muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/2378, Karar No: 2025/4507, Tarih: 10.06.2025

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Katılan Kurum Vekilinin Temyiz Sebepleri

Sanığın eylemini tasarlayarak canavarca hisle gerçekleştirdiğinden bahisle suç vasfına,

B. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri

Sanığın öldürme kastı olmadığından bahisle suç vasfına, haksız tahrik ve takdiri indirim hükümlerinin uygulanması gerektiğine, ilişkindir.

III. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından kasten gerçekleştirildiğinin saptandığı, suç vasfının tayininde isabetsizlik bulunmadığı, tasarlama ve canavarca hisle öldürme koşullarının oluşmadığı, maktulden sanığa yönelen ve haksız tahrik oluşturan söz veya davranışın bulunmadığı, takdiri indirimin Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında, yasal, yerinde ve yeterli gerekçelerle uygulanmamasına karar verildiği anlaşıldığından anılan temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin,10.11.2023 tarihli ve 2023/3307 Esas, 2023/2559 Karar sayılı kararında katılan kurum vekili ve sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca İzmir 12. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.06.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3612, Karar No: 2015/7405, Tarih: 18.06.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/3612 E.  ,  2015/7405 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2014/414980

MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 13.11.2014

NUMARASI : 2013/210 Esas, 2014/221 Karar

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kasten yaralama, nitelikli yağma

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın, mağduru cüzdanını teslime veya cüzdanının alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakma eylemi bulunmaksızın, nitelikli cinsel saldırı suçunu işlediği sırada cüzdanı mağdura hissettirmeden pantolonunun arka cebinden aldığının dosya içeriğinden anlaşılması karşısında bu hususta tebliğnamede bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve nitelikli hırsızlık suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, katılan vekili ve sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık hakkında nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Mağdur hakkında Kahramanmaraş S.. İ.. Araştırma ve Uygulama Hastanesi tarafından düzenlenen 20.10.2012 tarihli raporda mağdurun beden ve ruh sağlığının bozulduğunun bildirilmesi karşısında; Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulundan veya Adli Tıp Kurumu Kanununun 7, 23/B ve 31. maddeleri gereğince Yükseköğretim Kurumları veya birimlerinden, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kurulu ölçütlerine göre oluşturulmuş bir heyetten, mağdurun beden veya ruh sağlığının bozulup bozulmadığı hususunda rapor alındıktan sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Sanık hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Sanık hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Mağdurun aşamalardaki beyanları, savunma ve tüm dosya kapsamından; olay günü sanığın mağduru cep telefonu vereceğini söyleyerek ıssız bir yere götürüp tokat atarak direncini kırdıktan sonra anüsüne cinsel organını sokmak suretiyle ilişkiye girmesi nedeniyle mağdurun TCK'nın 86/1. maddesi kapsamında yaralandığının anlaşılması karşısında, hükümden önce 28.06.2014 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 57. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 102/4. maddesinde yapılan ve aynı Kanunun 2. maddesi gereğince sanık lehine getirilen düzenleme nazara alındığında mağdurdaki yaralamanın TCK'nın 102/2. maddesinde belirtilen suçun cebir unsurunu oluşturduğu gözetilmeden, sanığın nitelikli cinsel saldırı suçu yanında ayrıca kasten yaralama suçundan da mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafii ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11839, Karar No: 2015/10102, Tarih: 31.03.2015

**13. Hukuk Dairesi         2015/11839 E.  ,  2015/10102 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı banka tarafından 2850TL dosya masrafı adı altında bedel tahsil edildiğini ileri sürerek söz konusu bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davaın reddini dilemiştir.

