muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/8060, Karar No: 2016/14324, Tarih: 29.11.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/8060 E.  ,  2016/14324 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

2-...

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 29.07.2009 tarihli iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan rücuan alınmasına ilişkin davanın mahkemece yapılan yargılamasında, kazanın oluşunda davalı şirketin %60, üçüncü kişi davalı ...'ın ise %40 kusurlu oldukları saptanmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

./...

Anlaşılacağı üzere 21/1. maddesinde işverenin, 21/4. maddesinde ise üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

./...

Anlaşılacağı üzere 21/1. maddesinde işverenin, 21/4. maddesinde ise üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her

../...

borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve ...sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu

.../...

kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dâhil olmak üzere tüm sorumluların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, davalı işveren şirketin gelir nedeniyle sorumluluğunun; ilk peşin sermaye değerli gelirin kendi kusur payı %60 karşılığı ile gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının üçüncü kişinin kusur oranı olan %40 karşılığının toplamı olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde fazla Kurum alacağından sorumlu tutulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç: Hüküm fıkrasının tamamen silinmesi ile yerine;

"1-Davanın kısmen kabulüne,

a)Gelirler yönünden 13.073,29TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 7.843,96TL'nın ise davalı işveren şirketten onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacı Kuruma verilmesine, davalı şirket yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,

b)Tedavi ve geçici iş göremezlik ödemesi bakımından; 39.458,74TL geçici iş göremezlik ödemesinin ayrı ayrı ödeme tarihlerinden; 25,92TL tedavi masrafının ayrı ayrı sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanununa göre belirlenen karar ve ilam harcına ilişkin olarak; 3.590,23TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 535,82TL'sinin ise davalı şirketten alınarak ... gelir kaydedilmesine,

3-) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlenen avukatlık ücreti yönünden; 6.081,37TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 862,84TL'sinin ise davalı şirketten alınarak davacı Kuruma verilmesine, kısmen kabule göre davalı şirket kendisini avukatla temsil ettirmesi nedeniyle 1.500,00TL’nin davacı Kurumdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,

..../...

4-)Davacı Kurumca karşılanan 306,00TL yargılama giderinin (davalı şirket 280,00TL'sından sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı Kuruma verilmesine,

5-) Kullanılmayan gider avanslarının istemleri durumunda taraflara geri verilmesine,

6-)Karar kesinleştiğinde ...sayılı dosyanın sırasına koyulmasına” sözcüklerinin yazılmasına ve bu şekliyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ...'den alınmasına, 29.11.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2010/5203, Karar No: 2011/5055, Tarih: 03.05.2011

**4. Hukuk Dairesi         2010/5203 E.  ,  2011/5055 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 20/03/2008 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 08/07/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ile davalı taraflarından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, yargı görevini yerine getiren davalı yargıcın, görevi sırasındaki kişisel kusuru nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem reddedilmiş, karar taraflarca temyiz olunmuştur.

Davacı, Silopi Sulh Ceza Mahkemesi yargıcı olarak görev yapan davalının verdiği iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması kararı nedeniyle, hakkında hiçbir kanıt bulunmamasına karşın cep telefonunun dinlendiğini ve kayda alındığını, daha sonra hakkında takipsizlik kararı verildiğini, haberleşme özgürlüğüne zarar verilmesinin kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu, koşulları bulunmamasına karşın hakkında iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması kararı veren davalı yargıcın kişisel kusuru bulunduğunu belirterek, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmasını istemiştir.

Yerel mahkemece Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nın 573/3, 4, 5 ve 6 maddelerindeki nedenlerden hiçbirisinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle istem reddedilmiştir.

Yerel mahkemece Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nın 573/3, 4, 5 ve 6 maddelerindeki nedenlerden hiçbirisinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle istem reddedilmiştir.

