. madde uyarınca köylü pazar satışı olarak ... izni verilen yerler dava konusu alan ile davacı ... tüzelkişiliğinin mülki sınırları içinde kaldığının anlaşılması halinde çekişmeli yer için davacı veya davalı köye bildirim yapılıp yapılmadığı, bunun üzerine davacı ve davalı köylerin üretim işi yapmak için yönetime başvurup başvurmadıkları, başvurmuşlar ise sonucunun ne olduğu araştırılmalı, bundan sonra oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin ... şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalılar ... ve ... köy tüzelkişiliğinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 24.03.2011 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22846, Karar No: 2017/26170, Tarih: 22.11.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/22846 E.  ,  2017/26170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı temyiz giderinin davalılardan .....Temizlik Loj. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine, 22/11/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8835, Karar No: 2016/16172, Tarih: 30.11.2016

**2. Ceza Dairesi         2016/8835 E.  ,  2016/16172 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

15.09.2013 günlü sayaç harici çekilen hatla kaçak elektrik kullanıldığına dair suç tutanağı kapsamına göre kaçak kullanım şeklinin saptanması için sanığın söz konusu meskene ne zaman taşındığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde araştırılıp belirlendikten sonra, tutanak düzenleyici tanıklar ve bilirkişi katılımıyla mahallinde yapılacak keşifte tanıkların göstereceği kaçak hattın bağlanış yeri ve şekli ile harici hattın yapılışındaki ustalık itibariyle bu bağlantının sanık tarafından yapılmaması halinde sanığın meskeni kullandığı süre zarfında fark edilip edilemeyeceği, tespit öncesi tüketimin kaçak hat nedeniyle evin kurulu gücü ve ihtilafsız dönemdeki tüketime göre ne kadar düştüğü hususunda bilirkişi görüşü alındıktan sonra sonucuna göre, hukuki durumunun tayin ve tespiti gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 30/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1765, Karar No: 2020/8760, Tarih: 06.07.2020

**22. Hukuk Dairesi         2020/1765 E.  ,  2020/8760 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan ...Teşkilatı A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı idareye bağlı ... kargo işlem merkezinde alt işveren işçisi olarak çalıştığını belirterek kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı, ücret farkı, yıpranma prim farkı, akdi ücretler (yemek ücreti, yol ücreti ve benzeri), yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalılar Cevaplarının Özeti:

Davalılar vekilleri, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın usulden reddine ilişkin verilen karar Dairemizin 16.11.2015 tarih 2015/29313 Esas 2015/30946 Karar sayılı ilamı ile bozulmuş olup bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde toplanan delillere göre ve kök bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz :

Karar, davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

a) Davalı ... A.Ş. Temyizi Yönünden;

Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Temyiz :

Karar, davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

a) Davalı ... A.Ş. Temyizi Yönünden;

Miktar ve değeri temyiz kesinlik sınırını aşmayan taşınır mal ve alacak davalarına ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Davacı eldeki alacak davası ile; kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı, fark ücret alacağı, yıpranma prim farkı, yıllık izin ile fazla çalışma ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; mahkemece, 16.03.2015 tarihli kararla, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Mahkemenin 16.03.2015 tarihli kararı, Dairemizin 16.11.2015 tarihli ilamıyla bozulmuş olup mahkemece, bozma sonrasında tesis edilen 20.12.2019 tarihli kararda, fazla çalışma alacak istemi hüküm altına alınmış, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir. Bozmadan sonra verilen mahkeme kararında, temyiz kesinlik sınırının belirlenmesinde, bozma kararı kapsamı dışında kalan alacaklara dair hüküm kısmının dikkate alınmaması gereklidir. Şu halde, dosya içeriğine ve temyiz edenin sıfatına göre, bozma kararı kapsamında bulunan, (hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2.068,47 TL brüt fazla çalışma alacağı hesaplanmış olup) mahkemece hüküm altına alınan ve temyize konu edilen fazla çalışma ücret alacağı miktarının karar tarihi itibari ile geçerli olan 3.200,00 TL’lik kesinlik sınırının altında kaldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz isteminin, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 427., 432. maddeleri uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

b) Davacı Temyizi Yönünden;

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

b) Davacı Temyizi Yönünden;

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasında, davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı ve ara dinlenme süresi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır. Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63.maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68.maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda çalışma saatine göre yasal ara dinlenme süresi düşülerek hesaplama yapılmıştır. Ancak dinlenen davalı tanığı ... ile davacı tanıklarının 15-20 dakika mola kullandıkları yönünde beyanda bulundukları, hatta davalı tanığı ...’ın iş olduğunda molasız çalıştıklarını belirttiği, tüm tanıkların vardiya arasında belli bir mola saatinin olmadığını ifade ettikleri tespit edilmekle, ara dinlenme süresinin 15 dakika olarak kabulü dosya içeriğine uygun düşecektir.SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 06.07.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/33449, Karar No: 2015/13318, Tarih: 14.12.2015

**18. Ceza Dairesi         2015/33449 E.  ,  2015/13318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : İmar kirliliğine neden olma, mühür bozma

HÜKÜM : Düşme

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

CMK'nın 234. maddesi uyarınca, suçtan doğrudan zarar gören müşteki vekiline, kovuşturma evresinde yöntemince tebligat çıkartılarak kamu davasına katılma ve delillerini sunma olanağı sağlanmadan, yargılamaya devamla hükümler kurulması,

Kanuna aykırı ve müşteki ... vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak, başkaca yönleri incelenmeyen HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 14/12/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29850, Karar No: 2015/29494, Tarih: 22.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/29850 E.  ,  2015/29494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fark kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi davalıyla ait tekstil işyerinde çalıştığını, işverene yasal hakları eksik ödenerek işten çıkarıldığını ve fazla çalışma ile hafta tatili ve bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini beyanla sözü edilen işçilik alacakları bakımından taleplerde bulunmuştur.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, davacı işçiye hak ettiği işçilik alacaklarının tam olarak yapıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının ücretinin bordrolarda yazılı olandan daha yüksek olduğu kabul edilerek kıdem tazminatı farkı ile fazla çalışma ücreti hüküm altına alınmıştır.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava HMK’nun 107. maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açılmış, yargılama sırasında alacaklar belirlendiğinde davacı vekili talep artırım dilekçesi vermiştir.

Belirsiz alacak davası ise mevcut yasal düzenleme çerçevesinde üç değişik şekilde açılabilir. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davasının açılabileceği HMK’nun 107. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında öngörülmüştür. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası ise aynı maddenin 3. fıkrasına dayanmaktadır. Maddenin gerekçesine göre ise alacaklı kısmi eda külli tespit davası da açabilir. Her bir dava türünün farklı özellikleri bulunmaktadır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, alacaklı belirleyebildiği miktarı davaya konu etmelidir. Bu konuda rastgele bir miktarı talep etmesi doğru olmaz. Örneğin, işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında 10 yıl ve asgari ücretten hizmeti görünen bir işçi, çalışma süresini 12 yıl ve ücretini net 2.000,00TL olarak açıklamak suretiyle kıdem tazminatıyla ilgili belirsiz alacak tahsil davası açabilir. Bu davada, kayıtlarda geçen süre ve asgari ücrete göre belirlenebilen miktar talep edilmelidir. Başka bir anlatımla tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında alacaklı belirleyebildiği kadarıyla bir hesaplama yapmalı ve bu miktarı talep etmelidir. Dava dilekçesinde şimdilik kaydıyla farazi bir miktar (100,00TL) gösterilmesi halinde,davanın, tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak kabulü doğru olmaz.

Tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında, işverenin vereceği cevap, ön inceleme aşamasında bu yönde uzlaşı veya tahkikat aşamasında belirsizlik ortadan kalktığında, 107/2. maddeye göre davacı miktarı arttırabilir ve alacağın tümünün tahsilini talep edebilir. Bu aşamada iddianın genişletilmesi yasağı devreye girmez.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 157. maddesi uyarınca, dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Bu nedenle yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz edilemeyeceğinden, davacının talep artırım dilekçesi üzerine ileri sürülen zamanaşımı definin de sonuca bir etkisi olmaz.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında faiz başlangıcı, davadan önce temerrüt söz konusu değilse dava tarihi olmalıdır. Alacak belirlendikten sonra arttırılan kısım için faiz başlangıcı temerrüt ya da dava tarihidir. Belirtmek gerekir ki, belirsiz alacak davasının alacaklıya sağladığı bütün imkanlar bir tek tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında ortaya çıkar.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabileceği HMK’nun 107/3. maddesinde kabul edilmiş olmakla, davanın miktar belirtmeden açılması da imkan dahilindedir. Bu halde hukuki yarar yokluğu ile ilgili tartışmalara mahal vermemek için, 107. maddenin son cümlesinde, belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunduğu ifade edilmiştir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabilmesinin en önemli sonucu, belirsiz alacak tespit davasının da alacağın tamamı için zamanaşımını kesmesidir. Bu husus, 107. maddenin gerekçesinde açıklanmıştır.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasının ardından, alacağın yargılama sırasında belirlenmesi üzerine HMK’nun 107/2. maddesine göre miktarın arttırılması mümkün değildir. Zira sözü edilen hüküm, belirsiz alacak davasının miktar belirtilmesi yoluyla eda davası biçiminde açılması halinde uygulama alanı bulabilir. Ancak belirsiz alacak tespit davasında yapılan yargılama ile alacak belirlendikten sonra, davanın tamamen ıslahı suretiyle alacağın tahsili talep edilebilir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılması ve ardından ıslahla eda davasına dönüştürülmesinin, davanın belirli bir miktar üzerinden açılmasından farkı, faiz başlangıcı noktasında kendisini gösterir. Belirsiz alacak davası tespit davası olarak açıldığında faiz başlangıcı, alacakların rakam olarak talep edildiği ıslah tarihi olmalıdır. Belirsiz alacak davası ile kesilmiş olan zamanaşımı yargılama sırasındaki işlemler ve hakimin her kararı ile kesileceğinden ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı defi sonuca etkili değildir.

HMK 107. maddesinin gerekçesine göre belirsiz alacak davasının, kısmen eda davasıyla birlikte külli tespit davası olarak da açılabilmesi imkan dahilindedir. O halde belirsiz alacak davasında bir miktarın tahsili yanında, kalan tutarın tespiti istenebilecek ve yargılama sırasında belirlendiğinde kalan miktar da talep edilebilecektir.

Bunun tam eda davasından farkı, belirlenebilen miktarın talebi yerine, kısmi bir miktarın istenebilmesidir. Örneğin belirsiz bir alacak için alacaklı tarafından belirsiz alacak davası açıldığında ve 100,00TL için tahsil, kalan miktarı için ise alacağın tespiti istendiğinde kısmi eda külli tespit davasından söz edilir. Zira alacaklı işveren veya resmi kurum kayıtlarında geçen belirleyebildiği miktarı davaya konu etmek yerine, farazi bir miktar için talepte bulunmuştur. Sözü edilen davanın kısmi davadan farkı ise, alacaklının kısmi dava açtığını belirtmeksizin belirsiz alacak davasından söz ederek taleplerde bulunmasına dayanır. Yukarıda açıklandığı üzere belirsiz bir alacak için alacaklının açıkça kısmi dava açtığını belirterek talepte bulunması veya belirsiz alacaktan söz edilmeksizin kısmi taleplerde bulunulması halinde davanın kısmi dava olarak açıldığı kabul edilir.

Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Yargılama sırasındaki işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacağından yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz edilemez. Bu nedenle yargılama sırasında arttırılan taleplere karşı yapılan zamanaşımı defi sonuca etkili değildir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

Somut olayda, dava belirsiz alacak davası olarak açılmış ise de kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücretleri bakımından bir hesaba yer verilmeksizin kısmi taleplerde bulunulmuştur. Bu bakımında açılan davanın kısmi eda külli tespit davası olarak kabulü gerekir. Kıdem tazminatı bakımından fesih tarihinden itibaren faiz işleyeceği yasa gereği olmakla bu durum sonuca etkili değilse de, hüküm altına alınan fazla çalışma ücreti yönünden kısmi davaya konu miktarlar bakımından dava tarihi, sonradan arttırılan miktar için ise talep artışının yapıldığı tarihinden itibaren işleyecek faize karar verilmelidir. Mahkemece fazla çalışma ücreti alacağının tamamı için dava tarihinden faize karar verilmesi hatalıdır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.