muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/720, Karar No: 2023/507, Tarih: 09.02.2023

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının maddi durumu elverişli olmaması ve psikolojik rahatsızlığı nedeniyle mahkemece belirtilen eksik hususların giderilemediğini, davacının davaya konu taşınmaz için yapmış olduğu masraflar dikkate alınmadan hüküm tesis edilmesinin mümkün olmadığını, tapu iptali ve tescil kararı verilemeyen hallerde davacının üzerine tescil edilmesi gereken tapu değeri üzerinden bedel yönünden karar verilmesi gerektiğini, davacının davaya konu taşınmaz için yapmış olduğu masrafların ve hakedilmiş olan taşınmaz bedelinin dikkate alınmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 97. maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.02.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Taraflar arasında 10.09.1998 tarihinde noterde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmıştır. Davacı-yüklenici sözleşmede yazılı teslim tarihi olan bir yıl sonra, imzasını inkâr etmediği “Daire Takas Sözleşmesi” yaparak eksik işler yerine, 3 nolu bodrum katı arsa sahibine vermek suretiyle yapıyı arsa sahibine teslim etmiştir. Davacı-yüklenici, 3. Bodrum kat ve 1. Bodrum katta ön cephe daireyi dava konusu yaptığı iş bu davayı 11.01.2010 tarihinde açmıştır.

MUHALEFET ŞERHİ

Taraflar arasında 10.09.1998 tarihinde noterde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmıştır. Davacı-yüklenici sözleşmede yazılı teslim tarihi olan bir yıl sonra, imzasını inkâr etmediği “Daire Takas Sözleşmesi” yaparak eksik işler yerine, 3 nolu bodrum katı arsa sahibine vermek suretiyle yapıyı arsa sahibine teslim etmiştir. Davacı-yüklenici, 3. Bodrum kat ve 1. Bodrum katta ön cephe daireyi dava konusu yaptığı iş bu davayı 11.01.2010 tarihinde açmıştır.

Eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan istemler TBK nın 147/6 maddesi gereğince 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Yüklenici talep ettiği taşınmazların zilyedi de olmadığına ve yapıyı teslim ettikten 10 yılı aşkın bir süreden sonra “tapu iptali-tescil olmazsa tazminat” istemleri anılan hüküm gereği zamanaşımına uğramıştır.

Davalı tarafın süresi içinde ileri sürdüğü zamanaşımı itirazı değerlendirilerek davanın zamanaşımından reddedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddedilmesi isabetsiz olmuştur. Kararın “yanlış gerekçe” nedeniyle bozulması veya gerekçenin düzeltilerek onanması gerekirken, isabetsiz gerekçeli haliyle onanmasına dair Sayın çoğunluğun kararına muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2014/3420, Karar No: 2014/6073, Tarih: 15.05.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/3420 E.  ,  2014/6073 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Davacılar ile bir kısım davacıların murisleri ...ve ... adına aynı çalışma alanında belgesiz olarak tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı sorularak, varsa bu şekilde tespit edilen taşınmazların kesinleşme durumları da belirtilecek şekilde kadastro tutanaklarının onaylı örneklerinin,

2- Çekişmeli taşınmaza komşu 121 parsele uygulanan tapu kayıtlarının, (tüm tedavülleri ile birlikte)

3- Çekişmeli taşınmaza komşu 120, 122 ve 126 parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri ile varsa dayanağını oluşturan kayıtlar ve kadastro tespitleri kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtlarının,

4- (E) ve (G) harfleri ile gösterilen taşınmaz bölümlerinin doğu sınırında kalan ve ...Köyü çalışma alanında bulanan taşınmazların kadastro tutanaklarının örnekleri ile varsa kadastro tespitlerinin dayanağını oluşturan kayıtları ve kadastro tespitleri kesinleşmişse kadastro sonucunda oluşmuş sicil kayıt örneklerinin,

5- Çekişmeli taşınmaza komşu 137 sayılı mera parseli davalı olduğu dosyanın akıbetinin araştırılarak karara bağlanmışsa ilam örneklerinin, kesinleşmişlerse kesinleşme şerhli olarak, karar verilmemiş ise düzenlenecek dosya inceleme tutanağının, dosya içine konulması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5060, Karar No: 2016/595, Tarih: 02.02.2016

**15. Hukuk Dairesi         2015/5060 E.  ,  2016/595 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Bergama 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tük.Mah.Sıf.)

Tarihi :07/05/2015

Numarası :2013/366-2015/247

Davacı :.. ..

Davalı :.. .. .. Tic. Ltd. Şti. Vek. Av. .. ..

