muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4479, Karar No: 2025/513, Tarih: 21.01.2025

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Katılanlar Rabia ve ... vekillerinin temyiz istemi özetle, cezanın yetersiz olduğuna, sanığın eyleminin eşe karşı ve canavarca hisle öldürme suçunu oluşturduğundan bahisle suç vasfına,

2.Sanık müdafiinin temyiz istemi özetle, eksik araştırmaya, mahkûmiyete yeter delil bulunmadığından beraat kararı verilmesi gerektiğine, suç vasfına,

ilişkindir.

III. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eksik araştırmanın bulunmadığı, eylemin sanık tarafından öldürme kastıyla gerçekleştirildiğinin saptandığı, sanığın öldürme fiilini gayrı resmi olarak birlikte yaşadığı maktule karşı işlemesi ve canavarca his sevkiyle hareket ettiğinin belirlenememesi karşısında suçun vasıflandırılmasında isabetsizlik bulunmadığı, yargılama sonucunda oluşan kanaat ve takdire göre ceza yaptırımının yasal bağlamda ve gerekçesi gösterilerek belirlendiği anlaşıldığından, katılanlar vekilleri ve sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 15.03.2023 tarihli ve 2023/627 Esas, 2023/681 Karar sayılı kararında katılanlar Rabia ve ... vekilleri ile sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ve tutuklulukta geçirilen süre dikkate alınarak sanık müdafiinin tahliye talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ereğli (Konya) Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.01.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6381, Karar No: 2017/14, Tarih: 16.01.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/6381 E.  ,  2017/14 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arsa malikleri arasında ........ Noterliği'nce düzenlenen 10.11.2010 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince ... Mah. 8869 ada 4,5 ve 6 parsellerin tevhidi ile oluşacak olan 7 no'lu parsel üzerinde 3 blok inşaat yapılacağı, paylaşımın %57 oranında olacağının kararlaştırıldığını, süresi içinde ruhsat alınamadığı için taraflar arasında 23.05.2011 tarihli sözleşme yapılarak ruhsat alım süresinin üç ay daha uzatıldığını, bu hali ile dokuz ay içinde ruhsat alınması gerektiğini, arsa sahiplerinden kaynaklanan sıkıntılardan dolayı ruhsatın alınamadığını, öncelikle arsa malikleri tarafından kendilerine vekaletname ve yetki verilmediği için arsa tevhitlerinin yaptırılamadığını ve akabinde de ruhsat alınamadığını, bunun üzerine arsa maliklerine ihtarnameler çekildiğini, arsa maliklerinden ... .... ile haricen anlaşma yaparak talep doğrultusunda inşaata başladıklarını, davalıların 23.08.2011 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi fesih ettiklerini bildirdiklerini, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu, iyi niyetli olarak ruhsat almak üzere toplam 219.000 TL masraf ettiklerini, ayrıca sözleşme gereğince müvekkiline düşecek dairelerden on adedinin üçüncü kişilere satışı konusunda anlaşma yaptıkları halde bu edimlerini yerine getiremedikleri için toplam 1.122.964,00 TL ticari zararlarının bulunduğunu ileri sürerek, ruhsat almak üzere yapmış oldukları masraflar yönünden şimdilik 50.000,00 TL, diğer zararlarından dolayı 100.000,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, iddiaları kabul etmediklerini, tapuların tevhid edilememesinin sebebinin müvekkillerinden kaynaklanmadığını, davacının tevhid işlemleri ile ilgili harç ve vergileri ödemediği için gereğinin yerine getirilemediğini, davacının bu arada diğer arsa maliki .............. ile haricen anlaşıp başlangıçta kararlaştırılan site yapımını iptal ettiğini, aynı yüklenici ile müvekkillerinin başka yerlerdeki arazilerinde kat karşılığı sözleşmeler yapılarak karşılıklı edimlerin yerine getirildiğini, bu parsel yönünden davacının dava açmakta hakkı bulunmadığını, müvekkillerinin herhangi bir kötü niyetinin olmadığını, edimlerini yerine getirmeyen tarafın karşı taraftan tazminat isteyemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği 8869 ada/4, 5 ve 6 no'lu parsellerin tevhidi neticesi % 57 hisseye karşılık 4 bloktan oluşan her blokta bodrum + zemin + üç katlı , A ve D bloklarda her katta iki bağımsız bölüm, B ve C bloklarda ise her katta üç bağımsız bölüm olan site inşa etme koşuluyla anlaşma yapıldığı, sözleşme tarihinden itibaren altı ay içinde inşaat ruhsatının alınacağı ve ruhsat tarihinden itibaren 24 ay içinde genel iskan alınmış olarak teslim edileceği, daha sonra tarafların 23.05.2011 tarihinde bir araya gelerek tadil protokolü düzenledikleri ve inşaat ruhsatının süresini üç ay daha uzatarak sözleşme tarihinden itibaren en geç 9 ay içinde ruhsat alınacağının kararlaştırıldığı, buna göre tevhit ve inşaat ruhsat tarihinin 10.08.2011 olduğu, ancak tapu sicil müdürlüğünden gelen yazıda arsa maliki ... tarafından 01.08.2011 tarihinde tevhid için başvuru yapıldığı, 22.12.2011 tarihinde müteahhit tarafından tapu harçları ödenmediği için tevhid işleminden vazgeçilmiş sayıldığı, kaldı ki .... Belediyesi'nin 06.07.2011 tarihli 14 sayılı encümen kararı ile tevhide müsaade edildiği, bu durumda harç sorumluluğunun yüklenicide olduğundan davalıların kusurlu olmadıkları, ayrıca adı geçen parseller ile ilgili herhangi bir projenin dosya içinde bulunmadığı gibi belediye tarafından gelen yazılarda da 5 ve 6 parseller ile ilgili inşaat ruhsatı bulunmadığı, sözleşmeye göre inşaatın yapımı ile ilgili olarak her türlü, ödeme, vergi, sigorta primleri, cezalar ve harçlardan yüklenicinin sorumlu olduğu, uygulamada mal sahiplerinin tamamı ya da sadece bir hissedarının başvuru ve imzası ile 04.02.2014 tarihinde tevhid işlemlerine başlanıldığı halde yüklenici tarafından harçlar yatırtılmadığı için tevhit işleminden vazgeçmiş sayıldığı, bu nedenle sorumluluğun arsa maliklerinde olmayıp yüklenicide olduğunun kabulü gerektiği, kendi edimini yerine getirmeyen tarafın karşı taraftan tazminat isteme hakkının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle talep edilebilecek faydalı masraf bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/9494, Karar No: 2025/3644, Tarih: 04.03.2025

**4. Hukuk Dairesi         2024/9494 E.  ,  2025/3644 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/55 E., 2023/433 K.

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

a) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanun'un 21/2 nci maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkanlan ilk tebligatın, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanun'un 10 uncu maddesine göre normal bir şekilde çıkarılması gerekir. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanun'un 20 ve 21 inci maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

b) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanun'un 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2 nci maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanun'un 21/2 nci maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanunu'nun 10/2 ve 21/2 nci maddelerine aykırı olarak muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2 nci maddesine göre tebligat çıkartılması muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından, Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36 ncı maddesine ve Tebligat Kanunu'nun yukarıda bahsi geçen hükümlerine aykırı olacaktır.

Somut olayda; karar başlığından hatalı olarak davalı ...'ın vekili olarak Avukat ... belirtilmiş ise de, anılan vekile usule uygun olarak verilmiş ve dosyaya ibraz edilmiş

bir vekaletname bulunmadığı, davalı ...'a yargılama sırasında "... Mah. 70242 Sk.No:3 İç Kapı No:1 .../Adana" adresine usule uygun olarak tebligatlar yapılmış olmasına rağmen karar aşamasında bu adrese yapılan ve iade edilen bir tebligat olmaksızın Tebligat Kanunu'nun 10/2.maddesine aykırı olarak, mernis adresi olan ... Mah. .. . Evleri No:33 ... /Adana adresine tebligat yapıldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, mernis adresine yapılan tebligatta da Tebligat Kanunun'un 21. maddesine göre muhatabın dışarıda olduğunu beyan eden komşu isim ve kimliğinin belirtilmemiş olduğundan, bu tebligatta geçersizdir.

Öte yandan, mernis adresine yapılan tebligatta da Tebligat Kanunun'un 21. maddesine göre muhatabın dışarıda olduğunu beyan eden komşu isim ve kimliğinin belirtilmemiş olduğundan, bu tebligatta geçersizdir.

Yapılacak iş, davalı ...'ın bilinen "... Mah.70242 Sk.No:3 İç Kapı No:1 .../ Adana " adresine tebligat yapılarak , bu adresten tebligatın iade edilmesi halinde, o tarihteki Adres Kağıt Sistemindeki adresine Tebligat Yönetmeliği'nin 16/2. maddesine uygun olarak (mernis şerhi) verilmek suretiyle tebliğinin sağlanması ile kanun yoluna başvuru sürelerinin beklenilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklikler giderildikten ve belirtilen usuli işlemler tamamlandıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Daireye gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesin için dosyanın hükmü veren Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,25.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17601, Karar No: 2014/13486, Tarih: 10.09.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/17601 E.  ,  2014/13486 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ŞAVŞAT ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/06/2013

NUMARASI : 2009/130-2013/462

Taraflar arasında görülen davada Şavşat Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11/06/2013 tarih ve 2009/130-2013/462 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkili S.. E.. ile davalı Ö.. A..'un 24/03/2006 tarihinde küçükbaş hayvan ve balık üretimi yapmak, almak ve satmak amacıyla K. Hayvancılık ve Tic. Ltd. Şti.'ni kurarak faaliyete geçtiklerini, daha sonrasında davacı S.. E.. ile davalı borçlu Ö.. A..'un aralarında 11/07/2008 tarihinde şahitler B.D., D. K. ile diğer şirket ortağı Y.. D..'ın da imzasının bulunduğu adi bir borç senedi düzenleyerek bu borcun ödenmesi karşılığında müvekkili S.. E..'in şirket ortaklığından ayrılacağının kararlaştırıldığını ancak 11/07/2008 tarihli senette belirtilen alacakların vadelerinde davacı S.. E..'e ödenmediğini, bu itibarla da davalı borçlu Ö.. A.. aleyhine ilamsız takip yoluyla icra takibine geçildiğini, borçlunun yapmış olduğu itirazın kötü niyetli olduğunu, bütün bu nedenlerle davalı tarafın haksız ve yersiz borca yönelik itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının takip alacağının %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili, davacı müvekkili Y.. D.. ile davalı Ö.. A..’un 24.03.2006 tarihinde büyükbaş hayvan, küçükbaş hayvan ve balık üretimi yapmak, almak ve satmak amacıyla K Hayvancılık ve Tic. Ltd. Şti adında şirket kurarak faaliyete geçtiklerini, daha sonra davacı Y.. D.. ile davalı borçlu Ö.. A..'un aralarında 11.07.2008 tarihinde şahitler B. D., D. K. ile diğer şirket ortağı S.. E..’in de imzası bulunduğu bir borç senedi düzenlediklerini ve bu borç tutanağının birinci maddesinde belirtilen T.C. Ziraat Bankası Şavşat Şubesinde bulunan davacıya ait maaş kredisini ödediğini, davacıya ait aynı bankadaki tarımsal hayvan kredisinin faizleriyle birlikte borçlu Ö.. A.. tarafından vaat edilmesine rağmen ödenmediğini, bu kredi borcuna yönelik icra takibi başlatıldığını, bu kredinin faizi ile birlikte 23.500 TL olduğunu, ayrıca borç tutanağının ikinci maddesinde belirtilen 7.00 TL'nin de borçlu tarafından vadesinde müvekkiline ödenmediğini, bu itibarla davalı borçlu Ö.. A.. aleyhine ilamsız takip yoluyla icra takibine geçildiğini, borçlunun yapmış olduğu itirazın kötü niyetli olduğunu, bütün bu nedenlerle davalı tarafın haksız ve yersiz borca yönelik itirazının iptali ile takibin devamına ve davalının takip alacağının %40'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı vekili, davacıların icra takip talebinde ve ödeme emrinde borcun sebebi olarak "Adi Senet" gösterdiklerini, oysa alacaklarına dayanak olarak taraflar arasında düzenlenen "Tutanaktır" şeklindeki belgeye dayandıklarını, dayanak olarak alınan tutanakların kayıtsız şartsız bir borç ikrarı içermediğini, Şavşat Asliye Hukuk Mahkemesi'nde derdest olan 2009/79 Esas sayılı dava sonuçlandığında müvekkilinin davacılara bir borcunun bulunmadığının, aksine alacaklı olduğunun anlaşılacağını, tüm ödeme belgelerinin söz konusu dosyada yer aldığını belirterek her iki davanın da reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davanın itirazın iptali davası olması, HMK gereğince genel ispat kurallarının uygulanacak bulunması nedeniyle olması, dava konusu miktar gözönüne alındığında senetle ispat edilmesi gereken bir dava olduğu, davacıların sunmuş olduğu 11.07.2008 tarihli adi senetler ile davacıların alacaklı, davalının da borçlu olarak göründüğü, davalının adi senetler altındaki imzasını inkar etmediği, senetteki borcunu kabul ettiği görünmekle, HMK'nın 205. maddesi gereğince tanık beyanları ve adi senetle davalı borçlunun davacı alacaklıya senette yazılı miktarlar kadar borcu bulunduğunun tespit edildiği, her ne kadar davacı borcu olmadığına dair mahkemenin 2009/79 Esas sayılı dosyasını ileri sürmüşse de bu davanın reddedilmiş olması nedeniyle davalının bu beyanlarına itibar edilmediği gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne, Şavşat İcra Müdürlüğünün 2009/132 Esas ve 2009/133 Esas sayılı dosyalarına davalı borçlu tarafından yapılan itirazların iptaline, alacak miktarının likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup; mahkemece yazılı gerekçe ile asıl ve birleşen davaya konu icra takiplerine yapılan itirazların iptaline karar verilmiştir. Ancak; asıl ve birleşen davaya konu icra takiplerine konu “Tutanak” başlıklı belgeler dava dışı K.Hayvancılık ve Tic. Ltd. Şirketi'ndeki payların davalıya devrine ilişkin bir devir taahhüdü (vaadi) niteliğinde olup davalı tarafından söz konusu belgelerde yazılı tutarların davacılara ayrı ayrı ödenmesi halinde davacıların dava dışı Kafkas Hayvancılık ve Tic. Ltd. Şirketi'ndeki paylarını devredecekleri anlaşılmaktadır. Mülga 6762 sayılı TTK'nın 520/son maddesi uyarınca bu nitelikteki sözleşmelerin yazılı şekilde ve imzası noterce onaylanmış olmadıkça ilgililer arasında hüküm ifade etmeyeceği (geçersiz olduğu) belirtilmiştir. Söz konusu tutanakların adi borç ikrarı mahiyetinde bulunmadıkları da anlaşılmakla, izah edilen yasal düzenleme gözardı edilerek davaya ve takibe konu tutanaklar hukuksal açıdan yanlış değerlendirilerek re'sen göz önünde bulundurulması gereken geçersizlik olgusu gözden kaçırılmak suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle davalı vekilinin asıl ve birleşen davadaki temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/32933, Karar No: 2015/17396, Tarih: 01.10.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/32933 E.  ,  2015/17396 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının istifa ederek iş akdini sonlandırdığını, davacıya çalışmadığı dönemler için ödenen ikramiye tutarlarının tahsili amacıyla icra takibi yaptıklarını davalının takibe haksız olarak itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, görev ve yetki itirazı yanın da davanın esastan da reddini savunmuştur.

Mahkemece, yetkili mahkemenin davanın açıldığı tarihte dava olunanın, Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesi olduğu, yetki şartının tarafların sıfatı gereği HMK'na göre geçersiz olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir

Somut olayda; yukarıda da değinildiği üzere, iş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesinde açılabilir. Davacının Bismil İlçesinde çalıştığı anlaşılmakta olup davacı işverence işin yapıldığı yer mahkemesinde dava açılmıştır. Şu halde mahkemece tarafların sunduğu tüm delilleri toplamak ve esas hakkında karar vermek gerekirken yazılı gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 01/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.