muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/11077, Karar No: 2024/702, Tarih: 05.02.2024

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında mahkemece, ilgili ceza dosyası celp edilmeli, kesinleşmesi halinde tazminat davasında verilen kararın güçlü delil oluşturduğu hususu ile ceza davasında belirlenen maddi olguların bağlayıcı olacağı hususu gözetilmek suretiyle davalılar ve dava dışı kişilerin kusur oran ve aidiyetleri; iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile iş güvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan kusur raporu aldırılmak suretiyle ceza ve tazminat davasındaki kusur oranları da irdelenerek maddi oluşa ve kanuna uygun olarak belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, işverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluluk belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır. Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır.

Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek %10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranı uygulanmalıdır. Meslekte kazanma gücü kaybı oranının (sürekli iş göremezlik derecesinin) %60’ın altında kaldığı durumlarda, emsallerine göre sigortalının daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğundan, 60 yaş sonrası yönünden pasif dönem zarar hesabı yapılmamalıdır.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlı olup çocuklardan erkeğin 18, ortaöğretimde 20, yüksek öğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır.

Diğer yandan, İşveren veya üçüncü kişinin birlikte kusurlu bulunduğu davalarda, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1 inci fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınırken, üçüncü kişi bakımından 4 üncü fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte kusurlu bulunduğu davalarda, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, Borçlar Kanununun 50 nci ve 51 inci maddeleri (6098 sayılı Kanunun 61 inci ve 62 nci maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146 ncı maddeye (6098 sayılı Kanunun 62 nci maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin işveren kusuru karşılığı ile ilk peşin değerli gelirin yarısının üçüncü kişi kusuru karşılığını oluşturan tutar toplamından işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1 inci fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri x işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4 üncü fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı x üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, öngörülen ilkeler gereğince uzman bilirkişi tarafından yöntemince rapor düzenlenerek hak sahibinin gerçek zararı hesaplanmalı, 5510 sayılı Kanun'un 21 /1 ve 4. maddesi gözetilerek davalının ve kusurlu 3. kişinin sorumluluğu belirlenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..."

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama sonucunda ve bilirkişi Mustafa Yılmaz tarafından aldırılan 06.12.2022 tarihli hesap raporuna göre Kurum sigortalısı Hüseyin Koç’un vefatı ile sonuçlanan iş kazası sebebiyle uğranılan Kurum zararının davalı işverenden tahsili istemi ile açılan işbu asıl ve birleştirilen diğer iki

dava yönünden davacı Kurum lehine; bBağlanan gelirlerin İlk Peşin Sermaye Değeri yönünden rücuen talep

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama sonucunda ve bilirkişi Mustafa Yılmaz tarafından aldırılan 06.12.2022 tarihli hesap raporuna göre Kurum sigortalısı Hüseyin Koç’un vefatı ile sonuçlanan iş kazası sebebiyle uğranılan Kurum zararının davalı işverenden tahsili istemi ile açılan işbu asıl ve birleştirilen diğer iki

dava yönünden davacı Kurum lehine; bBağlanan gelirlerin İlk Peşin Sermaye Değeri yönünden rücuen talep

olunabilecek toplam tutarın 277.992,84 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle asıl ve birleşen dava yönünden davanın kabulü ile 177.658,657 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 14.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; açık ocak madenciliğinin çok geniş alana yayılan dinamik bir yapıda olduğu, yıllarca süregelen uygulamanın teknik personel tarafından emniyetli yer seçimi yapılarak saha ve tuvalet barakaları konumlandırıldığı, trafik güzergahı boyunca böyle bir kazaya daha önce rastlanılmadığı, Marion adı verilen iş makinesinin akşam çevreyi aydınlattığı, çizimi yapılan ölçekli harita incelendiğinde Marionun aydınlatmasının mevcut olduğu, yeterli olmasa da loş bir ortam ile görüşe katkı sağlayabileceği, kazanın meydana geldiği saha barakasının güneş enerjisi panelleriyle aydınlatıldığı, saha barakası ve beraberinde bulunan tuvalet barakası arasında 20 metrelik, güvenli şekilde manevra yapmak için yeterli mesafe bulunan, çalışma alanının dışında iş makinelerinin manevra alanı ve yol güzergahı dışında, kademelerden uzakta emniyetli bir konumda olduğu, bugüne kadar yapılan denetimlerde saha barakaları ve tuvalet barakalarının konumlarının aydınlatılması ile ilgili, kamyonların bu barakaların çevresine park etmeleri ile ilgili herhangi bir kusur belirtilmediği, ödeme yapılmayan dönem için faize hükmedilemeyeceği, ek davalarda faizin hatalı belirlendiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; işverenin tam kusurlu olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler nedeniyle oluşan Kurum zararının rücuan tahsili davasıdır.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 ve devamı maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21 inci maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 ve devamı maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21 inci maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/18238, Karar No: 2023/203, Tarih: 25.01.2023

**8. Ceza Dairesi         2020/18238 E.  ,  2023/203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 ... maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 ... maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Sanık hakkında İliç Cumhuriyet Başsavcılığının 06.11.2009 tarihli iddianamesi ile iftira suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un (5237 sayılı Kanun) 267 nci maddesinin birinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmıştır.

2. İliç Asliye Ceza Mahkemesinin, 09.03.2010 tarihli kararı ile sanık hakkında belirtilen suçtan aynı Kanun'un 267 nci maddesinin birinci fıkrası, 269 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesi,

5271 sayılı Kanun'un 231 ... maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 2 ay 15 ... hapis cezasının hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

3. İliç Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.02.2016 tarihli kararı ile sanık hakkında belirtilen suçtan aynı Kanun'un 267 nci maddesinin birinci fıkrası, 269 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesi, 53 üncü maddesi uyarınca 2 ay 15 ... hapis ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına hükmedilmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz nedeni, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, lehe kanun hükümlerinin uygulanmadığına, verilen hapis cezasının seçenek yaptırımlardan birisine çevrilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. GEREKÇE

1. Sanığın yargılama konusu eylemi için, 5237 sayılı Kanun’un 267 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun’un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereği 12 yıllık olağanüstü zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

2. Sanığa yüklenen suçun yasa maddesinde öngörülen cezanın türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu 5237 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi ve 67 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen 12 yıllık olağan üstü dava zamanaşımı süresinin, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen dönemdeki durma süresi de belirtilen olağanüstü zamanaşımı süresine eklendikten sonra suç tarihi olan takipsizlik kararının kesinleştiği 27.11.2009'dan temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmıştır.

IV. KARAR

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İliç Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.02.2016 tarihli kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 ... maddesinin birinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13291, Karar No: 2012/4109, Tarih: 14.03.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/13291 E.  ,  2012/4109 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen kredi kartı üyelik sözleşmesi kapsamında davalının kredi kartıyla yaptığı harcamalarından kaynaklanan borçlarını ödememesi üzerine müvekkilince takip başlatıldığını, davalının itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali, takibin devamı ve %40 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı; ek hesabı kullandığı yerin Ağrı ili olduğunu ve halen Adıyaman'da görev yaptığını davanın yetkili mahkemede açılmadığını bildirerek yetki itirazında bulunmuş ve davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; takibin dayanağını oluşturan kredi kartı üyelik sözleşmesinin Artvin ilinde düzenlenmediğinin saptandığı, davalı ikâmetgâhının Adıyaman ili bulunması nedeniyle yetki itirazında haklı olduğu, uyuşmazlığın çözüm yerinin Adıyaman Sulh Hukuk Mahkemesi bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

HUMK'nun 23. maddesinde "..Mahkemenin selahiyettar olmadığını iddia eden taraf selahiyetler mahkemeyi beyana mecburdur." denilmekde olup, 1/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun 19. maddesinin 2. fıkrasında ise "Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." denilmek suretiyle yetki itirazında bulunan davalıya yetkili olarak belirlediği mahkemeyi bildirme yükümlülüğü yüklenmiştir.

Somut olayda ise, davalı tarafın sunduğu cevap dilekçesinde belirtilen kanun maddelerine uygun şekilde yetkili mahkemeyi bildirerek, usulüne uygun bir yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmış olduğundan, mahkemece yazılı biçimde yetkisizlik kararı verilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 14.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10804, Karar No: 2011/13580, Tarih: 14.11.2011

**14. Hukuk Dairesi         2011/10804 E.  ,  2011/13580 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 01.07.2010 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.06.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine vekili, 23.05.2009 tarihinde kadastro suretiyle "kom yeri ve arsa" cinsi ile davalı adına senetsizden tescil edilen 135 ada 54 ve 56 sayılı parsellerin devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup mera vasfında olduğunu, zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını belirterek taşınmazların tapu kaydının iptali ile mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tanık beyanları ve mahallinde yapılan keşfe göre taşınmazların evveliyatının köy merası olduğu, bu gibi yerlerin devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup zilyetlikle kazanılmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, mera vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı temyiz etmiştir.

Dava, söz konusu taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla açılmıştır.

Türk Medeni Kanununun 715. maddesinde devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler genel olarak sahipsiz yerler ve yararı kamuya ait mallar olarak nitelendirilmiş, örnek olmak üzere de yararı kamuya ait sular ile kayalar,

tepeler, dağlar, buzullar gibi tarıma elverişli olmayan yerler ve bunlardan çıkan kaynaklar gösterilmiştir. Tarıma elverişli olmayan arazilerin mahiyet ve nitelikleri itibariyle olağanüstü zamanaşımı yoluyla kazanılmaları mümkün değildir. Bu gibi yerlerin özel mülkiyete konu teşkil etmesi, ancak kanunların açıkça düzenlediği ve izin verdiği hallerde mümkündür.

Dosya içerisinde mevcut ziraat mühendisi raporunda; dava konusu taşınmazların "toprak yapısının kumlu-tınlı olduğu, zirai olarak bir tarımsal faliyetin yapılmadığı küçük baş hayvancılığa dayalı tarımsal faliyet amaçlı kullanıldığı" çevrenin ham toprak nitelikli hazineye ait taşınmaz ile çevrili olduğu belirtilmiş, mera saptaması yapılmamıştır. Dosya içindeki belgelerden de taşınmazların etrafının ham toprak vasıflı taşınmazlar ile çevrili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında bilirkişisinin saptadığı nitelikler ve özelliklere göre çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu ve mera vasfı taşıdığı kabul edilemez. Davanın reddi yerine yazılı olduğu şekilde istemin hüküm altına alınması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Bu durum karşısında bilirkişisinin saptadığı nitelikler ve özelliklere göre çekişmeli taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu ve mera vasfı taşıdığı kabul edilemez. Davanın reddi yerine yazılı olduğu şekilde istemin hüküm altına alınması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 14.11.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.