muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/8001, Karar No: 2012/10460, Tarih: 02.10.2012

Tasarrufun iptali davaları basit yargılama usulüne tabi olup, yetki itirazı ilk oturuma kadar, en geç ilk oturumda esasa girilmeden önce yazılı veya sözlü olarak ileri sürülebilir. Yetki itirazında yetkili mahkemenin açıkça, tek ve doğru olarak gösterilmesi zorunludur (HUMK md. 23; HMK md 19). Aksi halde mahkeme, gerçek yetkili mahkemenin neresi olduğunu araştırmadan yetki itirazının reddi yönünde karar vermelidir.

Somut olayda, mahkemece davalıların yerleşim yerlerinin Tokat İli Zile İlçesi olduğunun anlaşılması gerekçesiyle dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Şöyle ki, davacı alacaklı T.Vakıflar Bankası T.A.O.'nun icra takibine konu ettiği ve borçlu ... tarafından imzalanan alacağın dayanağı kredi sözleşmesinde Samsun mahkemelerinin yetkisi kabul edilmiştir. Bu durumda davacı davasını yetkili mahkemede açmış olduğundan mahkemece davanın esasına girilerek tarafların delillerinin toplanması ondan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme sonucu yazılı olduğu üzere yetkisizlik kararı verilmesi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 3.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9843, Karar No: 2013/6557, Tarih: 09.05.2013

**17. Hukuk Dairesi         2012/9843 E.  ,  2013/6557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalılar .. Su Ürünleri Yem Tarım Gıda İhr. İth. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili davalı ... Su Ürünleri Yem Tarım Gıda İhr. İth. San. Ve Tic. Ltd. Şti.nin müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcuna yetecek haczi kabil malının bulunmadığını ancak alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile kendisine ait taşınmazı davalı ...'ya sattığını öne sürerek yapılan tasarrufun iptalini talep etmiş, yargılama sırasında taşınmazı satın alan ... davaya dahil edilmiştir.

Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece davalı ...'in kötüniyetinin kanıtlanamaması nedeniyle hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise davalı ...'in borçlu davalının durumunu bilmesi ve düşük bedelle satış yapılması nedeniyle davalı ...'nın 18.993.82 TL. İle sorumlu tutulmasına karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalılar ... Su Ürünleri Yem Tarım Gıda İhr. İth. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

1)Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, 4. kişi konumundaki davalı ...'in kötüniyetli olduğunun kanıtlanamamasına ve kararda yazılı diğer gerekçelere göre davalılar ... Ltd. Şti'nin ve ...'nın tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2)Zirai bilirkişi tarafından verilen ve mahkemece hükme esas alınan rapor hükme esas alınacak yeterlilikte olmadığı gibi rapora karşı davacı tarafın yaptığı itirazlar da değerlendirilmemiş, taşınmaz üzerinde bulunan su kaynağı nedeniyle balık çiftliği olarak kullanılan arazi niteliğinde olması nedeniyle bu hususta değerlendirme yapabilecek uzman bilirkişi görüşü de alınmamıştır. Bu durumda mahkemece Ziraat Mühendisi ve Su Ürünleri alanında uzman bir bilirkişi ve gerektiğinde emlak uzmanı kişilerden oluşacak bilirkişi heyeti ile yerinde keşif yapılarak taşınmazın davalı ... tarafından elden çıkarıldığı tarihteki gerçek değerinin belirlenmesi, ondan sonra toplanan ve toplanacak tüm delillerin birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ : Yukarda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... Su Ürünleri Yem Tarım Gıda İhr. İth. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve ...'nın tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, aşağıda dökümü yazılı 745,41 TL kalan harcın temyiz eden davalı ... Su Ürün. Yem. Tarım ve Gıda İhr. İth. San ve Tic. Ltd Şti ve ...'dan alınmasına 9.5.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5550, Karar No: 2014/20259, Tarih: 26.11.2014

**11. Ceza Dairesi         2014/5550 E.  ,  2014/20259 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/299359

MAHKEMESİ : Afşin Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17/09/2007

NUMARASI : 2007/10 (E) ve 2007/308 (K)

SUÇ : Mühür

UYAP kanalı ile mernis üzerinden alınan güncellenmiş nüfus kayıt örneğine göre; sanığın, hükümden sonra 03.12.2012 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından 5237 sayılı TCK'nun 64. maddesi uyarınca kamu davasının düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 26.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19180, Karar No: 2014/26548, Tarih: 12.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/19180 E.  ,  2014/26548 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Manisa 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 17.06.2014

No : 2014/44-2014/320

Dava, 3201 sayılı Yasa uyarınca tespit istemine ilişkindir.