Mahkemece, dosya üzerinden inceleme yapılarak davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Savunma hakkı Anayasanın 36.maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK.nun 27.maddesi hükmüne göre de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. HMK.'nın 320/1.maddesinde "mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği" belirtilmişse de bunun ancak ön inceleme aşamasında ve "mümkün olan hallerde" olduğu belirtilmek suretiyle yasanın uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir. HMK'nın 27. maddesinde belirtildiği üzere davanın taraflarının, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakları mevcut olup, bu hak çerçevesinde tarafların açıklama ve ispat hakkını kullanabilmeleri gerekmektedir. Hukuki dinlenilme hakkının usul hukukundaki bir diğer yansıması ise, HMK madde 297/ 1-c bendinde yer almış olup buna göre, mahkemelerin gerekçeli kararlarında, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi ile sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Hal böyle olunca, tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmalarının toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dosya üzerinde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenle, davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 31/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/13121, Karar No: 2007/11687, Tarih: 03.10.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/13121 E.  ,  2007/11687 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki vesayet hukukuna ilişkin davada ... Sulh Hukuk ile .... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Yasasının 411. maddesinde; “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümleri yer almaktadır.

Yerleşim yerinin tespit edilemediği hallerde, karine olarak nüfusa kayıtlı olunan yerde yerleşim yeri olarak kabul edilir.

Somut olayda; hükümlü ...'ın cezaevine girmeden önce 8790/10 Sokak No: 10 Çiğli-İzmir adresinde ailesiyle birlikte oturduğu anlaşılmakla, yetkili mahkeme .... Sulh Hukuk Mahkemesidir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince .... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 03/10/2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17434, Karar No: 2014/6049, Tarih: 05.03.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/17434 E.  ,  2014/6049 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5237 Sayılı TCK’nın 145. maddesinde düzenlenen değer azlığı kavramı, suçun işleniş şekli ile olayın özelliği dikkate alınarak, failin kast ve iradesini değer olarak az olan eşyaya özgülemesi, kastının ne bulursa almaya yönelik olmaması veya daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar almış olmakla birlikte, alınan bu şeyin değerinin de cezadan indirim yapılmasını gerektirecek şekilde gerçekten az olması hallerinde yasal ve yeterli gerekçeleri açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda uygulanma koşulları oluşmadığı halde verilen cezada TCK'nın 145. maddesi uyarınca indirim yapılması,

Güvenlik kamerası kayıtlarının incelenmesi sonucu hırsızlık yaptığı tespit edilip yakalanan sanığın, yakınanın henüz suçla ilgili herhangi bir şikayeti olmadığı halde, atılı suçu işlediğini beyan ederek çaldığı eşyaları sattığı yeri bildirmek suretiyle suça konu bademlerin elde edilmesini sağladığı ancak suçtan elde ettiği menfaati iade ettiğine ilişkin dosya içerisinde herhangi bir beyan ya da bilginin bulunmadığının anlaşılması karşısında; etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşullarının bulunmadığı gözetilmeden sanık hakkında 5237 Sayılı TCK'nın 168.maddesinin uygulanması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

5237 Sayılı TCK’nın 53.maddesinin 1.fıkrasının ( c ). bendinde yer alan hak yoksunluklarının kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri yönünden koşullu salıverme tarihine kadar, diğer kişilere karşı belirtilen yetkiler yönünden ise mahku m olunan hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar geçerli olacağı gözetilmeden, sanığın; aynı Yasanın 53/1-c.maddesinde yazılı haklardan koşullu salıverme tarihine kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı 1412 Sayılı CMUK'nın 321.maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu aykırılık yeniden yargılanmayı gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322.maddesi uyarınca hüküm fıkrasından TCK'nın 53.maddesinin uygulanmasına ilişkin bölüm çıkartılarak, yerine “kasten işlemiş olduğu suçtan hapis cezasıyla mahkumiyetin yasal sonucu olarak sanığın 5237 Sayılı TCK'nın 53/1.maddesinin “a, b, c, d, e” bentlerinde yazılı haklardan aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca cezanın infazı tamamlanıncaya kadar, kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise anılan maddenin 3.fıkrası uyarınca mahkum olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar yoksun bırakılmasına” cümlesinin eklenmesine karar verilmek suretiyle diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 05.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17421, Karar No: 2015/8090, Tarih: 18.06.2015

