muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/2359, Karar No: 2012/4683, Tarih: 05.07.2012

**23. Hukuk Dairesi         2012/2359 E.  ,  2012/4683 K.**

* İFLASIN ERTELENMESİ DAVASI

* BORCA BATIKLIK

* İFLAS ERTELEME YETKİSİ İÇEREN VEKALETNAME

* YETERSİZ BİLİRKİŞİ RAPORU

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 164

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 166

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahiller D.., B.. İ.. ve O..Yapı İnş. Malz. ve Paz. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, inşaat sektöründeki daralma ve küresel ekonomik kriz nedeniyle sorunlar yaşayan müvekkilinin 641.227,63 TL borca batık olduğunu, şirketin devam eden işlerin finansmanının sağlanması ve finansmanın rasyonel biçimde kullanılması durumunda yeterli nakit akışının sağlanacağını, borçların ödenebileceğini ileri sürerek, bir yıl süreyle iflas erteleme kararı verilmesini talep etmiştir.

Müdahiller, davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirketin borca batık olduğu, iyileştirme projesinin uygulanabilir olduğu, şirketin mali durumunun iyileşme ümidinin bulunduğu, iflas erteleme kararı verilmesi halinde şirketin borçlarını ödeyerek ticari hayata devam edeceği gerekçesiyle, davacı şirketin iflasının 10 ay süre ile ertelenmesine karar verilmiştir.

Kararı, müdahiller D.., B.. İ.. ve O..Yapı İnş. Malz. ve Paz. Ltd. Şti. vekilleri temyiz etmiştir.

1) Mahkemece iflasın ertelenmesi talebi hakkında verilen hüküm temyiz eden O..Yapı İnş. Malz. ve Paz. Ltd. Şti. vekiline 15.11.2011 günü tebliğ edildiği halde, temyiz dilekçesi İİK'nun 164. maddesinde öngörülen 10 günlük yasal süre geçirildikten sonra 30.11.2011 tarihinde verilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 1989/3 esas, 1990/4 karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında Yargıtay tarafından da karar verilebileceği kabul edilmiş olmakla, anılan müdahilin temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2) Müdahiller B.. İ.., D.. AŞ vekillerinin temyizine gelince, dava, borca batıklık nedeniyle iflasın ertelenmesi istemine ilişkindir. İflasın ertelenmesi, borca batık durumda olan bir sermaye şirketinin mali durumunun ıslahının mümkün olması halinde o şirketin iflasının önlenmesini sağlayan bir kurumdur. Şirket ortaklar kurulu tarafından alınan karar sonrasında yapılan talep üzerine mahkemece, İİK'nun 166/2 maddesine uygun ilan yapılmalı şirketin öncelikle borca batık durumda olup olmadığı rayiç değerlere göre tespit edilmeli, borca batık durumda ise bu kez ıslahının mümkün olup olmadığı üzerinde durulmalıdır. Bunun için borçlu şirket tarafından mahkemeye ibraz edilen bilanço ile mali durumun iyileştirilebilmesi amacıyla bildirilen proje üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, rayiç değerler ve yapılan araştırma ve inceleme sonucu elde edilen gerçekçi verilere göre bilirkişilerce yeniden oluşturulacak şirket bilançosu (borca batıklık bilançosu) da dikkate alınıp bir sonuca gidilmelidir. İflasın ertelenmesine karar verilebilmesi için talepte bulunan şirketin sunduğu iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olması gerekir. Mali durumun iyileştirilmesi imkanının mevcut olup olmadığı somut vakıalara dayanılarak tespit edilmelidir. Belirsiz nitelikteki emareler erteleme kararı verilmesi için yeterli kabul edilemez.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, iyileştirme projesinin ciddi, inandırıcı ve uygulanabilirliği konusunda yeterli değerlendirme bulunmamakta, "elde edilen ciroların yeterli olmamasına rağmen geçen süreçte şirketin iyiniyetli davranışlar sergilediği" ifade edilmektedir. Oysaki, iflas erteleme kararı verilebilmesi için şirketin iyiniyetli olması yeterli değildir. Ayrıca, sunmuş olduğu iyileştirme projesinin ciddi ve uygulanabilir olması gerekmektedir.

Diğer yandan, iyileştirme projesinde sermaye taahhüt borcunun önceden kapatılmasına yer verilmiş ise de; bilirkişi raporunda, sermaye taahhüdünün 540.466,70 TL'sinin ortakların şirketten olan alacağından karşılandığı belirtilmektedir. Böyle bir durumda, nakit akışı söz konusu olmadığından, sermaye taahhüdünün bu surette yerine getirilmesinin şirket faaliyetlerine ne şekilde yansıyacağı, geri kalan sermaye arttırımının ise taahhüd edilen sürede ödenip ödenmediği ödenmişse, ne şekilde ve hangi tarihlerde yerine getirildiği üzerinde durulması icap etmektedir. Keza, kayyım raporlarında şirketin zarar etmeye devam ettiği, satış maliyetlerinin satış hasılatının üzerinde olduğu birçok kez dile getirildiğinden, şirketin borca batıklıktan nasıl kurtulacağının açıklanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Öte yandan, iflas erteleme talebinde bulunan şirket vekilinin vekaletnamesinde iflas isteme yetkisine; dosya içinde de, iflas erteleme talebinin İİK'nun 166/2 maddesine uygun olarak ilan edildiğine dair bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.

Öte yandan, iflas erteleme talebinde bulunan şirket vekilinin vekaletnamesinde iflas isteme yetkisine; dosya içinde de, iflas erteleme talebinin İİK'nun 166/2 maddesine uygun olarak ilan edildiğine dair bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.

Bu durumda, iflas erteleme yetkisini içerir vekaletnamenin dosyaya ibrazının sağlanması, iflas erteleme talebinin İİK'nun 166/2 maddesine uygun olarak ilan edilmesi, iyileştirme projesinin ciddiliğinin ve inandırıcılığının tespiti için yukarıda belirtilen hususlar nazara alınarak konusunda uzman bilirkişilerden müdahil itirazlarını da karşılayacak şekilde yeni bir bilirkişi raporu alınması gerekirken, soyut, denetime elverişli olmayan, yetersiz bilirkişi raporu ile yetinilerek ve eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle O..Yapı İnş. Malz. ve Paz. Ltd. Şti. vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle müdahiller Denizbank ve B.. İ.. vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 05.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15066, Karar No: 2015/18348, Tarih: 25.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/15066 E.  ,  2015/18348 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ihbar tazminatı, giyim yardımı ile iş güçlüğü zammı tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, hukuki yarar yokluğu sebebiyle reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL ihbar tazminatı, 100,00 TL iş güçlüğü zammı ve 100,00 TL giyim yardımı alacağının davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini istemiş ve yargılama aşamasında davayı kısmi alacak davası olarak açtıklarını beyan etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tam eda davasına konu edilmesi mümkün iken kısmi eda davası açılmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesi ile davanın hukuki yarar yokluğu sebebi ile reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık davanın niteliği ve işçilik alacaklarına ilişkin kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda dava çeşitleri 105. ila 113. maddelerinde düzenlenmiş, eda davası (m. 105), tespit davası (m.106) ile belirsiz alacak ve tespit davası (m.107), inşai dava (m.108), kısmi dava (m.109) ayrı ayrı maddelerde gösterilerek farklılıkları belirtilmiştir.

Kısmi dava 6100 sayılı Kanun'un 109. maddesinde tanımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasında; “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir” düzenlemesine yer verilmiştir. 6100 sayılı Kanun'un 109’da, haktan açıkça feragat edilebileceği şeklindeki temel maddî hukuk ilkesinden hareketle, kısmî dava açılırken fazlaya ilişkin hakları saklı tutma şeklindeki uygulamaya son verilmesi, bu veya buna benzer bir ibare kullanılmadığında haktan feragat edilmiş sayılacağı yönündeki uygulamanın önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

./..

./..

Somut olayda, işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin dava açılırken, asgari miktarlar gösterilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100,00 TL ihbar tazminatı, 100,00 TL iş güçlüğü zammı ve 100,00 TL giyim yardımı alacağının davalıdan tahsili talep edilmiştir. Davacı vekili, yargılama aşamasında davayı kısmi dava olarak açtıklarını beyan etmiştir. Mahkemece, tam eda davasına konu edilmesi mümkün iken kısmi dava açılmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesi ile davanın hukuki yarar yoklu sebebi ile reddine karar verilmiştir. Ancak 6100 sayılı Kanun'un 109/1. maddesi gereğince talep konusunun niteliği itibari ile bölünebildiği durumlarda sadece bir kısmının dava yolu ile ileri sürülmesi mümkün olup kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunduğu gözetilerek işin esasına girilip oluşacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12485, Karar No: 2025/4967, Tarih: 14.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/12485 E.  ,  2025/4967 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/594 Esas, 2024/793 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Batman 1. İş Mahkemesinin 27.02.2024 Tarihli ve 2023/1129 Esas, 2024/231 Karar Sayılı Kararı

Davalı tarafça ödeme emrine dayanak borcu düzenleyen kurumun Van (Muradiye) İşkur İl Müdürlüğü tarafından düzenlendiğinden bahisle yetkisizlik itirazında bulunduğu ve davalının yetki itirazı incelendiğinde kurum işleminin Van(Muradiye) İşkur İl Müdürlüğü tarafından düzenlendiği anlaşıldığından genel yetki kuralları uyarınca itirazında haklı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Muradiye Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 28.05.2024 Tarihli ve 2024/594 Esas, 2024/793 Karar Sayılı Kararı

Davacının alacağının tahsili için Batman İcra Müdürlüğünün 2023/15971 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Batman 1.İş Mahkemesinde açıldığı, itirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden ancak Batman 1.İş Mahkemesinin bu husus da bir inceleme yapmadan dosyayı yetkisizlik kararı vererek mahkemeye gönderdiği, bu konudaki uyuşmazlığı kesin olarak gidermediği ve bu uyuşmazlığın Batman 1.İş Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerektiği, ayrıca itirazın iptali davasını görme yetkisinin, takibin yapıldığı yer mahkemesine ait olduğu, davalı borçlunun başlatılan ilamsız icra takibine yetki itirazında bulunduğu ancak yetkili icra dairesini açıkça belirtmediği için Batman İcra Müdürlüğünün yetkili hale geldiği, Batman İcra Müdürlüğünde başlatılan icra takibine ilişkin itirazın iptali davasına bakmaya Batman İş Mahkemesinin yetkili olduğu ve esasa girerek inceleme yapması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş olup karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiş ve Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 21.10.2024 tarihli ve 2024/1273 Esas, 2024/1282 Karar sayılı kararıyla verilen kararın miktar itibarıyla kesin niteliği dikkate alınarak davacı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

" İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. ”

C. Değerlendirme

1. Davanın açıldığı ve İlk Derece Mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

2. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

3. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Batman İcra Müdürlüğünde takip başlatıldığı, davalının yetki itirazında bulunduğu ancak yetkili icra dairesini göstermediği, yapılan yetki itirazının usulüne uygun olmadığı, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, dosya kapsamından 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince Muradiye 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin işlemin yapıldığı yer ve davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğu anlaşıldığından,

uyuşmazlığın Muradiye 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

uyuşmazlığın Muradiye 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Muradiye 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/11174, Karar No: 2025/3120, Tarih: 10.03.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/11174 E.  ,  2025/3120 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/1414 Esas, 2024/1308 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 03.05.2024 Tarihli ve 2024/297 Esas, 2024/291 Karar Sayılı Kararı

Nüfus kayıtlarının incelenmesinde, murisin vefat etmeden önceki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... ... Kültür Sokak No:6 İç Kapı No:1 .../İzmir olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.08.2024 Tarihli ve 2024/1414 Esas, 2024/1308 Karar Sayılı Kararı

Davacının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... 13 Sokak No:26 .../Balıkesir olduğu, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 609 uncu maddesi uyarınca mirasın gerçek reddi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un 609 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.

”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, uyuşmazlığın mirasın gerçek reddi istemine ilişkin olup mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10017, Karar No: 2012/18160, Tarih: 11.09.2012

**12. Ceza Dairesi         2011/10017 E.  ,  2012/18160 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 Sayılı Kanuna Aykırılık

Hüküm : Beraat

2863 Sayılı Kanuna Aykırılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hüküm mahalli Cumhuriyet Savcısı ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

...'nin suçtan doğrudan doğruya zarar gördüğü kabul edildiğinden katılan sıfatı ile hükmü temyiz etmesi mümkün görülmekle, tebliğnamedeki red görüşüne iştirak edilmemiştir.

2863 sayılı Kanunun 4.maddesinde “haber verme zorunluluğu” başlığı altında taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını bulanların, malik oldukları veya kullandıkları arazinin içinde kültür ve tabiat varlığı bulunduğunu bilenlerin veya yeni haberdar olan malik ve zilyetlerin, bunu en geç üç gün içinde, en yakın müze müdürlüğüne veya köyde muhtara veya diğer yerlerde mülki idare amirlerine bildirmeye mecbur oldukları belirtilmiş, buna aykırı hareket edenlerin cezası aynı Kanunun 67/1 ve 5728 sayılı Kanunun 410. maddesi ile yapılan değişiklik öncesi 67. maddesinde düzenlenmiş olup, sanıkların temel kazma çalışmaları sırasında dava konusu yerde buldukları ve 06.12.2007 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile Roma dönemine ait olup 2863 sayılı Kanun kapsamında taşınır kültür varlığı olduğu tespit edilen eserleri, üç günlük bildirim süresi dolmadan 06/08/2007 tarihinde yakalandıkları, bu itibarla sanıkların üzerilerine atılı suçun kanuni unsurlarının oluşmadığı anlaşılmakla;

Yapılan yargılama sonunda sanıkların bildirim yükümlülüğüne bilerek aykırı hareket ettiklerine dair kesin ve inandırıcı kanıt elde edilemediği, sanıkların suç kastı ile hareket etmedikleri gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, bir nedene dayanmayan, mahalli Cumhuriyet Savcısının sanıkların mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 11/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20486, Karar No: 2013/20725, Tarih: 02.09.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/20486 E.  ,  2013/20725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankadan konut kredisi kullandığını, banka tarafından kendisinden dosya, komisyon ve masraf adı altında 4.040.10 TL tahsil edildiğini, alınan bu bedelin haksız olduğunu ileri sürerek yapılan kesintinin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, HMK.'nın 320.maddesi uyarınca dosya üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş; Hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1 -Savunma hakkı Anayasanın 36.maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK nun 27.maddesi hükmüne göre de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. HMK.'nın 320/1.maddesinde "mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği" belirtilmişse de bunun ancak ön inceleme aşamasında ve "mümkün olan hallerde" olduğu belirtilmek suretiyle yasanın uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir. HMK'nın 27.maddesinde belirtildiği üzere davanın taraflarının, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakları mevcut olup, bu hak çerçevesinde tarafların açıklama ve ispat hakkını

kullanabilmeleri gerekmektedir. Hukuki dinlenilme hakkının usul hukukundaki bir diğer yansıması ise, HMK madde 297/ 1-c bendinde yer almış olup buna göre, mahkemelerin gerekçeli kararlarında, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi ile sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Hal böyle olunca, tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmalarının toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde dosya üzerinde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, İkinci bentte açıklanan nedenle sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 2.9.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.