muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/4371, Karar No: 2014/6169, Tarih: 09.06.2014

Hükme esas alınan orman bilirkişi raporunda, memleket haritası ile kadastro paftası ölçekleri eşitlenerek tüm pafta memleket haritası üzerine aktarılmadığı için ve memleket haritasının yapımına esas alınan hava fotoğrafları incelenmediği için, bu rapor taşınmazın orman niteliğini belirlemede yeterli değildir. Ayrıca, dava 2012 yılında açıldığına göre, dava tarihinden geriye doğru 20 yıllık zilyetlik süresinin tesbiti için, 1986 ilâ 1992 yılları arasındaki hava fotoğraflarının da incelenmesi ve taşınmazdaki zilyetliğin hangi tarihte başladığının tesbiti gerekir. Bu nedenle; 1986 - 1992 yılları arasındaki hava fotoğrafları incelenmediği için kullanım olup olmadığı saptanmamış, ziraat bilirkişisi tarafından toprak analizleri yapılmadığı için kaç yıllık tarım arazisi olduğu açıklığa kavuşturulmadan ve zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının davacı yararına oluşup oluşmadığı belirlenmeden karar verilmiştir. Ayrıca, dava konusu taşınmazın komşu parsellerine ait tapu kayıtları, kadastro tutanak örneği ve dayanağı belgeler, tescil ilâmı ile oluşmuş ise tescil dosyası getirtilerek, taşınmaz yönünü ne olarak okuduğu saptanmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, öncelikle yukarıda belirtildiği şekilde taraf teşkili sağlanarak, dava konusu taşınmazın bulunduğu yere ait 1960, 1984 ve 2001 tarihli memleket haritalarının yapımına esas alınan hava fotoğrafları ve 1986 - 1992 tarihleri arasındaki hava fotoğrafları getirtilerek, önceki bilirkişiler dışında bir orman, bir fen ve bir ziraat bilirkişisi yardımıyla mahkemece yeniden yapılacak keşifte; orman bilirkişi tarafından hava fotoğrafları incelenerek, dava tarihinden geriye doğru 20 yıl önceki hava fotoğraflarında taşınmazın tarımsal amaçlı kullanılıp kullanılmadığı araştırılarak, hava fotoğrafları ve memleket haritaları ile pafta çakıştırılarak taşınmazın gösterildiği, denetime elverişli açıklamalı rapor düzenlenmeli, ziraat bilirkişisi tarafından taşınmazın toprak örnekleri alınıp, bilimsel analizleri yapılarak kaç yıldır tarımda kullanıldığı konusunda rapor alınmalı, taşınmazın her bir bölümünün toprak yapısı ve üzerindeki ağaçların yaşı, cinsi, dağılımı, tarım bitkileri yetiştirilip yetiştirilemeyeceği, hangi tür tarım bitkileri yetiştirilmesine uygun olduğu ayrıntılı açıklanmalı, komşu parsel kayıtları uygulanarak taşınmaz yönünü ne olarak gösterdiği araştırılmalı, 3402 sayılı Kanunun 14/1. maddesinde yazılı 40 ve 100 dönüm kısıtlama araştırmasının aynı maddenin 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen ikinci fıkrası hükümleri gözetilerek yapılacağı düşünülerek, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları ve satın alınan kişiler yönünden aynı çalışma alanı içinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tesbit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı, varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, tapu ve ilgili kadastro müdürlüklerinden ve yine, aynı kişiler tarafından açılan tescil davası olup olmadığı hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorularak gerektiğinde tesbit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyaları getirtilip incelenmeli, dava konusu taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi olup olmadığı konusunda (5403 sayılı Kanunun 3/j maddesi ile Taşınmaz Malların Sınırlandırma Tesbit ve Kontrol İşleri Hakkındaki Yönetmeliğin değişik 10. maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine göre, sulu tarım arazisi: tarım yapılan bitkilerin büyüme devresinde ihtiyaç duyduğu suyun, su kaynağından alınarak yeterli miktarda ve kontrollü bir şekilde karşılandığı araziler olarak açıklandığından) ziraat mühendisinden kanunun amacına uygun rapor alınmalı, Medenî Kanunun 713/4 maddesindeki yasal ilânlar yapılmalı, bundan sonra toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Orman Yönetimi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 09/06/2014 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2040, Karar No: 2013/22645, Tarih: 04.10.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/2040 E.  ,  2013/22645 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Yaralama

