muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/10901, Karar No: 2011/12245, Tarih: 29.11.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/10901 E.  ,  2011/12245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, vakıf senedinde yapılan değişikliklerin tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı ... Vakfı'na ait yürürlükteki senedin 12/e maddesine göre, senet değişikliği vakfın kurucular kurulu üye sayısının en az 4/5’inin iştiraki ve iştirak edenlerin en az 4/5’inin oyu ile yapılabilir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden, vakfın kurucular kurulu üye sayısının senedin 10. maddesine göre 34 kişi olduğu ve senet değişikliği kararının alındığı 13.02.2010 tarihli kurucular kurulu toplantısına asaleten ve vekaleten toplam 25 kişinin katıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı vakfa ait senedin 10. ve 12/e maddelerine göre, senet değişikliğinin kurucular kurulu üye tam sayısının en az 4/5’inin (28 üye) katıldığı ve katılanların en az 4/5’inin olumlu oyu ile yapılabileceğinden; mahkemece bu şart gerçekleşmeden alınan karar ve bu karar doğrultusunda hazırlanan senet değişikliğinin tesciline karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 29.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1135, Karar No: 2011/2646, Tarih: 14.03.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/1135 E.  ,  2011/2646 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 30.11.2010 tarih ve 2010/581-2010/542 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin murisinin davalı şirketin maliki ve işletmekte olduğu otobüs ile yolculuk yaptığı sırada meydana gelen kazada öldüğünü, müvekkillerinin bu olay sebebiyle acı ve ıstırap çektiklerini ileri sürerek, ölenin eş ... için 100.000 TL, çocukların her biri için 50.000 TL olmak üzere toplam 350.000 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacılar murisinin daha önceden var olan beyin rahatsızlığı nedeniyle olay sonrasında öldüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, ölümle illiyet bağı bulunmasa da murisin kaza sonucu yaralandığı, başka hastalığın etkisi olsa da bir hafta sonra gerçekleşen ölümün başlangıcının kazadan kaynaklandığı gerekçesiyle eş ... için 20.000 TL, çocukların her biri için 20.000 TL olmak üzere toplam 120.000 TL’nin avans faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 5.346,00 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 14.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/24240, Karar No: 2014/24493, Tarih: 02.09.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/24240 E.  ,  2014/24493 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Turizm Temizlik Tekstil Medikal Gıda İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti. vekili avukat ... ile ... vekili avukat ... aralarındaki dava hakkında Sansum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 03/10/2013 tarih ve 2013/179-2013/53 sayılı hükmün Dairenin 14.4.2014 tarih ve 2014/8829-11376 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı avukatınca kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşuldu.

KARAR

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre HUMK.nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, ve aynı kanunun 442 maddesi hükmünce 228.00 (ikiyüzyirmisekiz) Lira para cezası ile 02.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5173, Karar No: 2010/5913, Tarih: 26.05.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/5173 E.  ,  2010/5913 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, kayden davalı adına kayıtlı olan 2070 ada 7 parselde yer alan 1 nolu bağımsız bölümün bedelinin miras bırakan tarafından ödendiği halde oğlu ... adına tescil edildiğini, yapılan işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, ...'ten diğer davalı ...'e yapılan devir işleminin de geçersiz olduğunu ileri sürerek, miras payı oranında tapu iptal ve tescile karar verilmesini istemişlerdir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, gizli bağış niteliğindeki temliki işlemlerde 1.4.1974 tarih 1/2 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yeri olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi ...’nın raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacıların temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 26.5.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2019/477, Karar No: 2020/563, Tarih: 20.01.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/477 E.  ,  2020/563 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Çanakkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 14/02/2017 tarih ve 2014/353 E- 2017/14 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabulüne-kabulüne dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 23/11/2018 tarih ve 2017/975 E- 2018/1421 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı; kendisine ait olan ...Köyü ... Caddesi No:...'de bulunan Yalı Pide ve Güveç Ürünleri işletmesini 2013 yılının başlarında açtığını, işlerini engellemek amacıyla kendisine ait işyerinin hemen yan binasında bulunan davalı tarafından Alemta Cafe Restaurant isimli işletmesinde, kendisine ait işyerinin görüntüsünü engellemek için çok büyük, yola taşkın, izinsiz ve rastgele tabelalar asıldığını, ayrıca yoldan geçen herkese el ilanı dağıtarak, sözlü ve zorlamalarla yoldan geçenlerin kendisine ait işletmeye girmesinin engellendiğini, ticari zarara uğradığını ileri sürerek, işyerinin görüntüsünü kapatan tabela ve panoların kaldırılmasını, el ilanı ve broşür dağıttırılmamasını ve 20.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin işyerinin balık restaurant olarak çalıştığını ve balık ürünlerinin pişirildiğini, tarafların faaliyet alanlarının birbirlerinden farklı olduğunu, davacının müvekkilinden 4-5 yıl sonra iş yerini açtığını ve iş yerini açtığında tabelasının mevcut olduğunu, el ilanı dağıtma işinin tüm dünyada reklam faaliyeti olarak yapılan bir iş olduğunu, müvekkilinin kimseyi zorlayarak haksız kazanç elde etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin işyerinin balık restaurant olarak çalıştığını ve balık ürünlerinin pişirildiğini, tarafların faaliyet alanlarının birbirlerinden farklı olduğunu, davacının müvekkilinden 4-5 yıl sonra iş yerini açtığını ve iş yerini açtığında tabelasının mevcut olduğunu, el ilanı dağıtma işinin tüm dünyada reklam faaliyeti olarak yapılan bir iş olduğunu, müvekkilinin kimseyi zorlayarak haksız kazanç elde etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının maddi tazminata yönelik talebi bakımından 04.02.2017 tarihli duruşmadaki atiye bırakma talebinin davalı tarafça kabul edilmediği, davalı tarafından işyerine dikey olarak yerleştirilmiş olan ve ölçüleri belirtilmiş olan reklam panolarının kısmen de olsa davacının işyerinin görünümünü kapattığı ve olumsuz etkilediği, bu haliyle ışıklı iş yeri tabelalarının davacının işyerine görsel olarak tecavüzlü konumda olduğu, mahallinde yapılan keşif ve sonrasında dosyaya alınan bilirkişi raporu ekindeki fotoğraflarda tespit edilen Alemta Restoranta ait 1,00 mt eninde, 2,00 mt boyundaki ışıksız dikey panonun bilahare davalı tarafından kendi iş yerinin girişe göre sol tarafa alındığı, bu hali ile davacıya ait iş yerine görsel olarak herhangi bir engelinin bulunmadığı, davalı iş yerinin Kilitbahir motorundan çıkış yapan araç ve yolcuların ilk gördükleri yer olduğu, araç ile gelen yolcular için ise araçlarını park edecekleri otoparktan geldikleri takdirde önce davacının iş yerini görecekleri, bu nedenle sırf tabelalar nedeni ile müşterilerin davalıya ait iş yerini tercih etmiş olmalarının düşünülemeyeceği, davacının maddi ve manevi zararlarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalı işyerine ait dikey asılı 0,60x0,75 metre ebatlarında değişken yazılı, ışıklı iş yeri tabelasının ve 0,50x0,60 metre ebatlarında ışıklı işyeri tabelasının kaldırılmasına, davacı işyerinin ön cephe duvarına yatay olarak konulmasına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre; davacının işyeri ile alakalı dava tarihinden sonra vuku bulan hususlar hakkında değerlendirme yapılamayacağı, tanık beyanlarıyla ilgili usuli itirazlarının sonuca etkili olmadığı, davacının işyerini kapatan tabelanın sadece kaldırılmasının hüküm altına alınması gerekirken davalı hakkını kısıtlayıcı şekilde tabelanın konulacağı yerin hüküm altına alınmasının hatalı olduğu, davalı eyleminin haksız rekabet olduğuna dair kabule rağmen TTK'nın 56. maddesi uyarınca manevi tazminatın hüküm altına alınmamasının da hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun tümden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, davalı işyerine ait dikey asılı 0,60x0,75 metre ebatlarında değişken yazılı, ışıklı iş yeri tabelasının ve 0,50x0,60 metre ebatlarında ışıklı işyeri tabelasının kaldırılmasına, 3.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan hususlarda dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-) Dava, haksız rekabetin tespiti, men’i, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup İlk Derece Mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, anılan karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun tümden, davalı vekilince yapılan istinaf başvusunun ise kısmen kabulüyle İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak haksız rekabetin kabulüne rağmen manevi tazminat isteminin reddinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı lehine manevi tazminata hükmedilmiştir.

