muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/4985, Karar No: 2012/106, Tarih: 17.01.2012

**22. Hukuk Dairesi         2011/4985 E.  ,  2012/106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çorum İş Mahkemesi

TARİHİ : 22/06/2010

Davacı vekili, müvekkilinin ilaç mümessili olup Çorum 'da ikamet ettiği ve Çorum 'daki doktor ve eczanelerle çalıştığını, davacının iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkili ...İlaç San. A.Ş' nin merkezinin Türkiye Ticaret sicil Gazetesi'nde tescil ve ilan edilmiş olan Kadıköy- İstanbul adresi olduğunu, davalı şirketin organizasyon yapısının merkez ve merkeze bağlı bölge müdürlüklerinden oluştuğunu, davacının da bu bölge müdürlüklerinden birisi olan " Karadeniz Bölge İrtibat Bürosu " kadrosunda olduğunu, bu işyerinin adresinin Samsun olduğunu, davacının iş sözleşmesi süresince çalıştığı işyerinin burası olduğunu, bu nedenle genel yetkili mahkeme olan Kadıköy İş Mahkemelerinin yanında, özel yetkilendirilmiş mahkemenin de yasanın hükmü karşısında Samsun İş Mahkemeleri olduğunu, haksız  açılan  davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davalı işverenin ve işyerinin Samsun ilinde bulunduğu, buna göre  mahkemenin davalı işveren aleyhine açılan iş bu işe iade davasına bakmakta yetkisiz olup, yetkili mahkeme  Samsun İş Mahkemesi olduğundan yetkisizlik kararı verilmiştir.

Davacı vekili tarafından karar temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir.

Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca gerçek kişi yönünden “Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir”. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh sayılması gerekir. Aynı kanununun 49. maddesi uyarınca da, “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Bu yer de genelde merkezin bulunduğu yerdir.

Türk Medeni Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca gerçek kişi yönünden “Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir”. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh sayılması gerekir. Aynı kanununun 49. maddesi uyarınca da, “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Bu yer de genelde merkezin bulunduğu yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı yer, bir başka anlatımla işyeri tanımına 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda yer verilmemiştir. İşyerini tanımına 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde yer verilmiştir. Buna göre “İşveren  tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.” Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı kanunun 5. maddesinin son cümlesi gereğince söz konusu düzenlemeyi geçersiz kılar. Bu düzenleme emredici bir kuraldır.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

5521 sayılı İş Mahkemelerinin iş uyuşmazlıkları ile ilgili bu düzenlemesi yanında bazı maddi hukuk kuralları öngören yasalarda hangi iş mahkemelerinin yetkili olduğu açıkça düzenlenmiştir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

5521 sayılı İş Mahkemelerinin iş uyuşmazlıkları ile ilgili bu düzenlemesi yanında bazı maddi hukuk kuralları öngören yasalarda hangi iş mahkemelerinin yetkili olduğu açıkça düzenlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 79. maddesinde komisyon kararı ile iş güvenliği yönünden işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararına karşı işverenin yerel iş mahkemesinde itirazda bulunacağı, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 28. maddesinde uluslararası kuruluşa üyeliğin iptali davasında sendika veya konfederasyon merkezinin bulunduğu iş mahkemesinde, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca iş kolu istatistiklerine itirazın Ankara İş Mahkemesi’nde, aynı yasanın 15. maddesinde sendika yetki çoğunluğu tespitine dair kararlara itirazın ve keza 16. maddede Toplu İş Sözleşme hükümsüzlüğü, 46. madde gereği uygulanmakta olan bir grev ve lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespiti, 47. madde gereği grev ve lokavtın durdurulması, 51/4 maddesi uyarınca grevin sona erdirilmesi, 60. madde uyarınca Toplu İş Sözleşmesinin yorumu istemlerinin işyerinin bağlı olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede açılacağı belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davalı şirketin organizasyon yapısının merkez ve merkeze bağlı bölge müdürlüklerinden oluştuğu, davacının da bu bölge müdürlüklerinden birisi olan " Karadeniz Bölge İrtibat Bürosu" kadrosunda olduğu, bu işyerinin adresinin de Samsun olduğu dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden anlaşılmakta ise de, davacı davalı şirketin Samsun Bölge Müdürlüğü’ne bağlı olarak  Çorum merkez ve ilçelerinde  çalıştığını ileri sürmüştür. Davacının bağlı bulunduğu bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesi yetkili olmayıp, işini fiilen yaptığı yer mahkemisi yetkilidir. Mahkemece davacının işini fiilen yaptığı yer konusunda gerekli araştırma yapılmalı, taraf delilleri toplanmak suretiyle sonucuna göre yetki konusunda bir karar verilmelidir. Yetki konusunda eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması hatalı olmuştur, eksik inceleme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17/01/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4775, Karar No: 2015/9195, Tarih: 14.09.2015

