muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4953, Karar No: 2019/1295, Tarih: 14.02.2019

Bu durumda mahkemece, davacı vekili tarafından, davalı ... ile ona satış yapan davalı arsa sahipleri ve davalı yüklenici şirket arasında el ve işbirliği bulunduğu; davalı kayıt sahibinin mülkiyeti, müvekkilinin satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak tapu iptali ve tescil talebinde bulunma hakkını bertaraf etmek kastiyle ve kötüniyetle kazandığı ileri sürüldüğünden; malikin ayni hakkın yolsuz olarak tescil edildiğini bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi olup olmadığının, dava konusu bağımsız bölümün davalı ...'a satışından önce satış vaadi sözleşmesinin 12.09.2011 tarihinde tapu kaydına şerh edildiği de gözönüne alınarak araştırılması zorunludur.

Diğer taraftan, davalı yüklenici şirket ile davalı arsa sahipleri arasında noterde yapılan 12.06.2009 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre davalı yüklenicinin, 7481 parsel sayılı taşınmaz üzerinde inşa edeceği binadan sözleşme uyarınca kendisine düşen zemin kat 3 No'lu bağımsız bölüm dükkanı davacı ile noterde yaptıkları 23.08.2010 tarihli satış vaadi sözleşmesi ile davacıya satmayı vadettiği, sözleşmede satış bedelinin nakden ve peşinen ödenmiş olup dava konusu dükkanın davacıya teslim edildiğinin ayrıca belirtildiği; davalı yüklenici şirket ile dava dışı ... arasında yapılan 11.06.2010 tarihli adi yazılı sözleşmede ise yüklenici şirket tarafından 7480 ve 7481 No'lu parseller üzerinde inşa edilecek binaların elektrik işlerini yapması karşılığında 7480 No'lu parsel üzerinde yapılacak 3 adet dükkandan oluşan tek katlı binadan yükleniciye düşecek zemin kat 3 No'lu bağımsız bölüm dükkanın dava dışı ...'a devredileceğinin kararlaştırıldığı; ancak anılan sözleşmeye konu taşınmazın, dava konusu olmayan 7480 No'lu parsel üzerinde yapılacak binanın zemin kat 3 No'lu bağımsız bölümü olduğu gibi davalı yüklenici ile davacı ve dava dışı ... arasında yapılan "satış vaadi sözleşmesine ek sözleşme" başlıklı 20.08.2010 tarihli sözleşmede de 7481 No'lu parsel üzerinde inşa edilmekte olan 3 No'lu bağımsız bölümün ...'ın isteği üzerine satış vaadi sözleşmesi ile davacıya devredildiğinin, bu devir ile satıcı firmanın 11.06.2010 tarihli sözleşmenin gereğini yerine getirmiş olup ...'ın bir daha tapunun kendisine devrini isteyemeyeceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, öncelikle dava konusu bağımsız bölümün davalı ...'a 22.03.2012 tarihli satış işleminin muvazaalı olup olmadığı hususunun yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda tarafların delilleri de toplanmak suretiyle birlikte değerlendirilerek araştırılması; bu işlemin muvazaalı olduğunun tespit edilmesi halinde, davacı ile davalı yüklenici şirket arasında noterde düzenleme şeklinde yapılmış geçerli bir satış vaadi sözleşmesi bulunduğundan, mahallinde uzman bilirkişiler eşliğinde keşif yapılarak 12.06.2009 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca sözleşmeye konu 7480 ve 7481 parsel (eski 1559 ve 1560 parsel) sayılı taşınmazlar üzerindeki inşaatın getirilen fiziki seviyesinin saptanması, bu konuda teknik bilirkişilerden denetime elverişli rapor alınarak eksik işler varsa bu işlerin bedelinin tespit edilmek suretiyle depo etmesi için davacıya uygun bir süre verilmesi, bu bedel depo edildiğinde sözleşme ifa ile sonuçlanmış olacağından davacının tapu iptali ve tescil isteminin hüküm altına alınması, aksi takdirde davanın reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş; bu nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 14.02.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13794, Karar No: 2018/13633, Tarih: 01.11.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/13794 E.  ,  2018/13633 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1)5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, cezanın temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise;

Sanığın, takdiri kıymet tutanağına göre, değeri 100,00 TL olan sıva mastarını çaldığının anlaşılması karşısında; suçun işleniş şekli ve özellikleri itibarıyla ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi

2)Sanığın sabıkasında erteli Antalya 3. Çocuk Mahkemesi'nin 2013/172 Esas ve 2013/95 Karar sayılı ilamın TCK'nın 51/7. maddesi gereğince aynen infazı husunda değerlendirme yapılmak üzere bildirimde bulunulmaması,

3)Özgürlüğü bağlayıcı ceza ile hükümlülüğüne karar verilen sanık hakkında TCK'nın 53. maddesinin uygulanmamış olması,

2)Sanığın sabıkasında erteli Antalya 3. Çocuk Mahkemesi'nin 2013/172 Esas ve 2013/95 Karar sayılı ilamın TCK'nın 51/7. maddesi gereğince aynen infazı husunda değerlendirme yapılmak üzere bildirimde bulunulmaması,

3)Özgürlüğü bağlayıcı ceza ile hükümlülüğüne karar verilen sanık hakkında TCK'nın 53. maddesinin uygulanmamış olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve müdafiinin temyiz nedeni bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 01.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11043, Karar No: 2021/13941, Tarih: 25.11.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/11043 E.  ,  2021/13941 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Amasya Sulh Hukuk ve Yozgat Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevi yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Kısıtlı ..., Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 26.12.2003 tarih ve 2003/509 esas, 2003/600 karar sayılı ilamı ile kısıtlanmış ve babası ...’ın velayeti altına bırakılmıştır.

Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, 02.07.2021 tarihli ek karar ile re'sen, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Yozgat Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, kısıtlının yerleşim yerini değiştirmesine ilişkin usulünce verilmiş bir izin kararı olmadığından bahisle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanunu'nun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanun'un 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” TMK'nın m.412'de ise "Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur." hükmü yer almaktadır.

Kısıtlının, Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 26.12.2003 tarih ve 2003/509 esas, 2003/600 karar sayılı ilâmı ile vesayet altına alındığı, vesayetin Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi'nce takip edildiği, kısıtlı ya da velisinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi'nce kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın Yozgat Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla vesayet dosyasının takibi ile Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Amasya Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 25/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/21225, Karar No: 2012/586, Tarih: 16.01.2012

**4. Ceza Dairesi         2010/21225 E.  ,  2012/586 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Hükümlülük

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Gerekçeli karar başlığında suçun işlendiği yer ve zaman dilimi yazılmayarak CYY'nın 232/2-c madde ve fıkrasına aykırı davranılması,

2- Sanığın sabıkasız olduğunun anlaşılması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varılarak cezasının ertelenmesi, tehdit suçunda giderilmesi gereken ölçülebilir, belirlenebilir (somut) maddi bir zarar oluşmaması ve manevi zararın işe hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel teşkil etmemesi karşısında, suçun işleniş özelliği biçimindeki, yasal olmayan gerekçe ile CYY'nın 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Yasaya aykırı ve O Yer Cumhuriyet Savcısının temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 16.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8310, Karar No: 2018/8768, Tarih: 04.06.2018

**13. Ceza Dairesi         2016/8310 E.  ,  2018/8768 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mühür bozma

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Mühür bozma suçunun fiil öğesi bağlamında hukuka aykırılık unsurunun oluşması için mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunmasının zorunlu olduğu, elektrik idaresinin ise özelleştirildiği bu sebeple kayıt dışı elektrik kullanımının engellenmesini sağlayan mühürlemenin kamu güvencesine haiz olmadığı, ilgili kanunlarda özel şirketlere mühürleme yetkisi verildiğine ve buna aykırı davrananlar hakkında 5237 sayılı TCK’nın 203. maddesi hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir hükme yer verilmediği, buna göre özel hukuk tüzel kişisinin kamusal yetki kullanma hakkı olmadığından, Anayasa ve Kanuna dayalı kamusal yetkiyi kullanan bir makam tarafından konulmuş mühürleme güvencesinin özelleştirme nedeniyle sona erdiği bu nedenle sanığa yüklenen "mühür bozma" suçunun unsurlarının oluşmadığı gözetilerek tebliğnamedeki bozma isteyen görüş benimsenmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre katılan vekilinin temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA, 04/06/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1267, Karar No: 2023/427, Tarih: 10.05.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2022/1267 E.  ,  2023/427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1253 E., 2022/1534 K.

KARAR : Davanın kısmen kabulüne

Taraflar arasındaki işçilik alacağı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketin yurt dışı inşaat projelerinde 04.08.2007- 26.04.2013 tarihleri arasında fasılalı olarak en son aylık net 1.600 USD ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatillerinde çalıştığını ileri sürerek kıdem tazminatı ve diğer bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iş görme borcunu yabancı ülkede ifa etmesi nedeniyle iş ilişkisinin yabancılık unsuru taşıdığını, bu nedenle 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a (5718 sayılı Kanun) göre uygulanacak hukukun tespiti gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, diğer iddialarının da yerinde olmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.07.2018 tarihli ve 2015/825 Esas, 2018/500 Karar sayılı kararı ile davacının davalı şirketin yurt dışı şantiyelerinde tüm hizmet süreleri birleştirilmek suretiyle 3 yıl 2 ay 25 gün çalıştığı ve son ücretinin net 2.890,08 TL olduğu, ayrıca iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiği, bilirkişi tarafından 03.08.2016 tarihinde düzenlenen kök raporunun birinci seçeneğindeki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2021 tarihli ve 2020/1094 Esas, 2021/2459 Karar sayılı kararı ile davacının 02.08.2010-15.09.2010 tarihleri arasındaki dönem yönünden fazla çalışma yaptığını ispatlayamadığı ve 12.06.2012-26.04.2013 tarihleri arasındaki çalışma dönemi yönünden ise ayda iki hafta tatilinde ve dini bayramların ilk iki günü dışında tüm resmî tatil ve bayram günlerinde çalıştığını ispatladığından davalı vekilinin bu yönden istinaf itirazının yerinde olduğu, ancak davacının yurt dışında çalışmış olmasına rağmen davalı işverenin Türk şirketi olduğu, işyeri merkezinin de Türkiye'de bulunduğu, Yargıtayın emsal kararları da dikkate alındığında Türk Hukukunun uygulanması gerektiğinden davalı vekilinin buna ilişkin ve diğer itirazlarının yerinde olmadığı, davacı lehine vekâlet ücreti eksik miktar üzerinden hüküm altına alındığından davacı vekilinin bu yönden istinaf itirazının yerinde olduğu ancak diğer itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılıp yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...1-Davacı Temyizi Yönünden;

Miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-(a) maddesi uyarınca temyiz edilemez. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir.

Dosya içeriğine göre; davacı aleyhine reddedilen ve temyize konu edilen miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihindeki Merkez Bankası dolar efektif satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilmesi ile hesaplanan toplam miktar 77.409,75 TL olup, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile temyiz kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL kapsamında kaldığından davacının temyiz isteminin, 6100 sayılı Kanun'un 362/1-(a), 366. ve 352. maddeleri uyarınca REDDİNE,

2-Davalı Temyizi Yönünden;

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.