muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/309, Karar No: 2023/522, Tarih: 24.05.2023

50. Hâl böyle olunca Rusya Hukuku alanında uzman bilirkişiden rapor alınmak suretiyle dava konusu uyuşmazlık bakımından değerlendirme yapılması ve dosya kapsamındaki delil durumu ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken Türk Hukuku uygulanmak suretiyle sonuca gidilmesi usul ve yasaya uygun değildir.

51. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, hukuk seçiminin iş sözleşmelerinin özel niteliği ile işçinin işverene hukuki ve kişisel olarak bağımlılığı gereği zayıf taraf olan işçiyi korumak amacıyla ancak işçi lehine olmak kaydıyla sınırlı olarak tanındığı, taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinde seçilen hukuka ilişkin hükümlerin genel işlem koşulu niteliğinde olup matbu hazırlandığı, sözleşme hazırlanırken sözleşmenin yapılması sırasında karşı taraf olan işçiye uyuşmazlığa seçilen hukukun uygulanacağı hakkında açıkça bilgi verilmediği, bunların içeriğini öğrenme imkânı sağlanmadığı ve işçinin bu koşulları açıkça kabul ettiğinin belirtilmediği, bu nedenle taraflar için bağlayıcılığı olmayacağı, 6098 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin emredici düzenlemesi karşısında yazılmamış sayılması gerektiği, bu nedenle Rusya Hukukunun uygulanmasına yönelik sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğu, Türk Hukukunun istikrarlı bir şekilde uzun süreden beri uygulanmasına rağmen sonradan görüş değişikliğine gidilmesinin hukuk güvenliği ile sürpriz karar vermeme ilkelerine aykırı olduğu, ayrıca taraflar arasında eylemli olarak iş ilişkisinde Türk Hukukunun uygulandığı, 5718 sayılı Kanun'un 5 ve 6 ncı maddeleri kapsamında davacısı Türk ve işvereni de Türk Hukuk Mevzuatına tabii olan uyuşmazlıkta Türk İş Hukukunun doğrudan uygulanan kurallar olması sebebiyle Türk Hukukunun uygulanmasının isabetli olduğu ve direnme kararının usul ve yasaya uygun olduğu görüşü ileri sürülmüşse de bu görüş Kurul çoğunluğu tarafından kabul edilmemiştir.

52. O hâlde Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesi doğru olmamıştır.

53. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.05.2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

"K A R Ş I O Y"

1. Temel uyuşmazlık "tarafları Türk uyruklu işçi ile Türkiye'de işyeri tescili bulunan ve Türk hukukuna tabi tüzel kişiliği olan işveren arasında işverenin üstlendiği yurt dışı işyerlerindeki çalışmalardan doğan işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıkta taraflarca seçilen hukukun uygulanıp uygulanmadığı" noktasında toplanmaktadır.

24.05.2023 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

"K A R Ş I O Y"

1. Temel uyuşmazlık "tarafları Türk uyruklu işçi ile Türkiye'de işyeri tescili bulunan ve Türk hukukuna tabi tüzel kişiliği olan işveren arasında işverenin üstlendiği yurt dışı işyerlerindeki çalışmalardan doğan işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıkta taraflarca seçilen hukukun uygulanıp uygulanmadığı" noktasında toplanmaktadır.

2. Hukuk Genel Kurulunun 10 Mayıs 2023 günü incelenen 2022/9-873, 892, 985, 1237 Esaslarında aynı tür uyuşmazlıkta yazılan karşı oylar gerekçesinde açıklandığı üzere;

3. İş Sözleşmesinin niteliği ve işçinin işverene hukuki ve kişisel olarak bağımlığı, zayıf konumda olması neden ile korunması gerektiği, genel işlem koşulları yönünden yabancı hukukun uygulanmasına dair sözleşmenin geçersizliği, 5718 sayılı MÖHUK'un 5 ve 6 ncı maddelerinde ön koşul olan kamu düzeni ve Türk İş Hukukunun doğrudan uygulanan kuralları, işverenin sözleşmede fiili olarak Türk Hukukun uygulaması gerekçelerine göre direnme kararı yerindedir.

4. 5718 sayılı MÖHUK'un 12.12.2007 tarihinde yürürlüğe girdikten sonra anılan kanunun 5 ve 6 ncı maddeleri kapsamında Türkiye'de kurulu bulunan işverenler ile Türk uyruklu işçilerin iş uyuşmazlılarına "Türk Hukukunun" uygulanmasını istikrarlı olarak uygulayan Yargıtayın uyuşmazlıklara bakan Dairelerinin birleşmesi ve tek daire olmasından sonra görüş değiştirerek "seçilen yabancı hukukun" uygulanması görüşü benimsenmiştir. Bu görüş değişikliği hukuk güvenliği, sürpriz karar vermeme ilkelerine aykırı olmuştur.