**16. Hukuk Dairesi         2014/17421 E.  ,  2015/8090 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Tarafların murisleri ...'ın veraset ilamının temini, temin edilemediği takdirde kapalı kayıt kalmayacak şekilde veraset ilamına esas nüfus kayıt örneğinin,

2- Tarafların murisleri ... ve mirasçıları (ölü mirasçıları ve onların mirasçıları da dahil) adlarına tespit ve tescil edilen taşınmaz bulunup bulunmadığının ... Müdürlüğünden sorulması, tespit edilen taşınmaz var ise, kadastro tespit tutanakları ve kesinleşmiş ise tapu kayıtlarının,

3- ... ... ... Köyü 535 parsel sayılı taşınmazın, kesinleşme durumunu gösterir şekilde kadastro tespit tutanağının onaylı örneği ile varsa kadastro sırasında uygulanan kayıtların,

4- Çekişmeli 2764, 3617, 829, 1040, 1834, 1227, 830, 1152, 735 ve 1725 parsel sayılı taşınmazların kesinleşme tarihlerinin ... Müdürlüğünden sorularak, tesis kadastrosu sonucu oluşan ilk tapu kayıtlarının,

5- Hükmün davacı vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edildiği ve gider avansının yatırılmış olduğu, ancak duruşma günü tebligat giderlerinin pul olarak dosyaya eklenmediği, Dairenin mevcut avansı pula dönüştürme olanağı bulunmadığından, taraflara duruşma gününün tebliği için gerekli ve yeterli tebligat giderlerinin posta pulu olarak evraka eklenmesi, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/179, Karar No: 2022/4903, Tarih: 17.03.2022

**5. Hukuk Dairesi         2021/179 E.  ,  2022/4903 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtay’ca incelenmesi davalı Hazine vekilince istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalı Hazine vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nce esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davalı Hazine vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; dava konusu Yalova İli, Çınarcık İlçesi, Esenköy Mahallesi 163 ada 16 parsel sayılı taşınmazın öncesinin 312 parsel sayılı taşınmaz olduğu, 34.500 m² yüzölçümlü, tarla vasıflı taşınmazın 1963 yılında dava dışı Mehmet Bala adına tespit ve tescil edildiği, 25.11.1980 tarihinde intikal yoluyla davacıya ve dava dışı üçüncü kişilere devredildiği, ifrazen 435,55 m2 yüzölçümlü, 163 ada 16 parsel olarak davacı adına tescil edildiği, Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılan dava sonucunda Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/156 Esas ve 2014/516 Karar sayılı ilamı ile taşınmazın tamamının tapusunun iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiği, kararın temyiz edilmeksizin 16.02.2015 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın 12.04.2016 tarihinde 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmazın    gerçek      bedelinin TMK'nun 1007. maddesi gereğince davalı Hazineden tahsiline karar verilmesine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün HMK'nın 370. maddesi gereğince ONANMASINA, davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 17/03/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4500, Karar No: 2013/22404, Tarih: 26.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/4500 E.  ,  2013/22404 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir ile aynı olayda yaralanan sigortalılara yapılan sosyal sigorta yardımlarının 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddelerince tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere göre sair temyiz itirazlarının reddine,

2-506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun “İşverenin sorumluluğu” başlığını taşıyan 26. maddesinin birinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya ve hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin hesaplanacak sermaye değerleri toplamının, sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere Kurumca işverene ödettirileceği belirtilmiş iken, maddede yer alan “sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” ibareleri, 21.03.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 23.11.2006 gün ve 2003/10 Esas - 2006/106 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiş, buna göre, sigortalı veya hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebileceği maddi zarar (gerçek zarar = dış tavan) tutarı ile sınırlı olan Kurumun rücu alacağı, iptal sonrasında, kanundan doğan, kendine özgü, sigortalı veya hak sahiplerinin hakkından bağımsız, basit rücu hakkına dönüşmüştür.

Şu durumda anılan madde kapsamında teselsül hükümlerine göre açılan rücu davalarında, gelirlerde oluşan artışlar istenilememeli, maddi zarar hesabı yapılmamalı, tazmin sorumlularının toplam kusur oranı, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerlerine uygulanarak hüküm kurulmalı, sorumluların sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı ödemelerin rücu alacağından düşülmesine olanak bulunmadığı gözetilmelidir.

Şu durumda anılan madde kapsamında teselsül hükümlerine göre açılan rücu davalarında, gelirlerde oluşan artışlar istenilememeli, maddi zarar hesabı yapılmamalı, tazmin sorumlularının toplam kusur oranı, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerlerine uygulanarak hüküm kurulmalı, sorumluların sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı ödemelerin rücu alacağından düşülmesine olanak bulunmadığı gözetilmelidir.

Diğer taraftan 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu” başlığını taşıyan 21. maddesinin birinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği açıklanmıştır. Anlaşılacağı üzere, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen 506 sayılı Kanunun 26. maddesindeki ibareler, kanun koyucu tarafından 21. maddeye aynen yerleştirilmekle, buna göre, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerleri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak maddi zarar karşılaştırması yapılıp, düşük (az) olan tutar, sorumluların kusur oranı toplamına uygulanarak hüküm kurulması gerekmektedir.

506 ve 5510 sayılı Kanunlardaki farklı düzenlemeler karşısında, rücuan tazminat davalarının öncelikle yasal dayanağının saptanması zorunlu olup, bunun için de anılan 26. ve 21. maddelerin zaman bakımından uygulanması konusu irdelenmelidir. Kanunların geriye yürümesi veya yürümemesine ilişkin mevzuatımızda genel bir hüküm bulunmamakta ise de, toplum barışının temel dayanağı olan hukuka ve kanunlara karşı güveni sağlamak, kanun koyucunun keyfi davranış ve tasarruflarını önlemek için, öğretide kanunların geriye yürümemesi esası kabul edilmiştir. Buna göre özellikle hukuk güvenliği dikkate alındığında, Özel Hukuk ve Kamu Hukuku alanında kural olarak her kanun, ancak yürürlüğe girdiği tarihten sonraki zamanda meydana gelen olaylara ve ilişkilere uygulanır, o tarihten önceki zamana rastlayan olaylara ve ilişkilere uygulanmaz. Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralının istisnalarından birini, beklenen (ileride kazanılacağı umulan) haklar oluşturmaktadır. Kamu düzeni ve genel ahlaka ilişkin kurallar yönünden de kanunların geriye yürümesi söz konusudur. Yargılama hukukunu düzenleyen kanunlar da, ilke olarak geçmişe etkilidir. Şu durumda rücuan tazminat davaları bakımından; 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 01.10.2008 tarihi öncesinde gerçekleşen kaza ve olaylara uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı gibi, maddenin, yukarıda sıralanan istisnai durumlar kapsamında

değerlendirilemeyeceği de açık olduğundan, 01.10.2008 gününden önce meydana gelen kaza ve olaylara 506 sayılı Kanunun 26. maddesi, anılan tarihten itibaren gerçekleşen kaza ve olaylara ise 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi uygulanmalıdır.

Anılan yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde; 16.10.2009 tarihinde gerçekleşen iş kazası sonucu yaşamını yitiren sigortalının hak sahiplerine yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan zararın davalı işverenden rücuan alınması için açılan davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. maddesi olup, yöntemince gerçek zarar hesabı yaptırılıp yukarıdaki ilkeler kapsamında elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, anılan gereklilik yerine getirilmeksizin, ilk peşin sermaye değeri esas alınarak karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan ... A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... A.Ş.'ye iadesine, 26.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.