muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/19188, Karar No: 2024/6795, Tarih: 12.09.2024

Sanık ...'ın tüm aşamalarda alınan savunmalarında; ... Tobacco Tütün, Filtre ve ... Üretim A. Ş. ünvalı firmanın 5 aydır müdürlüğünü yaptığını, firmanın üretim izin belgesi olmadığını ancak test üretimi yapma yetkileri bulunduğunu, bu kapsamda ... marka makaron cinsi eşyanın test üretimini gerçekleştirdiklerini, test amacı ile üretilen bu makaronların üretildikten sonra imha edilmek üzere poşetlendiğini, 34 EMJ 809 plakalı aracın firmaya girdiği bilgisinden haberi olmadığını, araçtaki eşyaların bu firmada üretilmediğini, firmada ele geçirilen çöp poşeti içerisindeki Touch marka makaronların ise kendilerinden önceki firma tarafından test amaçlı üretilmiş olabileceğini, 6.5 milimetre çaptaki makaronu üretebilecek makinalarının arızalı olduğunu, bahsi geçen aracın fabrikaya girdiğini görmediğini, olaydan önce meydana gelen elektrik kesintisi nedeniyle kameralarda arıza oluştuğunu ve bu nedenle herhangi bir kamera kaydı sunamadıklarını beyan ettiği, Mahkemece yapılan ihtarata rağmen gümrüklenmiş değerin iki katı kadar olan tutarın ve vergiler toplamının sanık tarafından ödenmediği anlaşılmıştır.

Dosya içerisindeki kaçak eşyaya mahsus tespit varakasına göre makaronların gümrüklenmiş değerinin suç tarihindeki paranın satın alma gücüne göre "fahiş" değerde olduğu anlaşılmıştır.

Suça konu makaronlara ilişkin düzenlenen 26.04.2022, 17.06.2022 ve 05.08.2022 tarihli ekspertiz raporları dava dosyasında mevcuttur.

A.Sanık ...'in Temyiz İstemi Yönünden

Gıyabî kararın sanık ...'e 10.07.2023 tarihinde usûlüne uygun şekilde tebliğ edildiği ve temyiz süresinin adlî tatil dönemi içinde sona erdiği, 5271 sayılı Kanun'un 331 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca temyiz süresinin adlî tatil bitiminden itibaren 3 gün olarak işleyeceği, yasal süre geçtikten sonra sanık ... tarafından 07.09.2023 tarihinde temyiz isteğinde bulunulduğu ve bu nedenle anılan temyiz isteğinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

B.Sanıklar ... Müdafii, ... Müdafii ve ... Müdafiinin Temyiz İstemleri Yönünden

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık ... müdafii, sanık ... müdafii ve sanık ... müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Olay tutanağı, KEMT varakası, sanıkların savunmaları, tüm dosya kapsamı ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesine göre, sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediğinin kabul edilmesi nedeniyle sanıklar hakkında mahkûmiyet hükmü kurulması usûl ve kanuna uygun bulunduğu, ancak Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli 2023/32 Esas, 2023/138 Karar sayılı kararı ile 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un (4733 sayılı Kanun) 8 inci maddesinin sekizinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan ''askıya alınır'' ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verildiği cihetle, hükmün (8) numaralı bendinde yer alan ''... Tobacco Tütün Filtre Şirketinin tesis kurma uygunluk belgesinin 4733 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca askıya alınmasına'' ibaresi bulunmaktadır.

III. KARAR

A.Sanık ...'in Temyiz İstemi Yönünden

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle, sanık ...'in temyiz isteğinin 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B.Sanıklar ... Müdafii, ... Müdafii ve ... Müdafiinin Temyiz İstemleri Yönünden

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenlerle sanık ... müdafii, sanık ... müdafii ve sanık ... müdafiinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, hükmün, 5271 sayılı Kanun'un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun'un 303 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün (8) numaralı bendinin çıkartılması suretiyle, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Mersin 1. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.09.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4496, Karar No: 2019/6734, Tarih: 17.06.2019

