muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/15871, Karar No: 2015/1472, Tarih: 29.01.2015

Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz.

Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı)

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Somut olayda, taşınmazın paydaşları arasında fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı başka bir ifadeyle her bir paydaşın payına özgülenen daire ve dükkanın bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmuş değildir.

25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.

Somut olayda, taşınmazın paydaşları arasında fiili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı başka bir ifadeyle her bir paydaşın payına özgülenen daire ve dükkanın bulunup bulunmadığı açıklığa kavuşturulmuş değildir.

Hal böyle olunca, yukarıdaki ilkeler uyarınca tüm paydaşları bağlayan fili kullanma biçiminin oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise hangi bölümün kimin kullanımına terk edildiğinin saptanması, tüm paydaşlar yönünden fiili kullanma biçiminin oluştuğunun ve çekişme konusu yapılan bölümlerin davacıya bırakıldığının belirlenmesi halinde davanın kabul edilmesi, fiili kullanma biçimi oluşmamış ise davacının taşınmazda az veya çok çekişmesiz olarak kullandığı yer bulunup bulunmadığının tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi Eyüp 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/18E., sayılı dava dosyası da birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek sonuca gidilmiş olması doğru değildir.

Davalı vekilinin temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların ecrimisile yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 29.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11134, Karar No: 2015/12614, Tarih: 09.11.2015

**4. Hukuk Dairesi         2015/11134 E.  ,  2015/12614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gölcük 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/05/2015

NUMARASI : 2014/37-2015/254

Davacılar G.. E.. ve diğeri vekili Avukat Bekir tarafından, davalılar S.. B.. ve diğeri aleyhine 16/01/2014 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; yargı yolu bakımından davanın usulden reddine dair verilen 21/05/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere göre davacıların S.. B..na yönelik temyiz itirazları reddedilmelidir.

2- Davacıların, davalı E.. M..ne yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Dava, haksız eyleme dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, yargı yolu yönünden davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar, özürlü olmadığı halde çocuklarına Gölcük Devlet Hastanesi tarafından özürlü olduğu yönünde rapor verildiğini iddia ederek davalılardan maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuşlardır.

Mahkemece, davanın idari yargıda görülmesi gerektiği belirtilerek davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İdari yargı yerlerinde açılacak davalarda husumetin kimlere yöneltileceğine ilişkin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi gereğince, idari yargı yerlerinde ancak ilgili idare kurumu dava edilebilir. Bu yasal düzenlemeye göre, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri aleyhine idare mahkemelerinde dava açılamaz. Davalı E.. M.. özel bir öğretim kurumu olup ona karşı idari yargıda dava açılması mümkün değildir. Mahkemece asliye hukuk veya tüketici mahkemesi olarak mı davaya bakılması gerektiği hususu değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davacılar yararına BOZULMASINA; davacının S.. B..'na yönelik temyiz itirazlarının (1) sayılı bentteki nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 09/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10098, Karar No: 2018/9443, Tarih: 25.12.2018

**14. Hukuk Dairesi         2016/10098 E.  ,  2018/9443 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 31.07.2014 gününde verilen dilekçe ile kal, olmadığı takdirde tazminat talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen 09.04.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, davalı ile yazlık taşınmazlarda komşu olduklarını, davalıya ait evin bahçesindeki foseptik çukurunun kendisine ait yazlık eve doğru taştığını ve sürekli sızıntı yaparak bahçesine ve ürünlerine zarar verdiğini, bu nedenle 207,00TL maddi zararının oluştuğunu belirterek davalıya ait bahçedeki foseptik çukurunun kaldırılmasını, bu mümkün olmadığı takdirde sızıntının önlenmesini, 200,00TL maddi ve 500,00TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görev itirazında bulunmuş, foseptiğin düzenli olarak temizlendiğini ve bir zararın oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışın giderilmesi istemine ilişkindir. Davalıya ait evin bahçesinde bulunan foseptik çukurunda oluşan sızıntının davacıya ait evin bahçesine doğru aktığı ve keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarına göre bu sızıntının bahçeye ve insan sağlığına zarar verdiğinin belirlenmesi üzerine, mahkemece davalıya ait foseptik çukurunda bilirkişi raporlarında belirtildiği şekilde gerekli tamiratın yapılması için davalıya kararın kesinleşmesinden itibaren bir aylık süre verilmesine karar verilmiştir. Komşuluk hukukuna aykırı davranışın bu şekilde saptanıp giderilmesine ilişkin bu kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak, davalı tarafından gerekli onarım yaptırılmadığı takdirde 500,00TL masrafın davalıdan alınarak foseptik çukurundaki onarımı yaptırmak üzere davacıya verilmesine dair hüküm doğru olmamıştır. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi bozmayı ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün 2. bendinin hükümden çıkartılmak suretiyle kararın düzeltilerek onanmasına karar verilmesi uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahkeme hükmünün "Bu süre içerisinde gerekli onarım yapılmadığı takdirde 500,00TL masrafın davalıdan alınarak davacıya foseptik çukurundaki onarımı yaptırmak için verilmesine" dair 2. bendinin hükümden çıkarılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.12.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2131, Karar No: 2018/5066, Tarih: 01.11.2018

