muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/16522, Karar No: 2023/3583, Tarih: 10.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/16522 E.  ,  2023/3583 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede;

Her ne kadar mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş ise de müteveffanın ölmeden önceki Türkiye'deki son yerleşim yerinin tespiti amacıyla kolluk araştırması yapılmadığı ve müteveffanın Türkiye'deki son yerleşim yerinin tespit edilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, müteveffanın Türkiye'deki sakin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri adresinin tespit edilebilmesi için kolluk vasıtasıyla, dosyada mevcut bütün adreslerde araştırma yaptırıldıktan ve müteveffanın sakin olduğu yer, Türkiye’de sakin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri adresi tespit edildikten sonra yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosyanın gönderilmesi gerekmektedir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

10.04.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/21252, Karar No: 2023/9137, Tarih: 14.12.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/21252 E.  ,  2023/9137 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/321 E., 2023/42 K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya kapsamında, suç tarihinde suça sürüklenen çocuklar ..., ..., ..., ... ve ... ile sanığın birlikte oldukları, suça sürüklenen çocuk Şevket Karagülmez'in katılanın iş yerinden para çaldıktan sonra kaçarken sanık ...'den yardım istediği, sanığın ise aşamalarda suça sürüklenen çocuk ...'in hırsızlık yaptığından haberinin olmadığını beyan etmesi ve üzerine atılı suçlamayı kabul etmemesi karşısında, olay saatinde sanıkla birlikte oldukları tespit edilen suça sürüklenen çocuklar hakkındaki yargılamanın Amasra Asliye Ceza Mahkemesinin, 2014/426 Esas sayılı dosyası üzerinden yapıldığı, söz konusu dosyanın getirtilip incelenerek, onaylı örnekleri dosya içine konularak ve suça sürüklenen çocuklar tanık olarak dinlenilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, 14.12.2023 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1524, Karar No: 2018/8911, Tarih: 19.06.2018

**17. Ceza Dairesi         2018/1524 E.  ,  2018/8911 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suça sürüklenen çocuk ....’ın olay günü yanında bulunan ve haklarında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen ...., .... ve olayın görgü tanıkları ...., .... ve ....’ın tanık sıfatıyla çağrılıp dinlenmesi ve sonucuna göre, suça sürüklenen çocuğun hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik kovuşturma ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 19.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6897, Karar No: 2013/14175, Tarih: 28.05.2013

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2013/6897 E.  ,  2013/14175 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı bankadan 2 adet konut kredisi kullandığını belirterek, kendisinden bu nedenle tahsil edilen toplam 2.640 TL’nin tahsilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, HMK.'nın 320.maddesi uyarınca taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiş; bu karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Savunma hakkı Anayasanın 36.maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK.nun 27.maddesi hükmüne göre de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. HMK.'nın 320/1.maddesinde "mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği" belirtilmişse de bunun ancak ön inceleme aşamasında ve "mümkün olan hallerde" olduğu belirtilmek suretiyle yasanın uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir. HMK'nın 27.maddesinde belirtildiği üzere davanın taraflarının, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakları mevcut olup, bu hak çerçevesinde tarafların açıklama ve ispat hakkını kullanabilmeleri gerekmektedir. Hukuki dinlenilme hakkının

usul hukukundaki bir diğer yansıması ise, HMK madde 297/ 1-c bendinde yer almış olup buna göre, Mahkemelerin gerekçeli kararlarında, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi ile sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmalarının toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dosya üzerinde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirir.

2- Bozma nedenine göre, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenle, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 28.5.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/5764, Karar No: 2016/7896, Tarih: 28.11.2016

**11. Ceza Dairesi         2015/5764 E.  ,  2016/7896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığına, akıl hastalarına özgü güvenlik tedbiri uygulanmasına

Sanığın, UYAP kanalıyla MERNİS üzerinden temin edilen nüfus kaydında, hükümden sonra 15.12.2015 tarihinde vefat ettiği belirtildiğinden, öldüğünün tespiti halinde 5237 sayılı TCK'nun 64. maddesi uyarınca kamu davasının düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.11.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/25057, Karar No: 2017/21003, Tarih: 05.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/25057 E.  ,  2017/21003 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı 6772 sayılı Kanun kapsamında olmadığını bu nedenle ilave tediye ücreti isteminin haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Davacı işçinin ilave tediye alacağının olup olmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

İlave tediye alacağının kapsamı yararlanacaklar, yararlanma şartları, miktarı ve ödeme zamanı 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun ile düzenlenmiştir. Kanun'un 1. maddesinde Devlet ve ona bağlı kurumların hangileri olduğu, ayrıca yararlanacak kişiler açıkça belirtilmiştir.

