muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/9320, Karar No: 2021/15407, Tarih: 06.12.2021

6.3. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 5/g maddesi uyarınca “Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır ve bunlar hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. Bu sigortalıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istemeleri halinde, 50 nci maddenin ikinci fıkrasındaki Türkiye’de yasal olarak ikamet etme şartı ile aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen şartlar aranmaksızın haklarında isteğe bağlı sigorta hükümleri uygulanır. Bu kapsamda, isteğe bağlı sigorta hükümlerinden yararlananlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmaz.(Ek cümle: 13/2/2011-6111/24 md.) Bu bent kapsamında yurt dışındaki işyerlerinde çalışan sigortalıların, bu sürede ödedikleri isteğe bağlı sigorta primleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık sayılır”. Madde çok açık olup, kamu düzeninden olan ve vazgeçilmez hak olan sosyal güvenlik hakkının, yabancılık unsuru taşıyan iş ilişkilerinde de Türk uyruklu sigortalı açısından korunduğudur. Bu hüküm gereğince Türkiye ile sosyal güvenlik anlaşması olmayan ülkelerde çalışmaya götürülen işçilerin sigortalı sayılacağı tespiti yapılmıştır. Türkiye ile sigortalının çalıştığı ülke arasında sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan sigortalının sosyal güvenlik hakkı, hükümde açıklandığı gibi önemli iki unsura bağlanmıştır. Bunlardan birincisi Türk mevzuatına göre kurulmuş işverenin yurt dışında iş üstlenmesi, ikincisi ise bu işverenin sigortalıyı(işçiyi) yurt dışındaki işyerine çalıştırmak üzere götürmesidir.

6.4. Aynı kanunun 10. Maddesine göre ise “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalıların işverenleri tarafından geçici görevle yurt dışına gönderilmeleri, (c) bendinde sayılan sigortalıların mevzuatlarında belirtilen usûle uygun olarak yurt dışına gönderilmeleri veya (b) bendinde sayılanların sigortalılığa esas çalışması nedeniyle yurt dışında bulunmaları halinde, bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve işverenlerin sosyal sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam eder”. Bu hükmün 5/g ile ilgisi bulunmamaktadır. Tamamen 4. Madde kapsamında zaten işyeri Türkiye içinde olan ve sigortalılığı devam edenleri ifade etmektedir. Burada zaten yabancılık unsuru içeren sözleşmeden de sözedilemez. Oysa yurt dışındaki işyerinde çalışmak üzere sözleşme imzalandığında, bir yabancılık unsuru vardır ve MÖHUK kuralları geçerlidir. Temel ve vazgeçilmez hak olan sosyal güvenlik hakkı, kamu düzenindendir. MÖHUK.’un 5. Maddesi uyarınca kamu düzeni olan yabancılık unsurlu uyuşmazlıkta Türk Hukukunun uygulanması gerekir.

6.5. Hizmet tespiti istenen dönemde 506 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca “işveren tarafından geçici görevle yabancı ülkelere gönderilen sigortalıların bu kanunda yazılı hak ve yükümleri bu görevi yaptıkları sürece de devam eder”.

7. Diğer taraftan “yabancılık unsuru taşıyan iş sözleşme ilişkisi doğrultusunda değerlendirme de uygulanacak hukuk da 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca iş sözleşmesine uygulanacak olan hukuki hükümler olacaktır. Ancak anılan kanunda yabancılık unsuru taşıyan sosyal güvenlik uyuşmazlıkları hakkında bir kurala yer verilmemiştir. Bunun nedeni ise sosyal güvenlik hakkının vazgeçilmez, anayasal bir hak olması ve kamu düzeninden olmasındandır. Kısaca kanun koyucu yabancılık unsuru taşıyan sosyal güvenlik uyuşmazlıklarına uygulanacak hukuk kuralını bilinçli olarak anılan kanunda düzenlenmemiştir. Bunun doğal sonucu da yabancılık unsuru taşıyan ve Türk vatandaşının işvereni ile arasındaki sosyal güvenlik uyuşmazlığında Türk Hukukunun uygulanması olacaktır.

8. Somut uyuşmazlıkta davacı geçici görevle yurt dışında işveren tarafından görevlendirilmediği gibi yurt dışı işyerine götürülürken, çalışma izni davalı tarafından alınmıştır. Davacının ücreti Türkiye’de hesabına davalı işveren ve çalışanları tarafından ödenmiştir. Keza iş sözleşmesi Türkiye dönüşte davalı işveren tarafından yapılmıştır. Davalı yurt dışı işyerlerinde çalışan işçiler için Bakanlık ile topluluk sigortası sözleşmesi imzalamamış ve davacıyı topluluk sigortası kapsamında bildirmemiştir.

9. Davalının davacıyı yurt dışı işyerinde çalıştırdığı sabittir. Davacının işvereni de Türk Mevzuatına tabi olan davalıyı hizmet tespitinde davalı göstererek dava açmasında hukuki yararı vardır. Hizmetin tespiti yapılmalı, ancak uzun veya kısa vadeli sigorta kapsamında kaldığını davalı kurum değerlendirilmelidir. Vazgeçilmez ve kamu düzeninden olan sosyal güvenlik hakkını ortadan kaldıracak şekilde, topluluk sözleşmesi kapsamında bildirilmeyen yurt dışında çalışan Türk vatandaşının hizmet tespitini isteyemeyeceğini belirtmek hukuki değildir. Kaldı ki mevzuata uymayan davalı işverendir. Hukuk, kurallara uyulmadan yapılan işlemleri kabul etmemelidir. Kararın bozulması gerekir. Bu nedenle çoğunluğun onama gerekçesine katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2025/4720, Karar No: 2025/7402, Tarih: 30.04.2025

**10. Hukuk Dairesi         2025/4720 E.  ,  2025/7402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/394 E., 2025/10 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 16.06.2015 tarihinde baş ağrısı şikayetiyle Gaziantep Üniversitesine başvurduğunu, yapılan yanlış tedavi sebebiyle davacının vücudunun sol kısmının kalıcı olarak felç olduğunu, maluliyet aylığı alabilmek için davalı Kuruma başvurduğunu ancak Kurum tarafından talebin reddedildiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2023 tarihli 2022/100 Esas, 2023/153 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2024 tarihli kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının 10 yıllık sigortalılık süresinin yargılama safhasında 02.03.2019 tarihinde dolması ve davacıya 01.04.2019 tarihinden itibaren maluliyet aylığının bağlanması gerektiğinin Mahkemece gözetilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesine dayalı olarak karar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık maluliyet aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerin birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8637, Karar No: 2017/4481, Tarih: 30.05.2017

**12. Ceza Dairesi         2016/8637 E.  ,  2017/4481 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : 5237 sayılı TCK'nın 179/2-3, 53/1. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın eksik kovuşturma yapıldığına ve cezanın ağır olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 30/05/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7274, Karar No: 2023/8188, Tarih: 10.07.2023

**5. Ceza Dairesi         2023/7274 E.  ,  2023/8188 K.**

**"İçtihat Metni"**

Koruyucu ve destekleyici tedbir talebi hakkında yapılan inceleme sırasında; Bursa 4. Çocuk Mahkemesiyle Antalya 3. Çocuk Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 20.06.1960 tarih ve 1960/14 sayılı Kararıyla; "Hukuk ve ceza mahkemeleri arasında selbi vazife uyuşmazlığı çıktığı takdirde, dava konusu işin hukuka ait olması halinde hukuk dairesinin, cezaya ilişkin olduğu takdirde de ceza dairesinin mercii tayinine vazifeli olacağına" karar verilmiş olmasına, uyuşmazlık konusu olayda herhangi bir suç soruşturması bulunmaksızın korunmaya ihtiyacı olan çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tedbire ilişkin talepte bulunulmasına göre; Bursa 4. Çocuk Mahkemesiyle Antalya 3. Çocuk Mahkemesi arasında meydana gelen yetki uyuşmazlığını çözme görevi 6100 sayılı HMK'nin 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Yüksek 5. Hukuk Dairesine ait olduğundan Dairemizin oy birliğiyle GÖREVSİZLİĞİNE,

