muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/27345, Karar No: 2016/3201, Tarih: 08.02.2016

**13. Hukuk Dairesi         2015/27345 E.  ,  2016/3201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde temyiz eden davacı vekili avukat ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalılardan satın ve teslim aldığı 17.000 kök Alsancak F1 cinsi domates fidelerini tarlasına dikerek gerektiği gibi baktığı halde fidelerin büyüme, meyvelenme, renklenme vermeyip ürün de alamadığını, 23.08.2011 tarihinde tespit yaptırdığını, fidelerde fungal solgunluk etmeni Fusairum Sp ve bakteriyel olarak ise Pseudomonas Sp etmeni ile bulaşık olduğu, fidelerde % 100 bulaşma ve % 100 verim kaybı yaşandığının tesbit edildiğini bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak 40.259 TL nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, Davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafça talep edilmiş olan 21.317,78.-TL.tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davacı, davalılardan satın aldığı ve tarlasına ektiği fidelerin gelişmemesi ve ürün vermemesi nedeniyle doğan zararının tazmini için eldeki davayı açmış, davalılar ise üründe bir sorun olmadığından bahisle davanın reddini dilemişdir. Dairemizce yeniden bilirkişi raporu alınmasına yönelik verilen bozma kararı sonrası mahkemece yeni bir bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi 29.04.2014 tarihli raporunda hesap edilip mahsup edilen üretim masraflarından sonra ortaya çıkan davacının net zararının 30.292,57 TL olduğu, bir diğer ek raporundada davacının yaptığı masrafların 23.986,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Mahkemece verilen kararın gerekçe kısmında bu bilirkişi raporlarının denetime elverişli olduğundan hükme esas alındığı belirtilmiş ise de hüküm kısmında davanın 21.317,78 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece gerekçeli kararda tanık beyanları ve bilirkişi raporlarına ayrıntılı olarak değinilmiş ise de hüküm altına alınan 21.317,78 TL ye ne şekilde ulaşıldığı gerekçeli karardan anlaşılamamaktadır. Usul yasası gereğince hüküm, açık ve gerekçeli olmak zorundadır. Karar bu haliyle denetime elverişli olmayıp usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekir.

2-Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

2-Bozma nedenine göre davacının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 2. bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 1350,00 TL duruşma avukatlık parasının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, peşin alınan 364,05 TL harcın istek halinde iadesine, 08/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/34375, Karar No: 2018/5595, Tarih: 27.03.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/34375 E.  ,  2018/5595 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan ... vd. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... İli... İlçesi ... Mahallesi 71 ada 65 ve 66 parsel sayılı taşınmazlar ile emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalılara ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;Tespit edilen kamulaştırma bedeli, bozma öncesi tespit edilen bedelden az olduğundan dava tarihinden 4 ay sonrasından ilk karar tarihine kadar faiz uygulanması gerekirken faiz sonunun yanlış gösterilmesi, acele el koyma dosyasında bulunan, paylara göre ödemeyi gösterir banka bloke listesi ve ödemeye ilişkin dekont tutarlarının tespit edilen kamulaştırma bedelinden düşülerek davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle acele el koyma dosyasında taşınmazların tümüne değer tespit eden rapora göre yazılı şekilde karar verilmesi

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının A-3, no’lu bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine (... ili ... ilçesi ... mahallesi 65 nolu parselde tapuya kayıtlı bulunan taşınmazın Kadastro bilirkişisi raporuna ekli krokide sarı renkle boyanan toplan 3400,20 metrekare miktarındaki kısmının kamulaştırma bedelinin 174.075,87 TL olduğunun tespitine, acele el koyma kararı gereğince bankaya yatırılmış olan 43.478,10,00-TL'nin toplam kamulaştırma bedelinden mahsubu ile bakiye 130.600,77-TL’ye 11.04.2013'ten ilk karar tarihi olan 19.02.2014 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, davacı kurum tarafından fazla yatırılan 35.179,39-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,)

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının B-3 ve B5 no’lu bentlerinininin hükümden çıkartılmasına, yerine (... ili ... ilçesi ... mahallesi 66 nolu parselde tapuya kayıtlı bulunan taşınmazın Kadastro bilirkişisi raporuna ekli krokide sarı renkle boyanan toplan 15.200 metrekare miktarındaki kısmının kamulaştırma bedelinin 327.387,77 TL olduğunun tespitine, acele el koyma kararı gereğince bankaya yatırılmış olan 77.478,10,00-TL'nin toplam kamulaştırma bedelinden mahsubu ile bakiye 249.909,67 -TL’ye 11.04.2013 ten ilk karar tarihi olan 19.02.2014 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, davacı kurum tarafından fazla yatırılan 79.536,01-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,) Cümlelerinin yazılmasına

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 27/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13363, Karar No: 2021/9614, Tarih: 13.09.2021

**7. Ceza Dairesi         2021/13363 E.  ,  2021/9614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜM : Düşme

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

5846 sayılı Kanun'un, 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile değişik soruşturma ve kovuşturma usulünü düzenleyen 75. maddesindeki; "...71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikayete bağlıdır. Yapılan şikayetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına vermeleri gerekir. Bu belge ve sair delillerin şikayet süresi içinde Cumhuriyet Başsavcılığına verilmemesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir...” şeklindeki düzenlemeye göre, temyiz eden meslek birliğinin şikayet ve katılma dilekçelerine ekledikleri belge ve delillerin incelenmesi sonucunda;

Şikayetçi ... Meslek Birliğinin yabancı meslek birliği ... ile "karşılıklı temsil sözleşmesi" imzaladığı, ancak suça konu yabancı eserlerin hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişilerin şikayet ve temsil haklarını, adı geçen yabancı meslek birliğine devrettiğine dair hukuken geçerli ve yeterli belgeleri kanuni süresi içinde dosyaya sunamadığı anlaşılmakla,

Davaya katılma ve temyiz hakkı bulunmayan ... vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak REDDİNE, 13.09.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29062, Karar No: 2014/14746, Tarih: 12.09.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/29062 E.  ,  2014/14746 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2010/94597

MAHKEMESİ : Alanya 4. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 11/11/2009

NUMARASI : 2008/513 (E) ve 2009/827 (K)

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

UYAP kanalı ile mernis üzerinden alınan güncellenmiş nüfus kağıt örneğinden sanığın, hükümden sonra 13.09.2010 tarihnde vefat ettiği anlaşıldığından 5237 sayılı TCK'nun 64. maddesi uyarınca kamu davasının düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.09.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11787, Karar No: 2010/14719, Tarih: 08.11.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/11787 E.  ,  2010/14719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekilleri ile davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için aynı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 15. maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca, kamulaştırma belgelerinin mahkemeye verildiği gün itibarıyla dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

Bu sebeple, bilirkişi kurulunca münavebeye alınan ürünlerin değerlendirme tarihi olan 2008 yılı itibarıyla sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, ortalama toptan satış fiyatı ve dekar başına üretim giderine ilişkin veri listesine göre taşınmazın değerinin tespiti gerekirken yasaya ve Yargıtay uygulamalarına uygun düşmeyecek şekilde şeker pancarı, buğday, ayçiçeği ürünlerinin son beş yıllık veriminin ortalamasının değerlendirmeye esas alınması suretiyle taşınmazın değerinin eksik tespit edilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 08.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13184, Karar No: 2015/25553, Tarih: 14.09.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/13184 E.  ,  2015/25553 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, yemek ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş, davacı avukatı tarafından duruşma talep edilmiş ise de; HUMK.nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Çalışma karşılığı olan ücretlerin çalışmanın gerçekleştiği tarihteki ücret üzerinden hesaplanması, bu kapsamda davacı işçinin hafta tatili ücretlerinin de dönem ücretlerine göre hesaplanıp hüküm altına alınması gerekir. Hükme esas bilirkişi raporunda ise davacının hafta tatil ücretinin tamamı son ücret üzerinden hesaplanmıştır. Bu doğru değildir.

3- Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu " eksik bir borç" haline dönüştürür ve " alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin eşin esasına girip onuda incelemesi mümkün değildir.

Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım kesilir. Henuz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder. Ancak kısmi davadaki miktar, kısmi davanın açıldığı dava tarihine göre geriye doğru belirlenen zamanaşımı süresini kapsar. Bakiye alacak talep edildiği tarihe göre, geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalıyor ise zamanaşımına uğramadığı kabul edilmelidir. Kısaca kısmi davadaki alacak miktarı belirlendiği tarihten itibaren öncelikle ileriye doğru gerçekleşen alacak için mahsup edilmeli, bakiye alacak ise ondan sonraki süreyi kapsamalıdır. İlk kısmi davada belirlenen alacak mahsup edildikten sonra bakiyenin talep edildiği tarihten geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalan alacak, alacaklı lehine hüküm altına alınmalıdır.

Davalı işveren hem açılan ilk davada hemde ıslahta zamanaşımı definde bulunmuştur. Bilirkişi ilk kısmi talep edilen 1.000.00 TL dikkate almadan hafta tatil ücretinden ıslah tarihi olan 19.08.2013 tarihine göre 2.442.50 TL'nin, fazla mesai ücretinden ise 2.427.80 TL'nin zamanaşımına uğradığını belirtmiştir. Ancak ilk kısmi miktarlar dikkate alınmadığında hem fazla mesai ücretinden hem de hafta tatil ücretinden ıslah tarihine göre zamanaşımına uğrayan kısmı daha azdır. Rapor bu yönde denetime elverişli değildir. Diğer taraftan bilirkişi davacının 2.442.50 TL hafta tatil ücret alacağının ıslahta zamanaşımına uğradığını belirtmiş olup bu miktar hesaplanan 8.167.50 TL miktardan mahsup edildiğinde kalan miktar 5.725.00 TL olmasına rağmen bilirkişinin hesap raporuda bu miktarın 4.725.00 TL olarak hatalı belirtilmesi ve bu hatalı miktarın hükme esas alınması da isabetsizdir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14/09/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15643, Karar No: 2015/4149, Tarih: 10.09.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/15643 E.  ,  2015/4149 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2013/373140

MAHKEMESİ : Adana 9. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 30/09/2013

NUMARASI : 2013/94 (E) ve 2013/725 (K)

SUÇ : 1219 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Açılan kamu davasının niteliğine göre, suçtan doğrudan zarar görmeyen A.. M..'nün davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığından, müşteki vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Kanunun'nın 8/1. ımaddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 10.09.2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Uyuşmazlığın esasını çözmeden önce 1219 sayılı Kanuna aykırı olarak yetkisiz olarak diş hekimliği yapma suçunda davaya katılma hakkı bulunanların evveliyetle tespiti ile davaya katılmalarının sağlanması gereklidir. Bu bağlamda anılan suçta CMK’nın 260/1. maddesi gereğince davaya katılma ve hükmü temyiz etme hakkı bulunan kurum ve kuruluşların tespiti bakımından Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2, 14, 56, 90/son maddeleri ve CMK’nın 234, 237 ve 260/1. maddeleri ile Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi’nin 4, 23 ve 25. maddelerindeki ilkesel düzenlemeler çerçevesinde bir karar verilmesi gerektiği kanaatindeyiz. 1219 sayılı Kanun’un 41. maddesinde tanımlanan suçla korunan hukuki değerin (sağlık hakkı) kime ait olduğunu dolayısıyla anılan suçtan doğrudan zarar görenin kim ya da kimler olduğunu irdelediğimizde;

