muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/5302, Karar No: 2025/4378, Tarih: 14.04.2025

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; elektronik ve elektrikli eşyaların kiralanması hizmeti veren şikayetçi ... ile ... Depolama Lojistik Hizmetler Anonim Şirketi arasında düzenlenen kira sözleşmesi uyarınca, 130 adet elektronik eşyanın şirket yetkilisi olan şüphelilere teslim edildiğinin, bir müddet sonra kira bedelinin ödenmemesi üzerine ihtarname gönderildiğinin, buna rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığının ve kira sözleşmesinin feshine ilişkin ihbara rağmen şüphelilerin kiralanan ürünleri uhdesinde tutarak şikayetçi şirkete iade etmediklerinin, ihtiyati hacze de gidilmesine karşın teslim edilen cihazların bulunamadığının, iade edilmeyen cihazların satılmış olabileceğinin, bu şekilde şüphelilerin atılı suçu işlediklerinin iddia edilmesi, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 18.01.2023 tarihli ve 2023/3833 Karar sayılı yetkisizlik kararından önce şüphelilerin ifadelerinin alınması için ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan 12.01.2023 tarihli müzekkere cevabının beklenmemesi, UYAP üzerinden yapılan incelemede, şüphelilerden ...'un, Sarıyer'de oturduğundan bahisle ifadesinin alınmaması ile diğer şüpheliler ... ve ...'ün, daha önce ifade verdiklerini söylemeleri karşısında; şüphelilerden ...'un ifadesine başvurulması, şüpheliler ... ve ...'ün ifadelerinin getirtilerek incelenmesi, sözleşmenin taraflar arasında düzenlenip düzenlenmediğinin tespit edilmesi, ürünlerin şüphelilere teslim edilip edilmediğinin araştırılması, ihtarnamelerin tebliğ edilip edilmediğinin belirlenmesi, ihtiyati hacze ilişkin tüm dosyaların getirtilerek incelenmesi, onaylı bir suretinin dosya arasına alınması, sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumların takdir ve tayin edilmesi gerekirken; “...kira sözleşmesinin henüz dolmadığı, iadelerin kira bedelinin ödenmemesi sebebiyle talep edildiği, bu itibarla; hukuki ihtilaf niteliğindeki olayda suç unsuru bulunmadığı...“ şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul Anadolu 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.07.2023 tarihli ve 2023/2412 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul Anadolu 6. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.07.2023 tarihli ve 2023/2412 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.04.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1405, Karar No: 2013/6083, Tarih: 04.10.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/1405 E.  ,  2013/6083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen alacak davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin ........2012 gün ve 4308 Esas, 6866 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince, davalı arsa sahibinin, ihtara rağmen davacıya isabet eden dükkanın, tapu ferağını vermediğini, tapu iptal ve tescil davası açmak durumunda kaldığını ve davanın lehine sonuçlandığını, ancak davacının bu süreçte dava konusu dükkanı ne kullanabildiğini ne de kiraya verebildiğini ileri sürerek, mahrum kaldığı kira alacağının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen kararın,davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin ........2012 gün, 4308 esas ve 6866 karar sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiştir.

Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Taraflar arasındaki ....08.2005 tarihinde düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde, davacı yükleniciye isabet edecek bağımsız bölümlerin ferağ aşamaları düzenlenmiş, davacı da buna göre ....02.2008 tarihli ihtarıyla, edimlerini yerine getirdiğini bildirerek, arsa sahibine düşen bağımsız bölümlerin anahtarlarının alınması ve kendisine isabet eden bağımsız bölümlerin satış yetkisinin verilmesini talep etmiştir. Davalı arsa sahibinin ihtara rağmen satış yetkisi vermemesi üzerine de tapu iptal ve tescil davası açmış ve kesinleşen ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/46 esas ve 2011/276 karar sayılı ilamıyla eldeki davanın konusu dükkanın davacı yüklenici adına tesciline karar verilmiştir.

Mevcut davada, davacı yüklenici,bu dükkanı kullanamadığı ve kiraya veremediğini bildirerek, mahrum kaldığı kira bedelini istemektedir. Davalı ise savunmasında, dükkanın anahtarlarının ve zilyetliğinin davacıda olduğunu, bu nedenle de kiralamasına engel bir durumun olmadığını bildirmiştir. Davacı yüklenici, davalının bu savunmasına, yani dükkanın anahtarlarının kendisinde olmasına karşı çıkmamış, dükkanın kiralanamaması sebebi olarak; tapu ferağının veya kiralaması için vekaletname ve yetki verilmemesini göstermiştir. O halde, dava konusu dükkanın anahtarının davacı yüklenicide olduğunun kabulü gereklidir. Bununla birlikte, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince, inşaat yapılan taşınmazın zilyetliği, arsa sahibince davacı yükleniciye bırakılmıştır. Bu hususlar dikkate alındığında dava konusu dükkan, davacının tasarrufundadır. TMK'nın 995/.... maddesi hükmü gereğince iyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zarar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal ettiği ürünler

karşılığında tazminat ödemek zorundadır. Ancak az yukarıda açıklandığı üzere tapu kaydı davalı adına olsa da, davalı, dava konusu dükkanın zilyedi değildir.

Bu itibarla, davacının davasının reddine karar vermek gerekirken, mahkemece, hatalı gerekçelerle kabulü usul ve yasaya aykırı olmuş; mahkeme kararının yukarıda izah edilen nedenlerle bozulması gerekirken, sehven onandığı bu kez yapılan incelemede anlaşılmıştır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin ........2012 gün, 4308 esas ve 6866 karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, mahkeme kararının davalı yararına BOZULMASINA, evvelce alınan onama harcı ile karar düzeltme peşin harcının istek halinde davalıya iadesine, 04.....2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9963, Karar No: 2012/16816, Tarih: 22.10.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/9963 E.  ,  2012/16816 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/02/2011 tarih ve 2009/105-2011/83 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; davalı şirketin müvekkilinden aldığı parayı geri ödemediğin, müvekkilince davalı aleyhine Duisburg Asliye Hukuk Mahkemesi'nin açılan davanın müvekkili lehine sonuçlandığını, yabancı mahkeme karanının 19/05/2008 tarihinde kesinleşmiş olduğunun karara şerh edildiğini ileri sürerek söz konusu yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; tenfizi istenen kararın müvekkiline tebliğ edilmediğini, dolayısıyla ortada kesinleşmiş bir mahkeme kararının bulunmadığını, bununla beraber yabancı mahkeme kararının kanuna karşı hile suretiyle elde edildiğini ve Türk Kamu düzenine aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; toplanan delillere göre; dava konusu yabancı mahkeme kararının davalıya tebliğine dair iki ayrı kayıt bulunduğu, bu kayıtlara göre kararın davalıya Alman Usul Kanunu'na göre doğrudan posta yolu ile tebliğ edildiği, 1965 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne Türkiye ve Almanya'nın da taraf olduğu, sözleşmenin 1972 tarihinde Türkiye'de yürürlüğe girdiği, sözleşmenin 10. maddesinde düzenlenen doğrudan posta yolu ile tebliğ hükümlerine Türkiye tarafından çekince konduğu ve kabul edilmediği, dolayısıyla kararın usulüne uygun olarak bakanlık aracılığı ile davalıya tebliğ edilmemesi sebebiyle ortadan kesinleşmiş bir mahkeme kararının olmadığı, davalının savunma hakkını kısıtlayan bu durumun kamu düzenine de aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili; kararı temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 22/10/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2637, Karar No: 2014/548, Tarih: 21.01.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/2637 E.  ,  2014/548 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2011/410085

Çocuğun basit cinsel istismar suçundan katılan sanık K.. K.. ve kasten yaralama suçundan sanık M.. İ..'ın yapılan yargılamaları sonunda; atılı suçlardan mahkûmiyetlerine ve sanık Mustafa hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Balıkesir 1. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 22.06.2009 gün ve 2008/847 Esas, 2009/668 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılan sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

Sanık Mustafa hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın, 5271 sayılı CMK.nın 231/12. maddesine göre itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından, CMK.nın 264. maddesi de gözetilerek temyiz isteğinin itiraz mahiyetinde kabulü ile mahallinde merciince değerlendirilip gerekli karar da verilebileceğinden, incelemenin sanık Kadir hakkında basit cinsel istismar suçundan kurulan hüküm ile sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Katılan sanığın motosikletle giderken, yolda yürümekte olan mağdurenin kolundan tuttuğu, mağdurenin ise koluna çekerek olay yerinden kaçtığı, sanığın mağdurenin cinsel bölgelerine dokunmaya yönelik herhangi bir eyleminin olmadığı, bu durumda sanığın eyleminin TCK.nın 109. maddesinde düzenlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna teşebbüsü oluşturduğu gözetilmeden, suç niteliğinde yanılgıya düşülerek yazılı biçimde basit cinsel istismar suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 21.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2225, Karar No: 2018/3772, Tarih: 14.05.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/2225 E.  ,  2018/3772 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

İşçilik alacaklarının istemine ilişkin olarak açılan davada ... 1. Asliye Hukuk (İş mahkemesi sıfatıyla) ve ...İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kıdem tazminatı, fazla mesai, asgari geçim indirimi ile milli gün ve bayram tatili ücreti alacakları istemine ilişkindir.