**15. Ceza Dairesi         2019/4496 E.  ,  2019/6734 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıklar ..., ...’in beraatlerine ilişkin Düzce 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 18/01/2017 tarih, 2015/50 E., 2017/7 K. sayılı hükmüne yönelik katılan vekili tarafından istinaf yoluna gidilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi'nin beraat hükümleri kaldırılarak sanıkların TCK’nın 158/1-f, 62, 52/2-4, 53. maddeleri gereğince cezalandırılmalarına karar verildiği temyiz istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18/12/2018 tarih 2018/85877 sayılı tebliğnamesi ile bölge adliye mahkemesi kararına yönelik sanıklar müdafii ve katılan vekilinin temyiz taleplerinin esastan reddi istemiyle dairemize gönderilmiş, Dairemizin 11/03/2019 gün ve 2018/9206 Esas, 2019/1931 Karar sayılı ilamı ile nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkumiyet hükümlerinin bozulmasına karar verilmiştir;

6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına ve Basın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un yürürlüğe girmesi üzerine anılan kanunun 99. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK'nın 308.maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçu yönünden dairemizin mahkumiyet hükümlerinin bozulmasına yönelik yapılan itiraz üzerine dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25/04/2019 tarihli itiraz dilekçesinde sanıklar ..., ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen hükümler yönünden ileri sürülen düşünce yerinde görüldüğünden KABULÜNE,

Sanıklar yönünden "nitelikli dolandırıcılık" suçundan verilen hükümlerin bozulmasına ilişkin; 11/03/2019 gün ve 2018/9206 E. 2019/1931 K. sayılı kararın KALDIRILMASINA,

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin Düzce 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 18/01/2017 tarih, 2015/50 E., 2017/7 K. sayılı hükmüne yönelik katılan vekili tarafından istinaf yoluna gidilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi'nin beraat hükümleri kaldırılarak sanıkların mahkumiyetlerine ilişkin hükümler katılan vekili ve sanıkların müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanıklar ... ve ...'in “...” isimli şirketin ortağı ve yetkilisi oldukları, aralarında ticari ilişki bulunan katılan ... Su Ürünleri San. Tic. Şti A.Ş'den aldıkları balık yemlerine karşılık, muhtelif meblağlarda ve toplam 10 adet çek tanzim ederek teslim ettikleri, katılan firmanın da bu çeklerin bir listesini yaparak, ödeme günleri geldiğinde sanıkların firmasından tahsil edilip kendi hesaplarına aktarılması amacıyla, 24.11.2008 tarihli dilekçe ekinde ve tahsil cirosuyla, hesabı bulunan ... Bankası Ticari şubesine teslim ettiği, söz konusu çek listesinin ilk sırasında suça konu olan “39.420,00” dolar bedelli çekin de yer aldığı, ancak aradan bir süre geçtikten sonra, sanıkların firmasının ödeme güçlüğü içine düşmesi nedeniyle, katılan firma yetkililerine başvurarak, “aralarındaki borçlanmayı yeniden yapılandırma” talebinde bulunmaları üzerine; iki firma yetkililerinin de katılımıyla, “Borç Kabul Ve Ödeme Planı Teminat Alma Sözleşmesidir” başlığını taşıyan 09.04.2009 tarihli sözleşmeyi imzaladıkları, anılan sözleşme içeriğine göre, özetle; sözleşme tarihine kadar, sanıkların firmasının katılan firmaya toplam borcunun 2.500.000 (İkimilyonbeşyüzbin) Dolar borcun teminatı sanıklardan ...’e ait çeşitli taşınmazlar üzerine ipotekler tesis edileceğinin, buna karşılık, katılan firma elinde bulunan ve tahsil için bankalara teslim edilen çeklerin arkaları yazılmadan ve icra takibine konu edilmeden, iptal edilmek suretiyle sanıkların firmasına iade edileceğinin kararlaştırılması üzerine, katılan firmanın tahsil amacıyla bankaya verdiği ve sanıkların firmasına ait bulunan çekleri ilgili bankadan geri alarak iptal etmek suretiyle, sanıklara iade ettiği, sanıklara ait firmaya iade edilen çekler arasında suça konu, 02.08.2009 tarih ve “0119559” seri numaralı “39.420,00” (Otuzdokuzbindörtyüzyirmi) Dolar bedelli çekin de bulunduğu, ancak çekin arkasında yer alan katılan firma cirosu iptal edilmeden sanıkların firmasına teslim edildiği, daha sonra sanıklar ... ve ...’in, 09.04.2009 tarihli sözleşmede belirtilen vadelere uygun olarak borçlarını ödeyemedikleri, cebri icra işlemleri başlatıldığı, verdikleri çeklerin bir bölümünün de karşılıksız çıkması nedeniyle katılan firmanın da başvurusu üzerine, çek keşide etmekten yasaklanmalarına hükmedildiği, katılan firma yetkilisi ... ile sanık ...’in, arasında 12.03.2013 tarihli yeni bir mutabakat sözleşmesi yapılarak katılan şirketin hacizlerinin ve icra takiplerinin devam edeceği ancak katılan şirketin de gemiler üzerinde bulunan seferden men kararlarının kaldırılmasını sağlayacağının kararlaştırıldığı, bütün bunlar sonrasında sanıklar ..., ...’in; dosyası tefrik edilen sanık ... ile temasa geçip fikir ve eylem birliği içinde hareket etmek suretiyle; katılan firma tarafından bankadan tahsil edilmeksizin geri alınarak, arkasındaki tahsil cirosu da sehven iptal edilmeden “...” isimli firmaya geri verilen suça konu “...” seri numaralı, gerçekte 39.420,00 (Otuzdokuzbindörtyüzyirmi) Dolar bedelli ve 02.08

..., ...’in; dosyası tefrik edilen sanık ... ile temasa geçip fikir ve eylem birliği içinde hareket etmek suretiyle; katılan firma tarafından bankadan tahsil edilmeksizin geri alınarak, arkasındaki tahsil cirosu da sehven iptal edilmeden “...” isimli firmaya geri verilen suça konu “...” seri numaralı, gerçekte 39.420,00 (Otuzdokuzbindörtyüzyirmi) Dolar bedelli ve 02.08.2009 tarihli çekin, bedel ve tarih hanelerinin üzeri gözle görülür şekilde çizerek, çek bedelini “13.914.200” (Onüçmilyon dokuzyüzondörtbin ikiyüz) Dolar, çek tarihini 02.11.2013 olarak değiştirdikten sonra ... tarafından paraf edilerek, çekin arkasında katılan firma cirosunun hemen altına ... ismini yazıp imza attıkları ya da attırdıkları, bu imzadan hemen sonra gelmek ve çekte üçüncü ciranta olmak üzere ... yazıp adı geçene atfen imza attıkları ya da attırdıkları, sanıklardan ...’ın da, bu şekilde sahte cirolar silsilesiyle zilyet olduğu söz konusu çekin arkasını imzalayarak, 12.11.2013 günü ...Bankası ... Şubesine tahsil için ibraz ettiği, çek hesabında bulunan 695,00 TL’yi aldıktan sonra; aynı gün ... Noterliği’nde düzenlettiği ... yevmiye no’lu vekaletnameyle bir vekil tayin ettikten sonra, vekili aracılığıyla katılan firma dahil çekin arkasında adı geçen kişilerin yanında, keşideci konumunda bulunan ve sanıkların sahibi bulunduğu ... isimli firma aleyhine de icra takibi başlattığı, böylece sanıkların iştirak halinde nitelikli dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia edildiği olayda;

Sanıkların savunmaları, katılanlar ve tanık beyanları, ekspertiz raporu ile dosya kapsamından Bölge Adliye Mahkemesi'nce, nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, verilen karar hukuka uygun olduğundan, katılan vekili ve sanıkların müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, 5271 sayılı CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca, usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz istemlerinin ESASTAN REDDİNE, 17/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15185, Karar No: 2014/5903, Tarih: 31.03.2014

**15. Ceza Dairesi         2012/15185 E.  ,  2014/5903 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2011/268483

MAHKEMESİ : Turgutlu 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 07/04/2011

NUMARASI : 2010/230 (E) ve 2011/256 (K)

SUÇ : Dolandırıcılık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

İddinamede müşteki A.. K..'ya yönelik eylemden dava açıldığı halde, bu konuda karar verilmemiş ise de; zamanaşımı süresi içerisinde bu konuda karar verilebileceği kabul edilmiştir.

Katılan H.. U..'ın, Yaban adlı televizyon kanalına av köpeği ihtiyacının bulunduğuna dair attığı mesajın yayınlanması üzerine, ilanda belirtilen telefonu arayarak, katılan ile irtibat kuran sanığın, katılana, istediği av köpeğini sadece 80 TL masrafın ödenmesi halinde gönderebileceğini belirttiği, katılan H.. U..'ın bu teklifi kabul ederek sanığa PTT havalesiyle 80 TL para gönderdiği, sanığın, aynı gün gönderilen paranın yetmediğini söyleyerek masraf adı altında 60 TL daha para istediği, katılanın 60 TL parayı da aynı gün PTT kanalıyla sanığa ikinci defa havale ettiği, katılan A.. K..'nın da bu durumu öğrenmesi üzerine, av köpeğinden bir tane de kendisine gönderilmesini sanıktan istediği, sanığın, aynı tür av köpeğini katılan A.. K.. için de gönderebileceğini belirtmesi üzerine, katılan A.. K..'nın, aynı gün PTT havalesi yoluyla 70 TL parayı sanığa gönderdiği, PTT gönderim makbuzları ile paraları teslim aldığı anlaşılan sanığın, söz konusu köpeklerin yanlışlıkla Isparta iline gittiğini söyleyerek yeniden göndermek için masraf adı altında 90 TL daha para istemesi üzerine, katılanların PTT havalesiyle istenilen parayı sanığa gönderdikleri; ancak sanığın söz konusu köpekleri katılanlara göndermeyerek haksız menfaat temin ettiğinin iddia edildiği olayda;

Oluşa, sanığın savunmalarına, katılanların beyanlarına, PTT para havale makbuzlarına ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın, bu şekilde gerçekleştirdiği sabit görülen eylemlerinin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Oluşa, sanığın savunmalarına, katılanların beyanlarına, PTT para havale makbuzlarına ve tüm dosya kapsamına göre; sanığın, bu şekilde gerçekleştirdiği sabit görülen eylemlerinin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,ancak;

1- Gerekçeli kararın cezanın belirlenmesine ilişkin hüküm kısmında; sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 157/1. maddesi uyarınca takdiren 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanunun 62. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim uygulanarak, sonuç olarak 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına şeklinde denilmesinden sonra "neticeten 2 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına" ilişkin ifadelerin yazılması suretiyle çelişkiye düşülerek hükmün karıştırılması,

2- Katılan H.. U..'ın, sanığa PTT havalesiyle 80 TL para gönderdiği, sanığın, aynı gün gönderilen paranın yetmediğini söyleyerek masraf adı altında 60 TL daha para istediği, katılanın 60 TL parayı da aynı gün PTT kanalıyla sanığa ikinci defa havale ettiğinin anlaşılması karşısında; sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 43/1. maddesi kapsamında, aynı suç işleme kararıyla Kanunun aynı hükmünü birden fazla ihlal ederek, değişik zamanlarda birden fazla kez menfaat temin etmiş olması karşısında, zincirleme suç hükümlerinin uygulanmayarak eksik ceza tayin edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanunun 8/1.maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321.maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA, 31.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/29862, Karar No: 2015/29506, Tarih: 22.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/29862 E.  ,  2015/29506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fark kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi davalıyla ait tekstil işyerinde çalıştığını, işverene yasal hakları eksik ödenerek işten çıkarıldığını ve fazla çalışma ile hafta tatili ve bayram genel tatil ücretlerinin ödenmediğini beyanla sözü edilen işçilik alacakları bakımından taleplerde bulunmuştur.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, davacı işçiye hak ettiği işçilik alacaklarının tam olarak yapıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının ücretinin bordrolarda yazılı olandan daha yüksek olduğu kabul edilerek kıdem tazminatı farkı ile fazla çalışma ücreti hüküm altına alınmıştır.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava HMK’nun 107. maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açılmış, yargılama sırasında alacaklar belirlendiğinde davacı vekili talep artırım dilekçesi vermiştir.

Belirsiz alacak davası ise mevcut yasal düzenleme çerçevesinde üç değişik şekilde açılabilir. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davasının açılabileceği HMK’nun 107. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında öngörülmüştür. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası ise aynı maddenin 3. fıkrasına dayanmaktadır. Maddenin gerekçesine göre ise alacaklı kısmi eda külli tespit davası da açabilir. Her bir dava türünün farklı özellikleri bulunmaktadır.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, alacaklı belirleyebildiği miktarı davaya konu etmelidir. Bu konuda rastgele bir miktarı talep etmesi doğru olmaz. Örneğin, işveren ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında 10 yıl ve asgari ücretten hizmeti görünen bir işçi, çalışma süresini 12 yıl ve ücretini net 2.000,00TL olarak açıklamak suretiyle kıdem tazminatıyla ilgili belirsiz alacak tahsil davası açabilir. Bu davada, kayıtlarda geçen süre ve asgari ücrete göre belirlenebilen miktar talep edilmelidir. Başka bir anlatımla tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında alacaklı belirleyebildiği kadarıyla bir hesaplama yapmalı ve bu miktarı talep etmelidir. Dava dilekçesinde şimdilik kaydıyla farazi bir miktar (100,00TL) gösterilmesi halinde,davanın, tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak kabulü doğru olmaz.

Tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında, işverenin vereceği cevap, ön inceleme aşamasında bu yönde uzlaşı veya tahkikat aşamasında belirsizlik ortadan kalktığında, 107/2. maddeye göre davacı miktarı arttırabilir ve alacağın tümünün tahsilini talep edebilir. Bu aşamada iddianın genişletilmesi yasağı devreye girmez.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında, dava tarihinde alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 157. maddesi uyarınca, dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Bu nedenle yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz edilemeyeceğinden, davacının talep artırım dilekçesi üzerine ileri sürülen zamanaşımı definin de sonuca bir etkisi olmaz.

Tahsil talepli belirsiz alacak davasında faiz başlangıcı, davadan önce temerrüt söz konusu değilse dava tarihi olmalıdır. Alacak belirlendikten sonra arttırılan kısım için faiz başlangıcı temerrüt ya da dava tarihidir. Belirtmek gerekir ki, belirsiz alacak davasının alacaklıya sağladığı bütün imkanlar bir tek tahsil amaçlı belirsiz alacak davasında ortaya çıkar.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabileceği HMK’nun 107/3. maddesinde kabul edilmiş olmakla, davanın miktar belirtmeden açılması da imkan dahilindedir. Bu halde hukuki yarar yokluğu ile ilgili tartışmalara mahal vermemek için, 107. maddenin son cümlesinde, belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunduğu ifade edilmiştir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılabilmesinin en önemli sonucu, belirsiz alacak tespit davasının da alacağın tamamı için zamanaşımını kesmesidir. Bu husus, 107. maddenin gerekçesinde açıklanmıştır.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılmasının ardından, alacağın yargılama sırasında belirlenmesi üzerine HMK’nun 107/2. maddesine göre miktarın arttırılması mümkün değildir. Zira sözü edilen hüküm, belirsiz alacak davasının miktar belirtilmesi yoluyla eda davası biçiminde açılması halinde uygulama alanı bulabilir. Ancak belirsiz alacak tespit davasında yapılan yargılama ile alacak belirlendikten sonra, davanın tamamen ıslahı suretiyle alacağın tahsili talep edilebilir.

Belirsiz alacak davasının tespit davası olarak açılması ve ardından ıslahla eda davasına dönüştürülmesinin, davanın belirli bir miktar üzerinden açılmasından farkı, faiz başlangıcı noktasında kendisini gösterir. Belirsiz alacak davası tespit davası olarak açıldığında faiz başlangıcı, alacakların rakam olarak talep edildiği ıslah tarihi olmalıdır. Belirsiz alacak davası ile kesilmiş olan zamanaşımı yargılama sırasındaki işlemler ve hakimin her kararı ile kesileceğinden ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı defi sonuca etkili değildir.