muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/920, Karar No: 2009/1120, Tarih: 02.03.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2009/920 E.  ,  2009/1120 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, yerel mahkemece görevsizlik kararı verilerek davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, 4077 sayılı yasa uygulanarak Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılıp, esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcı ve Yargıtay başvurma harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 02.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6722, Karar No: 2012/8574, Tarih: 09.07.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/6722 E.  ,  2012/8574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : GAZİANTEP 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/06/2011

Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece  davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar  davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava; sahtecilik hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece;son kayıt maliki davalının kötüniyetli olduğunun kanıtlanamadığı T.M.K.'nun 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden ve eksiğin tamamlatılması yoluyla getirtilen Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının hazırlık soruşturması evraklarından; davacının 09/09/2009 tarihli satış akdi ile iktisap ettiği çekişme konusu 110 ada, 50 parsel sayılı taşınmazın, dava dışı R. K.adlı kişiye  19/10/2009 tarih  ve 17259 yevmiyeli akitle temlik edildiği, anılan tarih ve yevmiyeli akitte satıcı konumundaki davacının imzasının yer almadığı, daha sonra yevmiye defterinde görülen ancak Tapu sicil Müdürlüğünde bulunamayan 26/02/2010 tarih, 2579 yevmiyeli resmi senet kapsamında dava dışı A.Y.a ve ondan da daha önce temlik silsilesinde kullanılan 19/10/2009 tarih  ve 17259 yevmiyeli akitle  R.K.adına olan kaydın tekrar canlandırıldığı, anılan temliklere ilişkin resmi senetler yevmiye defterinde yer aldığı halde Tapu Sicil Müdürlüğünde bulunamadığı, bilgisayarda izlenen mal sahipleri sicilinde bu kayıtların görülmediği, tapu kütüğündeki tescillerin  numarası konulmamış tashihler ile terkin edildiği, en son 01/04/2010 tarihli akitle davalı İ.S.'ye temlik edildiği, son temlike ilişkin döner sermaye dekontu olmasına rağmen tapu harcının ödenmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ilk akitte davacının imzası yer almadığından bu akdin geçerli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur. Ancak ilk elden satın alan eldeki davanın davalısı ediniminde iyi niyetli ise bu edinimin korunacağı da kuşkusuzdur.

Bilindiği üzere; hukukumuzda, diğer çağdaş hukuk sistemlerinde olduğu gibi kişilerin huzur ve güven içerisinde alış verişte bulunmaları satın aldıkları şeylerin ilerde kendilerinden alınabileceği endişelerini taşımamaları,dolayısıyla toplum düzenini sağlamak düşüncesiyle,alan kişinin iyi niyetinin korunması ilkesi kabul edilmiştir. Bu amaçla Medeni Kanunun 2.maddesinin genel hükmü yanında menkul mallarda 988 ve 989, tapulu taşınmazların el değiştirmesinde ise 1023.maddesinin özel hükümleri getirilmiştir. Öte yandan  bir devleti oluşturan unsurlardan biri

insan unsuru ise bunun kadar önemli olan ötekisi topraktır İşte bu nedenle Devlet, nüfus sicilleri gibi tapu sicillerinin de tutulmasını üstlenmiş,bunların aleniliğini (herkese açık olmasını) sağlamış,iyi ve doğru tutulmamasından doğan sorumluluğu kabul etmiş,değinilen tüm bu sebeplerin doğal sonucu olarakta tapuya itimat edip, taşınmaz mal edinen kişinin iyi niyetini korumak zorunluluğunu duymuştur.Belirtilen ilke M.K.nun 1023.maddesinde aynen "tapu kütüğündeki sicile iyi niyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan 3 ncü kişinin bu kazanımı korunur" şeklinde yer almış, aynı ilke tamamlayıcı madde niteliğindeki 1024.maddenin  1.fıkrasına göre "Bir ayni hak yolsuz olarak tesçil edilmiş ise bunu bilen veya bilmesi gereken 3 ncü kişi bu tesçile dayanamaz" biçiminde öngörülmüştür.

