muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/619, Karar No: 2008/1359, Tarih: 07.02.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/619 E.  ,  2008/1359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 30.11.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.09.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; çekişmeli taşınmaz evveliyatının yayla olduğu, zilyetlikle kazanılmasının söz konusu edilemeyeceği iddiasıyla tapu iptali ve özel siciline işlenmesi istemine ilişkindir.

... taşınmazın... Beldesinde bulunduğu, taşınmazda ve çevresinde yapılaşmalar olduğu, etrafında ... adlarıyla bilinen yaylaların bulunduğu, 950-1200 rakımda olduğu, ... yere yakın mesafede Huzur mahallesinde bulunan 1200-1250 rakımlı bir taşınmazın aynı nedenle dava konusu edildiği ve Hukuk Genel Kurulunun 31.1.2001 tarih, 2000/8-1836 Esas 2001/13 Karar sayılı ilamı ile yayla kabul edildiği, yapılan yargılama, toplanan deliller, mahallinde yapılan keşif, keşif sonucu verilen bilirkişi raporları ile sabittir. Taraflar arasında bu hususlarda ihtilaf olmadığı gibi mahkemenin kabulü de bu yöndedir.

... taşınmazın bulunduğu bölge herkezce bilinen maruf ve meşhur “... yaylasıdır” Burası ülkemizin en büyük yaylalarından biri olup davalı taşınmazın bağlı bulunduğu belde ile birlikte az yukarıda sayılan tüm yaylalarla beraber bir bütünü oluşturmaktadır. Bütünün içindeki bir bölümün değişik isimle anılması ona farklı işlem yapılmasını gerektirmez. Bütünün tabi olduğu

uygulama onun içinde geçerlidir. Yayla olan yerin sakinleri tarafından amacının dışında yazlık evler yapılarak yaygın yapılaşma ve yerleşmeye sebebiyet verilmesi, bağlı bulunduğu belde de Belediye teşkilatı kurulması, hizmet binalarının yapılması, imarın geçerek kesinleşmesi, kısa veya uzun süreli özel mülkiyete dönüştürülerek kullanılıyor olması az yukarıdaki hukuki düzenlemeler kapsamında taşınmazın öncesinin kadim yayla olma gerçeğini ortadan kaldırmaz. Hukuk Genel Kurulu Kararı sonucu yayla olduğu kabul edilen yerle çekişmeli taşınmaz arasında farklı işlem yapılmasını gerektiren fazla bir mesafe ve rakım farkı da bulunmamaktadır.

HUMK.nun 238/2.maddesine göre “Maruf ve Meşhur olan hususlar münazaalı sayılmaz.” Davalı taşınmazın bulunduğu ... Yaylası sadece bölge halkı tarafından bilinen bir yer değil herkesin bildiği tanıdığı yurt genelinde maruf olan bir yerdir. Öncesi kadim, maruf ve meşhur bir yayla iken sonradan yaygın bir yapılaşma sonucu yerleşme alanı haline getirilen bu yerin ... nazaran daha serin olmasından ötürü niteliğinin değiştirilerek yazlık ... olarak kullanılması taşınmazın “yayla” olma özelliğini kaybettirmez.

Mahkemenin dava konusu taşınmazı yayla niteliğinde kabul etmesinde yasaya aykırılık yoktur. Davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddesinde 20.06.2007 tarih ve 26558 sayılı resmi gazetede yayımlanan 3.6.2007 tarihli 5685 sayılı kanunla değişiklik yapılmış “Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

09.03.1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olması nedeniyle diğer koşullar gereçekleşmişse yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 07.02.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11516, Karar No: 2010/9975, Tarih: 11.10.2010

