muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/18291, Karar No: 2014/6111, Tarih: 17.03.2014

Taraflar arasında fazla çalışma süresinin hesabı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Fazla çalışma süresinin belirlenmesinde 4857 sayılı Yasanın 66.maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin düşülmesi gerekir.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 687'inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat, 12 saatten fazla çalışmalarda ise 2 saat olarak verilmelidir.

Somut olayda; davacı işçinin haftanın 6 günü sabah 7.00- akşam 20.00 arası günde bir buçuk saat ara dinlenme ile çalıştığı kabul edilmiştir. Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre günde 12 saati aşan çalışmalarda 2 saat ara dinlenmesi düşülmesi gerekirken bir buçuk saat ara dinlenmesi düşülmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacı işçi, 08.01.2009 tarihli dava dilekçesi ile fazla çalışma ücreti alacağı olarak 2.000,00 TL talep ettiğinden hükümaltına alınan 1.190,16 TL. çalışma alacağının tamamına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken mahkemece talep edilen miktar gözardı edilerek dava dilekçesinde 100,00 TL talep edilmiş gibi alacağın 100,00 TL.lik bölümüne dava, kalan kısmına islah tarihinden itibaren faiz yürütülmüş olması isabetsiz olmuştur.

4-Davacının 03.10.2012 tarihli ıslah talebine karşılık 07.11.2012 tarihinde davalının yaptığı zamanaşımı savunması nedeniyle mahkemece resen hesaplama yapılarak zamanaşımına uğrayan fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının miktarı belirlenmiş ise de; ıslah tarihinden geriye 5 yıl gidildiğinde 03.10.2007 tarihinden önceki döneme ait zamanaşımına uğrayan fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacağının miktarı net olarak tespit edilmediği gibi ıslaha karşı zamanaşımı itirazının değerlendirilmesinde dava dilekçesinde talep edilen fazla çalışma ve genel tatil ücreti miktarının gözardı edilmiş olması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; davalının zamanaşımı savunmasının değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor olarak çıkacak sonuca göre bir karar vermelidir.

5-Ayrıca, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yıllık izin ücreti alacağının brüt 1.135,68 TL hesaplanmasına rağmen, mahkemece gerekçesiz olarak 283,92 TL yıllık izin ücreti alacağına hükmedilmiş olması da ayrı bir bozma nedenidir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 17.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4720, Karar No: 2016/7436, Tarih: 20.06.2016

**1. Hukuk Dairesi         2015/4720 E.  ,  2016/7436 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir.

Davacı, ortak murisleri...'dan kalan 3 parsel sayılı taşınmazdaki ev ve dükkanları kardeşleri olan davalılar ... ve ...r'in kiraya vermek suretiyle, 2450 parsel sayılı taşınmazdaki besihane ve evi ise diğer kardeşi olan davalı ...'in bizzat kullandığını, çekişmeli taşınmazlardan elde edilen kira gelirlerinden istifade edemediğini, davalıların kendi aralarında yaptıkları paylaşıma uygun olarak çekişmeli taşınmazların gelirlerini paylaştıklarını ileri sürerek muris ...'nın ölüm tarihi olan 04/07/2008 tarihinden dava tarihine kadar olan dönem için 5.000,00 TL ecrimisilin yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiş, 28/04/2014 tarihli dilekçesi ile ecrimisil isteğini 13.650,08 TL'ye ıslah etmiştir.

Davalılar, kardeşleri olan davacının intifadan men koşulunu yerine getirmediğinden geriye dönük ecrimisil isteyemeyeceğini, ayrıca davacının çekişmeli 3 parsel sayılı taşınmazdaki bir adet dükkanı kiraya vermek suretiyle kullandığını bildirip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, intifadan men koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 3 ve 2450 parsel sayılı taşınmazların tarafların ortak murisi .... üzerine kayıtlı olduğu, muris Semiha'nın 04/07/2008 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davalılar ..., ..., ... ve ... ile davacı ...'yu bıraktığı, 14/02/2014 tarihli fen bilirkişi raporu uyarınca çekişme konusu 3 parsel sayılı taşınmazdaki binanın zemin katında birbirinden bağımsız 3 adet dükkan ile birinci katında biri 2+1 ve diğeri 3+1 olmak üzere iki adet daire bulunduğu, 2450 parselin tapuda tarla vasfında kayıtlı olduğu ancak 14/02/2014 tarihli fen bilirkişi raporu ve ekli kroki uyarınca 17169 m2 alana sahip taşınmazın A harfi ile gösterilen 12410 m2'sinin tarla, B harfi ile gösterilen 4484 m2'sinin meyvelik, C harfi ile gösterilen 125 m2'sinin ahır, D harfi ile gösterilen 60 m2'sinin samanlık ve E harfi ile gösterilen 90 m2'sinin ev niteliğinde olduğu sabittir.

