muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/6057, Karar No: 2022/5625, Tarih: 05.04.2022

**8. Ceza Dairesi         2019/6057 E.  ,  2022/5625 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

...

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Tüm dosya kapsamına göre; katılanın oğlu ...'ın, sanık ...'ın babasına borcu olduğu ve bu borcun ödenmemesi nedeniyle yaşadıkları ekonomik sıkıntılardan, babasının felç geçirmesi ve cezaevine düşmesi olaylarından sanık ...'ın katılanın oğlunu sorumlu tuttuğu ve sanıkların, katılanın oğlu ...'ı bulmak üzere İzmir Balçova' dan kiraladıkları araç ile ...'ın evine doğru gittikleri, katılanı, tanık ... ile yolda yürürken gördükleri, araçla önlerini keserek sanık ...'ın araçtan indiği, katılana oğlu ...'ın nerede olduğunu sorup katılanın kafasına kuru sıkı tabanca dayayarak geldikleri araca bindirdiği ve hızla hareket ederek olay yerinden uzaklaştıkları ve trafik kazası geçirerek eylemin sonlandığı olayda sanık ...'ın, olayın başlangıcından sonuna kadar diğer sanık ... ile fikir ve eylem birliği içinde hareket ettiğinin anlaşılmasına karşın, TCK.nın 37/1. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 109/2, 109/3-a-b maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerekirken, yardım eden olduğu kabul edilerek TCK'nın 39. maddesi uygulanmak suretiyle eksik ceza tayin edilmesi,

2- Sanık ...' a yönelik katılandan kaynaklanan haksız bir eylem olmaması karşısında, şartları oluşmadığı halde sanık ... hakkında TCK’nın 29. maddesinde düzenlenen haksız tahrik hükümlerinin uygulanması suretiyle eksik ceza tayini,

3- Sanıkların üzerlerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu silahla ve birden fazla kişi ile birlikte işlemesi karşısında TCK.nın 3. ve 61. maddeleri gereğince temel ceza belirlenirken, aynı Kanunun 109/3-a-b maddesindeki birden fazla nitelikli halin gerçekleştiği gözetilerek, temel hapis cezasının alt sınırdan uzaklaşmak suretiyle tayin edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

./..

S/2

4- Sanıkların, katılan ...'i araca bindirip hareket ettikten sonra kaza yaptıklarının anlaşılması ve eylemlerini tamamlayamadıkları gözetildiğinde sanıklar hakkında teşebbüs hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının karar yerinde tartışılmaması,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet Savcısı ve katılan vekillerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 05.04.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8172, Karar No: 2013/12012, Tarih: 23.12.2013

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2013/8172 E.  ,  2013/12012 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

2008 yılında yapılan kadastro sırasında ... Köyü 122 ada 56 parsel sayılı 69.942,28 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle çayır niteliği ile ... adına tesbit edilmiştir. Orman Yönetiminin , 112 ada 56 parselin önceki zilyedi olan ...’ın Orman Kanununa muhalefet suçundan cezalandırıldığına ilişkin Narman Sulh Ceza Mahkemesinin 2002/48-2003/50 sayılı kararı ve tesbit maliki ...’a ait Narman Sulh Ceza Mahkemesinin 2005/70-2006/33 sayılı mahkumiyet kararının bulunduğu yönündeki itirazı üzerine kadastro komisyonunca taşınmazın malik ve yüzölçüm bölümleri iptal edilerek tutanak aslı ve ekleri yetkisizlikle kadastro mahkemesine gönderilmiştir.

Mahkemece, tesbit maliki ...’a ait Narman Sulh Ceza Mahkemesinin 2005/70-2006/33 sayılı kararı Yargıtay tarafından bozulmakla 2009/12 Esas numarasını aldığı ve yapılan yargılama sonucu ...’ın delil yetersizliğinden beraatine karar verildiği, temyiz incelemesi için Yargıtaya gönderildiği, bu dosyanın çekişmeli 122 ada 56 parselin fen bilirkişi tarafından düzenlenen krokili raporda (A ve B) harfi ile işaretlenen kesimleri ile dava dışı 122 ada 55 parselin bir kesimini kapsadığı, ancak, sulh ceza mahkemesindeki dosyada bilirkişilik yapan orman mühendisi ...’nunda katılımıyla orman bilirkişi kurulundan alınan rapor ile çekişmeli 122 ada 56 parselin orman sayılmayan yerlerden olduğunun belirlendiği, ...’ın taşınmazı ekip biçmediği, çayır otlarını biçerek kullandığı, ekonomik amacına uygun zilyetliğinin bulunmadığı, sınırda bulunan meradan açma yapıldığı, meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğe değer verilemeyeceği gerekçesiyle çekişmeli taşınmazın mera niteliği ile sınırlandırılmasına karar verilmiş, hükmün Orman Yönetimi ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 2011/17423-2012/4776 sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; "Mahkemece, öncelikle yörede 4342 sayılı Kanun uyarınca ve öncesinde mera tahsis çalışması yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise tahsisli mera kayıtları, mera tahsis haritası ve mera norm kararları ile ekleri Tarım İl Müdürlüğü ve Özel İdare Müdürlüğünden sorulup istenmeli, en eski tarihli memleket haritası ile 1980-1985 yıllarına ilişkin memleket haritaları ile bu memleket haritalarının yapımında esas alınan hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı bulundukları yerlerden getirtildikten sonra önceki bilirkişiler dışında halen Çevre ve Orman Bakanlığı ( Orman ve Su İşleri Bakanlığı) ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek iki mühendis ve bir harita mühendisinden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte memleket haritaları, hava fotoğrafları ve amenajman planı; çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; ayrıca, Narman Sulh Ceza Mahkemesinin 2002/48- 2003/50 sayılı mahkumiyet dosyasında hükme dayanak alınan bilirkişi raporları ekindeki krokinin ölçeği ile kadastro paftası ölçekleri eşitlenerek Narman Sulh Ceza Mahkemesinin 2002/48-2003/50 sayılı dosyasının kapsadığı alanı ayrı renkli kalemle kadastro paftası üzerinde gösterir şekilde bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınması, bu şekilde yapıacak araştırma sonucunda taşınmazın orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde yöntemince mera ve zilyetlik araştırması yapılarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra davanın reddi ile dava konusu taşınmazın tesbit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesi uyarınca yapılan orman kadastrosu vardır.

Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra davanın reddi ile dava konusu taşınmazın tesbit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi ve Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 3402 sayılı Kanunun 5304 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesi uyarınca yapılan orman kadastrosu vardır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye göre Hazine ve Orman Yönetiminin sair temyiz itirazlarının reddine; ancak, fen bilirkişi krokisinde (D) harfi ile işaretli bölümle ilgili olarak ...’ın Narman Sulh Ceza Mahkemesinin 2002/48-2003/50 sayılı kararı ile Orman Kanununa muhalefet suçundan cezalandırılıp kararın kesinleştiği, daha sonra bu yerin ...’dan satım yoluyla ...’a geçtiği anlaşılmaktadır. Maddi olguların tesbitine ilişkin ceza mahkemesinin kararı hukuk hâkimini bağlar. Taşınmazın karardan sonra el değiştirmiş olması sonucu değiştirmez. Kararın etkisi, halefiyet yoluyla satın alan kişiye de sirayet eder. Belirtilen nedenlerle, ceza mahkemesi kararı ile orman olduğu belirlenen taşınmazın (D) harfi ile işaretli bölümü yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, tümden reddine karar verilmiş olması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 23/12/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5521, Karar No: 2019/9351, Tarih: 02.12.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/5521 E.  ,  2019/9351 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamımızda, “….02.11.2010 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalı hak sahiplerine peşin değerli gelir ve tedavi masraflarından oluşan kurum zararının, 5510 sayılı Yasanın 21/1-4. madde hükümleri uyarınca rücuan tahsili istemine ilişkin olan davada; davalı ... % 60, davalı ...’nın % 20, kazalı sigortalının % 20 kusurlu olduğu tespit ve kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

1-Mahkemece hükme dayanak kılınan kusur raporunda davalı işverene mevcut şekilde kusur verilmesi oluşa uygun değildir.

Dosya kapsamında kaza; 02.11.2010 günü saat 17:30 sıralarında ... ... arası 618+750 km.'de operatörlüğünü ...’nın yaptığı ... marka mobil ekskavatör ile demiryolu yenileme işlerinden olan ray düzeltme işlerinin (mobil ekskavatör ile geri geri giderken eski mevcut raya tam yanaşmamış olan yeni rayın bir kısmındaki bölümü tam yanaşsın diye ekskavatörün kovasıyla rayı ittirmeye çalıştığı sırada) yapıldığı ve kazalı sigortalı ...'nun da operatöre raylar üzerinde iş tarifi yaptığı sırada bir anda ekskavatörün devrilmesi ve ...'nun devrilen ekskavatörün altında kalarak vefat etmesi şeklinde meydana gelmiştir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; hükme esas alınan kusur raporunda: işverenlikçe, olayın meydana geldiği sırada yapı işlerinin yürütülmesinde fenni yeterliliği bulunan kişilerin teknik gözetiminin sağlanmadığı, ...’nın operatörlüğündeki ... marka mobil ekskavatörün (kepçe) tünel içlerinde sıkışmış balastın atılması ve hendeklerin açılması işlerinin yapılması ile görevlendirildiği halde, olay anında yapılan işin bu işlerden olmayıp çekici oto yada iş otosu olarak adlandırılan makinenin görevlerinden olan eski rayların ittirilmesi, çekilmesi, taşıma gibi işlerin yapılmaya çalışıldığı, işverenlikçe bu tür çalışmaya engel olunmadığı, bu tür çalışmaktan alıkonulmadığı tespitinin yapıldığı, davalı ...’nın ... müfettişinin 15.02.2011 tarihli soruşturma evrakına cevaben verdiği ifadesinde ''...kazanın nasıl olduğunu anlayamadım havada karanlıktı'' şeklinde beyanda bulunduğu, ...’ın 13.01.2011 tarihli iş müfettişine verdiği ifadesinde "...olay saat 17.00 civarında meydana geldi hava kararmıştı, orada arazi olduğundan makinenin farları dışında herhangi bir aydınlatma sistemi yoktu şeklinde beyanda bulunduğu, ...’nın TCDD müfettişinin 15.02.2011 tarihli soruşturma evrakına cevaben verdiği ifadesinde "yol çalışması sırasında tünel temizliği yapıyordum işimi bitirdim, ... yaptığı işe destek olmam için benden yardım istedi ... ve ... plaser oto ile yüklenici firma tarafından eski yolun içerisinde kaynatılan rayı hattın (yolun) dışına almak için hazırlık yapıyordu. ... makineden inip yanıma geldi kepçenin burnu ile rayı itmemi istedi ray itmem esnasında kaza oldu şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu tür iş kazalarında kusurun belirlenmesinde; öncelikle zararlandırıcı sigorta olayının ne şekilde oluştuğu belirlenmeli, belirlenen ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda; tarafların kusur oran ve aidiyetleri işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden alınacak bilirkişi raporu uyarınca oluşa uygun olarak saptanmalıdır.

2-Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, işverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluluk belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır.

Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ... Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek % 10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak % 5 oranı uygulanmalıdır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlı olup çocuklardan erkeğin 18, ortaöğretimde 20, yüksek öğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır.

Mahkemece, davalı ..., yönünden gerçek zararın yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde belirlenmesi ve her bir hak sahibine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirle karşılaştırılarak düşük (az) olan tutara göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3-Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında işverenin, 4. fıkrasında üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bunlara dayanılarak açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.