muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/843, Karar No: 2024/4286, Tarih: 15.04.2024

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla durmuş bir takibin varlığı dava şartıdır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır.

2. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise

sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir.

4. Dosya kapsamından, alacağının tahsili için Alanya İcra Dairesi'nin 2021/894 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Alanya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden uyuşmazlığın Alanya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Alanya 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2923, Karar No: 2018/923, Tarih: 13.02.2018

**15. Ceza Dairesi         2015/2923 E.  ,  2018/923 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : TCK 155/2, 62/1, 52, 51/1-3 maddeleri gereğince mahkumiyet

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Şikayetçinin sahibi olduğu firmada şoför olarak çalışan sanığın, sürücülüğünü yaptığı tıra Romanya'dan yüklediği ve Türkiye'de bulunan ... Kereste firmasına teslim etmesi gereken yükle birlikte Türkiye’ye giriş yaptıktan sonra aracı tır parkına bırakarak yüke ve araca ait olan belgelerle 400 litre yakıtı alıp kaçmak suretiyle hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğinin iddia edildiği olayda,

Türk Medeni Kanun'un 950. maddesine göre; alacaklı, borçluya ait olup onun rızasıyla zilyedi bulunduğu taşınırı veya kıymetli evrakı, borcun muaccel olması ve niteliği itibariyle bu eşyanın alacak ile bağlantısı bulunması halinde, borç ödeninceye kadar hapsedebileceği, zilyetlik ve alacak ticari ilişkiden doğmuşsa, tacirler arasında bu bağlantı var sayılacağı, alacaklı, borçluya ait olmayan taşınırlar üzerinde de zilyetliğin iyiniyetle kazanılmasının korunduğu ölçüde hapis hakkına sahip olacağının hüküm altına alındığı, somut olayda ise; katılanın alınan beyanlarında, sanığın kullandığı aracı tır parkına bırakıp yüke ve araca ait olan römork uygunluk belgesi, tır karnesi, ithalat yüküne ait işlemi sona ermemiş tır karnesi, ithalata ait fatura, CMR, ATR belgesi, doktor sağlık sertifikası, ve her iki aracın tesciline ait belgeler ile Bulgaristan ülkesine ait yeşil sigorta belgesi, kasko ve trafik belgeleri, araç C2 taşıt kartları, Romanya ülkesine ait mazot kartları ve 400 litre yakıtı alarak kaçtığını iddia ettiği, sanığın farklı aşamalarda alınan savunmasında ise, katılana ait şirkette şoför olarak çalıştığını ancak kendisine ödenmesi gereken ücretlerin şirket tarafından ödenmemesi üzerine söz konusu belgeleri yanına aldığını, bir süre sonra postayla ve ... isimli şahsın refakatinde teslim ettiğini, ayrıca kendisine ait telefonu satarak mazot alabildiğini ve bu şekilde Romanya'dan Türkiye'ye geldiğini beyan etmesi, görgü tespit tutanağına göre yapılan ölçümde tır içerisinde 80 litre mazot bulunduğunun anlaşılması karşısında, gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti ve sanığın suç kastının olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, sanığın ayrıntılı olarak ifadesi alınarak, katılana ait şirkette ne zaman çalışmaya başladığının, ne kadar süre çalıştığının, alacağının ne kadar olduğunun, bu alacağın hangi tarihte doğduğunun ve katılan şirkette herhangi bir hizmet akdi ilişkisi içerisinde çalışıp çalışmadığının sorulması, katılan şirketten sanığın herhangi bir alacağının olup olmadığının araştırılarak ilgili belgelerin dosyaya konulması, tanık Hüseyin Söle isimli şahsın tanık olarak dinlenip, bu husus katılana da sorularak söz konusu belgelerin katılan şirkete teslim edilip edilmediğin belirlenmesi, gerekirse dosyanın bilirkişiye tevdiinin sağlanarak, sanığın suç tarihi itibariyle katılana ait şirketten alacağı olup olmadığı hususunda rapor alınması, sonucuna göre suçun unsurlarının oluşup oluşmadığının karar yerinde tartışılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdirinin gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca, hükmün BOZULMASINA, 13/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8502, Karar No: 2016/9431, Tarih: 05.10.2016

**4. Hukuk Dairesi         2016/8502 E.  ,  2016/9431 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 29/12/2015 gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine adli yardım isteminin kabulü ile mahkemece yapılan yargılama sonunda; dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile mahkemenin görevsizliğine dair verilen 30/12/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız fiil nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, davacının kimlik bilgileri kullanılarak adına .. şirketlerinden sahte hatlar alındığını, adına alınan bu hatlar sebebiyle borcu olduğu gerekçesiyle bir çok haciz işlemine ve soruşturmaya maruz kaldığını, mesaisinin çoğunu yapılan haksız fiil nedeniyle uğradığı mağduriyetleri gidermek için harcadığını belirterek, manevi zararının giderilmesi isteminde bulunmuştur.

Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın satış ve iş görmeyi içeren sözleşme türlerinden olup bu tür uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Dava konusu olayda, davacı adına yapılan abonelik sözleşmesinin davacının adı ve imzası kullanılmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişki " .. " kaynaklanmaktadır. Davalı ile sözleşmeyi akdeden davacı değil, davacının imzasını taklit ederek imza atan üçüncü kişilerin olduğunun anlaşılması karşısında taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin varlığından söz edilemeyeceği açıktır.

Dava konusu yapılan ve mahkemece de aynı şekilde kabul edilen olguların, 6502 sayılı Yasa’nın 3. maddesi gereğince “ .. ” olarak kabul edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Taraflar arasında 6502 sayılı Yasa’dan kaynaklanan bir uyuşmazlık söz konusu değildir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Hal böyle olunca, taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından ve uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişki " .. "den kaynaklandığından, işin esası incelenip varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçe ile tüketici mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına 05/10/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5651, Karar No: 2011/7258, Tarih: 03.06.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/5651 E.  ,  2011/7258 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 22.10.2009 gününde verilen dilekçe ile müşterek meraya müdahalenin önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07.12.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... Tüzel Kişiliği vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, merada müşterek yararlanmaya karşı müdahalenin men-i istemine ilişkindir.

Davalı köy, çekişme konusu meranın davacı köyle ortak kullanılmadığını, yararlarına tahsis kararı olduğunu, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece dava kabul edilmiş, bilirkişinin 05.11.2010 tarihli raporunda A ve B harfleri ile gösterilen ve taraf köylerce ortak kullanılan meraya davalı köyün müşterek kullanıma müdahalesinin menine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

4342 Sayılı Mera Kanununun 3.maddesinde yapılan tanıma göre mera; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için yetkili mercilerce tahsisi yapılan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Meraların tahsisi, verimlilik ve sosyal adalet ilkelerine uygun şekilde münferiden ya da müştereken yararlanmak üzere bir veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılabilir (tahsis işlemi). Kuşkusuz bir tahsis işleminin yapılabilmesi, o konuda yasal düzenleme olmasına bağlıdır. Tarihi sürece bakıldığından, Osmanlı hukukunda tahsisin kesin nitelikte olan padişah buyruk ve iradesini gösteren belgelerle (fermanlarla) yapıldığı görülmektedir. Cumhuriyet döneminde ise, tahsise olanak sağlayan çeşitli kanunlar çıkartılmıştır. Bu

husustaki ilk düzenleme, 474 sayılı Kanunla yapılmış, kanun kapsamına giren bölgelerde tahsis belgesi vermeye illerde valilik, ilçelerde kaymakamlık yetkili kılınmıştır. 2502 sayılı Kanuna göre tahsise mahalli hükümet yetkilidir. 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanununda tahsise yetkili makam Toprak Tevzi Komisyonları olarak kabul edilmiştir. 1757 sayılı Kanun, 3083 sayılı sulama alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunun ve 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanunlarda da benzeri hükümler bulunmaktadır. Bugün için, 4342 Sayılı Mera Kanunuyla tahsise yetkili merci yine bu kanuna göre kurulan Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı adına yasanın öngördüğü iş ve işlemleri yürüten Mera Komisyonlarıdır.

Taşınmazların bulunduğu mahalde, 4342 Sayılı Mera Kanununa göre bir çalışma yapılmadığı tüm dosya kapsamıyla sabittir. Buna göre, uyuşmazlığın 4342 Sayılı Mera Kanununun 4/2.maddesindeki “komisyonun henüz göreve başlamadığı yerlerde evvelce çeşitli kanunlar uyarınca yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre; mera, yaylak ve kışlakların köy veya belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur” hükmü gereğince çözümlenmesi gerekecektir. Kısaca, anılan yasa hükmü doğrultusunda bir tahsis varsa taşınmazın taraf köylerden hangisine tahsis edildiğinin, evvelki yasalara göre yapılmış bir tahsis yoksa teessüs etmiş teamüllerin (kadim kullanma durumu) ne olduğunun saptanmasıyla uyuşmazlık çözümlenmelidir.

Bu konuda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hükme yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki;

Davalı köy, yörede 1972 yılında 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu hükümlerine göre çalışmalar yapıldığını ve bu kanuna uygun kurulan 17 numaralı Toprak Tevzi Komisyonunun dava konusu taşınmazı 669 parsel sayılı altında Çukuryayla Köyüne tahsis edildiğini savunmuş, buna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmuştur. Ne var ki mahkemece, çalışmalara ilişkin tüm belgeler ait olan yerden getirtilmemiş, gerçekten taşınmazın 679 parsel sayısı ile Çukuryayla Köyüne tahsis edilip edilmediği hususu yönü üzerinde durulmamış, bu belgeler tümüyle getirilerek yerine yöntemine uygun biçimde uygulanmamıştır. Eğer bu uygulama sonucu dava konusu meranın davalı köye tahsis edildiği saptanırsa, davacı kadim yararlanma hakkına dayanamayacağından, bu uygulamanın eksiksiz yerine getirilmesi zorunludur.

Mahkemece yapılması gereken iş, 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu gereğince 17 numaralı Toprak Tevzi Komisyonu tarafından bölgede yapılan çalışmalara ilişkin tüm işlem dosyası, tevzi haritaları, davalı köyden alınacak yardımla ait olan yerden getirtilerek bunları keşfen uygulamak, bu

çalışmalarda davalı köye yapılan tahsis varsa ve geçerliyse bu hususu duraksamasız saptamak, istem sonucunu yapılacak bu araştırmalara göre hükme bağlamak olmalıdır.

Değinilen bütün bu yönler bir yana bırakılarak, davalının tahsis savunması üzerinde durulmaksızın istemin yazılı olduğu şekilde hükme bağlanması doğru olmamıştır.

Karar, açıklanan nedenle bozulmalıdır.

Kabule göre de; davacı vekili 07.12.2010 tarihli oturumda dava konusu yerin münhasıran bilirkişi rapor ve krokisinde A harfi ile gösterilen taşınmaz olduğunu belirttiği halde, krokide B harfi ile gösterilen yer de davalı imiş gibi hüküm tesisi yerinde değildir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde iadesine, 03.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/37667, Karar No: 2015/22549, Tarih: 17.11.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/37667 E.  ,  2015/22549 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... ile dava dışı şirketler arasında imzalanan ihale sözleşmeleri uyarınca çalıştığını, bu nedenle davacının baştan beri davalı Üniversitenin işçisi haline geldiği halde 6772 sayılı Yasa gereği ödenmesi gereken ilave tediye alacağının ödenmediğini iddia ederek bu alacağın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davacının alındığı işte çalıştırıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının ilave tediye ücreti talep edip edemeyeceği ihtilaflıdır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Kanun'un 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanununda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir.

Bilindiği üzere 24.07.2003 tarih ve 25178 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu'nun 11. maddesi gereğince 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin III. Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı başlıklı kısmına eklenen fıkra ile “Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye gelirlerinden ödenmek kaydıyla bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre hizmet satın alınması yoluyla gördürülebilir.” hükmü getirilmiş; sağlık ve yardımcı sağlık personeli tarafından yürütülen sağlık hizmetlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen istihdam şekillerinden farklı olarak, gerektiğinde hizmet satın alma yolu ile de gördürülebileceği ve anılan hizmetin satın alma işlemlerine ilişkin esas ve usullerin de bakanlıkça tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede gerek Kanun'un tanzim şekli, gerekse satın alınacak olan sağlık hizmetinin diğer hizmet alanlarına nazaran haiz olduğu önem ve hususiyet göz önüne alındığında, bu kabil hizmetlerin satın alınması işlemlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve bu kanuna dayanılarak hazırlanmış bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerinin bire bir uygulanma imkanının olmaması nedeniyle temel ilkeler ve kurallarda anılan kanun ve yönetmelik hükümlerine bağlı kalmak koşuluyla, salt sağlık hizmetlerinin satın alma yoluyla gördürülmesine yönelik olarak bu esas ve usullerin hazırlanması zarureti doğmuş ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Kamu İhale Kurumu ve Sayıştay Başkanlığı'nın da uygun görüşü alınmak suretiyle bakanlıkça hazırlanmış bulunan bu esas ve usuller 05.05.2004 tarih ve 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir

Somut olayda; Davacı poliklinik hizmetlisi olarak hastanede muvazaalı çalıştırıldığını iddia etmiştir. Mahkemece davacının ihale ile alındığı işte çalıştırıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak dosya arasında bulunan SGK kayıtlarında davacının temizlik görevlisi, büro işçisi, sekreter ve hasta ve yaşlı bakım elemanı olarak bildirildiği görülmektedir. Öncelikle davacının hangi işverenlere bağlı olarak çalıştırıldığı, alt işverenlerin sözleşme ile üstlendiği mal veya hizmet üretimi için bağımsız organizasyona, uzmanlığa ve hukuksal bağımsızlığa sahip bulunup bulunmadığı, işçi temini niteliğinde ihale yapılıp yapılmadığı, aynı işte asıl işveren işçilerinin çalışıp çalışmadığı, Alt İşveren Yönetmeliğine aykırı şekilde ihale verilip verilmediği, davacının hangi tarihli ihale ile hangi işverene bağlı çalıştırıldığı, ilgili hizmet alım sözleşmesinde gösterilen iş dışında başka bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığı şüpheye yer vermeyecek, çelişkileri giderecek ve denetime elverişli şekilde tespit edildikten sonra muvazaa hususu değerlendirilerek karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

O halde davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazı kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,17/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.