muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/16606, Karar No: 2010/2652, Tarih: 03.03.2010

. maddeleri gereğince ikinci kadastronun yolsuz (T.M.Y.nın 1025. md.) ve bütün sonuçlarıyla hükümsüz olması nedeniyle malikine mülkiyet hakkı kazandırmayacağı ve T.M.Y.nın 1026. (E.M.Y. 934-İsviçre 976) maddesi gereğince sicilin hiç bir süreye bağlı kalmadan her zaman iptal edileceği, somut olayda 3402 Sayılı Yasanın 12/3. maddesi hükümlerinin uygulanma olanağının da bulunmadığı, baştan beri yolsuz tescil niteliğinde oluşturulan sicil kaydının, davalıya hiç bir zaman mülkiyet hakkı kazandırmayacağı ve başlangıcından itibaren yolsuz ve geçersiz olan tapu kaydının iptaline ilişkin mahkeme kararının yenilik doğuran (inşai) mülkiyet hakkını sona erdiren bir hüküm olmayıp, mevcut durumu saptayıp hukuksallaştıran, açıklayıcı (ihzari), başka bir anlatımla; sicilin oluştuğu tarihten itibaren mülkiyet hakkının doğmadığını, sicilin yolsuz ve geçersiz olduğunu belirleyen bir hüküm olduğu, bu tür kayıtlarda T.M.Y.'nın 1023. (E.M.Y.931-İsviçre M.Y.974) maddesindeki "iyi niyetle edinme" kuralının da uygulanamayacağı belirlenerek kaydın iptaline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına, tapu malikinin alım bedelini bu yeri kendilerine satan kişilerden sebepsiz zenginleşme kuralları hükümlerine dayanarak isteyebileceğine göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda ... onama harcının temyiz edene yükletilmesine 03/03/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/28286, Karar No: 2012/11678, Tarih: 30.05.2012

**6. Ceza Dairesi         2008/28286 E.  ,  2012/11678 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Kısa kararın açıklandığı 25.03.2008 günlü son oturumda Cumhuriyet Savcısının beyanından sonra sanık müdafiine görüşü sorulmadan yargılamanın bitirilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2-Sokakta park halinde bulunan kilitli aracın plakasının yerinden sökülerek alınması eyleminin TCK’nın 142/1-e. Maddesinde tanımlanan suça uyduğu gözetilmeden yazılı biçimde uygulama yapılması,

3-Sanıklara kamuya yararlı işte çalışmaya gönüllü olup olmadıkları sorulup saptanmadan yazılı biçimde seçenek yaptırıma hükmedilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, O yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 30.05.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19074, Karar No: 2017/24170, Tarih: 06.11.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/19074 E.  ,  2017/24170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVATÜRÜ:ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, davalı ... harçtan muaf oluğundan harç alınmasına yer olmadığına, aşağıda yazılı temyiz giderinin davalı Yıldırım Temizlik Organizasyon Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine, 06/11/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6932, Karar No: 2019/15498, Tarih: 10.09.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/6932 E.  ,  2019/15498 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Katılan hakkında, Uşak Devlet Hastanesinin beyin cerrahi uzmanınca düzenlenen 13.02.2015 tarih 524 sayılı raporuna göre "travmaya bağlı hayati tehlike geçirdiği, basit tıbbbı müdahale ile giderilemeyecek nitelikte yaraladığı" belirtilmesine karşın yaralanma hakkında değerlendirme yapılmadığı ve tespit edilen yaralanmanın ne şekilde hayati tehlikeye neden olduğunun belirtilmediği anlaşılmakla; katılana ait tüm tedavi evrakları, hasta müşahede kağıtları, geçici ve kesin raporlar, varsa film ve grafilerin celp edilip kül halinde Adli Tıp Kurumuna gönderilerek tespit edilen bulguların hangisinin yada hangilerinin ayrı ayrı hayati tehlikeye neden olduğu, basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olup olmadıkları hususlarında ayrıntılı rapor aldırıldıktan sonra, sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) Ceza Genel Kurulunun 25.04.2017 tarih ve 2015/1167 Esas - 2017/247 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, sanığa ek savunma hakkı tanınmadan iddianamede gösterilmeyen 5237 sayılı TCK’nin 87/1-son maddesinin uygulanması suretiyle 5271 sayılı CMK'nin 226. maddesine muhalefet edilmesi,

Kabule göre de,

3) Sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 86/1, 86/3-e. maddeleri uyarınca verilen 1 yıl 6 ay hapis cezasının TCK'nin 87/1-d. maddesi uyarınca bir kat arttırımı sırasında uygulama maddesi olan "TCK'nin 87/1-d" maddesi yerine "87/1-d-son" maddesi olarak ve yine sonuç cezanın 5 yıla çıkarılması sırasında "TCK'nin 87/1-d-son" maddesi yerine "87/1-a-son" olarak hatalı gösterilmesi,

4) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 10.09.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10357, Karar No: 2013/13352, Tarih: 09.09.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/10357 E.  ,  2013/13352 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili; dava dışı bir şirketin davalı bankadan kullandığı ve kullanacağı USD cinsinden döviz ve dövize endeksli nakdi ve gayrinakdi kredilerden doğmuş ve doğacak borçlarının teminatını teşkil etmek üzere müvekkiline ait taşınmazın 1.derecede ve 200.000,00 USD bedel ile ipotek edildiğini, dava dışı şirketin USD cinsinden kredi kullanmadığını, USD cinsinden borcunun olmadığını ve bundan sonra da davalı bankadan kredi kullanılmayacağını müvekkiline bildirmesi üzerine davalı bankaya ihtarname keşide edilerek ipoteğin fekkinin talep edildiğini, ancak talepleri yönünde işlem yapılmadığını belirterek söz konusu ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının eşinin ortağı olduğu dava dışı şirketin USD ve EURO cinsinden genel kredi sözleşmeleri imzaladığını ve krediler kullandığını, borcun ödenmemesi üzerine icra takipleri başlatıldığını, dolayısıyla davacının sorumluluğunun devam ettiğini, ipotek akit tablosunda para birimi olarak ''USD'' yazmasının sadece ipotek borçlusu olan davacının sorumlu olduğu tutarın belirlenmesi açısından önem taşıdığını, ipotekle tüm döviz cinsinden kredilerin teminat altına alındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; bilirkişi raporunda ipotek senedindeki 200.000,00 USD olarak belirlenen rakamın TMK m.851 kapsamında taraflarca ipotek üst sınırının belirlenmesi amacıyla tesis edildiği, ipoteğin Euro bazında kullanılan ihracat kredilerinden kaynaklanan borçların da teminatını teşkil ettiği yönünde görüş bildirilmiş ise de, yabancı para ipoteği hangi yabancı para üzerinden tesis edilmiş ise bu ipotekten sadece aynı cinsten para kredileri ve o yabancı paraya endeksli TL kredilerinin yararlanabileceği, kredi başka bir yabancı para birimi üzerinden kullandırılmış ise hesap kat edilmeden önce kredinin ipoteğin kurulu olduğu yabancı para veya bu yabancı paraya endeksli TL kredisine dönüştürülmesi gerektiği, davalı bankanın Euro üzerinden kredi kullandırdığı ve kat ihtarnamesinde Euro üzerinden talepte bulunduğu, sonrasında kullandırılan kredinin USD cinsi krediye dönüştürülmediği, bu nedenle Euro kredilerinin USD limitli yabancı para ipoteği kapsamında kalmadığı ve davacının talebinde haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle dava konusu ipoteğin davalı bankanın dava dışı ... Tekstil San. Ve Dış Tic.Ltd. Şti. lehine belgesiz ihracatın finansmanı amacıyla tesis edilerek kullandırılmış ve kullandırılacak USD cinsinden döviz ve dövize endeksli nakdi ve gayrinakdi kredilerden dolayı doğmuş ve doğacak borçların teminatını teşkil etmek üzere tesis edilmiş olduğunun resmi senet içeriğinden anlaşılıp mahkemece bu yöndeki sınırlama gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabetsizlik bulunmamasına göre davalılar vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 09.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15059, Karar No: 2014/12941, Tarih: 18.06.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/15059 E.  ,  2014/12941 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1. Müşteki Gümrük İdaresi vekilinin temyiz talebine yönelik yapılan incelemede;

Sanığa atılı eylemin suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliği itibariyle 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa kapsamında kaldığı cihetle, suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen gümrük idaresinin davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığından, Gümrük İdaresi adına hazine vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesiyle yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca, REDDİNE,

