muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/27389, Karar No: 2024/1791, Tarih: 20.02.2024

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; 13.03.2016-30.05.2016 tarihleri arasında Hakkari/...'da ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde ortaya çıkan çatışmalar nedeniyle davacının davalı tarafından Mutlu Konut Sigorta poliçesi ile sigortalanan konutlarında ve sigortalanan eşyalarda meydana gelen zararın sigorta sözleşmesi kapsamında davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401, 1409, 1420 ve 1453 üncü maddeleri, Yangın Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasar tespitinin rizikonun meydana geldiği tarihteki rayiç değerleri üzerinde durularak hesaplanmasının yerinde olmasına, bilirkişi heyet teşekkülünün usule uygun olmasına, poliçe hükümlerinin dikkate alınarak terör muafiyetinin uygulanmış olmasına, davacının talebinin poliçe teminatı kapsamında yer almasına, ıslah dilekçesinde talep edilen miktara göre karar verilmesine ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/254, Karar No: 2021/157, Tarih: 20.04.2021

**Ceza Genel Kurulu         2018/254 E.  ,  2021/157 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı Veren

Yargıtay Dairesi : 8. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçundan sanık ...’ın TCK'nın 296/1, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 3 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve sanık hakkında 3 yıl denetim süresi belirlenmesine ilişkin Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesince 14.05.2008 tarih ve 564-354 sayı ile verilen kararın kesinleşmesinden sonra, sanığın denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle dosyayı yeniden ele alan Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesince 19.11.2015 tarih ve 360-583 sayı ile CMK'nın 231/11. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasına, sanığın TCK'nın 296/1, 31/3, 62, 50/1-a ve 52/4. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirmeye karar verilmiş olup anılan hüküm temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Bu hükme yönelik Adalet Bakanlığının 03.05.2016 tarihli ve 2367 sayılı kanun yararına bozma talebi ve bu talep üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 19.09.2016 tarihli ve 194972 sayılı ihbarnamede;

"Dosya kapsamına göre, Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 03.02.2014 tarihli ve 2013/23474 esas, 2014/2417 sayılı ilamında da belirtildiği üzere; 5271 sayılı Kanun'un 231/8. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması hâlinde, denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve zamanaşımının denetim süresi içinde işlenen suçtan dolayı verilen hükümlülük kararının kesinleşmesi koşuluyla suçun işlendiği tarihte yeniden işlemeye başlayacağı, somut olayda suça sürüklenen çocuk hakkında Ödemiş 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.05.2008 tarihli ve 2007/564 esas, 2008/354 sayılı ilamına konu ilk kararının itiraz edilmeksizin 16.06.2008 tarihinde kesinleştiği, Alaşehir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.03.2011 tarihli ve 2008/567 esas, 2011/98 sayılı kararına konu 2. suçun ise 02.08.2008-21.08.2008 tarihleri arasında işlendiği ve söz konusu bu kararın 01.06.2015 tarihinde kesinleştigi gözetildiğinde, sanık hakkında duran zamanaşımı süresinin ikinci suçun işlenme tarihi olan 02.08.2008 tarihinde yeniden işlemeye başladığı, suç tarihi olan 05.10.2007 tarihi ile kararın verildiği 19.11.2015 tarihleri arasında 5237 sayılı Kanun'un 66/1-e, 66/2 ve 67. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu gözetilmeksizin düşme kararı yerine sanığın mahkûmiyetine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün kanun yararına bozulmasının istenmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 18.01.2018 tarih ve 9200-573 sayı ile;

"Yakarak kamu kamu malına zarar verme ve hükümlünün ayaklanması suçlarını işleyen suça sürüklenen çocuk hakkında 14.05.2008 tarihinde verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın 16.06.2008 tarihinde kesinleştiği, suça sürüklenen çocuğun denetim süresi içinde kamu malına zarar verme ve eziyet suçunu işlediği, ihbara konu suçların suç tarihinin gerekçeli karar başlığında '02.08.2008-21.08.2008' olarak gösterildiği, dosyada mevcut karar içeriğinden mala zarar verme suçunun 21.08.2008 tarihinde; eziyet suçunun ise 02.08.2008-21.08.2008 tarihleri arasında işlendiğinin anlaşıldığı, eziyet suçunda olduğu gibi fiilin icrasının bir süre devam ettiği kesintisiz suçlarda, hukuka aykırı durumun sona erdiği yani kesintinin gerçekleştiği anda suçun işlenmiş sayılacağı, bu durumda denetim süresi içerisinde işlenen suçların suç tarihinin 21.08.2008 olduğu, 5271 sayılı Kanun'un 231/8. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması hâlinde denetim süresi içerisinde dava zamanaşımının duracağı belirtilmiş olup, dosya kapsamına göre dava zamanaşımının ilk kararın kesinleştiği 16.06.2008 ile denetim süresi içinde ikinci suçun işlendiği 21.08.2008 tarihleri arasında durduğu gözetilerek yapılan incelemede;

