muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3010, Karar No: 2025/3202, Tarih: 10.06.2025

**3. Hukuk Dairesi         2024/3010 E.  ,  2025/3202 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi

SAYISI : 2022/333 E., 2024/21 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; 17.04.2012 tarihinde, davalı ...Ş. den satın aldıkları, diğer davalı ... şirketinin ihracatçısı olduğu LCD TV 'de çıkan yangın sonucunda 3 yaşında olan küçük ... yaralandığını, altı ay yoğun bakımda tedavisinin yapıldığını, elini kullanamadığını, vücüdunda yanıktan dolayı sabit iz olduğunu ileri sürerek; şimdilik tedavi giderleri için 1.000,00 TL, çalışma gücünün azalması veya kaybedilmesi için 1.000,00 TL, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar için 1.000,00 TL olmak üzere şimdilik 3.000,00 TL maddi, küçük ... yönünden 250.000,00 TL, annesi, babası ve kardeşi için ayrı ayrı olmak üzere 50.000,00'er TL manevi zarar olmak üzere toplam 400.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Paz. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; malın ayıplı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili; husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ceza yargılamasında yer alan bilirkişi raporları, diğer belge ve delillere göre yangının televizyondan kaynaklanmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.12.2020 tarihli kararıyla; yangının meydana geldiği tarihten itibaren aldırılan toplam yedi adet bilirkişi raporunun yangının çıkış şekline ilişkin kesin bir kanaat içermediği, yangının davalı mağazadan fatura karşılığında satın alınan ve diğer davalı şirketin de dağıtıcılığını yaptığı LCD TV'nin imalatından kaynaklı olarak çıktığının ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.03.2022 tarihli kararıyla; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 07.03.2022 tarihli kararıyla; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1.Dairece verilen 26.05.2022 tarihli ilamla; yangının çıkmasına neden olan faktörün tespiti hususunda bilirkişilerce farklı görüşler sunulduğu ancak çelişkinin giderilmediği, mevcut deliller ile yangının çıkış nedeninin LCD TV'den kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilemediği, dosyanın, daha önceki aşamaları ile ceza davasının aşamalarında görev alan bilirkişiler dışında, teknik üniversitelerin elektrik elektronik ve elektrik mühendisliği bölümü öğretim üyelerinden oluşturulacak alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmesi, öncelikle yangının çıkış nedeninin dosyadaki tanık beyanları, ceza dosyası, önceki bilirkişi raporları ve diğer tüm veriler yeniden irdelenmek suretiyle her türlü kuşkudan uzak şekilde belirlenmesi, tarafların yangının meydana gelmesinde kusurlarının bulunup bulunmadığı ve sorumluluk durumlarının net bir şekilde belirlenmesi suretiyle sonucuna uygun hüküm tesis yoluna gidilmesi gerekirken, birbiriyle çelişen bilirkişi raporlarından bir tanesi esas alınmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

2.Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyanın Yargıtay ilamında belirtilen sıfatları haiz bilirkişilerden oluşan yeni bir heyete tevdii edildiği, heyet tarafından düzenlenen raporda, davalılara atfı kabil kusur verilemeyeceği ve yangından sorumlu tutulamayacaklarının tespit edildiği, davalıların davaya konu olay nedeniyle kusurlarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

VI. TEMYİZ :

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı birçok tespiti içermesi nedeniyle hükme esas alınamayacağını, elektrik tesisatının standartlara uygun olmadığı değerlendirmesinin dayanaktan yoksun olduğunu, olay yeri inceleme raporunda yer alan tespitlerin elektrik tesisatının ilgili standartlara uygun olduğunu kanıtlar nitelikte olduğunu, ayrıca dosyaya sunulan teknik raporda da yangının evdeki elektrik tesisatından kaynaklı olmadığının belirtildiğini, yangının televizyonun iç ünitesinde başladığını, raporlar arısındaki çelişkinin giderilmediğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satın alınan televizyonun ayıplı olmasından kaynaklanan yangın nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, satın alınan televizyonun ayıplı olmasından kaynaklanan yangın nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece uyulan bozma ilamında belirtilen hukuki esaslar gereğince inceleme ve araştırma yapıldığı, bozma ilamından sonra alınan bilirkişi raporunda meydana gelen olayda davalıların kusurunun bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmakla, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

10.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/11221, Karar No: 2014/10647, Tarih: 30.06.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/11221 E.  ,  2014/10647 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... aralarındaki itirazın iptali davasına dair Manavgat Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 02.11.2011 günlü ve 2011/301 E.- 2011/1089 K. sayılı hükmün Onanması hakkında dairece verilen 11.03.2014 günlü ve 2014/2429 E.- 2014/3773 K. sayılı ilama karşı davalı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkili kurumun abonesi olan davalının 1998/6 dönemine ait tahakkuk etmiş borcunu ödemediği gibi bu amaçla başlatılan takibe de haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek; takibe vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; davanın kabulüne, takibin 1.900,81 TL asıl alacak, 10.323,89 TL gecikme faizi ve 1.858,30 TL KDV olak üzere toplam 14.083 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istem ile icra inkar tazminatı isteminin reddine dair verilen hüküm, davalının temyiz talebi üzerine Dairemizin 11.03.2014 günlü ve 2014/2429 E. 2014/3773 K. sayılı ilamı ile onanmış, davalı bu defa karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair karar düzeltme itirazları yerinde değildir.

Davacı, davalının tüketim bedelini ödememesi nedeniyle 6183 sayılı yasa uyarınca gecikme zammı ve KDV isteminde bulunmuştur. Ne var ki, taraflar arasında düzenlenen 08.03.1990 tarihli abonelik sözleşmesinde; ödemelerin zamanında yapılmaması halinde 6183 sayılı yasa gereğince gecikme zammı istenebileceğine dair bir kararlaştırma bulunmamaktadır. Öte yandan, takibe ve davaya konu alacak 6183 sayılı kanuna tabi bir alacak olmadığı gibi sonradan yürürlüğe giren yönetmelik ile sözleşme koşulları ağırlaştırılamaz.

O halde, mahkemece; davacının gecikme zammı talep edemeyeceği, ancak, çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince yasal faiz isteyebileceği gözetilerek, bilirkişiden bu yönde ek rapor alınması ve ulaşılacak sonuca uygun hüküm tesis edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Ne var ki, mahkeme kararının açıklanan bu gerekçe ile bozulması gerekirken zuhulen onandığı anlaşılmakla; davalı tarafın bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 1.03.2014 günlü ve 2014/2429 E. 2014/3773 K. sayılı onama kararının kaldırılarak hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarının istek halinde davalıya iadesine, 30.06.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7951, Karar No: 2022/12913, Tarih: 24.05.2022

**4. Ceza Dairesi         2022/7951 E.  ,  2022/12913 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 30/11/2020 tarihli ve 2020/168654 soruşturma, 2020/90285 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine dair merci ... 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07/01/2021 tarihli ve 2021/38 değişik ... sayılı kararının kanun yararına bozulmasının Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü tarafından talep edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 15/04/2022 tarih ve 2022/26917 sayılı istemleri ile Dairemize gelmekle dosya incelendi.

İstem yazısında; "5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 73. maddesinde yer alan "(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz." şeklindeki ve 131. maddesinde yer alan "(1) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç; hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, mağdurun şikayetine bağlıdır." şeklindeki düzenlemeler ile,

Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15/03/2021 tarihli ve 2021/1361 esas, 2021/9218 karar sayılı ilâmında yer alan, "... müştekinin şikayeti üzerine başlatılan soruşturmada, söz konusu sosyal medya hesabı ile ilgili açık kaynak araştırması yaptırılması, şüphelilerin kimlik bilgilerinin kolluk marifeti ile tespitinin sağlanması, tespiti durumunda savunmalarının alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken etkin soruşturma yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi...hukuka aykırı bulunduğundan kanun yararına bozma talebinin kabulüne..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ... ... hakkında facebook isimli sosyal paylaşım sitesinde, şüpheli ... isimli facebook kullanıcısı tarafından ''Alayı o Rus bu çocuğu" şeklindeki yorum dolayısıyla şikayetçi olunması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda müşteki vekilinin iddiasına konu hakaret eyleminin 6 aylık şikayet süresine tabi olduğu, eylemin gerçekleştiği tarih ile şikayet tarihi arasında 6 aylık sürenin dolduğu, şikayetin yasal süresi içerisinde yapılmadığından bahisle şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

Şüpheli tarafından sosyal medya paylaşımının şikayet tarihi olan 11/11/2020'dan 7 ay önce yapıldığı, paylaşımın yapıldığı günün belirlenemediği, müşteki vekilinin anılan paylaşımın 27/10/2020 tarihinde öğrenildiğini şikayet dilekçesinde beyan ettiği, şikayetin ise 11/11/2020 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla, hakaret eylemine ilişkin paylaşımın 27/10/2020 tarihinden önce öğrenildiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı gibi şikayet üzerine açık kaynak araştırması yaptırılması, şüphelinin kimlik bilgilerinin kolluk marifeti ile tespitinin sağlanması, tespiti durumunda savunmasının alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken ayrıca şikâyetin süresinde yapıldığı gözetilmeden, itirazın bu yönlerden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme;

TCK'nın 73. maddesinde, "(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

(2) Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar." hükümlerine yer verilmiş,

5271 sayılı CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasında ise, "...Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma ya da kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir." hükümleri düzenlenmiştir.

İncelenen dosyada; şüpheliye isnat edilen hakaret suçu, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlardandır. Dolayısıyla bu suçtan kamu davası açılabilmesi için yetkili kişinin altı aylık şikayet süresi içerisinde merciine şikayette bulunması gerekmektedir.

Somut olayda; müşteki vekilinin, şikayet dilekçesine eklediği sosyal paylaşım sitesinde yer alan hakaret içeren yazıya ilişkin ekran görüntüsünün sol alt kısmında yazan 27/10/2020 tarihinden daha önce eylemin öğrenildiğine dair bir delilin bulunmaması karşısında, hakaret içeren yazının çıktısının alındığı tarih olan 27/10/2020 tarihinde fiilin öğrenildiğinin kabul edilmesinin gerekmesi karşısında; şikayetin süresinde yapıldığı gözetilmeden, şikayet hakkının süresinin geçtiğinden bahisle şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ve bu karara yapılan itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- ... 6. Sulh Ceza Hakimliği'nin 07/01/2021 tarihli ve 2021/38 değişik ... sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2-Aynı Kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığı'na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 24/05/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14648, Karar No: 2015/6779, Tarih: 09.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/14648 E.  ,  2015/6779 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, gözaltında veya tutuklulukta geçen sürelerin 5510 sayılı Yasanın geçici 36’ıncı maddesi uyarınca borçlanabileceğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu davada, davacı, 17.11.1980-04.02.1991 tarihleri arasındaki dönemde gözaltında ve tutuklulukta geçen süreleri 5510 sayılı Yasanın geçici 36’ıncı maddesi uyarınca borçlanabileceğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptalini istemiş, mahkemece; davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilmediği, mahkumiyet kararı verildiği, zaman aşımı nedeniyle davanın ortadan kaldırıldığı, talebin kabulü için yasanın aradığı şartların bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; ... 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 09.09.2009 tarih, 2009/61 Esas ve 2009/325 no’lu kararı ile, davacı ...'ın, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının tamamını veya bir kısmını tağyir, tedbil ve ilgaya teşebbüs suçundan 765 sayılı TCK'nın 146/1. maddesi uyarınca mahkumiyetine karar verildiği, temyiz safhasında Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 27.01.2011 tarih, 2010/1639 esas ve 2011/467 karar sayılı ilamı ile davacı hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına karar verildiği, davacının iş bu ceza davası kapsamında, 17.11.1980-31.07.1991 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı anlaşılmaktadır.

Davacının, 25.05.2011 tarihli dilekçeyle tutuklulukta ve gözaltında geçen sürelerini borçlanma talebiyle Kuruma başvurduğu, Kurumun bila tarih ve 11081288 sayılı cevabi yazısıyla, 5510 sayılı Kanunun geçici 36’ıncı maddesi gereğince 1402 sayılı Kanun kapsamında mahkumiyetle sonuçlanmayan 17.11.1980-19.07.1987 tarihleri arasında tutuklulukta/gözaltında geçen 2400 günün karşılığı 20.400 TL borç tutarının Hazineden tahsil edilmek suretiyle borçlanma işleminin sonuçlandırıldığını bildirdiği, bilahare, davalı Kurumun 20.06.2012 tarihli yazısı ile, davadan beraat etmediği tespit edildiğinden borçlanma işleminin iptal edildiğini bildirdiği görülmüştür.

Davanın yasal dayanağını teşkil eden ve Resmi Gazetenin 25.2.2011 tarihli, 27857 (1.mükerrer) sayısında yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli, 6111 sayılı Kanunun 52.maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen Geçici 36.maddesinin birinci fıkrasında, "13.05.1971 tarihli ve 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu uyarınca kurulan Sıkıyönetim Mahkemelerinin görev alanına giren suçlar nedeniyle yakalanan veya tutuklananlardan, ... Silahlı Kuvvetlerinin yönetime el koyduğu 12 Eylül 1980 tarihinden itibaren haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlarına karar verilenlerin, gözaltında veya tutuklukta geçen süreleri için kendilerinin yada hak sahiplerinin bu durumlarını belgeleyerek bu maddenin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde talepte bulunması kaydıyla; gözaltında veya tutuklulukta geçen süreleri, talep tarihinde 82.maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının %32'si üzerinden hesaplanacak primlerinin, bu durumlarından dolayı dava açıp tazminat alanların borcun tebliğ tarihinden itibaren 6 ay içerisinde kendilerince veya hak sahiplerince, tazminat almamış olanların ise Hazinece ödenmesi suretiyle borçlandırılır. Bu şekilde borçlanılan süreler Kanunun 4.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilir. Ancak, sigortalılık başlangıç tarihinden önceki borçlanılan süreler sigortalılık başlangıç tarihini geriye götürmez" hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu Yasaya göre; borçlanma başvurusu süresi 25.08.2011 tarihinde sona ermektedir.

Her ne kadar, anılan Yasada "bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde talepte bulunması kaydıyla" ibaresine yer verilmişse de; bu düzenleme Anayasa Mahkemesinin 29/01/2014 tarih 2013/126 esas 2014/17 karar sayılı, 09.05.2014 tarih ve 28995 sayılı R.G.de yayımlanan kararıyla iptal edilmiştir.

Görüldüğü üzere, 13.02.2011 gün ve 6111 sayılı Yasanın 52’inci maddesiyle 5510 sayılı Yasaya eklenen geçici 36’ıncı madde hükmü uyarınca, 1402 sayılı Sıkıyönetim Yasası uyarınca kurulan sıkıyönetim mahkemelerinin görev alanına giren suçlar nedeniyle yakalanan veya tutuklananlardan, ... Silahlı Kuvvetlerinin yönetime el koyduğu 12.09.1980 tarihinden itibaren “hakkında kovuşturmaya yer olmadığına” veya “beraatına” karar verilen kişilerin, gözaltında veya tutuklulukta geçen süreleri, kendileri veya hak sahiplerince belgeleyerek Kuruma başvurmaları halinde anılan madde kapsamında borçlanma imkanı sağlanmıştır.

Anılan hüküm uyarınca, gözaltında veya tutuklulukta geçirilen sürelerin borçlanılabilmesi için ''hakkında kovuşturmaya yer olmadığına” veya “beraatına” karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, ceza yargılamasındaki amaç, maddi gerçeğe ulaşmaktır. Fakat, ceza yargılamasında maddi gerçek ne pahasına olursa olsun araştırılmamakta, bu faaliyetin yargılama kurallarına uygun olarak insan hakları ihlal edilmeksizin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda ceza yargılamasında maddi gerçeğin

Anılan hüküm uyarınca, gözaltında veya tutuklulukta geçirilen sürelerin borçlanılabilmesi için ''hakkında kovuşturmaya yer olmadığına” veya “beraatına” karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, ceza yargılamasındaki amaç, maddi gerçeğe ulaşmaktır. Fakat, ceza yargılamasında maddi gerçek ne pahasına olursa olsun araştırılmamakta, bu faaliyetin yargılama kurallarına uygun olarak insan hakları ihlal edilmeksizin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda ceza yargılamasında maddi gerçeğin

araştırılması, sanık hakları olarak da nitelendirilen bir takım ilkelerle sınırlandırılmış olup, sanığa verilen kanunların tanıdığı hak ve yetkilerin gereği gibi kullanılabildiği bir süreç sonunda ulaşılan gerçeğe değer verilmektedir.

Sanık haklarından birisi olan suçsuzluk karinesi, bir suçtan dolayı kovuşturulan kişinin, suçluluğu mahkeme kararıyla sabit olmadıkça suçlu olarak kabul edilmemesini ifade eder. Bazen suçsuzluk karinesi, bazen de masumluk karinesi olarak isimlendirilen bu kavram; 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 11/1. maddesinde, "Kendisine bir suç yüklenen herkes, savunması için gerekli olan tüm güvencelerin tanındığı açık bir yargılama sonunda, yasaya göre suçlu olduğu saptanmadıkça, suçsuz sayılır." ve 1950 tarihli İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin (İHAS) 6/2. maddesinde, "Bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır." düzenlemelerinde yer edinmiştir. Türkiye, 1948 tarihli Bildirge ve 1950 tarihli Sözleşme’ye taraftır. Suçsuzluk karinesi, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda açıkça düzenlenmemiş ise de, 1982 Anayasası’nın 38/4. maddesinde, “Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz” şeklinde, yasama, yargı ve yürütmeyi bağlayan ilke olarak mevzuatımızdaki yerini almıştır.

Karine, hukuk dilinde bilinenden bilinmeyeni çıkarmaya yarayan hukuki istidlallere (Bir konuda kanıtlara dayanarak sonuç çıkarma) verilen isimdir. Başka bir deyişle karine, bir hüküm vermek için “tecrübe kuralı ile karşılaştırma” denilen faaliyetin daha önceden benzer olaylar dolayısıyla yapılması ve gelecekteki bütün olaylarda uygulanacak mücerret sonucun önceden çıkarılmasıdır. Karine, vicdani kanaate ulaşmada veya ispat işleminde başvurulan bir durumdur. Suçsuzluk karinesinde ise, böyle gerçeğe uygun ya da sabit olduğu kabul edilen bir olaydan başka bir olayın varlığı sonucuna ulaşılması söz konusu değildir. Suçsuzluk karinesi, kişinin suçsuz olduğu varsayımı ile hareket edilmesini gerektiren temel bir haktır. Suçsuzluk karinesi, geleneksel bir hukuk ilkesi olmasının dışında, hukuk devleti anlayışının doğal bir sonucu olarak da kabul edilmektedir. Karinenin, insan haklarına saygı prensibi çerçevesinde içeriği belirlenmeli ve sınırı çizilmelidir. Suçsuzluk karinesi, manevi sorumluluk esasına dayanan maddi ceza hukukunun sonucu olarak değerlendirilmelidir. İnsana saygı düşüncesinden kaynaklanan suçsuzluk karinesinin hukuki niteliği, suçlu sayılmamanın diğer anlamı olarak masum sayılma kabul edilmelidir.