muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/12263, Karar No: 2022/14800, Tarih: 23.11.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/12263 E.  ,  2022/14800 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

No :

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı kurum ile davalılardan ... ve ... vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı Kurum vekili, müvekkili bulunduğu kurumun sigortalısı ...'nin 16/11/2013 tarihinde yoldan geçen aracın çarpması sonucu olayın gerçekleştiğini, cenaze masrafları ile peşin değerli sermaye giderinin müvekkili bulunduğu kurumca ödendiğini, iş kazası sonrası tanzim edilen tutanaklardan ve müfettiş raporlarında da anlaşılacağı üzere kazanın oluşumunda davalının sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hak talep ve dava hakkının saklı kalmak kaydıyla sigortalıya bağlanan peşin sermaye değeri ve cenaze masraflarını işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı kurumun ilk bağlanan gelirin peşin sermaye değerlerine ilişkin olarak rücuan tazminat davası açma hakkı bulunmadığını, ilk bağlanan gelir dışında herhangi bir talep hakkının da söz konusu olmadığını, bu sebeple ilk bağlanan peşin sermaye değerini aşan talepleri kapsayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

"1-)Davanın ve birleşen Van 2. İş Mahkemesinin 2016/125 esas sayılı dosya davasının kısmen kabulü ile,

a)5510 sayılı yasanın 21/1 ve 21/4 madde ve fıkrası gereği, toplam 81.709,20TL Peşin sermaye değerli gelirin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte(davalı ...'ın tahsilde mükerrer olmamak kaydıyla 54.472,80TL ile sınırlı sorumlu olduğuna) davalılar ... ve ... ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

b)386,00TL cenaze yardımının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ... ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

c)Davalı ... A.Ş. (...) yönünden davanın reddine," karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

"Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davacı kurum ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

c)Davalı ... A.Ş. (...) yönünden davanın reddine," karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

"Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davacı kurum ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanun’un 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davacı vekili, beyanla, eksik araştırmaya dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, eksik araştırmaya dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

İnceleme konusu eldeki dosyada, İlk Derece Mahkemesinin 19.12.2018 tarihli ve E.2014/1561-2018/858 K. sayılı kararıyla davalı ... vekiline tebliğ edilen muhtırada belirtilen masrafların yasal süresi içerisinde yatırılmaması nedeni ile davalı vekilinin istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği, ek kararın davalı vekiline 19.12.2018 tarihinde düzenlenen mazbata ile vekiline tarih kaydı içermeden tebliğ edildiği, vekilin 02.01.2019 havale tarihli dilekçe ile ek karara karşı istinaf başvurusunda bulunduğu, ancak Bölge Adliye Mahkemesince adı geçen davalı vekilinin ek karara karşı istinaf başvurusu bulunmadığından bahisle istinaf talepleri incelenmeksizin sadece davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf istemi hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin karar ve ek karara ilişkin istinaf başvurusu hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

O halde, davacı kurum ve davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararı bozulmalıdır.

SONUÇ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/2. maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı kurum vekili, davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istinaf kanun yolu denetimi yapılmak üzere dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 23.11.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/27104, Karar No: 2014/17833, Tarih: 03.11.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/27104 E.  ,  2014/17833 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala zarar verme, hakaret

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu, başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanılış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Hakaret suçunun oluşabilmesi için, bir kimseye ..., şeref ve saygınlığını incitecek ölçüde, somut bir fiil veya olgu isnat etmek yada yakıştırmalarda bulunmak yada sövmek gerekmektedir. Kişiye isnat edilen somut fiil veya olgunun gerçek olup olmamasının bir önemi yoktur.İsnadın ispatın konusu ayrıdır. Somut bir fiil ve olgu isnat etmek; isnat, mağdurun ... şeref ve saygınlığını incitecek nitelikte olacaktır. Mağdura yüklenen fiil ve olgunun belirli olması şarttır. Fiilin somut sayılabilmesi için, şahsa, şekle, konuya, yere ve zamana ilişkin unsurlar gösterilmiş olmalıdır. Bu unsurların tamamının birlikte söylenmesi şart değildir. Sözlerin isnat edilen fiilî belirleyecek açıklıkta olması yeterlidir. Çoğu zaman isnat edilen fiil ve olgunun, hangi zaman ve yerde meydana geldiğinin belirtilmesi, ... ve

saygınlığı incitecek niteliği tespit için yeterli olmaktadır. Tarafların sosyal durumları, sözlerin söylendiği yer ve söyleniş şekli, söylenmeden önceki olaylar nazara alınarak suç vasfı tayin olunmalıdır.

Hakaretin kişiyi küçük düşürmeye yönelik olması gerekir. Kişiye onu toplum nazarında küçük düşürmek amaçlı belli bir siyasi kanaatin isnat edilmesi hâlinde de suç oluşacaktır. Bir kişiye yönelik sözlerin veya yapılan davranışın o kişiyi küçük düşürücü nitelikte olup olmadığını tayin ederken, topluma hâkim olan anlayışlar, örf ve adetler göz önünde bulundurulmalıdır.

Suçun alenen işlenmesi, nitelikli hâl kabul edilmiştir. Aleniyet, belirsiz sayıda kişilerin hakaret oluşturan sözü duymalarına olanak sağlamak suretiyle suçun işlenmesini ifade eder. Failin, hakaret oluşturan sözün duyulması olanağını yaratmış olması yeterlidir. Söylenen sözün fiilen duyulmuş olup olmaması önemli değildir.

Suçun alenen işlenmesi, nitelikli hâl kabul edilmiştir. Aleniyet, belirsiz sayıda kişilerin hakaret oluşturan sözü duymalarına olanak sağlamak suretiyle suçun işlenmesini ifade eder. Failin, hakaret oluşturan sözün duyulması olanağını yaratmış olması yeterlidir. Söylenen sözün fiilen duyulmuş olup olmaması önemli değildir.

Sanıklardan Keziban ile katılan ...'in evli olduğu, aralarındaki sorunlar nedeniyle sanık ...'ın babasının evinde kalmaya başladığı, bu meseleler nedeniyle sanık ...'ın annesi olan sanık ..., kardeşi olan sanık ..., komşusu ve yakını olan sanıklar ... ve ...'yla katılan ... arasında bu meseleler nedeniyle husumet yaşandığı, sanıkların bir kaç kez katılana ait evi yakacaklarını söyledikleri, 30.05.2008 tarihinde katılanın köydeki evinin bitişiğinde bulunan garaj kapısının yakılmaya çalışıldığı, 19.07.2008 tarihinde ise katılanın evinin arkasındaki odunluğun tamamen yakıldığı, 23.10.2008 tarihinde de katılana ait ahırın yakıldığı, bu eylemleri katılanla aralarında husumet bulunan sanıkların gerçekleştirdikleri ve bu şekilde mala zarar verme suçlarını işledikleri, ayrıca sanık ...'nin de katılanla aralarında yaşanan bir tartışmada katılana sinkaflı sözlerle küfrederek hakaret suçunu işlediği iddia olunan somut olayda ;

1- Mala zarar verme suçundan verilen beraat kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ;

Sanıkların aşamalarda değişmeyen savunmalarında suçlamayı kabul etmemeleri, katılan ve tanıkların yangını çıkaran kişileri görmediklerini beyan etmeleri, ekspertiz raporu, olay yeri inceleme raporları ve tüm dosya kapsamına göre sanıkların mala zarar verme suçunu işlediklerine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, O yer Cumhuriyet savcısı ve katılanın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2- Sanık ... hakkında hakaret suçundan verilen beraat kararına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ;

Sanık ..., jandarmadaki ifadesinde katılanla arasında yaşanan tartışmada sinkaflı sözlerle hakaret ettiğini beyan etmiş, tanıklar katılan ve tanık anlatımlarına göre de sanık ...'nin katılana küfrettiği anlaşılmış ise de ; katılan ve tanık anlatımlarına göre hakaret olayının şikayet tarihinden bir yıl kadar önce ot biçme esnasında katılanla sanık arasında çıkan tartışmada yaşandığı, hakaret suçunun takibi şikayete bağlı olan suçlardan olduğu, katılanın da 6 aylık şikayet süresi geçtikten sonra şikayette bulunduğu anlaşıldığından dava şartının gerçekleşmemesi nedeniyle CMK'nın 223/8 maddesi uyarınca kamu davasının düşürülmesine karar verilmesi gerektiğ gözetilmeden yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, O yer Cumhuriyet savcısı ve katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 03.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6756, Karar No: 2009/7499, Tarih: 15.06.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/6756 E.  ,  2009/7499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 06.01.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil veya tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; tapu iptali tescil talebinin reddine tazminat talebinin kabulüne dair verilen 12.02.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R\_

Dava, davalı şirketin temliki işlemine dayalı tapu iptali tescil ikinci kademedeki istek ise tazminat taleplerine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi ... davacıyla bir sözleşme ilişkisi olmadığını, kaldı ki yüklenicinin üstlendiği işi bitirmediğini açılan davanın reddini savunmuştur.

Davalı şirket temsilcisi keşifteki beyanında davacının edimlerini yerine getirdiğini belirtmiştir.Mahkemece, davacının tapu iptal tescil istemi reddedilmiş, 85.000 YTL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.Hükmü, davalı arsa sahibi ... temyiz etmiştir.Borçlar Hukukunda mesuliyet, sözleşmeden veya kanundan kaynaklanır. Kanundan kaynaklanan borçlara örnek; haksız fiil, sebepsiz zenginleşme ve doktrinde kabul edildiği üzere vekâletsiz ... görme sebebiyle istenebilecek alacaklardır. Eldeki davada davacı ile arsa sahibi davacı ... arasında sözleşme ilişkisi bulunmamaktadır. Davalı arsa sahibinin haksız fiil, sebepsiz zenginleşme gibi nedenlerle de davacıya karşı mesuliyetini gerektirecek nedenler de söz konusu değildir. Kısaca davacı tazminat istemi hakkında ancak sözleşme ilişkisi bulunan davalı şirkete karşı başvurabilir. Mahkemece bu saptamalar bir yana bırakılarak hüküm altına alınan tazminat borcundan arsa sahibinin de sorumlu tutulması doğru olmamıştır.Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 15.06.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10840, Karar No: 2016/9211, Tarih: 24.10.2016

**17. Hukuk Dairesi         2014/10840 E.  ,  2016/9211 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili ile davalı ... ve ...vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı çift taraflı kazada, davacılar murisinin öldüğünü, murisin emekli olduğunu ve aynı zamanda inşaat ustası olarak çalışmaya devam edip gelir elde ettiğini, davacıların ölüm nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek manevi tazminata ilişkin hakları ve maddi tazminata ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, tüm davacılar için 10,00 TL. geçici işgöremezlik, 10,00 TL. tedavi gideri, davacı ... için 310,00 TL. cenaze gideri ile 650,00 TL. destek tazminatı, davacı ... için 20,00 TL. destek tazminatı olmak üzere toplam 1.000,00 TL. maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 05.11.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle, davacı ... için destek tazminatı taleplerini 82.955,86 TL'ye yükseltmiş, ayrıca dava dilekçesinde manevi tazminat haklarını saklı tutmuş olmaları nedeniyle davacı ... için 15.000,00 TL, diğer davacılardan her biri için 5.000,00'er TL'den toplam 40.000,00 TL. manevi tazminatın davalılar ... müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

...

Davalı ... ve ... vekili, kazada davacılar murisinin ve onun yolcu olarak bulunduğu motorsiklet sürücüsünün kusurlu olduğunu, davacılar murisinin hatır için taşındığını, tedavi giderlerinden ... sorumlu olduğunu, murisin gelirinin resmi belgeler ile ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...vekili, tedavi giderlerinden ... sorumlu olduğunu, davacılara yapılmış ödemeleri olmadığını, poliçe limitiyle sınırlı olarak gerçek zarardan sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, tedavi giderlerinden ... sorumlu olduğunu, dava öncesi temerrüde düşürülmediklerini, poliçe limitiyle sınırlı ve sigortalı kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, kararda yazılı gerekçelerle ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacıların maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... için 82.955,86 TL. tazminatın yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müteselsilen tahsiline, davalı ...'nın sorumluluğunun 62.216,89 TL. ile sınırlı tutulmasına, tazminata davalı ... şirketleri yönünden dava tarihinden ve gerçek kişiler yönünden kaza tarihinden faiz işletilmesine; maddi tazminata ilişkin fazla isteğin ve davacıların manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile davalı ... ve ....vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, özellikle maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında ve davalı ..... lehine hatır taşıması indirimi yapılmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları ile davalı ... ve ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun "tazminat miktarının tayini" başlıklı 43. maddesinde (6098 sayılı TBK 51. md); hakimin, tazminatın türü ve kapsamının derecesini, durum ve mevkiinin gereğine ve hatanın ağırlığına göre belirleyeceği

...

belirtilmiş; "Tazminatın tenkisi" başlıklı 44. maddesinde (6098 sayılı TBK 52. md)ise; zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durum ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır.

Somut olayda; destek ...'un, dava dışı sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan motorsiklette yolcu olduğu, yolculuğu esnasında koruyucu mahiyette kask takmadığı, kaza esnasında başından da yaralandığı, ölü muayene tutanağında ölüm sebebinin genel beden travmasına bağlı kafa kemik kırığı ile kaburga kırığının yarattığı komplikasyon olarak tespit edildiği, bu itibarla desteğin ölüm sebebi de gözetildiğinde yolculuk esnasında kask takmamak suretiyle müterafik kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre mahkemece, BK'nun 44. maddesi (TBK 52. md) uyarınca maddi tazminattan makul oranda hakkaniyete uygun indirim gerekip gerekmediğinin irdelenip tartışılması, ondan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli değildir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları ile davalı ... ve... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı ... ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

aşağıda dökümü yazılı 4,00 TL kalan onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılar ... ve ... geri verilmesine 24.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2007/18576, Karar No: 2008/1800, Tarih: 11.02.2008

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/18576 E.  ,  2008/1800 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava davacının, sattığı ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 01.05.1996-31.12.1996 tarihleri arasında ve 17.03.1997-07.02.1997 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.

Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 17.03.1997 tarihinde Salur Tarım Kredi Kooperatifine üye olduğu,31.03.2005 tarihinde Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifine üye olduğu, davacı dan ilk prim kesintisinin 19.04.1996 tarihinde Çorum Şeker Fabrikasınca yapıldığı, başkaca tarım ... kesintisi yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacının tarım ... sigortalılık başlangıcının 01.05.1996 olarak kabulü ile 01.05.1996 ile 31.12.1996 tarihleri arasında davacının tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin hüküm yerinde ise de,bu dönemden sonra tevkifat kesintisine ilişkin belgenin dosyada bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanmadığı 17.03.1997-07.02.2007 tarihleri arasına yönelik istemin kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.paragrafının silinerek, yerine, “Davanın kısmen kabulü ile, davacının ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 19.04.1996 tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.1996 ile 31.12.1996 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında ... tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine” tarih ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 11.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.