muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/774, Karar No: 2022/2047, Tarih: 14.02.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/774 E.  ,  2022/2047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Ankara 8. İş Mahkemesi ile İzmir 16. İş Mahkemesi’nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kurumca tahakkuk ettirilen prim borcu ve gecikme zammından borçlu olmadığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin istirdadına karar verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile birlikte, müvekkilinin dava dışı İzmir Özel Anadolu Dershanesi Ltd.Şti.’nde 27/06/2002-13/09/2005 tarihleri arası yıllara göre değişen pay oranlarıyla ortağı olduğunu, kuruma gittiğinde dava dışı şirkete ait 1065072 numaralı işyeri için Ağustos 1997 -Mart 2009 arası, 230583 numaralı işyeri için Haziran 1994 - Eylül 2008 arası, 230573 numaralı işyeri için Haziran 1994 - Ocak 2008 arası dönem prim borcu ve gecikme zammı tahakkuk ettirildiğini öğrendiğini, zamanaşımının dolduğunu, şirket müdürü ve ortağı olunmayan dönemlerden sorumlu tutulamayacağını, ortak olduğu dönemler ortaklık payı ile sınırlı tutulabileceğini belirterek, 2004/13439-0230583.035 nolu dosyada tahakkuk ettirilen prim borcu ve gecikme zammından borçlu olmadığının tespitine, aksine kurum işleminin iptaline, yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin istirdadına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Ankara 8. İş Mahkemesi’nce, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ile Sosyal Güvenlik Merkezleri’nin takip işlemlerinde yetkili olduğu, davaya konu 6183 sayılı Kanun’un uygulanması nedeni ile ödeme emirlerinin gönderilmesi işleminin İzmir Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yapıldığı, bu merkezin bulunduğu yer iş mahkemesi olan İzmir İş Mahkemeleri’nin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İzmir 16. İş Mahkemesi’nce ise, iş ve sosyal güvenlik hukukundan kaynaklı davalarda kamu düzenine ilişkin olmak üzere kesin yetki kuralı mevcut olmadığı, davalı ... tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde usulüne uygun şekilde yapılmış bir yetki itirazı bulunmamasına karşın resen yetkisizlik kararı verildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İzmir 16. İş Mahkemesi’nce ise, iş ve sosyal güvenlik hukukundan kaynaklı davalarda kamu düzenine ilişkin olmak üzere kesin yetki kuralı mevcut olmadığı, davalı ... tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde usulüne uygun şekilde yapılmış bir yetki itirazı bulunmamasına karşın resen yetkisizlik kararı verildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 134. maddesinde; “Bu kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlık, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.” hükmü ve 80. maddesinin 6. fıkrasında; “Kurum alacaklarının tahsilinde 21/07/1953 tarih ve 6183 sayılı Kanun'un uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde, alacaklı Sigorta Müdürlüğü’nün bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.” hükümleri yer almakta iken, 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101. maddesinde; “Bu Kanun’da aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği” düzenlenmiş, görev konusu açıklanmış olmasına karşın, Kurumun taraf olduğu uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin neresi olacağına dair Kanunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır. 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinin 19. fıkrası ile “Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanun’un uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olduğu” düzenlenmişse de, anılan kesin yetki kuralının uygulanabilmesinin yasal koşulu uyuşmazlığın, Kurum alacaklarının takip ve tahsiline ilişkin olarak 6183 Sayılı Kanun’un uygulanmasından doğmuş bulunmasıdır.

Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun yetki konusunun düzenlendiği 5. maddesinde; “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.” hükmü öngörülmüştür.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 6. maddesinde de; "İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir." düzenlemesine yer verilmiştir. Söz konusu düzenleme, uyuşmazlığın iş akdi veya İş Kanunu’ndan kaynaklanması halinde geçerli bir kuraldır. 7036 sayılı Kanun'un 9. maddesinde; bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde 6100 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