**11. Hukuk Dairesi         2015/4775 E.  ,  2015/9195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/05/2014

NUMARASI : 2012/46-2014/86

Taraflar arasında görülen davada Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 06/05/2014 tarih ve 2012/46-2014/86 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesi delaletiyle uygulanması gereken HUMK'nın 3156 sayılı Kanun ile değişik 438/1 maddesi hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddiyle incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin "Ç." ibaresini yayınladığı dergilerde kullandığını, anılan ibare üzerinde önceki kullanıma dayalı hakkının bulunduğunu, "çevre koruma" ifadesinin kısaltılması olan "Ç." kelimesinin herkesin kullanımına açık bir ibare olduğunu, kimsenin tekeline verilemeyeceğini, ticaret alanında amaç bildirdiğini ileri sürerek 2010/01702 sayılı "Ç." markasının hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin anılan markayı 2002 yılından beri kullandığını, ibarenin amaç belirtmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, "Ç." ibaresinin tescil kapsamındaki hizmetler yönünden doğrudan tanımlayıcı veya ticarette meslek adı veya yaygın bir ad olarak kullanıldığının kabulüne imkan bulunmadığı, bu anlamda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, ancak; davacının ilk defa 2007 yılı Mayıs ayında dergi basım yayım faaliyetine başladığı, Haziran 2007 sayısından itibaren "Ç." ibaresini dergi ve diğer çevre faaliyetlerinde kullandığı, davalının ise ilk defa Ocak-Şubat-Mart 2010 tarihli dergide "Ç." ibaresine yer verdiği, "Ç. Çevre Koruma Hizmetleri Basım Tic. Ltd. Şti." adına bir kısım belgeler sunulmuş ise de, bu şirketle davalı şirket arasında bir halefiyet ilişkisi ve ticaret unvanı ya da fiili kullanımdan kaynaklanan hakların davalı şirkete intikal ettiğinden söz edilemeyeceği, ticaret unvanı tescili ve kullanımının bir an için davalı şirkete intikal ettiği kabul edilse dahi, salt bu kullanımın markasal kullanım olarak kabulüne imkan olmadığı, 556 sayılı KHK'nın 8/3. maddesinde belirlenen fiili markasal kullanım haklarının önüne geçmeyeceği, davacının 556 sayılı KHK'nın 8/3. maddesi kapsamında önceye dayalı fiili kullanımla "Ç." ibaresi üzerinde hak sahipliğini elde ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2010/01702 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, taraf vekillerinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenlerden ayrı ayrı alınmasına, 14/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13289, Karar No: 2013/1360, Tarih: 06.02.2013

**1. Hukuk Dairesi         2012/13289 E.  ,  2013/1360 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 17. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/02/2012

Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi,yıkım ve ecimisil davası sonunda yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi,  Tetkik Hakimi  raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava; çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi, yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece; elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerinin reddine, ecrimisil isteğinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu tarla vasfındaki, 4.704 m2 yüzölçümündeki 108 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın 01/11/1949 tarihli, tesis kadastrosu ile Mustafa bini Abdurrahman Vakfı adına tescil edildiği, anılan taşınmaz vakıf adına kayıtlı iken 28/05/1993 tarihli, tapu tahsis belgesine dayalı olarak bir katlı yığma bina vasfı ile  dava dışı Yakup Demir mirasçılarına zilyetliğinin devredildiği, devamında da  tapu tahsis belgeli taşınmazın 07/01/1994 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile davalıya devredildiği  anlaşılmaktadır.

Davacı Vakıf; kayden maliki bulunduğu 108 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın 208 m²'lik bölümüne  davalının haklı ve geçerli bir neden olmaksızın yapılaşmak suretiyle müdahale ettiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır..

Davalı savunmasında, çekişme konusu taşınmazın bir bölümü  yönünden dava dışı  Yakup Demir mirasçılarına davacı idarece tapu tahsis belgesi ile verildiğini, Yakup Demir mirasçılarından da satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak satın aldığını belirterek davaya karşı çıkmıştır.

Bilindiği üzere; 3290 Sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasadaki düzenlemeler ile; Hazine, Belediye, İl Özel İdaresine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa ve arazilerin üzerine taşınmazda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan hakları bulunmayan kişilerin yapılanmaları ve gerek taşınmazın niteliği, içinde bulunduğu konum ve gerekse hak sahibi olma bakımından yasanın öngördüğü koşulların gerçekleşmesi halinde, kamu kuruluşunun ilerde imar ve ıslah planları veya kadastro planları belirlenecek alanlarda, planlar gerçekleştikten sonra tapuya dönüştürülmek üzere yapı sahiplerine tapu tahsis belgesi vermeleri öngörülmüş, planların önceden yapılmış olduğu hallerde ise tapu tahsis belgesi yerine doğrudan tapu verilmesine de olanak tanınmıştır.

Hemen belirtilmelidir ki, üzerinde yapılaşma bulunan ve yasa hükümleri gereğince özel mülkiyete konu  olabilecek ve kişilere devri mümkün olan maliki Hazine, İl Özel İdaresi olan ve İdaresi Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmazlarda imar ıslah veya kadastro planı henüz yapılmamışsa, bu kamu kuruluşlarınca hak sahibine tapu tahsis belgesi verileceği, imar ve ıslah planı veya kadastro planının yapılması ile sahibine kişisel hak sağlayan tapu tahsis belgesinin tapuya tahvil edileceği ve ilgilisine sicil kaydının devredileceği tartışmasızdır.

Diğer taraftan; bir taşınmazla ilgili olarak tapu tahsis belgesi verilebilmesi için, belgeyi verecek merciin taşınmaza müstakilen malik olması gerekmektedir.

Öte yandan; tapu tahsis belgesinin, imar affı Yasası hükümleri uyarınca imar ıslah planları yapıldıktan sonra mülkiyet belgesine çevrilmek üzere verilen ve sahibine kişisel hak tanıyan bir belge olduğu, bundan yararlanması gerekli kişinin de münhasıran belge sahibi veya yasal mirasçıları olacağı tapu tahsis belgesini veren merciin taşınmazda bağımsız malik olması gerektiği  açıktır.

Somut olayda; davalının bayiine tapu tahsis belgesi verildiği, davalının ise tapu tahsis belgesine dayalı olarak taşınmaz adına tahsis edilen dava dışı kişiden satış vaadi sözleşmesi ile taşınmazın zilyetliğini devraldığı, bu durumda davalının  Yasada öngörülen kişilerden olmadığı, böylelikle tahsis belgesinin sahibine sağladığı kişisel haktan, davalının yararlanamayacağı, dayandığı tapu tahsis belgesinin hukuken himaye görmeyeceği açıktır.

Hal böyle olunca; Vakıflar Genel Müdürlüğünün mülkiyetten kaynaklanan ayni hakkına değer verilerek elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve yasal olmayan gerekçelerle yazılı olduğu üzere karar verilmesi isabetsizdir.

Davacı tarafın bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi yollamasıyla) 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan  peşin  hacrın  temyiz  edene  geri  verilmesine, 06.02.2013  tarihinde  oybirliğiyle   karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6571, Karar No: 2009/11739, Tarih: 14.12.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/6571 E.  ,  2009/11739 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu 1637 ada 31 parsel sayılı taşınmazın bağlı bulunduğu cadde veya sokak için 2007 yılı itibarıyla emlak vergisine esas olmak üzere belirlenen asgari m2 fiyatının ilgili Belediye Başkanlığından,

2-Dava konusu taşınmazın tapu kaydı üzerindeki Vergi Dairesi lehine mevcut haciz şerhinin kaldırılıp kaldırılmadığının Tapu Sicil Müdürlüğünden,

Sorulmak suretiyle alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 14.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4741, Karar No: 2019/7020, Tarih: 30.05.2019

**13. Hukuk Dairesi         2018/4741 E.  ,  2019/7020 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin kararının davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine davacı vekili avukat ... ile davalı ... Bld.Bşk.lığı vekilleri avukat ..., avukat ...'ın huzuru ile duruşma yapılıp temyiz isteminin süresinde olduğu saptanıp, dosyanın incelenmesi sonucu gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, dar gelirli ailelere konut edindirmesi kapsamında davalı belediye ile aralarında sözleşme düzenlendiğini, arsa tahsisi yapıldığını, satış bedelinin taksitler halinde ödendiğini, tahsis kararının iptal edildiğini, imar planı değişikliği ile ifanın imkansız hale geldiğini ileri sürerek; arsanın rayiç değerinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

İlk Derece Mahkemesince, 20.8.2016 tarihinde kabul edilen 6745 sayılı Kanun'un 12.maddesi ile 775 sayılı Gecekondu Kanunu'na eklenen geçici 10.maddeden sözedilip, bu madde kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş, davacının istinaf talebi, Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince, karar gerekçesi yerinde görülerek esastan reddedilmiş; davacı, bu sefer temyiz talebinde bulunmuştur.

