muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/10615, Karar No: 2012/25239, Tarih: 14.11.2012

**4. Ceza Dairesi         2012/10615 E.  ,  2012/25239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- TCK'nın 184/4. maddesinde yer alan; "Üçüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri ancak belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerde uygulanır" biçimindeki hüküm karşısında, anılan yerin belediye sınırları içinde veya özel imar rejimine tabi yerlerden olup olmadığı araştırılarak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik kovuşturma ile hüküm kurulması,

Kabule göre de,

2- Sabıkası bulunmayan sanığa yüklenen kendi arsası üzerine ruhsat almadan ilave yapı yapmak suretiyle imar kirliliğine neden olma suçunun, kişilere ve kamu idaresine karşı doğrudan bir zarara yol açmaması karşısında, sanık hakkında CMK'nın 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması hususunun uygulanma koşullarının değerlendirilmesi gerekirken, “CMK’nın 231. maddesinin uygulanmasına yer olmadığı” biçimindeki yasal olmayan gerekçeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmaması,

Yasaya aykırı ve sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 14.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21268, Karar No: 2016/3191, Tarih: 08.03.2016

**7. Ceza Dairesi         2014/21268 E.  ,  2016/3191 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :##########Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihinde sanığın sürücülüğünü yaptığı tırın yakıt deposuna madeni yağ aktarımı yapıldığı sırada suç üstü yapıldığı, sanığın alınan ifadelerinde atılı suçu kabul etmediği, araçtan ve tenekelerden alınan numunelerin yapılan incelemelerinde madeni yağ esaslı olduklarının tespiti karşısında sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 08/03/2016 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2553, Karar No: 2015/2540, Tarih: 12.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/2553 E.  ,  2015/2540 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dairelerin iş bölümüne ilişkin Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 tarih ve 8 sayılı kararının 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi nedeniyle Adli Yargı kolu içinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin ihtilafların (merci tayini) incelenmesi görevi Yüksek 20. Hukuk Dairesine verilmiştir.

Bu nedenle dosyanın anılan Daire Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE 12/02/2015 tarihinde karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2012/15484, Karar No: 2014/10708, Tarih: 30.09.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/15484 E.  ,  2014/10708 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden ve ruh sağlığın bozacak şeklide çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan ... vekili ile katılan ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 30.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12672, Karar No: 2018/3657, Tarih: 21.03.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/12672 E.  ,  2018/3657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçların suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğini kabulde, usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Suça sürüklenen çocukların suç tarihi itibarıyla 12-15 yaş grubunda oldukları, suça sürüklenen çocuk ... hakkında algılama yeteneği ile ilgili rapor aldınlmadığının ve suça sürüklenen çocuk ... hakkında ise uzman taralından düzenlenen raporda sadece "Hırsızlık"suçuna ilişkin olarak görüş içerdiğinin anlaşılması karşısında; Suça sürüklenen çocuk ... hakkında "Nitelikli konut dokunulmazlığının ihlali" ile suça sürüklenen çocuk ... hakkında ise hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından, hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılamadıkları ve davranışlarını yönlendirme yeteneklerinin yeterince gelişip gelişmediğine dair uzman doktordan alınmadan mahkumiyetlerine hükmedilmesi,

2-Suça sürüklenen çocukların, müştekinin ikametinin alt katında bulunan kömürlüğünden, müştekiye ait kömürleri alarak, binanın dışarısına çıkardıkları ve olay yerinin 50 metre ilerisinde kollukça yakalandıklannm anlaşılması karşısında, eylemlerinin tamamlandığı gözetilmeden, yazılı şekilde eksik cezaya hükmedilmesi,

2-Suça sürüklenen çocukların, müştekinin ikametinin alt katında bulunan kömürlüğünden, müştekiye ait kömürleri alarak, binanın dışarısına çıkardıkları ve olay yerinin 50 metre ilerisinde kollukça yakalandıklannm anlaşılması karşısında, eylemlerinin tamamlandığı gözetilmeden, yazılı şekilde eksik cezaya hükmedilmesi,

3-5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, cezanın temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK’nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK’nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi İçin malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme karan verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkım kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise;

Suça sürüklenen çocukların, olay tarihinde mağdurun binasının bodrum katında bulunan kömürlüğünden 25 kg, toplam 65,00 TL değerinde kömür çaldığının anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuklar hakkında suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

4-Suça sürüklenen çocuklar hakkında TCK’nın 116/4. maddesi uyarınca doğrudan hüküm kurularak ceza verilmesi gerekirken, yanılgılı şekilde Yasa’nın 116/1. maddesi gereğince 6 ay hapis cezası verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

5-Yargı lama gideri olarak hesaplanan 16,00 TL'nin, CMK’nın 324/4. maddesine 6352 sayılı Kanun'un 100. maddesiyle eklenen değişiklik doğrultusunda terkin edilecek miktar olan 10,5 TL'nin altında kaldığından hâzineye yükletilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