5. Direnme kararı ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlıkta, Özel Dairenin istikrarlı içtihadından döndüğü ve görüş değiştirdiği açıktır. Direnme kararında hukuk güvenliği ilkesinden söz edilmiş, aynı işverenle ilgili bir çok kararın geçtiği belirtilmiştir. Görüş değişikliğinin de yukarıda açıklanan hukuki gerekçelerle yerinde olmadığı da açıktır.

6. Görüş değişikliği ile 5718 sayılı MÖHUK'un işçiyi koruyan hükümleri gözardı edilmiştir. Yabancı unsurlu iş uyuşmazlığında seçilen yabancı hukuk uygulanacak olsa da nispi emredici kurallar kapsamında lehe olan hükümleri dikkate alınmalı, asgari koruma ise Türk Hukukuna göre belirlenmeli idi.

7. Yukarda açıklandığı üzere;

1) Genel işlem koşulları karşısında sözleşmede seçilen hukuk düzenlemesinin geçersizliği,

2) Eylemli olarak taraflarca iş ilişkisinde Türk Hukukunun uygulanması,

3) 5718 sayılı MÖHUK'un 5 ve 6 ncı maddeleri kapsamında davacı işçisi Türk, işvereni Türk Hukuk Mevzuatına tabii olan uyuşmazlıkta Türk İş Hukukunun doğrudan uygulanan kurallar olması karşısında direnme kararı isabetli olup, sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2021/33509, Karar No: 2024/8104, Tarih: 05.06.2024

**4. Ceza Dairesi         2021/33509 E.  ,  2024/8104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2017/3064 E., 2018/636 K.

SUÇ : Fuhuş

HÜKÜMLER : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi, temyiz isteminin reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Üst sınırı iki yıldan fazla hapis cezasını gerektiren fuhuş suçundan dolayı İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet hükmünün kaldırılarak kamu davasının düşmesine karar verilmesi nedeniyle fuhuş suçundan kurulan hükmün temyize tabi olduğu anlaşılarak, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 19.04.2018 tarihli temyiz talebinin reddine ilişkin ek karar kaldırılarak dosya görüşüldü:

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen 16.03.2018 tarihli kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 05.10.2017 tarihli ve 2017/203 Esas, 2017/469 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında fuhuş suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 227 nci maddesinin ikinci fıkrası, 43 üncü, 62 nci, 52 nci ve 53 üncü maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis ve 100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanığın istinaf başvurusu üzerine İlk Derece Mahkemesinin mahkumiyet kararı kaldırılarak kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 223 üncü maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca kamu davasının düşmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi ;kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda iddianamede belirtilen delillere yer verilmediği, bu kapsamda iddianamede belirtilen delillerin "yeni delil" mahiyetinde bulunduğu ve bu şekilde usulüne uygun şekilde açılmış bir kamu davasının varlığının kabul edilmesinin gerektiğine ve kovuşturma şartının da gerçekleştiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi ;kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda iddianamede belirtilen delillere yer verilmediği, bu kapsamda iddianamede belirtilen delillerin "yeni delil" mahiyetinde bulunduğu ve bu şekilde usulüne uygun şekilde açılmış bir kamu davasının varlığının kabul edilmesinin gerektiğine ve kovuşturma şartının da gerçekleştiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanığın mesul müdürlüğünü yaptığı otelde fuhuş suçu için aracılık ve yer temin ettiği iddia olunmuş, İlk Derece Mahkemesince; sanığın savunmasında suçlamayı kabul etmediğini, yabancı uyruklu bayanların otelde kaldığını, fuhuş yapılmasına izin vermediğini ifade etmiş ise de; talimat ile alınan tanık beyanları incelendiğinde, söz konusu otelde ikamet eden bayanlar ile ilişkiye girmek için otele geldiklerini, otele girişlerinin sanığın bilgisi dışında olamayacağını, bu şekli ile sanığın tanıkların otele yabancı uyruklu bayanlar ile ilişkiye girmek için girmelerine müsaade ettiği gerekçesiyle atılı suçtan mahkumiyet hükmü kurulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Elektronik imza ile imzalanan 19.02.2016 tarih ve 2015/13282 Soruşturma, 2016/1331 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar başkaca hiçbir işleme gerek olmaksızın hukuken geçerli bir ceza muhakemesi işlemi niteliğindedir. Bir diğer anlatımla, Trabzon Cumhuriyet Başsavcısının Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminden sistemi üzerinden yapacağı "onay" veya "iade" işleminin söz edilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar üzerinde hukuken herhangi bir tesiri de olmayacaktır. Cumhuriyet savcılarının ceza muhakemesi yürütürken kullandığı yetki 5217 sayılı Kanun'dan ... ve asli nitelikte bir yetkidir; Cumhuriyet başsavcısına veya vekiline niyabet etme niteliğinde değildir.

Bu itibarla, kovuşturmaya yer olmadığı kararının hukuken geçerli olduğu belirlendikten sonra ikinci olarak “aynı fiilden dolayı kamu davası açılma” şartlarının oluşup oluşmadığının irdelenmesi gereklidir.

Bu açıklamalar doğrultusunda dosya incelendiğinde; sanık hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra iddianamenin Trabzon Cumhuriyet Başsavcısı tarafından iade edilmesi üzerine 5271 sayılı Kanun'un 172 nci maddesinin ikinci fıkrasındaki "Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz" hükmüne aykırı bir şekilde herhangi bir yeni delil elde edilmeden düzenlenen iddianameye dayanılarak hüküm kurulması hukuka aykırı olduğundan İlk Derece Mahkemesinin sanık hakkındaki mahkumiyet kararı kaldırılmasına, karar verilmiştir.

IV.GEREKÇE

IV.GEREKÇE

Anayasa Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli ve 2021/83 Esas, 2022/168 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; Cumhuriyet savcısının, ceza muhakemesinde herhangi bir taraf ya da tarafın temsilcisi olmayıp kamu adına ceza muhakemesinin amaçlarının gerçekleştirilmesi için objektif davranmakla yükümlü kılındığı, tarafsız ve olabildiğince bağımsız olan Cumhuriyet savcısının yapmış olduğu tüm işlemlerin, nezdinde görev yapılan Cumhuriyet başsavcılığı adına yaptığı, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 18 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Cumhuriyet başsavcılığının düzenli, verimli ve uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlamak ve iş bölümünü yapmakla yükümlü olan Cumhuriyet başsavcısının, o yer yargı çevresinde görevli Cumhuriyet savcıları üzerinde gözetim ve denetim yetkisini haiz kılınmasının, Cumhuriyet başsavcılığının bir bütün olmasının sonucu olduğu, yine Başsavcının sahip olduğu yetkinin idari görevlerle sınırlı olmayıp adli görevleri de kapsadığı böylelikle Cumhuriyet başsavcılığı kararlarındaki yeknesaklığın sağlanması amaçlandığından, somut olayda; Cumhuriyet başsavcısı tarafından kovuşturmaya yer olmadığı kararının yeniden değerlendirilmek üzere iadesi üzerine 23.02.2016 tarihli 2015/13282 Soruşturma, 2016/834 Esas numaralı iddianame ile usulüne uygun şekilde açılmış bir kamu davası olduğu gözetilmeden kovuşturma şartı gerçekleşmediğinden açılan kamu davasının düşmesine dair Bölge Adliye Mahkemesinin kararında hukuka aykırılık görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz istemi yerinde görüldüğünden Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca takdîren Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

29.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1171, Karar No: 2017/6018, Tarih: 16.02.2017

**5. Hukuk Dairesi         2016/1171 E.  ,  2017/6018 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1)Bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak alınan buğday ve kavunun dekar başına verim miktarları Müdürlüklerinden, değerlendirme tarihi olan 2014 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatları da ilgili resmi kuruluşlardan getirtildikten,

2)Taşınmaz üzerinde bulunan meyveli meyvesiz ağaçların yaş ve cinslerine göre dava tarihi itibariyle maktu değerlerini gösteren veriler istenildikten,

3) esas sayılı icra dosyaları ilgili İcra Müdürlüğünden getirtilip dosya içerisine konulduktan,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16/02/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6218, Karar No: 2020/2424, Tarih: 19.02.2020

**15. Ceza Dairesi         2018/6218 E.  ,  2020/2424 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Güveni kötüye kullanma

HÜKÜM : Beraat

Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın, katılanın yetkilisi olduğu şirkette sigortalı şoför olarak çalıştığı, 2009 yılı haziran ayı içinde adı geçen şirket tarafından İran’a götürüp teslim etmesi için sanığa inşaat malzemesi verildiği, sanığın da şirkete ait olan... ve ... plakalı çekici ve römork ile söz konusu malları İran'a götürüp teslim ettiği, akabinde inşaat malzemelerini teslim ettiği şirketten 500 USD alarak şirkete ait tırı İran'da bırakıp Türkiye'ye döndüğü ve aldığı parayı da katılana vermediği, bu şekilde üzerine atılı suçu işlediği iddia olunan olayda; dosya kapsamından sanığın söz konusu tırı kilitleyerek anahtarı katılanın alabileceği bir yere bıraktığı, daha sonra bu tırın şirketin bir başka şoförü tarafından Iğdır'a getirildiği, sanığın tır ve römork bakımından, kendisine devredilmiş mal üzerinde zilyetliğin devri amacı dışında kendisi veya başkası yararına tasarrufta bulunmadığı, ayrıca sanığın katılanın müşterisinden nakliye parası olarak 500 USD tahsil edip etmediğinin ya da bu paranın sanığa harcırah olarak verilen para olup olmadığının sabit olmadığı, sanığın savunması ile dosya kapsamı itibariyle sanığın suç işleme kastı ile hareket etmediği gerekçesiyle verilen beraat hükmünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin suçun sübuta erdiğine yönelik temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 19/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/28445, Karar No: 2016/19341, Tarih: 14.11.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/28445 E.  ,  2016/19341 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin iş akdinin geçerli neden olmadan feshedildiğini, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun tespiti ile işe iadesini, işe başlatılmaması halinde 8 aylık brüt ücret tutarında tazminat ile 4 aylık boşta geçen süre ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; işin görüldüğü, ...Müessese Müdürlüğünün ...İlçesi'nde olduğu, davalı... Enerji Şirketinin yerleşim yerinin .... olduğu, davalı ...'nın yerleşim yerinin ise ...olduğu hususunda bir çekişme olmadığı, .... Genel Müdürlüğü'nün zorunlu dava arkadaşı olması nedeniyle yerleşim yeri adresi itibariyle mahkemenin yetkili olup olmadığı konusunda çekişme söz konusu olduğu, 6100 sayılı yasanın 7. maddesi gereği davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabileceği, çözülmesi gereken sorunun .... Genel Müdürlüğü ve ...Müessese Müdürlüğü arasındaki ilişkinin tüzel kişinin merkez ve şubesi olup olmadığı noktalarında düğümlendiği, 233 sayılı KHK 15/5 hükmü gereğince Müesseselerin ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğunun vurgulandığı, .... Genel Müdürlüğünün ayrı tüzel kişiliği olmasına karşın ...Müessesesinin ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunmadığı, ....’ nın teşekkülü, ...ilçesindeki tüzel kişiliğin ise müesseseyi oluşturduğu, tüzel kişilerin kendi başına işlem ehliyeti, hak ehliyeti ve davada taraf olma ehliyeti bulunmakla artık .... Genel Müdürlüğünün merkez, ...Müessese Müdürlüğünün şube olduğu iddia edilmesinin mümkün olmadığı bu nedenle .... Genel Müdürlüğünün bulunduğu ...yargı çevresinin davaya konu vakıada yetkili olduğunun iddia edilemeyeceğinden rodövans veren açısından da yetkili yerin ...veya İstanbul mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Taraflar arasında yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta; davalı ... ile davalı... Enerji A.Ş arasında .... Genel Müdürlüğü ......İşletme Müessesi ...B sahasının işletilmesine ilişkin sözleşme yapıldığı ve davacının bu sözleşme kapsamında en son fiili olarak çalıştığı iş yerinin ...olduğu anlaşılmıştır. Davalılardan .... Genel Müdürlüğünün merkezinin..., davalı ... Tic.Ltd Şti’nin adresinin .....olduğu, davalı... Enerji A.Ş'ye ait imza sirkülerinde şirket merkezinin Maslak/İstanbul olduğu görülmüştür. Mahkemece ...veya İstanbul İş Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

5521 sayılı yasanın 5 inci maddesi davacıya seçimlik bir hak vermiştir. Buna göre davacı davasını ister işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede açabilecek isterse dava olunanın (birden fazla dava olunan varsa bunlardan her hangi birisinin) Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabilecektir.

5521 sayılı yasanın 5 inci maddesi davacıya seçimlik bir hak vermiştir. Buna göre davacı davasını ister işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede açabilecek isterse dava olunanın (birden fazla dava olunan varsa bunlardan her hangi birisinin) Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabilecektir.

Bu kapsamda, davacı seçimlik hakkını kullanarak davalılardan .... Genel Müdürlüğünün davanın açıldığı tarihte ikametgâhı sayılan... İş Mahkemesi'nde davasını açmıştır.... İş Mahkemesi davaya bakmaya yetkili olduğundan mahkemece ...veya İstanbul İş Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır. Ayrıca mahkemenin karar kesinleştiğinde dosyanın ...veya İstanbul mahkemelerine gönderilmesi şeklinde seçenekli hüküm tesis etmesi de usule aykırı olduğundan kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, 14.11.2016 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.