muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/4010, Karar No: 2012/5865, Tarih: 10.10.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/4010 E.  ,  2012/5865 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davacının davalı kooperatife üyelik devri yoluyla ortak olduğunu ve bunun yönetime bildirildiğini ve fakat 24.02.1999 tarih 450 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklığın devralındığı . ... hissesine haciz konulduğundan devir işleminin yapılmamasına karar verildiğini, kooperatife defalarca başvurularak eski üyenin aidat borçlarını bildirmesinin istendiğini, davacının ortak olmadığı gerekçesiyle bu talebin reddedildiğini, kooperatifin, davacının ödeme talebini kabul etmeyerek alacaklı temerrüdüne düştüğünü, bu nedenle de gecikme faizi veya herhangi bir tazminat isteme hakkını kaybettiğini, daha sonra davacının 382 numaralı ortak olarak kooperatife kaydının yapıldığını, kooperatife hiçbir borçları bulunmadığını, aynı daireye ilişkin daha önce açılan davada 1.910,37 TL aidat borcu olduğunun tespit edilmesi üzerine bu borcun icra dosyasına yatırıldığını, buna rağmen davalının tapu devri işlemini yapmadığını ileri sürerek, kooperatife borçlu olup olmadıklarının tespiti ile varsa borcun mahkeme veznesine depo ettirilmesinden sonra davalı adına olan tapunun iptali ile davacı adına tahsisen tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının aidat borcu bulunduğunun tespiti halinde tapu iptali ve tescil talebinin reddedilmesi gerektiğini, mahkeme aksi yönde karar verdiği takdirde açılan davaya kooperatifin sebebiyet vermemesi nedeniyle yargılama giderleri ve vekalet ücreti alacağının davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, iş bu davanın öncelikle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış olduğu ve mahkemece HUMK'nun 13.maddesine göre taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verildiği, bu yetkinin kesin yetki kuralı olduğu ve fakat davacının, taşınmaza ilişkin olarak açtığı tapu iptali ve tescil davasının,kooperatif ortaklığına dayandığı, taraflar arasında ortaklık ilişkisinin bulunduğu konusunda ihtilaf bulunmadığı, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HUMK'nun 17.maddesi ve dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 14.maddesi uyarınca üye ile kooperatif arasında görülen iş bu davada, kooperatifin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olduğu, ticaret sicil kaydına göre, kooperatif adresinin ... ilçesinde bulunduğu, eski HUMK'nun 17.maddesinde ve yeni HMK'nun 14.maddesinde düzenlenen kesin yetki kuralının daha özel nitelikli olduğu ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğuna ilişkin

kuralı ile çatışması halinde tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkisinin kabul edilmesinin gerektiği gerekçesiyle, yetkisizlik kararı verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kooperatif adına olan daire tapusunun iptali ve davacı ortak adına tescili istemine ilişkindir.

Yetkisizlik kararı veren mahkeme, yetkisizlik kararında dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesine karar vermekle yetinir. Dava dosyasını re’sen yetkili mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesi ve davaya bu mahkemede devam edilebilmesi için, HUMK’nun 193. maddesine göre yetkisizlik kararının kesinleştiği tarihten itibaren 10 günlük hak düşürücü süre içerisinde davacının kararı veren mahkemeye veya yetkili mahkemeye dilekçe ile başvurarak masraflarını da yatırmak suretiyle bu hususta tebligat yaptırması gerekir. Bu yasal gerekliliğin yerine getirilmemesi durumunda mahkemece re’sen davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Somut olayda, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 20.01.2011 tarihli, 2011/38 Esas ve 2011/21 Karar sayılı kararı 28.02.2011 tarihinde kesinleştiği halde, davacı 20.04.2011 tarihinde ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verdiği dilekçe ile dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkeme'sine gönderilmesi isteğinde bulunmuştur. Yetkisizlik kararının kesinleştiği gün ile başvuru günü arasında karar tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nun 193. maddesinde belirtilen 10 günden fazla süre geçtiğinden, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 10.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3856, Karar No: 2017/13144, Tarih: 18.10.2017

**8. Hukuk Dairesi         2017/3856 E.  ,  2017/13144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın Kaldırılması ve Tahliye

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davalı borçlu vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine kira alacağı ve tahliye istemli olarak başlatılan icra takibine davalı borçlunun itirazı üzerine davacı icra mahkemesinden itirazın kaldırılması ve tahliye isteminde bulunmuş mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş karar davalı borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı alacaklı, 01/11/2009 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli yazılı kira sözleşmesine dayanarak 07/01/2015 tarihinde başlattığı icra takibi ile toplam 88.971,00 TL kira ve 10.673,00 TL işlemiş faiz alacağının tahsilini talep etmiş, davalı borçlu süresinde verdiği itiraz dilekçesi ile; alacaklı taraf ile aralarında imzalanmış herhangi bir kira akdi bulunmadığını, bu sebeple dosya alacaklısına kiradan doğmuş borçlarının bulunmadığını, borcun tamamına itiraz ettiklerini, ....’nin kiracısı olduklarını belirterek açıkça imzaya ve borca itiraz etmiştir.

İİKnun 269/2 maddesinde ''borçlu itirazında kira akdini ve varsa buna ait sözleşmedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmezse akdi kabul etmiş sayılır '', İİKnun 269/b maddesinde de “Borçlu itirazında kira akdini ve varsa mukavelenamede kendisine izafe olunan imzayı reddettiği takdirde alacaklı; noterlikçe re’sen tanzim veya imzası tastik edilmiş bir mukavelenameye istinat ediyorsa merciden itirazın kaldırılmasını ve ihtar müddeti içinde paranın ödenmemesi sebebiyle kiralananın tahliyesini istiyebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Davalı borçlunun 15/01/2015 tarihli itiraz dilekçesinde yer alan “alacaklı taraf ile aramızda imzalanmış herhangi bir kira akdi bulunmamaktadır” beyanı İİKnun 269/2. maddesi uyarınca açıkça imzaya itiraz niteliğinde olup uyuşmazlığın çözümü yargılamayı gerektirir. Bu nedenle dar yetkili icra mahkemesi uyuşmazlık hakkında karar veremez. Mahkemece uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yargılamaya devam edilerek işin esası hakkında karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, davalı borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün İİKnun 366. ve 6100 sayılı HMKnun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMKnun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca İİKnun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve peşin harcın temyiz edene iadesine, 18.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4066, Karar No: 2021/10123, Tarih: 08.06.2021

**1. Ceza Dairesi         2019/4066 E.  ,  2021/10123 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN

ÇOCUK : ...

MAKTUL : ...

KATILANLAR : ..., ..., ..., ..., ...

SUÇLAR : Kasten öldürme, nitelikli yağmaya teşebbüs, nitelikli kasten yaralama, basit yaralama, birden fazla kişi tarafından birlikte silahla tehdit, mala zarar verme, hakaret,

HÜKÜMLER : 1-Sanık ... hakkında

a-) Nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan TCK'nin 149/1-c, 35/2, 53. maddeleri uyarınca 5 yıl 6 ay hapis cezası,

b-) ...'a karşı kasten öldürme suçundan TCK'nin 81, 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası,

c-) ...'a karşı mala zarar vermek suçundan TCK'nin 151/1, 53. maddeleri uyarınca 6 ay hapis cezası,

d-) ...'a karşı nitelikli yaralama suçundan TCK'nin 86/1, 86/3-e, 87/2-b-son, 53. maddeleri uyarınca 9 yıl hapis cezası,

e-) ... ve ...'a karşı silahla tehdit suçundan TCK'nin 106/2-a-c, 43, 53. maddeleri gereğince 2 yıl 13 ay 15 gün hapis cezası,

f-) ... ve ...'a karşı hakaret suçundan CMK'nin 223/2-b maddesi uyarınca beraat,

g-) ... ve ...'a karşı basit yaralama suçundan beraat,

2- Sanık ... hakkında; ... ve ...'a karşı, basit yaralama suçundan CMK'nin 231/5 maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması,

3- Katılan sanık ... hakkında sanık ...'a karşı basit yaralama ve silahla tehdit suçundan CMK'nin 223/2-b maddesi uyarınca beraat,

4- Sanık ... hakkında;

a-) ...'a karşı kasten öldürmeye yardım etme suçundan CMK'nin 223/2-b maddesi uyarınca beraat,

b-) ...'a karşı basit yaralama suçundan CMK'nin 223/2-b maddesi uyarınca beraat,

c-) ...'a karşı mala zarar verme suçundan CMK'nin 223/2-b maddesi uyarınca beraat,

5- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında; ...'a karşı kasten öldürme suçundan CMK'nin 223/2-b maddesi uyarınca beraat,

6- Sanık ... hakkında ...'a karşı kasten yaralama suçundan CMK'nin 231/5 maddesi uyarınca hükmün

açıklanmasının geri bırakılması

TEMYİZ EDENLER : Sanık ... müdafii, Katılan sanıklar ... ve ... müdafii, Katılan ... vekili

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Dosya incelendi;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Sanık ... hakkında maktul ...'a karşı silahla tehdit, mağdur ...'e karşı mala zarar verme, sanık ... hakkında mağdur ...'e karşı kasten yaralama, suça sürüklenen çocuk ... hakkında mağdur ...'ya karşı basit yaralama suçlarından dolayı açılan kamu davasında her hangi bir karar verilmemiş ise de, mahal mahkemesince her zaman bu konuda hüküm kurulması mümkün görülmüştür.

2- Sanık ... hakkında mağdurlar ... ve ...'e karşı kasten yaralama suçundan dolayı 5271 sayılı CMK'nin 231/5 maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar aynı Kanunun 231/12 maddesi uyarınca, itiraz yasa yoluna tabi olduğundan mahallinde değerlendirilmek üzere inceleme dışı bırakılmıştır.

2- Sanık ... hakkında mağdurlar ... ve ...'e karşı kasten yaralama suçundan dolayı 5271 sayılı CMK'nin 231/5 maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar aynı Kanunun 231/12 maddesi uyarınca, itiraz yasa yoluna tabi olduğundan mahallinde değerlendirilmek üzere inceleme dışı bırakılmıştır.

3- Sanık ... hakkında mağdur ...'e karşı basit yaralama ve tehdit suçlarından kurulan beraat hükmü ile sanık ... hakkında mağdur ...'e karşı basit yaralama suçundan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair hükümler taraflar yada Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmediği anlaşıldığından, bu hükümler tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak inceleme dışı bırakılmıştır.

4- Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ... hakkında mağdur ...'ya karşı nitelikli yağmaya teşebbüs, mala zarar verme, mağdurlar ... ve ...'ya karşı nitelikli tehdit suçlarının, maktul ...'a öldürme ve mağdur ...'ya karşı eylemlerinin sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde nitelikli yağmaya teşebbüs, mala zarar verme ve nitelikli tehdit suçlarının niteliği tayin ve takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip reddedilmiş, sanık ... hakkında mağdurlar ... ve ...'e karşı kasten yaralama, mağdurlar ... ve ...'ya karşı hakaret, sanık ... hakkında maktule karşı kasten öldürmeye yardım etme, mağdur ...'e karşı mala zarar verme, mağdur ...'ya karşı basit yaralama, suça sürüklenen çocuk ... hakkında maktule karşı kasten öldürme suçlarından 5271 sayılı CMK'nin 223/2-b maddesi uyarınca atılı suçları işlemedikleri gerekçeleri gösterilerek beraatlerine karar verilmiş, verilen hükümlerde bozma ve düzeltme nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmediğinden, sanık ... müdafinin temyiz dilekçesi ve duruşmalı incelemedeki eksik incelemeye, meşru müdafaada sınırın aşıldığına, haksız tahrik ve takdiri indirim hükümlerinin uygulanması gerektiğine, katılan sanıklar ... ve ... vekilinin sanıklar ..., ... ve suça sürüklenen çocuk ... haklarında verilen beraat kararlarının hatalı olduğuna, tasarlayarak ve canavarca hisle öldürüldüğüne, vekalet ücreti verilmesi gerektiğine, katılan ... vekilinin sanık ...'in öldürme suçunu tasarlayarak işlediğine, hakaret suçundan ceza alması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddiyle;

A- Sanık ... hakkında mala zarar verme, mağdurlar ... ve ...'ya karşı nitelikli tehdit suçlarından kurulan mahkumiyet, sanık ... hakkında mağdurlar ... ve ...'e karşı kasten yaralama, mağdurlar ... ve ...'ya karşı hakaret, sanık ... hakkında maktule karşı kasten öldürmeye yardım etme, mağdur ...'e karşı mala zarar verme, mağdur ...'ya karşı basit yaralama, suça sürüklenen çocuk ... hakkında maktule karşı kasten öldürme suçlarından kurulan beraat hükümlerinin yapılan temyiz incelemesinde, hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye uygun olarak ONANMASINA,

B- Sanık ... hakkında mağdur ...'ya karşı nitelikli yağmaya teşebbüs suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesinde;

Gerekçede sanığın mağdurun iş yerinde yağma suçunu işlediği belirtildiği halde hükümde sanığın TCK'nin 149/1-d maddesi yerine maddi yazım hatası yapılarak TCK'nin 149/1-c maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenden dolayı 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK’un 322. maddesi gereğince, hükmün ilgili fıkrasındaki "TCK'nin 149/1-c" ibaresinin "TCK'nin 149/1-d" şeklinde değiştirilmek suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

