muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/8439, Karar No: 2023/965, Tarih: 01.03.2023

2. ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 18.03.2016 tarihli, 2016/165 Esas, 2016/338 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında şikâyetçi ...'e yönelik eylemi nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 142/1-h, 168/1, 53/1, 58. maddeleri gereğince 1 yıl 8 ay, şikâyetçi ...'e yönelik eylemi nedeniyle TCK'nın 142/2-h, 35/2, 168/1, 53/1, 58. maddeleri gereğince 1 yıl 3 ay hapis cezasına, hak yoksunluklarına, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, sanık ... hakkında şikâyetçi ...'e yönelik eylemi nedeniyle TCK'nın 142/2-h, 62/1, 53/1. maddeleri gereğince 4 yıl 2 ay, şikâyetçi ...'e yönelik eylemi nedeniyle TCK'nın 142/2-h, 35/2, 62/1, 53/1. maddeleri gereğince 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanıklar müdafii süresi içerisinde verdiği 22.03.2016 hakim havale tarihli temyiz dilekçesinde süre tutum talebinde bulunmuş, ayrıca vekâletname ile temsil ettiği ... vekili olarak verdiği 18.04.2016 hakim havale tarihli dilekçesinde ise, sanığın suçu işlemediğini, kolluk kuvvetleri tarafından hazırlanan CD izleme tutanağı okunmakla yetinilerek, Mahkemece CD'ler izlenmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, diğer sanığın suçu kendi başına işlediğini, sanık ... hakkında da aynı oranda hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğini ileri sürmüş, sanık ..., 20.06.2016 hakim havale tarihli temyiz dilekçesinde sadece hükmü temyiz ettiğini bildirmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Sanıklar 28.01.2016 tarihinde saat 10.00 sıralarında, şikâyetçi ...'in sorumlusu olduğu Şok Markete girmişler , sanık ... 3 adet Özlem Extra marka kavurma, 11 adet Beşler marka dilimli pastırma, 1 adet Aytaç marka dana sucuk, 4 adet Pınar marka klasik dana sucuk, 5 adet Cumhuriyet marka kangal sucuk, 23 adet Namet marka kangal sucuk olmak üzere toplam değeri 557,75 TL olan ürünleri çalarak montunun iç kısmına doldurmuş, sanık ... ise ...'a gözcülük yapmış, sanık ... market görevlilerinin kuşku duymaması için küçük bir alışveriş yaparak kasaya ödeme yaptığı sırada diğer sanık montunun iç kısmına sakladığı ürünlerle kasadan ödeme yapmadan geçip oradan ayrılmışlardır. Bu durum ... yeri güvenlik kamerası kayıtlarına yansımış olup olay yeri görüntülerini içeren CD izleme ve çözümleme tutanağı dosya içerisinde mevcuttur.

2. Sanıklar 13.02.2016 tarihinde saat 08.10 sıralarında, şikâyetçi ...'in sorumlusu olduğu Akuğur Markete gelmişler, 28.01.2016 tarihinde meydana gelen hırsızlıktan haberdar olup sanıkların fotoğraflarını görmüş olan şikâyetçi markete gelen sanıkları tanımış ve güvenlik kameralarını izlemeye başlamış, sanık ... gözcülük yaparken, sanık ... bir kısım reyonlardan bazı ürünleri alarak montunun iç kısmına koymuş, şikâyetçinin durumu polise bildirip dış kapıyı kapatması üzerine sanık ... montunun iç kısmından çıkarmış olduğu iki adet ton balığı kutusunu reyonun alt kısmına zemine bırakmış, olay yerine gelen görevlilerce yakalanmışlar, suç teşebbüs aşamasında kalmıştır. Olayı gösteren güvenlik kamerası kayıtlarını içeren CD ve izleme tutanağı dosyada mevcuttur.

3.Sanık ... soruşturma aşamasında suçu kabul etmemiş, kovuşturma aşamasında her iki suçu da ikrar etmiş, çelişki üzerine sorulduğunda şimdiki ifadem doğrudur demiş, müştekinin 600,00 TL'lik zararını giderdiklerini söylemiştir.

Sanık ... ise, kameralara yansıyan kişinin kendisi olduğunu ve arkadaşı olan sanık ... ile birlikte olduğunu kabul etmesine rağmen suça iştirak etmediğini söylemiş, zararı gidermek istemiyorum demiştir.

4.Şikâyetçi ..., 18.03.2016 tarihli duruşmada, zararının 25.02.2016 tarihinde giderildiğini, şikâyetçi olmadığını söylemiştir.

5. Sanıklara ait nüfus ve adli sicil kayıtları getirtilmiş, sanık ... hakkında TCK'nın 58. maddesi hükümleri uygulanmıştır.

6. Sanıkların aşamalardaki beyanlarının içeriğine göre aralarında menfaat çatışması bulunmadığı anlaşıldığından, her iki sanık için aynı müdafiinin görevlendirilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

IV. GEREKÇE

4.Şikâyetçi ..., 18.03.2016 tarihli duruşmada, zararının 25.02.2016 tarihinde giderildiğini, şikâyetçi olmadığını söylemiştir.

5. Sanıklara ait nüfus ve adli sicil kayıtları getirtilmiş, sanık ... hakkında TCK'nın 58. maddesi hükümleri uygulanmıştır.

6. Sanıkların aşamalardaki beyanlarının içeriğine göre aralarında menfaat çatışması bulunmadığı anlaşıldığından, her iki sanık için aynı müdafiinin görevlendirilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

IV. GEREKÇE

5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarihinde yürürlüğe giren 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı kararı nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının, 15.04.2020 gün ve 31100 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile TCK’nın 53. maddesinde yapılan değişiklikle birlikte infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüş, olay yerine ait güvenlik kamerası kayıtlarını içeren CD'lere ait izleme tutunakları, sanık ...'ın ikrarı nazara alındığında sanıkların eylemi sübuta ermekle, sanıklar hakkında mahkûmiyet kararları kurulmasında bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümlerde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı, yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin de yerinde olmadığı, sanık ... şikâyetçi ...'in zararını gidermeyeceğini açıkça beyan etmekle, zarar giderimine karşı duruş gösterdiğinden hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasında isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmış, sanık ... hakkında, şikâyetçi ...'e yönelik olan ve teşebbüs aşamasında kalan eylemi nedeniyle, koşulları oluşmadığı halde TCK'nın 168/1. maddesi uyarınca indirim yapılması suretiyle eksik ceza tayin edilmesi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.03.2016 tarihli ve 2016/165 Esas, 2016/338 Karar sayılı kararında, sanıklar müdafi ve sanık ... tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, sanıklar müdafiinin ve sanık ...'ın temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5139, Karar No: 2019/11028, Tarih: 20.06.2019

**18. Ceza Dairesi         2019/5139 E.  ,  2019/11028 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğa yükletilen görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Suça sürüklenen çocuğun görevi yaptırmamak için direnme eylemini birden fazla görevliye karşı gerçekleştirmesine rağmen TCK’nın 43/2. maddesi uygulanmamış ise de, karşı temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak;

Suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyiz edilen ilk kararın lehine bozulduğu halde, bozma sonrası yapılan yargılama giderinin suça sürüklenen çocuğa yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı ve suça sürüklenen çocuk ...’ın temyiz iddiaları bu nedenle yerinde ise de, bu husus, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, temyiz edilen kararın açıklanan noktası, hükümden yargılama gideri ile ilgili kısmın çıkartılıp yerine "bozma kararı suça sürüklenen çocuk lehine olduğundan bozma sonrası yapılan yargılama giderlerinin Hazine üzerinde bırakılmasına" ibaresinin eklenmesi suretiyle tebliğnameye kısmen uygun olarak, HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 20/06/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/31024, Karar No: 2012/22266, Tarih: 30.05.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/31024 E.  ,  2012/22266 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

MÜŞTEKİ : ...

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

Davanın... isimli kişiye karşı açıldığı, yargılama esnasında başka bir mahkemedeki dava dosyasından aslında bu kişinin ... isimli kişi olduğu belirtilerek iddianame düzeltilerek yargılamaya devam edilerek hüküm verildiği anlaşılmışsa da, temyiz eden kişinin Muş İl Sağlık Müdürlüğü'nde memur olması ve suç tarihlerinde işinin başında olduğuna ilişkin dosyaya sunulan yazı karşısında atılı suçu işleyenin temyiz eden olup olmadığı hususunda şüphe meydana geldiğinden müştekiyle yüzleştirilmek veya fotoğrafının karşılaştırılması suretiye gerçeğin ortaya çıkarılmasında zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1 maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11562, Karar No: 2012/22560, Tarih: 27.02.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/11562 E.  ,  2012/22560 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4926 sayılı yasaya muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük ve Müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suça konu ... Plakalı tır hakkında mahallinde her zaman karar verilmesi mümkün görülmüştür.

1-Yargılamanın hiçbir aşamasında müdafii olarak sanığı temsil etmeyen ve vekaletnamesi de bulunmayan mal sorumlusu vekili Av....'ın sanık adına yapmış olduğu temyiz isteminin 5320 sayılı yasanın 8. maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Katılan Vekilinin temyizine göre yapılan incelemede;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 27.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35024, Karar No: 2015/36276, Tarih: 22.12.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/35024 E.  ,  2015/36276 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatil ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, hiçbir haklı sebep olmaksızın iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından feshedildiğini ileri sürerek ve fazlaya dair haklarını saklı tutarak, 10 TL kıdem tazminatı, 10 TL ulusal bayram genel tatil ücreti, 10 TL fazla çalışma ücreti ve 10 TL hafta tatili ücreti işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiğini, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil çalışması olması durumunda bordrolara yansıtılarak ödeme yapıldığını, davacının ihtirazi kayıtsız ödemeleri kabul ettiğini ve taleplerin haklılığı kabul edilse bile alacakların zaman aşımına uğradığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, "somut olayda dava dilekçesi içeriği incelendiğinde çalışma süresi ve maaş miktarı davacı tarafça bilinmekte ve açıkça belli olup, bilinen çalışma süreleri ve dava dilekçesinde açık ve net bir şekilde belirtilen ücret seviyesi üzerinden, talep edilen işçilik alacaklarının ne şekilde hesaplanacağı gerek 1475 sayılı yasada, gerekse 4857 sayılı yasanın ilgili maddelerinde açık bir şekilde belirtilmiş olup, davacı yanca hesaplanmasının mümkün olduğu; bu haliyle, dava konusu işçilik alacaklarının her biri belirsiz alacak olmadığı halde belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığından, ( Aynı mahiyette, Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2013/16891 Esas 2014/27748 Karar ve Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2013/24299 Esas 2014/12617 Karar sayılı ilamları) açılan davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine" karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107. maddesinde belirsiz alacak ve tespit davası başlığı altında yeni bir dava türüne yer verilmiştir.

Maddeye göre;

(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir”.

Belirtmek gerekir ki belirsiz alacak ve tespit davası;

1. Eda (tahsil talebi ile) davası niteliğinde belirsiz alacak davası(Fıkra 1),

2. Tespit niteliğinde belirsiz alacağı tespit davası(Fıkra 3).

3. Kısmi eda ve külli tespit davası(maddenin gerekçesinde) olmak üzere üç türlü açılabilir.

Her üç dava türünde zamanaşımı dava tarihi esas alınarak belirlenir. Kısaca davanın açılması, zaman aşımının alacağın tamamı için kesilmesi sonucunu doğurur. Temerrüt olmadığı sürece, sadece faizin uygulanması farklılık arzedecektir. Kısmi eda külli tespit davasının, belirsiz alacak tahsil davasına göre olumsuz yönü, temerrüt sözkonusu değilse tespit talep edilen kısım için faizin dava tarihinden başlamamasıdır.

Belirsiz alacak ve tespit davası, sadece para alacakları için söz konusu olur. Konusu para olmayan eda davaları için belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Davacı belirsiz alacak davasını tahsil (eda niteliğinde) talebi ile açmış ise en azından yargılama başında belirlenebilecek miktar üzerinden dava açmalıdır. Tahsil amaçlı belirsiz alacak davası açılması hâlinde alacaklı, tüm miktarı belirtmese dahi, davanın başında hukukî ilişkiyi somut olarak belirtmek ve tespit edebildiği ölçüde de asgarî miktarı göstermek durumundadır. Bu dava eda davası olmakla birlikte yargılama sırasında belirlenecek kalan miktar için tespit niteliğindedir. Yargılama sırasında davacı belirlenen bakiye miktarı davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağına tabi olmadan harcını tamamlayarak hüküm altına alınmasını talep edebilecektir. Bu durumda alacağın tamamı hüküm altına alınacağından ilama dayalı icra takibi yapılabilecektir.

Kısmi eda ve külli tespit davası olarak açıldığında, davacının başlangıçta belirleyebildiği miktarı dava dilekçesinde belirtmesine gerek yoktur. Kısmi davada olduğu gibi istediği miktarda açabilir ve alacağın belirleyemediği kalan kısmının tespitini isteyebilir. Bu durumda mahkeme kısmi olarak talep edileni tahsil, kalan kısmı ise tespit hükmü olarak hüküm altına alacaktır. Davacı tahsil amaçlı eda niteliğinde belirsiz alacak davası açıp, belirleyebileceği azami miktarı belirtmeden kısmi olarak talepte bulunduğunda, tahsil amaçlı belirsiz alacak davası olarak devam etmesi için süre verilmeli, süre içinde azami miktarı belirtmediği takdirde, açılan davaya belirsiz alacak davasının bir türü olan kısmi eda külli tespit davası olarak devam edilmelidir. Kısaca belirsiz alacağın kısmi olarak belirsiz alacak davasına konu olması halinde, bu dava kısmi eda külli tespit davası olarak kabul edilmelidir.

Madde içeriğinden, belirsiz alacak veya tespit davası açılması için, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin; davacının kendisinden tam ve kesin olarak beklenememeli (gerçekten belirleyememeli) veya bu (objektif olarak) olanaksız olmalıdır. Talep sonucunun rakam olarak ifadesinin imkansızlığı, davacının tam olarak miktarını bilmediği ve bu bilgisizliğinin davalının sahasında bulunan vakıalardan kaynaklandığı durumlarda söz konusudur.

Bu madde “Hak arama durumunda olan kişi, talepte bulunacağı hukukî ilişkiyi, muhatabını ve bu ilişkiden dolayı talep edeceği miktarı asgarî olarak bilmesine ve tespit edebilmesine rağmen, alacağının tamamını tam olarak tespit edemeyebilir” gerekçesi ile hukuk sistemimizde kabul edilmiş ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olduğu da belirtilmiştir.

Açılacak davanın değeri veya miktarı biliniyor yahut belirlenebiliyor ise, belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz. Zira madde gereği bu durumda davacının hukuki yararı yoktur.

Maddenin 2. fıkrasında açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği belirtilmiştir. Maddenin bu fıkrası ile ilgili olarak gerekçede şunlara yer verilmiştir. “Baştan miktar veya değeri tam olarak tespit edilemeyen bir alacak için, davacının böyle bir ihmal ya da kusurundan söz edilemez. Bu sebeple, belirsiz alacak veya tespit davası açıldıktan sonra, yargılamanın ilerleyen aşamalarında, karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delilerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin, bilirkişi ya da keşif incelemesi sonrası), baştan belirsiz olan alacak belirli hale gelmişse, başında belirtmiş olduğu talebini artırabilmesi benimsenmiştir.”

Buradan hareketle dava konusu alacağın değeri veya miktarı karşı tarafın (işverenin) vereceği bilgi veya tahkikat aşamasında belirlenecek (bilirkişiden hesap raporu alınması gibi) ise alacağın dava açıldığında davacı tarafından objektif olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği kabul edilmelidir. Bu nedenle maddenin birinci ve ikinci fıkrasının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Kısmi dava türü ise 6100 sayılı HMK.’un 109. maddesinde tanımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasına göre “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir”. İkinci fıkrasına göre ise “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”. Belirtilen düzenleme karşısında kısmi dava açılabilmesi için;

1) Talep konusunun niteliği itibari ile bölünebilir olması,

2) Talep konusunun miktarının, taraflar arasında tartışmalı veya açıkça belirli olmaması gerekir.

1) Talep konusunun niteliği itibari ile bölünebilir olması,

2) Talep konusunun miktarının, taraflar arasında tartışmalı veya açıkça belirli olmaması gerekir.

Her ne kadar 107. madde de belirtilmemiş ise de belirsiz alacak ve tespit davası açılabilmesi için kısmi dava başlığı altında düzenlenen HMK.’un 109/2 maddesinin göz ardı edilmemesi gerekir. Zira hükme göre “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”. Burada talep konusunun taraflar arasında belirli olması halinde kısmi dava açılamayacağı vurgulanmıştır. Kısaca davacı alacağı belirli değil ise belirsiz alacak ve tespit davası açabileceği gibi fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kısmi dava da açabilecektir. Alacak miktarı belirli ise kısmi dava veya belirsiz alacak ve tespit davası açılamaz.

Ancak madde de ayrıca talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmasız olması halinde kısmi dava açılamayacağı belirtilmiştir. O halde talep konusunun miktarı taraflar arasında tartışmalı ise davacı kısmi dava açabilir. Davacı, alacak miktarı tartışmalı olduğunda kısmi dava yerine belirsiz alacak davasına da başvurabilir.

Bir alacağın davanın açıldığı anda belirli mi belirsiz mi? tartışmalı mı tartışmasız mı? olduğu konusunda yukarda belirtilen hükümlerden hareketle uygulamada bazı ölçütler getirilmiştir.

Bunların başında gelen en önemli kriter alacağın likit olup olmadığı ölçütüdür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu likit alacak kavramını açıklamıştır. Yargıtay’a göre; “Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ise; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez(HGK. 14.07.2010 gün ve 2010/19-376 E, 2010/397 K, HGK)”.

Görüldüğü gibi likit olma ölçütünde Yargıtay;

Alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olmasını ya da

Belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olmasını aramaktadır. Kısaca davacının yalnız başına ne kadar alacaklı olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez.