muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/9758, Karar No: 2016/4646, Tarih: 25.04.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/9758 E.  ,  2016/4646 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21/04/2015 tarih ve 2014/243-2015/208 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalının yüklerin göndereni/yükleteni sıfatına haiz olduğu dört ayrı konşimento tahtında ... Limanı'ndan ....'nin .... Limanı'na taşıma işi yaptığını, taşınan malların süresinde ve hasarsız biçimde alıcısına teslim edilerek navlun ve diğer ücretlere hak kazandığını, davalının söz konusu ücretleri ödememesi nedeniyle 124.797,72 USD'nin takip gününde karşılığı olan 261.026,91 TL alacağın tahsili için davalı aleyhine icra takibine başlanıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu, ileri sürerek davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2014/5257 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu taşımalara ilişkin konşimentolarda uyuşmazlıkların çözümünde ... mahkemelerinin yetkili olduğuna ve ... Hukuku'nun uygulanacağına dair düzenleme bulunduğunu, bu düzenleme uyarınca mahkemenin davaya bakma hususunda yetkili olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki ilişkinin şartlarını belirleyen konşimentoların 26. maddesinde ABD ile ilgili yapılan taşımalar dışında “... diğer hallerde iş bu konşimento ... Hukuku uyarınca yorumlanacak ve doğan uyuşmazlıklarda ... Yüksek Mahkemesi münhasıran yetkili olacaktır...” şeklinde düzenleme yapıldığı, bu düzenlemenin devamında “..alternatif olarak ve sadece taşıyanın seçim hakkına bağlı olarak taşıyan, tacirin yetkili iş yeri mahkemesinde de tacir aleyhine dava açabilir.” denilmiş ise de bu kısmın ancak yetki konusunda seçim hakkının davacı taşıyana geçmesi halinde uygulanacak kuralı düzenlediği gerekçesiyle HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, deniz taşımasından kaynaklanan navlun ve diğer ücret alacağının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı şirketin yabancı menşeili olması nedeniyle sözleşmenin yabancılık unsuru taşıdığı, taraflar arasında düzenlenen konşimentolarda ihtilafların çözümünde, ... Yüksek Mahkemesi'nin münhasıran yetkili olacağı ve ... Hukukunun uygulanacağı yönünde düzenleme bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dava, deniz taşımasından kaynaklanan navlun ve diğer ücret alacağının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı şirketin yabancı menşeili olması nedeniyle sözleşmenin yabancılık unsuru taşıdığı, taraflar arasında düzenlenen konşimentolarda ihtilafların çözümünde, ... Yüksek Mahkemesi'nin münhasıran yetkili olacağı ve ... Hukukunun uygulanacağı yönünde düzenleme bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizin 22.05.2000 tarih ve 2000/3706 E, 2000/4482 K sayılı kararında belirtildiği üzere münhasır yetki ve kamu düzeninin söz konusu olmadığı hallerde yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklarda yabancı bir devlet mahkemesinin yetkili kılınması mümkün ve böyle bir halde kural olarak davanın yetkili kılınan yabancı devlet mahkemesinde açılması gerekir ise de; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.05.1984 gün ve 1982/12-524 E, 1984/522 K sayılı ilamında da belirtildiği üzere iyiniyet kuralları yetki konusunda da uygulama yeri bulur.

Somut olayda, yabancı devlet mahkemesini yetkilendiren yetki sözleşmesine rağmen yabancı uyruklu taşıyan, Türk uyruklu davalının ikametgah mahkemesinde dava açtığından, kendi ikametgah mahkemesinde kendisini daha iyi savunabilecek olan davalının davaya bakma hususunda ... Yüksek Mahkemesi'nin yetkili bulunduğu yolundaki itirazı TMK’nın 2. maddesi hükmüne aykırılık oluşturur.

Kaldı ki, taraflar arasında düzenlenen konşimentoların Hukuk ve Yetki başlıklı 26. maddesinde "Alternatif olarak ve sadece Taşıyan'ın seçim hakkına bağlı olarak, Taşıyan, Tacir'in yetkili iş yeri mahkemesinde de Tacir aleyhine dava açıbilir" şeklinde hükme yer verilmiş olup bu hüküm uyarınca da davalının ikametgahı mahkemesinde dava açılmasına engel bir durum bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece davalının yetki itirazının TMK’nın 2. maddesi hükmü ile bağdaşmayacağı nazara alınarak yetki itirazının reddiyle işin esasının incelenerek sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25/04/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8512, Karar No: 2022/12231, Tarih: 23.11.2022

**10. Ceza Dairesi         2021/8512 E.  ,  2022/12231 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ADANA Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hükümler : a) Mahkûmiyet; Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.09.2020 tarih, 2018/680 esas ve 2020/265 sayılı kararı

b) İstinaf başvurularının esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararların niteliği ve temyiz sebeplerine göre incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

A) Sanık ... hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan kurulan hükmün incelenmesinde:

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı Adli Emanet Memurluğunun 2019/11018 sırasında kayıtlı emanet konusunda talep halinde mahkemesince karar verilmesi mümkün görülmüştür.

5271 sayılı CMK'nın 288. ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler ile 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri dikkate alınarak, sanık ... müdafilerinin dilekçelerinde belirttikleri temyiz sebeplerinin hükmün hukuki yönüne ilişkin olduğu değerlendirilerek, anılan sebeplere bağlı olarak yapılan incelemede,

Sanık hakkında uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmüne yönelik istinaf başvurularının esastan reddine dair Adana Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin kararı hukuka uygun bulunduğundan, sanık ... müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz isteklerinin CMK'nın 302/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre göz önüne alınarak sanık hakkındaki tahliye taleplerinin reddine,

B) Sanıklar ... ve Nejdet hakkında “uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Sanık ... müdafiinin temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğinin, 5271 sayılı Kanun'un 299/1-1. cümlesi uyarınca takdiren reddine karar verilerek duruşmasız inceleme yapılmıştır.

CMK'nın 288. ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler ile 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri dikkate alınarak, sanık ... ve müdafii ile sanık ... müdafilerinin dilekçelerinde belirttikleri temyiz sebeplerinin hükmün hukuki yönüne ilişkin olduğu değerlendirilerek, anılan sebeplere bağlı olarak yapılan incelemede,

1) CMK'nın 217. maddesine göre duruşmada tartışılmayan delil hükme esas alınamayacağından; sanıkların telefon konuşmalarına ilişkin tapelerin duruşmada okunup beyanlarının alınmadığı anlaşılmakla, tapelerin duruşmada okunup diyeceklerinin sorulması, sanıkların telefon konuşmalarına ilişkin tapeleri kabul etmemeleri durumunda, ses örnekleri aldırılarak, ses kayıtlarının sanıklara ait olup olmadığı konusunda Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine veya uzman bir kurum ya da kuruluşa ses analizi yaptırılarak rapor alınması, ses kayıtlarının sanıklara ait olduğunun belirlenmesi halinde, telefon konuşmalarının somut olay ve olgularla örtüşüp örtüşmediğinin ayrı ayrı irdelenip değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

2) Sanık ... ile diğer sanık ...’ten ele geçirildiği bildirilen telefonlar ve sim kartlar hakkında düzenlenen telefon inceleme tutanağında;

... ’nın üzerinden çıkan ve el konulan 1 adet ... ımeı nolu Samsung marka tuşlu cep telefonu ile ... 01 nolu sim kartı üzerinde yapılan incelemede, telefon rehberinde sadece ... ile kayıtlı bulunan ... gsm numarasının kayıtlı olduğunun,

Sanık ... ’in yakalanma sırasında üzerinden çıkan ve el konulan ... seri nolu Turkcell sim kartın hat numarasının ... olduğu, rehber kaydında Sevet rumuzu ile ... numaranın kayıtlı olduğunun,

tespit edildiği,

Sanık ... ifadelerinde özetle; sim kart ve telefonu ...’in verdiğini, suça konu ele geçen uyuşturucu maddeyi Antalya’ya ulaştırdığında verilen sim kartı telefona takıp sim kartın rehberinde kayıtlı bulunan tek numarayı (...) arayıp ben geldim deyip, bulunduğu yeri söyleyip kapatmasını ve sim kartı cep telefonundan çıkartmasını beyan ettiği, sanığın ... ’ten araçta mazot olmadığından para vermesini istediğini, Cizre’de olduğunu söylemesi üzerine oğlu ... ’yı arayıp ...’ten 4000 TL para almasını söylediğini, oğlunun da ... ile görüşüp 4000 TL para getirdiğini beyan etmesi karşısında;

a) ... ’nın, babası olan sanık ...’in yukarıda özetlenen beyanı doğrultusunda usulüne uygun şekilde tanık sıfatıyla ifadesinin alınarak bu hususun açıklığa kavuşturulması,

b) Sanık ...’nın yukarıda özetlenen beyanı doğrultusunda sanıklar ... ve ...’ye okunarak diyeceklerinin sorulması,

Sonucuna göre, sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık ... ve müdafii ile sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olup, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin kararı hukuka aykırı bulunduğundan, 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca, BOZULMASINA,

Tutuklama koşullarında değişiklik olmaması ve tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanıklar hakkındaki tahliye taleplerinin reddine,

28/02/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca dosyanın Mersin 3. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin Adana Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmesine,

23/11/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14477, Karar No: 2013/2350, Tarih: 26.02.2013

**17. Hukuk Dairesi         2012/14477 E.  ,  2013/2350 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı 3.kişi ... Endüstriyel Mak. Ve Tıb. Cihazlar İml. İth. İhr. İnşt. Tic. AŞ ile davalı alacaklı ... Özel Finans Kurumu AŞ ve borçlu ... C.İleri Sağlık AŞ arasındaki dava hakkında İstanbul 6.İcra Mahkemesinden verilen 27.04.2011 gün ve 2010/201 Esas ve 2011/554 Karar sayılı hüküm, Dairemizin 30.01.2012 gün ve 2011/10549 Esas-2012/714 sayılı kararı ile Onanmış ,süresi içinde davacı 3.kişi vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dosya içeriğine, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre 6100 Sayılı HMK.nin geçici 3.maddesinin 2.fıkrası delaletiyle 1086 Sayılı HUMK.nin 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, aynı Yasanın 442. maddesi uyarınca 219,00 TL para cezasının davacı 3. Kişiden alınarak Hazineye gelir kaydettirilmesine ve aşağıda dökümü yazılı 6,55 TL kalan red harcının karar düzeltme isteyen davacı 3. kişiden alınmasına 26.2.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15838, Karar No: 2015/1654, Tarih: 26.01.2015

**13. Ceza Dairesi         2014/15838 E.  ,  2015/1654 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun sokak üzerinde park halindeki müştekiye ait motorsikleti çalma şeklindeki eyleminin kullanımları gereği açıkta bırakılan eşya hakkında hırsızlık suçunun tanımlandığı TCK'nın 142/1-e maddesine uyduğu gözetilmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 26.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/28970, Karar No: 2013/20425, Tarih: 23.10.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/28970 E.  ,  2013/20425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa'nın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerekmekte ise de, aleyhe temyiz olmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük idaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince, hüküm fıkrasından "Müdahil vekil ile temsil edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1000.00 TL vekalet ücretinin sanıktan alınarak müdahile verilmesine" kısmı çıkarılarak hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 23/10/2013 günü oyçokluğuyla karar verildi.

Muhalif

KARŞI OY YAZISI

Daha önceleri kaçak sigara sattığı bilinen sanığın yönetimindeki akülü motor durdularak yapılan kontrolde; motorun el tutma yerinde poşet içinde toplam 38 paket kaçak sigara yakalanmış, hakkında kamu davası açılan sanık 5607 sayılı yasanın 3/5.maddesi uyarınca neticeten 5 ay hapis, 500 TL adli para cezasına mahkum edilmiştir.

Sanık tüm aşamalarda sigaraları satmadığını eşi ile içmek için aldığını savunmuştur.

Mahkemece sanığın bu savunmasına neden itibar edilmediği tartışılıp reddedilmeden, yani gerekçesi gösterilmeden doğrudan "sanığa atılı suç yapılan keşif ve bilirkişi raporuyla sabit olduğundan" gerekçesiyle mahkumiyet hükmü kurulmuştur.

Sanığın daha önceden kaçak sigara satmış olması da başlı başına mahkumiyet için yeterli olmayacağı, taşıdığı sigara adedinin savunmasının doğrular nitelikte bulunması, hükme esas alınan keşifte dinlenen bilirkişilerin raporunun sadece cif değer ve sigaraların yabancı menşeli olup olmadığını belirlemekle görevli ve yetkili oldukları, sigaraların bireysel ihtiyaç için ya da ticari amaçla bulundurulduğu/taşındığı hususunun hakimin takdirine ait bir husus olması, bilirkişilerden birinin ise suç tarihine göre suçtan zarar gören Tütün ve Alkol Piyasası Kurumu uzmanı olması gözetildiğinde;

1- Sanığın eyleminin ne şekilde ticari kaçakçılık olduğu hususunda yeterli nitelendirme yapılmamış, savunması neden reddedilmiş açıklanmamıştır. Mahkeme kararı yeterli gerekçeden yoksun olup, T.C Anayasasının 141 ve 271 sayılı yasanın 34 ve 230. maddelerine aykırı şekilde kaleme alınmıştır.

2- Bilirkişiler CMK'nun 62-63.maddelerine aykırı biçimde atanmıştır.

1- Sanığın eyleminin ne şekilde ticari kaçakçılık olduğu hususunda yeterli nitelendirme yapılmamış, savunması neden reddedilmiş açıklanmamıştır. Mahkeme kararı yeterli gerekçeden yoksun olup, T.C Anayasasının 141 ve 271 sayılı yasanın 34 ve 230. maddelerine aykırı şekilde kaleme alınmıştır.

2- Bilirkişiler CMK'nun 62-63.maddelerine aykırı biçimde atanmıştır.

3-Sanığın savunması aleyhine cezalandırılması için yeterli ve inandırıcı deliller mevcut bulunmadığı beraati gerektiği halde mahkumiyetine hükmedilmiştir.

Açıklanan sebeplerle, mahkeme hükmünün usul ve esastan bozulması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

KARŞI OY

4733 sayılı yasanın 8/4 fıkrasında "ambalajlarında bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaret bulunmayan ürünleri ya da taklit işaretleri taşıyan ürünleri ticari amaçla bulunduran, nakleden, satışa arz eden veya satanlar ile ambalajlar üzerinde bulunan ürün bilgileri ile bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri içerdiği bilgilerin farklı olması halinde bu ürünleri üreten veya ithal edenlere" müeyyide getirilmiş olup bu fıkranın uygulanabilmesi için ürünün yurt içinde üretilmesi veya yurt dışından yasal olarak ithal edilmesi gerekir. Yurt dışından kaçak getirilen eşyaya bandrol, etiket, pul, hologram vs konması mümkün değildir. Dolayısıyla 4733 sayılı yasa yönünden işlenemez suç söz konusu olduğundan kaçak sigara bulunduranlar için ancak 5607 sayılı kaçakçılık yasası uygulanabilir.

Ancak;

Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 18157 sayı ve 22/07/2008 tarihli yazısı ile eşyanın müsaderesinin mümkün olmaması halinde gümrüklenmiş değer ya da kaim değeri eşit tutarda zararın sanıktan tahsili ile kamu zararının karşılanacağı benzer dosyalarda bildirilmiş olması nedeniyle mevcut davada da suç eşyasına el konulmuş ve zoralımına karar verilmiş olmasına göre zoralım nedeniyle idarenin zararı olmamasına rağmen "zararın giderilmediği" gerekçesiyle, ayrıca CMK 231/9.fıkraya göre tazminatın denetim süresince de giderilmesi mümkün olduğundan CMK 231.maddenin uygulanmaması usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulması yerine çoğunluğun verdiği düzeltilerek onama kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2022/8082, Karar No: 2022/12937, Tarih: 24.10.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/8082 E.  ,  2022/12937 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :

Dava, ... kazasında ölen sigortalının hak sahiplerine yapılan harcamalar nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtildiği şekilde davalı ... yönünden husumetten red, diğer davalılara yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili ve davalı ... ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece uyulan bozma ilamında "...Mahkemece yapılacak iş, 09.07.2009 tarihinde, davalı ... Başkanlığına ait park ve bahçe bakım işlerini yüklenen davalı ... ... İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. sigortalı işçisi ... ... çimleri suladığı sırada hortuma suyun tazikli gelmesi sebebiyle hortumun yola fırlaması sebebiyle hortumun peşinden yola fırladığı, yolda seyretmekte olan ... ait olduğu anlaşılan ... ....(resmi 35 A....) plakalı araç sürücüsü ... memuru olduğu anlaşılan davalı ...'un çarpması neticesinde yaralandığı olaya ilişkin bozma gereğince usulune uygun araştırma yapılarak davalı ... yönünden husumet durumu incelenerek karar verilmelidir. Ayrıca, davalı ...'a husumet yönetilememesi durumunda diğer davalılar ... ... Başkanlığı ve ... ... İnş Ltd Şti'nin teselsül sorumluluğunu kaldırmayacağı hususununda gözetilerek karar verilmesi ğerektiği..." belirtilmiştir.

Mahkemece, davalı ... yönünden verilen karar isabetli isede, diğer davalı işverenler yönünden 5510 sayılı yasanın 21/1 ve 21/4 maddesi hükümleri gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

Anlaşılacağı üzere 21/1. Maddede işverenin, 21/4. maddede üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.