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, dava tüketici mahkemesiyle görülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Davacı vekili davalı yüklenici ile aktedilen sözleşme gereği mutfakda yapılan imalâtlarda ayıplar bulunduğu gibi, kararlaştırılan malzeme de kullanılmadığı iddiasıyla eldeki davayı açmıştır.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4822 sayılı Yasayla değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde, tüketici “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Başka bir deyişle, yasada dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri kapsama alınmıştır. Aksinin düşünülmesi halinde üst düzey teknolojiyle gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi yasa kapsamında kaldığının ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıkların da –yasanın amacına rağmen- Tüketici Mahkemelerinde bakılması gerekeceğinin kabulü icap eder. Bundan dolayı somut olayda olduğu gibi istisna (eser) sözleşmesinden doğan ilişkilerde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim aynı husus Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.02.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında da açıklanmış bulunmaktadır. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece her aşamada nazara alınması gerekir. Görev hususunda kazanılmış haktan sözedilemez.

Açıklanan bütün bu nedenlerle davanın ara kararıyla genel mahkeme sıfatıyla incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi yerine, Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılması doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

Bozma sebebine göre diğer temyiz itirazları incelenmemiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, bozma sebebine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 02.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/1626, Karar No: 2023/2200, Tarih: 06.03.2023

**5. Ceza Dairesi         2023/1626 E.  ,  2023/2200 K.**

**"İçtihat Metni"**

Koruyucu ve destekleyici tedbir talebi hakkında yapılan yargılama sırasında; İzmir 4. Çocuk Mahkemesiyle Gaziantep 2. Çocuk Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 20.06.1960 tarih ve 1960/14 sayılı Kararıyla; "Hukuk ve ceza mahkemeleri arasında selbi vazife uyuşmazlığı çıktığı takdirde, dava konusu işin hukuka ait olması halinde hukuk dairesinin, cezaya ilişkin olduğu takdirde de ceza dairesinin mercii tayinine vazifeli olacağına" karar verilmiş olmasına, uyuşmazlık konusu olayda herhangi bir suç soruşturması bulunmaksızın korunmaya ihtiyacı olan çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tedbir uygulanmasına ilişkin talepte bulunulmasına göre; İzmir 4. Çocuk Mahkemesiyle Gaziantep 2. Çocuk Mahkemesi arasında meydana gelen yetki uyuşmazlığını çözme görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 21, 22 ve 23 üncü maddeleri gereğince Yüksek 5. Hukuk Dairesine ait olduğundan Dairemizin oy birliğiyle GÖREVSİZLİĞİNE,

Dava dosyasının ilgili daireye GÖNDERİLMESİNE,

06.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10406, Karar No: 2023/9494, Tarih: 11.10.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/10406 E.  ,  2023/9494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1217 E., 2023/1162 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 25. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/18 E., 2023/21 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalılardan ... Ltd. Şti'nde 01.06.1987 tarihinde temizlik görevlisi olarak işe başladığını, 8-9 ay kadar çalıştığını, çalıştığı dönemde davalılardan ... şirketinin, ...'nın temizlik işlerini üstlendiğini, müvekkilinin fiilen ...'da temizlik görevlisi olarak çalıştığını, sonra başka işyerlerinde çalışan ve yaşlılık aylığına hak kazandığını düşünen müvekkilinin 05.03.2014 tarihinde Yozgat Sosyal Güvenlik Merkezine emeklilik için başvuruda bulunduğunu, 10.03.2014 tarihinde verilen cevabi yazıda "18.01.1994 tarihinde işe başladığı ve emekli olabilmek için 25 yılını ve 54 yaşını doldurması gerektiği" şeklinde bilgi verildiğini, 12.03.2015 tarihinde yeniden Kuruma müracaat ettiğinde ... şirketi tarafından primlerinin yatırılmadığının bildirildiğini belirterek davacının sigorta başlangıcının 01.06.1987 tarihi olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesi talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...O Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde, şirket kayıtlarında yapılan araştırmada, diğer davalı şirket ile davacıya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığını, davacının müvekkil şirketin asıl işveren olduğu herhangi bir hizmet alımında çalışmadığını bu nedenle davanın müvekkili şirket yönünden husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı adına 01.06.1987 tarihinde verilen işe giriş bildirgesinin çalışma olgusunun varlığını göstermeyeceğini, eylemli çalışmanın ispatı gerektiğini, ayrıca hak düşürücü sürenin geçtiğini belirtmek suretiyle davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, yöntemince düzenlenen işe giriş bildirgesi mevcut ise bu salt, işe almayı göstermekle birlikte çalışmanın mevcudiyeti yönünden yalnız başına yeterli kabul edilemeyeceğini ayrıca 506 sayılı Kanun'un 79/l inci maddesine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplamı prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt belgelerin Kuruma bildirilmesi mecburiyeti işverene ait bir yükümlülük olup, bildirilmeyen bu kayıtlar için davalı Kurumun sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığını, bu nedenle Kurumca yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Tüm dosya kapsamı incelenip değerlendirildiğinde; BAM kararı doğrultusunda mahkememizce davalı ...'nin uyuşmazlık dönem bordrolarının temin edildiği, davacıya dosya arasında bulunan bordrolardan uyuşmazlık konusu döneme ilişkin bordro tanığı bildirmesi için süre verildiği, davacının bildirdiği isimler ile mahkememizce resen seçilen bordroda adları geçen ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nun tanık olarak beyanlarının alındığı, tanıkların davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri, her ne kadar davacı tanıkları ... ve ...'in davacı ile birlikte davalı şirkete ait iş yerinde birlikte çalıştıklarını beyan etmiş iseler de bu tanıkların uyuşmazlık konusu dönemde davalı ...'den herhangi bir hizmet bildirimlerinin bulunmadığı; uyuşmazlık dönemine ilişkin dönem bordrosu bulunduğu ve yeterince bordro tanığı dinlenildiği, davalının çalıştığını iddia ettiği ... kurumunun münhasır arazi içinde kurulu, etrafı çevrili ve nizamiye kapısıyla girilen bir yer olduğu bu itibarla komşu iş yeri tanığının bulunamayacağı, davacının davalılara ait iş yerinde çalıştığının ispatlanamadığı" gerekçesiyle davanın reddine

karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde,davacının ... şirketinde 8-9 ay kadar çalıştığını, bu şirketin ...'da temizlik işlerini üstlendiğini, tanıkların davacının çalıştığını doğruladığını ileri sürmüş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde,davacının ... şirketinde 8-9 ay kadar çalıştığını, bu şirketin ...'da temizlik işlerini üstlendiğini, tanıkların davacının çalıştığını doğruladığını ileri sürmüş ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..somut olayda, davacının 01.06.1987 tarihinde işe girdiği bildirimini içeren işe giriş bildirgesinin süresinde kuruma intikal ettiği, işyerinin 93660 sicil numaralı temizlik işyeri olarak 05.11.1979 ile 30.03.1990 tarihleri arasında kapsamda olduğu, mahkemece dinlenilen bordro tanıklarının davacının çalışması hakkında bilgiye sahip olmadıkları, kaldırma kararı öncesi dinlenilen tanık ...'in mahkemece çalıştığına dair tespitine karar verilen tarihin 01.09.1986 olduğu ve bu tarih itibariyle davacının çalışması hakkında bilgi sahibi olmasının mümkün bulunmaması karşısında ispatlanamayan davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı .." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 01.06.1987 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 6 'ıncı, 9 uncu,79 uncu,108 inci maddesi,geçici 81 inci maddesi hükümleridir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli olmayıp, aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir tereddüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir tereddüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.

Bu da dava konusu çalışmaların sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı, sigortalı çalışma niteliğinde ise çalışmanın varlığı yönünden dönemde bordrolu olan tanık, yoksa komşu işyeri tanığı araştırarak ifadelerinin alınması, varsa bu döneme ilişkin makbuz, fatura, defter gibi tüm kayıt ve belgelerin incelenmesi, 506 ve 5510 sayılı Yasalar ile Yargıtay’ın yerleşik içtihatları gereğidir.

6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir. İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir. Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim, m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

Davalı asıl işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarındaki çalışanların hizmetlerinin kayıtlara geçirilmesinin esas olduğu göz önünde tutularak, davalı işveren nezdinde resmi sıfatla çalışan kişiler (müdür, amir, memur gibi) ile bordrolu çalışanlar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı, resmi veya yazılı kayıtların bulunmadığı tarihlerde alınan bu beyanlar ile eldeki deliller bir arada değerlendirilerek hüküm kurulmalıdır.

3. Değerlendirme

1.Sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için mutlak koşul niteliğindeki hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır. Buna göre eldeki davada, davacı adına davalı ... Ltd. Şti. ünvanlı, ... cad. No:13/21 ... adresli ... sicil no.lu iş yerinden 01.06.1987 tarihli işe giriş bildirgesinin düzenlendiği, davacı dilekçesinde anılan şirketin davalı ... 'da üstlendiği temizlik işleri kapsamında çalıştığını belirttiği, ... sicil no.lu işyerine ilişkin işyeri tescil bilgilerinde ise büro mahiyetli işyeri olduğunun belirtildiği, işyeri adresinin de ... Cad. No:12/37 ... olduğu, kanun kapsam döneminin de 05.11.1979 - 30.03.1990 olarak belirtildiği, ayrıca ... Ltd. Şti.'nin işe giriş bildirgesi adresi olan ... Cad. No:13/21 ... adresinde kurulu ... sicil no.lu "Temizlik işleri" mahiyetinde 01.08.1989-31.01.1991 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu belirtilen bir başka işyerinin daha bulunduğunun Kurumca bildirildiği, davacının sigorta sicil no.sunun 1987 yılı serisinden olduğu, dosya kapsamında ... sicil no.lu işyerinden bildirimleri olan bordro tanıkları ve davacı tanıklarının dinlendiği, bordro tanıklarının davacıyı hatırlamadığı, dinlenen davacı tanıklarının ise dava konusu dönemde işyerinde kayıtlara geçen çalışmalarına rastlanılmadığı, tanık anlatımlarından davalı ... Ltd. Şti.'nin değişik kamu kurum ve kuruluşları nezdinde temizlik işlerini ihale yolu ile üstlendiğinin belirtildiği anlaşılmış olup Mahkemece eksik inceleme ve değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.