muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/23266, Karar No: 2017/21083, Tarih: 05.10.2017

Ayrıca mezkûr Vakıf Resmi Senedinin 14, 15, 16 ve 17. maddeleri incelendiğinde; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının, Türk Medeni Kanunu ve Türk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük hükümlerine göre faaliyet gösterdikleri açıktır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personelinin kamudaki geçici ve/veya sözleşmeli işçi statüsünde olmadığı yönündeki kamu uygulamaları da bu şekildedir.

İzah edilen sebeplerle, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı birer özel hukuk tüzel kişisi olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının izah edilen hukuki statüleri nazara alınarak personelleri hakkında 6772 sayılı Kanunun uygulanması mümkün görünmemektedir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının oluşumuna bakılacak olursa Mütevelli Heyet üyelerinin neredeyse yarısı sivil üyelerden oluşmaktadır. 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 7. maddesinde; İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Mütevelli Heyetinde 1 adet belediye başkanı, 1 adet köy muhtarı, 1 adet mahalle muhtarı, 1 adet sivil toplum kuruluşu yöneticisi, 2 adet hayırsever vatandaşın görev alacağı belirtilmektedir.

Mütevelli Heyet tarafından oyçokluğu ile karar alan ve uygulayan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının 12 üyesinden 6'sının seçilerek gelen kişiler olduğu nazara alındığında, bu Vakıfların kamu kurumu olarak telakki edilmesi düşünülemez.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının Vakıf statüsü, mevcut hukuki yapısı, gelirleri ve konuya ilişkin yargı kararlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı bir özel hukuk tüzel kişiliğine sahip, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kamu kurumu vasfında olmadığı, Vakıf çalışanlarının da fon personeli olarak telakki edilemeyeceği cihetle, 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumlarından olmadığı açıktır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 09.06.2017 gün ve 2016/3 esas sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı üzere herbir vakfın özel hukuk tüzel kişiliğini haiz, ayrı ve bağımsız işveren olduğu belirlendiğinden, kamu tüzel kişiliği bulunmadığından ilave tediye isteminin reddedilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.10.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6483, Karar No: 2013/11965, Tarih: 06.06.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/6483 E.  ,  2013/11965 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece, feragat nedeniyle ecrimisil isteminin reddine, el atılan taşınmaz bedelinin tahsili isteminin ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca taşınmazın bedelinin tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1) Mahkemece ecrimisil isteminin reddine karar verildiğinden ve davalı idare kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, idare yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2) Taşınmazın kanal niteliğindeki 447,82 m2'lik bölümü ile, özel yol niteliğindeki 1.067,29 m2'lik bölümlünün davalı idare adına tescili yerine, yazılı şekilde karar verilmesi,

3) Hüküm altına alan bedel dikkate alındığında, davacı yararına fazla vekalet ücretine hükmedilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

a) Gerekçeli kararın hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak; (Davalı idare kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir olunan 400,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye ödenmesine) cümlesinin yazılmasına,

b) Gerekceli kararın hüküm fıkrasının 2. paragrafında yeralan ( 447,84 m2'lik alanın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya kayıt tesciline, 1067,29 m2'lik alanın tapu kayıtlarında yol olarak terkinine,) kelime ve rakamlarının çıkartılmasına, yerine (447,84 m2'lik alanın tapu kaydının iptali ile kanal niteliği ile 1067,29 m2'lik alanın ise özel yol niteliği ile davalı idare adına ayrı ayrı tescillerine,) ibaresinin yazılmasına,

c) Gerekceli kararın hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin 8. paragrafında yeralan (3.294,06) rakamlarının çıkartılmasına, yerine (1.647,00) rakamlarının yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 06.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/2084, Karar No: 2020/357, Tarih: 10.02.2020

**15. Hukuk Dairesi         2019/2084 E.  ,  2020/357 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Mirasçıları 1-... 2-... 3-... ile davalılar 1-... 2-... 3-... 4-... 5-... 6-... 7-... 8-... 9-... 10-... arasındaki davadan dolayı ... 1. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 04.02.2016 gün ve 2015/1050 E.-2016/83 K. sayılı hükmü bozan Dairemizin 19.03.2019 gün ve 2019/5 E.-2019/1212 K. sayılı ilamı aleyhinde davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R -

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptâl tescil talebine ilişkin olup Mahkemece bozma ilamına uyularak kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, tapu iptâli ve tescil talebinin ve kira tazminat taleplerinin reddine dair verilen kararın davacılar tarafından temyizi üzerine Dairemizce verilen 19.03.2019 tarihli 2019/5 E. 2019/1212 K. sayılı bozma ilamına karşı davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

1-Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında ve özellikle davalılar ..., ... ve ...’ın, adlarına kayıtlı olan tapu paylarını davalı yüklenici ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yapan dava dışı ..., ... ve davalı ...’den satın aldıklarının anlaşılmasına göre tüm, Davalılar ..., ..., ... ve ...’in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme taleplerinin reddi gerekmiştir.