Hüküm : CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya ve dosya içeriğine göre; katılanın, olay günü sanığın sevk ve idaresindeki halk otobüsünde yolcu olarak seyir halinde iken sanığın güzergah değiştirerek ara sokaklara girdiğini, yolcuların itirazı üzerine tekrar ana yola çıktığını, kendisinin en arka koltukta oturduğunu, sanığın aracı hızlı kullanması sonucu otobüsün tümseğe geldiğinde aracın arka tarafının sıçradığını ve kafasını tavana vurduğunu, şöförün kendisini baygın şekilde...Hastanesine götürdüğünü, burada yapılan tetkiklerde omuriliğinde kırık olduğunun tespit edildiğini, olay nedeniyle sanıktan şikayetçi olduğunu beyan ettiği, sanığın ise beyanında olay günü seyir halinde iken aracında yolcu olan katılanın nasıl ... kullanıyorsun senin yüzünden koltuğa belimi vurdum demesi üzerine katılanı hastaneye götürdüğünü, gerekli tedavilerini yaptırdığını, bir miktar maddi yardımda bulunduğunu, düzgün şekilde ... kullandığını, herhangi bir yere çarpmadığını, katılanın aracında mı yoksa başka bir yerde mi yaralandığını bilmediğini beyan ettiği, Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesinin 12.08.2009 tarihli raporunda; ''Her ne kadar olay tarihli tıbbi belgelerde çekilen grafilerde 12. torakal vertebrada kompresyon kırığı tesbit edildiği kayıtlı ise de olay tarihli grafinin temin edilip gönderilemediği, olay tarihinde kişinin akut omurga kırıklarında uygulanması gereken standart tedavi protokolünün uygulandığına dair herhangi bir tıbbi kayıt bulunmadığı hususları dikkate alındığında evraka ekli dava konusu olaydan yaklaşık 7 ay sonra Mayıs-Haziran 2008 tarihlerinde çekilen grafi ve MRların kurulumuzca incelenmesinde, 12. Torakal vertibrada tespit edilen kompresyon kırığı sekelinin ve torakal 11-12 arasındaki disk hernisi ve dura basının dava konusu olay tarihindeki iddia edilen kaza esnasında oluşmuş kırığa bağlı olabileceği gibi, olay öncesi dönemde maruz kalınmış başka bir künt travma sonucu oluşmuş kırığa da bağlı olabileceği, bunlar arasında tıbben kesin bir ayrım yapılamadığı''nın belirtildiği, olay günü...Hastanesinin geçici raporu incelendiğinde katılanı hastaneye sanık olan otobüs şöförünün getirdiğinin kayıtlı olduğu, hastanın şikayetinin ise bel ağrısı olduğunun ve çekilen grafilere dayanarak T 12 kompresyon kırığı tespit edildiğinin belirtildiği ve aynı hastaneye ait yine olay tarihli radyoloji raporunda da aynı teşhis konulduğu, aynı hususların... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 05.05.2008 ve... Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 09.07.2008 tarihli raporları ile de belirlendiği, her ne kadar olay günü..

... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 05.05.2008 ve... Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 09.07.2008 tarihli raporları ile de belirlendiği, her ne kadar olay günü...Hastanesinde çekilen grafiler hastane tarafından katılana verilmiş ancak katılanın kaybetmesi nedeniyle grafiler temin edilememiş ise de, tüm dosya kapsamı, olay gününe ait raporlar, katılanı hastaneye sanığın götürmüş olması, katılan ve sanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, mevcut kırığın sanığın sevk ve idaresindeki otobüs ile hızlı seyredip yoldaki tümseğe geldiğinde aracın birden sarsılması nedeniyle otobüsün en arkasında oturan katılanın belini çarpması sonucu meydana geldiğinin kabulü ve sanığın kusurlu olduğunun kabulü ile mahkumiyeti yerine, ''müştekinin yaralandığını ileri sürdüğü kaza sonucunda yapılan herhangi bir tespit ve alınan beyanın olmaması, müştekinin belinde meydana gelen yaralanmanın rapor içeriği dikkate alındığında ciddi bir rahatsızlık meydana getireceğinin anlaşılmasına karşın, müştekinin kazadan yaklaşık 4,5 ay kadar sonra sanıktan şikayetçi olması ve Adli Tıp 2. İhtisas Dairesi'ne rapor içeriği dikkate alındığında, yaralanmanın başka bir künt cisim yaralanmasından da oluşabileceği ihtimalinin olması, ortada şüpheli bir durumun bulunması nedeniyle müştekinin yaralanmasının sanığın kullandığı otobüsü süratli kullanması nedeniyle müştekinin sırtını çarpmasından kaynaklandığına ilişkin her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delilin bulunmadığı''ndan bahisle beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 04.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15760, Karar No: 2013/15240, Tarih: 06.12.2013

**9. Ceza Dairesi         2013/15760 E.  ,  2013/15240 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Silahlı terör örgütünün propagandasını yapma

Hüküm : 6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin 1. fıkrasına göre verilen kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin karar anılan maddenin 4. fıkrası ile CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası 2. cümlesi hükmü karşısında durma kararı niteliğinde olup CMK'nın 223/1. maddesinde sayılan hüküm niteliğindeki kararlardan olmadığından temyiz incelemesine yer olmadığına, gereği merciince yapılmak üzere dosyanın mahalline iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5285, Karar No: 2014/9074, Tarih: 07.07.2014

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2014/5285 E.  ,  2014/9074 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Kiralananın tahliyesi

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dairemizin 2014/1173 -1668 sayılı,17.02.2014 günlü kararı ile hükmün katılma yolu ile davalı vekili tarafından temyiz edilmesine rağmen dosyada davalıdan temyiz harcı alındığına ve temyiz dilekçesinin hangi tarihte temyiz defterine kaydedildiğine ilişkin bir belge ve kayda rastlanmadığından, temyiz harcı yatırılmış ise harç tahsil makbuzunun evraka eklenmesi ve temyiz dilekçesi temyiz defterine kaydedilmiş ise kayıt tarihinin tespit edilmesi, temyiz defterine kayıt tarihi itibariyle temyizin süresinde yapılıp yapılmadığının belirlenmesi, temyiz süresinde yapılmış, ancak temyiz harcı yatırılmamış ise davalıya muhtıra gönderilerek temyiz harcının ve giderlerinin tamamlattırılması ve ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmişse de mahkemece geri çevirme gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.Davalının katılma yolu ile temyiz dilekçesinin temyiz defterine kayıt edilmiş olması halinde kayıt tarihinin temyiz süresi denetimine elverişli şekilde bildirilmesi,temyiz defterine kayıt edilmemiş olması halinde ise bu durumun açıkça belirtilmesi ve ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 07.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2049, Karar No: 2016/143, Tarih: 10.02.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2013/2049 E.  ,  2016/143 K.**

**"İçtihat Metni"**

##########

MAHKEMESİ :##########Asliye Hukuk Mahkemesi

##########

##########

DAVACILAR : 1-... 2-... 3-... vekilleri Av. ... ve diğerleri

##########

Taraflar arasındaki “tapu iptali ve tescil” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ...Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 22.07.2011 gün ve 2007/130 E. 2011/510 K.sayılı kararın incelenmesi davacılar vekilince istenilmesi üzerine, Yargıtay ...Hukuk Dairesinin 08.02.2012 gün ve 2011/12406 E- 2012/1011 K. sayılı ilamı ile;

(...Dava; ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, kesin süreye rağmen tüm mirasçıların olurlarının alınmadığı gibi terekeye temsilci de tayin ettirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 146 ada 2 parsel ( yenilemeden önce 459 sayılı parsel) sayılı taşınmazın 35/36 payının tarafların mirasbırakanı adına kayıtlı iken 1/2 payını üzerinde tutarak 1/2 payını 28.3.2002 tarihli akitle davalının kayınbiraderi olan dava dışı ...'na satış suretiyle temlik ettiği, onun da taşınmazdaki bu payı 23.6.2004 tarihinde davalıya devrettiği anlaşılmaktadır.

Davacılar, mirasbırakanlarının akit tarihinde akli muvazenesinin yerinde olmadığını, aynı zamanda aracı kullanılmak suretiyle yapılan temliklerin diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır.

Mahkemece, davada taraf olmayan tüm mirasçıların olurlarının alınması veya terekeye temsilci tayin ettirilmesi için davacı vekiline 18.2.2011 tarihli oturumda gelecek celseye kadar mehil verilmiş, bir sonraki 10.5.2011 tarihli oturumda da davacı vekiline yeniden gelecek celseye kadar anılan eksikliğin tamamlanması için ikinci kez mehil verilmiş, ancak kesin süreye rağmen istenen hususların yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın bu sebeple reddi cihetine gidilmiştir.

Gerçekten de; HUMK hükümleri uyarınca hakim ilk verdiği sürenin kesin olduğunu bildirebileceği gibi, kesin olmayan süre vermesi de olanaklıdır. Şayet kesin olmayan süre verilir ise ikinci defa verilen sürenin HUMK'nun 163. maddesi uyarınca kendiliğinden kesin olacağı tartışmasızdır. Diğer taraftan, hakimin belirtilen süre içerisinde ne gibi işlemlerin yapılacağını açıkça belirtmesi, buna karşın tahmil edilen görevin yerine getirilmemesi halinde kuracağı ara kararında müeyyidesinin ne olacağını duraksamaya yer bırakmayacak nitelikte bildirmesi zorunludur. Ancak, bu şekilde kurulan bir ara kararına hukuki netice bağlanabilir.

Oysa, mahkemece, davacılara davada taraf olmayan tüm mirasçıların olurlarının alınması veya terekeye temsilci tayin ettirilmesi bakımından süre tanınmış, ne var ki ifa edilmemesi halinde ne gibi bir müeyyide bağlanacağı kendilerine ihtar edilmemiştir. Dava, vekil aracılığı ile yürütülse dahi, anılan husus ayrıca vekil bakımından da gözetilmelidir. O halde, kurulan ara kararının, davanın karara çıkarıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayılı Yasa hükümleri uyarınca, yasaya uygun olduğu söylenemez.

Hal böyle olunca, usulü dairesinde ara kararı tesis edilmek suretiyle terekeye temsilci tayin ettirilmemesinin müeyyidesinin ne olacağı da ihtar edilerek verilecek süre içerisinde bu eksikliğin ikmali halinde tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda delillerin toplanması, ondan sonra bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacıların, temyiz itirazları yerindedir...)

gerekçesi ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

##########

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacılar vekili, miras bırakan anneleri İsmahan Vahapoğlu'nun 89 yaşında olduğunu, akli dengesinin yerinde olmadığı bir sırada ve aracı kullanılmak suretiyle diğer mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak 146 ada 2 parsel sayılı taşınmazının, önce davalı torunu Murat'ın kayınbiraderine, ondan da davalı Murat'a satış gösterilerek devredildiğini ileri sürüp, tapu kaydının iptali ile mirasçılar adına payları oranında tescilini istemiştir.

