muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/2572, Karar No: 2015/17105, Tarih: 14.10.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/2572 E.  ,  2015/17105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/04/2014

NUMARASI : 2013/762-2014/489

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

1)Değerlendirmede esas alınan tarla sebzeciliğinde o yörede hangi sebze ürünlerinin yetiştirildiği İl, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nden sorulduktan,

2)Yetiştiriciliği yapılan her bir sebze ürünü için ayrı ayrı olmak üzere dekar başına ortalama üretim miktarı ile değerlendirme tarihi itibari ile hasat zamanındaki ortalama toptan kilogram satış fiyatları ve dekar başına ortalama masrafı aynı il müdürlüğü ile diğer resmi kurumlardan araştırıldıktan,

3)3 yaşındaki nar fidanlarının maktu bedelleri İl, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nden sorulduktan,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,14/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/635, Karar No: 2024/5750, Tarih: 08.10.2024

**8. Hukuk Dairesi         2024/635 E.  ,  2024/5750 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/206 E., 2019/447 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki tapusuz taşınmazın tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 04.10.2023 tarihli ve 2021/12706 Esas, 2023/4950 Karar sayılı ilamıyla İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Davalı Hazine vekili tarafından bozma ilamına karşı karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Bursa ili ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro çalışmaları sırasında tescil harici alanda kalan taşınmazın, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak müvekkili olan davacı adına tapuya tescilini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin önceki hüküm, davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 18.12.2017 tarihli ve 2017/9286 Esas, 2017/10730 Karar sayılı ilamıyla; "... davalı köyün tüzelkişiliği kaldırıldığından davada taraf olmayan ... Büyükşehir Belediyesinin de davaya katılımının sağlanmasından sonra dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde imar planı yapılıp yapılmadığı araştırılarak eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ile 1990 - 1995 yıllarına ait hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ile ilgili yerlerden getirtilip yapılacak keşif sonucuna göre karar verilmesi " gereğine değinilerek bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; " dava konusu taşınmazın 2008 yılında yapılan 1/5000 ölçekli ... ... nazım imar planında orman alanı olarak tespit edildiği, taşınmazın, 1979 yılında çalılık olarak tapulama dışı bırakıldığı, 1990 yıllarda zeytin ağaçlarının dikildiği yerin orman olması nedeniyle zilteliğe de değer verilemeyeceği " gerekçeleri ile davacının davasının reddine, Bursa ili ... ilçesi ... Köyü ... Mevkinde 03.07.2019 tarihli harita mühendisi fotogrometri bilirkişisi ... ile fen bilirkişisi ...'nin ortak raporunda Ek-6 Krokide "A" harfi ile gösterilen 5696,14 m² taşınmazın çalılık vasfı ile davalı Hazine adına kayıt ve tesciline karar verilmiş; hükmün, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 04.10.2023 tarihli ve 2021/12706 Esas, 2023/4950 Karar sayılı ilamı ile; " taşınmazın imar planı kapsamına alındığı tarihe kadar davacı lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığı dolayısıyla adına tescil kararı verilemeyeceği, ancak bunun yanında taşınmazın çalılık vasfında olmadığının 20 - 25 yaşlarında dikili zeytin bahçesi olup tescile tabi yerlerden olduğunun belirlendiği, nitekim, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19/2 nci maddesinde, taşınmaz üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlarından birine ait muhdesat mevcut ise; bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın veya kütüğün beyanlar hanesinde gösterileceğinin hükme bağlanmış olduğu, somut olayda da, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının davacıya ait olduğu ve taşınmazında çalılık değil zeytin bahçesi olduğu belirlendiğine göre çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince tescil talebinin muhdesat yönünden şerh istemini de kapsadığı gözetilerek, taşınmazın zeytin bahçesi vasfıyla Hazine adına tesciline ve 3402 sayılı Kanun'un 19/2 nci maddesi gereğince zeytin ağaçlarının davacıya ait olduğuna dair tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh yazılmasına karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, " gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiş ve davalı Hazine vekili tarfından süresi içerisinde kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 19/2 nci maddesi "sahibi lehine muhdesatın tespitine ve bunun kütüğün beyanlar hanesine yazılmasına" imkan sağlamaktadır. Anılan hüküm uyarınca “Taşınmaz mal üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlardan birine ait muhdesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilir”. 3402 sayılı Kadastro Kanunu kural olarak kadastro bölge ve çalışma alanlarında üzerinde çalışma yapılan taşınmazlara uygulanmakla beraber Kanun'un 33 üncü maddesinde Kadastro Kanunu'nun bazı hükümlerinin kadastro çalışma bölgeleri dışındaki genel hükümlere göre açılan davalara da uygulanacağı kabul edilmiştir. Ne var ki maddede sayılan genel hükümleri arasında 19 uncu madde bulunmamaktadır. Bu nedenle yalnızca, kadastro çalışması yapılan taşınmazlarda, tutanakların askıya çıkarıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde kadastro mahkemesinde açılan davalarda veya bu süre içinde dava açılmamış tutanak kesinleşmişse, Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü süre içinde kadastrodan öncesi nedenlere dayanılarak genel mahkemelerde açılacak davalarda, muhdesatın arzdan ayrı olarak beyanlar hanesine yazılması istenebilir.

Somut olayda; karar düzeltme istemine konu davanın tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkin olduğu, çekişmeli taşınmaz tescil harici bulunmakta olup, taşınmaza ilişkin kadastro çalışmasının yapılmadığı ve taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlenmediği anlaşıldığından, 3402 sayılı Kanun'un 19/2 nci maddesinin davamızda uygulama yeri bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, maddi hataya dayalı Dairemizin bozma ilamının kaldırılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalı Hazine vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 04.10.2023 tarihli ve 2021/12706 Esas, 2023/4950 Karar sayılı bozma ilamının KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,

Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/2371, Karar No: 2017/8269, Tarih: 23.11.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/2371 E.  ,  2017/8269 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan yargılamada ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum, davalılar... İnş. Müh. A.Ş. ve ...Orman Ürünleri A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

23.6.2010 günü gerçekleşen iş kazasında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelirlerden oluşan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerine göre rücuan alınmasına ilişkin davanın, Mahkemece, yapılan yargılamasında düzenlenen ve bilirkişi raporuyla, kazanın oluşunda davalı 3. kişi ...Orman Ürünleri A.Ş ’nin %55, davalı Üst işveren... İnş. Müh. A.Ş’nin %20, davalı Alt İşveren ... Ltd Şti %15, kazazede işçi %10 oranında kusurlu oldukları saptanmıştır.

1-Sigortalının % 17,20 olarak belirlenen iş göremezlik oranına davalılar tarafından itiraz edildiği halde yöntemince incelenmediği anlaşılmıştır.

Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol; 5510 sayılı Kanunun “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95. maddesinde ( 506 sayılı Kanunun 109. maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcuttur. Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının

gereğidir. Öte yandan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’nın ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'nca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Genel Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, tazminat dosyasından aldırılan sürekli işgörmezlik oranın belirlenmesine ilişkin raporlar celp edilerek sürekli işgöremezlik durumu netleştirilerek karar verilmelidir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, tazminat dosyasından aldırılan sürekli işgörmezlik oranın belirlenmesine ilişkin raporlar celp edilerek sürekli işgöremezlik durumu netleştirilerek karar verilmelidir.

2-Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

Anlaşılacağı üzere 21/1. Maddede işverenin, 21/4. maddede üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı

olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli

sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, davalı şirket ile üçüncü kişi konumundaki davalı ...Orman Ürünleri A.Ş'nın teselsül sorumluluğunun anılan maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, öngörülen ilkeler çerçevesinde belirlenmesi gerekirken, mahkemece, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, özellikle değinilen 5510 sayılı Yasanın 21. maddesinin 4. fıkrası hükmü göz ardı edilerek karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ayrıca, karar verilirken hükmü temyiz etmeyen davalı işveren ... Mad. Otom. İnş. Gıda Şti. yönünden Kurum lehine oluşan usulu kazanılmış hak durumu gözetilmelidir.

O hâlde, davacı Kurum, davalılardan... İnş. Müh. A.Ş. ve ...Orman Ürünleri A.Ş. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davalılardan... İnş. Mühendislik Madencilik Turz. San. ve Tic. A.Ş. ve ...Orman Ürünleri Ltd. Şti.'ne iadesine, 23.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4568, Karar No: 2019/14850, Tarih: 03.10.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/4568 E.  ,  2019/14850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal etme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Müştekinin evinin bahçesinden 29.11.2014 tarihinde çalınan motorsikletin, bir buçuk ay sonra emniyetin araştırması üzerine suça sürüklenen çocuğun çalıştığı iş yerinin önünde yakalanması şeklinde gerçekleşen olayda; Suça sürüklenen çocuğun tüm aşamalarda üzerine atılı suçu kabul etmediği, savunmalarında ise taktiri kıymet tutanağına göre 2000-2200 TL değerinde olan motorsikleti, rus pazarında ... isimli bir kişiden 300 TL'ye aldığını ve suça konu motorsiklet arkadaşına ait gibi göstererek ...'a 500 TL'ye sattığına dair beyanlarının aksine çaldığına dair herhangi bir delil bulunmadığı nazara alınarak; suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kamu davasının açılması karşısında, hakkında TCK 165. Maddesinin uygulanması ihtimaline binaen ek savunma verildikten sonra bu suçtan mahkumiyetine, konut dokunulmazlığını ihlal etme suçundan ise beraatine şeklinde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 03.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.