Hükmün, temyiz edilmesi üzerine, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312. maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 91 ila 94. maddelerinde) düzenlenmiştir.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz temyiz Dairesince görüşülmeyen bir karar, usul hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Hakim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olduğundan, hakim karar verdikten sonra dahi belgelendirilen feragat üzerine davanın bu nedenle reddine karar verebilir ise de, Yargıtay uygulamalarında (örneğin Hukuk Genel Kurulunun 21.10.1981 gün 1981/2-551, 1981/683 ve 2.6.1982 günlü 1982/376-547 sayılı kararları ile 11.4.1940 gün ve 1939/15-1940/70 sayılı tevhidi içtihat kararının gerekçesinden esinlenen uygulama) hüküm temyiz edildikten sonra vaki feragat üzerine mahkemece kendiliğinden bir karar verilmeyerek Yargıtay'ın bu konuda (feragat konusunda) mahkemece bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına dair verilecek kararından sonra ancak dosyayı ele alabilir ve feragate dayanarak davayı reddedebilir.

Bu itibarla; somut olayda davadan feragat edildiği açıkça ve koşulsuz olarak bildirdiğinden, hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15993, Karar No: 2014/19530, Tarih: 26.06.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/15993 E.  ,  2014/19530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ücreti, hafta tatili, ikramiye ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, tır şoförü olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haklı neden olmaksızın işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile izin, fazla çalışma, hafta tatili, ikramiye alacağı ve genel tatil alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacı ve iki arkadaşının işyerinde alkol alması sebebi ile iş sözlemesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece işyerine sarhoş olarak gelmenin ve işyerinde alkol almanın yasak olduğu, ancak olay tarihinde yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 84. maddesine göre işyerinin eklentilerinde alkol alma konusunun işverenin yetkisinde olduğu, olay tarihinde davacının yoldan geldiği ve evi köprünün karşı tarafında olduğu için işyerinin garajında kaldığı, istirahat saatinde yemekle birlikte alkol aldığı, işyerinin eklentisi olan garajda alkol alınmayacağına dair davacıya yapılmış bildirimi bulunmadığı, tanık beyanlarına göre daha önce bu duruma izin verildiği, bu nedenle feshin haklı nedene dayanmadığı, gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatının reddine, bir kısım alacakların varlığı sebebi ile kabulüne, KTK ile belirlenen günlük araç kullanma süresinin davacı tarafından toplam 3385 dakika ihlal edildiği, davacının tek başına araç kullanması nedeniyle çalışma saatlerini kendisinin ayarlaması gerekmesi, işverenin bu konuda talimat veremeyeceği, araçla sefere gidiş geliş süresinin tümünün fiili çalışma olarak değerlendirilemeyeceği, yine sefer başına ayrıca prim alması karşısında fazla mesai ücreti talep edemeyeceği, takograf kayıtlarına göre çalışması bulunmadığından hafta tatili, genel tatil alacaklarının reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı temyizi yönünden;

Taraflar arasında, iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Temyiz:

Kararı davacı ve davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı temyizi yönünden;

Taraflar arasında, iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda davacı ve arkadaşının dilovasındakı tır garajında yemekle birilkte alkol almalarının tespit edilmesi üzerine iş sözleşmesi tazminatsız feshedilmiştir. 4857 sayılı Kanun'un 84. maddesine göre işyerine sarhoş veya uyuşturucu madde almış olarak gelmek ve işyerinde alkollü içki veya uyuşturucu madde kullanmanın yasaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise işverenin işyeri eklentilerinden sayılan kısımlarda, ne gibi hallerde, hangi zamanda ve hangi şartlarla alkollü içki içilebileceğini belirleme yetkisine sahip olduğu belirtilmiştir. Davacı savunmasında arkadaşı ile birlikte istirahat halinde iken alkol aldığını ikrar etmiştir. Davalının gerçekleştirdiği feshin haklı nedene dayandığı sabittir. Saptanan bu durum karşısında kıdem ve ihbar tazminatının reddi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacı temyizi yönünden;

