muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/18258, Karar No: 2014/27456, Tarih: 19.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/18258 E.  ,  2014/27456 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 28.04.2014

No : 2013/840-2014/318

Dava, 3201 sayılı Yasa uyarınca tespit istemine ilişkindir.

Hükmün, temyiz edilmesi üzerine, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312. maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 91 ila 94. maddelerinde) düzenlenmiştir.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz temyiz Dairesince görüşülmeyen bir karar, usul hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Hakim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olduğundan, hakim karar verdikten sonra dahi belgelendirilen feragat üzerine davanın bu nedenle reddine karar verebilir ise de, Yargıtay uygulamalarında (örneğin Hukuk Genel Kurulunun 21.10.1981 gün 1981/2-551, 1981/683 ve 2.6.1982 günlü 1982/376-547 sayılı kararları ile 11.4.1940 gün ve 1939/15-1940/70 sayılı tevhidi içtihat kararının gerekçesinden esinlenen uygulama) hüküm temyiz edildikten sonra vaki feragat üzerine mahkemece kendiliğinden bir karar verilmeyerek Yargıtay'ın bu konuda (feragat konusunda) mahkemece bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına dair verilecek kararından sonra ancak dosyayı ele alabilir ve feragate dayanarak davayı reddedebilir.

Bu itibarla; somut olayda davadan feragat edildiği açıkça ve koşulsuz olarak bildirdiğinden, hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 19.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/85, Karar No: 2018/7113, Tarih: 15.11.2018

**11. Hukuk Dairesi         2017/85 E.  ,  2018/7113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11.06.2015 gün ve 2014/475-2015/258 sayılı kararı onayan Daire’nin 20.10.2016 gün ve 2015/13836-2016/8290 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, ... İl Encümeni'nin 19/09/2011 tarih, 477 sayılı kararı ve imzalanan protokol gereğince 57.592,00 m2'lik taşınmazın 2.500.000 USD karşılığı ayni sermaye olarak ve müvekkilinin hissesinin sermaye artırımlarında sabit kalması kaydıyla davalıya devredildiğini, 08/08/2008 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantısında şirket sermayesinin 11.000.000,00 TL'den 13.750.000,00 TL'ye çıkarılmasına karar verildiğinden müvekkilinden 1.045.000,00 TL talep edildiğini, müvekkilinin 09/02/2009 tarih ve 2243 sayılı cevabi yazısı ile sermaye arttırımına katılmayacağını belirttiğini, yapılan başvuruya rağmen 22/12/2009 tarihli yönetim kurulu toplantısında 1.045.000,00 TL tutarındaki payının diğer ortak ... Ticaret Merkezi A.Ş'ye satılmasına karar verildiğini, protokol hükümlerine aykırı hareket edilerek müvekkilinin hisse nispetinin % 38 oranında sabit olması gerekirken yönetim kurulu kararı ile diğer ortağa satılmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, 08/08/2008 tarihli olağanüstü genel kurul kararının iptali ile müvekkilinden talep edilen 1.045.000,00 TL'nin işlemden kaldırılmasına, müvekkilinin % 38'lik hissesinin sabit kalması ve müvekkilinin hissesinin satışına ilişkin 22/12/2009 tarihli yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, olağanüstü genel kurul toplantısının usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, yeni yönetim kurulunun seçimi sonrasında davacı tarafından yapılan bir itirazın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, olağanüstü genel kurul toplantısının usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, yeni yönetim kurulunun seçimi sonrasında davacı tarafından yapılan bir itirazın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 14.06.2012 tarih, 2011/1888 E. 2012/10598 K. sayılı ilamı ile bozulmuş olup mahkemece direnilmesi üzerine Yargırtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02.04.2014 tarih 2013/11-1048 Esas, 2014/430 Karar sayılı ilamı ile bozulmakla mahkemece bozma ilamına uyularak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun kararı kesin olup mahkemenin HGK'nın verdiği karara uymak zorunda olduğu ve bu karara direnilemeyeceği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun kararının II nolu alt bendinde belirtildiği üzere iptali istenen yönetim kurulu kararı sermaye artırımına ilişkin 08/08/2008 tarihli genel kurul kararına dayalı işlem olup bu sebeple iptaline karar verilen genel kurul kararına dayanarak yönetim kurulunun bir karar almasının hükümsüz bulunduğu, hükümsüz

alınan kararın ise batıl olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02.04.2014 tarih 2013/11-1048 Esas, 2014/430 Karar sayılı ilamı ve 22.10.2014 tarih 2014/11-1471 Esas, 2014/817 Karar sayılı karar düzeltme isteminin reddine ilişkin kararı dikkate alındığında davalı şirketin 08.08.2008 tarihli olağanüstü genel kurul kararının iptaline, 22.12.2009 tarihli yönetim kurulu kararının batıl olduğunun tespitine dair verilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.

Bu kez davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 14,00 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 314,79 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 15/11/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6731, Karar No: 2014/12137, Tarih: 25.06.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/6731 E.  ,  2014/12137 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/10/2013 tarih ve 2012/233-2013/185 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ... nezdinde .... ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvurunun ... resmi markalar bülteninde yayınlanmasını takiben, diğer davalı şirketin "altın Balık+şekil" ibareli markasını gerekçe göstererek itirazda bulunduğunu, itiraz sonrası, bir kısım malların başvurudan çıkartıldığını, bu karara yönelik yeniden inceleme taleplerinin ... YİDK’nın dava konusu nihai kararı ile reddedilerek marka başvurularının kısmen reddine karar verildiğini, bu kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin başvurusu ile davalının markası arasında benzerlik ve karıştırma ihtimalinin bulunmadığını, itiraza mesnet markanın zayıf bir ayırt ediciliğe sahip olduğunu, başvurudaki ayırt edici unsurun müvekkilinin seri markaları olan "Kerevitaş Süper Fresh" ibareleri olduğunu iddia ederek ... YİDK’nın 2012-M-2594 sayılı kararının iptaline ve başvurularının tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu markaların benzer olduğunu, tüketici nezdinde söz konusu markalar arasında iltibas yaratacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili markasının asıl unsurunun .... ibaresi olduğunu, yıllardır tescilli olarak kullanıldığını, başvurunun kötü niyetli olduğunu, davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, müvekkili şirketin markaları ile dava konusu başvurunun benzer bulunduğunu, karıştırma ihtimalinin ve KHK 8/1-b hükmü koşullarının gerçekleştiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre,d avacı başvurusu ile davalı markası aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer sayılmazlar ise de, genel intiba, görünüm, okunuş ve anlam olarak benzer oldukları bu nedenle, KHK’nin 8/1-b bendi anlamında bağlantı kurulma ihtimali dahil, karıştırılması ihtimali bulunduğu, aynı veya aynı tür malların başvurudan çıkartılması yönünde verilen YİDK kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 25/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17, Karar No: 2015/3390, Tarih: 19.03.2015

**4. Hukuk Dairesi         2015/17 E.  ,  2015/3390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/12/2013

NUMARASI : 2011/147-2013/700

Davacılar Z.. B.. ve diğerleri vekili Avukat Cemalettin tarafından, davalı K.. G.. aleyhine 01/04/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 26/12/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava haksız eyleme dayalı maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, boynundaki ağrı nedeniyle Akdeniz Üniversitesi hastanesine giden davacılardan M.. B..'un uygulanan hatalı tedavi nedeniyle komaya girdiğini ve felç olduğunu belirterek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır.

Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını ve yapılan müdahalenin tıp kurallarına uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının kamu görevlisi olduğu, kamu görevlilerinin görevle ilgili yetkilerini kullanırken ve görevlerini yerine getirirken neden oldukları zararların idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığı, bu nedenle Anayasa'nın 129. maddesi gereği husumetin idareye yöneltilmesi gerektiği ve davanın öncelikle husumetten reddi gerektiği, kaldı ki davalı hekime yüklenebilecek bir kusur bulunmadığı gerekçesiyle davanın esastan da reddine karar verilmiştir.

Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturur. Bu durumda sorumlu, kamu görevlisinin emrinde çalışmakta olduğu kamu kurumu olup dava o kurum aleyhine açılmalıdır. (T.C. Anayasası 40/III, 129/V, 657 Sy. K.13, HGK 2011/4-592 E., 2012/25 K.) Bu konuda yasal düzenlemeler emredici hükümler içermektedir. Diğer yandan sorumluluk hukukunun temel ilkeleri açısından bakıldığında da bu şekilde düzenlemenin mevzuatta yer almış olması zarar görenin zararının karşılanması yönünde önemli bir teminattır.

Davaya konu edilen olayda, devlet hastanesinde doktor olan davalının, hatalı teşhis ve tedavide bulunarak davacıda ağır ve kalıcı maluliyet oluşmasına neden olduğu ileri sürülmüştür. Kamu görevlilerinin görevleri kapsamında yetkisini kullanırken kusurlu eylemleri nedeniyle oluşan zarardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve yasada gösterilen koşullara uygun olarak, idare aleyhine açılabileceğine göre, somut olayda davalıya husumet yöneltilmesi doğru değildir.

Davaya konu edilen olayda, devlet hastanesinde doktor olan davalının, hatalı teşhis ve tedavide bulunarak davacıda ağır ve kalıcı maluliyet oluşmasına neden olduğu ileri sürülmüştür. Kamu görevlilerinin görevleri kapsamında yetkisini kullanırken kusurlu eylemleri nedeniyle oluşan zarardan doğan tazminat davaları, kendilerine rücu edilmek kaydıyla ve yasada gösterilen koşullara uygun olarak, idare aleyhine açılabileceğine göre, somut olayda davalıya husumet yöneltilmesi doğru değildir.

