muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/11881, Karar No: 2010/11996, Tarih: 24.11.2010

Davalı ...’e tebligat yapılamamış, davacı vekili bu davalıya açmış olduğu davayı atiye terk etmiştir.

Diğer davalılar ise davanın reddini istemişlerdi.

Mahkemece davalı ... hakkında açılan davanın atiye terki sebebiyle bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar bakımından ise davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce 25.05.2010 tarihli ilamla onanmıştır.

Bu kez davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dava konusu müzik klibi, davacıya ait güzel sanat eseri vasfındaki duvar resminin 5846 Sayılı FSEK 6/3. maddesi anlamında işlenmesi suretiyle film haline sokularak ve davalı ... tarafından musiki eserinin icrasıyla birlikte tespiti gerçekleştirildiğinden, davalılardan ... FSEK 80. maddesine göre meydana getirilen bu tespit üzerinde film yapımcısı sıfatına sahiptir. Davacının eseri üzerindeki mali hakların kullanılma yetkisinin devrine dair taraflar arasında başlangıçta geçerli bir sözleşme mevcut değilse de; söz konusu müzik klibi ile ilgili olarak Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2003/1 Esas sayılı dosyasında davacı tarafından film yapımcısı ...'ın da dahil olduğu davalılar aleyhine FSEK 68/1. ve 70. maddelerine dayalı olarak açılan dava neticesinde mahkemenin 23.11.2005 tarih 1/585 sayılı kararıyla telif tazminatına hükmedilerek karar kesinleştiğinden, Dairemizin yerleşik

kararları ve öğretide de benimsendiği üzere eser sahibinin seçimlik hakkının bedel yönünde kullanması nedeniyle, davacı ile davalı film yapımcısı arasında mali hakların kullanılması yetkisinin (somut uyuşmazlık bakımından işlenme hakkı ve umuma iletim) devri sözleşmesi yapılmış gibi bir hukuki durum meydana gelmiştir (farazi sözleşme ilkesi). FSEK 68/son fıkrası hükmü de, tecavüz edenin ödediği bedel karşılığı elde ettiği mali hakların kullanımında eser sahibine karşı mevzuatın öngördüğü kurallarla bağlı olacağı biçiminde anlaşılması gerekeceğinden farazi sözleşme ilkesini engelleyen bir düzenleme niteliğinde değildir.

Söz konusu farazi sözleme ilişkisini meydana getiren mahkeme kararında benimsenen bilirkişi raporunda FSEK 68//1. maddesine göre telif bedeli belirlenirken davacının sanatsal kişiliği ve tanınmışlığıyla birlikte müzik klibinin hitap ettiği kitle, coğrafi alan, davacı eserinin klibe katkısı, kullanım şekli ve eserin satışları gözönüne alındığından, farazi sözleşme ilişkisinin açıklanan niteliği itibariyle, somut uyuşmazlık bakımından FSEK 80. maddesi uyarınca davacıya ait güzel sanat eserinin işlenme ve umuma iletim haklarını kullanma yetkisinin davalı yapımcı tarafından tasarruf edilmesine izin verildiğinin kabulü gerekir. Bu durumda, davalı ... dava konusu müzik klibinin yapımcısı sıfatıyla FSEK 80. maddesinde düzenlenen ve herkese karşı ileri sürülebilen film yapımcısı hakkını aslen iktisap etmiştir. Film yapımcısı hakkının iktisabıyla birlikte bu hakka bağlı olarak Kanunla film yapımcısına tanınan mali haklar da davalı ... tarafından kullanılacağından, söz konusu müzik klibinin davalı TV kanalında umuma iletim için ayrıca davacıdan izin alınması gerekli olmayıp, müzik klibinin davalı TV kanalında yayınlanmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Dairemizin 29.04.2004 tarih 9926/4741 sayılı kararına konu olan uyuşmazlıkta ise, eser sahibinin mirasçısı olan davacı tarafından bir TV kanalı aleyhine açılan davada sinema eserinin yapımcısı ile davacı mirasçı arasında FSEK 80. maddesi anlamında meydana gelen farazi sözleşme ilişkisinin mevcut olduğuna dair bir açıklama bulunmadığından, anılan kararda sinema eserinin ilk dava tarihinden sonraki tarihlerde de umuma iletiminin yeni bir hak ihlali oluşturacağına dair Dairemizin anılan kararının iş bu davada emsal olarak dikkate alınması da mümkün değildir.

Davacı ile davalı film yapımcısı ... arasındaki farazi sözleşme ilişkisi, davalı tarafından ilk tespiti gerçekleştirilen müzik klibi üzerindeki mali hakların kullanılma yetkisine izin verilmesi ile sınırlı olup, davacıya ait güzel sanat eserinden kaynaklanan mali ve manevi haklar esasen davacı üzerinde kalmaya devam edeceğinden mahkemece ulaşılan sonucun eser sahipliği ve temel haklar aykırı bir yönü bulunduğundan da söz edilemeyecektir.

Mahkemenin karar gerekçesindeki FSEK 45 ile 65. maddeleri hükümlerinin aynı kanundaki komşu haklarla ilgili hükümlere doğrudan değil, ancak uyduğu oranda uygulanabileceğine dair görüş, eser sahipleri ve halefleri bakımından 5846 Sayılı FSEK'deki söz konusu maddelerin (45.maddeden 65. maddeye kadar) komşu haklar içinde uygulanmalarına yönelik genel bir değerlendirme niteliğindedir. Kararda FSEK (45), ve (65). maddelerinin bizatihi somut olayda uygulandığına dair bir gerekçeye yer verilmediği açıkça anlaşıldığından, mahkeme kararında ve kararın özetlendiği Dairemiz kararıda maddi hataya yer verildiğine dair ileri sürülen karar düzeltme nedeni de yerinde değildir.

Öte yandan, söz konusu farazi sözleşme ilişkisi nedeniyle kullanımına izin verilen mali hakların niteliği itibariyle davacıya ait manevi haklardan eserin umuma arzına da muvafakat edildiğinin kabulü gereklidir. Ayrıca, önceki davada davacı tarafa FSEK 15. ve 70. maddesine dayalı olarak manevi hak tazminatı istenilmiş olup, aynı Kanun'un 67/3. fıkrasına dayalı olarak eser sahibinin adının belirtilmesi yolunda bir talep bulunmadığına göre, önceki mahkeme kararıyla oluşan farazi sözleşmeye uygun olarak davalı TV kanalında dava konusu müzik klibinin ilk tespitinin yapıldığı haliyle gerçekleştirilen umuma iletilmesi eyleminde davacının FSEK 15. maddesi uyarınca adının belirtilmesine ilişkin manevi hakkının ihlal edildiği iddiasının reddine dair mahkeme kararının gerekçesinde de bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yukarıdaki açıklamalara ve dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK'nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK' nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 35,50 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 172,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 24.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3992, Karar No: 2019/3785, Tarih: 03.07.2019

**4. Hukuk Dairesi         2017/3992 E.  ,  2019/3785 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 20/10/2014 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulü ile davacıya yönelik olarak ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/42 E. - 346 K. sayılı dosyasındaki eylemin hukuka aykırı olduğunun tespitine, davalının davacıya yönelik olarak ... 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/381 esas sayılı dosyasına konu eylemlerinin hukuka aykırı olduğunun tespitine, davacı lehine manevi tazminat takdirine yer olmadığına dair verilen 24/03/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, tehdit ve hakaret eylemleri nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Davacı vekili; taraflar boşanma aşamasında iken davalının dava dışı annesi ile birlikte davacının iş yerine gelerek davacıya yönelik tehdit ve hakaretlerde bulunup olay çıkarttığını, bu olay üzerine davacının şikayeti ile ... 14. Asliye Ceza Mahkemesinde dava açıldığını, davacının şikayetten vazgeçmesi için davalı tarafından tehdit ve hakaret içerikli telefon mesajları gönderildiğini, bu mesajlar sebebi ile davalının ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/42 E-2014/346 K sayılı ceza dosyası ile yargılandığını belirterek kişilik haklarına saldırı nedeniyle oluşan manevi zararın davalıdan tazmini isteminde bulunmuştur.Davalı vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tarafların boşanma davaları devam ederken davacının başka bir kadın ile olan ilişkisi sebebi ile davalının ceza yargılamasına konu telefon mesajlarını çektiği, bu hali ile davalının hakaret içeren sözlerine davacının kendi ağır kusuru ile sebep olduğu gerekçesiyle TBK’nun 52. ve 58. maddesi dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile davacıya yönelik olarak davalının ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 2014/42 E 346 K sayılı dosyasındaki ve... 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/381 E sayılı dosyasına konu eylemlerinin hukuka aykırı olduğunun tespitine, davacı lehine manevi tazminat takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.HMK’nın 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık ilkesi gereğince hâkim, tarafların iddia ve savunmaları ile bağlı olup talepten fazlasına hükmedemez. Davacı dava dilekçesinde davalının bahsi geçen eylemleri nedeniyle manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiş olmasına göre mahkemece bu hususta karar verilmesi gerekir.Mahkemece, yukarıda belirtilen yasal duruma aykırı şekilde söz konusu ceza davaları kapsamında davalının davacıya karşı olan eylemlerinin hukuka aykırı olduğunun tespitine ve davacı lehine manevi tazminat takdirine yer olmadığına hükmedilmesi doğru değildir.Şu durumda mahkemece, davacı tarafından dava dilekçesinde talep ettiği manevi tazminat yönünden taleple bağlılık ilkesi gereğince, hüküm kurması gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Temyiz edilen kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 03/07/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/18168, Karar No: 2014/7056, Tarih: 10.04.2014

**11. Hukuk Dairesi         2012/18168 E.  ,  2014/7056 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : FETHİYE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 21/06/2012

NUMARASI : 2010/493-2012/420

Taraflar arasında görülen davada Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21/06/2012 tarih ve 2010/493-2012/420 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 08.04.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. A.. Ç.. ile davalı vekili Av. M.. B.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin A. S. G. ile birlikte 1996 yılında davalı şirketi kurduklarını, ancak anılan ortağın ortaklığın devamı sırasında güvenilmez davranışlarda bulunduğunu, müvekkili adına sahte imzalar atmak suretiyle aldığı kararlar nedeniyle Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanarak evrakta sahtekarlık suçundan cezalandırıldığını, bu arada anılan ortağın şirketteki bir kısım payını karısına devrederek şirketi kendi istediği gibi idare etmeye başladığını, 01.08.2003 tarihinde usulsüz olarak sermayenin artırılması kararı aldıklarını ve yine usulsüz olarak yapılan 28.11.2006 tarihli toplantıda müvekkili hakkında ortaklıktan çıkarma kararı alındığını, ancak bu kararın iptalinin gerektiğini, A. S.G.'nun ceza mahkumiyeti uyarınca şirket müdürü gibi işlemde bulunarak toplantı çağrısına yetkili olmadığını ve müvekkiline anılan toplantı için usulüne uygun olarak çağrı yapılmadığını, dava konusu ortaklıktan çıkarma kararının iyi niyet esaslarına aykırı olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin 28.11.2006 tarihli genel kurul kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının sermaye artırımına ilişkin borcunu yerine getirmediğinden ortaklıktan çıkarıldığını, buna ilişkin 3 aylık hak düşürücü sürede dava açılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, limited şirket genel kurul kararlarının iptali için açılacak olan davaların 3 aylık hak düşürücü sürede açılmasının gerektiği, davacının iptalini istediği kararın 10.11.2006 tarihinde alındığı, davanın ise 27.02.2007 tarihinde açıldığı, bu durumda hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin olarak alınan ortaklar kurulu kararının iptali istemine ilişkindir. Davalı şirketin ortağı olan davacının sermaye koyma borcunu yerine getirmediği gerekçesiyle 10.11.2006 tarihli davacının katılmadığı ortaklar kurulu toplantısında ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmiştir. Mülga TTK'nın 529. maddesinde, sermaye koyma borcunu tayin edilen müddet içinde yerine getirmeyen ortağın temerrüt faizini ve şirket mukavelesine cezai bir şart konmuşsa bunu da ödemekle mükellef olduğu, noter marifetiyle ve on beş günden aşağı olmamak üzere tayin edilecek müddetlerle iki defa yapılan ihtara rağmen sermaye koyma borcunu ödemeyen ortağın şirketten çıkarılabileceği düzenlenmiştir. Davacı hakkında bu madde hükmüne dayalı olarak ortaklıktan çıkarma kararı alınmıştır. Davacının bu karara karşı dava açma hakkı mevcut olup, şahsı hakkında alınıp, şahsi hukukunu doğrudan etkileyen ve haklarını ortadan kaldırıcı nitelikteki bu karara karşı davacının dava hakkını kullanabilmesi için toplantıda hazır bulunmayan davacıya bu kararın tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bu durumda, dava açma süresi de davacıya yapılacak tebliğ tarihinden itibaren başlayacaktır. Somut olayda, davaya konu çıkarma kararının davacıya tebliğ edildiğine dair bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Bu durumda davacının şahsına ilişkin olarak alınan ortaklar kurulu kararının iptali konusunda açılan işbu davada hak düşürücü sürenin geçmediği anlaşıldığından mahkemece uyuşmazlığın esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken somut olayın açıklanan özelliği nazara alınmadan 3 aylık hak düşürücü sürenin toplantı tarihinden itibaren başlatılması sonucu dava tarihi itibariyle sürenin geçtiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4661, Karar No: 2023/3644, Tarih: 02.11.2023

**6. Hukuk Dairesi         2022/4661 E.  ,  2023/3644 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1433 E., 2022/1809 K.

DAVA TARİHİ : 19.02.2018

HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/133 E., 2020/115 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı idare arasında 154 adet 13+1 minibüs servis aracı ve 2 adet hizmet aracı satın alma işi için sözleşme imzalandığını, müvekkili şirketin her bir denetim istasyonunda çalışacak 2 araç için davalı kurum tarafından belirlenen kilometre için yevmiye usulü teklif verildiğini, belirlenen kilometre üzerinde kilometre yapması halinde ise ilave kilometre bedeli ödeneceğinin ek şartnamede yer aldığı, davalı tarafından 2015 Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarına ait ilave kilometre bedellerini yanlış hesaplandığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL ilave kilometre bedelinin faizi ile ödenmesini 05.03.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 1.100.004,62 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; söz konusu ödemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, sözleşme, idari ve teknik şartnamede belirtilen usul ve esaslara göre kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak temel ilkesine uygun olarak yapıldığını, Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 2002/5037 sayılı Bakanlar Kurulu kararının maddesine istinaden hesaplamalar yapıldığını, sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağını, davacı firmaya yapılan ödemelerin mevzuat hükümlerine göre yerine getirildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin yapılan fazla kilometre nedeniyle ücret talep etmesinin taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin 2. maddesine uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin yapılan fazla kilometre nedeniyle ücret talep etmesinin taraflar arasında imzalanan sözleşmenin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin 2. maddesine uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde davacının itiraz şerhi ileri sürmeden hak ediş raporlarını imzaladığı, her hangi bir talepte bulunmayarak işe devam ettiği, işin tamamlanmasından üç yıl sonra dava konusu ettiğini davanın reddinin gerekeceğini belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinin tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 maddesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42/a maddesi,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddesi.

3. Değerlendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak konularındadır.

Uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri ile ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42/a maddesi,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddesi.

3. Değerlendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak konularındadır.

Uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri ile ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesi gerekmektedir.

Bilindiği üzere idare kamu hizmetlerini yerine getirmesi sırasında bir takım tasarruflarda bulunmak zorunda olup bunlardan biri de üçüncü kişilerle yapacağı “sözleşme”lerdir. İdarenin sözleşme için tarafını belirlerken izleyeceği yol ise “ihale” olup bu işlemin kuralları da kanunlarla düzenlenmiştir. Uygulamada halen yürürlükte olan 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun günümüzün değişen ve gelişen ihtiyaçlarına cevap veremediği, uygulamada ortaya çıkan aksaklıkları gidermede yetersiz kaldığı, bütün kamu kurumlarını kapsamadığı, Avrupa Birliği ve uluslararası ihale uygulamalarına paralellik göstermediği görüldüğünden, kamu ihaleleri ile ilgili geniş kapsamlı yeni bir kanun hazırlanmasına ihtiyaç duyulmuş bu amaçla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu yürürlüğe girmiştir. Ancak Kamu İhale Kanununda, uluslararası mevzuat gereği sadece sözleşmelerin imzalanmasına kadar olan ihale süreci ile ilgili hükümlere yer verilebildiğinden, yapılan ihaleler sonucunda düzenlenecek sözleşmeler ile ilgili hususlarda bir boşluğa neden olunmaması için, bu konu ile ilgili hükümlerin ayrı bir kanun ile düzenlenmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Anılan kanunlardan da anlaşılacağı üzere bu kanunların kapsamına giren idareler, sözleşmelerin tarafını seçme konusunda özel hukuktaki gibi serbestiye sahip olmayıp sözleşme tarafını ihale yolu ile belirlemekte hatta doktrinde tartışmalı olmakla birlikte ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalamadığında özel hukuktaki gibi sözleşme öncesi sorumluluğunun (culpa in contrahendo) bulunduğu kabul edilmektedir. (Emsal Danıştay 8. Daire 10.04.2017 T., 2016/11286 E., 2017/2653 K.). Burada dikkat edilmesi gereken önemli konu sözleşmelerin diğer taraflarının da ancak kanunlarda tanımlanan koşullara sahip iseler sözleşmeye taraf olabilecekleri konusudur. (Kamu İhale Kanunu md.4.11; md 10 )

İdarenin sözleşmeler öncesinde yaptığı tek taraflı ve hukuksal sonuç doğurmaya elverişli beyanı ise “idari işlem” niteliğindedir. Bu nedenledir ki idarenin kamu hizmeti ile ilgili olarak idari usul ve esaslara göre yaptığı ihalelerde sözleşme aşamasına kadar tesis ettiği işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğu kökleşmiş yargı kararlarında kabul edilmiştir. (Emsal HGK 21.03.2001 T., 2001/19-257 E., 2001/285 K.)