TCK'nın 66/3. maddesine göre dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâllerinin de göz önünde bulundurulması gerekmekte olup; suça sürüklenen çocuğa yüklenen yakarak mala zarar verme suçunu düzenleyen TCK'nın 151/1, 152/2-a maddelerinde öngörülen cezanın süresi itibarıyla, suç tarihinde 15 yaşını bitirip 18 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocuk hakkında, TCK'nın 66. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile ikinci ve üçüncü fıkralarında belirlenen zamanaşımının, suç tarihi ile karar tarihi arasında gerçekleşmediği,

Suç tarihi itibarıyla 15 yaşını doldurup 18 yaşını doldurmayan suça sürüklenen çocuğa yüklenen hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçunun yasa maddesinde öngörülen cezasının türü ve üst sınırı itibarıyla 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 66/2 ve 67/4. maddelerinde belirlenen 7 yıl 12 aylık olağanüstü dava zamanaşımının, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen dönemdeki durma süresi de (2 ay 5 gün) eklendikten sonra suç tarihi olan 05.10.2017 gününden karar tarihine kadar dolmadığı anlaşıldığından;

Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma istemine dayalı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ihbarname içeriği açıklanan nedenlerle yerinde görülmediğinden kanun yararına bozma isteminin reddine" karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 12.02.2018 tarih ve 194972 sayı ile;

"İtirazın konusunu oluşturan uyuşmazlık;

Sanık hakkındaki hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçu açısından kesintili dava zamanaşımı süresinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesine ilişkindir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 12.02.2018 tarih ve 194972 sayı ile;

"İtirazın konusunu oluşturan uyuşmazlık;

Sanık hakkındaki hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçu açısından kesintili dava zamanaşımı süresinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesine ilişkindir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309 ve 310. maddelerinde düzenlenen kanun yararına bozma kurumu; hâkim veya mahkemelerce verilip istinaf ya da temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların giderilmesini sağlayan olağanüstü bir yasa yoludur.

5271 sayılı Kanun'un 309. maddesinin 4. fıkrasında, kanun yararına bozma sonrası yapılacak işlemler, bu işlemleri gerçekleştirecek merciler ve bozma kararının etkileri, bozulan hüküm veya kararın türü ve bozma nedenlerine göre ayrım yapılarak ayrıntılı olarak gösterilmiştir.

Düzenlemede; kanun yararına bozmanın sonuçları ve bozma sonrasındaki uygulama saptanırken, öncelikle ‘karar’ ve ‘hüküm’ ayrımı gözetilmiş ayrıca mahkûmiyet hükmü ile davanın esasını çözen veya çözmeyen diğer hükümler bakımından farklı uygulama ve sonuçlar öngörülmüştür.

İncelenen dosyada; suç tarihinde 15-18 yaş grubunda olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğa yüklenen suçun gerektirdiği cezanın türü ve üst haddine göre, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 66/2 ve 67. maddelerinde öngörülen 8 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, dosyamızdaki suç tarihi olan 05.10.2007 tarihi ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleştiği 16.06.2008 tarihi arasındaki süre ve denetim süresi içinde işlenen suçun suç tarihi olan 21.08.2008 tarihi ile açıklanan hükmün kesinleşme tarihi olan 15.12.2015 tarihi arasındaki sürenin 5271 sayılı CMK'nın 231/8. maddenin son cümlesi gereği birleştirilmesi durumunda, 05.10.2007 olan suç tarihi ile hükmün kesinleşme tarihi olan 15.12.2015 tarihleri arasında 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 66/2 ve 67. maddelerinde öngörülen 8 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu anlaşıldığından, hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçu açısından gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle suça sürüklenen çocuk ... hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşürülmesine karar verilmesinin gerekmesi karşısında, hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçu açısından kanun yararına bozma talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği hâlde, Dairenizce bu suç açısından da kanun yararına bozma talebinin reddine karar verilmesinin isabetli olmadığı" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 10.05.2018 tarih ve 2945-5172 sayı ile; itiraz nedeninin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 10.05.2018 tarih ve 2945-5172 sayı ile; itiraz nedeninin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