Bu aşamada, genel ve özel yetki kurallarının niteliğinin açıklığa kavuşturulmasında yarar vardır. Bütün davalar için uygulanan yetki kuralına genel yetki kuralı denilmekte olup, genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahı mahkemesidir. Eş deyişle, her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür (HUMK. 9/1., HMK. 6. maddeler). Bundan ayrı olarak bazı davalar için davalının ikametgahı mahkemesinin yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. Bu istisnai nitelikteki yetki kurallarına “özel yetki” kuralları denilmektedir. İlke olarak, özel yetki kuralları genel yetkiyi kaldırmaz, onunla birlikte uygulanır. Ancak, istisna olarak bazı davaların mutlaka belli bir yer mahkemesinde açılması öngörülmüştür ki, bu halde kesin yetki söz konusu olur. Kesin yetki halleri, genel yetki kuralının istisnasıdır ve mutlaka uygulanması gerekir. Bunun dışında, bir dava için özel yetki kuralı bulunsa bile, davacının genel yetki ile özel yetki arasında bir seçim hakkı vardır. Özel yetki kuralları ilke olarak kamu düzenine ilişkin değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 08/07/2009 gün 2009/10-236-345 sayılı kararı)

Bu yönde, kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 7036 sayılı Kanun’un 6. maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu’na dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir.

Somut olaya ilişkin olarak, davacı hakkında İzmir Sosyal Güvenlik Kurumu’na bağlı Konak Sosyal Güvenlik Merkezi’nce tanzim edilen ödeme emirleri ile 6183 sayılı Kanun’un uygulanması nedeniyle doğan uyuşmazlığın çözümlenmesi için açılan eldeki davada, 5510 sayılı Kanun’un 88/19. maddesinde belirtilen yetkiye ilişkin hüküm, kesin nitelikte olup diğer yetki kurallarının üzerindedir ve uygulanmasının yasal gereklilik olduğu belirgindir.

Öte yandan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilere İlişkin Yönetmelik’in; “tanımlar” başlıklı 4. maddesinde; “Tahsil dairesi: Kurumun tahsilâtla görevli ünitesini, servisini, icra memurlarını, memurlarını ve Kurum adına vekâletname verilen gerçek ve tüzel kişileri” “Ünite: Kurumun tahsilâtla görevli sosyal güvenlik il müdürlüğü ile sosyal güvenlik merkezlerini ifade eder.” tanımları yapılmış olup, “takip işlemlerine yetkili tahsil dairesi” başlıklı 17. maddesinde; “Takip işlemleri, Kurumun ilgili ünitesince yapılır. Borçlu veya malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, takip işlemleri Kurumun o mahaldeki ilgili ünitesince niyabeten yürütülür.” düzenlemesi ve “yetkili mahkeme” başlıklı 32. maddesinde; “Kurum alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanun’un uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı ünitesinin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.” düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir.

Değinilen mevzuat hükümleri çerçevesinde; “sosyal güvenlik il müdürlükleri” ile “sosyal güvenlik merkezlerinin” takip işlemlerinde yetkili olduğu görülmekte olup, bu yönde davaya konu 6183 sayılı Kanun’un uygulanması nedeniyle ödeme emirlerinin gönderilmesi işleminin İzmir Sosyal Güvenlik Kurumu’na bağlı Konak Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yapılması nedeniyle, bu merkezin bulunduğu yer iş mahkemesi olan İzmir İş Mahkemeleri’nin kesin yetkili olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İzmir 16. İş Mahkemesi’nde çözümlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; İzmir 16. İş Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 14/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19745, Karar No: 2013/31040, Tarih: 18.09.2013

**3. Ceza Dairesi         2013/19745 E.  ,  2013/31040 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yaralama suçundan sanık ...'ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/2, 29, 62/1 ve 52/2. maddeleri gereğince 500,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair, Gebze 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 13/02/2013 tarihli ve 2010/1220 esas, 2013/67 sayılı kararına karşı Adalet Bakanlığı'nın 27.05.2013 tarih ve 2013/8368-33874 sayılı yazısıyla kanun yararına bozma isteminde bulunulduğundan bu işe ait dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 11.06.2013 tarih ve 2013/199352 sayılı tebliğnamesiyle Dairemize gönderilmekle incelendi.

Mezkur ihbarnamede;

Sanığın üzerine yüklenen kasten basit yaralama eyleminin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86/2. maddesi kapsamında kalan şikâyete tâbi suçlardan olduğu ve müştekinin 19/09/2008 tarihli kollukta verdiği ifadesinde şikâyetinden vazgeçtiğini beyan etmesi karşısında, kamu davasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 73/4. maddesi uyarınca düşürülmesi yerine, yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmediğinden bahisle, 5271 sayılı CMK'nin 309. maddesi gereğince anılan kararın bozulması lüzumunun ihbar olunduğu anlaşıldı.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık ... ile diğer sanık ... ... ...'ın katılan ... ...'ı birlikte darp ederek Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 2.İhtisas Kurulunun 26.12.2012 tarihli raporuna göre sol gözde subkonjonktival hemoraji ve geçici üst oblik kas felcine neden oldukları ve bu yaralanmanın basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı belirlenmiştir.

Buna göre ;sanıkların her ikisinin de katılanın sağ gözüne yönelen hareketleri sonucunda yaralanmanın iştiraken birlikte vuku bulması ve bu yaralanmanın da basit bir tıbbi müdahale ile giderilemeyecek nitelikte olduğu dosya kapsamından anlaşıldığından, sanıkların eylemlerinin hangisinin yaralanma sonucunu doğurduğu alınan adli raporlardan açıkça anlaşılamadığından ; her iki sanığın da şikayet şartı aranmaksızın 5237 sayılı TCK'nin 86/1.maddesi gereğince cezalandırılması gerektiği halde sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nin 86/2.maddesinin uygulanması sonucunda ;sanık hakkında katılanın hazırlık soruşturmasında şikayetçi olmadığından bahisle açılan kamu davasının şikayet yokluğundan düşmesine neden olmayacaktır.

Açıklanan bu nedenlerle yerinde görülmeyen kanun yararına bozma talebinin REDDİNE dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/13876, Karar No: 2018/21446, Tarih: 08.10.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/13876 E.  ,  2018/21446 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan...A.Ş. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... A.Ş.'ye bağlı ... Kargo İşlem merkezinde taşeron şirkete bağlı işçi olarak kadrolu işçilerle birlikte çalıştığını, Genel Müdürlüğün işçi alma, fesih ve talimat verme yetkilerinin olduğunu, ancak kadrolu işçilerden daha az ücret aldıklarını, sendikal hakların engellendiğini, haftada 45 saat çalışması gerekirken 60 saat çalışma yapıldığını, zamlı ücretlerin ödenmediğini, ücret olarak emsalinden daha az ücret aldığını, yıllık izinlerinin de kullandırılmadığını belirterek bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... A.Ş. vekili, şirket çalışanları bakımından müvekkili idarenin denetim gözetim ve kontrol yetkisi olmadığını, müvekkili idarenin ihale makamı olduğunu, işveren gibi sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... İnş. Taah. Turizm Elektronik Proje Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, ücret farklarının hangi ayları kapsadığının belirtilmediğini, yıpranma prim uygulaması adı altında bir uygulamasının işyerinde olmadığını, davacının müvekkili şirket nezdinde yıllık izin hakkı olmadığını, sözleşmede ücret dışında ... yemek ya da başkaca bir ödeme yapılması konusunda bir hüküm bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin karar ve gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, sonucuna varılarak yerinde görülmeyen davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı H.M.K.'nın 353/1-b(1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş, kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Dairemiz 26.10.2018 tarihli bozma ilamı ile kararın bozulmasına karar verilmiş, bozma ilamına uayan İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Karar davacı ve davalı...A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında, davacı işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı ve ara dinlenme süresi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Temyiz Başvurusu :

Karar davacı ve davalı...A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında, davacı işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı ve ara dinlenme süresi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük ... süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı ... Kanunu'nun 68.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. ... Kanunu'nun 63.maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68.maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda günlük ara dinlenme süreleri tanık beyanları doğrultusunda 20 dakika kabul edilmiş ise de ispat kuralları gereği davalı tanığının en düşük beyanı dikkate alınarak günlük ara dinlenme süresinin 15 dakika belirlenmesi ve yine davalı tanığınca normal çalışma saatleri dışında davacının ayda 4-5 kere her seferinde işin durumuna göre bazen iki bazen üç saat fazla çalışma yaptığının beyan edilmesine ve davacı tanıklarının da aynı yönde beyanda bulunmalarına karşın fazla çalışma alacağının bu doğrultuda belirlenmesi gerekirken söz konusu hususlar gözetilmeksizin hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine, 08/10/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13816, Karar No: 2010/14729, Tarih: 24.12.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/13816 E.  ,  2010/14729 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 29.6.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.01.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; çekişmeli taşınmaz evveliyatının yayla olduğu, zilyetlikle kazanılmasının söz konusu edilemeyeceği iddiasıyla tapu iptali ve özel siciline işlenmesi istemine ilişkindir.

Nizalı taşınmazın Pozantı ilçesi Akçatekir Beldesinde bulunduğu, taşınmazda ve çevresinde yapılaşmalar olduğu, etrafında Beşoluk, Elmalı Boğazı, Nanelik, Topakardıç, Boyun, İladinli, Gedik, Büyük Kır ve Küçük Kır adlarıyla bilinen yaylaların bulunduğu, 950-1200 rakımda olduğu, nizalı yere yakın mesafede Huzur mahallesinde bulunan 1200-1250 rakımlı bir taşınmazın aynı nedenle dava konusu edildiği ve Hukuk Genel Kurulunun 31.1.2001 tarih, 2000/8-1836 Esas 2001/13 Karar sayılı ilamı ile yayla kabul edildiği, yapılan yargılama, toplanan deliller, mahallinde yapılan keşif, keşif sonucu verilen bilirkişi raporları ile sabittir. Taraflar arasında bu hususlarda ihtilaf olmadığı gibi mahkemenin kabulü de bu yöndedir.

Nizalı taşınmazın bulunduğu bölge herkezce bilinen maruf ve meşhur “Tekir yaylasıdır” Burası ülkemizin en büyük yaylalarından biri olup davalı taşınmazın bağlı bulunduğu belde ile birlikte az yukarıda sayılan tüm yaylalarla beraber bir bütünü oluşturmaktadır. Bütünün içindeki bir bölümün değişik isimle anılması ona farklı işlem yapılmasını gerektirmez. Bütünün tabi olduğuuygulama onun içinde geçerlidir. Yayla olan yerin sakinleri tarafından amacının dışında yazlık evler yapılarak yaygın yapılaşma ve yerleşmeye sebebiyet verilmesi, bağlı bulunduğu belde de Belediye teşkilatı kurulması, hizmet binalarının yapılması, imarın geçerek kesinleşmesi, kısa veya uzun süreli özel mülkiyete dönüştürülerek kullanılıyor olması az yukarıdaki hukuki düzenlemeler kapsamında taşınmazın öncesinin kadim yayla olma gerçeğini ortadan kaldırmaz. Hukuk Genel Kurulu Kararı sonucu yayla olduğu kabul edilen yerle çekişmeli taşınmaz arasında farklı işlem yapılmasını gerektiren fazla bir mesafe ve rakım farkı da bulunmamaktadır.

HUMK.nun 238/2.maddesine göre “Maruf ve Meşhur olan hususlar münazaalı sayılmaz.” Davalı taşınmazın bulunduğu Tekir Yaylası sadece bölge halkı tarafından bilinen bir yer değil herkesin bildiği tanıdığı yurt genelinde maruf olan bir yerdir. Öncesi kadim, maruf ve meşhur bir yayla iken sonradan yaygın bir yapılaşma sonucu yerleşme alanı haline getirilen bu yerin Çukurovaya nazaran daha serin olmasından ötürü niteliğinin değiştirilerek yazlık yapı olarak kullanılması taşınmazın “yayla” olma özelliğini kaybettirmez.

Mahkemenin dava konusu taşınmazı yayla niteliğinde kabul etmesinde yasaya aykırılık yoktur. Davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddesinde 20.06.2007 tarih ve 26558 sayılı resmi gazetede yayımlanan 3.6.2007 tarihli 5685 sayılı kanunla değişiklik yapılmış “Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

9.3.1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olması nedeniyle diğer koşullar gereçekleşmişse yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 24.12.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.