Davalı vekili, miras bırakanın akli dengesinin yerinde bulunduğunu, satışın gerçek olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, verilen kesin süreye rağmen tüm mirasçıların olurlarının alınmadığı gibi terekeye temsilci de tayin ettirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekilinin temyizi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkeme, davacıların dava konusu taşınmazdaki payın muris İsmahan'ın mirasçıları adlarına tescilini talep ettikleri, muris İsmahan'ın davacılar dışında , isminde başkaca 4 mirasçısı daha bulunduğu, davacılar vekili satışın terekeye döndürülmesine talep ettiğinden davanın tüm mirasçılar tarafından açılarak sonuçlandırılması gerektiği, eğer mirasçılardan bir kısmı dava açıp taşınmazın terekeye döndürülmesini talep etmişlerse bu durumda dosyada taraf olmayan diğer mirasçıların davaya muvafakat vermeleri gerektiği, mirasçılardan herhangi birinin davaya muvafakat vermeme ihtimaline binaen terekeye temsilci tayin edilerek davanın görülme usulünün bulunduğu, davacılar vekiline bu kapsamda 18/02/2011 tarihinde süre verildiği ve duruşmanın 10/05/2011 tarihine yani 3 ay sonraya bırakıldığı, bu sürede davacılar vekilinin herhangi bir girişimde bulunmadığı, 10/05/2011 tarihli duruşmada davacılar vekilinin ara kararını yerine getirmeyeceğini bildirmesi nedeniyle davanın reddine karar verilebileceği, buna rağmen davacıların haklarının zayi olmaması açısından yeniden 10/05/2011 tarihli duruşmada aynı gerekçelerle süre verildiği, bu sürenin ikinci süre olması sebebiyle kesin olduğuna dair beyanın zapta geçirildiği, zaten verilen ikinci sürenin kesin olduğu konusunda da herhangi bir ihtilaf bulunmadığı, ikinci sürenin kendiliğinden kesin olması sebebiyle davacılar vekiline sonuçların hatırlatılmasına da gerek bulunmadığı, buna rağmen fazladan davacılar vekilinin ihtar edildiği, davacıların kendilerini vekille temsil ettirdikleri, vekilin Hukuk Fakültesi mezunu olup avukatlık yapma ehliyetine sahip bulunduğu, hukuku bilmemek gibi bir durumun söz konusu olmadığı, 1970 yıllarına ait Hukuk Genel Kurulunun kararına istinaden başlayan bu uygulamanın 40 yıl sonra devam ettirilmesinin hakkaniyetle ve hukuk devleti ile bağdaşmayacağı, 1970 yıllarında Türkiye'deki okur-yazar sayısı ile avukat sayısı göz önüne alındığında kesin sürenin davacılara açık bir şekilde ihtarının hukuki olmamakla birlikte anlaşılabilir tarafının bulunabileceği, ancak aradan 40 yıl geçtikten sonra aynı şekilde kesin sürelerin sonucunda ne yapılması gerektiğini Mahkemenin açıkça göstermesi gerektiği yönündeki Yargıtay uygulamalarının kabul edilebilir bir tarafının bulunmadığı gibi bu kararın hukuki dayanaklarının da zayıf olduğu, kanun metninde hakim tarafından ilk defa verilecek kesin süre sonunda yahut ikinci kez verilen sürenin kendiliğinden kesin olduğu durumlarda ilgilinin ara kararının gereğini yerine getirmemesi halinde müeyyidesinin ne olacağının duraksamaya yer bırakmayacak nitelikte bildirilmesi zorunludur şeklinde bir ifade bulunmadığı, Mahkemece davacılar vekiline iki kez toplamda 5 aydan fazla süre verildiği, bu sürede davacılar vekilinin çok rahat bir şekilde terekeye temsilci tayin ettirmesinin mümkün olduğu, buna rağmen buna tevessül edilmediği, aksine 10/05/2011 tarihli duruşmada ara kararından dönülmesinin talep edildiği gerekçesi ile önceki kararda direnerek davanın reddine