2-Davalılar ..., ..., ... ve ...’in diğer karar düzeltme taleplerine gelince;Davacı arsa sahiplerinin murisi ... ile davalı yüklenici arasında ... 7. Noterliği'nin 14.07.1997 tarih 30071 yevmiye nolu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği uyuşmazlık konusu değildir. Davalı arsa sahipleri davalarında murisleri ile davalı yüklenici arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi ile davalılar adına olan tapuların iptâline karar verilmesini istemiş, davalı pay satın alan üçüncü kişiler ise adlarına kayıtlı olan tapu paylarını arsa sahiplerinden satın aldıklarını iddia etmişler, bu savunmaya karşı davacı arsa sahipleri ise bu payları yüklenicinin talimatı ile davalılara devrettiklerini açıklamışlardır. Dosya kapsamına göre, davalılar adına kayıtlı olan tapuların, tapuda düzenlenen resmi satış sözleşmelerine göre davacı arsa sahipleri tarafından davalılara satışının yapıldığı görülmektedir. Yazılı belge niteliğinde olan resmi senedin aksinin kanıtlanabilmesi için davacı arsa sahiplerinin bu savunmasını davalı yüklenici ile bağımsız bölümü satın alan üçüncü kişi arasında yapılan alacağın temliki niteliğindeki belge, üçüncü kişi tarafından satış bedelinin yükleniciye ödendiğine dair banka kaydı, havale ya da resmi belge sunulması gerekir. Dosya kapsamına göre, davalılar ..., ... ve ...’ın adlarına kayıtlı olan tapu paylarını davalı yüklenici ile gayrımenkul satış vaadi sözleşmesi yapan dava dışı ... ... ve davalı ...’den satın aldıkları, bu durumda davacı arsa sahiplerinin yüklenicinin talimatı ile devir yaptıkları, bu nedenle mahkemece bu davalılar yönünden tapu iptâl ve tescil kararı verilmesi gerektiği sonucunu ortaya çıkardığı anlaşılmakta ise de, diğer davalılar yönünden mahkemece bu yönden araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, mahkemece davacı arsa sahiplerinin resmi senetlerin aksini ispat yönünden delillerinin sunulmasından sonra, yüklenicinin talimatı ile satıldığının kanıtlanması halinde davacıların mirasçılık belgesindeki payları da gözetilerek, infazı kabil olacak şekilde tapu iptâl ve tescile karar verilmesi gerekirken buna ilişkin talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkeme kararının bu sebeple bozulması gerekir ise de bu hususun gözden kaçırıldığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davalılar ..., ..., ... ve ...’in karar düzeltme taleplerinin kabulü ile Dairemizce verilen 19.03.2019 tarihli 2019/5 E. 2019/1212 K. sayılı bozma ilamının ikinci bendi son paragrafının karardan çıkarılarak değişik bu gerekçe ile kararın bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalılar ..., ... ve Gülcan Savaşman’ın tüm, davalılar ..., ..., ... ve ...’in diğer karar düzeltme taleplerinin reddine, 2. bent uyarınca davalılar ..., ..., ... ve ...’in karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizce verilen 19.03.2019 tarihli 2019/5 E. 2019/1212 K. sayılı bozma ilamının 2

. 2019/1212 K. sayılı bozma ilamının ikinci bendi son paragrafının karardan çıkarılarak değişik bu gerekçe ile kararın bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalılar ..., ... ve Gülcan Savaşman’ın tüm, davalılar ..., ..., ... ve ...’in diğer karar düzeltme taleplerinin reddine, 2. bent uyarınca davalılar ..., ..., ... ve ...’in karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizce verilen 19.03.2019 tarihli 2019/5 E. 2019/1212 K. sayılı bozma ilamının 2. bendi son paragrafının karardan çıkarılarak yerine yukarıda ikinci bentte açıklanan gerekçenin eklenerek kararın BOZULMASINA, HUMK’nın 442. maddesi hükmünce 384,00 TL para cezası ile bakiye 20,80 TL red harcının karar düzeltme isteyen davalılar ..., ... ve ...'a yükletilmesine, 10.02.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/22749, Karar No: 2015/19171, Tarih: 14.10.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/22749 E.  ,  2015/19171 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bozova Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 19/12/2014