**23. Hukuk Dairesi         2018/2131 E.  ,  2018/5066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-KARAR-

Taraflar arasındaki dava sonucu mahkemece verilen hükmün Dairemizce bozulması üzerine, verilen direnme kararına ilişkin dava dosyası 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Yasa'nın geçici 4/1. maddesi uyarınca Dairemize gönderilmiş olmakla, dosyadaki kağıtlar okundu gereği görüşülüp, düşünüldü:

Dairemizce verilen 18.11.2014 tarih ve 8283 E. - 7329 K. sayılı bozma kararı usul ve yasaya uygun bulunmuş olup, mahkemece verilen direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, temyiz incelemesinin yapılmak üzere dosyanın 6763 sayılı Kanun'un 43. maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK’nın 373. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na GÖNDERİLMESİNE, 01.11.2018 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ:

Karar düzeltme incelemesinde Dairemiz kararına yazdığım muhalefet şerhindeki tüm görüşlerimi tekrarla, birleşen 2004/226 esas sayılı dosyada, arsa sahibi olan davacıların murisi ile davalı yüklenici ... arasında 10.08.1998 tarihinde yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi neticesinde arsa sahibi, sözleşmeye konu taşınmazın belli hissesini yükleniciye tapuda satış göstermek suretiyle devretmiştir. Yüklenici inşaatı yapmışsa da, yapılan inşaat imara ve projeye aykırı olduğundan iskan ruhsatı almak mümkün değildir. Davalı yüklenici arsa sahibinden devraldığı hisselerinin bir kısmını...’a satmıştır. .... satın aldığı hisseyi eşi ...’a, ... ise satın aldığı hisseyi ...’a satmıştır. Yerel mahkeme yaptığı yargılama sonucunda ... ile ...’ın tapuya güvenerek ve iyiniyetli olarak yükleniciden satın alan kişilerden bağımsız bölüm karşılığı arsa hissesi satın aldıklarını kabul ederek bu şahıslara yönelik tapu iptal ve tescil talebinin reddine karar vermiştir. Dairemiz, somut olayda tapuya güven ilkesinin geçerli olmadığını belirterek yerel mahkeme kararını bozmuştur. Davalılardan ... ve ... karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tapuya şerh verilmediği ve davacı tarafın davalı ...’ın yükleniciden hisse devralan kişiden hisse satın almak suretiyle söz konusu hissenin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine konu olduğu ve kötü niyetli olduğu ispat edilemediği, dolayısıyla ...’un iyi niyetli olarak TMK'nın 1023. maddesi gereğince tapuya güven ilkesine istinaden taşınmazı iktisap ettiği kabul edilerek yerel mahkemenin davalı ... hakkındaki kararının onanması gerekirken, karar Dairemizce bozulmuştur. ...’ın karar düzeltme talebi de Dairemiz çoğunluğunca reddedilmiştir.

Yerel Mahkeme, ... ve ... hakkındaki davayı ayırarak ayrı esasa kaydetmiş ve her iki davalı hakkında önceki kararında direnmiştir. Direnme kararı üzerine Dairemizin Sayın çoğunluğunca, direnme kararı yerinde görülmeyerek direnme kararının incelenmesi için dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir. Karar düzeltme incelemesinde Dairemiz kararına yazdığımız muhalefet şerhindeki tüm gerekçelere istinaden ... hakkındaki direnme kararının kabul edilerek bu davalı hakkındaki yerel mahkeme kararının onanması gerekirken, “direnmenin yerinde olmadığına” dair karara katılmadığımdan anılan karara muhalifim.
Yargıtay — Esas No: 2021/526, Karar No: 2022/1014, Tarih: 22.06.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2021/526 E.  ,  2022/1014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki “İşçilik alacağı” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 35. İş Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karar, davalılar vekillerinin istinaf başvuruları üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi tarafından İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar taraf vekillerinin temyiz istemi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara ait Umman’da bulunan işyerinde çalıştığını, çift vardiya şeklinde çalışarak iki haftada bir gün hafta tatili izni kullandığını, dini bayramların ilk günü dışında tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, alacakları ödenmediği için Umman İş Mahkemesinde dava açması üzerine çalıştığı departmanın değiştirildiğini, müvekkili bu durumu kabul etmediğinden ayrı bir şikâyet konusu yaptığını, şikâyet ve davasından vazgeçmeyince iş sözleşmesinin feshedildiğini, pasaportunun verilmesi karşılığında ibraname imzalatıldığını, alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinin 5. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan uyuşmazlıklara Umman Sultanlığı’nın ilgili kanunları ve özellikle iş kanununun uygulanacağını, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 27. maddesi uyarınca davacının çalıştığı mutad işyeri Umman olup işverenin Umman kanunlarına göre kurulmuş yabancı ortaklı bir iş ortaklığı olduğunu, buna göre yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacının Umman Sultanlığı Samail Asliye Mahkemesinde açtığı davada alınan bilirkişi raporunda Umman kanunları uyarınca tüm alacağının ödendiğinin belirtildiğini, davacının davanın aleyhine sonuçlanacağını anlaması üzerine davayı takipsiz bırakarak işlemden kaldırılmasına neden olduğunu, Türk mahkemelerinin yetkili olduğunun kabul edilmesi hâlinde Umman Hukukunun uygulanması gerektiğini belirtmiş ve esasa ilişkin diğer itirazlarını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