Ne varki; tapulu taşınmazların intikallerinde, huzur ve güveni koruma, toplum düzenini sağlama uğruna, tapu kaydında ismi geçmeyen ama asıl malik olanın hakkı feda edildiğinden iktisapta bulunan kişinin,iyi niyetli olup olmadığının tam olarak tespiti büyük önem taşımaktadır.Gerçekten bir yanda tapu sicilinin doğruluğuna inanarak iktisapta bulunduğunu ileri süren kimse diğer yanda ise kendisi için maddi,hatta bazı hallerde manevi büyük değer taşıyan ayni hakkını yitirme tehlikesi ile karşı karşıya  kalan önceki malik bulunmaktadır.Bu nedenle yüzeysel ve şekilci bir araştırma ve yaklaşımın büyük mağduriyetlere yol açacağı,kişilerin Devlete ve adalete olan güven ve saygısını sarsacağı ve   yasa koyucunun amacının ilk bakışta,şeklen iyi niyetli gözükeni değil,gerçekten iyiniyetli olan kişiyi korumak olduğu hususlarının daima göz önünde tutulması,bu yönde tüm delillerin toplanıp derinliğine irdelenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim bu görüşten hareketle "kötü niyet iddiasının def'i değil  itiraz olduğu,iddia ve müdafaanın genişletilmesi yasağına tabii olmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve mahkemece kendiliğin den (re'sen) nazara alınacağı ilkeleri 8.ll.l99l tarih l990/4 esas l99l/3 sayılı İnançları Birleştirme  Kararında kabul edilmiş, bilimsel görüşlerde aynı doğrultuda gelişmiştir.

Hal böyle olunca;  son kayıt maliki konumunda davalının ediniminde iyiniyetli olup olmadığının yukarıdaki ilkeler uyarınca araştırılması, tarafların bildirdikleri ve bildirecekleri tüm delillerin toplanması, gerek ceza soruşturmasına dair hazırlık evraklarının, devamında açılan ceza dava dosyasının gerekse müfettiş raporlarının birarada değerlendirilmesi, davalının  Tapu Sicil Müdürlüğündeki sahtecilik eylemi yapan kişilerle ilişkisi olup olmadığının, iyi niyetli olup olmadığının, bir başka ifadeyle Türk Medeni Kanununun 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanıp yararlanmayacağının duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm tesisi isabetsizdir.

Davacının, bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,  09.07.2012  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3778, Karar No: 2014/8202, Tarih: 05.05.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/3778 E.  ,  2014/8202 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak taşınmaz bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Bilirkişi kurulu tarafından münavebeye alınan buğday, arpa ve nohutun kuru şartlarda 2012 yılı itibarıyla dekar başına asgari ve azami verimini, ayrıntılı üretim giderlerini ve kilogram başına toptan satış fiyatlarını gösterir veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık il müdürlüğünden,

2-Dava konusu taşınmazda davalı idare tarafından kamulaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı araştırılarak, yapılmışsa buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerle davacıya kamulaştırma kararı ve ilgili belgelerin tebliğinin yapılıp yapılmadığının, yapılmışsa belgesinin davalı idare ve ilgili noterlikten, kamulaştırma bedeli ödenip ödenmediği hususunun da yine davalı idareden ve ilgili banka şubesinden,

Sorularak alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 05.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11974, Karar No: 2017/12828, Tarih: 12.09.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/11974 E.  ,  2017/12828 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, fazla mesai ücreti ile ulusal ... ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkilinin davalı şirketin ... ... adresinde bulunan ... Araçları İşletme Müdürlüğünde Eylül 2004 tarihinde yurtiçi-yurtdışı ... olarak çalışmaya başladığını, görev yaptığı ... bürosunun 30/11/2011 tarihi itibari ile kapatılması gerekçesi ile iş akdinin haksız feshedildiğini tazminat ve bazı alacakları ödenmiş ise de dava konusu olan fazla mesai, ulusal ..., genel tatil ve hafta tatili ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek, fazla mesai, ulusal ..., genel tatil ve hafta tatili ücretleri alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, tır ...ü olan davacının yasal olarak belirlenen sürenin üzerinde fazla mesai yapmasının mümkün olmadığını, sefere çıkışta çalışma süresini davacının kendisinin düzenleme imkanı olduğunu, mesailerin takoğraf cihazı ile ölçüldüğünü, bütün hafta tatili ulusal ... ve genel tatil günlerinde hiç dinlenmeden çalışma iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 2011 yılında ... müfettişleri tarafından yapılan teftiş sonucunda tır ...lerinin haftada 54 saat çalıştırıldığı, böylece ayda 18 saat fazla çalıştırma yapıldığının tespit edildiğini, bu tespit neticesinde ...lere geriye dönük 5 senelik ödemelerinin yapıldığını, bu ödemenin dava dilekçesinde davacı tarafça da kabul edildiğini, davacının bütün alacak kalemleri bakımından işvereni ibra ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece ,toplanan bilgi ve belgeler,... müfettişleri tarafından düzenlenen tahkikat raporu, işyeri kayıt ve belgeleri ve tanıkların ifadelerinin değerlendirilmesinde;... müfettişleri tarafından 2011 yılında yapılan denetim sonucu tır ...lerinin haftada 54 saat çalışma yaptığı tespit edilmiş ve çalışanlara geçmişe yönelik ödeme yapılmışsa da yapılan bu ödeme, ödeme tarihinden sonra yine haftada 18 saat fazla mesai yapıldığına delil teşkil etmediği,davacının yurt içi/yurt dışı tır ...ü olarak çalışması nedeni ile kendisi ile aynı araçta çalışmayan tanık beyanı ile de fazla mesai yaptığını ispat etmesinin mümkün olmadığı,tüm dosya kapsamı ile davacının davalı iş yerinde tır ...ü olarak 01/09/2004-30/11/2011 tarihleri arasında en son prim dahil 2.119,20 TL aylık brüt ücret ile çalıştığı, fazla mesai yaptığı ispat edilemediğinden fazla mesai alacağı olmadığı, ayda iki hafta tatilinde çalışma yapması ve ... günlerinde çalışma yapması sebebi ile hafta tatili ve ... alacağı olduğu,14/07/2014 tarihli bilirkişi raporunda harcırah formlarına göre hafta tatili ve ulusal ... ücreti belirlendiğinden takdiri indirim yapılmadığı, talep ile arttırılan miktarlar dikkate alınarak taleple bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında fazla mesai ücreti alacağının hesabı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yurt içi tır ...leri bakımından fazla çalışmalar her türlü delille ispatlanabilir ise de takometre kayıtları bulunması halinde inceleme bu kayıtlar üzerinden yapılmalıdır (Yargıtay 9.H.D. 30.01.2013 gün, 2010/ 39450 E, 2013/ 3675 K.). Yurt içinde çalışan tır ...ünün hafta tatili ile ... ve genel tatillerde çalıştığını her türlü yazılı delil veya tanıklarla kanıtlaması mümkündür. Ancak ulusal trafik kurallarına göre günde belli bir saat araç kullanma zorunluluğu sebebiyle fazla çalışma yapıldığının inandırıcı delillerle ispatı gerekir (Yargıtay 22.H.D. 24.06.2013 gün, 2012/ 25400 E, 2013/ 15235 K.). Takometre kayıtlarının sunulması halinde konunun uzmanı bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak kayıtlara üstünlük tanınmalıdır (Yargıtay 9.H.D. 13.06.2013 gün, 2011/ 17536 E, 2013/ 18349 K. ; Yargıtay 22. H.D. 21.05.2013 gün, 2013/ 10623 E, 2013/ 11943 K.).

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre yurt dışına sefer yapan tır ...lerinin salt tanık deliline dayanarak fazla çalışma ücreti talep etmeleri mümkün değildir. Tanıkların anlatımları kendi çalışma saatleri ile ilgili olup, dava açan tır ...ü ile aynı seferde görev yapmamaları sebebiyle günlük çalışma saatlerini tam olarak bilmeleri imkânsızdır (Yargıtay 22. H.D. 02.05.2013 gün, 2012/ 20294 E, 2013/ 9333 K.). Öte yandan uluslararası tır ...leri mesailerini kendileri belirledikleri gibi günlük tır kullanımıyla ilgili sıkı trafik mevzuatına uymak zorundadırlar (Yargıtay 9.H.D. 25.03.2013 gün, 2013/ 1808 E, 2013/ 9914 K. ; Yargıtay 9.H.D. 23.01.2013 gün, 2010/ 39429 E, 2013/ 2594 K.).