İnceleme dışı sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında kamu malına zarar verme ve hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçlarından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar itiraz edilmeksizin; sanık ... hakkında kamu malına zarar verme suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ise temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme sanık ... hakkında hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçundan kurulan mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık ... hakkında hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçundan kurulup temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılan mahkûmiyet hükmünün karar tarihinden sonra ancak kesinleşme tarihinden önce 7 yıl 12 aylık kesintili dava zamanaşımı süresinin dolduğundan bahisle bozulmasına ve sanık hakkında açılan kamu davasının düşmesine karar verilip verilemeyeceğinin belirlenmesine ilişkin ise de Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 27. maddesi uyarınca öncelikle; sanık hakkında hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünden önce 5 yıl 4 aylık asli dava zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı ve bu bağlamda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarında dava zamanaşımının ne zaman durup ne zaman işlemeye başlayacağı hususlarının ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

01.02.1991 doğumlu sanık ... ile inceleme dışı sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında Ödemiş Cumhuriyet Başsavcılığınca 11.12.2007 tarih ve 1955-943 sayı ile hükümlü veya tutukluların ayaklanması suçundan kamu davası açıldığı, suç tarihinin ise 05.10.2007 olduğu,

Yapılan yargılama sırasında inceleme dışı sanık ...’in savunmasının 24.01.2008, inceleme dışı sanıklar ... ile ...’nin savunmalarının 29.01.2008, sanık ... ile inceleme dışı sanık ...’ın savunmalarının 28.02.2008, inceleme dışı sanık ...’ün savunmasının 17.03.2008, inceleme dışı sanık ...’ın savunmasının ise 31.03.2008 tarihinde alındığı, sanık ile inceleme dışı sanıkların savunmalarının alınması dışında zamanaşımını kesen başkaca bir işlem yapılmadığı,

Yerel Mahkemece 14.05.2008 tarih ve 564-354 sayı ile; sanığın TCK'nın 296/1, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 3 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve sanık hakkında 3 yıl denetim süresi belirlenmesine karar verildiği, bu kararın itiraz edilmeksizin 16.06.2008 tarihinde kesinleştiği,

Yerel Mahkemece 14.05.2008 tarih ve 564-354 sayı ile; sanığın TCK'nın 296/1, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 3 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve sanık hakkında 3 yıl denetim süresi belirlenmesine karar verildiği, bu kararın itiraz edilmeksizin 16.06.2008 tarihinde kesinleştiği,

Sanığın denetim süresi içinde 21.08.2008 tarihinde işlediği eziyet suçundan Alaşehir 1. Asliye Ceza Mahkemesince 22.03.2011 tarih ve 567-98 sayı ile; TCK’nın 37. maddesi delaletiyle aynı Kanun’un 96/1-2-a ve 31/3. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın 01.06.2015 tarihinde Özel Dairece onanmak suretiyle kesinleştiği,

Sanığın denetim süresi içinde işlediği kasıtlı suç nedeniyle verilen mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra yapılan ihbar üzerine hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını ele alan Yerel Mahkemece 19.11.2015 tarih ve 360-583 sayı ile sanığın TCK’nın 296/1, 31/3, 62, 50/1-a ve 52/4. maddeleri uyarınca 2.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirmeye karar verildiği, bu kararın da temyiz edilmeksizin 15.12.2015 tarihinde kesinleştiği,

Anlaşılmaktadır.

TCK’nın “Hükümlü veya tutukluların ayaklanması” başlıklı 296. maddesinin birinci fıkrası; “Hükümlü veya tutukluların toplu olarak ayaklanması halinde, her biri hakkında altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Hükümlü veya tutuklu sayısının üçten fazla olmaması halinde, bu suçtan dolayı cezaya hükmedilmez.” şeklinde düzenlenmiştir.