09.02.2011 günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce kabul edilip 14.02.2011 gün ve 27846 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yasa'nın 12. maddesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Yasası'nın 93. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 93/A maddesinde; "Hakim ve Savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle: a)Ancak devlet aleyhine dava..." açılabileceği, "b)Kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk sebeplerine dayanılarak da olsa hakim veya savcı aleyhine tazminat davası..." açılamayacağı, "…hakim ve savcıların bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle devlet aleyhinde açılacak tazminat davaları ile rücu davalarında bu madde hükümleri; bu maddede hüküm bulunmayan hallerde ise ilgisine göre Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemesi Kanunu..." hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Aynı yasanın 14. maddesi ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 573. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi "Hakimlerin yargılama faaliyetlerinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir." biçiminde değiştirildikten sonra, Geçici 2. maddesinde de "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu yürürlüğe girinceye kadar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 573. maddesindeki sebeplere dayanılarak açılacak tazminat ve rücu davalarında; a)Hakimlerin bir soruşturma, kovuşturma veya davayla ilgili olarak yaptıkları işlem, yürüttükleri faaliyet veya verdikleri her türlü kararlar nedeniyle Devlet aleyhine açılan tazminat davası, Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde... açılır ve ilk derece mahkemesi sıfatı ile görülür.", "(2) Hakimler ve Savcılar Kanununa eklenen 93/A maddesi ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun bu kanunla değiştirilen 573. maddesi hükümleri bu kanun yürürlüğe girdiği tarihte a)Görülmekte olan davalar, b)Kesinleşmemiş hükümler, c)Miktar veya değeri itibariyle temyiz ve karar düzeltme yoluna gidilemediği için kesinleşen hükümler, bakımından da uygulanır ve davaya Devlet aleyhinde devam olunur." biçiminde düzenleme yapılmıştır.

Yerel mahkemece, sulh ceza mahkemesi yargıcı olan davalının verdiği bir karardan dolayı zarara uğranıldığını ileri sürülerek tazminat davası açıldığı gözetilerek, karar gününden sonra yürürlüğe giren 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yasa uyarınca yeniden değerlendirme yapılıp varılacak sonuca göre bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

Yerel mahkemece, sulh ceza mahkemesi yargıcı olan davalının verdiği bir karardan dolayı zarara uğranıldığını ileri sürülerek tazminat davası açıldığı gözetilerek, karar gününden sonra yürürlüğe giren 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yasa uyarınca yeniden değerlendirme yapılıp varılacak sonuca göre bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA; bozma nedenine göre öteki temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına ve temyiz eden taraflardan peşin alınan harçların istekleri halinde geri verilmesine 03/05/2011 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava, Ceza soruşturması ve kovuşturması sırasında alınan koruma tedbirleri (Yakalama, tutuklama, adli kontrol, arama ve el koyma, Telekomünikasyon yolu ile yapılan iletişimin denetlenmesi ve gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme) gibi kararlardan ve bu kararlara yapılan itirazların reddedilmesinden veya bu konudaki kararların devamına ilişkin kararlardan ve Cumhuriyet savcılarının uygulamalarından zarar gördüğünü ileri süren davacı(lar) veya yakınlarının kararı veren hakim veya hakimler ile uygulama yapan Cumhuriyet savcıları hakkında yasalara ve AİHM kararlarına aykırı davrandıklarından bahisle HUMK'nun 573. maddesine dayanarak açtıkları tazminat davasıdır.

Ceza hakimleri ile ilgili açılan tazminat davalarına ilk derece mahkemesi olarak Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Cumhuriyet savcıları ile ilgili açılan tazminat davalarına da mahalli Asliye Hukuk mahkemeleri bakmakta ve kendilerini görevli görerek işin esasına girip karar vermektedirler.

Uyuşmazlık, öncelikle görev noktasından kaynaklanmaktadır. Bu şekilde açılacak davalarda Yargıtay 4. Hukuk dairesi ve mahalli Asliye hukuk mahkemeleri görevli midir ? yoksa, değilmi dir?

Uyuşmazlığın çözümü için, öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesinde fayda vardır. Zira, yargının görevi yasaları uygulamak olduğu gibi, özellikle görev konusunda mahkemelerin görevleri yasa ile belirtildiğinden yargı organlarının yasalara aykırı olarak görevli mahkemeyi tayin etme yetki ve görevi yoktur.

Ceza soruşturması ve kovuşturması sırasında verilen kararlarla, Cumhuriyet savcılığı uygulamaları olan ve bu davanın konusunu teşkil eden koruma tedbirleri, CMK'nun Dördüncü kısmında;

1-Yakalama ve yakalanan kişi hakkında yapılacak işlemler (90-99) maddelerinde,

2-Tutuklama ve gözaltı (100-108) maddelerinde,

3-Adli kontrol (109-115) maddelerinde,

4-Arama ve el koyma (116-134) maddelerinde,

5-Telekomünikasyon yolu ile yapılan iletişimin denetlenmesi (135-138) maddelerinde,

6-Gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme (139-140) maddelerinde, olmak üzere (6) bölüm halinde düzenlenmiştir.

Davamızın konusu da yukarıda açıklanan koruma tedbirlerden birisi veya birkaçı ile ilgili hakim veya Hakimlerin kararları ile Cumhuriyet savcılarının uygulamalarından ... zararlara ilişkindir.

3-Adli kontrol (109-115) maddelerinde,

4-Arama ve el koyma (116-134) maddelerinde,

5-Telekomünikasyon yolu ile yapılan iletişimin denetlenmesi (135-138) maddelerinde,

6-Gizli soruşturmacı ve teknik araçlarla izleme (139-140) maddelerinde, olmak üzere (6) bölüm halinde düzenlenmiştir.

Davamızın konusu da yukarıda açıklanan koruma tedbirlerden birisi veya birkaçı ile ilgili hakim veya Hakimlerin kararları ile Cumhuriyet savcılarının uygulamalarından ... zararlara ilişkindir.

CMK'nun yukarıda belirtilen 4. kısmının 7. bölümünde ise; Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat başlıklı CMK'nun 141. maddesinde, tutuklama ile ilgili (a,c,d,f,g,h) yakalama ve gözaltı ile ilgili (b ve f) arama ve el koyma ile ilgili (j) bentlerindeki karar ve uygulamalardan zarar görülmesi halinde maddi ve manevi tazminat istenebileceğinin düzenlendiği, CMK'nun 142. maddesinde ise, tazminat istenmesinin koşulları başlığı altında, dava açmanın, süresinin, hangi mahkemede dava açılacağının ve husumetin kime yöneltileceğinin ve hangi hallerde tazminata karar verilebileceğinin düzenlendiği, çok açık ve anlaşılır bir şekilde görülmektedir.

Davacı tarafça dayanılan ve yukarıda belirtilen ilk derece mahkemelerinin kararlarına esas aldıkları HUMK'nun CMK'nuna göre hem daha eski, hem de "hakim ve icra reisi aleyhine" demek suretiyle genel olarak Hukuk mahkemeleri hakimleri ile İcra reisleri aleyhine açılacak davayı kastetmekle genel bir düzenleme olmasına karşılık, yukarıda açıklamaya çalıştığım CMK'nun düzenlemesi ise, daha yeni bir yasa olması yanında sadece

ceza soruşturması ve kovuşturması sırasında koruma tedbirleri ile ilgili ceza hakim ve Cumhuriyet savcılarının karar ve uygulamaları ile ilgili olması nedeniyle daha özel bir yasadır.

Daha yeni ve daha özel yasa ve düzenlemelerin olduğu hallerde daha eski ve daha genel hükümlerin (yani HUMK'nun hükümlerinin) uyuşmazlıkta uygulanmayacağı evrensel bir hukuk prensibidir. (CMK'da düzenlenen koruma tedbirleri ilgili karar ve uygulamalar haricindeki diğer hakim kararları ile Cumhuriyet savcıları uygulamaları hakkındaki diğer yasal düzenleme hükümleri konumuz dışında olduğu için tartışma konusu yapılmamıştır.)

Önümüzdeki somut davamızda, davacı taraf kendisi ile ilgili yapılan ceza soruşturması ve kovuşturması sırasında koruma tedbirleri ile ilgili olarak ceza hakimlerinin kararları ile Cumhuriyet savcılarının uygulamalarından zarar gördüğünden bahisle (hakim veya Cumhuriyet savcılarından) tazminat istediğine göre; davalı tarafın (Ceza hakimi veya hakimleri ile Cumhuriyet savcısı) olması, karar ve uygulamaların konusunun CMK'nun da düzenlenen koruma tedbirleri ile ilgili olması, bu zararlardan dolayı kimden, nasıl ve ne şekilde tazminat istenebileceğinin CMK'nun 141 ve devamı maddelerinde açıkça düzenlenmiş olması, CMK'nun daha yeni ve daha özel bir yasa olması göz önüne alındığında uyuşmazlığın çözümünde CMK'nun hükümlerinin uygulanması gerekir.