4857 Sayılı İş Kanunu'nun 92.maddesi ile iş hayatının izlenmesi,denetlenmesi ve ...yle ödevli olan iş müfettişlerinin iş yerlerini ve eklentilerini ,işin yürütülmesi tarzını ve ilgili belgeleri,araç ve gereçleri, cihaz ve makineleri,ham ve işlenmiş maddelerle iş için gerekli olan malzemeyi 93 üncü maddede yazılı esaslara uyarak gerektiği zamanlarda ve işçilerin yaşamına,sağlığına,güvenliğine,eğitimine,dinlenmesine veya oturup yatmasına ilişkin tesis ve tertipleri her zaman görmek,araştırmak ve incelemek ve bu kanunla suç sayılan eylemlere rastladığı zaman bu hususta T.C.... ... ... Bakanlığı tarafından çıkarılacak İş ... Tüzüğünde açıklanan şekillerde önlemek yetkisine sahip olup,somut uyuşmazlıkta mahkemece ... müfettişleri tarafından 2011 yılında yapılan denetim sonucu tır ...lerinin haftada 54 saat çalışma yaptığı tespit edilmiş ve çalışanlara geçmişe yönelik ödeme yapılmışsa da yapılan bu ödeme, ödeme tarihinden sonra yine haftada 18 saat fazla mesai yapıldığına delil teşkil etmediği sonucuna varılması hatalıdır. ... müfettişleri ile yapılan denetim ile iş yerinde fazla çalışma yapıldığı anlaşılmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta dosya içerisinde araç izleme defteri bulunup, buna göre fazla mesai ücreti alacağının hesabının yapıldığı 14.07.2014 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınması gerekirken, mahkemece araç izleme defter kayıtları esas alınmayıp,fazla mesai ücreti alacağının ispatlanamadığı gerekçesi ile reddi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12.09.2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2674, Karar No: 2014/3282, Tarih: 28.04.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/2674 E.  ,  2014/3282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Milas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/09/2013

NUMARASI : 2010/59-2013/812

Taraflar arasındaki nama ifaya izin, tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, taraflar arasında 25.07.2008 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile müvekkiline ait taşınmazlar üzerinde toplam 102 adet bağımsız bölümün davalılarca yapılmasının kararlaştırıldığını, inşaatların teslim edilmediğini eksik işlerin bulunduğunu ileri sürerek, bu eksikliklerin giderilmesi için taraflar arasında yapılan sözleşme gereği davalıya bırakılan bağımsız bölümlerin satışına izin verilmesine, sözleşmede bildirilen sürenin bitim tarihinden itibaren her bir bağımsız bölüm için aylık 500,00 Amerikan Doları gecikme tazminatının reeskont faizi ile tahsiline veya davalıya düşen bağımsız bölümler ile takas-mahsup edilmesine, müvekkilleri tarafından Bodrum İcra Müdürlüklerinde açılan kesinleşen takiplerdeki alacaklarının da davalıların sözleşme gereğince hak edeceği bağımsız bölümler ile takas ve mahsubuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, yetki itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalılar vekilince, davaya bakmakla yetkili mahkemenin Bodrum Mahkemeleri olduğu beyan edilerek, yetki itirazında bulunulduğu, sözleşmenin 15. maddesinde "İşbu sözleşme ve eki teknik şartnamenin uygulanmasından doğacak ihtilafların vukuu bulması halinde Bodrum Mahkemeleri ve İcra dairelerinin yetkili merci olarak kabul ettikleri" şeklindeki düzenlemeyle tarafların işbu davaların görülmesi yönünde Bodrum mahkemelerini yetkili kıldıkları, davanın, gayrimenkulün aynına ilişkin olmaması nedeniyle HMK'nın 12. maddesinde düzenlenen kesin yetki kuralının geçerli olmayacağı, HMK'nın 17. maddesi gereğince aksini kararlaştırmadıkça, davanın sadece yetki sözleşmesinde belirlenen mahkemede veya mahkemelerde açılabileceği, münhasır olmayan yetki sözleşmesi şeklinde olmasını istiyorlarsa, bu durumun yetki sözleşmesinde ayrıca belirtilmesinin gerektiği, ancak taraflar arasında aktedilen sözleşmeye konulan yetki şartının, münhasır yetki sözleşmesi şeklinde olduğu gerekçesiyle, dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1)Davacılar vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Dava, taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı nama ifaya izin ve tazminat istemlerine ilişkindir. Somut olayda, taraflar arasındaki 25.07.2008 tarihli sözleşmede, Bodrum Mahkemeleri'nin yetkili olduğu kabul edilmiş, dava 1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte bulunduğu 05.02.2010 tarihinde açılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın "yetki sözleşmesi" başlıklı 17. maddesinde, “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” hükmü düzenlenmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren HMK'nın "zaman bakımından uygulanma" başlıklı 448/1. maddesiyle HMK hükümlerinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı kabul edilmiştir. Eski Kanun zamanında yapılan yetki sözleşmelerinin düzenlendikleri tarihte yürürlükte bulunan Kanuna göre geçerli olmaları halinde sonraki Kanun döneminde dahi geçerliliklerini muhafaza ettikleri kabul edilmelidir. Çünkü usul sözleşmelerinin kurulmaları ve geçerlilikleri bakımından maddi hukuk hükümlerine tâbi oldukları genel kabul gören bir ilkedir (Prof. Dr. Sadri Şakir Anzay – Hukuk Yargılama Usulleri 7. basım 1960 s. 152; Prof Dr. Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, 7. bası (İstanbul 2000), s.420;Prof Dr. Abdurrahim Karslı, Medeni Usul Hukukunda Usuli İşlemler (İstanbul 2001), s.239) Sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle 6100 sayılı HMK yürürlüğe girmediğinden sözleşmede kararlaştırılan yer mahkemesinin münhasır yetkili olduğunun kabulü mümkün değildir. Böyle bir kabul sözleşmenin imzalandığı tarihte değişik yer mahkemesinde dava açma imkânı bulunan tarafların seçimlik haklarını ortadan kaldıracaktır ve hak kaybına yol açacaktır. Bu bakımdan sözleşmeyle kararlaştırılan münhasır yetkinin 6100 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra imzalanan yetki sözleşmelerinde tatbiki uygun olacaktır. Aksinin kabulü tarafların sözleşmeyle kazandıkları ve o tarih itibariyle Yasayla yetkili kılınan mahkemelerde dava açma imkânını ortadan kaldıracağından eşitlik ilkesine de aykırı olacaktır. Buna göre maddi hukuk alanında yapılan yeni kanunlar eski kanuna göre geçerli olarak yapılmış olan sözleşmeleri hükümsüz hale getirmedikleri gibi usul sözleşmelerine ilişkin yeni kanun hükümlerinin dahi eski kanun zamanında yapılmış usul sözleşmelerinin geçerliliğini etkileyemeyeceğini kabul etmek gerekir. Sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 22. maddesine göre, sözleşme ile yetkili kılınan mahkemelerin yanında genel ve özel yetkili mahkemeler de yetkili olmaya devam eder. Davacılar imzalanmış yetki sözleşmesi ile kararlaştırılan yer dışında genel veya özel yetkili bir mahkemede dava açmışsa, artık açılan dava ile işlem tamamlanmış olup, 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesindeki münhasır yetki sözleşmesine ilişkin hüküm olayda uygulanmaz.

Somut olayda dava, HUMK'nın 10. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer olan Milas'ta açıldığından, mahkemece yetkili olduğunun kabulü ile uyuşmazlığın esasının incelenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 448/1. maddesindeki derhal uygulanma ilkesinin, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla mümkün olduğu ve HMK hükümlerinin uygulanabileceğinin kabulü halinde dahi tacir olmayan davalılar yönünden yetki sözleşmesinin geçerli olmayacağı hususu gözardı edilerek yazılı şekilde yanılgılı gerekçeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmamıştır.

2) Bozma nedenine göre, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacılar yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 28.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.