muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/3029, Karar No: 2009/5496, Tarih: 17.09.2009

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2009/3029 E.  ,  2009/5496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bakırköy Asliye 11.Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirkete kasko sigortalı aracın sigorta ettirenleri tarafından davalının işleteni olduğu otoparka bırakıldıktan sonra ertesi gün gittiğinde aracın çalındığını öğrendiğini, zarar bedelinin sigortalılarına ödendiğini açıklayarak, 36.200,00.TL.nın ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 21.11.2008 tarihli dilekçe ile araç bulunduktan sonra ... olduğundan sovtaj değeri düşüldükten sonra bakiye 10.900,00.TL.tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, sigortalı aracın kendisine ait otoparktan çalındığının doğru olduğunu, ancak aracın bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile 10.900,00.TL.nın 04.04.2007 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiş,hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, TTK.nun 1301.maddesine göre açılan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Karayolları Kasko Sigortası Genel Şartlarının 3.3.3.2.maddesinin son fıkrası uyarınca “taşıtta çalınma dolayısıyla bir zarar meydana gelmiş ise sigortacı zararı öder” hükmüne yer verilmiştir. Sigortalı aracın çalındıktan

sonra hasara uğratılmış olup olmadığı konusunda dosyada bir belge ya da bilgi bulunmamaktadır. O halde, sigortalı aracın çalındıktan sonra bulunduğu tarihe kadar hasara uğramış olup olmadığına dair varsa karakol tutanakları, resimler ve tespit tutanaklarını içeren belgelerin ve sigorta hasar dosyasının ilgili yerlerden getirtilip, araç çalındıktan sonra hasara uğratılmış ise,aracın çalındığı tarihdeki 2.el rayiç değeri ile bulunduktan sonraki rayiç değerinin tesbiti ile davacının gerçek zararının belirlenmesi için İstanbul Teknik Üniversitesi ya da Karayolları Fen Heyeti gibi kuruluşlardan seçilecek hasar uzmanı bilirkişi kurulundan ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 17.09.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16015, Karar No: 2012/2167, Tarih: 15.02.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/16015 E.  ,  2012/2167 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile fide alımına ilişkin sözleşme yaptığını, bu amaçla 8.800,00 TL değerinde 29.05.2009 vadeli bir adet çek verdiğini, fidelerin ayıplı çıktığını belirterek davacı tarafından davalıya verilen çekin iptalini ve söz konusu çek ile ilgili davacının borcunun olmadığının tespitini talep etmiştir.

Davalı yetkili temsilcisi, davalının ikametgahının ... ilinde olduğunu, yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu ve ... mahkemelerinin yetkisiz olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, menfi tespit davasının davalının ikametgahında açılabileceği gibi icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde de açılabileceği, dava konusu somut olayda icra takibinin ... İcra Müdürlüğünde yapıldığı, davalının ikametgahının ... ili olduğu, sözleşmenin yapıldığı ve ifa edildiği yerin ... ili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Menfi tespit davası icra takibinden önce açıldığı için yetkili mahkemenin genel hükümlere göre tespit edilmesi gerekmektedir.

Davacı borçlu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptalini istediğine göre çekin keşide edildiği yer mahkemesi de yetkilidir. Dava konusu çekin keşide yeri ... olup, mahkemece yetki itirazının reddiyle işin esası incelenerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle yetki yönünden dava dilekçesinin reddi isabetsizdir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4833, Karar No: 2018/9038, Tarih: 10.12.2018

**10. Ceza Dairesi         2017/4833 E.  ,  2018/9038 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Adli sicil kayıtları ve UYAP üzerinden yapılan araştırmada, sanık hakkında, bu suç tarihinden önce, aynı suçtan dolayı açılmış başka bir dava nedeniyle verilip kesinleşmiş herhangi bir tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin bulunmadığı anlaşıldığından, hükümden sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasının sanık lehine uygulanma şartlarının bulunmaması nedeniyle, bu suçtan dolayı ilk olarak doğrudan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulandıktan sonra, yükümlülüklerini ihlal eden sanık hakkında yargılamaya devam olunarak hüküm kurulmuş olması, 6545 sayılı Kanun'un 85. maddesi ile 5320 sayılı Kanun'a eklenen geçici 7. maddenin 3. fıkrasına uygun olduğundan, bu husus dikkate alınarak yapılan incelemede;

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eyleme uyan suç tipi ile aşağıda belirtilenin dışında yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Hükmedilen gün para cezasının, adli para cezasına dönüştürülmesinin dayanağı olan yasa maddesinin gösterilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 232. maddesinin 6. fıkrasına aykırı davranılması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA; ancak bu durumun yeniden yargılama yapılmaksızın CMUK'nın 322.maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasının gün para cezasının adli para cezasına dönüştürülmesine ilişkin bölümünün başına “TCK’nın 52. maddesinin 1 ve 2. fıkraları uyarınca” ibaresinin eklenmesi suretiyle, hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2746, Karar No: 2014/2650, Tarih: 20.02.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/2746 E.  ,  2014/2650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TÜKETİCİ) MAHKEMESİ

Tacir olan taraflar arasında "Buğday ekim makinesi" alım-satımına ilişkin sözleşme bulunmakta olup, uyuşmazlık ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca semerenin iadesi istemine ilişkindir.

Davanın bu niteliğine göre inceleme görevi Yargıtay 19.Hukuk Dairesinindir. Bu itibarla dosyanın gerekli inceleme yapılmak üzere Yüksek 19.Hukuk Dairesine gönderilmesine, 20.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8720, Karar No: 2019/10229, Tarih: 09.09.2019

**17. Ceza Dairesi         2019/8720 E.  ,  2019/10229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece; suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 20/11/2018 tarih, 2016/6-986 Esas ve 2018/554 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; suçu işlediği tarihte 15-18 yaş aralığında bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında 5395 sayılı Yasa'nın 35. maddesi gereğince sosyal inceleme raporu alınması gerektiği, alınmaması halinde ise gerekçesinin gösterilmesi gerektiği halde, sosyal inceleme raporu alınmaması ve alınmama gerekçesinin de yazılmaması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 09.09.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/13314, Karar No: 2010/6169, Tarih: 01.04.2010

**3. Ceza Dairesi         2008/13314 E.  ,  2010/6169 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanıkların beraatlerine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1- Orman idaresinin müdahale talebi konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması;

2- Keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarında davaya konu olan yerin 1470 nolu kadastro parseli olduğu, orman tahdit sınırı dışında bulunduğu belirtilmesine göre, kadastro tutanakları, tapu kayıt ve tutanakları getirtilip keşif yapılarak dava konusu yerin vasfının tespit edilmesi, ayrıca trafo binası, su drenajı kanalı, merdiven sahanlığı ve basamakların kim tarafından yapıldığı araştırılıp sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, müşteki vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 1.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2601, Karar No: 2024/9293, Tarih: 28.11.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/2601 E.  ,  2024/9293 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/618 Esas, 2023/2808 Karar

DAVA TARİHİ : 09.09.2021

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Özalp 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/760 Esas, 2021/1201 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ..., Savatlı Mahallesi 101 ada 57 parsel sayılı taşınmazın dere yatağı içerisinde kaldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini ve ecrimisil bedelini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını ve zamanaşımı definde bulunduklarını, kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını, ecrimisil talepleri yönünden ise müvekkili kurumun dava konusu taşınmaz üzerinde herhangi bir sahiplenme niyetinin olmadığını, davalı idare bakımından ecrimisil şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatı ve ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca o yörede mutat olarak ekilen münavebe ürünleri çayır otu ve yonca verileri esas alınarak değer biçilmesinde, kapitalizasyon faiz oranını % 4 olarak alınmasında, taşınmazın bilirkişi raporu, dosya kapsamı ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgulama Sisteminden edinilen bilgilere göre özelliği ve durumu dikkate alındığında % 10 oranında objektif değer artışı uygulanmasında, kamulaştırmasız el atma bedelinden davalı tarafın sorumlu tutulmasında, devamlı olarak dere yatağı haline gelen kısmın tapudan terkinine karar verilmesinde, dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde bir isabetsizlik görülmediği; ancak dava konusu taşınmaza dava tarihi olan 2021 yılı verileri esas alınmak suretiyle değer biçilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden 2021 yılı resmî verileri getirtilmeksizin 2020 yılı resmî verilerine göre değer biçen ve bu değere enflasyon farkı uygulayarak hesaplama yapılan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili istemi hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili istemi hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usulü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

4. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yöntem itibarıyla yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmaza ait kök tapu ve kadastro tutanaklarının okunaklı suretlerinin dosya arasına alınarak, taşınmazın tapu kaydının tesisinden sonraki yıllar itibarıyla taşkın altında kalan bölümünde genişleme olup olmadığı ve dava konusu taşınmazın hangi mevsimlerde ne kadar süre ile taşkın altında kaldığı mevcut hali ile tarım yapılmasının mümkün olup olmadığı, taşkının sürekli olup olmadığı ve tarımsal olarak kullanılabilir hale getirilip getirilemeyeceği, taşınmazın el atıldığı tespit edilen kısmının taşınmazın ayrıntılı fotoğrafları da çekilerek, çekilen fotoğrafları üzerinden işaretlenip koordinatlarını gösterir rapor alınmak suretiyle el atmanın varlığı somut olarak araştırılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,28.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5124, Karar No: 2011/8406, Tarih: 22.12.2011

**7. Hukuk Dairesi         2011/5124 E.  ,  2011/8406 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kural olarak tespit davasının dinlenebilmesi için genel dava şartlarından başka iki özel koşula daha ihtiyaç vardır. Özel koşulların ilki, tespit davasının konusunu ancak bir hukuki ilişkinin oluşturabileceğidir. Gerçekten tespit hükmü, hak ve alacakların doğduğu hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığını tespit etmekte olup, miktarları hakkında bir şey içermez. Bu nedenle uygulamada, konusu yalnızca maddi vakıa ya da vakıalar olan tespit davalarının dinlenemeyeceği sonucuna varılmıştır. Kural olarak, maddi vakıa ya da vakıalar ancak hukuki bir ilişki ile birlikte tespit davasına konu olabilirler. İkinci koşul; davacının sözünü ettiği hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığının hemen tespitinde hukuki bir yararı bulunmalıdır. Hukuki yarar koşulu, tespit davasını düzenleyen tüm yasalarda, öğretide ve uygulamada kararlılıkla aranmaktadır.

Öte yandan, bir hukuki ilişkinin hemen tespitinde, hukuki yararın varlığının kabul edilebilmesi için de şu üç hususun birlikte olması zorunludur.

a)Davacının bir ... veya hukuki durumunun halihazır bir tehlike ile ciddi biçimde tehdit edilmiş olması,

b)Bu ciddi tehdit sebebiyle davacının hukuki durumunun tereddüt ya da belirsizlik içinde olması,

c)Tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldıracak nitelikte olması,

Açıklanan nedenlerle davacının hukuki korunma ihtiyacını başka bir vasıta ile tamamen tatmin etmesinin mümkün olduğu hallerde, tespit davası açamayacağı kuşkusuzdur.

Kural olarak; eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde tespit davası açılmasında hukuki bir yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Sözü edilen kuralın ayrık hali olarak eda davası ile elde edilecek tespit hükmünün kapsamı, tespit davası ile elde edilecek tespit hükmünün kapsamından daha dar ise, eda davası açılması mümkün olmasına rağmen, eda davasından bağımsız olarak ayrı bir tespit davası açılabileceği de öğretide ve uygulamada kabul görmüştür.

Genel dava şartlarından ayrık olmak üzere az yukarıda açıklanan tespit davasına özgü koşulların mahkemece resen gözetilmesi zorunludur. Bu hukuksal olguların ışığı altında duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar dava koşuludur.

Somut olaya gelince; Yumurtalık ilçesi, Zeytinbeli Beldesi 315 parsel üzerinde dikili bulunan zeytin ağaçlarının davacı tarafından meydana getirildiğinin tespiti istenilmiştir. Dosya kapsamına göre bu yerle ilgili ortaklığın giderilmesi davası veya idare tarafından kamulaştırma davasının bulunmadığı, davacının daha önce diktiği zeytin ağaçları yönünden sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre dava açma olanağının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olaya gelince; Yumurtalık ilçesi, Zeytinbeli Beldesi 315 parsel üzerinde dikili bulunan zeytin ağaçlarının davacı tarafından meydana getirildiğinin tespiti istenilmiştir. Dosya kapsamına göre bu yerle ilgili ortaklığın giderilmesi davası veya idare tarafından kamulaştırma davasının bulunmadığı, davacının daha önce diktiği zeytin ağaçları yönünden sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre dava açma olanağının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; mahkemece hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı Hazine'nin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre de sair yönlerin incelemesine şimdilik yer olmadığına, 22.12.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.