Buna göre;

İşveren kapsamı yönünden devlete ve ona bağlı olmak üzere,

1-Genel, Katma ve Özel bütçeli daireler,

2-Sermayesi değişen kurumlar,

3-Sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar,

4-Belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar,

5-3460 ve 3659 sayılı kanun kapsamına giren, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermeye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları,

6-Yukarda belirtilenlerden olmayan diğer kurum, banka ve ortaklıklar olarak kanunda açıkça belirtilmiştir.

Öncelikle "kamu kurumu" kavramı genel olarak; genel, katma ve özel bütçeli idareler ile il özel idaresi ve belediyeyi veya bu kurumlarca sermayesinin yarısından fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti sunan kurumları ifade etmektedir.

3294 sayılı Sosyal Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine istinaden Kanunun amacına uygun faaliyet ve çalışmalar yapmak ve ihtiyaç sahibi vatandaşlara nakdî ve aynî yardımda bulunmak üzere her il ve ilçede 17.07.1986 sayılı ve 19167 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1986/11 sayılı Başbakanlık Genelgesi ekinde yer verilen resmi senet ile kurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ise kamu kurumu vasfında değildirler.

Şöyle ki; ...'nın 123. maddesinin 3. fıkrasında "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulur" hükmü mevcuttur.

Şöyle ki; ...'nın 123. maddesinin 3. fıkrasında "Kamu tüzel kişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkçaverdiği yetkiye dayanılarak kurulur" hükmü mevcuttur.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ise 3294 sayılı Kanun'un 5263 sayılı Kanun'un 19. maddesi ile değişik 7. maddesinin 1. fıkrasında, "...Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları kurulacağı" 3 üncü fıkrasında ise "Vakıf senetlerinin mahallin en büyük mülki amiri tarafından Medeni Kanunu hükümlerine göre tescil ettirileceği" belirtilmiştir.

Görüldüğü üzere, kanun koyucunun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına bilinçli olarak "kamu tüzel kişiliği" vermediği, Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulmasını, özel hukuk tüzel kişisi olarak özel hukuk hükümlerine göre faaliyet göstermesini istediği açıktır. 27.02.2008 tarihli ve 26800 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 4. maddesinde de, "Vakıflar özel hukuk tüzel kişiliğine sahiptir." hükmü yer almaktadır.

Bu hükümle de, Vakıflar Kanununa göre "Yeni Vakıf" statüsündeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olduğu bir kez daha vurgulanmıştır. Dolayısıyla; davacının, Sosyal Yardımlaşma Vakıflarının özel hukuk hükümlerine tabi kamu tüzel kişiliğine sahip oldukları yönündeki değerlendirmesi isabetli değildir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kısmen kamu kaynağı kullanmaları, kamu kurumu olarak nitelendirilmelerine yeterli bir sebep değildir. Zira; 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma Dayanışma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 8. maddesinde; Vakfın gelirlerinin, "Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan aktarılacak miktardan, işletme ve iştiraklerden elde edilecek gelirlerden ve diğer gelirlerden" oluşacağı hüküm altına alınmıştır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı resmi senedinin 5. maddesinde ise, vakfın gelir kaynaklarının "3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma Dayanışma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 8. maddesinde sayılan gelirler ile nakdi ve ayni, menkul ve gayrimenkul olmak üzere iktisadi değeri olan halk teberrularından oluşacağı" belirtilmektedir.

Bu cümleden hareketle; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının gelirlerinin, sadece fondan aktarılan pay olmadığı, bunun yanında halk tarafından yapılan ve iktisadi değeri olan bağışların da bulunduğu görülmektedir.

Ayrıca mezkûr Vakıf Resmi Senedinin 14, 15, 16 ve 17. maddeleri incelendiğinde; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının, Türk Medeni Kanunu ve Türk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük hükümlerine göre faaliyet gösterdikleri açıktır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personelinin kamudaki geçici ve/veya sözleşmeli işçi statüsünde olmadığı yönündeki kamu uygulamaları da bu şekildedir.

Ayrıca mezkûr Vakıf Resmi Senedinin 14, 15, 16 ve 17. maddeleri incelendiğinde; Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının, Türk Medeni Kanunu ve Türk Medeni Kanununa Göre Kurulan Vakıflar Hakkında Tüzük hükümlerine göre faaliyet gösterdikleri açıktır.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları personelinin kamudaki geçici ve/veya sözleşmeli işçi statüsünde olmadığı yönündeki kamu uygulamaları da bu şekildedir.