4-Suça sürüklenen çocuklar hakkında TCK’nın 116/4. maddesi uyarınca doğrudan hüküm kurularak ceza verilmesi gerekirken, yanılgılı şekilde Yasa’nın 116/1. maddesi gereğince 6 ay hapis cezası verilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

5-Yargı lama gideri olarak hesaplanan 16,00 TL'nin, CMK’nın 324/4. maddesine 6352 sayılı Kanun'un 100. maddesiyle eklenen değişiklik doğrultusunda terkin edilecek miktar olan 10,5 TL'nin altında kaldığından hâzineye yükletilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafıilerinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkının gözetilmesine, 21.03.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/34145, Karar No: 2018/7069, Tarih: 11.06.2018

**19. Ceza Dairesi         2015/34145 E.  ,  2018/7069 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

ŞİKAYETÇİ : ... Meslek Birliği

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜMLER : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

5846 sayılı Kanun'un, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değişik soruşturma ve kovuşturma usulünü düzenleyen 75. maddesindeki; "...71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikayete bağlıdır. Yapılan şikayetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikayet süresi içinde Cumhuriyet Başsavcılığına verilmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir...” şeklindeki düzenlemeye göre, temyiz eden meslek birliğinin şikayet ve katılma dilekçesine eklediği belge ve delillerin incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi ... Meslek Birliğinin yabancı meslek birliği ... ile "karşılıklı temsil sözleşmesi" imzaladığı, ancak suça konu yabancı eserlerin hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişilerin şikayet ve temsil haklarını, adı geçen Meslek Birliğine devrettiklerine dair hukuken geçerli ve yeterli belgeleri kanuni süresi içinde dosyaya sunamadığı, mahkemece şikayetçi Meslek Birliğine katılan sıfatı verilmesinin de kanun yoluna başvurma hak ve yetkisi kazandırmayacağı anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddesi uyarınca, tebliğnameye aykırı olarak, şikayet eden Meslek Birliğinin TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 11.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2299, Karar No: 2012/5339, Tarih: 27.04.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/2299 E.  ,  2012/5339 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vasinin değiştirilmesine ilişkin olarak yapılan yargılamada Zile Sulh Hukuk ve Tokat Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü;

- K A R A R -

Dava, kısıtlının yerleşim yerinin değişmesine ilişkin olarak verilen yetkisizlik kararından kaynaklanmaktadır.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Zile Sulh Hukuk Mahkemesince, kısıtlının adresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik yönünde karar verilmiştir.

Tokat Sulh Hukuk Mahkemesi ise, Zile Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine izin verilmediği gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dosya kapsamından,...'in Zile Sulh Hukuk Mahkemesince 06.01.2011 tarih,2010/891 esas,2011/23 karar sayılı ilamı ile vesayet altına alındığı, o zamandan beri aynı mahkemede takip edildiği ve Türk Medeni Kanununun 412. maddesi uyarınca yerleşim yerinin değişikliğine ilişkin her hangi bir izin verilmediği, ayrıca Tokat yerleşim yeri adresinin de Tokat Özel Hayat Bakım Merkezi olduğu anlaşılmakla,Türk Medeni Kanununun 22. maddesi uyarınca bakım ve sağlık kurumuna konulmanın yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmamasına göre, uyuşmazlığın Zile Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22.(1086 sayılı HUMK.’nun 25 ve 26.) maddeleri gereğince Zile Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 27.04.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1967, Karar No: 2015/7118, Tarih: 30.04.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/1967 E.  ,  2015/7118 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca,... Mahallesi 173 ada 48 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalılar vekili Av.... ve davacı vekili Av... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu ...Mahallesi 173 ada 48 parsel sayılı taşınmazın değerlendirme tarihi olan 11.04.2013 tarihi itibarıyla belediyece düzenlenen imar planı içinde olup olmadığı (kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde veya nazım planı içinde), bu imar planının hangi tarihte onaylandığı, kısmen imar planı içinde ise ne kadarlık bölümünün bu plan dahilinde olduğu, belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup olmadığı, belediye ve diğer alt yapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hangilerinden yararlandığı, hangilerinden yararlanmadığı tek tek ayrıntılı olarak açıklanarak) yararlanma durumu, etrafının meskun olup olmadığı, belediye nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı, kullanım biçimi itibarıyla iskan amacına yönelik yapılaşma olanakları vs. gibi hususların (krokiye bağlanarak açıkça gösterilmek suretiyle) ilgili belediye başkanlığından,

2-Bilirkişi kurulu tarafından değerlendirmeye alınan zeytinin 2011, 2012 ve 2013 yılları itibarıyla ayrı ayrı kuru ve sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimine, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderlerine (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) ilişkin veri listelerinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

3-İkinci bilirkişi kurulunca hazırlanan bilirkişi raporunun ikinci sayfasının dava konusu taşınmazla ilgisi olmadığı anlaşıldığından raporun ikinci sayfasının,

Getirtilerek dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 30.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/22058, Karar No: 2013/22408, Tarih: 26.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/22058 E.  ,  2013/22408 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahibine bağlanan gelirin 5510 sayılı Kanunun 21. maddesince tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... Yapı End. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin tüm, davalılardan ... Yapı End. A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2-506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun “İşverenin sorumluluğu” başlığını taşıyan 26. maddesinin birinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya ve hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin hesaplanacak sermaye değerleri toplamının, sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere Kurumca işverene ödettirileceği belirtilmiş iken, maddede yer alan “sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” ibareleri, 21.03.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 23.11.2006 gün ve 2003/10 Esas - 2006/106 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiş, buna göre, sigortalı veya hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebileceği maddi zarar (gerçek zarar = dış tavan) tutarı ile sınırlı olan Kurumun rücu alacağı, iptal sonrasında, kanundan doğan, kendine özgü, sigortalı veya hak sahiplerinin hakkından bağımsız, basit rücu hakkına dönüşmüştür.

Şu durumda anılan madde kapsamında teselsül hükümlerine göre açılan rücu davalarında, gelirlerde oluşan artışlar istenilememeli, maddi zarar hesabı yapılmamalı, tazmin sorumlularının toplam kusur oranı, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerlerine uygulanarak hüküm kurulmalı, sorumluların sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı ödemelerin rücu alacağından düşülmesine olanak bulunmadığı gözetilmelidir.

Şu durumda anılan madde kapsamında teselsül hükümlerine göre açılan rücu davalarında, gelirlerde oluşan artışlar istenilememeli, maddi zarar hesabı yapılmamalı, tazmin sorumlularının toplam kusur oranı, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerlerine uygulanarak hüküm kurulmalı, sorumluların sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı ödemelerin rücu alacağından düşülmesine olanak bulunmadığı gözetilmelidir.

Diğer taraftan 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlığını taşıyan 21. maddesinin birinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği açıklanmıştır. Anlaşılacağı üzere, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen 506 sayılı Kanunun 26. maddesindeki ibareler, kanun koyucu tarafından 21. maddeye aynen yerleştirilmekle, buna göre, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak maddi zarar karşılaştırması yapılıp, düşük (az) olan tutar, sorumluların kusur oranı toplamına uygulanarak hüküm kurulması gerekmektedir.

506 ve 5510 sayılı Kanunlardaki farklı düzenlemeler karşısında, rücuan tazminat davalarının öncelikle yasal dayanağının saptanması zorunlu olup, bunun için de anılan 26. ve 21. maddelerin zaman bakımından uygulanması konusu irdelenmelidir. Kanunların geriye yürümesi veya yürümemesine ilişkin mevzuatımızda genel bir hüküm bulunmamakta ise de, toplum barışının temel dayanağı olan hukuka ve kanunlara karşı güveni sağlamak, kanun koyucunun keyfi davranış ve tasarruflarını önlemek için, öğretide kanunların geriye yürümemesi esası kabul edilmiştir. Buna göre özellikle hukuk güvenliği dikkate alındığında, Özel Hukuk ve Kamu Hukuku alanında kural olarak her kanun, ancak yürürlüğe girdiği tarihten sonraki zamanda meydana gelen olaylara ve ilişkilere uygulanır, o tarihten önceki zamana rastlayan olaylara ve ilişkilere uygulanmaz. Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralının istisnalarından birini, beklenen (ileride kazanılacağı umulan) haklar oluşturmaktadır. Kamu düzeni ve genel ahlaka ilişkin kurallar yönünden de kanunların geriye yürümesi söz konusudur. Yargılama hukukunu düzenleyen kanunlar da, ilke olarak geçmişe etkilidir. Şu durumda rücuan tazminat davaları bakımından; 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 01.10.2008 tarihi öncesinde gerçekleşen kaza ve olaylara uygulanmasına olanak veren bir düzenleme

bulunmadığı gibi, maddenin, yukarıda sıralanan istisnai durumlar kapsamında değerlendirilemeyeceği de açık olduğundan, 01.10.2008 gününden önce meydana gelen kaza ve olaylara 506 sayılı Kanunun 26. maddesi, anılan tarihten itibaren gerçekleşen kaza ve olaylara ise 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uygulanmalıdır.

Anılan yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde; 29.8.2009 tarihinde gerçekleşen iş kazası sonucu yaşamını yitiren sigortalının hak sahibine yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan zararın davalı işverenden rücuan alınması için açılan davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi olup, yöntemince gerçek zarar hesabı yaptırılıp yukarıdaki ilkeler kapsamında elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, anılan gereklilik yerine getirilmeksizin, ilk peşin sermaye değeri esas alınarak karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılardan ... Yapı End. A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan ... Yapı End. A.Ş.'ye iadesine, 26.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.