muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3585, Karar No: 2024/14929, Tarih: 09.12.2024

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

3. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde, şüphelinin "..." olan isminin, ihbarnamede hatalı olarak "Taylan Tunçkaya" şeklinde yazıldığı belirlenerek yapılan incelemede; 5271 sayılı Kanun'un 173/1. maddesine göre, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yalnızca suçtan zarar görene itiraz hakkı tanındığı ve Antalya Barosu Başkanlığı'nın atılı suçlardan doğrudan zarar görmediği anlaşıldığından, şüpheli hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı itiraz hakkı bulunmayıp, itirazın sıfat yokluğu nedeniyle usûlden reddi yerine işin esasına girilerek reddine karar verilmiş ise de, ret kararı sonucu itibarıyla doğru bulunduğundan, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmemiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden üye ...'un karşı oyu ile KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy çokluğuyla REDDİNE,

Soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,09.12.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY:

Yasal Düzenleme:

Anayasamızın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrasında; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.”

Hak arama özgürlüğünün unsurlarını; "davacı olma", "davalı olma", "iddia ve savunmada bulunma" "meşru vasıta ve yollardan faydalanma" ve "yargı merciler önüne çıkma", ‘yasal yollara başvurma’ şeklinde saymak mümkündür.

CMK Madde 237

(1) Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler.

5271 sayılı CMK’nın 237 nci maddesinde, mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanların, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek davaya katılabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

5271 sayılı CMK’nın 237 nci maddesinde, mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanların, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek davaya katılabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Katılma, ceza muhakemesinde mağduru, suçtan zarar göreni ya da malen sorumlu olanları koruma araçlarından birisidir. Suçun işlenmesiyle mağdur olan ya da suçtan zarar görenlerin katılma hakkını kullanmaya veya kullanmaya devam etmeye zorlanamayacağı açıktır. Bu itibarla mağdur veya suçtan zarar gören kişi kamu davasına katılmak istemeyebilecektir.

5271 sayılı CMK’nın 237 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan; “Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler.” şeklindeki hüküm ile kamu davasına katılma hak ve yetkisi bulunanlar üç grup hâlinde belirtilmiştir. Bu düzenleme, 1412 sayılı CMUK’nın 365 inci maddesindeki; “Suçtan zarar gören herkes, soruşturmanın her aşamasında kamu davasına müdahale yolu ile katılabilir.” hükmü ile benzerlik göstermekte ise de yeni hükme, önceki kanunda yer almayan malen sorumlu ve dar anlamda suçtan zarar göreni ifade eden mağdur da eklenmek suretiyle, madde; öğreti ve uygulamadaki görüşlere uygun olarak, katılma hak ve yetkisi bulunduğu kabul edilenleri kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanların kanunun kendilerine tanıdığı hak ve yetkileri kullanabileceklerdir.

Gerek CMK’da, gerekse CMUK’da kamu davasına katılma konusunda suç bakımından bir sınırlama getirilmemiş, ilke olarak şartların varlığı hâlinde tüm suçlar yönünden kamu davasına katılma kabul edilmiştir. Öğreti ve uygulamada kamu davasına katılma yetkisi bulunan kişinin “Suçtan zarar görmesi” şartı aranmış, ancak Kanun’da “Suçtan zarar gören” ve “Mağdur” kavramlarının tanımı yapılmadığı gibi, zararın maddi ya da manevi olduğu hususu bir ayrıma tabi tutulmamış ve sınırlandırılmamıştır. Bu nedenle konuya açıklık kazandırılırken öğretideki görüşlerden de yararlanılarak, maddede katılma yetkisi kabul edilen “Mağdur”, “Suçtan zarar gören” ve “Malen sorumlu” kavramlarının, kamu davasına katılma hususundaki uygulamaya ışık tutacak biçimde tanımlanması gerekmektedir.

Olağan kanun yollarına başvurma hakkı olanlar itiraz yoluna da başvurabilirler.

CMK nun 260 ıncı maddesinde bu kişiler Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanlar olarak belirlenmiştir

5271 sayılı CMK’nın “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesi ise;

Olağan kanun yollarına başvurma hakkı olanlar itiraz yoluna da başvurabilirler.

CMK nun 260 ıncı maddesinde bu kişiler Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş olanlar olarak belirlenmiştir

5271 sayılı CMK’nın “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesi ise;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına itiraz edebilir.