... 1. Asliye Hukuk (İş mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince: 6100 sayılı HMK'nın 5. maddesi yollamasıyla 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Buradaki yetki kesin yetki olduğu gibi davacı tarafa gösterilen iki yerde dava açabileceğine ilişkin seçimlik hak tanınmıştır. Bu haliyle davalı şirketin yerleşim yeri olan ...... /...adresi itibariyle yetkili mahkemenin ...İş Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

...İş Mahkemesince ise davalı şirketin ikametgahı ... 'dir. Lakin davanın açıldığı tarihte SGK kayıtları incelendiğinde davacının işini yaptığı yer çıkış verilmeden önce ... 'dır. Yani davacı davayı yetkili mahkemede açmış olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde, iş uyuşmazlıklarında yer itibarıyla yetkili olarak iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, "İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz." hükmü yer almaktadır.

İş Mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, diğer bir ifadeyle işyerinin bulunduğu yer mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş Mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

- 2 -

2018/2225 - 2018/3772

İş Mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, diğer bir ifadeyle işyerinin bulunduğu yer mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş Mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

- 2 -

2018/2225 - 2018/3772

İş mahkemesinin yetkisini düzenleyen anılan maddede yer alan yetki kuralı kamu düzeni ilişkin olup kesin niteliktedir. Söz konusu hükme göre davacı işçi, davayı işin yapıldığı yer mahkemesinde açabileceği gibi davalının ikametgâhı mahkemesinde de açabilir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının işini yaptığı yer adresinin "... olduğu, bu adresin de ... 1. Asliye Hukuk (İş mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin yargı alanında kaldığı, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan işini yaptığı yer mahkemesinde dava açtığı, bu nedenle uyuşmazlığın ... 1. Asliye Hukuk (İş mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Asliye Hukuk (İş mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 14/05/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12997, Karar No: 2015/17064, Tarih: 11.05.2015

**22. Hukuk Dairesi         2015/12997 E.  ,  2015/17064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, davanın hukuki yarar yokluğu sebebi ile reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL ihbar tazminatı ve 2.500,00 TL kıdem tazminatının davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının çalışma süresi ve ücretini bildiği, talep konusu alacakları belirleyebilecek durumda olduğu, davanın kısmi alacak davası olarak açıldığı, tam eda davasına konu edilmesi mümkün iken kısmi eda davası açılmasında hukuki yarar olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık davanın niteliği ve işçilik alacaklarına ilişkin kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda dava çeşitleri 105. ila 113. maddelerinde düzenlenmiş, eda davası (m. 105), tespit davası (m.106) ile belirsiz alacak ve tespit davası (m.107), inşai dava (m.108), kısmi dava (m.109) ayrı ayrı maddelerde gösterilerek farklılıkları belirtilmiştir.

Kısmi dava 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109. maddesinde tanımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasına göre “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir”.

Kısmi dava 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109. maddesinde tanımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasına göre “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir”.

Anılan Kanun'un 107. maddesinde düzenlenen belirsiz alacak davası ile kısmî dava birlikte değerlendirildiğinde, eğer alacak belirli veya belirlenebilir nitelikte ise, tam veya kısmî şekilde belirsiz alacak davası açarak, bu davanın sağladığı imkânlardan yararlanmak mümkün değildir. Ancak, kanunun kısmî dava açma imkânını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan kaldırmadığı da gözetildiğinde, belirlenebilir alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamasa da, şartları oluştuğunda ve hukukî yarar bulunduğunda kısmî dava açılması mümkündür. Aksi halde, sadece ya belirsiz alacak davası açma veya belirli tam alacak davası açma şeklinde iki imkândan söz edilebilir ki, o zaman da kısmî davaya ilişkin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun m. 109’daki hükmün fiilen uygulanması söz konusu olamayacaktır. Çünkü, belirsiz alacak davasında zaten belirsiz alacak davasının sağladığı imkânlardan yararlanarak dava açılabilecek; şayet alacak belirli ise de, o zaman sadece tam eda davası açılabilecektir. Oysa kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği prensibi gereği, 6100 sayılı Kanun'un 109. maddesinde kısmî davaya ilişkin düzenleme yapıldığı düşünülerek ve kanundaki sınırlamalara dikkat edilerek kısmî dava açılabilecektir. Buradaki temel ölçü, kısmî dava açmakta hukukî yararın bulunması ve Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere, kısmî dava açma hakkının dürüstlük kuralına aykırı şekilde kötüye kullanılmamasıdır.

Somut olayda, işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin dava açılırken fazlaya dair haklar saklı tutulmuş ve şimdilik 500,00 TL ihbar tazminatı ve 2.500,00 TL kıdem tazminatı alacağının davalıdan tahsili talep edilmiştir. Davacı vekili duruşma, kısmi dava açtıklarını beyan etmiş ve mahkemece, tam eda davasına konu edilmesi mümkün iken kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir. 6100 sayılı Kanun'un 109/1. maddesi gereğince talep konusunun niteliği itibari ile bölünebildiği durumlarda sadece bir kısmının dava yolu ile ileri sürülmesi mümkün olup, mahkemece kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunduğu da gözetilerek işin esasına girilip oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.