Hemen belirtilmelidir ki, dava konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

Somut olaya gelince, dava konusu 3 parsel sayılı taşınmazdaki binada bulunan 3+1 daireyi davalı ...'in 2+1 daireyi ise diğer davalı ...'nin bizzat kullandıktan sonra kiraya vermek suretiyle kullandıkları taşınmaz üzerindeki iki adet dükkanın davalılar ....tarafından kiraya verilmek suretiyle kullanıldığı, bir adet dükkanın ise 2009 ya da 2010 yıllarında davacı tarafından 1 yıllığına kiraya verilmek suretiyle kullanıldıktan sonra davalılar tarafından kullanımının engellendiği ve halen boş olduğu, dava konusu 2450 parsel sayılı taşınmazın ise diğer davalı ... tarafından bizzat kullanıldığı, 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde iki adet daire ile üç adet dükkanın kiraya verilmesi nedeniyle hukuksal semere elde edilen yerlerden, 2450 parsel sayılı taşınmazın 4484 m2'lik kısmının ise meyvelik vasfında olması nedeniyle doğal ürün veren yerlerden olduğu ve intifadan men koşulunun istisnaları arasında yer aldığı anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca, davacı lehine, davalılar...tarafından kiraya verilmek suretiyle kullanılan 3 parsel sayılı taşınmazdaki iki adet daire ve iki adet dükkan ile davalı ... tarafından kullanılan 2450 parsel sayılı taşınmazın meyvelik bölümü üzerinden hesaplanacak ecrimisile hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Davacı vekilinin temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5650, Karar No: 2010/11664, Tarih: 20.10.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/5650 E.  ,  2010/11664 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Davacı vekili tarafından hasımsız olarak açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

İflasın ertelenmesi talebinde bulunan vekili, market, lokanta ve benzeri işlerle iştigal eden müvekkilinin ülkedeki genel ekonomik durgunluk nedeniyle borca batık hale geldiğini, iyileştirme projesinde öngörülen somut tedbirlerin uygulanmasıyla borca batıklıktan kurtulabileceğini belirterek müvekkilinin bir yıl süreyle iflasın ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, küresel kriz öncesi borca batık duruma düşen şirketin sermaye artırımı sağlamadan borca batıklıktan kurtulmasının mümkün olmadığı, iyileştirme projesinin dayanağı olan soda tesislerinin satışının gerçekleşmediği, arttırılan sermayenin ödenmediği, şirket ortağının ipotekli taşınmazının satışının sermaye artırımı olarak kabul edilemeyeceği, zira şirketin acilen nakit girişine ihtiyacı bulunduğu, ipotek alacaklısına giden paranın bu ihtiyacı karşılayamayacağı, şirketin ticari defterleri ile harcama belgelerini defalarca şirket vekiline tebliğ edilmesine rağmen kayyımlara vermediği, dolayısıyla kayyımın denetiminden kaçınıldığı, şirketin faaliyet gösterdiği yerin bir bölümünün satıldığı, diğer bir bölümünün kiraya verildiği, bu işlemlerde kayyıma bilgi verilmediği, şirketin faaliyette bulunmadığı, kazanç sağlamadığı sürece borçlarını ödeyemeyeceğinin açık olduğu belirtilerek iflasın ertelenmesi talebinin reddine, şirketin iflasına karar verilmiş, hüküm dilekçi şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 20.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8310, Karar No: 2014/10790, Tarih: 10.06.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/8310 E.  ,  2014/10790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/01/2014

NUMARASI : 2013/196-2014/23

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı, davalının kendisi hakkında bonoya dayalı olarak Manavgat 2. İcra Müdürlüğü'nün 202/2454 sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, takip dayanağı bonodaki imzanın kendisine ait olmadığını, icra hukuk mahkemesi nezdinde de imzaya ve borca itiraz etmişlerse de, yapılan yargılama sonucu alınan raporun hatalı ve yanlış olup Adli Tıp Kurumu' ndan alınan bir rapor olmadığını, bonodaki imza kendisine ait olmadığından takip alacaklısına borcunun olmadığını belirterek, davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine %20 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili duruşmada, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, Manavgat İcra Hukuk Mahkeme' sinin 2013/296 E. - 2013/139 K. numaralı dava dosyasında davacının davalı M.. A..'a yönelik imza ve borç itirazı konusunda yapılan yargılamada 30/01/2013 tarihli Antalya Polis Kriminal Labarotuvarı' ndan rapor alınmış olduğu, sözkonusu raporun hüküm vermeye elverişli, eksiksiz ve tutarlı olduğu, bu rapora göre bono üzerindeki imzanın borçlu davacı M.. M..' ya ait olduğu tespit edildiğinden yargılamanın gereksiz yere uzamaması için başka bir inceleme ve araştırmaya gerek görülmeksizin çıplak gözle dahi imza benzerliğinin tespit edildiği gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, senette tahrifat olduğu iddia edildiği halde, Manavgat İcra Hukuk Mahkeme' sinin 2013/296 E. - 2013/139 K. numaralı dava dosyasından alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, Manavgat İcra Hukuk Mahkemesi dar yetkilidir ve icra mahkemesince verilen kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Bu mahkemede yapılan bilirkişi incelemesi genel yetkili mahkemede kesin delil olarak kabul edilemeyeceğinden, bu bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilemez. Bu durumda geniş yetkili olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılan menfi tespit davasında senet üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 10.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11, Karar No: 2021/4024, Tarih: 04.05.2021