Dava dosyasının ilgili Daireye gönderilmesine,

10.07.2023 tarihinde karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2013/13886, Karar No: 2014/4791, Tarih: 12.03.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/13886 E.  ,  2014/4791 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada verilen 07.05.2013 tarih ve 2011/288-2013/94 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ortakları olan davalıların talebi üzerine mahkeme kararı ile dava dışı şirkete kayyum olarak atandığını, müvekkilinin kayyum görevini gereği gibi yerine getirdiğini, şirketin tasfiyeye girdiğini, tasfiye kararının tescil ve ilan edildiğini, tasfiye sonunda ortaklar kurulunun toplantıya davet edildiğini ancak gerekli çoğunluk sağlanamadığından mahkeme kararı ile şirketin ticaret sicil müdürlüğü ve vergi dairesi nezdinde kaydının silinmesine karar verildiğini ve tasfiye sonu raporunun mahkemeye sunulduğunu, müvekkiline şirket ortaklarınca 2003 yılının Mart ayına kadar ücretinin ödenmesine rağmen Nisan ayı da dahil olmak üzere 31.12.2009 tarihleri arası ücretinin ödenmediğini, mahkeme kararı uyarınca en son belirlenen ücretin aylık 900,00 TL olduğunu, dava dışı şirketin fesih ve tasfiyesini isteyen tarafın davalılar olduğunu bu nedenle mevcudun tasfiye masrafları ve tasfiye işlemine refaket eden kayyum olarak görev yapan kişinin masraflarına yeterli olup olmayacağının davalılar tarafından bilinebilecek bir durum olup, bu işlemin masraflarının tasfiye ve fesih işleminde menfaati olan şirket ortaklarınca karşılanması gerektiğini, müvekkilinin bu nedenle davalılara ihtarname keşide ettiğini ve davalılarca ödeme yapılmayınca aleylerinde icra takibi başlattığını ancak, takibin davalıların haksız ve mesnetsiz itirazı ile durdurulduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, alacağın en yüksek mevduat faizi oranında işlemiş ve işleyecek faizi ile takibin devamına ve davalılar aleyhine %40 inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 28.03.2013 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesini dava sebebi ve vakıalar yönünden ıslah ettiklerini beyan etmiştir.

.../...

-2-

.../...

-2-

Davalılar vekili, husumet itirazı ve zamanaşımı def'inde bulunmuş, davacının ücret alacağını ancak şirketten isteyebileceğini, ayrıca davacının görevini gereği gibi yerine getirmediğini ve kötüniyetli olduğunu, şirketin pasifinin sıfırlanmasının TTK'nın 74. maddesi uyarınca hiç borcunun kalmadığı yani tasfiye memuruna yönelik borçlarının da sıfırlanmış olduğu anlamına geldiğini ve bunun bizzat davacı tarafından ilan edildiğini, davacının mahkeme kararı ile atandığını ve kendisine ücret olarak aylık 900,00 TL değil, 300,00 TL takdir edildiğini, müvekkillerinin temerrüde düşürülmediğini, davacının talep ettiği faiz oranı ve miktannm da fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini ve davacı aleyhine asıl alacağın %40'ından aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, limited şirketlerde ortaklık borçlarından sadece ortaklığın mal varlığı ile sınırlı olarak sorumluluğun bulunduğu, bu itibarla limited şirketin bir sermaye şirketi olup, ortakların sorumluluğu açısından sınırlı sorumluluk ilkesinin geçerli olduğu, ortağın asıl borcunun, taahhüt ettiği sermaye borcunu ödemek olduğundan sermaye borcunu tam olarak ifa eden ortağın sorumluluğunun da sona ereceği, ortağın limited şirket borçlarından şahsen sorumluluğu bulunmayıp, sorumluluğunun sadece şirkete karşı ve esas sermaye payı ile sınırlı bulunduğu, tasfiye ücreti limited şirkete ait bir borç olup, yine tasfiye sürecinde değerlendirilip, sonuca bağlanması ve şirket mal varlığından tasfiye süreci içerisinde tahsili gerektiği yani tasfiye memuru ücretinin tasfiyeye dahil olduğu, bu açıdan bizzat ve tasfiye memuru sıfatıyla tasfiye işlemlerini gerçekleştiren davacının kendisi olup, tasfiye memuru ücret alacağının da yine aynı tasfiye işlemlerinin içerisinde tahakkuk ettirilip, sonuçlandırılmasının gerektiği gerekçesiyle, davanın ve davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14534, Karar No: 2017/719, Tarih: 24.01.2017

**13. Hukuk Dairesi         2016/14534 E.  ,  2017/719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, dar gelirli ailelere konut edindirmesi kapsamında davalı ... ile aralarında sözleşme düzenlendiğini, arsa tahsisi yapıldığını, satış bedelinin taksitler halinde ödendiğini, tahsis kararının iptal edildiğini, imar planı değişikliği ile ifanın imkansız hale geldiğini ileri sürerek arsanın rayiç değerinin tespiti yapılarak, bu bedelin yasal faiziyle birlikte ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar dairemizin 1.7.2015 günlü ilamı ile bozulmuş, bozmaya uyularak kısmen kabulüne dair hüküm verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-20.8.2016 tarihinde kabul edilen 6745 sayılı kanunun 12.maddesi ile 775 sayılı Gecekondu Kanununa eklenen geçici 10.maddesi ile “... ili, ... ilçesi sınırları içerisinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu Kanuna göre ilgili idarelerce yapılan arsa veya konut tahsis işleminin gerçekleştirilememesi hâlinde; arsa veya konut tahsisi için ödenen bedeller, ilgili idarece yapılacak tebligatı müteakip en geç üç ay içerisinde, ödeme gününden itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte hak sahiplerine veya kanuni mirasçılarına ödenir. Hak sahipleri bunun dışında ilgili idareden herhangi bir hak, bedel ve tazminat talebinde bulunamazlar.

Bu maddenin birinci fıkrası hükmü; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahipleri tarafından, ilgili idarelerce yapılan arsa veya konut tahsis işleminin gerçekleştirilememesi nedenleriyle arsa veya konutların adlarına tescili, bedel veya tazminat ve benzeri taleplerle açılan ve henüz kesinleşmeyen her türlü davada da uygulanır. Bu hükmün mahkemelerce uygulanması nedeniyle reddedilen davaların yargılama giderleri davalı idare tarafından ödenir. Bu madde kapsamında kalan davalarda mahkeme harçları ile her türlü vekâlet ücreti maktu olarak belirlenir.” hükmü düzenlenmiştir. Mahkemece, anılan yasa kuralı uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 2.bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/20982, Karar No: 2022/15832, Tarih: 30.11.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/20982 E.  ,  2022/15832 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki maddi tazminat davası hakkında İtiraz Hakem Heyetince verilen 28.07.2021 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

K A R A R

Davacı vekili; davalı ... tarafından trafik sigortalı aracın yaptığı tek taraflı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacılar desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ayrı ayrı 2.500,00'er TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini davacı ... için 95.855,22 TL, davacı ... için 86.618,78 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından, müteveffanın annesi ... için hesaplanan 86.618,78 TL destekten yoksun kalma tazminatının 09.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, müteveffanın babası ... için hesaplanan 95.855,22 TL destekten yoksun kalma tazminatının 09.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş; hükme karşı davalı vekili itiraz yoluna başvurmuştur. İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine dair verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.