**11. Hukuk Dairesi         2010/11516 E.  ,  2010/9975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yumurtalık Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27.06.2008 tarih ve 2008/61-2008/156 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin davalı kooperatifin ortağı olup, yönetim kurulunun 11.01.2008 tarih ve 61 sayılı kararı ile ihraçlarına karar verildiğini, bu kararın Yumurtalık Noterliği’nin 11.01.2008 tarihli ihtarı ile 01.02.2008 tarihinde tebliğ edildiğini, davaya konu ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, 11.01.2008 tarih ve 61 sayılı ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, anasözleşmenin 21. maddesinde belirlenen şartların ihlal edildiğine dair herhangi bir tespit, tutanak olmadan ve davacılara ihraç kararı alınmadan önce anasözleşmenin 21.maddesini ihlal ettiklerine dair yazılı bir ihtar çekilmeden afaki ve subjektif ifadelerle anasözleşmenin 21. maddesine göre ihraç kararı alınmasının yasal olmadığı, ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile yönetim kurulunca davacılar hakkında alınan 11.01.2008 tarih ve 61 sayılı ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve yönetim kurulu kararları aleyhine iptal davası açılamaz ise de yönetim kurulunun aldığı karar bir ortağı ya da temsilciyi doğrudan doğruya ilgilendirir veya onun haklarını ortadan kaldırır nitelikte ise bu tür yönetim kurulu kararları aleyhine iptal davası açılabilecek olmasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 11.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21447, Karar No: 2017/7131, Tarih: 22.06.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/21447 E.  ,  2017/7131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, 10/06/2008 tarihinde davalılardan ...'ün yönetimindeki... plakalı araçla önünde seyreden ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde müvekkili ...'ın hayatı tehlike geçirecek şekilde ağır derecede yaralandığını, annesi ...'ın ise vefat ettiğini, kazanın yol kenarındaki tarlada anız yakılmasından ötürü yolda duman oluşması ve dumanın görüş mesafesini düşürmesi nedeni ile oluştuğunu, davalı ...'ın dumanlı yol bölümüne hız dahi kesmeyerek girerek müvekkilinin bulunduğu araca arkadan çarptığını, müvekkili ...'ın 2 ay yoğun bakımda kaldığını, hala fizyoterafi gördüğünü ve başkasının yardımına muhtaç olduğunu, kendisinin, eşinin ve çocuklarının çok büyük üzüntüler yaşadıklarını, bu nedenle ...'a 75.000 TL, eşi ve çocuklarına, 25000'er TL olmak üzere toplam 150.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini, müvekkili ...'ın sağlık çalışanı olduğunu, maaşının 1.184,38 TL olduğunu, her ay maaşı kadar da döner sermayeden para aldığını, 15 aydır çalışamadığını, hastane döner sermayesinden ve diğer gelirlerinden faydalanamadığını, aynı zamanda malülen emekli olması söz konusu olduğundan yasal emeklilik süresine kadar geçeçek olan sürede gerek maaş farkı gerek nöbet ameliyat vs. Ek ödentiler ve döner sermayesi gelirinden mahrum olacağını, tedavi süresince yol giderlerinin müvekkili tarafından karşılandığını belirterek ve fazlaya dair talep ve dava haklarını saklı tutarak 10.000 TL maddi tazminataın davalılardan müştereken ve müteselsilen

tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 16.07.2014 taraihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacı ... için 25.590,05 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ...; meydana gelen kazanın yasalara aykırı bir şekilde anız yakılması sebebiyle yolun duman altında kalması ve dumana giren önündeki aracın dumandan çıkamayacağını düşünerek durması sonucunda meydana geldiğini, önündeki aracın durmamış olsa idi, bu kazanın gerçekleşmeyeceğini, anız tarlasını yakanların ve durması sebebiyle önündeki aracın sürücüsünün de kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; meydana gelen kazanın yasalara aykırı bir şekilde anız yakılması sebebiyle yolun duman altında kalması ve dumana giren önündeki aracın dumandan çıkamayacağını düşünerek durması sonucunda meydana geldiğini, önündeki aracın durmamış olsa idi, bu kazanın gerçekleşmeyeceğini, anız tarlasını yakanların ve durması sebebiyle önündeki aracın sürücüsünün de kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davalı... yönünden kazada kusuru bulunmadığından açılan davanın reddine; Maddi tazminat talebinin kabulü ile ıslah gibi 25.190,05 TL maddi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlkte davalı ...'ten alınarak davacı tarafa verilmesine; Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 35.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlkte davalı ...'ten alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan iş göremzlik tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemeler, davacı tarafça dava dilekçesi ile talep edilen her bir talep için ve ıslah edilen talep için gerekçesini belirterek olumlu yada olumsuz bir karar vermek zorundadır.

Somut olayda, davacı tarafça dava dilekçesinde ayrıca rakam olarak kalıcı iş göremzlik tazminatı talep edilmemiş ise de davacı ...'ın bakıma muhtaç hale geldiği, fizik tedavisinin halen devam ettiği belirtilmiş;

Mahkemeler, davacı tarafça dava dilekçesi ile talep edilen her bir talep için ve ıslah edilen talep için gerekçesini belirterek olumlu yada olumsuz bir karar vermek zorundadır.

Somut olayda, davacı tarafça dava dilekçesinde ayrıca rakam olarak kalıcı iş göremzlik tazminatı talep edilmemiş ise de davacı ...'ın bakıma muhtaç hale geldiği, fizik tedavisinin halen devam ettiği belirtilmiş;

09.02.2010 tarihli delil dilekçesinde maluliyet raporu alınmasını istemiş olup; aşamalarda kaza nedeniyle malül kaldığını açıklamaya çalışmıştır. Mahkemece, davacının maluliyetinin tespiti için rapor aldırılmış; 18.09.2013 tarihli ATK 3. İhtisas Dairesinden alınan raporda, davacının kazada yaralanması nedeniyle %45 malül kaldığı, 18 ay iş göremez halde kaldığı belirlenmiştir. Mahkemece aldırılan 30.05.2014 tarihli aktüer raporunda ise davacının geçici iş göremezlik zararı ve tedavi gideri hesap edilmesine rağmen; kalıcı iş göremezlik (maluliyet) zararına ilişkin bir hesaplama yapılmıştır. Neticede; davacının maluliyet tazminatı talebi bulunduğu ve kaza nedeniyle malül kaldığı tespit edilmiş olmasına rağmen Mahkemece, davacının maluliyet tazminatı talebi hususunda olumlu yada olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca Mahkemece, davacı taraf vekilinin bu husustaki değerlendirilerek davacı ...'ın maluliyet tazminatı talebi ile ilgili olarak olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi gerekirken bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozma nedeni yapılmıştır.

3- Somut olayda davacı ..., çift taraflı kazaya karışan otomobilde yolcu konumunda bulunmakta olup kazanın oluşumunda kusuru bulunmamaktadır. Ancak Mahkemece hükme esas laınan 30.05.2014 taraihli aktüer raporunda; davacı ...'ın geçici iş göremezlik zararı ve tedavi gideri hesaplanırken, hesaplanan rakamlardan kusur tenzili yapılmaması gerekirken; toplam maddi zarar üzerinden %25 kusur tenzili yapılarak (karşı kamyonun %75 kusuruna göre) hasarlandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemece; hatalı aktüer raporuna göre karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

4-Somut olayda Mahkemece maddi ve manevi tazminat talebi davalı ... yönünden red edilmiş, diğer davalı yönünden ise maddi tazminat talebinin tam kabulüne, manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Ancak kendini vekille temsil eden davalı ve davacı taraf lehine maddi ve manevi tazminat ayrımı yapılmaksızın tek vekalet ücretine hükmedilmiştir. Kendini vekil ile temsil ettiren davalı ve davacı taraf lehine, maddi ve manevi tazminat için ayrı ayrı, kabul ve red oranları gözetilerek avukatlık ücret tarifesine göre vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken böyle bir ayrım yapılmaksızın hatalı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan; aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davası tümden red edilen davalı ... lehine davacılar aleyhine hükmedilen maddi ve manevi tazminat için toplam 15.723, 40 TL olarak, fazla red vekalet ücretine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2,3 ve 4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine 22.06.2017 oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18660, Karar No: 2014/2755, Tarih: 12.02.2014

**19. Hukuk Dairesi         2013/18660 E.  ,  2014/2755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 20/09/2013

NUMARASI : 2013/795-2013/796

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı şirketin balık üretimi ve satışı yapan müvekkili firmaya balık yemi satan bir firma olduğunu, müvekkili şirketin 2008-2012 yılları arasında yetkili müdürü olan davalı B.. Ö.. ile birlikte davalı şirketin birlikte gerçekleştirdiği yolsuz işlemleri ile müvekkili şirketin sahip olduğu tüm malvarlığını kaybettiğini, davalı şirketin müvekkili şirketten mevcut alacaklarını gerçek dışı faturalarla ve ve işlemlerle çok yüksek meblağlara çekerek şirket müdürü olan diğer davalının da bu işlemlerin hepsine göz yummak suretiyle müvekkili şirketin bir borç batağına saplanmasına neden olduğunu, Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde davalı şirket müdürü tarafından açılan iflas davasında Mahkemenin 2011/594 E.-2013/15 K.sy. kararı ile iflas kararının tüm sonuçları ile birlikte ortadan kaldırıldığını ve müvekkili şirketin iflas durumuna son verildiğini, müvekkilinin Yunan ortağına ait şahsi çeklerinin ciro edilerek teminat amacıyla davalı şirkete verildiğini ve müvekkilinin davalıya olan borcu karşılığında 11.11.2008 tarihli 5 adet fatura ile birlikte toplam 2.489.229,29 TL. bedelli balık satışı gerçekleştirildiği halde davalının teminat amacıyla aldığı çekleri iade etmediğini, ayrıca davalı şirket müdürü tarafından müvekkiline ait gerçek değeri 60.000.000 TL. Olan iki adet üretim lisans projelerinin de tüm demirbaşlar ile birlikte iki ayrı sözleşme ile davalı firmaya çok cüzi bir rakam olan 443.975 TL. Karşılığında devredildiğini, ileri sürerek şimdilik müvekkilinin 10.000 TL. borçlu olmadığının tespitine, fazla tahsilatın iadesine, müvekkilinin uğradığı zararın şimdilik 10.000 TL.'lik kısmı ile 10.000 TL. mahrum kalınan kar kaybının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili şirketin yerleşim yeri Samsun'da bulunduğundan Samsun mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetki ilk itirazında bulunmuş, HMK'nın 109. maddesi gereği kısmi dava açılamayacağını, davacının dilekçesine konu iddiaların ceza davası konusu olduğunu, davacı şirketin müvekkili şirketten alacaklı olmayıp halen borçlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili ise davaya cevap süresinin uzatılmasını talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili şirketin yerleşim yeri Samsun'da bulunduğundan Samsun mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetki ilk itirazında bulunmuş, HMK'nın 109. maddesi gereği kısmi dava açılamayacağını, davacının dilekçesine konu iddiaların ceza davası konusu olduğunu, davacı şirketin müvekkili şirketten alacaklı olmayıp halen borçlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili ise davaya cevap süresinin uzatılmasını talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılamaya, toplanan delillere göre dava tarihi itibariyle HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca davalı şirketin yerleşim yeri adresinin Samsun olduğu, davalı şirketin HMK'nın 19/2. maddesi uyarınca usulüne uygun olan yetki ilk itirazının kabulü gerektiği gerekçesiyle davalı şirket vekilinin yasal süresinde ileri sürdüğü yetki ilk itirazının kabulü ile dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, kararın kesinleşmesine müteakip ve talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Samsun Asliye Ticaret mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK hükümlerine göre yazılı yargılama usulünde ilk derece yargılaması beş aşamadan oluşmaktadır. Bunlar, davanın açılması ve karşılıklı dilekçelerin verilmesi, ön inceleme, tahkikat, tahkikatın sona ermesi ve sözlü yargılama ve hükümdür.

Davanın açılması üzerine dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra ön inceleme yapılır.

Ön incelemede öncelikle dava şartları (HMK md. 114-115) ve ilk itirazlar incelenir. (HMK md. 116-117). Dava şartları mevcutsa ve ilk itirazlar yerinde değilse iddia ve savunma içinden tarafların uyuşmazlık noktalarının neler olduğu belirlenir.

Taraflar ön inceleme duruşmasında sulhe teşvik edilir. Ön inceleme duruşmasından sonra mahkemece hak düşürücü süreler ve zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’iler incelenerek karara bağlanır. (HMK m. 142)

Mahkeme ön inceleme aşamasından sonra tahkikat işlemine gerek olmaması halinde nihai bir karar verebilir. (HMK m. 138-142). Ancak mahkemenin ön inceleme aşamasında nihai karar verebilmesi için dava şartlarından birinin bulunmaması, ilk itirazların yerinde olması, hak düşürücü sürenin geçmiş olması veya zamanaşımı def’inin dinlenebilir olması gerekir. Mahkemece bu nedenler dışında işin esasına girilerek delillerin değerlendirilmesi sonucu bir karar verilecekse (HMK’nun 143 vd. maddeleri uyarınca tahkikat aşamasına geçilmeli ve özellikle HMK’nun 147. maddesi uyarınca taraflar tahkikat için duruşmaya davet edilmelidir.

Somut olayda yazılı yargılama usulüne tabi iş bu davada davalı vekilinin yetki ilk itirazını havi cevap dilekçesi davacıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden karar verilmiş olması davacının savunma hakkının ve hukuki dinlenilme hakkının (HMK'nın 27.md.) 2. fıkrasında yer verilen açıklama yapma ve ispat hakkının ihlali ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir. Kaldı ki davalı B.. Ö.. yönünden de 1 ay süre ile 17.09.2013 tarihinde cevap süresi uzatım kararı verildiği halde adı geçen davalının cevap dilekçesinin sunulmasını beklemeden 20.09.2013 tarihinde temyize konu yetkisizlik kararının verilmesi de usul ve yasaya aykırıdır. O halde yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan yazılı yargılama usulünün 5 aşamasından olan taraflarca karşılıklı dilekçelerin verilmesi aşaması tamamlanmadan yazılı şekilde yetki ilk itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 12.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.