muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/23584, Karar No: 2019/21630, Tarih: 04.12.2019

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı işçinin fazla mesai alacağı talebinin yersiz ve mesnetsiz olduğunu, davacının şahsi sicil dosyası içerisinde sundukları puantaj kayıtlarından da anlaşılacağı üzere, müvekkili şirkette davacının çalıştığı bölümde vardiya sistemi ne olursa olsun günlük 7,5 saat çalışma olduğunu, davacının iddia ettiği fazla mesai yaptığı yönündeki iddialarının gerçekleşmesinin mümkün olmadığını, kaldı ki, davacı işçi fazla çalışma yapmış ise bu ücretinin kendisine muntazaman ödendiğini, nitekim bu durumun şahsi sicil dosyasındaki puantaj kayıtlarından, bordrolardan ve banka dekontlarından da anlaşılacağını, davacının resmi tatil ve ulusal ve dini bayram çalışma alacakları taleplerinin de haksız ve yersiz olduğunu, davacının işyeri şahsi sicil dosyasında sunulan bordrolar incelendiğinde, davacının hafta tatili ile genel tatil ve dini-milli bayramlarda çalışmadığının görüleceğini, istisnaen çalışılmış ise söz konusu alacaklarının kendisine ödendiğini, kabul ve ikrar manasına gelmemek kaydıyla davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğramış olup, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ayrıca davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu ücret miktarını da kabul etmediklerini, davacının çalıştığı bölümde 2010/Şubat-2012/Nisan tarihleri arasında tekli vardiya sistemi (7,5 saat çalışma) 2012/Mayıs-2014 Haziran tarihleri arasında ikili vardiya sistemi uygulanmış olup, günlük 7,5 saat çalışma yapıldığını, davacının çalıştığı bölümde gece çalışması yapılmadığını, 2014/Temmuz tarihinden sonra işyerinde üçlü vardiya sistemine geçildiğini, yemek molasının bir saat, çay molalarının ise günlük 2 defa 15'er dakikadan oluştuğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava kısmi dava olarak açılmış olup davalı vekilinin ıslaha karşı süresinde ileri sürdüğü zamanaşımı defi değerlendirilmeksizin talep edilen alacakların hüküm altına alınması hatalıdır.

3- Dava açıldıktan sonra fazla mesai alacağı için ödendiği anlaşılan 3.283,60 TL'nin hüküm altına alınan/alınacak olan fazla mesai ücreti alacağından mahsubunun gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

2- Dava kısmi dava olarak açılmış olup davalı vekilinin ıslaha karşı süresinde ileri sürdüğü zamanaşımı defi değerlendirilmeksizin talep edilen alacakların hüküm altına alınması hatalıdır.

3- Dava açıldıktan sonra fazla mesai alacağı için ödendiği anlaşılan 3.283,60 TL'nin hüküm altına alınan/alınacak olan fazla mesai ücreti alacağından mahsubunun gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

4- Davacı dava dilekçesi ile 1.000 TL ulusal bayram genel tatil alacağı talep etmiş olup dosya kapsamına göre dini bayramların ilk iki günü hariç ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığı anlaşılan davacının ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının bilirkişi tarafından net 488 TL olarak hesaplanmış olmasına ve ispatın tanık beyanına dayanmasına göre bu miktar karineye dayalı makul indirime tabi tutulduktan sonra belirlenecek tutar üzerinden ulusal bayram genel tatil ücreti alacağının talep gibi net olarak hüküm altına alınması ve talebin bakiyesinin reddi gerekirken anlaşılamayan bir nedenle 1.000 TL olan ilk talepten %30 indirimle belirlenen 700 TL'nin brüt olarak hüküm altına alınması hatalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda açıklanan sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04/12/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/53, Karar No: 2022/3574, Tarih: 01.03.2022

**4. Hukuk Dairesi         2022/53 E.  ,  2022/3574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 02/10/2018 tarih ve 2017/4076 -2018/8454 sayılı bozma ilamında "Mahkemece, içerisinde konunun uzmanı olan inşaat mühendisinin de bulunduğu bilirkişi heyetinden, keşif yapılmak suretiyle rapor alındığı ve 26/02/2014 tarihli raporda; hasar gören işyerinin bulunduğu binanın onaylı projesindeki güzargah yerine, kendi cazibesi ile bağlantı yapma durumunun tercih edilmesinde teknik açıdan bir yanlışlık bulunmadığı, davacı sigortalısına ait taşınmazda ortaya çıkan hasara ...'nin denetiminde bulunan atık su kanal hattındaki baca tıkanıklığı ile başlayan durumun neden olduğu ve bu kanal ile ilgili her türlü bakım ve denetim sorumluluğunun ...'ye ait olduğunun belirtildiği , çözümü teknik bilgiye dayalı bir konuda, uzman bilirkişi tarafından düzenlenen gerekçeli rapora itibar edilmeden ve mevcut duruma göre de bilirkişi raporundaki kusur durumunun olayın oluşuna uygun düştüğü gözetilmeden karar verilmesinin doğru olmadığı"belirtilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile davalının, İstanbul 28.İcra Müdürlüğü’nün 2012/6401 E. sayılı dosyasına, 5.551,52-TL asıl alacak ve 170,08-TL işlemiş faiz olmak üzere, toplam 5.721,60-TL üzerinden yaptığı itirazın iptaline asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, davacının icra inkâr tazminatının reddine karar verilmiş ,davalı vekili kararı temyiz etmiştir.

Dosya içerisinde, bozmaya uygun karar verilmiş olmasına kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına bozma ile kesinleşen yönlere ilşkin yeniden inceleme yapılmasının mümkün olmamasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 293,00 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 01/03/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8295, Karar No: 2024/10138, Tarih: 23.10.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/8295 E.  ,  2024/10138 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/474 E., 2023/624 K.

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum sigortalısı ...'nın 24.11.2008 tarihinde iş kazası geçirdiğini ve vefat ettiğini, yapılan incelemede olayın iş kazası olduğunun tespit edildiğini, iş kazası nedeniyle 73.500,54 TL ilk peşin sermaye değerli gelir bağlandığını ve 251,55 TL cenaze masraf ödendiğini, toplam Kurum zararının 73.752,09 TL olduğunu, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 14.750,41 TL'nin ödeme ve bağlanan gelirin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılardan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacakların zaman aşımına uğradığını, kazanın meydana gelmesinde kazaya uğrayan işçinin asli kusurlu olduğunu, davanın yasal dayanağı olmadığını, çalışanların Fiba Sigorta A.Ş. ile sigortalandırıldığını, bu sebeple davanın sigorta şirketine ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 04.12.2014 tarihli ve 2013/258 E., 2014/521 K. sayılı kararıyla; davacının davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile

1-Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine,

2-15.526,89 TL peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 25.08.2009 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılar müflis şirket idaresi temsilciliğinden, ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...-... Ticaret Şirketi iflas idaresi dışındaki davalıların sorumluluklarının 7.763,44 TL peşin sermaye değerli gelir ile sınırlandırılmasına) fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-50,31 TL cenaze yardımının ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılar müflis şirket idaresi temsilciliğinden, ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı Kurum ve davalılar ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2-50,31 TL cenaze yardımının ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılar müflis şirket idaresi temsilciliğinden, ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı Kurum ve davalılar ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 19.01.2017 tarihli, 2016/16234 E., 2017/224 K. sayılı kararında; her bir davalı ve ölen sigortalının davaya konu kazada kusur oranlarının ayrı ayrı belirlenerek sorumlu oldukları tutarların açıklanan ilkeler gözetilerek belirlenmesi amacıyla olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınarak, sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğuna işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 05.03.2019 tarihli ve 2017/368 E. 2019/69 K. sayılı kararda; davanın kabulüne, 29.500,84 TL peşin sermaye değerli gelirin onay tarihi olan 25.08.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı Kuruma ödenmesine, davalı ...-... inşaat A.Ş.'nin ödeyeceği miktarın 11.062,81 TL, şantiye Şefi ... 'ın 3.687,61 TL, ... ödeyeceği miktarın 14.752,42 TL ile sorumluluğuna, davalılar ... ve ... 'ın herhangi bir sorumlulukları olmadığından haklarında açılan davanın reddine, 249.29 TL hastane masrafının davalılar ..., ... Ve ... Şirketinden ödeme tarihinden itibaren işleycek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsili ile Kuruma ödenmesine, mütevefa ... hak sahiplerine ödenen miktarın geri istenemeyeceğine bu konuda ki talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairenin 06.10.2022 tarihli, 2022/11254 E., 2022/11939 K. sayılı kararında; davaya konu somut olay açısından her bir davalı ve ölen sigortalının kusur oranlarının ayrı ayrı belirlenerek sorumlu oldukları tutarların açıklanan ilkeler gözetilerek tespiti amacıyla olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu alınarak, sonucuna göre karar vermek gerekirken uyulan bozma kararının gereklerine aykırı, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğu belirtilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü ile

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü ile

1-15.182,15 TL peşin sermeye değerli gelirin 11.041,57 TL'lik kısmının tahsis onay tarihi olan 25.08.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bakiyesinin, davalılar ..., ... ve ... dışındaki davalılardan tahsis onayı tarihi olan 25.08.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı Kuruma ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-69,17 TL cenaze giderinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı Kuruma ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ... yönünden 3. kişi kabul edilerek hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, bahse konu kişinin şantiye şefi ve işveren vekili olduğunu, hükme esas alınan kusur raporunu kabul etmediklerini, gerçek zarar hesabı gözetilmeksizin 3. kişilerin kusurunun hesaplanması gerektiğini, davacı Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğini, Kurum sigortalısına kusur yüklenmesinin hatalı olduğunu, eksik inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürülerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Davaya konu 24.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle açılan davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesidir. Davanın gelirler yönünden yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4 üncü fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 21/1 inci madde işverenin, 21/4 üncü madde üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanun'un 141 – 148 inci maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141 inci maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142 nci maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145 inci maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146 ncı maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147 nci maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50 nci maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51 inci maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır. Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, ... tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak ..., ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir

. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak ..., ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan ... halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50 nci maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51 inci maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50 nci maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51 inci maddede ise müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61 inci maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62 nci maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir. İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1 inci fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4üncü fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1 ve 4 üncü fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50 ve 51 inci maddeler (6098 sayılı Kanun'un 61 ve 62 nci maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146 ncı maddeye (6098 sayılı Kanun'un 62 nci maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu ... saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır. Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1 inci fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4 üncü fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

3. Değerlendirme