getirmemesi halinde müeyyidesinin ne olacağının duraksamaya yer bırakmayacak nitelikte bildirilmesi zorunludur şeklinde bir ifade bulunmadığı, Mahkemece davacılar vekiline iki kez toplamda 5 aydan fazla süre verildiği, bu sürede davacılar vekilinin çok rahat bir şekilde terekeye temsilci tayin ettirmesinin mümkün olduğu, buna rağmen buna tevessül edilmediği, aksine 10/05/2011 tarihli duruşmada ara kararından dönülmesinin talep edildiği gerekçesi ile önceki kararda direnerek davanın reddine karar vermiştir

Direnme kararını davacılar vekili temyiz etmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; terekeye temsilci tayin ettirilmesi yönünde mahkemece kurulan ara kararın usulüne uygun olup olmadığı; buna göre terekeye temsilci tayin ettirilmemesinin müeyyidesinin ne olacağı da ihtar edilerek usulü dairesinde mahkemece yeni bir ara kararı tesis edilmek suretiyle verilecek süre içerisinde bu eksikliğin giderilmesi halinde işin esasına girilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere davaların kısa zamanda sonuçlandırılması, adaletin bir an önce tecellisi için, taraflarca veya mahkemelerce yapılması gereken bir kısım adli işlemler sürelere bağlanmıştır.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK.)’nun 163.maddesinin, 1.cümlesinde; (kesin) sürelerde yapılması gerekli işlemin yapılmaması halinde, işlemin ilişkin olduğu hakkın düşeceği (sakıt olacağı) belirtilmiştir.

Kural olarak hakimin verdiği süre kesin değildir. Kesinlik için şu iki koşuldan biri gerçekleşmelidir:

İlk koşul, hakimin kesin olduğunu belirtmeksizin verdiği ilk sürede işlemin yapılmaması nedeniyle ilgili tarafın yeniden süre talep hakkının varlığı karşısında, bu talep üzerine hakimin verdiği ikinci sürenin kesin olması, bu kesinliğin yasadan kaynaklanmasıdır(HUMK.m.163, 4.cümle). Bu halde ikinci kez verilen sürenin kesin olduğu belirtilmemiş, ihtar edilmemiş olsa bile sonuç değişmez.

İkincisi ise, yasaya göre hakimin tayin ettiği ilk sürenin kesin olduğuna da karar verebilmesi (HUMK.m.163/3.cümle) ancak, kesin sürenin hukuki sonuç doğurabilmesi için buna ilişkin ara kararının yasaya ve içtihatlara uygun şekilde oluşturulması ve sonuçlarının da ilgili tarafa ihtar edilmiş olması gereğidir.

Yargısal kesin süreyle sadece taraflar değil hakim de bağlıdır. Zira kesin süreye ilişkin ara kararının verilmesiyle karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak doğacağından, hakimin bu tür ara kararından dönmesi hukuken geçersizdir.

Ne var ki, açıklanan bu sonuçların doğması için mahkemece süre ve kesin süre ile ilgili verilecek ara kararı her türlü yanlış anlamayı önleyecek biçimde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler tereddüde yer vermeyecek şekilde teker teker belirtilmelidir. Bunun yanı sıra verilen sürenin yeterli olması, emredilen işlerin gerekli ve yapılabilir nitelik taşıması, ayrıca süreye uyulmamanın sonuçlarının açıkça hakim tarafından anlatılması, tarafların uyarılması da gereklidir. Tarafların vekille temsil edilmeleri kesin süreye uyulmama halinde karşılaşılacak yaptırımın ihtar edilmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Zira bu husus vekilin yanında duruşmaya katılabilen müvekkilinin de hakim tarafından verilen kararın içeriğini ve yerine getirmeme halinde sonuçlarını öğrenmesi ve anlaması, gerektiğinde vekili denetlemesi açısından da önem arz edecektir.