6102 sayılı TTK’nın 56/1-e maddesi, haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, 6098 sayılı TBK’nın 58. maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini talep etme hakkına sahip olduğu hükmünü haiz olup anılan düzenleme uyarınca haksız rekabet nedeniyle zarara uğrayan taraf, TBK’nın 58. maddesinde belirilen şartların varlığını ispatlaması halinde manevi tazminat talep edebilecektir. Başka bir ifadeyle sadece haksız rekabetin varlığı, manevi tazminat isteminin kabulü için yeterli olmayıp ayrıca, TBK’nın 58. maddesinde belirtilen şartların da varlığının ispatı gerekmektedir.

Bu durumda, haksız rekabet olarak kabul edilen fiil nedeniyle talep edilen manevi tazminata ilişkin olarak, yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde, 6098 sayılı TBK’nın 58. maddesinde belirtilen manevi tazminata ilişkin şartlara dair değerlendirme yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince, münhasıran haksız rekabetin varlığı nedeniyle manevi tazminata ilişkin şartların mevcut olduğu kabul edilerek İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne dair kararın kaldırılıp davanın kısmen kabulüyle davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA, HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 20/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6662, Karar No: 2013/32220, Tarih: 09.12.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/6662 E.  ,  2013/32220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : 8. İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ile %40 icra inkar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Kooperatife bağlı olarak çalışırken iş akdinin sona erdirildiğini, tazminatlarının tahsili amacıyla icra takibi başlattığını,ancak davalı kurumun icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini iddia ederek itirazın iptali ile takibin devamına ve alacağın %40’ından az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının alacaklarının likit bir alacak olmadığından icra takibine yapılan itirazın haklı olduğunu talep edilen faiz oranın da yasal dayanağının olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalı tarafından ibraz edilen iş yeri dosyası kapsamına göre davalı birlik çalışanı olduğu, akdin bizzat davalı iş veren tarafından feshedildiği, icra takip talebinde de belirtildiği üzere davalı iş veren tarafından takipten önce 11.449,71 TL ödemede bulunulduğunun anlaşılması karşısında taraflar arasında ilk muaccel olan alacak türü itibarı ile kıdem tazminatından söz konusu miktarın tenzil edildiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı Davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işveren tarafından yapılan kısmi ödemenin işçinin hangi alacağına mahsup edileceği noktasında toplanmaktadır.

I. Normatif Dayanak

D) Temyiz:

Kararı Davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işveren tarafından yapılan kısmi ödemenin işçinin hangi alacağına mahsup edileceği noktasında toplanmaktadır.

I. Normatif Dayanak

Uyuşmazlığın normatif dayanağı Borçlar Kanununun 84–86 maddeleridir. Borçlar Kanununun 84 üncü maddesinde “Borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise kısmen icra eylediği tediyeyi resülmale mahsup edebilir. Alacaklı alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya sair teminat almış ise borçlu kısmen icra eylediği tediyeyi temin edilen veya teminatı daha iyi olan kısma mahsup etmek hakkını haiz değildir” kuralına yer verilmiş; 85 inci maddesinde “birden fazla borcu bulunan borçlu, borçları ödemek zamanında bu borçlardan hangisini tediye etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkını haizdir. Borçlu beyanatta bulunmadığı surette vukubulan tediye kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça alacaklının makbuzda irae ettiği borca mahsup edilmiş olur” hükmü öngörülmüş, 86 ncı maddede ise “kanunen muteber bir beyan vaki olmadığı yahut makbuzda bir güna mahsup gösterilmediği takdirde, tediye muaccel olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçlar muaccel ise tediye, borçlu aleyhinde birinci olarak takip edilen borca mahsup edilir. Takibat vaki olmamış ise tediye, vadesi iptida hulül etmiş olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçların vadeleri aynı zamanda hulül etmiş ise mahsup mütenasiben vaki olur. Hiç bir borcun vadesi hulül etmemiş ise alacaklı için en az teminatı haiz olan borca mahsup edilir” kuralı düzenlenmiştir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

Muacceliyet, alacaklının borçludan borçlanılan edimi talep ve dava edebilme yetkisidir. Borç muaccel olmadan borçlu temerrüdü söz konusu olmaz.

Temerrüt, en kısa tanımıyla, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir. Kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer (BK. m. 101/1). Başka bir ifadeyle, temerrütten söz edilebilmesi için, öncelikle muaccel bir borcun ve alacaklının o borca yönelik ihtarının bulunması gerekir. Kural böyle olmakla birlikte, borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtarının gerekmediği bazı durumlar da vardır: Örneğin, ifa gününün taraflarca birlikte kararlaştırıldığı (BK. m.101/2), borçlunun borcu ifa etmeyeceğini bildirmiş olduğu veya hal ya da durumundan bu sonuca varılabildiği (BK. m.107/1) durumlarda, temerrüdün gerçekleşmesi için alacaklının ihtarına gerek yoktur.

Tek bir borç ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda, borçlu para borcunun faiz ve masraflarını ödemede temerrüde düşmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anapara borcuna mahsup etme hakkına sahiptir. Ancak, para borcunun bir kısmı için kefalet, rehin veya benzeri bir teminat verilmişse, yapılan kısmi ödemenin teminatlı olan borca mahsubu istenemez. Bu durumda, kısmi ödemenin teminatsız olan ya da teminatı daha az olan borca mahsubu gerekir. Borçlu, faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 27.9.2000 tarih ve 2000/12-1148 esas, 2000/1193 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması irade açıklamasıdır.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borçlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla para borcunun bulunduğu bir borç ilişkisinde, borçlunun, yapılan kısmi ödemenin hangi borç için mahsup edildiğini belirtmemesi, alacaklının da ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu makbuzda göstermemesi durumunda, kısmi ödemenin hangi borca mahsup edileceği sorunu Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre çözümlenmelidir. Bu gibi durumlarda, kısmi ödeme öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılır. Ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse, ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilir. Muaccel olan borçlardan hiçbiri takibe verilmemişse kısmi ödeme ifa zamanı önce gelen borca mahsup edilmiş sayılır. Borçların ifa zamanları (vadeleri) aynı günde gelmişse yapılan kısmi ödeme borçların miktarlarıyla orantılı olarak mahsup edilir. Borçlardan hiçbirinin ifa zamanı gelmemişse, kısmi ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilmiş sayılır.

III. İşçi Alacakları Yönünden Değerlendirme İş sözleşmesinden doğan para borçlarının kısmi ifasında, mahsubun ne şekilde yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanununda özel bir düzenleme bulunmadığından, Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen genel hükümleri kapsamında sorun çözümlenmektedir. İşçinin işverenden bir alacağının, örneğin sadece kıdem tazminatı alacağının bulunduğu durumlarda, kısmi ödeme nedeniyle mahsup işlemi Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi çerçevesinde yapılacaktır. Dairemiz uygulamasına göre, temerrüde düşmüş olan işverenin yaptığı kısmi ödeme işçinin bu hususta beyanda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmelidir.