muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/1791, Karar No: 2020/4504, Tarih: 27.10.2020

Bu durum karşısında, mahkemece taraf iddia ve savunmalarının Sermaye Piyasası Kanunu'nun 16. maddesi ve anılan yasal düzenleme kapsamında değerlendirilerek sonucuna göre bir karar vermek üzere kararın re'sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, kararın re'sen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, bozma nedenine göre duruşma vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, 27.10.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3315, Karar No: 2023/4675, Tarih: 20.09.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/3315 E.  ,  2023/4675 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SAYISI : 2016/235 E. 2016/350 K.

...

...

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret

Bakırköy 2. Çocuk Ceza Mahkemesinin, 31.05.2016 tarihli ve 2016/235 Esas, 2016/350 Karar sayılı kararının suça sürüklenen çocuk tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

31.05.2016 tarihli karar duruşmasında Marmara 5 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda başka suçtan hükümlü bulunan ve hakkında mahkûmiyet hükümleri kurulan suça sürüklenen çocuğa 31.05.2016 tarihinde tefhim edilen hükümlerin yasa yolu bildiriminde 5271 sayılı Kanun'un 263. maddesine göre “bulunduğu cezaevi aracılığıyla vereceği dilekçe ile kararı temyiz edebileceğinin” belirtilmemek suretiyle yanıltıldığı anlaşılmış ise de; suça sürüklenen çocuğun ilk olarak 25.10.2021 tarihli dilekçe ile herhangi bir temyiz isteminde bulunmadan hakkında infazın durdurulmasını talep ettiği, dolayısıyla karardan en geç bu tarihte haberdar olan sanığın, kararı 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usûlü Kanunu’nun 310. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süreden sonra 28.02.2022 ve 21.03.2022 tarihlerinde temyiz ettiğinin anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuğun süresinde olmayan temyiz istemi ile yerinde görülmeyen eski hâle getirme isteminin 1412 sayılı Kanun'un 317. maddesi gereğince REDDİNE, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3602, Karar No: 2025/2015, Tarih: 25.02.2025

**12. Ceza Dairesi         2023/3602 E.  ,  2025/2015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1868 E., 2022/1067 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmiş edilerek, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız tutukluluk nedeniyle 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 11.407,70 TL maddi ve 18.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının maddi tazminatın 11.186,84 TL'ye indirilmesi, manevi tazminatın 42.000 TL'ye yükseltilmesi suretiyle ve değişen vekalet ücreti bakımından düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğuna, faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğine ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/224 Esas ve 2017/82 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve canavarca hisle ve eziyet çektirerek öldürme suçlarından 08.12.2014-25.11.2015 tarihleri arasında 352 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiği, beraat kararının 03.02.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen kararın davacı asile tebliğ edilmediği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7939, Karar No: 2016/8893, Tarih: 13.10.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/7939 E.  ,  2016/8893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasında ... 2. Asliye Hukuk ile ... 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü;

K A R A R

Dava, manevi tazminat istemine ilişkindir.

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerinin ... olduğu ve davalının süresinde yetki itirazında bulunduğu dikkate alınarak açılan davada ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesince ise zarar görenin yerleşim yerinin ... olduğu ve davacının seçimlik hakkını kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Davacı vekili, müvekkilinin ... Türk Cumhuriyetinde asteğmen olarak ... komutanlığında askerliği sırasında davalı şahıs tarafından müessir fiili ve tehdide maruz kaldığını, müvekkilinin manevi ızdırap ve acı, iç huzuru ve psikolojisinin bozulduğunu, psikolojik tedavi gördüğünü ileri sürerek 15.000,00.-TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

6100 sayılı HMK’nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Aynı Kanunun 16. maddesinde de "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir" hükmü düzenlenmiştir.

HMK’da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp bir seçimlik yetkidir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakkına sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda; zarar gören davacının yerleşim yeri ...'dir. Davacı, HMK’nın 16. maddesi gereğince kendi ikametgah mahkemesi ... Mahkemesinde dava açarak seçimlik hakkını kullandığına göre, uyuşmazlığın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 6100 sayılı HMKnın 21 ve 22. merücteteri gereğince ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 13/10/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2769, Karar No: 2014/4850, Tarih: 03.11.2014

**1. Ceza Dairesi         2014/2769 E.  ,  2014/4850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten Öldürmeye Teşebbüs-Hakaret-Korku, Kaygı Veya Panik Yaratabilecek Tarzda Ateş Etme-6136 Sayılı Yasaya Aykırılık

HÜKÜM : 1-Sanık ... için,

a-)Katılan ...'a yönelik eylemi nedeniyle, 5237 Sayılı TCK.nun 81,35/2,62/1,63 54 maddeleri uyarınca 10 yıl hapis cezası,

b-)Katılan ...'a yönelik eylemi nedeniyle, Hakaret suçundan kamu davasının C.M.K. nun 223/8 maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, c-)Katılan ...'a yönelik eylemi nedeniyle, 5237 Sayılı TCK.nun 125/1-4,62/1,52/2 maddeleri uyarınca 1.740 TL adli para cezası,

d-)6136 sayılı Yasanın 13/1, 5237 sayılı TCK.nun 62/1,63,52/2 ve 54 maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ve 1.000 TL adli para cezası,

e-)Korku, Kaygı Veya Panik Yaratabilecek Tarzda Ateş Etme suçu yönünden 5237 sayılı TCK.nun 44 maddesi uyarınca Ceza Verilmesine Yer Olmadığına,

2-Sanık-Mağdur ... için, 6136 sayılı Yasanın 13/1, 5237 sayılı TCK.nun 62/1,63,52/2 ve 54 maddeleri uyarınca 10 ay hapis cezası ve 500 TL adli para cezası,

TÜRK MİLLETİ ADINA

1)Sanık ... hakkında mağdur ...’e yönelik hakaret suçundan verilen doğrudan 1.740 TL adli para cezasına ilişkin mahkumiyet hükmü, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan CMUK’un 305/1. maddesi gereğince kesin nitelikte olup, temyizi mümkün olmadığından sanık müdafiinin temyiz talebinin CMUK'un 317. maddesi uyarınca reddine karar verilmiş; temyiz edenlerin sıfatları ve dilekçelerinin içeriklerine göre temyiz incelemesi, sanık ... hakkında mağdur ...'e yönelik kasten öldürme suçuna teşebbüs ve 6136 sayılı kanuna muhalefet, sanık ... hakkında 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarından kurulan mahkumiyet hükümleri ile sınırlı olarak yapılmıştır.

2) Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in mağdur ...'e yönelik kasten öldürme suçuna teşebbüsü ve 6136 sayılı kanuna muhalefet; sanık...'in 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarının sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suçların niteliği tayin, takdire ilişkin cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedeni dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık ... müdafiinin temyiz dilekçesinde ve duruşmah incelemede meşru savunmaya, sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine, sanık ... müdafiinin eksik incelemeye yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle,

A) Sanıklar ... ve ... hakkında 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA),

B) Sanık ... hakkında mağdur ...'e yönelik kasten öldürme suçuna teşebbüsten kurulan mahkumiyet hükiimünün incelenmesinde;

A) Sanıklar ... ve ... hakkında 6136 sayılı kanuna muhalefet suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA),

B) Sanık ... hakkında mağdur ...'e yönelik kasten öldürme suçuna teşebbüsten kurulan mahkumiyet hükiimünün incelenmesinde;

Oluşa ve dosya kapsamına göre, sanığın ruhsatsız tabancası ile mağduru hedef alıp birden fazla ateş ettiği, açılan ateş nedeniyle karaciğer, pankreas, kalın bağırsak, mide, femoral arter ve ven yaralanmalarına, 6.(ağır) derecede birden fazla kemik kırığına ve duyularından veya organlarından birisinin işlevinin sürekli yitirilmesi niteliğinde olan sağ baldır distalinden amputasyona neden olacak şekilde sağ uyluk ve batın bölgelerinden isabet alan mağdurun hayali tehlike geçirdiği olayda; teşebbüs nedeniyle 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören 5237 sayılı TCK'nın 35. maddesi ile yapılan uygulama sırasında meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığı birlikte gözetilerek üst sınırdan ceza tayini yerine yazılı şekilde 12 yıl hapis cezasına hükmolunması suretiyle eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenle

yerinde görüldüğünden hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (BOZULMASINA), 03/11/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.

03/11/2014 gününde verilen iş bu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...'in huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukat ...'in yokluğunda 06/11/2014 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2013/17162, Karar No: 2014/8162, Tarih: 24.04.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/17162 E.  ,  2014/8162 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa'nın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmayarak yapılan incelemede,

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince, vekalet ücretine ilişkin fıkranın çıkartılması ve diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 24.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1641, Karar No: 2020/1287, Tarih: 25.02.2020

**1. Hukuk Dairesi         2017/1641 E.  ,  2020/1287 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca (davalı tarafça duruşma istekli olarak) yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 25.02.2020 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekilleri Avukat ..., ...ile diğer temyiz eden davacı vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukusal nedenine dayalı tazminat isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan babası Salih Sevinç’in, dava konusu 471 parsel sayılı taşınmazdaki 3170/4920 oranındaki bir kısım payını 23.11.1976 tarihinde davalı oğlu ...’ye, kalan 1750/4920 payını da 22.08.1985 tarihinde davalı ...'nin eşi olan, davalı gelini ...’ye mirastan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak satış yoluyla temlik ettiğini, mirasbırakanın taşınmaz satmaya ihtiyacı olmadığı gibi davalıların da alım gücü bulunmadığını, dava konusu taşınmazın davalılar tarafından 3. kişiye satılmış olması nedeniyle uğranılan zararın tazmini gerektiğini, taşınmazın dava tarihi itibariyle tespit edilecek değerinin gerçek zarar olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası şeklinde şimdilik 100.000 TL’nin yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş; aşamalarda, talebini 1.968.000,00 TL olarak yükseltmiştir.

Davalılar, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, satışın bedeli mukabilinde yapıldığını, yaşlı ve sosyal güvencesi olmayan mirasbırakanın hasta ve yatalak kızının tedavi giderlerini karşılamak durumunda ve ihtiyaç içerisinde olduğunu, taşınmazın yabancıya gitmemesi için diğer mirasçıların bilgisi dahilinde davalı ...’nin 1976 yılında mirasbırakandan pay satın aldığını, mirasbırakan üzerinde kalan payı da diğer davalı gelini ...’nin 1985 yılında birikimleriyle satın aldığını, alım güçleri bulunduğunu, kaldı ki semenin emek ve hizmet de olabileceğini, zira mirasbırakanla aynı binada yaşayıp hasta kızına baktıklarını, mirasbırakan henüz hayatta iken dava konusu taşınmazı 3. kişiye sattıklarını ve bu satış bedelinden her bir mirasçıya para verdiklerini, ölüm ve satış tarihlerinden uzunca bir süre sonra açılan davanın kötüniyetli olduğunu belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, sebepsiz zenginleşmeye ilişkin zamanaşımı süresinin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar Yargıtay 3. Hukuk Dairesince, “ ...muris muvazaası, sahtecilik, vekaletin kötüye kullanılması iddiasına dayalı davalar, herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi olmaksızın her zaman açılabilir yine miras payı hakkına dayalı muvazaalı işlemler için açılacak davalarda mirasçılar arasında zamanaşımı işlemez. Hal böyle olunca, taraflarca gösterilen delillerinin toplanması, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek davanın esası yönünden bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir...” gerekçesiyle bozulmuş; mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1902 doğumlu mirasbırakan Salih Sevinç’in 09.03.1999 tarihinde ölümü üzerine çocukları davacı ..., davalı ... (1945 doğumlu) ile dava dışı ..., ... ve ...’in mirasçı kaldıkları, davalı ...’nin ise davalı ...’nin eşi olup, mirasbırakanın eşi Ayşe’nin 1996 yılında, kızları Saime’nin ise 1983 yılında öldüğü, dava konusu 471 parsel sayılı taşınmazın tamamı mirasbırakan Salih Sevinç adına kayıtlı iken tamamını 4920 hisse itibar ederek 3170/4920 payı 23.11.1976 tarihinde davalı oğlu Necati’ye, kalan 1750/4920 payı da 22.08.1985 tarihinde davalı gelini ...’ye satış yoluyla temlik ettiği, dava konusu taşınmazın 766 ada 3 parsele gittiği ve 24.02.1995 tarih 1741 yevmiye no’lu imar işlemiyle 766 ada 3 parselde 741/2400 payın davalı ..., 409/2400 payın davalı ... adlarına kayıtlı iken bu paylarını 06.11.1996 tarihinde dava dışı Siracettin Gider’e satış yoluyla temlik ettikleri; mahkemece, dava konusu kök 471 parsel sayılı taşınmazın dava tarihi itibariyle saptanan değerinden davacının 1/5 miras payına isabet eden değere hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan; satışa konu edilen bir malın devrinin belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Semenin bir başka ifade ile malın bedelinin ise mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet ya da emek de olabileceği kabul edilmelidir. Esasen, yukarıda da değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 01.04.1974 günlü 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında mirasbırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Başka bir ifade ile murisin iradesi önem taşır.