Taraflar arasında, fazla çalışma yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda; tır şoförü olarak çalışan davacının takograf kayıtları teknik bilirkişi tarafından çözümlenmiş, davacının işten ayrıldığı tarihe kadar toplam 3385 saat yasal çalışma süresini aştığı tespit edilmiştir. Hesap bilirkişisi teknik bilirkişi tarafından düzenlenen rapordaki tespitleri dikkate alarak 2009-2011 yılları arası fazla çalışma ücretini hesaplamıştır. İşçinin yerine getirmekte olduğu işin niteliği gereği ve kanuni düzenlemelere göre kullanıldığı anlaşılan takograf kayıtlarının fazla çalışma alacağı değerlendirilirken dikkate alınması gerekir. Bu sebeple fazla çalışma alacağının kabulü yerine mahkemece yazılı gerekçe ile reddi isabetli olmamıştır.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 26.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/51104, Karar No: 2013/8844, Tarih: 13.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/51104 E.  ,  2013/8844 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı işyerinde 1986 yılından itibaren çalışmaya başladığını, 1992'de çıktığını, 1996'da tekrar işyerine döndüğünü, o tarihten 30.03.2009 tarihine kadar davalı işyerinde yolcu koltuğu bölümünde çalıştığını, işverenin müvekkilinin 2006 yılından itibaren olan fazla mesai ücretlerini ödemediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 895,00 TL fazla mesai ücretinin işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş akdinin 31.03.2009 tarihinde sona erdirildiğini, davacının talep ettiği tüm fazla mesai alacaklarının kendisine ödendiğini, davacının bir kısım bordrolarda imzasının bulunmamasının bordroları almamasından kaynaklandığını, ancak bordrolardaki tahakkukların davacının hesabına ödendiğini, bunun banka kayıtları ile sabit olduğunu, imza ile teyit edilen bordrolardaki fazla mesailerin daha sonra daha fazla olduğunun iddia edilemeyeceğini belirterek, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı yasal süresi içinde temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işveren tarafından yapılan kısmi ödemenin işçinin hangi alacağına mahsup edileceği noktasında toplanmaktadır.

I. Normatif Dayanak

Uyuşmazlığın normatif dayanağı Borçlar Kanununun 84-86 maddeleridir. Borçlar Kanununun 84 üncü maddesinde “Borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise kısmen icra eylediği tediyeyi resülmale mahsup edebilir. Alacaklı alacağın bir kısmı için kefalet, rehin veya sair teminat almış ise borçlu kısmen icra eylediği tediyeyi temin edilen veya teminatı daha iyi olan kısma mahsup etmek hakkını haiz değildir” kuralına yer verilmiş; 85 inci maddesinde “birden fazla borçları bulunan borçlu, borçları ödemek zamanında bu

borçlardan hangisini tediye etmek istediğini alacaklıya beyan etmek hakkını haizdir. Borçlu beyanatta bulunmadığı surette vukubulan tediye kendisi tarafından derhal itiraz edilmiş olmadıkça alacaklının makbuzda irae ettiği borca mahsup edilmiş olur” hükmü öngörülmüş, 86 ncı maddede ise “kanunen muteber bir beyan vaki olmadığı yahut makbuzda bir güna mahsup gösterilmediği takdirde, tediye muaccel olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçlar muaccel ise tediye, borçlu aleyhinde birinci olarak takip edilen borca mahsup edilir. Takibat vaki olmamış ise tediye, vadesi iptida hulül etmiş olan borca mahsup edilir. Müteaddit borçların vadeleri aynı zamanda hulül etmiş ise mahsup mütenasiben vaki olur. Hiç bir borcun vadesi hulül etmemiş ise alacaklı için en az teminatı haiz olan borca mahsup edilir” kuralı düzenlenmiştir.

II. Genel Hükümler Yönünden Değerlendirme

Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen hükümleri öncelikle muacceliyet ve temerrüt kavramlarının açıklanmasını gerektirmektedir.

Muacceliyet, alacaklının borçludan borçlanılan edimi talep ve dava edebilme yetkisidir. Borç muaccel olmadan borçlu temerrüdü söz konusu olmaz.

Temerrüt, en kısa tanımıyla, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir. Kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer (BK. m. 101/1). Başka bir ifadeyle, temerrütten söz edilebilmesi için, öncelikle muaccel bir borcun ve alacaklının o borca yönelik ihtarının bulunması gerekir. Kural böyle olmakla birlikte, borçlunun temerrüde düşmesi için alacaklının ihtarının gerekmediği bazı durumlar da vardır: Örneğin, ifa gününün taraflarca birlikte kararlaştırıldığı (BK. m.101/2), borçlunun borcu ifa etmeyeceğini bildirmiş olduğu veya hal ya da durumundan bu sonuca varılabildiği (BK. m.107/1) durumlarda, temerrüdün gerçekleşmesi için alacaklının ihtarına gerek yoktur.

Tek bir borç ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda, borçlu para borcunun faiz ve masraflarını ödemede temerrüde düşmemişse yaptığı kısmi ödemeyi anapara borcuna mahsup etme hakkına sahiptir. Ancak, para borcunun bir kısmı için kefalet, rehin veya benzeri bir teminat verilmişse, yapılan kısmi ödemenin teminatlı olan borca mahsubu istenemez. Bu durumda, kısmi ödemenin teminatsız olan ya da teminatı daha az olan borca mahsubu gerekir. Borçlu, faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 27.9.2000 tarih ve 2000/12-1148 esas, 2000/1193 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması irade açıklamasıdır.

Birden fazla borcu bulunan borçlunun yaptığı ödeme, ifa zamanında beyan ettiği borca mahsup edilir. Borlu, ödeme sırasında, yapılan ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu beyan etmemiş veya alacaklının makbuzda belirttiği borca derhal itirazda bulunmamışsa makbuzda belirtilen borca mahsup edilmelidir.

Birden fazla para borcunun bulunduğu bir borç ilişkisinde, borçlunun, yapılan kısmi ödemenin hangi borç için mahsup edildiğini belirtmemesi, alacaklının da ödemenin hangi borca ilişkin olduğunu makbuzda göstermemesi durumunda, kısmi ödemenin hangi borca mahsup edileceği sorunu Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre çözümlenmelidir. Bu gibi durumlarda, kısmi ödeme öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılır. Ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse, ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilir. Muaccel olan borçlardan hiçbiri takibe verilmemişse kısmi ödeme ifa zamanı önce gelen borca mahsup edilmiş sayılır. Borçların ifa zamanları (vadeleri) aynı günde gelmişse yapılan kısmi ödeme borçların miktarlarıyla orantılı olarak mahsup edilir. Borçlardan hiçbirinin ifa zamanı gelmemişse, kısmi ödeme alacaklı için güvencesi en az olan borca mahsup edilmiş sayılır.

III. İşçi Alacakları Yönünden Değerlendirme

İş sözleşmesinden doğan para borçlarının kısmi ifasında, mahsubun ne şekilde yapılacağı ile ilgili 4857 sayılı İş Kanununda özel bir düzenleme bulunmadığından, Borçlar Kanununun yukarıda belirtilen genel hükümleri kapsamında sorun çözümlenmektedir. İşçinin işverenden bir alacağının, örneğin sadece kıdem tazminatı alacağının bulunduğu durumlarda, kısmi ödeme nedeniyle mahsup işlemi Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi çerçevesinde yapılacaktır. Dairemiz uygulamasına göre, temerrüde düşmüş olan işverenin yaptığı kısmi ödeme işçinin bu hususta beyanda bulunup bulunmadığına bakılmaksızın öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmelidir.

Borcun taksitle ödenmesi konusunda yapılan anlaşma aksi öngörülmemişse, kural olarak, işçinin faiz talebinden vazgeçtiğini kapsar. Ancak, bu sonuç işverenin taksit anlaşmasına uygun hareket etmesine bağlıdır. İşverenin taksitlerden birini zamanında ödememesi halinde, işçinin faizle ilgili feragati geçersiz hale gelir ve sadece ödenmeyen taksit için değil, tüm alacak için faiz talep hakkı doğacaktır. Bu durumda ödenmiş olan önceki taksitlerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubu gerekecektir. Kuşkusuz taksit sözleşmesinin işçinin serbest iradesi ile meydana gelmesi gerekir.

İşçinin birden fazla alacağının söz konusu olması halinde, yapılan kısmi ödemenin hangi alacağa ilişkin olduğu işveren tarafından ödeme sırasında belirtilmemiş ve işçi tarafından da bu husus makbuzda gösterilmemiş ise, mahsup işlemi Borçlar Kanununun 86 ncı maddesine göre yapılacaktır. İş Kanununda işçinin sözleşme ve kanundan doğan alacaklarının muacceliyet ve vade zamanları konusunda değişik hükümler öngörülmüştür.