muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/12373, Karar No: 2012/20181, Tarih: 07.12.2012

Davacı vekili Dairemizin bu kararına karşı karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Tartışılması gereken ilk husus, Hazine Müsteşarlığından izin alınmadan anonim şirket hisse devrine ilişkin sözleşme yapılması halinde sözleşmenin 818 sayılı Borçlar Kanunun 19/2. maddesi uyarınca batıl olup olmayacağıdır. Anonim şirket halka açık değil ise hisselerin senede bağlanması zorunluluğu olmadığı için eğer hisseler senede bağlanmamış ise alacağın temliki (818 sayılı BK.m. 162) hükümlerine göre yapılır. Eğer hisseler senede bağlı ise devrinin nasıl yapılacağı TTK düzenlenmiş olup nama yazılı hisselerin devrinin taraflar arasında hüküm ifade etmesi için senedin ciro edilmesi ve teslimi gerekli ve yeterlidir. (6762 sayılı TTK 416/2 1.cümle) Taraflar arasında bu devrin geçerliliği için TTK’da başka bir şart aranmamaktadır. (Şirkete karşı hüküm ifade edebilmesi için ise 416/2, 2.cümle gereğince pay defterine kaydı gerekir) Sözleşmenin taraflarından biri olan davacının yabancı olması sebebiyle, olayda uygulanacak Türkiye’ye gelecek sermayenin teşvikine ilişkin esasları tespit eden Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı Hakkında 95/6990 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3/e bendi uyarınca çıkartılan Yabancı Sermaye Kararı Hakkında Tebliğin 5.maddesinde "Yabancı ortaklardan yerli ortaklara ya da Türkiye de yerleşik diğer kişi ve kuruluşlara hisse devirleri izne tabi olup, hisse satış bedelinin tesbit edilmesinde taraflar arasında belirlenen değer esastır. Ancak Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü gerekli gördüğü hallerde değerlendirme yapabilir veya başka kuruluşlara yaptırabilir. Yapılan değerlendirme neticesinde tesbit edilen değer üzerinden satışa izin verilebilir." hükmü getirilmiştir. Ancak, bu tebliğin dayanağını oluşturan ve yukarıda bahsedilen Bakanlar Kurulu Kararının 3. Maddesinin “e” bendinde ise “Yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşların Türkiye’deki mevcut şirketlere ait hisseleri alış ve satışları Müsteşarlıkça belirlenecek esaslara uygun olmak kaydıyla serbestçe yapılır” düzenlemesi vardır. Tebliğ hükmü, bu düzenleme ve TTK’nın anonim şirket hisse senetlerinin devrine ilişkin hükümleri ile birlikte yorumlandığında, bu şekildeki hisse devirlerinin serbestçe yapılacağı ancak, hisse devir bedelinin belirlenmesi hususunda Müsteşarlığın müdahale yapabileceği sonucu çıkmaktadır. Kaldı ki söz konusu tebliğde bahsi geçen “iznin” alınmaması halinde ne gibi bir yaptırımı olacağı da açıklanmamıştır. Bu nedenle iki tarafın özgür iradeleri ile imzalanan dava konusu sözleşmenin tarafı olmayan Hazine Müsteşarlığından izin alınmadığı bu nedenle kanunun emredici hükmüne aykırı davranıldığı gerekçesiyle karar tarihinde yürürlükte bulunan BK’nun 19/2 (TBK.m.27/1) uyarınca sözleşmenin batıl olduğu ileri sürülemez.

Tartışılması gereken ikinci husus ise: Hukuk kuralları özelde taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda adaleti temin, genelde de toplumdaki adalet duygusunu tatmin etmek için vazedilmişlerdir. Bu nedenle uygulayıcıların hukuk kurallarını olaya tatbik ederken bu hususu rehber ittihaz etmeleri zaruri ve hayatidir. Bu ilkeden hareket eden kanun koyucu uyuşmazlığın taraflarına haklarını dürüst kullanma zorunluluğu getirmiş ve 4721 sayılı MK’nın 2. maddesi; herkesin, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzenin korumayacağını belirtmiştir. Bu kuraldan amaç herkesi dürüst ve adaletli davranmaya zorlamaktır.

Buradan somut olaydaki özele doğru geçersek; özgür iradeleri ile bir sözleşmenin içeriğini–kanunda öngörülen sınırlar içerisinde- serbestçe belirleyen (TBK.m 26) taraflar daha sonra şekli bir eksiklik sebebiyle bu sözleşmenin geçersizliğini ileri sürebilirler mi? Kanaatimce bu şekli eksiklik giderilebilir bir eksiklik ise ileri sürülemez. Burada MK’nın 2.maddesine gitmeye bile gerek yoktur. Zira, bu eksikliği ileri sürmek somut olayda tarafın hakkı değildir. Bu olsa olsa kamu otoritesinin, sözleşmenin uygulanması sırasında, sözleşmenin taraflarına karşı ileri sürebileceği bir durumdur. Kaldı ki kamu otoritesi bu devire izin verdiğini ve davalı şirketi yabancılık statüsünden çıkardığını dosyaya sunulan yazıda açıkça bildirmiştir. Bu eksikliğin sözleşmenin taraflarınca ileri sürülebileceğini düşündüğümüzde ise MK’nın 2 maddesi gündeme gelecektir. Çünkü; siz bir sözleşme yapacak ve bu sözleşmeyi yaparken Hazine Müsteşarlığından izin alınması gerektiğini bilecek ve buna rağmen sözleşmeyi imzalayacak ve sonra da sözleşmenin “izin” alınmadan imzalandığı gerekçesiyle hükümsüzlüğünü isteyeceksiniz. Bu, yukarıda belirttiğim adalet duygularını rencide edici bir hareket tarzıdır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle taraflar arasındaki sözleşmenin yapılmasından önce Hazine Müsteşarlığından izin alınmaması nedeniyle sözleşmenin geçersiz olduğu şeklindeki mahkeme gerekçesi doğru olmadığı gibi, “geçersiz sözleşmenin sonradan verilen izin ile geçerli hale gelemeyeceği” yönündeki onama ilamındaki Sayın çoğunluk görüşüne de katılmıyor, Dairemizin onama ilamının kaldırılarak hükmün bozulması gerektiğini düşünüyorum.
Yargıtay — Esas No: 2015/11294, Karar No: 2015/17066, Tarih: 11.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/11294 E.  ,  2015/17066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ihbar tazminatı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL ihbar tazminatı alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından, davanın kısmi dava olarak açıldığı belirtilerek temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık davanın niteliği ve belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

(3) Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkansız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukuki yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukuki yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmi davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hallerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneğin bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır. Sadece alacak miktarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da miktarın tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkana sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlemesi objektif olarak mümkün, ancak belirleyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir; ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Her bir davaya konu alacak bakımından, belirsiz alacak davasına ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak, belirleme yapılması gereklidir.

Hakime alacak miktarının tayin ve tespitinde takdir yetkisi tanındığı hallerde (Örn: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md 50, 51,56), hakimin kullanacağı takdir yetkisi sonucu alacak belirli hale gelebileceğinden, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin imkansız olduğu kabul edilmelidir. Örneğin, iş hukuku uygulamasında, Yargıtayca fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının yazılı belgelere ve işyeri kayıtlarına dayanmayıp, tanık anlatımlarına dayanması halinde, hesaba esas alınan süre ve alacağın miktarı nazara alınarak takdir edilecek uygun oranda takdiri indirim yapılması gerekliliği kabul edilmektedir. Bu halde, şahit anlatımlarına dayanılarak hesaplanan alacak miktarından hakimin takdir yetkisine bağlı olarak yapılacak indirim oranı baştan belirlenebilir olmadığından, alacak belirsiz kabul edilmelidir.

6100 sayılı Kanun ile birlikte, yukarıda belirtilen çerçevede belirsiz alacak davası açma imkanı tanınarak, belirsiz alacaklar bakımından hak arama özgürlüğü genişletilmiş; bununla bağlantılı olarak da hukuki yarar bulunmadan kısmi dava açma imkanı sınırlandırılmakla birlikte, tamamen kaldırılmamıştır.

Zaman zaman, 6100 sayılı Kanun ile birlikte kabul edilen belirsiz alacak davası ile kısmi davaya ilişkin yeni düzenlemedeki sınırın tam olarak tespit edilemediği, birinin diğeri yerine kullanıldığı görülmektedir. Oysa bu iki davanın amacı ve niteliği ayrıdır. Alacak, belirli veya belirlenebilir ise, belirsiz alacak davası açılamaz; ancak şartları varsa kısmi dava açılması mümkündür.

Kanunun kısmi dava açma imkanını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan kaldırmadığı da gözetildiğinde, belirli alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamasa da, şartları oluştuğunda ve hukuki yarar bulunduğunda kısmi dava açılması mümkündür. Aksi halde, sadece ya belirsiz alacak davası açma veya belirli tam alacak davası açma şeklinde iki imkandan söz edilebilir ki, o zaman da kısmi davaya ilişkin 6100 sayılı Kanun'un 109. maddesindeki hükmün fiilen uygulanması söz konusu olamayacaktır. Çünkü, belirsiz alacak davasında zaten belirsiz alacak davasının sağladığı imkanlardan yararlanarak dava açılabilecek; şayet alacak belirli ise de, o zaman sadece tam eda davası açılabilecektir. Oysa kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği prensibi gereği, anılan maddeyle kısmi davaya ilişkin düzenleme yapıldığı düşünülerek ve Kanundaki sınırlamalara dikkat edilerek kısmi dava açılabilecektir.

Bu noktada şu da açıklığa kavuşturulmalıdır ki, şartları bulunmadığı halde dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda davacıya herhangi bir süre verilmeden hukuki yarar yokluğundan davanın reddi yoluna gidilmelidir. Çünkü, alacağın belirlenebilmesi mümkün iken, böyle bir davanın açılmasına Kanun izin vermemiştir. Böyle bir durumda, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmeli, ek bir süre verilmemelidir. Zira, burada talep açıktır, bu sebeple 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ. maddesinin uygulanarak süre verilmesi mümkün değildir; aslında açılmaması gerektiği halde belirsiz alacak davası açılmış olduğundan, bu konudaki eksiklik de süre verilerek tamamlanamayacağından, dava hukuki yarar yokluğundan reddedilmelidir. Buradaki hukuki yarar, sonradan tamamlanacak nitelikte bir hukuki yarar değildir. Çünkü, dava açıldığında o sırada mevcut olmayan hukuki yarar, bunun da açıkça mahkemece bilindiği bir durumda, tamamlanacak bir hukuki yarar değildir. Aksinin kabulü, aslında açık olan talep sonucunun süre verilerek davacı tarafından değiştirilmesi ve bulunmayan hukuki yararın sağlanması için davacıya ek imkan sağlanması anlamına gelecektir ki, buna usûl bakımından imkan yoktur, böyle bir durum taraflar arasındaki eşitlik ilkesine de aykırı olacaktır. Bunun yanında, şayet açılan davada asgari bir miktar gösterilmişse ve bunun alacağın bir bölümü olduğu anlaşılmakla birlikte, belirsiz alacak davası mı yoksa belirli alacak olmakla birlikte kısmi dava mı olduğu anlaşılamıyorsa, bu durumda 6100 sayılı Kanun'un 119/1-ğ. maddesinin aradığı şekilde açıkça talep sonucu belirtilmemiş olacaktır. Talep, talep türü ve davanın niteliği açıkça anlaşılamıyorsa, talep muğlaksa, aynı Kanun'un 119/2. maddesi gereğince, davacıya bir haftalık kesin süre verilerek talebinin belirsiz alacak davası mı, yoksa kısmi dava mı olduğunun belirtilmesi istenmelidir. Verilen bu süreden sonra, davacının talebini açıklamasına göre bir yol izlenmelidir. Eğer talep, davacı tarafından belirsiz alacak davası şeklinde açıklanmış olmakla birlikte, gerçekte belirsiz alacak davası şartlarını taşımıyorsa, o zaman yukarıdaki şekilde hareket edilmeli, hukuki yarar yokluğundan dava reddedilmelidir. Açıklamadan sonra talep belirsiz alacak davası şartlarını taşıyorsa, bu davanın sonuçlarına göre, talep kısmi davanın şartlarını taşıyorsa da kısmi davanın sonuçlarına göre dava yürütülerek karar verilmelidir (Dairemizin 31.12.2012 tarih 2012/30463 esas 2012/30091 karar sayılı kararı).

6100 sayılı Kanun'un 110. maddesinde düzenlenen, davacının aynı davalıya karşı birbirinden bağımsız birden fazla asli talebini aynı dava dilekçesinde ileri sürmesi olarak tanımlanan davaların yığılması (objektif dava birleşmesi) halinde, talep sayısı kadar dava bulunduğu kabul edildiğinden ve aynı Kanun'un 297/2. maddesi uyarınca da her bir talep bakımından ayrı ayrı hüküm verilmesi gerektiğinden, bu durumda da dava dilekçesinde ileri sürülen taleplerin belirsiz alacak olup olmadığının her bir talep bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekecektir.

Somut olayda, ihbar tazminatının tahsiline ilişkin dava asgari bir miktar gösterilerek açılmıştır. Mahkemece davanın, belirsiz alacak davası olarak açıldığının kabulü ile hukuki yarar yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilmiştir. Davacı vekili duruşmadaki beyanında, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmadığını beyan etmiş ve karar, davacı tarafından, dava dilekçesindeki belirsiz ifadesinin maddi hata ile yazıldığı vurgulanarak temyiz edilmiştir. Belirsiz alacak davası istisnai bir dava türü olup, davanın kısmi olarak açıldığının aşamalarda beyan edilmiş olması karşısında, 6100 sayılı Kanun'un 109/1. maddesinin uygulanması zorunludur. Anılan kanuni düzenleme gereğince talep konusunun niteliği itibari ile bölünebildiği durumlarda sadece bir kısmının dava yolu ile ileri sürülmesi mümkün olup, mahkemece kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunduğu da gözetilerek işin esasına girilip oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe davanın hukuki yarar yokluğundan reddilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1009, Karar No: 2017/167, Tarih: 21.03.2017

**Ceza Genel Kurulu         2015/1009 E.  ,  2017/167 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza

Köy merasına tecavüz suçundan sanığın 5237 sayılı TCK'nun 154/1-2 ve 62. maddeleri uyarınca 5 ay hapis ve 4 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı CMK'nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin, Hendek Asliye Ceza Mahkemesince verilen 14.12.2010 gün ve 289-455 sayılı karara katılan Hazine vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesince 17.02.2011 gün ve 269 sayı ile itirazın kabulüne ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kaldırılmasına karar verilmiştir. Hendek Asliye Ceza Mahkemesince bu kez 13.03.2012 gün ve 289-455 sayı ile; sanığın 5237 sayılı TCK'nun 154/1-2, 62 ve 52/2. maddeleri uyarınca 5 ay hapis ve 80 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına hükmolunmuş, hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 24.09.2014 gün ve 12167-20692 sayı ile;

"Sanık hakkında köy merasına tecavüz ettiğinden bahisle açılan davada 14.12.2010 tarihinde CMK'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu karar aleyhine Hazine temsilcisinin itirazı üzerine Ağır Ceza Mahkemesince itirazın kabulü ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kaldırıldığı ve mahkemece kararın açıklandığı anlaşılmakla; inceleme konusu dosyada Hazinenin 516 parsel numaralı köy merasına yönelik davaya katılma olanağı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına itiraz hakkı da bulunmadığı ve bu nedenle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının geri alınamayacağı, ancak bu karar hakkında yasaya aykırılıklar yönünden kanun yararına bozma yasa yoluna gidilebileceği gözetilmeden yazılı şekilde hükmün açıklanmasına karar verilmesi" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 23.10.2014 gün ve 167321 sayı ile;

"Kimlerin kamu davasına katılabileceği 5271 sayılı CMK'nun 237/1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre; 'Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler.'

Mera, 4342 sayılı Mera Kanununun, 'Tanımlar' başlıklı 3. maddesinde; 'Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri ifade eder' şeklinde tanımlanmıştır.

4342 sayılı Mera Kanununun 'Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu' kenar başlıklı 4. maddesinde ise meraların kullanma hakkının bir veya birden çok köy veya belediyeye ait olduğu, bu yerlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu, özel mülkiyete geçirilemeyeceği, amacı dışında kullanılamayacağı, meralarda zamanaşımının uygulanmayacağı sınırlarının daraltılamayacağı, ancak kullanım hakkının kiralanabilineceği hüküm altına alınmıştır.