Hükme esas alınan, 20.08.2016 tarihli 6745 sayılı Kanun'un 12. maddesiyle 775 sayılı Gecekondu Kanunu'na eklenen geçici 10.madde, 05.04.2019 gün ve 30736 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi'nin 20.12.2018 gün, 2016/181E. ve 2018/111 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Yargılama sırasında yürülüğe girip, yine yargılama sırasında iptal edilen kanun hükmüne dayanılarak karar verilmiş olması, hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun düşmeyecektir. Hal böyle olunca, Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları, özellikle de, davadan önce bir ödeme olgusu olup olmadığı, var ise, bunun borcu sona erdirip erdirmediği hususu üzerinde durulup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.01.2015 tarih 2014/3-8 E., 2015/10 K. sayılı kararı da gözetilerek, gerekirse konusunun uzmanı bilirkişiden rapor da alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, kararın bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ BOZULMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 2.037,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 30/05/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3091, Karar No: 2018/7397, Tarih: 05.07.2018

**12. Hukuk Dairesi         2018/3091 E.  ,  2018/7397 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Borçlu tarafından icra mahkemesine yapılan başvuruda, diğer itiraz ve şikayetler ile birlikte, hakkında başlatılan nafakaya dayalı ilamlı icra takibinde, müşterek çocuklardan ...'ın reşit olduğu tarihten itibaren nafaka talep edilemeyeceğini belirterek takibin iptaline karar verilmesi talep edilmiş; mahkemece, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile, asıl borç miktarının 27.900 TL olduğu tespit edilerek fazla istenen 2.400 TL nafaka alacağının iptaline karar verilmiştir.

Boşanma veya ayrılık vukuunda, çocuk kendisine tevdi edilmemiş taraf, gücüne göre onun bakım ve eğitim giderlerine katılmakla yükümlüdür (TMK. md. 182). Bu madde uyarınca, ilamda hüküm altına alınan iştirak nafakasının alacaklısı, müşterek çocuk olmayıp, velayet hakkı kendisine verilen eştir. Velayet hakkı küçüğün reşit olması ile sona ereceğinden, bu tarihte iştirak nafakasının da sona ereceği tabidir. Ancak çocuğun reşit olduğu tarihe kadar ödenmeyerek biriken nafaka alacağı bulunduğu takdirde, velayet hakkı kendisine verilmiş olan eş tarafından çocuğun reşit olduğu tarihten sonra da bu alacak takibe konu edilerek ödenmesi istenebilir.

TMK'nun 328. maddesine göre de, anne ve babanın çocuğuna bakma mükellefiyeti onun reşit olmasıyla sona erer. Küçük reşit olduktan sonra eğitimine devam ediyorsa bu takdirde, yeni bir dava açarak yardım nafakası talebinde bulunabilir. Küçük reşit olduğu tarihte, hükmedilen iştirak nafakası kendiliğinden sona erer.

Somut olayda; ... 1. Aile Mahkemesi'nin 2005/133 E.- 893 K. sayılı ilamına istinaden 14.05.2013 tarihinde, ... 9. İcra Müdürlüğü'nün 2013/7548 sayılı takip dosyasında velayetleri anne ...'e verilen müşterek çocuklar ... ve ... için alacaklı sıfatı ile ilam gereği birikmiş ve işleyecek nafaka talebinde bulunmuştur. Müşterek çocuklardan ...'ın 02.02.1994 doğumlu olduğu, ...'ın ise 02.10.1995 doğumlu olduğu görülmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere, takip tarihi itibari ile (02.02.2012 tarihinde) reşit olan ... için reşit olduğu tarihe kadar birikmiş nafaka alacağı talep edilebileceği gibi, takip tarihinden sonra da nafaka talep edilemeyecektir. Her ne kadar mahkemece bilirkişiden, Dilan'ın reşit olma tarihi dikkate alınarak rapor hazırlanması talep edilmiş ise de, dosyaya sunulan 30.10.2014 tarihli bilirkişi raporunda bu hususa dikkat edilmediği, sadece nafakanın kaldırılma tarihi esas alınarak hesaplama yapıldığı görülmektedir.

O halde mahkemece, ... için reşit olduğu tarihten sonra nafaka talep edilemeyeceğinden gerektiğinde bilirkişiden ek rapor alınarak ve her iki çocuk için de nafakanın takipten evvel, 12.03.2013 tarihiden itibaren, kaldırıldığı gözetilerek takipten sonrası için devam eden nafaka alacağı talep edilemeyeceğinden icra emrinin buna göre düzeltilmesine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile sonuca gidilmesi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/07/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.