muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/17688, Karar No: 2013/26485, Tarih: 31.10.2013

Somut olayda, öncelikle esas hükümle temyizi mümkün olan ve davacı tarafından temyize getirilen hakimin reddi talebinin geri çevrilmesine dair kararın temyiz incelemesinin yapılması, mahkeme hakiminin bu davaya bakmasının mümkün olup olmadığının tespiti gerekir. Mahkemenin 1.2.2013 tarihli hakimin reddi talebinin geri çevrilmesine dair kararından sonra, davalı 13.3.2013 havale tarihli dilekçesi ile mahkeme hakimini Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na şikayet etmiş, mahkemece, anılan dilekçede mahkeme hakimi hakkında dosya kapsamı ile örtüşmeyen haksız, yersiz ve dayanaksız bir takım iddia ve ithamlarda ve tahkir edici değer yargılarında bulunulduğu gerekçesiyle 19.3.2013 tarihli yazı ile davalı hakkında ... C.Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulmuş, yapılan soruşturma sonunda 16.4.2013 tarih ve 2013/2222 Esas sayılı iddianame ile kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçundan cezalandırılması talebi ile kamu davası açılmıştır. Mahkemece, 14.5.2013 tarihli celsede davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK’nun 36/d maddesine göre, dava esnasında, hakimin iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması ret sebebidir. Davalı, 08.05.2013 tarihli dilekçesi ile bu sebebe dayanarak reddi hakim talebinde bulunmuştur. Davalı hakkında mahkeme hakiminin mağdur sıfatıyla yer aldığı 16.4.2013 tarihli iddianame ile açılmış bir kamu davası mevcut olup, davalının mahkeme hakimine kamu görevi nedeniyle hakaretten cezalandırılması istenmektedir. Bu durumda eldeki dava esnasında davalı ile mahkeme hakimi arasında görülmekte olan bir dava mevcuttur. Öyle olunca,reddi hakim talebinin kabulü ya da mahkeme hakiminin davaya bakmaktan çekinmesi gerekirken yazılı gerekçe ile ret 2013/17688-26485

talebinin geri çevrilmesine karar verilmesi ve davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 31.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2014/14789, Karar No: 2015/18231, Tarih: 15.10.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/14789 E.  ,  2015/18231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya kapsamına göre, mağdurun, bahçesinde bulunan kümesten çalınan 10 adet hindinin suça sürüklenen çocuk ve arkadaşı ....'in çaldığını tanımadığı bir şahıstan öğrenmesi üzerine suça sürüklenen çocuğun ikamet ettiği eve gittiği, suça sürüklenen çocuğun babası olan tanık ...... ile görüştükleri, tanığın hırsızlıktan bilgisi bulunmadığını söylemesi üzerine mağdur ve tanık birlikte kümesi kontrol ettiklerinde mağdura ait 5 adet hindinin bulunduğunun anlaşılması karşısında suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı hırsızlık ve konut dokunulmazlığını bozma suçlarından cezalandırılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 15/10/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/20725, Karar No: 2018/3468, Tarih: 15.03.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/20725 E.  ,  2018/3468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı kadın tarafından manevi tazminat miktarı ve tazminatlarda faize hükmedilmemesi yönünden; davalı-davacı erkek tarafından ise kadının zina nedenli davasının kabulü ve fer'ileri ile reddedilen kendi boşanma davası yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davacı-davalı kadın tarafından 11.10.2016 tarihli ek dilekçe ile temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talebinde bulunulmuş ise de; temyiz süresi veya temyize cevap süresi içerisinde duruşma talebinde bulunulmadığından duruşma talebinin reddine,

2-Tarafların temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

b)Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, paranın alım gücüne, kişilik haklarına, özellikle aile bütünlüğüne yapılan saldırının ağırlığına, manevi tazminat isteyenin boşanmaya yol açan olaylarda ağır ya da eşit kusurlu olmadığı anlaşılmasına nazaran davacı-davalı kadın yararına hükmolunan manevi tazminat azdır. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile, Türk Borçlar Kanununun 50. ve 51. maddeleri nazara alınarak daha uygun miktarda manevi tazminat (TMK m. 174/2) takdiri gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

c)Davacı-davalı kadın maddi ve manevi tazminat (TMK m. 174/1-2) taleplerine faiz uygulanmasını talep etmiş olup bu taleple ilgili olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

d)Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre ortak çocuk yararına hükmedilen iştirak nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2/b, 2/c ve 2/d bentlerinde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 2/a bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 15.03.2018 (Per.)
Yargıtay — Esas No: 2020/12504, Karar No: 2020/16805, Tarih: 19.11.2020

**(Kapatılan)3. Ceza Dairesi         2020/12504 E.  ,  2020/16805 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama

HÜKÜMLER : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Oluşa, tüm dosya kapsamına, katılanın aşamalarda, sanıkların balta ve sopalarla vurarak darp ettiklerini ifade etmesine, destekleyen tanık ... ifade tutanaklarına ve katılan hakkında düzenlenen Gaziantep Adli Tıp Şubesinin 21.04.2016 tarihli raporunda; ''sol orbital etrafında yumruğa bağlı olması muhtemel ekimoz hiperemi, sol kaş lateralinde 1cm'lik kesi, sol ön axillez hat hizasında yaklaşık 3x5 cm boyutunda darbeye bağlı hematom, sol scapula hizasında yaklaşık 6x6cm tekme ile uyumlu şişlik, sol elde kırık mevcut olup, basit tıbbi müdahale ile giderilemez, kemik kırığı hayati fonksiyonlarını orta (2.) derecede etkiler, sabit ize neden olmaz'' şeklindeki tespitlere göre; sanıkların üzerine atılı suçlardan mahkumiyetlerine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılanın temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu nedenle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.11.2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4932, Karar No: 2015/14830, Tarih: 20.10.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/4932 E.  ,  2015/14830 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ...Köyü 117 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün temyiz incelemesi taraf vekillerince, incelemenin duruşmalı olarak yapılması ise davalılar vekili tarafından yasal süresi içinde verilen temyiz dilekçesi ile istenilmekle taraflara yapılan tebligat üzerine duruşma için tayin olunan günde temyiz edenlerden davalılar vekili Av.... ile davacı vekili Av.... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 28.06.2013 tarihi itibarıyla belediyece düzenlenen imar planı içinde olup olmadığı (kesinleşmiş 1/1000 ölçekli uygulama imar planı içinde veya nazım planı içinde), bu imar planının hangi tarihte onaylandığı, kısmen imar planı içinde ise ne kadarlık bölümünün bu plan dahilinde olduğu, belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup olmadığı, belediye ve diğer alt yapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi hangilerinden yararlandığı, hangilerinden yararlanmadığı tek tek ayrıntılı olarak açıklanarak) yararlanma durumu, etrafının meskûn olup olmadığı, belediye nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı, beldenin gelişme yönünde olup olmadığı, kullanım biçimi itibarıyla iskan amacına yönelik yapılaşma olanakları vs. gibi hususların (krokiye bağlanarak açıkça gösterilmek suretiyle) ilgili belediye başkanlığından,

2-Bilirkişi kurulu tarafından değerlendirmeye alınan kiraz ve zeytinin 2011, 2012 ve 2013 yılları itibarıyla ayrı ayrı kuru ve sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimlerine, kilogram başına ortalama toptan satış fiyatlarına ve dekar başına ayrıntılı üretim giderlerine (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) ilişkin veri listelerinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden,

Getirtilerek dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21912, Karar No: 2015/1026, Tarih: 02.02.2015

**11. Ceza Dairesi         2014/21912 E.  ,  2015/1026 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : KYB - 2014/373499

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 10.11.2014 gün ve 2014-19615/66873 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 21.11.2014 gün ve KYB. 2014/373499 sayılı ihbarnamesi ile;

Mühür bozma suçundan sanık A.. A..’in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanun’un 203/1, 62 ve 52. maddeleri uyarınca 3.000,00 Türk Lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair Boğazlıyan Asliye Ceza Mahkemesinin 02/12/2011 tarihli ve 2011/256 Esas, 2011/287 sayılı kararını kapsayan dosyanın incelenmesinde;

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 30/10/2013 tarihli ve 2012/22539 Esas, 2013/15593 sayılı ilâmında belirtildiği üzere; "Anayasa’nın 38. maddesine göre “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.” Aynı hususlar, 5237 sayılı Kanun’un “Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı 2. maddesinde de vurgulanmış ve “İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5237 sayılı Kanun'un "Kamu güvenine karşı suçlar” bölümünde, 202. maddede düzenlenen "mühür bozma" suçunun konusu, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin olduğu gibi korunması veya üzerinde değişiklik yapılmaması için konulan mühürdür. Suçla korunan değer, kamu idaresinin, dolayısıyla devletin otoritesidir. Kanunla verilmiş yetkiye dayalı olarak ve usulüne uygun bir şekilde yetkili makam tarafından konulan mührün kaldırılması ya da konuluş amacına aykırı hareket edilmesi ile mühür bozma suçu oluşur.

Devlet daha önce, elektrik dağıtım ve satışını Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve ortaklıklar eliyle gerçekleştirirken, bu hizmet özelleştirme uygulamaları kapsamında, dağıtım ve perakende satış lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişileri olan şirketlere devredilmiştir. Elektrik ve doğalgazın dağıtım ve satışının Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından gerçekleştirildiği dönemde ve özelleştirme programının yürütüldüğü sürece, usulsüz veya kaçak kullanımların tespiti üzerine usulünce yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışların TCK'nun 203. maddesi kapsamındaki suçu oluşturduğu tartışmasız ise de bunların dağıtım ve satışının, özelleştirme uygulamaları sonucu lisans sahibi özel şirketlere devredilmesinden sonra özel şirket yetkililerince yapılan mühürleme işlemi ve buna aykırı davranışların ceza hukuku açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.4.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.4.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

5237 sayılı Kanun'un “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir... Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

Mühür bozma suçunun fiil öğesi bağlamında hukuka aykırılık unsurunun oluşması için, mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunması zorunludur. Ne yukarıda anılan 4046 sayılı Kanun’da, ne 20.2.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 14.3.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda, ne de başka bir özel Yasada özelleştirme sonrasında özel şirketlere mühürleme yetkisi verildiğine ve buna aykırı davrananlar hakkında TCK’nun 203. maddesi hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

4628 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 25.09.2002 tarihli “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 13/3. maddesinde “Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektriğini keserek Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunacağı” belirtilmişse de bu düzenleme, yukarıda yer verilen Anayasa’nın 38 ve TCK’nun 2. maddeleri hükmü karşısında özel bir şirketin tatbik ettiği mührün bozulması eylemini suça dönüştürmez." şeklindeki açıklamaları dikkate alındığında somut olayda ÇEDAŞ Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin suç tarihi olan 22/09/2011 tarihinden önce 31/08/2010 tarihinde özelleştirilmiş olması sebebiyle suçun yasal unsurlarının oluşmayacağı gözetilmeden yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca, anılan kararın bozulması istenilmiş olmakla, Dairemize gönderilen dosya incelenerek gereği görüşüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre; 22.09.2011 tarihli mühür bozma tutanağına konu 06.09.2011 tarihli mühürleme işlemini gerçekleştiren katılan Çamlıbel Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin mühürleme tarihinden önce 31.08.2010 tarihinde özelleştirilmesi nedeniyle, lisans sahibi özel şirket görevlileri tarafından yapılan bu mühürleme işlemine aykırı davranışta, 5237 sayılı TCK'nun 203. maddesinde düzenlenen "mühür bozma" suçunun unsurlarının oluşmayacağı anlaşılmakla; kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki istem yerinde görüldüğünden, Boğazlıyan Asliye Ceza Mahkemesinin 02.12.2011 gün ve 2011/256 Esas, 2011/287 sayılı kararının CMK'nun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre aynı maddenin 4. fıkrasının (d) bendi uyarınca karar verilmesi mümkün görüldüğünden, yüklenen suç unsurları itibariyle oluşmadığından sanığın beraatine, dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 02.02.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13163, Karar No: 2022/1800, Tarih: 15.02.2022

**9. Hukuk Dairesi         2021/13163 E.  ,  2022/1800 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 27. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 30. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı vekilince istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 15.02.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına vekili Avukat ... ile karşı taraf adına vekili Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketin yurt dışı inşaat/işletme projelerinde 2007-2017 yılları arasında kalıpçı ekipbaşı olarak aylık net 1.950,00 ABD Doları ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız ve önelsiz feshedildiğini beyan ederek kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, dava konusu olayda yabancı hukukun uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin inşaat firması olması sebebiyle yurt dışındaki işleri proje bazında yaptığını, projeler bazındaki çalışma ilişkisi nedeniyle ödenmeyen alacağının bulunmadığını, dava konusu alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller ile bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne dair hüküm kurulmuştur.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı ... davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine, davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek, Hukuk Muhakemleri Kanunu’nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak kurulan yeni hüküm ile dava konusu işçilik alacaklarının kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar yasal süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması halinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.