Mahkemece açıklanan olgular gözetilerek davanın husumet nedeniyle reddi gerekirken; davanın hem esastan hem de husumetten reddedilmesi gerektiği şeklindeki karışıklığa yol açacak gerekçeyle, dava esastan reddedilmiş gibi hüküm kurulması doğru değildir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre davacıların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 19/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11386, Karar No: 2024/8006, Tarih: 23.09.2024

**4. Hukuk Dairesi         2022/11386 E.  ,  2024/8006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 25.07.2022 tarih 2022/İHK 37491 sayılı kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili 09.07.2021 tarihinde meydana gelen kazada davalının ZMSS'si olduğu aracın davacılar desteğine çarptığını ve desteklerinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla anne için 25.000,00 TL, baba için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL destek tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre başvuru sahibinin tazminat talebinin kısmen kabulüne, bu kapsamda davalı sigortacının sigortalısının kazadaki %50 kusur oranına göre ... için 150.886 TL ve Ahmad Alhaj için 142.460 TL olmak üzere toplam 293.346 TL'nin 27.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... kuruluşundan tahsil edilerek başvurana ödenmesine, karar verilmiş; bu karara davacılar vekili ve davalı vekili, İtiraz Hakem Heyeti nezdinde itiraz etmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından davacılar ve davalının itirazının reddine karar verilmiş; karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tâbi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. Az yukarıda belirtilen anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup, anılan sözleşmenin 17. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

Davacılar Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince şikayetçinin teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu Mahkemece re'sen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, hükmün bu yönden re'sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan ve resen görülen nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

23.09.2024 gününde Üye ...'ın ve Üye ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan ve resen görülen nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

23.09.2024 gününde Üye ...'ın ve Üye ...'in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6 ncı maddesinde herkesin kişisel hak ve yükümlülükleriyle ilgili her türlü iddiasını mahkeme önüne getirme hakkı güvence altına alınmıştır. Adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelmektedir. Kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen veya mahkeme kararını anlamsız ... getiren, bir başka ifadeyle mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamalar, mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”.

Ülkemizin taraf olduğu 1951 tarihli Cenevre sözleşmesi 16.maddesi “1. Her mülteci, bütün Taraf Devletler’in topraklar üzerindeki hukuk mahkemelerine serbestçe ve kolayca başvurabilecektir. 2. Her mülteci, sürekli ikametgahının bulunduğu Taraf Devlette, adli yardım ve teminat akçesinden muafiyet dahil, mahkemelere müracaat bakımından vatandaş gibi muamele görecektir. 3. Her mülteci, sürekli ikametgahının bulunduğu ülkenin dışındaki Taraf Devletlerde, o ülkelerin vatandaşlarına 2. fıkrada bahsedilen konular hakkında yapılan muamelenin aynından istifade edecektir.” hükmünü içermektedir.

Ne varki ülkemize göç eden Suriyeli göçmenlerin hukuksal statüleri, mülteci ve sığınmacı konumunda olmayıp “Geçici koruma statüsü'nde olduklarından MÖHUK 48/1. maddesinden doğrudan yararlanmaları mümkün değildir. Ancak bu kişiler AHİM kararlarında da sıkça yer alan “kırılgan grup“ olarak ifade edilen kişiler kapsamında değerlendirilmelidir. (MSS/Yunanistan / Belçika kararı) Geçici koruma statüsündeki kişiler, ev sahibi ülkenin diline hakim olmadıkları gibi, kendilerine destek olacak bir yapıda bulunmamakta, toplam hayatına katılmaları, büyük oranda devletin katkısı ile mümkün olmaktadır. Uluslararası koruma altına alınan bu kişiler, mülteciler gibi ve hatta onlardan daha fazla kırılgan, imkanları sınırlı, savunmasız ve özel korumaya muhtaç kimselerdir.

Maddi durumları da dikkate alındığında, geçici koruma altındaki kişilerden teminat alınması, dava açma hakkının orantısız bir şekilde sınırlandırılması, dolayısı ile mahkemeye erişim hakkının ihlali gibi bir sonuç doğmasına neden olacaktır. Somut olayda, dosya arasındaki bilgi ve belgelerden davacının Suriye vatandaşı olduğu tespit edilmiştir.

Maddi durumları da dikkate alındığında, geçici koruma altındaki kişilerden teminat alınması, dava açma hakkının orantısız bir şekilde sınırlandırılması, dolayısı ile mahkemeye erişim hakkının ihlali gibi bir sonuç doğmasına neden olacaktır. Somut olayda, dosya arasındaki bilgi ve belgelerden davacının Suriye vatandaşı olduğu tespit edilmiştir.

Bu nedenlerle, geçici koruma statüsündeki davacıdan teminat alınmaması gerektiğinden, davalının bozma sebebine göre incelenmeyen diğer temyiz itirazlarının incelenmesi gerektiği düşüncesinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılmıyoruz.