muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3986, Karar No: 2022/4777, Tarih: 13.06.2022

4. Direnme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Temyiz Nedenleri

Davacı Hazine vekili; direnme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yapılan kadastro işleminin hileli olduğunu ve kamu mallarının hile yoluyla kazanılamayacağını, verilen ilk derece mahkemesi kararının doğru olmadığını belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.

6. Gerekçe

6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

6.2. İlgili Hukuk

6.2.1. Kamu malları üzerinde özel mülkiyet kurulamaz. Bunlar kamu hizmeti yönünden tahsis edildikleri yetkili idarece kamu malı olmaktan çıkarılmadıkları sürece temlik edilemez ve kazandırıcı zamanaşımı yoluyla da edinilemezler. Kamu malı niteliği kazanmış bir taşınmaz, özel mülkiyete konu olamayacağından, tapuya bağlansa bile Mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 931 ve Türk Medenî Kanunu'nun 1023. maddeleri bu durumda uygulanmaz. (YHGK 30.09.1981 tarih ve Esas 1979/1-167, Karar 1981/656, 03.12.2008 tarih ve 2008/7-717-722). Bu sonuçlara bağlı olarak, Hukuk Genel Kurulunun 21.02.1990 tarih ve 1989/1-700 Esas, 1990/101 Karar; 18.10.1989 tarih ve 1989/1-419 Esas, 1989/528 Karar sayılı kararlarında da açıklandığı üzere; kamu malı niteliği taşıyan bir taşınmazın her nasılsa özel mülk olarak tapuya tescil edilmesi bir yolsuz tescil olup, bu husus o yerin özde tescile tâbi bulunmama (kamu malı olma) niteliğini değiştirmez. (YHGK’nin 26.02.2003 tarih ve 2003/12-116 Esas, 2003/111 Karar; 25.12.2002 tarih ve 2002/12-1101 Esas, 2002/1113 Karar sayılı kararları). Kamu malları özel mülkler gibi devir ve temlik edilemezler. Böyle durumlarda, iyiniyet veya tapu siciline güven ilkelerinin uygulama yeri de yoktur (YHGK’ nin 11.06.2003 tarih ve 2003/13-414 Esas, 2003/410 Karar sayılı Kararı).

6.3. Değerlendirme

Somut olayda; Dairemizce verilen 08.12.2021 tarihli, 2021/3446 Esas ve 2021/7680 Karar sayılı bozma kararı, kamu malı niteliği kazanmış bir taşınmazın özel mülkiyete konu olamayacağı ve tapuya bağlansa bile Türk Medeni Kanunu’nun 1023. maddesinin uygulanamayacağı gerekçesiyle usul ve yasaya uygun bulunduğundan İlk Derece Mahkemesince verilen direnme kararına yönelik temyiz talebinin değerlendirilmesi için dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerekmiştir.

VI. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle; bozma kararının düzeltilmesine gerek görülmediğinden, temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın 6763 sayılı Kanunun 43.maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK' nın 373.maddesinin 5.fıkrası uyarınca yetkilli ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE, 13/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21530, Karar No: 2014/14738, Tarih: 08.07.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/21530 E.  ,  2014/14738 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Gıyabi kararın sanığa tebliğine ilişkin tebligat evrakında, tebligatı alan, sanığın kuzeni olduğu belirtilen Ali Gangal'ın sanıkla aynı konutta ikamet edip etmediği, ehil ve reşit olup olmadığı belirtilmediğinden, bu hususun araştırılması aynı adreste oturmuyor veya tebligatı almaya ehil değilse, gerekçeli kararın sanığa Tebligat Kanununa uygun olarak yeniden tebliğ edilmesi, hükmü temyiz etmesi halinde temyiz dilekçesi eklendikten ve bu temyize ilişkin ek tebliğname de düzenlendikten sonra Dairemize iadesi için dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.07.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1784, Karar No: 2020/4027, Tarih: 06.02.2020

**18. Ceza Dairesi         2019/1784 E.  ,  2020/4027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

HÜKÜM : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre ve iddianameye konu "1206. sokak No:40" adresinde bulunan yapının sahibi hakkında imar kirliliğine neden olma eyleminden dolayı dava açılmamış ise de, zamanaşımı süresi içerisinde her zaman dava açılabileceği anlaşılmakla, dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Eyleme ve yükletilen suça yönelik, katılan ... vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 06/02/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2308, Karar No: 2014/6750, Tarih: 22.05.2014

**14. Hukuk Dairesi         2014/2308 E.  ,  2014/6750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çubuk Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/09/2011

NUMARASI : 2007/458-2011/840

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.05.2007 gününde verilen dilekçe ile yola müdahalenin meni ve mezarların kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28.09.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı B.. A.. tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yola elatmanın önlenmesi isteğine ilişkindir.

Davacı, davalıların murislerine ait mezarların köy yolunda kaldığından bahisle elatmalarının önlenmesini ve mezarların başka bir yere taşınmasını talep etmiştir.

Davalı B.. A.., mezarların bulunduğu yerin orman alanı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalılar savunma yapmamışlardır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü, davalı B.. A.. temyiz etmiştir.

Mahkemece bu konuda yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu yolun, eski yolun dar olması nedeniyle mezarlık düzenlemesi yapılırken 1965 yılında açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, hükme esas alınan fen bilirkişi raporundan dava konusu mezarların yol üzerinde mi yoksa tescil harici alanda kaldığı hususu tam olarak anlaşılamamaktadır. Bu durumda mahkemece, 1965 yılına yakın hava

fotoğrafı ve komşu taşınmazların tapu kayıtları getirtilip, kayıtlardaki her sınır arazi üzerinde tespit ettirilip, kadastro paftasında tescil harici bırakılan yolun tam olarak nereden geçtiği ve dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığı tespit ettirilip, saptanan sınırlar teknik bilirkişinin çizeceği krokide işaret ettirilip, mezarların yol içinde mi yoksa dışında mı kaldığı duraksamasız belirlenmesi gerekirken, bu hususlar araştırılmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 22.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/32942, Karar No: 2021/5201, Tarih: 15.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/32942 E.  ,  2021/5201 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun aşamalardaki ifadelerinde, temyiz dışı sanık ... ve suça sürüklenen çocuk...ile birlikte olay yerinde olduğunu beyan ettiği, ayrıca temyiz dışı sanık ...’ın 10.12.2013 tarihli duruşmadaki savunmasında “ ben kağıt arabasının yanındayken kafamı bir çevirdim ki...içeri girmiş, bu sırada ...'da etrafa bakınıyordu daha sonra...Sünük televizyonu alıp getirdi, kağıt arabasının içerisine koyduk” dediği, suça sürüklenen çocuk ...’nin 11.12.2013 tarihli savunmasında “iddianamelerde belirtildiği şekilde diğer sanıklar...ve ... ile birlikte suça konu hırsızlık eylemini gerçekleştik, iş yerinden içeriye ben ve...girdi ... dışarıda bekledi” şeklinde beyanda bulunduğunun anlaşılması karşısında; mahkemenin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 15.03.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/21835, Karar No: 2021/8655, Tarih: 26.10.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/21835 E.  ,  2021/8655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (mağdur suça sürüklenen çocuklar ... ile Birol haklarında ...’e yönelik); çocuğun cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (mağdur suça sürüklenen çocuk ... hakkında mağdur suça sürüklenen çocuklar ..., ... ile mağdurlar ..., ...’a yönelik)

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ile çocuğun cinsel istismarı suçundan ceza verilmesine yer olmadığı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Katılan mağdur ... vekilinin mağdur suça sürüklenen çocuk ...'e yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Suç tarihinde on beş yaşından küçük mağdurun velayet hakkına sahip babası olan müşteki İbrahim'in, istinabe yoluyla alınan 04.02.2014 tarihli duruşma ifadesinde şikayetçi olmadığını beyan etmesi karşısında, yaş küçüklüğü nedeniyle tayin edilen vekilin davaya katılma ve hükümleri temyize hakkı bulunmadığı gibi mahkemece verilen katılma kararı da bu hakkı vermeyeceğinden, vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

Mağdur suça sürüklenen çocuk ... müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemlerinin incelenmesine gelince;

Tüm dosya kapsamı ve gerekçe içeriğine göre mahkemece kabul ve takdir kılınmış ceza verilmesine yer olmadığı ile beraat hükümleri usul ve kanuna uygun bulunduğundan, mağdur suça sürüklenen çocuk ... müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin yerinde görülmeyen temyiz taleplerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 26.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15731, Karar No: 2015/17428, Tarih: 22.10.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/15731 E.  ,  2015/17428 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı ... hakkındaki dava reddedilip diğer davalılar bakımından istem aynen hüküm altına alınmıştır.

Hükmün davacı ... avukatı ile davalılar ..... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin tüm, temyiz yoluna başvuran davalılar vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 03.11.2008 günü gerçekleşen iş kazasında yaşamını yitiren sigortalı için karşılanan sağlık hizmeti giderleri ve sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm gelirleri nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerine göre rücuan alınmasına ilişkin davanın mahkemece yapılan yargılamasında düzenlenen bilirkişi raporuyla, kazanın oluşunda davalı işveren ....’nin %60, davalı şantiye şefi ...’nin %8, davalı ustabaşı ...’ın %2, sigortalının %30 oranında kusurlu oldukları, davalı ...’nın kusurunun bulunmadığı saptanmıştır.

Davanın gelirler yönünden yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

Sağlık hizmeti giderleri bakımından davanın yasal dayanağı niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun 76. maddesinin 4. fıkrasında, iş kazası ile meslek hastalığı, işverenin kastı veya genel sağlık sigortalısının iş sağlığını koruma ve iş güvenliği ile

Sağlık hizmeti giderleri bakımından davanın yasal dayanağı niteliğindeki 5510 sayılı Kanunun 76. maddesinin 4. fıkrasında, iş kazası ile meslek hastalığı, işverenin kastı veya genel sağlık sigortalısının iş sağlığını koruma ve iş güvenliği ile

ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranışı sonucu olmuşsa, Kurumca yapılan sağlık hizmeti giderlerinin işverene tazmin ettirileceği, son fıkrasında, genel sağlık sigortalısına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere kastı veya suç sayılır bir davranışı veya ilgili kanunlarla verilmiş bir görevi yapmaması ya da ihmali nedeniyle Kurumun sağlık hizmeti sağlamasına veya bu kişilerin tedavi süresinin uzamasına sebep olduğu mahkeme kararıyla belirlenen üçüncü kişilere, Kurumun yaptığı sağlık hizmeti giderlerinin tazmin ettirileceği açıklanmıştır. Anlaşılacağı üzere 21/1. ve 76/4. maddelerde işverenin, 21/4. ve 76/son maddelerde üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu,

alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62.

maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, davalı işveren .... ile üçüncü kişi konumundaki davalılar ...’ın sorumluluklarının anılan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, öngörülen ilkeler çerçevesinde belirlenmesi gerekirken, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, özellikle değinilen 4. fıkra hükmü göz ardı edilerek karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerlerinin maddi hataya bağlı olarak olduğundan fazla kabul edilmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, temyiz yoluna başvuran davalılar vekilinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istekleri durumunda temyiz yoluna başvuran davalılara geri verilmesine, 22.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/31865, Karar No: 2016/5641, Tarih: 31.05.2016

**15. Ceza Dairesi         2013/31865 E.  ,  2016/5641 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

Sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçlarından verilen mahkumiyet hükümleri ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı sanıklar tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: