muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/869, Karar No: 2015/8319, Tarih: 21.12.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/869 E.  ,  2015/8319 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

23. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : Silivri ... Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün katılma yoluyla davacılar vekilince duruşmasız, davalı.... ile davalı .... vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar vekili Av. ...ile davalılardan .. gelmiş, diğer davalılardan gelen olmadığından, onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici şirket arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ve sözleşme uyarınca davalı yüklenici şirket ve diğer davalı üçüncü kişilere devredilen hisselerin iptali ile davacı arsa sahipleri adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; yüklenicinin temerrüdü nedeniyle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili fesih şartlarının oluştuğu gerekçesiyle feshe yönelik davanın kabulü ile anılan sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, tapu iptali ve tescil talebi yönünden; davalı .....'ya yapılan 21 ve 24 nolu bağımsız bölümlerin 1/2'sine ilişkin pay devrinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olmayıp, arsa sahiplerince yapılan satışa dayalı olduğu gerekçesiyle, davalı ..... yönünden 21 ve 24 nolu bağımsız bölümlerle ilgili davanın reddine, davalılar adına yapılan diğer hisse devirlerinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olduğu ve iyiniyetin korunmayacağı gerekçesiyle 21 ve 24 nolu bağımsız bölümlerin 1/2 hissesi hariç diğer davalılar adına kayıtlı bağımsız bölüm hisseleri yönünden davanın kabulü ile, adlarına kayıtlı hisselerin iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar .. ve .... vekilleri ile katılma yoluyla davacılar vekili temyiz etmiştir.

1-Katılma yolu ile temyiz isteminin ancak temyizi cevaplanan kişiye karşı kullanılabilmesi olanaklı olup, davacı vekilinin cevabi temyiz dilekçesi, hükmü temyiz etmeyen davalılardan ....'ya yönelik olmasına göre, temyiz isteminin geçerli bir temyiz olarak kabulü mümkün bulunmadığından, anılan davalıya yönelik temyiz isteminin bu nedenle reddi gerekmiştir.

2-Davalılar ..... ve.... vekillerinin temyiz itirazlarına gelince;

a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar .... ve .. vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Davalılar ..... ve.... vekillerinin temyiz itirazlarına gelince;

a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar .... ve .. vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b-Mahkemenin 20.06.2014 tarihli gerekçeli kararının (Hüküm) bölümünün bakiye harç, yargılama gideri ve davacılar lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin 5, 6 ve 8. bentlerindeki "....(... dışındaki) davalılardan tahsili" ibaresi 24.10.2014 tarihli tashih kararı ile maddi hata nedeniyle "hisseleri oranında" ibaresinin yazılmadığı gerekçesiyle "....(.... dışındaki) davalılardan hisseleri oranında tahsili" şeklinde düzeltilmiştir.

Ancak, karar vermekle hakim, o davadan el çekmiş sayılır. Yargılamanın iadesine karar verilmedikçe veya hüküm temyiz edilip bozulmadıkça verilen bu karar, artık hiçbir şekilde değiştirilemez. HUMK’nın 455. maddesinde düzenlenen tavzih veya aynı Yasa’nın 459. maddesinde düzenlenen maddi hataların düzeltilmesi yoluyla da hükmün değiştirilmesi söz konusu olamaz.

Somut olayda, mahkemece yapılan tashihin maddi hata düzeltim mahiyetinde olmadığı, hükmün değiştirilmiş olduğu anlaşılmakla, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

3-Kabule göre; davalılar .... ve ...'un arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine ilişkin kısmın harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamaları, bu kısım haricinde haklarında verilen tapu iptali ve tescil kararlarından ise, iptal edilen kendileri adına kayıtlı hisselere ilişkin harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalı yüklenici ile birlikte sorumlu tutulmaları gerekirken, fesih dahil, kendileri ile ilgili olmayan (adlarına kayıtlı olmayan hisseler yönünden) kısımlara ilişkin tapu iptal ve tescil yönünden de harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaları doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin katılma yoluyla temyiz isteminin reddine, (2-a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar .... ve .... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2-b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadelerine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/29982, Karar No: 2017/21100, Tarih: 05.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/29982 E.  ,  2017/21100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını bu nedenle ilave tediye ücreti isteminin haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacı işçinin ilave tediye alacağının olup olmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanun'un 1. maddesinde Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

İşveren kapsamı yönünden devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, Katma ve Özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları,

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak kanunda açıkça belirtilmiştir.

Öncelikle "kamu kurumu" kavramı genel olarak; genel, katma ve özel bütçeli idareler ile il özel idaresi ve belediyeyi veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti sunan kurumları ifade etmektedir.

3294 sayılı Sosyal Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine istinaden Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak üzere her il ve ilçede 17.07.1986 sayılı ve 19167 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1986/11 sayılı Başbakanlık Genelgesi ekinde yer verilen resmi senet ile kurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ise kamu kurumu vasfında değildirler.

Şöyle ki; ...'nın 123. maddesinin 3. fıkrasında "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulur" hükmü mevcuttur.

Şöyle ki; ...'nın 123. maddesinin 3. fıkrasında "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulur" hükmü mevcuttur.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ise 3294 sayılı Kanun'un 5263 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile değişik 7. maddesinin 1. fıkrasında, "...Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları kurulacağı" 3 üncü fıkrasında ise "Vakıf senetlerinin mahallin en büyük mülki amiri tarafından Medeni Kanunu hükümlerine göre tescil ettirileceği" belirtilmiştir.

Görüldüğü üzere, kanun koyucunun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına bilinçli olarak "kamu tüzel kişiliği" vermediği, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulmasını, özel hukuk tüzel kişisi olarak özel hukuk hükümlerine göre faaliyet göstermesini istediği açıktır. 27.02.2008 tarihli ve 26800 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 4. maddesinde de, "Vakıflar özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir." hükmü yer almaktadır.

Bu hükümle de, Vakıflar Kanununa göre "Yeni Vakıf" statüsündeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğu bir kez daha vurgulanmıştır. Dolayısıyla; davacının, Sosyal Yardımlaşma Vakıflarının özel hukuk hükümlerine tabi kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları yönündeki değerlendirmesi isabetli değildir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kısmen kamu kaynağı kullanmaları, kamu kurumu olarak nitelendirilmelerine yeterli bir sebep değildir. Zira; 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma Dayanışma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 8. maddesinde; Vakfın gelirlerinin, "Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılacak miktardan, işletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirlerden ve diğer gelirlerden" oluşacağı hüküm altına alınmıştır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı resmi senedinin 5. maddesinde ise, vakfın gelir kaynaklarının "3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma Dayanışma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 8. maddesinde sayılan gelirler ile nakdi ve ayni, menkul ve gayrimenkul olmak üzere iktisadi değeri olan halk teberrularından oluşacağı" belirtilmektedir.

Bu cümleden hareketle; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının gelirlerinin, sadece fondan aktarılan pay olmadığı, bunun yanında halk tarafından yapılan ve iktisadi değeri olan bağışların da bulunduğu görülmektedir.

Ayrıca mezkûr Vakıf Resmi Senedinin 14, 15, 16 ve 17. maddeleri incelendiğinde; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının, Türk Medeni Kanunu ve Türk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük hükümlerine göre faaliyet gösterdikleri açıktır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personelinin kamudaki geçici ve/veya sözleşmeli işçi statüsünde olmadığı yönündeki kamu uygulamaları da bu şekildedir.

Ayrıca mezkûr Vakıf Resmi Senedinin 14, 15, 16 ve 17. maddeleri incelendiğinde; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının, Türk Medeni Kanunu ve Türk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük hükümlerine göre faaliyet gösterdikleri açıktır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personelinin kamudaki geçici ve/veya sözleşmeli işçi statüsünde olmadığı yönündeki kamu uygulamaları da bu şekildedir.

İzah edilen sebeplerle, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı birer özel hukuk tüzel kişisi olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının izah edilen hukuki statüleri nazara alınarak personelleri hakkında 6772 sayılı Kanunun uygulanması mümkün görünmemektedir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının oluşumuna bakılacak olursa Mütevelli Heyet üyelerinin neredeyse yarısı sivil üyelerden oluşmaktadır. 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 7. maddesinde; İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Mütevelli Heyetinde 1 adet belediye başkanı, 1 adet köy muhtarı, 1 adet mahalle muhtarı, 1 adet sivil toplum kuruluşu yöneticisi, 2 adet hayırsever vatandaşın görev alacağı belirtilmektedir.

Mütevelli Heyet tarafından oyçokluğu ile karar alan ve uygulayan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının 12 üyesinden 6'sının seçilerek gelen kişiler olduğu nazara alındığında, bu Vakıfların kamu kurumu olarak telakki edilmesi düşünülemez.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının Vakıf statüsü, mevcut hukuki yapısı, gelirleri ve konuya ilişkin yargı kararlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı bir özel hukuk tüzel kişiliğine sahip, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kamu kurumu vasfında olmadığı, Vakıf çalışanlarının da fon personeli olarak telakki edilemeyeceği cihetle, 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumlarından olmadığı açıktır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 09.06.2017 gün ve 2016/3 esas sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı üzere herbir vakfın özel hukuk tüzel kişiliğini haiz, ayrı ve bağımsız işveren olduğu belirlendiğinden, kamu tüzel kişiliği bulunmadığından ilave tediye isteminin reddedilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.10.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/21022, Karar No: 2024/4041, Tarih: 11.03.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/21022 E.  ,  2024/4041 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/105 E., 2021/357 K.

ŞİKÂYETÇİ : ...

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli

İNCELEME KONUSU KARARLAR : Beraat

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Olağanüstü kanun yolu olan ve öğretide “olağanüstü temyiz” olarak adlandırılan kanun yararına bozmanın amacı hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararların Yargıtay tarafından incelenmesini sağlamak suretiyle ülke sathında birliğe ulaşmak, hâkim veya mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkları toplum ve birey açısından hukuk yararına gidermektir.

Olağanüstü bir kanun yolu olan kanun yararına bozma müessesesinin konusunu oluşturabilecek kanuna aykırılık halleri, olağan kanun yolu olan temyiz nedenlerine göre dar ve kısıtlı tutulduğunda kesin hükmün otoritesi korunmuş olur.

26.10.1932 gün ve 29/12 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve bu karar esas alınmak suretiyle verilen Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve özel dairelerin süreklilik arz eden kararlarında belirtildiği üzere, kabul edip etmemenin hâkim veya mahkemenin takdirine bağlı olduğu istekler hakkında verilen kararlar ile delillerin değerlendirilmesine ve şahsî hakka ilişkin kararlar kanun yararına bozma konusu olamaz.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 07.06.1971 tarihli ve 497-209, 07.02.1972 tarihli ve 447-72, 24.02.1975 tarihli ve 37-32, 14.06.2005 tarihli ve 66-65, 07.02.2006 tarihli ve 172-10, 22.10.2013 tarihli ve 2012/11-1322-2013/421 sayılı kararlarında da vurgulandığı üzere, vekâlet ücretinin yargılama giderlerinden olması şahsî hak olma niteliğini değiştirmeyeceğinden ve kişisel hakka ilişkin olarak yapılan aykırılıklar nedeniyle kanun yararına bozma isteminde bulunulamayacağından, vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin karar kanun yararına bozma isteminin konusu olamayacağından Hatay 3. Asliye Ceza Mahkemesinin istinaf edilmeksizin kesinleşen 08.06.2021 tarihli ve 2021/105 Esas, 2021/357 Karar sayılı kararına yönelik kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, dava dosyasının Yerel Mahkemeye gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: -, Karar No: 2012/715, Tarih: 17.10.2012

**Hukuk Genel Kurulu         2012/9/838 E.  ,  2012/715 K.**

* KIDEM TAZMINATI VE FAZLA MESAI ÜCRETI ALACAĞI

* KISMI DAVA

* HUKUKI YARAR

* İŞ KANUNU (4857) Madde 8

* İŞ KANUNU (4857) Madde 24

* İŞ KANUNU (4857) Madde 67

* HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 119

* HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 115

* HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 114

**"İçtihat Metni"**

ÖZET: BİR DAVANIN KISMİ DAVA OLARAK NİTELENDİRİLEBİLMESİ İÇİN, ALACAĞIN TÜMÜNÜN AYNI HUKUKİ İLİŞKİDEN DOĞMUŞ OLMASI VE BU ALACAĞIN ŞİMDİLİK BİR KESİMİNİN DAVA EDİLMESİ GEREKİR. KISMİ DAVA AÇILABİLMESİ, TALEP KONUSUNUN NİTELİĞİ İTİBARİYLE BÖLÜNEBİLİR OLDUĞU DURUMLARDA, TALEP KONUSUNUN MİKTARININ, TARAFLAR ARA­SINDA TARTIŞMALI VEYA AÇIKÇA BELİRLİ OLMAMASI HALLERİNDE MÜM­KÜNDÜR.

KIDEM TAZMİNATI, GİYDİRİLMİŞ ÜCRETTEN HESAPLANIRKEN, DİĞER İŞÇİLİK ALACAKLARI ÇIPLAK ÜCRETTEN HESAPLANMAKTADIR. GİYDİRİLMİŞ ÜCRETE, İŞÇİNİN ASIL ÜCRETİNE EK OLARAK SAĞLANAN PARA VEYA PARA İLE ÖLÇÜLEBİLEN MENFAATLER DE DAHİL EDİLMEKTEDİR.

YARGITAY’IN YERLEŞİK UYGULAMASINA GÖRE, GERÇEK FAZLA MESAİ ÜCRETİNE ULAŞMAK İÇİN KESİN DELİLLERLE FAZLA MESAİ SÜRESİNİN İSPATLANAMADIĞI DURUMLARDA, TAKDİRİ DELİLLERLE BELİRLENEN SÜRE­DEN BİR MİKTAR SÜRENİN İNDİRİLMESİ GEREKTİĞİ KABUL EDİLMEKTEDİR. SOMUT OLAYDA, DAVACININ ÜCRETİ İLE İLGİLİ İŞYERİ ÜCRET BORDROLARI VE BANKA HESAP EKSTRESİ FARKLILIK GÖSTERDİĞİ GİBİ İŞVERENİN, İŞ­VERENE YÜKLENEN ÖZELLİKLE FAZLA MESAİ VE TATİL ÇALIŞMALARI KAR­ŞILIĞI ÜCRET ALACAKLARININ BELİRLENMESİ İÇİN İŞÇİYE VERMEK ZO­RUNDA OLDUĞU BELGEYLE İLGİLİ YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRDİĞİNİ GÖSTERİR BİR DELİL DE SUNULMADIĞINDAN FAZLA MESAİ VE KIDEM TAZMİNATI MİKTARININ TARAFLAR ARASINDA TARTIŞMASIZ VEYA AÇIKÇA BELİRLİ OLDUĞUNDAN SÖZ EDİLEMEZ. KISMİ DAVA AÇILMASINI GE­REKTİRİR HUKUKİ YARAR ŞARTI DA GERÇEKLEŞTİĞİNDEN, DAVANIN GÖ­RÜLMESİ GEREKMEKTEDİR.

Taraflar arasındaki “kıdem tazminatı ve fazla mesai ücreti alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; (Konya Birinci İş Mah­kemesi)’nce davanın reddine dair verilen 07.12.2011 gün ve 2011/945 E., 2011/592 K. sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesi’nin 27.12.2012 gün ve 2012/1756 E., 2012/5741 K. sayılı ilamı ile;

(...A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalıya ait iş­yerinde 13.12.2005 tarihinden 02.08.2011 tarihine kadar hafta içi 08.30-18.30, hafta sonu Cumartesi günleri de 08.30-13.30 arası çalıştığını, haftalık 45 saati aşan çalışması olmasına rağmen fazla mesai ücretlerinin öden­mediğini, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile iş sözleşmesini no­terden gönderdiği ihtarname ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/II.e maddesi uyarınca haklı nedenle feshettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı olmak kaydı ile 200,00 TL kıdem tazminatının, 100,00 TL fazla çalışma ücretinin davalı işverenden tahsili amacı ile kısmi dava açmıştır.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının 01.08.2011 tarihinde ücretin azlığı nedeni ile çalışmak istemediğini ve ayrılacağını söylediğini, istifa dilekçesi yazması gerektiği belirtilmesi üzerine tazminatlarını alıp almayacağını araştıracağını beyan ederek işyerini terk ettiğini, devamsızlık yaptığını, iş söz­leşmesinin devamsızlık nedeni ile 03.08.2011 tarihinde 4857 sayılı İş Kanu­nu’nun 25/II.g maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini, davacının yeni bir iş bulduğunu, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, fazla mesai ücret alacağı da bulunmadığını, bir an için fazla mesai ücret alacağı olduğu kabul edilse bile 27.09.2006 tarihinden öncesinin zamanaşımına uğradığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece ön inceleme aşama­sında davacının çalıştığı süreyi ve ücretini bildiği, kullandırılmayan fazla ça­lışma süresini de bildiği, bu bilgiler doğrultusunda alacağının tamamını bildiği halde, HMK 109/1 maddesi anlamında kısmi dava açtığı, aynı madde 2. fık­rasına göre alacak açıkça belli olduğundan kısmi dava açmasının mümkün olmadığı, HMK 114/1-h maddesine göre hukuki yararın dava şartı olduğu, bunun yanında davacının talep sonucunu dava dilekçesinde HMK’nın 119/1-ğ maddesine göre açıkça bildirmek başka ifade ile taleplerini somutlaştırmak zorunda olduğu, bu zorunluluğu yerine getirmeyen davacının dava açmakta hukuki yararının varlığından söz edilemeyeceği gerekçesi ile HMK 109/2 maddesine aykırı davanın usulden reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Karar davacı vekili tarafından “tazminata ve alacağa esas ücretin belirlenmesi gerektiği, ayrıca fazla mesaide hakkaniyet indirimi ya­pıldığı, hak arama özgürlüğünün kısıtlandığı, kısmi davanın belirsiz alacak davasına göre daha geniş kapsamlı olduğu, kararın hatalı olduğu gerekçesi ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe: Uyuşmazlık davanın niteliği üzerinde toplanmaktadır.

Davacının aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağının veya hakkının tümünü değil, belirli bir kısmını talep ederek açtığı davaya kısmi dava denir.

Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden (örneğin iş sözleşmesinden) doğmuş olması ve bu alacağın şimdilik bir kesiminin dava edilmesi gerekir (Kuru/Arslan/Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 22. Bası, Ankara 2011, s. 286).

Kısmi dava 6100 sayılı HMK’nın 109. maddesinde tanımlanmıştır. Maddenin birinci fıkrasına göre “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir”. İkinci fıkrasına göre ise “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz”.

Belirtilen düzenleme karşısında kısmi dava açılabilmesi için;

1) Talep konusunun niteliği itibarı ile bölünebilir olması,

2) Talep konusunun miktarının, taraflar arasında tartışmalı veya açıkça belirli olmaması gerekir.