C- Sanık ... hakkında maktul ...'a karşı kasten öldürme, mağdur ...'ya karşı nitelikli kasten yaralama suçundan kurulan hükümlerin incelemesinde;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; 17/03/2015 tarihinde öğlen sıralarında maktule ait markete gelen sanık ...'in markette bulunan mağdur ...dan para ve sigara istediği, ...'nın bu isteği kabul etmemesi üzerine ...'ya tokatla vurduğu, sesler üzerine ...'nın markete gelip ...'e "ne yapıyorsun?" demesi üzerine ...'in market vitrinini ve market önünde bulunan ekmek dolabının camlarını kırdığı, dışardaki eşyaları döküp kırdığı, park halinde bulunan maktule ait aracın camlarını kırıp kaportasına zarar verdiği ve marketten ayrıldığı, bir süre sonra da yağma eylemini gerçekleştirememenin hırsı ile kimliği tespit edilemeyen arkadaşları ile birlikte ... ve ... markette iken tekrar geldiği, bu sırada da maktulün bankadan gelmiş ve evinde olduğu, sanığın marketin önüne gelerek kuru sıkı olduğu atık mermi kovanlarından anlaşılan bir silah ile önce sözle tehditlerde bulunduğu ve sonrada markette doğru tehdit amaçlı iki kere kuru sıkı silahla ateş etmek suretiyle katılanlar ... ve ...'yı silahla tehdit ettiği, ertesi gün bir gün önce yaşanan olayların etkisi ve yağma suçunu işleyememekten duyduğu infialle markete tekrar gittiği, maktulle bir süre tartıştığı, sonrasında ikametine gidip bıçak getirerek maktule "seni öldüreceğim" deyip bıçaklamaya başladığı, mağdur ...'nın sanık ile maktulün arasına girmesine rağmen maktulü daha rahat öldürebilmek için mağdur ...'yı da bıçakladığı, sanığın bıçak darbeleri sonucu maktulün öldüğü, mağdur ...'nın da hayati tehlike geçirecek ve dalak çıkartılması sonucu organ kaybı oluşacak şekilde yaralandığının anlaşıldığı olayda;

a- Sanığın 17.03.2015 tarihinde maktule ait marketten para ve sigara istediği ancak mağdur ...'nın vermediği, mağdura tokat attığı ancak mağdurun yine sanığın istediklerini vermediği, sanığın işlemek istediği yağma suçunun teşebbüs aşamasında kaldığı, bunun sonucunda ertesi gün markete gidip bir gün önce işleyemediği yağma suçundan dolayı oluşan infialle maktulü öldürdüğü, bu nedenle sanığın TCK'nin 82/1-i maddesi uyarınca cezalandırılması yerine, vasıfta yanılgıya düşülmek suretiyle yazılı şekilde TCK'nin 81. maddesi uyarınca hüküm kurulması,

b- Sanığın maktulü bıçaklarken araya giren mağdur ...'yı da bıçaklamak suretiyle mağdurun hayati tehlike geçirmesine, dalak çıkartılması sonucu organ kaybı oluşturacak şekilde yaralanmasına neden olduğu, sanığın mağdura yönelik kastının da öldürmeye yönelik olduğu anlaşıldığı halde, sanık hakkında vasıfta yanılgıya düşülmek ve kastının bölünmesi suretiyle yazılı şekilde nitelikli kasten yaralama sonucu hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafii, katılanlar ... ve ... vekili ile katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sanık ... hakkında mağdur ...'ya karşı kurulan hükme yönelik aleyhe temyiz bulunmadığından CMUK'un 326/son maddesi gereğince ceza miktarı itibariyle kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla, öldürme suçu açısından re'sen de temyize tabi hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA, sanık ... hakkında bozma gerekçesi ile tutuklu kaldığı süre dikkate alınarak sanık müdafinin tahliye talebinin REDDİNE, 08/06/2021 gününde oy birliği ile karar verildi.

08/06/2021 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukat ...'ın yokluğunda 10/06/2021 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2012/33788, Karar No: 2014/33588, Tarih: 11.11.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/33788 E.  ,  2014/33588 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : TEKİRDAĞ İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/08/2012

NUMARASI : 2010/248-2012/189

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalı şirkete ait balık lokantası işyerinde aşçı kadrosunda 05/08/2006-02/08/2010 tarihleri arasında çalıştığını hiçbir gerekçe gösterilmeden iş akdinin sona erdirildiğini, ücretinin aylık net 750,00 TL olduğunu belirterek tazminat ve işçilik alacaklarını istemiştir.

Davalı vekili, duruşmada ki beyanında davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararı süresi içerisinde davacı ve davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

ESAS NO : 2012/33788

KARAR NO : 2014/33588

ESAS NO : 2012/33788

KARAR NO : 2014/33588

4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır. (Yargıtay 9.HD. 23.9.2008 gün 2007/27217 E, 2008/24515 K.).

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.