TCK'nın 66. maddesinde, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça kamu davasının maddede yazılı sürelerin geçmesiyle ortadan kalkacağı düzenlenmiş, maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde beş yıldan fazla olmamak üzere hapis ya da adli para cezasını gerektiren suçlarda bu sürenin sekiz yıl olacağı hüküm altına alınmış, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürenin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle kamu davasının düşeceği belirtilmiştir.

Dava zamanaşımı kural olarak tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs hâlinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği ve zincirleme suçlarda son suçun işlendiği günden, çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda çocuğun onsekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye başlayacaktır. Suçun işlendiği gün zamanaşımı süresinin birinci günüdür. Zira suçun işlendiği gün dahi kamu davasının açılması mümkündür. Bu nedenle dava zamanaşımının da dava açmak hakkı mevcut olduğu andan itibaren başlaması tabiidir. Kanun koyucu bazı hallerde dava zamanaşımının süresinin başlangıcını özel olarak belirlemek gereğini hissetmiştir. Örneğin, iftira suçunda mağdurun fiili işlemediğinin sabit olduğu, evlenme yasaklarına aykırılık suçlarında ise evlenmenin iptali kararının kesinleştiği tarihten itibaren dava zamanaşımının işlemeye başlayacağı kabul edilmiştir (TCK m. 267/8 ve 230/4.).

Dava zamanaşımı suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurularak kanunda öngörülen soyut cezası ve şüpheli veya sanığın yaşına göre belirlenen sürenin son günün hitamı ile gerçekleşecektir. Zamanaşımı süresinin son günü zamanaşımı süresine dâhildir.

Dava zamanaşımı süresinin kesintisiz bir şekilde işleyip tamamlanması mümkün ise de sürenin işlemesi sırasında bir takım engellerle karşılaşılması da söz konusu olabilir. Bu engeller zamanaşımının durması ve kesilmesi halleridir.

Dava zamanaşımının durması, kanunda açıkça sayılan bazı hâllerde soruşturma veya kamu davasının yürütülememesinden dolayı, bu hâlin ortaya çıkmasından, kalkması anına kadar geçen sürede zamanaşımının işlememesini ifade etmektedir. Zamanaşımını durduran nedenlerin varlığı hâlinde, zamanaşımı süresi en son kesen işlemden itibaren, durdurucu nedenin ortaya çıktığı ana kadar işleyecek, bu engelin kalkmasıyla duran zamanaşımı süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Zamanaşımı süresinin hesaplanmasında ise önceden işleyen süre ile sonradan işleyen süreler birbirine eklenmek suretiyle zamanaşımı süresi belirlenecektir. Dava zamanaşımının durmasının kabul edilmesinin nedeni, suçun soruşturma veya kovuşturma makamlarınca takip ediliyor olmasına rağmen kanunda sayılan bazı engel nedenlerden dolayı soruşturma veya kovuşturmanın yürütülmesinin mümkün olmamasına dayanmaktadır (Faruk Erem, Ahmet Danışman, Mehmet Emin Artuk, Ümanist Doktrin Açısından Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, Ankara, 1997, s. 1013.). Durma kabul edilmezse ortaya çıkan engel hâl nedeniyle işin uzaması sonucu davanın zamanaşımına uğraması söz konusu olabilecektir. Ancak davanın devam etmesini önleyebilecek her türlü engel dava zamanaşımının durdurmasını haklı göstermeyeceğinden, kanun açıkça bu sonuç ve etkiyi doğurabilecek hâlleri sınırlı bir şekilde saymıştır. Bu kapsamda 765 sayılı TCK'nın 107. maddesinde; "Hukuku âmme dâvasının ikamesi mezuniyet veya karar alınmasına yahut diğer bir mercide halli lâzım gelen bir meselenin neticesine bağlı bulunduğu takdirde mezuniyet ve kararın alınmasına yahut meselenin halline kadar müruruzaman durur.", 5237 sayılı TCK'nın 66/1. maddesinde ise "Soruşturma ve kovuşturma yapılmasının, izin veya karar alınması veya diğer bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı bulunduğu hâllerde; izin veya kararın alınmasına veya meselenin çözümüne veya kanun gereğince hakkında kaçak olduğu hususunda karar verilmiş olan suç faili hakkında bu karar kaldırılıncaya kadar dava zamanaşımı durur." hükümlerine yer verilmiştir. Her iki düzenleme arasındaki fark 5237 sayılı TCK'da, 765 sayılı TCK'daki "hukuku âmme dâvasının ikamesi" ibaresi yerine "soruşturma ve kovuşturma yapılması" ibaresinin tercih edilmesi ve yeni bir durma nedeni ihdas edilerek kanun gereğince hakkında kaçak olduğu hususunda karar verilmiş olan suç faili hakkında bu karar kaldırılıncaya kadar dava zamanaşımı duracağının kabul edilmesidir. Dava zamanaşımını durduran sebepler anılan maddelerde sayılanlarla sınırlı olmayıp Ceza Muhakemesi Kanunu’nda ve özel ceza kanunları ile ceza içeren kanunlarda bu konuda hükümler mevcuttur. Nitekim uyuşmazlık konusu olan CMK'nın 231/8. maddesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi hâlinde denetim süresi içinde dava zamanaşımı duracağı kabul edilmiştir.

Dava zamanaşımının kesilmesi ise kanunda açıkça sayılan bazı hukuki fiillerden dolayı, o ana kadar işlemiş olan dava zamanaşımı süresinin işlememiş sayılmasını ve dava zamanaşımı süresinin yeni baştan işlemeye başlamasını ifade etmektedir. Suçun doğurduğu içtimai sarsıntı devam ettiği müddetçe suçlunun cezalandırılmasında kamu faydası olduğu esasından, dava canlı ve harekette iken zamanaşımı olmayacağı, davanın canlı ve hareketli olduğunu gösteren hadiselerin zamanaşımını keseceği sonucu çıkarılmıştır (Nurullah Kunter, Ceza Hukukunda Zamanaşımı, Yayımlanmamış Doçentlik Tezi, s. 92.). Durma sebepleri gibi kesme sebeplerinin de kanunda açıkça gösterilmesi gerekir. 765 sayılı TCK’da dava zamanaşımını kesen nedenler bakımından, dava zamanaşımı süresi bir yıldan az ve fazla olan suçlar olmak üzere ikili bir ayrıma gidilmiş ve bu suçlar için birbirlerinden farklı kesme nedenleri belirlenmiş, birinci gruba giren suçlarda her türlü usuli muamelenin dava zamanaşımını keseceği kabul edilmiş iken ikinci gruba giren suçlarda kesme nedenleri tek tek ve sınırlı sayıda gösterilmiştir. 5237 sayılı TCK'da ise bu şekilde bir ayrıma gidilmeksizin bütün suçlar bakımından kesme nedenleri ortak olarak düzenlenmiştir. 765 sayılı TCK'nın 104. maddesinde dava zamanaşımının; mahkûmiyet hükmü, yakalama, tevkif, celb veya ihzar müzekkereleri, adli makamlar huzurunda sanığın sorguya çekilmesi, sanık hakkında son tahkikatın açılmasına dair karar veya Cumhuriyet savcısı tarafından mahkemeye yazılan iddianame ile kesileceği öngörülmüş, 5237 sayılı TCK'nın 67/2. maddesinde ise yakalama, celb, ihzar müzekkereleri ve sanık hakkında son tahkikatın açılmasına dair olan karara yer verilmeyerek daha dar kapsamlı biçimde ve kesme nedenlerinin sirayeti konusunda nesnel sistem esas alınarak bir suçla ilgili olarak şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi, şüpheli veya sanıklardan biri hakkında tutuklama kararının verilmesi, iddianame düzenlenmesi, sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa, mahkûmiyet kararı verilmesi hâlinde dava zamanaşımının kesileceği kabul edilmiştir. Aynı maddenin üçüncü fıkrası gereğince kesen bir nedenin bulunması hâlinde zamanaşımı, kesilme gününden itibaren yeniden işlemeye başlayacak, dava zamanaşımını kesen birden fazla nedenin bulunması hâlinde ise son kesme nedeninin gerçekleştiği tarih esas alınacak, dördüncü fıkrası uyarınca da kesilme hâlinde, zamanaşımı süresi ilgili suça ilişkin olarak kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzayacaktır.

Anayasa’nın 38. maddesinde dava zamanaşımının kanunilik ilkesi kapsamında olduğu benimsenmiş olup dava zamanaşımını durduran veya kesen nedenlerin kanunda açıkça gösterilmesi gerekir, bu nedenlerin yorum veya kıyas yoluyla genişletilmesi mümkün değildir.