2. Sanığın temyiz talebine yönelik yapılan incelemede;

Aynı olay nedeniyle hakkında dava açılan sanık Hazım Laçin ile ilgili dairemizin 2014/1000 esas sayılı dosyası ile birlikte yapılan incelemede;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı yasa ile değişik 4733 sayılı yasanın 8/4 fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerekmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca, hüküm fıkrasından gümrük idaresi lehine hükmedilen vekalet ücreti kısmının çıkarılması ve diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 18/06/2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5295, Karar No: 2017/4626, Tarih: 29.05.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/5295 E.  ,  2017/4626 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, tapu kaydına dayanarak yörede 2005 yılında ilk kez yapılan ve 12.07.2005 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu ve 2/B uygulaması sırasında ... köyünde bulunan 134 ada 1 parsel sayılı taşınmazın orman sınırı içine alınması işleminin yanlış olduğunu ileri sürerek, bu yere ait sınırlamanın iptalini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddi ile dava konusu taşınmaza ilişkin 94 nolu Orman Kadastro Komisyonu kararının geçerli olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 05/10/2015 gün 2015/8254 – 8318 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Mahkemece, davanın reddi ile dava konusu taşınmaza ilişkin 94 nolu Orman Kadastro Komisyonu kararının geçerli olduğunun tespitine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 05/10/2015 gün 2015/8254 – 8318 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; “...Mahkemece alınan 07.11.2013 havale tarihli ortak bilirkişi heyeti raporunda taşınmazın dava konusu edilen kısmının 1957 yılı memleket haritasında çalılık alan olarak sembolize edilen yeşil renkli alan içinde gözüktüğü belirtilmesine rağmen memleket haritasının dayanağı hava fotoğrafı getirtilerek taşınmazların konumu belirlenmemiş, dosyada bulunan 1939 yılı hava fotoğrafında taşınmazın ağaç ve ağaçcık topluluğu olarak görülen ve bütünlük arzeden alan içinde kaldığı belirtilmesine rağmen rapor ekindeki gösterimin net olmaması nedeniyle taşınmazın hava fotoğrafındaki niteliği hususunda duraksama oluşmuştur. Dairemizin 01.12.2014 tarihli iade kararı ile 1957 yılı memleket haritasının yapımında kullanılan 1954 yılı hava fotoğrafının bulunduğu yerden getirtilmesi, 1939 ve 1954 yılı hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılması için ek rapor alınması istenmiş, iade kararı ile alınan 08.06.2015 havale tarihli bilirkişi heyetinin ek raporunda, inceleme için gerekli stereoskop aletlerinin bulunmadığı gibi bu incelemeyi yapmanın uzmanlık alanlarına girmediği beyan edilerek stereoskopik inceleme yapılmaksızın rapor ekinde dava konusu taşınmazın 1954 yılı hava fotoğrafındaki konumunun gösterimi ile yetinilmiştir. Dosya kapsamında alınan ortak bilirkişi heyeti raporlarında taşınmazın 1939 ve 1954 yılı hava fotoğraflarında koyu renkli alanda kaldığı bildirilmiş ise de hava fotoğrafları üzerinde stereskopik aletle inceleme yapılmadığından taşınmazın evveliyattaki kullanım şekli aydınlanmamıştır. Bu haliyle dosya kapsamı dava konusu edilen taşınmazın öncesinin orman sayılan yerlerden olup olmadığını belirleme noktasında yeterli değildir. Eksik inceleme ve araştırma ile yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz. mahkemece, dosya kapsamında bulunan memleket haritası, hava fotoğrafları ve amenajman planı ile birlikte önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı (Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi ile hava fotoğrafları

üzerinde stereoskopik inceleme yapacak jeodezi ve fotogrametri uzmanı harita mühendisi ve bir fen elemanı yardımıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, dosya kapsamında yer alan harita ve fotoğraflar, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; klizimetre (eğimölçer) aletiyle ölçülmek ve memleket haritasındaki münhaniler de dikkate alınmak suretiyle, dava konusu taşınmazın kesin ve gerçek eğimi belirlenmeli, keşifte, hâkim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurlar tek tek sayı olarak tarif edilmeli, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şekli detaylı olarak incelenmeli, bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli” denilmiştir.

Bozma ilamına uyulması sonrasında mahkemece davanın reddi ile dava konusu taşınmazın orman kadastro sınırlandırılmasına ilişkin 94 nolu Orman Kadastro Komisyon kararının (bırakılmasına) aynen ipkasına karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, altı aylık süre içinde açılan orman kadastrosuna itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1968 yılında kesinleşen arazi kadastrosu ile 12.07.2005 tarihinde altı aylık askı ilânına çıkarılan orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamaları bulunmaktadır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna, uzman orman bilirkişi kurulu tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu ve taşınmazın meşe ağaçları ile kaplı meşe baltalık orman ve kısmen boşluk niteliğinde olup eylemli biçimde orman olduğu saptanarak yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 29/05/2017 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15438, Karar No: 2022/12331, Tarih: 17.10.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/15438 E.  ,  2022/12331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen başvurunun kısmen kabulüne dair karara karşı davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından 29/01/2021 tarih 2021/İHK-2847 sayılı davalı vekilinin itirazlarının reddine dair verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, 01/09/2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketine zararın karşılanması için başvurulduğunu ancak zararın karşılanmadığını iddia ederek, oluşan zararlarının tazmini için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 4.901,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davaya cevap vermemiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından, talebin kısmen kabulüne 101.467,30 TL sürekli ve 14.765,17 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 116.232,47 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davalı vekilinin itirazlarının reddine dair verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tâbi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. Az yukarıda belirtilen anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup, anılan sözleşmenin 17. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

Davacı Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince davacının teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu Mahkemece re'sen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, hükmün bu yönden re'sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan ve re’sen görülen nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 17/10/2022 gününde Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY