muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5267, Karar No: 2018/15359, Tarih: 25.12.2018

**2. Hukuk Dairesi         2018/5267 E.  ,  2018/15359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Çocukla Kişisel İlişki Kurulması-Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı erkek tarafından velayetler yönünden, davalı-davacı kadın tarafından ise; velayetler, iştirak nafakaları ve çocukların kuruma yerleştirilmesi yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 25/12/2018 günü yapılan tebligata rağmen taraflar adına gelen olmadı. İşin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece ortak çocuklar 2010 doğumlu .... ile 2011 doğumlu ...’nın velayetlerinin her iki ebeveynden de kaldırılarak, çocukların bakım ve gözetiminin sağlanması ve koruma tedbiri aldırılması için Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İ1 Müdürlüğüne yazı yazılmasına, derhal tedbiren çocukların bakım ve gözetiminin kurum tarafından yerine getirilmesine, karar kesinleştiğinde küçüklere vasi atanması için sulh hukuk mahkemesine ihbarda bulunulmasına karar verilmiş, her iki tarafla da ortak çocuklar arasında kişisel ilişki kurulmamıştır.

Velayet kamu düzenine ilişkin olup, re'sen araştırma ilkesi geçerlidir. Bu nedenle yargılama sırasında meydana gelen gelişmelerin bile göz önünde tutulması gerekir.

Velayetin düzenlenmesinde asıl olan çocuğun üstün yararıdır. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 5. maddesi gereğince Aile Mahkemesi bünyesinde bulunan psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacıdan oluşan uzmanlardan, her iki ebeveyn ve çocukla görüşmek suretiyle inceleme ve rapor istenip; tarafların barınma, gelir, sosyal ve psikolojik durumlarına göre çocuğun sağlıklı gelişimi için velayeti üstlenmeye engel bir durumun bulunup bulunmadığının araştırılması, mahkemece çocuk ya da çocukların bizzat dinlenerek, görüşü alınıp ve diğer deliller de göz önüne alınmak suretiyle ebeveynlerinden hangisi yanında kalmasının çocuk ya da çocukların menfaatine olacağı tespit edilerek velayet konusunda bir karar verilmesi gerekir.

Velayet düzenlemesinde; çocukla ana ve baba yararının çatışması halinde, çocuğun yararına üstünlük tanınması gereklidir. Çocuğun yararı ise; çocuğun bedensel, fikri ve ahlaki bakımdan en iyi şekilde gelişebilmesi ve böyle bir gelişmenin gerçekleştirilmesi için, çocuğa sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sağlanmış olmasıdır. Çocuğun bu konulardaki üstün yararını belirlerken; çocuk yetişkin biri olmuş olsaydı, kendisini ilgilendiren bir olayda, kendi yararı için ne gibi bir karar verebilecekti ise, çocuk için karar verme makamındaki kişinin de aynı yönde karar verilmesi gerekir. Yani çocuğun farazi düşüncesi esas alınacaktır.

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 12. maddesi ile Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin 3. ve 6. maddeleri, iç hukuk tarafından yeterli idrake sahip olduğu kabul edilen çocuklara, kendilerini ilgilendiren davalarda görüşlerini ifade etmeye olanak tanınmasını ve görüşlerine gereken önemin verilmesi gerektiğini öngörmektedir. Çocukların üstün yararı gerektirdiği takdirde görüşlerinin aksine karar verilmesi mümkündür. Velayet hususu, çocukları ilgilendiren konuların en başında gelir.

Yukarıda anlatılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamından; mahkemece yargılama boyunca alınan 02.06.2015 tarihli rapor ile davacı-davalı baba ile görüşülmeksizin tek taraflı alınan 02.06.2017 tarihli rapor arasında çelişki mevcut olduğu gibi, bu raporlar arasındaki çelişki giderilmeksizin sonradan alınan uzman raporu ve davacı-davalı babanın beraatiyle sonuçlanan ceza yargılamasına konu olan olayın hükme esas alındığı görülmektedir. Yargılama boyunca alınan her iki uzman raporu da bu haliyle hüküm tesisi için yeterli değildir. O halde idrak çağında olan 2010 doğumlu ... ile 2011 doğumlu...’nın da bizzat ya da istinabe yoluyla eğitim, kültür, yaşam olanakları bakımından nerede yaşamak istediği konusunda bilgilendirilerek, velayet hakkındaki tercihinin hakim tarafından kendisinden sorulması (Yargıtay HGK16.03.2012 tarih E.2011/2-884-K. 2012/197 ile 22.01.2014 tarih E.2013/2-2085-K.2014/30) ve yeniden psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı niteliğindeki uzmanlardan (4787 sayılı Kanun m.5) ortak çocukların hali hazırda yaşadıkları kurum ile anne ve baba yanındaki barınma ve yaşama koşullarını da değerlendirir içerikte sosyal inceleme raporu alınması ve tüm deliller birlikte değerlendirilip, ebeveynlerinden hangisi yanında kalmasının ya da ebeveynlerinden velayetlerinin kaldırılmasının çocukların üstün yararlarına bir başka deyişle menfaatlerine uygun olup olmayacağı tespit edilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile velayet yönünden yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma sebebine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıranlara geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 25.12.2018(Salı)
Yargıtay — Esas No: 2022/5802, Karar No: 2023/6742, Tarih: 28.09.2023

**8. Ceza Dairesi         2022/5802 E.  ,  2023/6742 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/1369 E., 2022/942 K.

SUÇ : İftira

HÜKÜM : Beraat ve düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan usul hükümlerine göre temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu ve reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 27.01.2015 tarihli iddianamesi ile, sanığın iftira suçundan cezalandırılması talep olunmuştur.

2. Küçükçekmece 18. Asliye Ceza Mahkemesinin 10.11.2020 tarihli kararı ile sanık hakkında atılı suçtan hükmolunan 10 ay hapis cezası hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ve bu karar itirazen değerlendirilerek 08.12.2015 tarihinde kesinleşmiştir.

3. Sanık hakkında denetim süresi içerisinde, kasten yeni bir suç işlemesi nedeniyle ihbarda bulunulması üzerine Küçükçekmece 18. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.03.2020 tarihli kararı ile sanık hakkında kurulan hüküm aynen açıklanarak, iftira suçundan 10 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verilmiştir.

4. İlgili kararın sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 17.06.2022 tarihli kararı ile, dosya üzerinden incelemede, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak, sanığın iftira suçundan beraatine ve düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği, suçun sabit olduğuna ilişkindir.

III. OLAYLAR VE OLGULAR

1. Dava konusu olay, sanığın kolluğa müracaat ederek, katılan tarafından gönderilen kişilerin kendisini tehdit ettiğini beyan etmek suretiyle iftira ettiği iddiasına ilişkindir.

2. 29.11.2014 tarihli tutanakta, adam kaçırma anonsu üzerine, ...'nin görevlilere, kendisi ve kardeşi ... ... ...'nin, ...'nin adamları olan ... ... ve ... ... tarafından kaçırıldıklarını, kendisinin araçtan atlayarak kurtulduğunu beyan ettiği yazılıdır.

3. Sanık ...'e ait 29.11.2014 tarihli raporda, sanığın kafa, göz, baldır, diz altı, parmak ve el bileğinde yaralanma tarif edilmiştir.

4. Sanığın aynı tarihli müracaat beyanında, 2 numaralı bentteki tutanaktaki anlatımı ayrıntılandırdığı, kaçırılma olayının öncesinde, katılan tarafından gönderildiklerini söyleyen kişilerin gelip, kendisine, "seni İstanbul'a çağırıyor, gelmezsen İstanbul'da bulunan kardeşin ...'ı öldüreceklermiş" dediklerini beyan ettiği görülmüştür.

3. Sanık ...'e ait 29.11.2014 tarihli raporda, sanığın kafa, göz, baldır, diz altı, parmak ve el bileğinde yaralanma tarif edilmiştir.

4. Sanığın aynı tarihli müracaat beyanında, 2 numaralı bentteki tutanaktaki anlatımı ayrıntılandırdığı, kaçırılma olayının öncesinde, katılan tarafından gönderildiklerini söyleyen kişilerin gelip, kendisine, "seni İstanbul'a çağırıyor, gelmezsen İstanbul'da bulunan kardeşin ...'ı öldüreceklermiş" dediklerini beyan ettiği görülmüştür.

5. Sanığın müracaatı üzerine, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/51590 sayılı soruşturması yürütülerek, katılan, ... ..., ... ..., ... ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, yaralama ve tehdit suçlarından, sanık hakkında işyeri dokunulmazlığını ihlal ve yaralama suçlarından, sanığın kardeşi ... hakkında ise konut dokunulmazlığını ihlal ve tehdit suçlarından kamu davası açıldığı, aynı soruşturma kapsamında katılan hakkında sanık ve kardeşi ...'a karşı tehdit suçundan 26.01.2015 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair ek karar verildiği tespit olunmuştur.

6. Sanık savunmasında, atılı suçlamayı inkar etmiştir.

A. İlk Derece Mahkemesinin kabulü

Sanığın eylemi sabit görülerek mahkumiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin kabulü

İlk Derece Mahkemesince kurulan hüküm isabetli bulunmamış ve sanığın şikayet hakkını kullandığı gerekçesiyle beraatine ve düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Sanık hakkında kurulan hükme yönelik temyiz sebeplerinin incelenmesinde, olaylar ve olgular bölümünde ayrıntılı açıklanan sanık savunması, sanığın şikayet içeriği, sanığın şikayeti üzerine katılan hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar gerekçe ve içeriği ile tüm dava dosyası kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,sanığın iddialarının bir kısım maddi vakalara dayandığı, bu vakalara dayanarak bir kısım değerlendirmelerde bulunduğu ve eyleminin suç işlemediğini bildiği kimselere suç atma biçimde olmayıp, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 74 üncü maddesi ile güvence altına alınan anayasal şikayet ve ihbar hakkını kullanma niteliğinde olması ve iftira kastıyla hareket ettiğine ilişkin mahkumiyetine yeterli delil olmaması nedenleriyle, Bölge Adliye Mahkemesince kurulan hükümde hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 17.06.2022 tarihli kararında katılan vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 17.06.2022 tarihli kararında katılan vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Küçükçekmece 18. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18344, Karar No: 2012/3062, Tarih: 10.02.2012

**12. Hukuk Dairesi         2011/18344 E.  ,  2012/3062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/04/2011

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu hakkında üç adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine geçilmesi üzerine, borçlunun icra mahkemesine başvurarak imzaya, borca ve faize itiraz ettiği, mahkemece itirazın kısmen kabulü ile takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. Alacaklı vekili cevap dilekçesinde, davacının, A.. Ç..'e (Ç..'ya) noter aracılığı ile eczaneyi işletme ve diğer işlemleri yapmak üzere vekaletname verip vermediği hususlarının noterlerden müzekkere ile sorulmasını talep etmiş; sonraki aşamalarda dosyaya Ankara 47 .Noterliği tarafından düzenlenmiş 24.07.2008 tarih ve 21981 yevmiye nolu vekaletname fotokopisini sunmuştur.

Borçlar Kanununun 388/son maddesine göre; hususi bir salahiyeti haiz olmadıkça vekil, dava ikame edemez, sulh olamaz, tahkim edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz. Bu durumda yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, vekile verilen vekaletnamede senet düzenlenmesi için açıkça yetki verilmesi zorunludur.

Dosyaya sunulan vekaletname fotokopisinde, bonolarda keşideci olarak görünen Ş..  M..'nun, A.. Ç..'i (Ç..'yı) "senet tanzim etmeye ve imzalamaya" yetkili kıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda vekaletname içeriğine göre, senet tanzim etme konusunda kendisine açıkça yetki verilen A.. Ç.. (...) tarafından borçlu adına düzenlenecek senetlerden dolayı borçlu sorumlu olur.

O halde mahkemece, gerektiğinde dosyaya sunulan vekaletname aslı da getirtilerek, senet tanzim etmeye yetki verilen A.. Ç.. (....) yönünden imza incelemesi yapılması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 10/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4292, Karar No: 2013/4510, Tarih: 12.03.2013

**4. Hukuk Dairesi         2012/4292 E.  ,  2013/4510 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ..... İzafeten) vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vdl. aleyhine 01/06/2010 gününde verilen dilekçe ile kurum zararının ödetilmesi istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 30/12/2011 günlü kararın Yargıtay’da duruşmalı olarak incelenmesi bir kısım davalılar vekili Avukat ... tarafından duruşmasız olarak incelenmesi de diğer davalılar tarafından süresi içinde istenilmekle, daha önceden belirlenen 12/03/2013 duruşma günü için yapılan tebligat üzerine taraflardan kimsenin gelmediği görüldü, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosyanın görüşülmesine geçildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.

Dava, kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş; karar, davalılar tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı,.....İdaresi Genel Sekreterliğince KİK nun 22/d maddesine göre doğrudan temin yöntemi ile alım yapılan 17 adet ihalede davalıların imzası bulunup, satın alınan malların günün rayiçlerinin çok üzerinde olması nedeni ile davacı idarenin ödemek zorunda kaldığı fazla bedelin davalılara ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalılar, davacı idarenin zarara uğratılmadığını, iddia edildiği gibi satın alınan malların rayiç değerlerinin üzerinde bulunmadığını, malzemelerin temsil makamı niteliğindeki valilik, vali konağı, genel sekreterlik makamı, il genel meclisi ve il özel idaresi yemekhanesi, ilçe kaymakamlıkları, .... termal tesisleri ile misafirhanesinde kullanılmak üzere satın alındığını, makama uygun olarak alındıklarını, karşılaştırma için kullanılan verilerde malzeme cinsi, markası bulunmadığını, mevzuata aykırı hiçbir eylemleri bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, görüşüne başvurulan bilirkişi heyeti raporu uyarınca davalıların eylemleri ile davacı idarenin zarara uğratıldığı benimsenerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, dava konusu eylemleri nedeni ile davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, davalılar .....haklarında görevi kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma suçuna iştirak suçlarından kamu davası açıldığı anlaşılmaktadır. Bir kısım davalılar yönünden de takipsizlik kararı verildiği iddia edilmiş ise de soruşturma evrakı getirtilmemiştir.

Dosya arasındaki bilgi ve belgelerden, dava konusu eylemleri nedeni ile davalılar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, davalılar .....haklarında görevi kötüye kullanma, görevi kötüye kullanma suçuna iştirak suçlarından kamu davası açıldığı anlaşılmaktadır. Bir kısım davalılar yönünden de takipsizlik kararı verildiği iddia edilmiş ise de soruşturma evrakı getirtilmemiştir.

Borçlar Yasası'nın 53. maddesi gereğince hukuk hakimi ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de ceza mahkemesince belirlenecek maddi olgular ile bağlıdır. Dava konusu olayın özelliği nedeniyle davalılar hakkındaki cezai soruşturma evrakları getirtilerek incelenmeli, bir kısım davalılar hakkında açılan ceza mahkemesindeki davanın sonucu beklenmeli ve ondan sonra tüm kanıtlar birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, yerinde olmayan gerekçeyle, yazılı biçimde karar verilmiş olması, usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre diğer yönlerin incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 12/03/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/8162, Karar No: 2023/12055, Tarih: 11.12.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/8162 E.  ,  2023/12055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/105 Esas, 2023/224 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.02.2023 Tarihli ve 2023/67 Esas, 2023/130 Karar ... Kararı

Murisin nüfusa kayıtlı oldukları yerin Mut/Mersin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Mut 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.04.2023 Tarihli ve 2023/105 Esas, 2023/224 Karar ... Kararı

Davacının yerleşim yeri adresinin Karaman'da bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, ölümün tespiti ile 5490 ... Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 ... Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 ... Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:

“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 ... Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenlerin yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfus siciline kayıtlı olduğu yerin ise Mut/Mersin olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Mut 1. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Mut 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12977, Karar No: 2015/9548, Tarih: 16.10.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/12977 E.  ,  2015/9548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 11/03/2015

NUMARASI : 2015/164-2015/180

Taraflar arasındaki tespit davasında Yatağan Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) ile Milas 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, davacının davalı şirket emrine çalışan işçi olduğunun tespiti ile kanundan ve işyerinde uygulanmakta olan TİS'den doğan fark ücret ve diğer alacakların tahsili istemine ilişkindir.

Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla), davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu ikametgahı mahkemesi olan Milas Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla) tarafından ise, işin görüldüğü yerin "Yeniköy Termik Santralı Yatağan İşletmesi" olduğu ve seçimlik yetki uyarınca yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının çalıştığı işyeri Yatağan ilçesinde bulunmaktadır ve davacı taraf seçimlik hakkını işin yapıldığı yer olan Yatağan Mahkemesi olarak kullanmıştır. Dolayısıyla davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan Yatağan mahkemesi davaya bakmakla yetkilidir. Yasal düzenlemeler çerçevesinde; uyuşmazlığın Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesinde (İş Mahkemesi sıfatıyla) görülüp çözümlenmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Yatağan Asliye Hukuk Mahkemesinde (İş Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 16/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.