Numarası : 2014/413-2014/821

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işyerinde çalışırken iş akdinin 6111 sayılı Yasanın 166. maddesi çerçevesinde devredilmiş olduğunu, çalıştığı sürede işyerinde uygulanmakta olan Toplu İş Sözleşmesine göre hak ettiği ikramiyeler ile sosyal ve sendikal hakların tam olarak ödenmediğini iddia ederek çalıştığı sürede yürürlükte olan TİS'lerinde düzenlenmiş olan bazı sosyal ve sendikal alacaklar ile ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davalı tarafından davacıya bordrolarda “ek tazminat” adı altında ödenen miktarların dikkate alınıp alınmayacağı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Türk Borçlar Kanununun mahsubu düzenleyen 101. ve 102. maddeleri çerçevesinde öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

Muacceliyet, alacaklının borçludan borçlanılan edimi talep ve dava edebilme yetkisidir. Borç muaccel olmadan borçlu temerrüdü söz konusu olmaz.

Temerrüt, en kısa tanımıyla, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir. Kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer (BK. m. 101/1). Başka bir ifadeyle, temerrütten söz edilebilmesi için, öncelikle muaccel bir borcun ve alacaklının o borca yönelik ihtarının bulunması gerekir. Kural böyle olmakla birlikte, borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtarının gerekmediği bazı durumlar da vardır: Örneğin, ifa gününün taraflarca birlikte kararlaştırıldığı (BK. m.101/2), borçlunun borcu ifa etmeyeceğini bildirmiş olduğu veya hal ya da durumundan bu sonuca varılabildiği (BK. m.107/1) durumlarda, temerrüdün gerçekleşmesi için alacaklının ihtarına gerek yoktur.

Tek bir borç ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda, borçlu para borcunun faiz ve masraflarını ödemede temerrüde düşmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anapara borcuna mahsup etme hakkına sahiptir. Ancak, para borcunun bir kısmı için kefalet, rehin veya benzeri bir teminat verilmişse, yapılan kısmi ödemenin teminatlı olan borca mahsubu istenemez. Bu durumda, kısmi ödemenin teminatsız olan ya da teminatı daha az olan borca mahsubu gerekir. Borçlu, faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 27.9.2000 tarih ve 2000/12-1148 Esas, 2000/1193 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması irade açıklamasıdır.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borçlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla para borcunun bulunduğu bir borç ilişkisinde, borçlunun, yapılan kısmi ödemenin hangi borç için mahsup edildiğini belirtmemesi, alacaklının da ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu makbuzda göstermemesi durumunda, kısmi ödemenin hangi borca mahsup edileceği sorunu Borçlar Kanununun 102.maddesine göre çözümlenmelidir. Bu gibi durumlarda, kısmi ödeme öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılır. Ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse, ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilir. Muaccel olan borçlardan hiçbiri takibe verilmemişse kısmi ödeme ifa zamanı önce gelen borca mahsup edilmiş sayılır. Borçların ifa zamanları (vadeleri) aynı günde gelmişse yapılan kısmi ödeme borçların miktarlarıyla orantılı olarak mahsup edilir. Borçlardan hiçbirinin ifa zamanı gelmemişse, kısmi ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilmiş sayılır.

İş sözleşmesinden doğan para borçlarının kısmi ifasında, mahsubun ne şekilde yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanununda özel bir düzenleme bulunmadığından, Borçlar Kanununun genel hükümleri kapsamında sorun çözümlenmektedir. İşçinin işverenden bir alacağının, örneğin sadece kıdem tazminatı alacağının bulunduğu durumlarda, kısmi ödeme nedeniyle mahsup işlemi Borçlar Kanununun 100.maddesi çerçevesinde yapılacaktır. Dairemiz uygulamasına göre, temerrüde düşmüş olan işverenin yaptığı kısmi ödeme işçinin bu hususta beyanda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmelidir.

Borcun taksitle ödenmesi konusunda yapılan anlaşma aksi öngörülmemişse, kural olarak, işçinin faiz talebinden vazgeçtiğini kapsar. Ancak, bu sonuç işverenin taksit anlaşmasına uygun hareket etmesine bağlıdır. İşverenin taksitlerden birini zamanında ödememesi halinde, işçinin faizle ilgili feragati geçersiz hale gelir ve sadece ödenmeyen taksit için değil, tüm alacak için faiz talep hakkı doğacaktır. Bu durumda ödenmiş olan önceki taksitlerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubu gerekecektir. Kuşkusuz taksit sözleşmesinin işçinin serbest iradesi ile meydana gelmesi gerekir.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununa göre ücret en geç ayda bir ödenir (m.32/5). İş Hukuku Mevzuatımızda Basın İş Kanununun 14 üncü maddesi hariç, ücretin peşin ödeneceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle ücret, çalışılan ayı takip eden aybaşında muaccel hale gelmektedir. Fazla mesai, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin muacceliyet tarihleri normal aylık ücret gibidir. İşçinin ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti sözleşmenin feshi ile muaccel hale gelir.

1475 sayılı İş Kanununun 14 ve 4857 sayılı İş Kanunun 120 nci maddesi uyarınca, işveren kıdem tazminatı borcu bakımından iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte temerrüde düşer. Yukarıda belirtilen diğer tazminat ve alacaklar bakımından ise, tarafların sözleşme ile kararlaştırdıkları ödeme zamanı ya da işçi tarafından gönderilecek ihtarnamede belirtilen ödeme günü itibariyle işverenin temerrüdü gerçekleşir.

Somut olayda bilirkişi tarafından davacıya bordrolarda “ek tazminat” adı altında ödenen ödemeler, “tazminat” adı altında ödendiğinden dolayı dava konusu alacaklarla ilişkisi bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu alacakların hesaplanmasında dikkate alınmamıştır. Oysa davalı bu ödemeleri TİS'de düzenlenen alacaklar ve ilave tediye alacağına karşılık yaptığını iddia etmektedir. Davalı resmi kurum olup, davacı da yapılan bu ödemelerin başka bir alacağa karşılık olarak yapıldığını iddia etmediğine göre, yapılacak iş bu ödemelerin yukarıda belirtilen ilke kararı çerçevesinde davacının alacağından mahsup etmektir. Nitekim aynı davalıya karşı açılan ve aynı alacakların talep edildiği Dairemizce onanan emsal seri 2015/7912 E. (Bozova Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/107 E. 2014/682 K.) sayılı dosya ve seriye ait diğer dosyalarda davalı tarafından yapılan bu ödemeler alacaktan mahsup edilmiştir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin davalının “ek tazminat” adı altında yapmış olduğu ödemeler dikkate alınmadan hüküm kurulmuş olması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 14.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9135, Karar No: 2014/12758, Tarih: 26.09.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/9135 E.  ,  2014/12758 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasında ...16. İş Mahkemesi ile ... 21. İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, sigortalılık kaydının tespiti istemine ilişkindir.

...16. İş Mahkemesi, işin görüldüğü yerin ... ilçesine dahil olup, ...'ün yargı alanının ... adliyesine bağlandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

... 21. İş Mahkemesi ise, davalı işverenin işlemlerinin ... ... Merkez Müdürlüğü bünyesinde olduğu dolayısıyla yetkili mahkemenin ...İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

5510 sayılı Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda anılan yasada hüküm bulunmaması nedeni ile yetkili mahkemenin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa ilişkin genel hükümlere göre belirlenmesi gerekir. Bu çevrede, davanın, kural olarak Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9 ve 17. maddeleri gereğince davalı Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığının bulunduğu ... veya işlemlerin yapıldığı şubenin bulunduğu yerde açılması gerekir.

Uyuşmazlığa konu istemde; işlemlerin yürütüleceği ...’nın şubesinin bulunduğu yer mahkemesi veya davalının ikametgahı mahkemesi olmak üzere, davacının bu mahkemelerden herhangi birinde dava açma imkanı bulunmaktadır. Her ne kadar davalı ....nin şube müdürlüğü ...İş Mahkemeleri yetki alanında bulunmakta ise de, diğer davalı işverenin yerleşim yeri adresi ile işin görüldüğü yerin ... ilçesi sınırları içerisinde bulunduğu, ... ilçesinin ... Adliyeleri yargı çevresine dahil olduğu anlaşıldığından Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde; eldeki davada yetkili mahkeme ... İş mahkemesidir. Bu durumda, uyuşmazlığın ... 21. İş Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK’nın 21.ve 22. maddeleri gereğince ... 21. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 26.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.