Avukatlık yetkilerinin başkaları tarafından kullanılmaması:

Madde 63 – Baro levhasında yazılı bulunmayanlar ve işten yasaklanmış olan avukatlar, şahıslarına ait olmıyan dava evrakını düzenleyemez, icra işlemlerini takip edemez ve avukatlara ait diğer yetkileri kullanamazlar. Baro levhasında yazılı bulunmayanlar avukatlık unvanını da taşıyamazlar. (Ek cümle: 2/5/2001 - 4667/40 md.) Şu kadar ki, baro levhasındaki kaydı yirmi yılı dolanlardan, bürosunu kapatarak vergi kaydını sildiren avukatlar durumları hakkında bilgi vermek ve baroya karşı görev ve yükümlülüklerini yerine getirmek koşuluyla sadece avukat unvanını kullanabilirler.

(Değişik ikinci fıkra: 23/1/2008-5728/334 md.) Birinci fıkra hükmüne aykırı eylemde bulunanlara Cumhuriyet savcısı tarafından beşyüz Türk Lirasından ikibin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

(Değişik üçüncü fıkra: 23/1/2008-5728/334 md.) Avukatlık yapmak yetkisini taşımadıkları halde muvazaalı yoldan alacak devralarak ve kanunların tanıdığı başka hakları kötüye kullanarak avukatlara ait yetkileri kullananlar bir yıldan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılırlar.

Mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve barolar, bu maddenin kapsamına giren bir olayı öğrenince Cumhuriyet Savcılığına bildirmek zorundadırlar. Yapılacak kovuşturma sonucu Cumhuriyet Savcısı tarafından baroya bildirilir.

Madde 97 – Baro başkanının görevleri şunlardır:

1. Baroyu temsil ve yönetim kuruluna başkanlık etmek,

2. Genel kurul, yönetim kurulu ve disiplin kurulu kararlarını yerine getirmek ve günlük işlemleri yürütmek,

3. 95 inci madde gereğince verilen izin ve yetki dairesinde baro adına iltizam ve iktisapta bulunmak, yüklenmelere girişmek, baroya yapılan bağışları kabul etmek ve bütçeyi uygulamak,

4. Mahkeme ve resmi dairelerde baroyu temsil edecek ve savunacak avukatları tayin etmek,

5. Avukat sicillerinin Türkiye Barolar Birliği tarafından gönderilen örneğine uygun olarak düzenlenmesini ve korunmasını sağlamak,

6. Meslek onuru ve bağımsızlığı ile ilgili işlerde kanunlar ve meslek kurallarının gereğini her türlü organlara karşı savunmak ve bu konuda doğrudan doğruya veya dolayısiyle kendisini göreve zorlıyan hususları yapmak,

4. Mahkeme ve resmi dairelerde baroyu temsil edecek ve savunacak avukatları tayin etmek,

5. Avukat sicillerinin Türkiye Barolar Birliği tarafından gönderilen örneğine uygun olarak düzenlenmesini ve korunmasını sağlamak,

6. Meslek onuru ve bağımsızlığı ile ilgili işlerde kanunlar ve meslek kurallarının gereğini her türlü organlara karşı savunmak ve bu konuda doğrudan doğruya veya dolayısiyle kendisini göreve zorlıyan hususları yapmak,

7. Baronun ve yönetim kurulunun çalışmaları hakkında her yıl Türkiye Barolar Birliğine yazılı bir rapor vermek,

8. Başkanlık Divanı olmıyan barolarda, divanın diğer üyelerine ait görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak,

9. Kanunlarla verilen diğer yetkileri kullanmak.

HUKUKİ SÜREÇ :

Dosya kapsamına göre; Antalya Barosu Başkanlığınca, şüphelinin instagram isimli sosyal medya uygulamasında "Cesur Sevdalı- infaz\_durduran" isimli hesabın kullanıcısı olup, anılan hesapta sosyal medya kullanıcılarını yanıltıcı hukuki paylaşımlar yaptığı ve Barolar Birliğine bir kaydı olmamasına rağmen avukatlar tarafından kullanılabilecek yetkileri kullandığı izlenimi oluşturduğundan bahisle şikayetçi olunması üzerine, Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığınca, yürütülen soruşturma sonunda kamu davası açmaya yeterli delil elde edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.

Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine dair mercii Manavgat 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/01/2024 tarihli ve 2024/183 değişik iş sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca Kanun Yararına Bozma isteminde 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın Kanun Yararına Bozma isteminde bulunulmuştur.

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık şikayetçi Antalya Barosu Başkanlığının, şüpheli hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Avukatlık Kanunun'un 6. maddesinde belirtildiği üzere Baro Başkanı, Meslek onuru ve bağımsızlığı ile ilgili işlerde kanunlar ve meslek kurallarının gereğini her türlü organlara karşı savunmak ve bu konuda doğrudan doğruya veya dolayısıyla kendisini göreve zorlayan hususları yapmak ile görevlidir.

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık şikayetçi Antalya Barosu Başkanlığının, şüpheli hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Avukatlık Kanunun'un 6. maddesinde belirtildiği üzere Baro Başkanı, Meslek onuru ve bağımsızlığı ile ilgili işlerde kanunlar ve meslek kurallarının gereğini her türlü organlara karşı savunmak ve bu konuda doğrudan doğruya veya dolayısıyla kendisini göreve zorlayan hususları yapmak ile görevlidir.

Somut olayda, şüpheli instagram isimli sosyal medya uygulamasında "Cesur Sevdalı- infaz\_durduran" isimli hesabın kullanıcısı olup, anılan hesapta sosyal medya kullanıcılarını kendisini Avukatmış gibi tanıtmak suretiyle yanıltıcı hukuki paylaşımlar yapmıştır. Bu eylem Avukatlık Kanun'un 63. maddesinde belirtilen suçu oluşturmaktadır. Yalnızca avukatlar tarafından takip edilebilecek işler nedeniyle Avukatların dolayısıyla onları temsil etmekle görevli Baronun suçtan zarar gördüğüne dair kuşku yoktur. Bu şekildeki eylem nedeniyle özel kanun niteliğindeki 1136 sayılı Avukatlık Kanunundan kaynaklanan yetkiler ancak Baro tarafından kullanılabilir. Suçun kamu güvenliği aleyhine işlendiğinin kabulü halinde ise, sadece Cumhuriyet savcısı tarafından yasal yollara başvuru hakkı olacaktır. Bu durumda, emsal olayda olduğu gibi Cumhuriyet savcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği takdirde şikayetçi baronun yasal yollara başvuru hakkı elinden alınacak ve hukuki süreç takipsiz kalacaktır. Ayrıca, Baronun şikayet hakkını kabul edip mağdur ya da suçtan zarar gören olarak kabul edilmemesi hak arama özgürlüğünün kısıtlanması anlamına gelecektir. Bu nedenle; suça konu eylemde Antalya Baro Başkanlığının katılan sıfatını alabilecek nitelikte surette suçtan zarar görmüş olup, CMK nun 5271 sayılı CMK’nın 237 nci maddesi gereğince davaya katılma ve 260 ıncı maddesi uyarınca kanun yollarına yoluna başvurma hakkının bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu bakımdan; şikayetçi Antalya Barosu Başkanlığının şüpheli hakkında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkı bulunduğu, bu nedenle KYB talebinin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken istemin sıfat yokluğundan reddine karar veren sayın çoğunluğun görüşüne iştirak etmiyorum. 09.12.2024
Yargıtay — Esas No: 2010/14240, Karar No: 2011/1543, Tarih: 09.02.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/14240 E.  ,  2011/1543 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Tarih : 29.03.2010

Nosu : 162-232

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, müvekkili .../Detay Grup ile TMSF'nin davalının işletilmesi konusunda yetkilendirdiği ... A.Ş.arasında ... ürünlerini satma, iadesini alma, tahsilatını yapmaya ilişkin anlaşma yapılarak yetki verildiğini, davalının aldığı teminat mektubunu ticari ilişkinin başında bankadan tahsil ettiğini, müşteri çeklerini tahsil ettiğini, teslim aldığı çeklerin karşılığı olan malları davacılara teslim etmediğini, iade malları teslim almadığını, daha önce distribütörlüğünü iptal ettiği firmaya yeniden mal vermeye başladığını, davalının alacaklı olmadığı halde elinde bulunan bedelsiz çekleri tahsil etme yoluna gittiğini belirterek bedelsiz kalan ve keşidecisi Tipaş Pen Taah.İnş.Paz.San.ve Tic.A.Ş.olan 50.000.-TL.bedelli çekle ilgili borçlu olmadıklarının tespitini, çekin iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu çekin ve borcun zamanaşımına uğradığını, davalının yerleşim yeri olan ... veya icra takibinin yapıldığı ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin yetkili olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, İİK.nun 72/son maddesi uyarınca menfi tespit davası icra takibinin yapıldığı yer veya davalının ikametgahının bulunduğu yerde açılmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı vekili süresi içerisinde vermiş olduğu 09.04.2009 havale tarihli cevap dilekçesinde, davalının yerleşim yerinin ..., icra takibinin yapıldığı yerin ise ... olduğunu, bu nedenle ... veya ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının seçimlik hakkını ancak bu iki mahkemeden birinden yana kullanması gerektiğini, halbuki davanın Kadıköy Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığını bildirerek dosyanın yetkili mahkemeye göderilmesine karar verilmesini isteyerek yetki itirazında bulunmuştur.

Ne varki HUMK 23. maddesi hükmü uyarınca yetki itirazının geçerli olabilmesi için yetkili mahkemenin açıkça ve tek olarak bildirilmesi gerekir. Davalı cevap dilekçesinde hem ..., hem ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiştir. Bu şekilde iki yer birden yetkili gösterilerek yapılan yetki itirazı usule uygun değildir.

Mahkemece açıklanan bu yönler gözetilerek davalının yetki itirazının reddi ile işin esasına girilerek uygun sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın yetki yönünden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.

Mahkemece açıklanan bu yönler gözetilerek davalının yetki itirazının reddi ile işin esasına girilerek uygun sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın yetki yönünden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 09.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4882, Karar No: 2006/6962, Tarih: 16.06.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/4882 E.  ,  2006/6962 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Hazine vekili tarafından, davalı aleyhine 08.07.2004 gününde verilen dilekçe ile mera iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.03.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mera iddiasıyla Hazine tarafından açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece çekişme konusu taşınmazın imar planı kapsamına alınan mera olduğu davalıya 4342 sayılı Kanununun değişik 3. maddesi uyarınca taşınmazın emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısını Hazineye ödenmek üzere önel verilmesine rağmen ödeme yapmadığı gerekçeleriyle dava kabul edilmiş ve dava konusu taşınmazın kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiş, hükmü davalı gerçek kişi temyiz etmiştir.

Dosya kapsamında toplanan delillere göre, 1965 yılında yapılan tapulama tespiti sırasında 50 parsel sayılı taşınmazın ... Köyü Tüzel Kişiliği adına harman yeri olarak sınırlandırıldığı, köyün Belediye olmasından sonra Belediye adına tescil edildiği, 22.6.1973 tarihinde de üç ayrı parsele ifraz edildiği ve bunlardan bir kısım parsellerin imar planında sosyal alanlara ayrıldığı, harman yerinden ifraz edilen 1714 parsel ile ihdasen tesis edilen 1723 parselin tevhit edilerek 1724 parsel numarasını aldığı daha sonra bu parselin 55 ayrı parsele bölündüğü, 1978 yılındaki emcümen kararıyla bu parsellerin üçüncü kişilere satıldığı anlaşılmaktadır.

Görüldüğü gibi dava konusu taşınmazın öncesi köy halkının yararlandığı kamu malı özelliği taşıyan genel harman yeridir.

Davacı Hazine dava konusu taşınmazın mera olduğunu iddia etmiş ise de, bu iddia kanıtlanamamıştır. Burada öncelikle harman yeri niteliği üzerinde durulması gerekecektir. Gerçekten, harman yerleri köy halkının tümünün yararlandığı harman yapılmak üzere ya yetkili mercii tarafından tahsis edilen ya da, ... kullanma biçimi harman yeri olan köy orta malı taşınmazlardandır. Bu gibi yerlerin yararlanma hakkı ilgili köy ve belde halkına ait ise de, kuru mülkiyeti Devlete aittir. Yine hemen belirtilmelidir ki, harman yerlerinin özellikleri mera, yaylak ve kışlakların özelliklerinden farklı değildir.

Her ne kadar 4342 sayılı Mera Kanununun değişik geçici 3. maddesinde Belediye ve mücavir alan sınırları içersinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar planları içersindeki yerleşim yeri olarak işgal edilen ve mera olarak kullanımına artık olanak bulunmayan taşınmazların tahsis amacının değiştirilmesi suretiyle Hazine adına tesciline olanak sağlanmışsa da bu hüküm ancak öncesi mera olan ve yasada öngörülen unsurları taşıyan taşınmazlar bakımından uygulanabilir. Anılan hükmün genişletilmiş yorumla mera dışındaki yaylak, kışlak ve somut olayda olduğu gibi harman yerlerine taşınma imkânı yoktur. O yüzden mahkemenin 4342 sayılı Kanununun geçici 3. maddesindeki taşınmaz bedelinin ilgililerince Hazineye ödenmesine dair işlem yaparak bunun sonucu bedelin ödenmediğinden bahsedilip davanın bu nedenle reddi doğru olmamıştır.

Burada üzerinde durulması gereken diğer bir sorunda 4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesi son fıkrasının olaya uygulanıp uygulanamayacağıdır. Anılan maddenin başlığı «tahsis amacının değiştirilmesi» şeklindedir. Yasanın daha önceki hükümlerine bakılırsa bu maddenin mera komisyonlarının çalışmaları sırasında ve ancak mera komisyonlarınca yapılan idari iş ve işlemlerde uygulanabileceği açıkça görülür. Başka bir deyişle yargı önüne getirilen bu gibi uyuşmazlıklarda harman yeri vasfının yargı yerinde değiştirilebileceği düşünülemez. Ne var ki; somut olayda, öncesi harman yeri olan 1714 parsel sayılı taşınmaz 1723 parselle tevhid edilerek imar planı kapsamına alınmış, arsa vasfına dönüştürülerek gerçek kişilere Belediye Encümeni kararıyla satılmıştır. Az yukarıda sözü edildiği üzere somut olaya 4342 sayılı Kanunun değişik geçici 3. maddesinin ve yine aynı yasanın 14 maddesinin uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla 1714 parselin harman yeri vasfının değiştirilerek arsa vasfıyla gerçek kişilere yapılan satış işlemi ve gerçek kişiler adına tescil yasadaki deyimiyle «yolsuz tescil» niteliğindedir. Bu gibi durumlarda hukuken yokluk ifade eden tapu üzerinden iktisapta bulunan kişiler Türk Medeni Kanunun 1023 maddesinden yararlanamaz. Ancak;

Yukarıdan beri vurgulandığı üzere 1724 parsel harman yeri olan 1714 ile 1723 parsellerden gelmektedir. 1714 sayılı öncesi harman yeri olan taşınmazın Belediye tarafından imar planına alınarak özel mülk şeklinde kişilere satışı hukuken yok hükmünde ise de, 1723 parselin niteliği ve evveliyatı araştırılmamıştır. Anılan bu parsel imar uygulaması suretiyle Belediye tarafından mülk edinilecek yerlerden ise ve davalıya yapılan satış 1723 parselin kapsamında kalan bir yer ise şüphesiz davalı gerçek kişi Belediyeden satın almayla bu yeri kazanabilir. O yüzden öncelikle bu husustaki deliller toplanıp yerinde keşif yapılarak dava konusu taşınmazın harman yeri niteliğindeki 1714 parsel yoksa 1723 parsel kapsamında kalıp kalmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Yapılacak inceleme ve araştırma sonucu dava konusu taşınmazın 1714 parsel kapsamında kaldığı saptanırsa öncesi harman yeri olan ve kamunun genelinin yararlandığı bu yer imar uygulamasında ancak yine kamunun genelinin yararlandığı bir yer olarak bırakılmak koşuluyla imar planına alınabileceğinden ( örneğin meydan, yol, ..., yeşil alan, otopark, toplu taşıma istasyonu, terminal…. gibi) bu yerin kamunun yararlanmasına tahsis edilmek üzere ve bu koşulla Hazine adına tescili gerekir. Mahkemece bütün bu yönler düşünülmeden ve uygulama yeri olmadığı halde 4342 sayılı Mera Kanunun geçici 3. maddesinden bahsedilerek davanın yazılı olduğu şekilde doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazların kabulü hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 16.6.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.