İzah edilen sebeplerle, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı birer özel hukuk tüzel kişisi olan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının izah edilen hukuki statüleri nazara alınarak personelleri hakkında 6772 sayılı Kanunun uygulanması mümkün görünmemektedir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının oluşumuna bakılacak olursa Mütevelli Heyet üyelerinin neredeyse yarısı sivil üyelerden oluşmaktadır. 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşmayı ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 7. maddesinde; İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Mütevelli Heyetinde 1 adet belediye başkanı, 1 adet köy muhtarı, 1 adet mahalle muhtarı, 1 adet sivil toplum kuruluşu yöneticisi, 2 adet hayırsever vatandaşın görev alacağı belirtilmektedir.

Mütevelli Heyet tarafından oyçokluğu ile karar alan ve uygulayan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının 12 üyesinden 6'sının seçilerek gelen kişiler olduğu nazara alındığında, bu Vakıfların kamu kurumu olarak telakki edilmesi düşünülemez.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının Vakıf statüsü, mevcut hukuki yapısı, gelirleri ve konuya ilişkin yargı kararlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan ayrı bir özel hukuk tüzel kişiliğine sahip, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının kamu kurumu vasfında olmadığı, Vakıf çalışanlarının da fon personeli olarak telakki edilemeyeceği cihetle, 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kurumlarından olmadığı açıktır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 09.06.2017 gün ve 2016/3 esas sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı üzere herbir vakfın özel hukuk tüzel kişiliğini haiz, ayrı ve bağımsız işveren olduğu belirlendiğinden, kamu tüzel kişiliği bulunmadığından ilave tediye isteminin reddedilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.10.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1549, Karar No: 2019/4549, Tarih: 30.09.2019

**19. Hukuk Dairesi         2019/1549 E.  ,  2019/4549 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyizi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı şirket ile davacı arasında davalı şirkete ait Kemal Bey Teknesinin satışı konusunda satış sözleşmesi ve protokol imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden ....’ye ait 26/06/2014 keşide tarihli 39.000 USD’lik barter çekinin davalıya verildiğini, ancak davalı tarafından teknenin davacıya teslim edilmediğini, barter çekinin de iade edilmediğini, davalı şirkete keşide edilen ihtarnameye cevap verilmemesi üzerine davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, teknenin satış bedelinin 85.000,00 TL olarak belirlendiğini, davacının daha önce hiç barter çeki kullanmayan davalıyı yanıltarak barter çekinin nakit paradan bir farkı olmadığını ve .... firmasından 85.000,00 TL değerinde ürün satın alınabileceğini beyan ettiğini, ancak barter çeki ile ürün satın alınmak istenildiğinde sistem üzerinden satışa çıkartılan ürünlerin piyasa değerinin iki katı tutarında olduğunun farkedildiğini, bu durumun davacıya bildirildiğini, davacının barter çekini iade almadığı gibi teknenin satışını talep ettiğini, icra takibinde davacı tarafça bedeli ödenmeyen 85.000,00 TL tekne bedelinin talep edildiğini, davacının nakit para vermediğini, tekne devri gerçekleşmediği için protokol gereği barter çekinin de kullanılmadığını, icra takibinde talep edilen komisyon bedelinin protokolde dava dışı ....’ye ait olacağı belirtildiği halde davacının dava dışı şirket yerine geçerek bunu talep ettiğini, sözleşme hükümlerinin davalının yanıltılması sebebiyle geçersiz olduğunu belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesine talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava dışı ... Şirketi ile davalı arasındaki sözleşmenin son sayfasında davalı firmanın kaşesinin mevcut olduğu, davacı ve davalı arasında 24/06/2014 tarihinde Kemal Bey Teknesi Satış Sözleşmesi düzenlendiği, aynı tarihte dava dışı ... firması nezdinde protokol imzalanarak bunun barter işlemine konu edildiği, anılan işleme ilişkin belgelerdeki hiç bir imzaya itiraz söz konusu olmadığından tarafların hür iradeleri ile karar verdiklerinin kabul edilmesi gerektiği, davacının 39.000 USD tutarındaki barter çekini Kemal Bey Teknesi Satış Sözleşmesinin 3. maddesi gereğince davalının ... nezdindeki hesabına 26/06/2014 tarihinde alacak kaydettirdiği, satış sözleşmesi gereği teknenin teslim tarihinin 04/07/2014 olarak belirlendiği ve bu tarihe kadar bedelin davalı hesabında blokede tutulduğu, davalının tekneyi teslim etmemesi nedeniyle gönderilen ihtarnamenin sonuçsuz kalması üzerine davacının ilamsız icra takibi başlattığı, takibe itiraz edilmesi nedeniyle davanın açıldığı, faiz hesaplamalarında 23/09/2014 tarihinin esas alındığı, davacının davalıdan toplamda 7.306,00 TL alacağının olduğunun anlaşıldığı, buna göre davacının, davalıdan davaya konu takip ile istenilen alacaktan 7.306,00 TL bakiye faiz alacağının bulunduğunun tespit edildiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar dava dışı .... tarafından sözleşmeye dayalı olarak oluşturulan barter sistemine üye olmuşlar ve bu sistem içinde davalı kendisine ait gemi siciline kayıtlı olmayan menkul hükmündeki tekneyi davacının barter sistemindeki alacağının devrini sağlayan bir barter çeki karşılığında davacıya satmıştır. Bu işlem taraflar arasında yazılı bir sözleşmeye bağlanmıştır. Davacı tekne bedeli olan 39.000 USD tutarıındaki barter çekini davalının hesabına aktarmış ancak davalı bu çeki barter sistemi içinde yapacağı alışverişte kullanması halinde sistem içindeki satılık mal ve hizmetlerin serbest piyasaya göre pahalı olduğu ve zarar edeceği düşüncesiyle tekneyi teslim etmemiştir. Davacı tekneyi almak için davalıya gönderdiği ihtarnamenin tebliğinden sonra tekneyi alamayınca bu işlem nedeniyle uğradığı zararı davalıdan tahsil etmek için ilamsız takip yapmıştır. Davalının ödeme emrine itirazı üzerine davacı eldeki itirazın iptali davasını açmıştır.