**8. Hukuk Dairesi         2021/11 E.  ,  2021/4024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Galle Fazlasına Müstehak Vakıf Evladı Olduğunun Tespiti

İLK DERECE

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 10. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda İstanbul Anadolu 10. Asliye Hukuk Mahkemesi hükmüne karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması sonunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, bu kez Bölge Adliye Mahkemesi kararının Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 04.05.2021 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden taraftan gelen olmadı. Karşı taraftan ... Vakıf mütevellisi ... geldi. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Dava dilekçesinde, davacının ... ... namı ile meşhur ... ... ... Vakfı'nın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istenmiş; Mahkemece, kesin hüküm nedeni ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın reddine dair İlk Derece Mahkemesince verilen karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacı vekili tarafından istinaf isteminin esastan red kararı temyiz edilmiştir.

04.06.1958 tarihli ve 15/6 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk hukukunu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir.

Dava, ... vakfın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

5737 sayılı ... Kanunu'nun 3.maddesine göre, ... vakıf mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulmuş olan yönetimi vakfedenlerin soyundan gelenlere şart edilmiş ve bu kişiler tarafından; mazbut vakıf ise bu kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek ... ile mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve 2762 sayılı ... Kanunu gereğince ... Genel Müdürlüğü'nce yönetilen ... olarak tanımlandıktan sonra, aynı Kanun'un 6. ve 7. maddelerinde ise mazbut vakıfların ... Genel Müdürlüğü tarafından yönetilip temsil edileceği hükme bağlanmıştır.

Vakıflarla ilgili açılan davalarda yetkili mahkeme belirlenirken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda iki ayrı düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Vakıflarla ilgili açılan davalarda yetkili mahkeme belirlenirken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda iki ayrı düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Kesin yetki kuralının öngörüldüğü 14/2.madde de, özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, mevcut bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu bu özel ve sınırlı hal dışında kesin yetki kuralının mevcut olmadığı, maddede düzenlenen yetkinin, kesin nitelikte olup kamu düzenine ilişkin olduğundan Mahkemece yargılamanın her safhasında re'sen dikkate alınması gerekmektedir.

Kesin yetki kuralı dışındaki genel yetkili mahkeme ise, 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 9.maddesini karşılayan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6. maddesinde düzenlenmiş buna göre; yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Ayrıca aynı Kanunun 19/4. maddesine göre de yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir. Hakim doğrudan (re'sen) yetkisizlik kararı veremez.

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 51. maddesinde; tüzel kişinin yerleşim yerinin, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yer olduğu hükme bağlanmıştır. İntifa haklarının (tevliyet, sükna ve galle) tespit ve tahsili için; ... ... aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, vakfın yerleşim yeri (kurulduğu yer); mahkemeleri kesin yetkilidir.

Dava konusu vakıf, mülga 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin yürürlük tarihinden önce kurulmuş ve yönetimi vakfedenin soyundan gelenlere şart edilmiş vakıf yani “... vakıf"tır. Dosyada bulunan ve ... Genel Müdürlüğü'nden gelen belgelerde dava konusu ... vakfın İstanbul'da (İstanbul Adliyesi yargı çevresinde) kurulu olduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda dava, ilk önce İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesine açılmış olup, ... Genel Müdürlüğü vekilinin yetki itirazı üzerine İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiş, tarafların temyiz etmemesi üzerine kesinleşen yetkisizlik kararı üzerine İstanbul Anadolu 10. Asliye Hukuk Mahkemesince işin esası incelenerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda dava, ilk önce İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesine açılmış olup, ... Genel Müdürlüğü vekilinin yetki itirazı üzerine İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiş, tarafların temyiz etmemesi üzerine kesinleşen yetkisizlik kararı üzerine İstanbul Anadolu 10. Asliye Hukuk Mahkemesince işin esası incelenerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114. maddesi gereği yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olup, dava şartlarının 115.madde gereği yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Yine aynı Kanunun 19. maddesi gereği yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorunda olduğu hükme bağlanmıştır. HMK’nin 23/2. maddesi gereğince İstanbul 20. Asliye Hukuk Mahkemesinin vermiş olduğu yetkisizlik kararı kanun yolu incelemesinden geçmeden kesinleşmekle gönderilen mahkemeyi bağlamaz. Bu durumda mahkemece, vakfın merkezi (kurulu olduğu yer) İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olması sebebi ile yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilip hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenlerle yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (4.) Hukuk Dairesinin 05.11.2020 tarihli ve 2018/2113 Esas, 2020/1056 Karar sayılı istinaf isteminin esastan reddine dair kararının KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmünün 6100 sayılı HMK'nin 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre şimdilik diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, HMK'nin 373/1.maddesi gereği kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (4.) Hukuk Dairesine, dosyanın ise ilk derece mahkemesi İstanbul Anadolu 10. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 04.05.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.