muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1997, Karar No: 2015/17609, Tarih: 11.11.2015

**12. Ceza Dairesi         2015/1997 E.  ,  2015/17609 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık ...'nın beraatine, haber verme yükümlülüğünü ihlal etmek ve kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak suçlarından sanıklar ... ve ...'nın beraatlerine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

...Bakanlığı adına düzenlenen dilekçeye istinaden katılma talebinde bulunulduğu halde ...'nün davaya katılmasına karar verilip, gerekçeli karar başlığında da katılan olarak gösterilmesi, mahallinde düzeltilebilir yazım yanlışlığı olarak değerlendirilmiş, yüklenen suçla ilgili olarak sanıklardan... ve ... hakkında 2863 sayılı Kanun'un 74/2. maddesinde düzenlenen izinsiz araştırma yapmak suçundan haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, yapılan yargılama sırasında, dava konusu eserlerle ilgili olarak tarafsız arkeolog bilirkişisinden rapor alınmayıp, dosyanın tarafı konumundaki müze uzmanlarının soruşturma safhasında düzenledikleri rapor esas alınarak karar verilmiş, yine dava konusu eserlerin ve el konulan bir kısım eşyaların akıbeti konusunda karar verilmemiş ise de, bu hususların hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kapsamında kaldığı, bu nedenle temyiz aşamasında değerlendirilemeyeceği, ayrıca dava konusu eserlerin ve el konulan bir kısım eşyaların akıbeti konusunda sonradan da karar tesis edilebileceği değerlendirildiğinden, bu hususlar temyiz incelemesine konu edilmemiştir.

Suç tarihinde,...Jandarma Komutanlığı haber merkezine bir araç içerisinde tarihi eser sevk edildiğinin ihbar edilmesi üzerine kolluk görevlilerince sanıklar ... ve... ...'nın içerisinde bulunduğu aracın durdurulduğu, sanıklardan...'nun yapılan üst aramasında montunun dış cebinde 15 adet eski dönemlere ait olduğu değerlendirilen sikkelerin ele geçirildiği, bunun üzerine Cumhuriyet başsavcılığınca gecikmesinde sakınca bulunan hal nedeniyle verilen izne istinaden araçta yapılan aramada, sağ ön koltuk altında gizlenmiş 183 adet sikke, 29 adet obje, 1 adet mercek bulunduğu, aracın bagajında yapılan aramada ise çapa, keser ve üç adet dedektör bulunduğu, sanıklardan ... ve...'nun dosya kapsamında mevcut savunmalarında, olay tarihinde ...'den dönerken ... yolu ... mevkiine geldiklerini, burada araçta bulunan dedektörleri denediklerini, arazide suça konu parçaları bulduklarını, dönerken de kolluk görevlileri tarafından yakalandıklarını beyan ettikleri görülmekle;

Yapılan yargılama sonunda, sanıklardan... hakkında 2863 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan iddianame ile dava açılmış ise de, bu şahsın diğer şahıslarla herhangi bir ilgisinin bulunmadığı, sevhen isminin iddianamede yer aldığı, bu kapsamda, yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olduğu, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan;

Yapılan yargılama sonunda, sanıklardan... hakkında 2863 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan iddianame ile dava açılmış ise de, bu şahsın diğer şahıslarla herhangi bir ilgisinin bulunmadığı, sevhen isminin iddianamede yer aldığı, bu kapsamda, yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olduğu, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan;

Sanıklar... ve... hakkıda yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıklar hakkında düzenlenen iddianame incelendiğinde, 2863 sayılı Kanun'un 67/1. maddesinde düzenlenen “haber verme yükümlülüğünü yerine getirmemek” ve 74/1. maddesinde düzenlenen, “kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak” suçlarından dava açılmadığı, ayrıca sanıkların eylemlerinin “izinsiz araştırma yapmak” suçunu oluşturduğu değerlendirilerek, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olduğu da gözetilmeden, aynı eylemle ilgili olarak, “haber verme yükümlülüğünü yerine getirmemek” ve “kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak” suçlarından beraat hükmü tesis edilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanıklar ... ve... hakkında “haber verme yükümlülüğünü yerine getirmemek” ve “kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak” suçlarından kurulan hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden, belirtilen suçlardan beraate ilişkin hüküm fıkrasının, “haber verme yükümlülüğünü yerine getirmemek ve kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapmak suçlarından karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde değiştirilmesi suretiyle, sanık ...'nın beraatine ilişkin hükmün DOĞRUDAN, sanıklar ... ve ... hakkındaki hükümlerin ise DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2152, Karar No: 2023/525, Tarih: 16.01.2023

**7. Ceza Dairesi         2021/2152 E.  ,  2023/525 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Mersin 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.05.2016 tarihli ve 2016/67 Esas, 2016/382 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan, 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraat kararı verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği, olayın oluşu, şekli, sanık beyanı, olaya ilişkin tutanaklar

ve tüm dosya kapsamından sanığın suçu işlediği sabit iken, sanığın cezalandırılması yerine beraatine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna, açıklanan ve saptanacak sair sebeplerle hukuka aykırı olan kararın bozulmasına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. ...Tekstil San. ve Tic. A.Ş. adına işlem gören 10.09.2014 tarihli 14330100EX094295 sayılı ihracat beyannamesi muhteviyatı eşya ile ilgili olarak yapılan incelemede, yükümlüsünce 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Tebliği'nin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca boyanmak üzere getirilen kumaşlara düzenlenen TR CH-80/05.08.2014 tarihli Dahilde İşleme İzni verildiği, ancak 5407.52.00.90.19 GTİP'de ihracatı yapılacağı taahhüt edilen eşyanın yapılan laboratuvar tahlilinde 5209.32.00.92.00 GTİP'de yer alan eşya olduğunun tespit edildiği, yükümlüsünden konu ile ilgili bilgi istenildiğinde, tamir kapsamında ithal edilen eşyaların halihazırda depolarında mevcut olduğu, kati ihracata konu eşyaların ise sehven konteynere yüklendiğinin belirtildiği, Kayseri Gümrük Müdürlüğü'nden firma stoklarında bulunduğu belirtilen söz konusu eşyanın ilk giriş ayniyatına uygunluğunun oluşturulacak heyetçe yerinde tespiti yapılarak buna ilişkin tutanağın gönderilmesinin talep edildiği, Kayseri Gümrük Müdürlüğü'nden alınan 11.03.2015 tarihli cevap yazısında eşyanın yerinde tespitinin yapıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.

2. 10.09.2014 tarihli beyanname içeriğinde %100 pamuk döşemelik mensucat olarak beyan edilen edilen eşyaya ait 10.09.2014 tarihli faturanın da aynı şekilde %100 pamuk döşemelik mensucat olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

2. 10.09.2014 tarihli beyanname içeriğinde %100 pamuk döşemelik mensucat olarak beyan edilen edilen eşyaya ait 10.09.2014 tarihli faturanın da aynı şekilde %100 pamuk döşemelik mensucat olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.

3. 24.05.2015 tarihli bilirkişi raporunda; ihracatçı firma tarafından ihracat konusu eşyaya ilişkin faturada eşyanın cinsinin %100 pamuk döşemelik mensucat olarak kayıtlı olması, keza eşyanın da faturada kayıtlı bu tanıma uygun olması nedeniyle firma tarafından Gümrük İdaresi'ni yanıltmak gibi bir amaçla hareket edilmediği kanaatine varılmış olması, Kayseri Gümrük Müdürlüğü vasıtası ile yaptırılan tespitte ithal edilen 5407.52.00.90.19 GTİP numaralı eşyanın firma deposunda bulunduğunun anlaşılmış olması, beyan edilen eşya ile tespit edilen eşya arasında dikkate değer bir kıymet farklılığının bulunmaması hususları değerlendirildiğinde suç fiilinin unsurlarının oluşmadığı, dava konusu işlemde herhangi bir kamu zararının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

4. Sanık kollukta alınan savunmasında; söz konusu eşyanın faturayı düzenleyen kendi personelleri tarafından 10.09.2014 tarihli faturaya sehven "Tamir amaçlı gelen malın ihracıdır" yazıldığını, kendilerinin şirket olarak bu malı Dahilde İşleme İzni kapsamında göndermek niyetinde olmadıklarını, fatura muhteviyatı eşyaya konu GTİP’te karşılığı olan 5209.32.00.92.00 GTİP’in muhteviyatı pamuklu mensucat olduğunun zaten faturada yazılı olduğunu, Dahilde İşleme İzni kapsamında ithal edilen eşyaların halihazırda depolarında mevcut olduğunu, Kayseri Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan tespit ile eşyanın fiziki olarak depolarında olduğunun tespit edildiğini, mahkemede alınan savunmasında; ihraç ürünlerinde sehven yapılmış bir hata olduğunu, söz konusu eşyaların vergiden muaf olduğunu, zarar bulunmadığını, ihracat beyannamesinde de pamuk içeren ürün olarak bildirildiğini, yalnızca sehven GTİP'nin hatalı beyan edildiğini, herhangi bir kastlarının olmadığını beyan etmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Sanık hakkında kurulan hükme yönelik temyiz sebeplerinin incelenmesinde; sanığın aşamalardaki savunmaları, dosya içeriğindeki belgeler ve bilirkişi raporu dikkate alınarak, ihracatçı firma tarafından ihraç konusu eşyaya ilişkin faturada eşyanın cinsinin %100 pamuk döşemelik mensucat olarak kayıtlı olduğu, eşyanın da faturada kayıtlı tanıma uygun olduğu, Gümrük İdaresi'ni yanıltmaya yönelik bir eylem bulunmadığı, Kayseri Gümrük Müdürlüğü vasıtası ile yapılan tespitte de ithal edilen 5407.52.00.90.19 GTİP numaralı eşyanın firma deposunda bulunduğunun anlaşıldığı gözetilerek, sanığın üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluşmaması nedeniyle hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.İddianamede müsaderesi talep edilen suça konu eşyalar hakkında mahallinde her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.

2.İddianamede müsaderesi talep edilen suça konu eşyalar hakkında mahallinde her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.

3.Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan ... İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Mersin 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.05.2016 tarihli ve 2016/67 Esas, 2016/382 Karar sayılı kararında katılan ... İdaresi vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

16.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7836, Karar No: 2016/4880, Tarih: 23.03.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/7836 E.  ,  2016/4880 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 179/2, 62/1, 50/1-a, 52, 52/4, 5275 sayılı Kanun'un 106. maddeleri gereğince mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'un mahkumiyetine karar verildikten sonra, temyiz incelemesi esnasında UYAP kayıt sistemi üzerinden çıkartılıp dosyasına eklenen 14.03.2016 tarihli nüfus kayıt örneğinden sanığın 18.11.2015 tarihinde öldüğü tespit olunmakla, belirtilen hususun mahallinde araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından, hükmün bu itibarla 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 23.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10678, Karar No: 2021/16723, Tarih: 13.10.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/10678 E.  ,  2021/16723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I- İş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlere ilişkin temyiz isteminin incelenmesinde;

14/04/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31/03/2011 tarih ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

II- Hırsızlık suçundan kurulan hükme ilişkin temyiz isteminin incelenmesinde;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan TCK'nın 142/1-b, 31/2. maddelerinde belirtilen suç için öngörülen cezanın üst sınırına göre, aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerinde belirtilen 6 yıllık dava zamanaşımının, suçun işlendiği 28/10/2013 gününden itibaren inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 13/10/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/29306, Karar No: 2019/14517, Tarih: 10.12.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/29306 E.  ,  2019/14517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın, katılanın şirketinde tır şoförü olarak çalıştığı, olay tarihinde sanığın, kara yolları yük taşıma mevzuatında anılan gün içinde 9 saatten fazla taşıt kullanamayacağına dair mevzuata aykırı olarak çalıştırılmak istenmesi nedeni ile çıkan tartışma sonucu, işten kovulduğu iddiası ile işi bıraktığı, sanığın şirkete ait aracı Mersin merkezde bulunan tır garajına bıraktığı ancak aracın anahtarı ve şirket adına tahsil ettiği paraları teslim etmediği, bu suretle sanığın üzerine atılı suçu işlediği iddia olunan olayda; sanığın beyanları ile tahsil edilen parayı tır garajında şirket elemanı olan ...'ya verdiğini savunduğu ve tanıklar olan ... ile ...'nün de sanık savunmasını doğruladıkları, sanığın üzerine atılı suçu işlediği yönünde şüphe oluştuğu ve şüphenin de sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen beraat hükmünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilininbir sebebe dayanmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 10/12/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13349, Karar No: 2013/12173, Tarih: 12.09.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/13349 E.  ,  2013/12173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Van Sulh Hukuk ve Gaziantep 1.Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, hükümlüye vasi tayini istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, kısıtlı adayının ceza evine girmeden önce, ceza mahkemesi ilamı ile müddetnamedeki ... adreste mi, yoksa vasi istem dilekçesindeki ... adrestemi ikamet ettiği, kolluk gücü ile araştırılarak tespit edilemediği anlaşılmakla, hükümlünün ceza evine girmeden önceki adresinin, kolluk gücü ile araştırılarak tesbiti ile belgelendirilmesi ve dosya arasına konulması, ondan sonra merci tayini incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4504, Karar No: 2022/5355, Tarih: 27.04.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/4504 E.  ,  2022/5355 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 6. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 24. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalılara ait Rusya'da bulunan şantiyede 18.05.2007-16.01.2008 ve 18.03.2014-20.04.2015 tarihleri arasında alçıpan ustası olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunup davacının haklarının çalıştığı ülke mevzuatına göre belirlenmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının 18.05.2007-16.01.2008 ile 18.03.2014-20.04.2015 tarihleri arasında iki dönem çalıştığı, ispat yükü üzerinde olan davalı işverenlerin davacının iş sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğini ispat edemedikleri gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı davalılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (5718 sayılı Kanun) 40 ıncı maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44 üncü maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

5718 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (5718 sayılı Kanun m. 2(2)).

5718 sayılı Kanun’un 5 inci maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden 5718 sayılı Kanun m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması halinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.