6. Davalı ... (S.p.A.) A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin merkezinin İtalya’da bulunduğunu, diğer davalı ile aralarında sözleşme ilişkisinin bulunmadığını, davacı işçinin yurt dışı hizmet akdini diğer davalı ile imzaladığını, müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, yetki itirazında bulunduklarını belirtmiş ve esasa ilişkin diğer itirazlarını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

7. Ankara 35. İş Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2016/925 E., 2019/200 K. sayılı kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı işveren nezdinde belirsiz süreli iş sözleşmesi ile Umman şantiyesinde çalışmakta iken iş sözleşmesinin işverence haklı neden olmaksızın feshedildiği, tanık beyanları ve bilirkişi hesaplaması doğrultusunda fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödendiğinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

8. Ankara 35. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:

8. Ankara 35. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

9. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 30.06.2020 tarihli ve 2019/2584 E., 2020/1399 K. sayılı kararı ile; davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile davacı arasında yapılan yurt dışı hizmet akdiyle sözleşmenin uygulanmasından doğacak anlaşmazlıklar ve diğer ihtilafların giderilmesinde işverenin Türkiye'deki ikametgahının veya şirket merkezinin bulunduğu şehrin mahkemelerinin yetkili olduğunun belirlendiği, davalılar arasında iş ortaklığı bulunsa da davacının iş ortaklarından ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yurt dışına götürüldüğü, diğer iş ortağı davalı ... (S.p.A.) A.Ş.’nin de Türkiye'de şubesinin bulunduğu, buna göre uyuşmazlığa Türk hukukunun uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davalılar arasında iş ortaklığı bulunduğundan davacının alacaklarından birlikte sorumlu oldukları, bu nedenle taraf sıfatına ilişkin istinaf sebeplerinin dayanaksız görüldüğü, belirsiz alacak davasında zamanaşımı davanın açılmasıyla kesildiğinden talep artırımı dilekçesine karşı ileri sürülen zamanaşımı def'înin dikkate alınmamasında bir aykırılık bulunmadığı, davalılardan oluşan iş ortaklığı ile davacı arasında İngilizce olarak hazırlanan iş sözleşmesinde fazla çalışma ücretinin belirlenen ücrete dahil olduğunun kabul edildiği ve hükme esas alınan bilirkişi raporundaki 2. seçeneğe itibar edilerek karar verilmesi gerektiği, uzunca bir süre devam eden iş sözleşmesine göre fazla çalışma ücrete dahil olduğunun davacı tarafından bilinmediği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı görüldüğü, iş sözleşmesi davalı tarafından haksız feshedildiğinden davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı, bakiye kıdem tazminatının USD cinsinden karşılığı olarak hüküm altına alınmasında bir aykırılık bulunmadığı, ücretin brütleştirilmesinde de bir aykırılık görülmediği, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının puantaj kayıtlarına göre belirlendiği, yabancı para borcuna ilişkin işçilik alacakları hüküm altına alındığından mahkemece alacaklara işletilen faizlere ilişkin hükmün eksik olduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

10. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

11. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 24.11.2020 tarihli ve 2020/6479 E., 2020/16559 K. sayılı kararı ile; “…Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Özel Daire Bozma Kararı:

10. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

11. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 24.11.2020 tarihli ve 2020/6479 E., 2020/16559 K. sayılı kararı ile; “…Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

MÖHUK’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

MÖHUK’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden MÖHUK m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması halinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.