İtirazın iptali davaları takip talebine sıkı sıkıya bağlı olup mahkemece sadece takip talebinde istenilen alacak kalemleri hakkında ve bu alacak kalemleri itiraza uğramış ve itirazın iptali davası açılmışsa bunlar hakkında karar verilebilir. Dava konusu takip talebinde davacı-alacaklı, davalı-borçludan, 85.000,00 TL asıl alacak + 2.808,49 TL asıl alacağın işlemiş faizi + 5.015,00 TL komisyon bedeli + 165,70 TL komisyonun işlemiş faizi + 22.387,00 TL cezai şart (10.000 USD karşılığı) istemiştir. Yargılama sırasında takip talebindeki 85.000,00 TL’nin 39.000 USD tutarındaki barter çekinin karşılığı olduğu açıklanmıştır.

Mahkemece, tarafların delilleri toplandıktan sonra bilirkişi raporu alınmışsa da bilirkişi raporu barter sözleşmesinin ve bu sözleşmeye dahil olan tarafların birbirleriyle yaptığı sözleşme içeriğine uygun bir değerlendirme taşımadığından hükme esas alınamaz. Mahkemece verilen kararda da konunun özelliğine uygun ve davacının tüm taleplerini karşılar gerekçe bulunmamaktadır. Somut olayda, davacının barter çekinin bedelini ve buna bağlı bir faiz istemesi mümkün değildir. Sadece barter çekinin serbest bırakılmasını yani barter sistemindeki hesabına yeniden alacak kaydedilmesini isteyebilir. Ancak takip talebinde böyle bir isteği olmadığı gibi ilamsız takip de bu talebin karşılanmasına elverişli değildir. Bu ayrı bir davanın konusu olabilir. Öte yandan davalı hüküm celsesinde barter şirketine müracaatla barter çekini serbest bıraktığını beyan etmiştir. Davacı, komisyon alacağı ve bunun faizini de neye dayandırdığını takip talebinde bildirmemiş olup, dava sırasında bunun davacı tarafından dava dışı barter şirketine ödenecek bir komisyon olduğu açıklanmıştır.

Davacı bu komisyonu barter şirketine ödediğini ispatlayamadığından bu aşamada bu talebi de kabule şayan değildir.

Taraflar arasındaki sözleşmeye göre, davacı, davalının hesabına intikal ettirdiği barter çekinin kendi hesabına iadesini başka bir dava ile talep edebilmesinin yanı sıra işbu itirazın iptali davasında sözleşmenin 5. maddesinde yer alan, sözleşmenin ifa edilmemesinden kaynaklanan zarar ziyan ve ayrıca cezai şartı talep edilebilir. Takip talebinde zarar ziyan talebi bulunmamaktadır. Ancak cezai şart talep edilebilir. Mahkemece davacının takip talebinde yer alan cezai şart talebi hakkında karar gerekçesinde herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Hükme esas alınmaya elverişli olmayan bilirkişi raporunda sözleşmedeki açık hükme rağmen cezai şartın ancak bir zarar olması halinde talep edilebileceği şeklindeki değerlendirme hatalıdır. Sözleşmeye göre, sözleşmenin uygulanmaması halinde bundan zarar gören taraf diğer taraftan miktarını ispatlamak koşuluyla zarar ziyan ve bundan bağımsız olarak ayrıca cezai şart talep edebilir. Açıklanan nedenlerle mahkemece davalı aleyhine koşulları oluşmayan faiz alacağına hükmedilmesi ve davacının cezai şart alacağının reddedilmesi doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün taraflar yararına BOZULMASINA, peşin harçların istek halinde temyiz eden taraflara iadesine, 30/09/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.