Evrensel İnsan Hakları Bildirisi’nin 25. maddesi ve BM Genel Kurulunca kabul edilerek 03 Ocak 1976 tarihinde yürürlüğe giren, ülkemizin ise 2000 yılında imzaladığı “Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi”nin 12. maddesinde sağlık hakkı bir “temel hak” olarak kabul edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin insan haklarına dayanan (AY. m. 14) bir “sosyal hukuk devleti” (AY. md. 2) olduğunu belirten anayasa koyucu, “sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı Anayasa’nın 56. maddesiyle, eşitsizlikleri ortadan kaldırma, giderme amacına yönelik olarak ortaya çıkan sosyal hak kavramı karşısında, yaşama hakkı ileri bir boyut kazanmış ve sağlık hakkı da bir “sosyal hak” olarak güvence altına alınmıştır (Bülent TANÖR: Anayasa Hukukunda Sosyal Haklar, May Yayınları, İstanbul 1978, s. 94. İbrahim ŞAHBAZ: “Bir Sosyal Hak Olarak Sağlık Hakkı”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 86, Ankara Ocak-Şubat 2010, s. 405-423.).

“Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi” ya da diğer adıyla “İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi” Avrupa Konseyi’nce 04 Nisan 1997 tarihinde imzalanmış, bu Sözleşme, Türkiye Cumhuriyeti tarafından 4 Nisan 1997 tarihinde imzalanmış; TBMM tarafından da 3.12.2003 tarihinde onaylanmış ve buna dair Kanun, “Biyoloji ve Tıbbın Uygulanması Bakımından İnsan Hakları ve İnsan Haysiyetinin Korunması Sözleşmesi: İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun” adıyla ve 5013 Kanun numarası ile 9 Aralık 2003 tarihli ve 25311 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiş ve dolayısıyla Anayasamızın 90/son maddesine göre bir iç hukuk metni haline gelmiştir.

Temel bir hak olarak kabul edilen sağlık hakkının hayata geçirilmesi bağlamında Anayasa’nın 56/4. maddesinde; “Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir” kuralı mevcuttur. Gerçekten de sağlık hakkının nitelikli bir şekilde gerçekleşmesi, sosyal hukuk devleti açısından bakıldığında, devlet için hem bir “amaç” hem de bir “görev” niteliği taşımaktadır. İşte bu düşünceden hareket eden yasa koyucu sağlık hakkının gerçekleşmesi önündeki engelleri kaldırmak istemiş ve 1219 sayılı Yasaya aykırılık oluşturan fiilleri de “suç” olarak tanımlayarak cezai yaptırıma bağlamıştır. 1219 sayılı yasanın 41. maddesindeki suçun hukuki konusu; bireylerin nitelikli ve devlet tarafından yetkili kılınmış sağlık mensupları tarafından tıbbi teşhis ve tedavilerinin sağlanmasıdır. Dolayısıyla belirtilen suçtan “doğrudan zarar gören”in sağlık hakkını gerçekleştirme yükümlüsü olan sosyal hukuk devleti olduğuna kuşku bulunmamaktadır.

Yine Anayasamızın 126/1-2. maddesinde ise; " Türkiye, merkezi idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayırılır. İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır" kuralı bulunmakta olup, bu anlamda Sağlık Müdürlükleri bulunduğu ilde Sağlık Bakanlığı'nın temsilcisidir.

İnsan Hakları ve Biyotıp Sözleşmesi’nin 4. maddesi, “Araştırma dahil, sağlık alanında her müdahalenin, ilgili meslekî yükümlülükler ve standartlara uygun olarak yapılması gerektiği”, 23. maddesi, “Taraflar, bu Sözleşmede belirtilen hakların ve ilkelerin hukuka aykırı şekilde ihlalinin önlenmesi veya durdurulması için en kısa sürede uygun yargı koruması sağlayacaklardır” ilkesini; 25. maddesi ise, “Taraflar, bu Sözleşmede yer alan hükümlerin ihlal edilmesi halinde gerekli yaptırımların uygulanmasını sağlayacaklardır” ilkesini getirmiştir.