muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3053, Karar No: 2025/2063, Tarih: 20.05.2025

Davalı ... cevap dilekçesinde; davacı tarafın iddia ettiği hususların, tamamen gerçek dışı olduğunu, yüklenicinin edimlerini yerine getirdiğini, müvekkilinin iyiniyetli 3. kişi olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, arsa malikinin yüklenicinin inşaatı yarım bırakmasından sonra kendisinin satın aldığı inşaat malzemeleri ile inşaata devam ettiğini belirttiği ve faturalar sunduğu, tanıklarının arsa malikinin inşaatta yüklenici tarafından yapılmayan yarım bırakılan işleri yaptırdığını beyan ettikleri, alınan bilirkişi raporunda davacı arsa maliki tarafından yapılan imalatlar olmasaydı inşaatın fiziki gerçekleşme oranının 73,30 olacağının belirtildiği, bu haliyle yüklenicinin edimini yerine getirmediği, temerrüde düştüğü, davacıya atfedilebilecek kusur bulunmadığı, yükleniciden daire satın alan üçüncü kişilerin iyiniyet iddiasının dinlenmesinin mümkün olmaması nedeniyle davacının davasının kabulü ile 13.03.2018 tarihli ve 29.01.2020 tarihli sözleşmelerin geriye etkili olarak feshine, yüklenici tarafından 3. kişilere devredilen bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, sözleşmenin geriye etkili feshi halinde taraflar TBK'nun 125. maddesi ile aynı Kanunun 77 ve izleyen maddeleri uyarınca karşılıklı olarak birbirlerine verdiklerini geri isteyebilecekleri gibi birbirlerinin mal varlıklarında sebepsiz olarak sağladıkları artışların karşılığını da talep edebilecekleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı talepler bakımından sözleşmenin hangi nedenle feshedildiğinin, fesihte tarafların kusurlu olup olmadığının bir önemi de bulunmadığı, yüklenicinin yaptığı inşaat imalat bedelini davacıdan talep etme hakkının olduğu, bilirkişinin kök raporu ve ek raporuna göre yüklenicinin yapılan imalat bedeli toplamının 666.666,31 TL olduğu, davacıdan 525.000,00 TL talep ettiği, taleple bağlı kalınarak 525.000,00 TL inşaat imalat bedelinin 100.000,00 TL'sine karşı dava tarihi olan 11.05.2021 tarihinden itibaren, 425.000,00 TL'sine ıslah tarihi olan 29.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıdan alınarak, davalı ... Ltd Şti'ne verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ..., davalı ... vekili, davalı ... vekili, tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...'nın, davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; sözleşmenin geriye etkili olarak feshi ve tapu iptali tescil talepli davalarda, davanın kabulüne karar verilmesi halinde, yüklenicinin sözleşmenin feshi talebi yönünden sözleşme bedeli üzerinden yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiği, tapu iptali ve tescil talebi yönünden ise, üçüncü kişiler ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği, üçüncü kişiler ise sadece kendi bağımsız bölümlerinin değerleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulması gerektiği, mahkemece davalı yüklenicinin tapu iptali ve tescil talebi açısından yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinden davalı üçüncü kişiler ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaması doğru olmadığı, davacı arsa sahibinin asıl davadaki bu konuya ilişkin istinaf itirazı yerinde bulunduğu gerekçesiyle, mahkeme kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Karşı davacının karşı davasından feragat ettiğini ancak istinaf ilamında bu durumunun dikkate alınmadan müvekkili aleyhine hüküm tesis edildiğini, karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

b.Dava öncesinde temerrüde düşürülmediğini,

c.Taleple bağlılık ilkesine aykırı hareket edildiğini davacının talebinin yalnızca kendisine vaadedilen 2 no'lu bağımsız bölüme yaptığı imalatlar olarak anlaşılması geretiğini, karşı dava yönünden de müvekkili lehine avukatlık ücreti ile yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; Müvekkilinin dava konusu zemin 2 no'lu taşınmazı 12.03.2021 tarihinde ...'den satın aldığını onun da 03.09.2019 tarihinde...'den satın aldığını, davacı ... ile diğer davalı ... Yapı Ltd. Şti'yi tanımadığını, bu kişi ve şirketi ile herhangi bir ticari faaliyet ve ilişkisinin de bulunmadığını, müvekkilinin TMK'nın 1023 maddesi gereğince, iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, tapu kütüğüne güven ilkesi gereğince iktisabının korunması gerektiğini beyan etmektedir.

3.Davalı ... temyiz dilekçesinde; İnşaatın % 90 oranında tamamlandığını, bu nedenle sözleşmenin geriye etkili feshinin mümkün olmadığını, müvekkilinin TMK.'nın 1023 maddesi gereğince, iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, tapu kütüğüne güven ilkesi gereğince iktisabının korunması gerektiğini beyan etmektedir.

3.Davalı ... temyiz dilekçesinde; İnşaatın % 90 oranında tamamlandığını, bu nedenle sözleşmenin geriye etkili feshinin mümkün olmadığını, müvekkilinin TMK.'nın 1023 maddesi gereğince, iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, tapu kütüğüne güven ilkesi gereğince iktisabının korunması gerektiğini beyan etmektedir.

4.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; Keşifte inşaatın gerçekleşme oranının % 95 olarak belirlendiğini, sözleşmesinin geriye etkili olarak feshinin mümkün olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, tapu kütüğüne güven ilkesi gereğince iktisabının korunması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, tapu iptali, tescili ve tazminat istemine ilişkindir.

1.Davalı-karşı davacı ..... San. ve Tic. Ltd Şti. tarafından dosyanın istinaf aşamasındaki incelemesi sırasında sunulan 15.09.2023 tarihli "İstinaf başvurumdan ve karşı davadaki taleplerimden feragat talebidir." konulu dilekçe ile davalı-karşı davacı ... Ltd. Şti'nin istinaf talebi ile birlikte karşı davadaki taleplerinden de feragat ettiğini açıkça belirtmesi karşısında karşı davacının söz konusu feragat beyanı esas alınmadan hüküm kurulmuş olup verilen kararın bozulması gerekmiştir.

2.Dairemizin, “arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi halinde yükleniciden hisse veya bağımsız bölüm satın alan yahut lehine ipotek tesis edilen üçüncü kişilerin iyiniyetle tapuya güvenerek ayni hak iktisaplarının dinlenmeyeceğine..” dair içtihadından dönmek amacıyla Yargıtay Kanunu’nun 15/2-c maddesi gereğince Yargıtay Birinci Başkanlığına yaptığı başvuru neticesinde Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunca 16.05.2025 tarih, 2024/1 esas; 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile Dairemizin eski içtihatlarından dönme istemi kabul edilmiştir.

16.05.2025 tarih, 2024/1 esas; 2025/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi, Yargıtay Kanunu’nun 45/5.fıkrası gereğince içtihadı birleştirme kararları benzer hukuki konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar. İçtihadı birleştirme öncesinde aksi yönde bir bozma olsa bile usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak uygulanması gerekir.

Bu nedenle;

Hukuk sistemimizde taşınmaz mülkiyeti edinmek ancak tapu sicili ile mümkündür. Tapu sicili herkese açıktır. İlgili herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfa ve belgelerin kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini tapu memurundan isteyebilir. Tapu kütüğüne yapılmış her tescil, bir ayni hakkı karşılar. Geçerli bir tescil, sicil dışı meydana gelen bir değişiklik sonucu sonradan yolsuz tescil haline gelebilir. Bu durumda bile iyiniyetli üçüncü kişiler bakımından, tescilin olumlu hükmü uygulanır. Yani, iyiniyetli üçüncü kişilerin böyle bir tescile güvenerek kazandıkları ayni haklar korunur (TMK. m. 1023).

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, bünyesinde gayrimenkul satış vaadi ve eser sözleşmesini barındıran karma bir sözleşmedir. Bu sözleşmede arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek; yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde ise yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmek ile yükümlüdür. Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise sözleşmede kararlaştırılan nitelikteki binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir. Aynı zamanda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ani edimli bir sözleşmedir. Ani edimli sözleşmenin kural olarak geriye etkili feshi ve tasfiyesi mümkündür. Geriye etkili fesihte sözleşmenin tarafları verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilirler. Uygulamada arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldıktan sonra yüklenici henüz edimlerini yerine getirmeden; arsa sahibi, arsa veya kat irtifak tapularını veya bir kısmını çeşitli saiklerle yükleniciye tapuda devretmekte ve yüklenici devraldığı bağımsız bölüm veya arsa hisselerini üçüncü kişilere satmaktadır. Arsa payı veya bağımsız bölümlerin satılmasından sonra yüklenici edimlerini yerine getirmediği için sözleşmenin geriye etkili feshi talep edilebilmektedir.

TMK’nın 3. maddesine göre, tapuya güvendiğini, iyiniyetli olduğunu beyan eden ve yükleniciden arsa payı veya bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişinin iyiniyetli olduğu Kanun gereğince karine olarak kabul edilmelidir. Aynı Kanunun 1023.maddesine göre ise tapuya güvenerek iktisap edilen ayni hakkın korunması gerekir.

TMK’ nın 3. ve 1023. maddelerine göre, yükleniciden arsa payı veya bağımsız bölüm devralan üçüncü kişi iyiniyetli ise yüklenici adına yapılan tescil başlangıçtan itibaren yolsuz olsa veya sonradan geriye etkili fesihle yolsuz hâle gelse bile devrin geçerli olacağı kabul edilmelidir. Zira tapu siciline güven ilkesi korunmazsa hukukî işlem güvenliği, dolayısıyla hukukun en temel ilkelerinden olan hukukî güvenlik ilkesi de ihlâl edilmiş olur.

Arsa sahibinin; üçüncü kişinin taşınmazı tapuda satın aldığı anda arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle tapunun yükleniciye devredildiğini ve yüklenicinin edimlerini yerine getirmediği için sözleşmenin geriye etkili feshi ihtimalini bildiğini ve buna rağmen taşınmazı satın aldığını veya lehine ipotek tesis ettiğini bir başka deyişle üçüncü kişinin kötüniyetli olduğunu somut delil ve vakıalarla ispat etmesi halinde elbette tapunun arsa sahibine döneceğinin kabulü gerekir.

Öte yandan, arsa sahibinin yükleniciye devrettiği tapunun avans tapu olduğunun kabulü de mümkün değildir. Zira “avans tapu”kavramının Türk Medeni Kanunu ve Türk Eşya Hukuku sisteminde yerinin bulunmadığı, Doktrinde de belirtildiği gibi, arsa sahibinin yükleniciye tapu devrinin avans tapu kavramıyla açıklanamayacağı, zira tapu devrinin şarta bağlanamayacağı; dolayısıyla, yüklenici adına kayıtlı olan arsa hissesi veya bağımsız bölümün üçüncü kişiye satılmasının geçerli olduğu kabul edilmelidir.

Öte yandan, arsa sahibinin yükleniciye devrettiği tapunun avans tapu olduğunun kabulü de mümkün değildir. Zira “avans tapu”kavramının Türk Medeni Kanunu ve Türk Eşya Hukuku sisteminde yerinin bulunmadığı, Doktrinde de belirtildiği gibi, arsa sahibinin yükleniciye tapu devrinin avans tapu kavramıyla açıklanamayacağı, zira tapu devrinin şarta bağlanamayacağı; dolayısıyla, yüklenici adına kayıtlı olan arsa hissesi veya bağımsız bölümün üçüncü kişiye satılmasının geçerli olduğu kabul edilmelidir.

Arsa sahibinin yükleniciye tapuyu devretmesi, yolsuz tescil olarak da değerlendirilemez. Zira aynî hakkın kurulabilmesi için yeterli olmayan ve gerçek hak sahipliğini yansıtmayan tescil, yolsuz tescildir. (TMK.1024). TMK’nın 992. maddesi hükmü gereğince, arsa sahibinin bozucu yenilik doğuran hakkını kullanarak sözleşmeden dönme anına kadar, mülkiyet hakkına sahip yüklenicinin tasarruf işleminde hiç bir hukuki sakatlık olmayacaktır. Arsa sahibi, sözleşmeden sonradan dönse bile “yolsuz tescil” iddiasıyla yükleniciden iyiniyetle ayni hak iktisap eden üçüncü kişiden tapu iptali ve tescil talep etme hakkı bulunmayacaktır.

İzah edilen nedenlerle, tapuya güvenerek yükleniciden arsa hissesi veya bağımsız bölüm satın alan yahut lehine ipotek tesis edilen iyiniyetli üçüncü kişinin TMK'nın 1023. maddesine istinaden iktisabının korunması gerekir. Ancak, arsa sahibinin TMK’nın 3/2. fıkrası gereğince, üçüncü kişinin taşınmazı satın aldığı veya lehine ipotek tesis ettiği anda, “tapunun arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye devredildiğini ve sözleşmenin geriye etkili fesih koşullarının bulunduğunu” bildiğini veya bilmesi gerektiğini ispatlaması halinde arsa sahibinin tapu iptali ve tescil veya ipoteğin kaldırılması talebi kabul edilebilir.

Anılan İçtihadı Birleştirme ve Dairemizin yeni içtihatları doğrultusunda Mahkemece yapılacak iş; karara karşı temyiz kanun yoluna başvuran davalılar hakkında açılan dava yönünden yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesidir.

3.Davacı vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ...'nın ve davalı ... vekilinin yukarıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığı değerlendirilmiştir.

VI. KARAR

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,20.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/21669, Karar No: 2010/16659, Tarih: 27.10.2010

**6. Ceza Dairesi         2009/21669 E.  ,  2010/16659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Haklarında dava konusu eylemle ilgili ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen ..., ..., ... ve ...’ın, olaydan kısa bir süre sonra yanlarında sanık olmadığı halde suçun işlendiği akaryakıt istasyonuna dönüp, suça konu 10 lirayı yakınana vermek istedikleri ancak yakınanın olayı polise bildirdiğini söyleyerek parayı almadığı anlaşılmış ise de; adı geçenlerin parayı ödemeleri konusunda sanığın herhangi bir yönlendirmesinin bulunmadığı ve daha sonraki tarihlerde de yakınana 10 lira geri verilmediğinden, etkin pişmanlık koşullarının oluşmadığından, tebliğnamedeki (1) nolu bozma düşüncesi benimsenmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Ayrıntıları Ceza Genel Kurulunun 27.01.2009 gün ve 2008/6-203-2009/3 sayılı kararında belirtildiği gibi, “Nitelikli Yağma” suçunu yaptırıma bağlayan, 5237 sayılı TCK.nun 149. maddesinin 1.fıkrasının (d) bendinde "Yol kesmek suretiyle ya da konut veya işyerinde" ibaresine yer verilip ayrıca "eklenti ya da ayrılmaz parçadan" bahsedilmemesi nedeniyle, suçta ve cezada kanunilik ilkesini düzenleyen

5237 sayılı TCK.nun 2. maddesinin 3. fıkrasındaki; “Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.” hükmü uyarınca; sanığın, gece saat 01:00 sıralarında silahla tehdit etmek suretiyle yağma suçunu işlediği akaryakıt istasyonunun yakıt pompalarının bulunduğu bölümünün işyeri niteliğinde olmadığının anlaşılması karşısında; temel cezanın belirlenmesi sırasında, ihlal edilen bend sayısının çokluğuna göre suçun işleniş biçimi gerekçe gösterilerek, TCK.nun 149. maddesinin 1. fıkrasının ( a ) ve ( h ) bendlerinin yanı sıra ayrıca ( d ) bendiyle de hüküm kurulması,

2-Suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın kastı da gözetildiğinde; daha çoğunu alma olanağı varken gereksinimi kadar ve değer olarak da gerçekten az olan araç gazının 10 lira olan bedelini ödememek için yağma suçunu işleyen sanık hakkında hükmolunan cezadan TCK.nun 150/2. maddesiyle indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 27/10/2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/14351, Karar No: 2015/2205, Tarih: 19.02.2015

**11. Hukuk Dairesi         2014/14351 E.  ,  2015/2205 K.**

**"İçtihat Metni"**

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10/07/2013 gün ve 2013/191-2013/168 sayılı kararı düzeltilerek onayan Daire’nin 16.04.2014 gün ve 2014/1225-2014/7497 sayılı kararı aleyhinde fer'i müdahil TMSF vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş olmakla, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Bir davada karar düzeltmede bulunma hakkı, yalnız taraflara veya hüküm ile kendisine yükümlülük yüklenen veya bir hakkı ihlal edilen kimseye veyahut kanunun açıkça belirttiği mercilere aittir.

Mülga HUMK’nın 57'nci maddesi (HMK’nın 66 ve devamı maddeleri) uyarınca, yanında katıldığı tarafla birlikte hareket etmek mecburiyetinde bulunan fer’i müdahilin karara karşı tek başına karar düzeltme hakkı bulunmamaktadır.

Somut olayda, TMSF davada fer'i müdahil olarak yer almakta olup, davalı Banka karara karşı karar düzeltme isteminde bulunmadığına göre, fer'i müdahil TMSF vekilinin hükme karşı tek başına karar düzeltme hakkı bulunmadığı gibi miktar itibariyle de karar düzeltme sınırının altındadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, fer'i müdahil TMSF vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, 19.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/135, Karar No: 2019/16298, Tarih: 14.11.2019

**18. Ceza Dairesi         2019/135 E.  ,  2019/16298 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : İşyeri dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğa yükletilen işyeri dokunulmazlığının ihlali eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Suça sürüklenen çocuğun, eylemini birden fazla kişi tarafından birlikte gerçekleştirmesine karşın, TCK'nın 119/1-c maddesi uygulanmamış ise de; aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı,

Anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 14/11/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15878, Karar No: 2014/5642, Tarih: 24.02.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/15878 E.  ,  2014/5642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAKARYA İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/09/2013

NUMARASI : 2012/919-2013/734

DAVA :Davacı vekili, davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılardan T.. D.. Genel Müdürlüğü ile ihbar olunan avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

1-Aleyhine hüküm kurulmayan ve kararı temyiz yetkisi bulunmayan ihbar edilen vekilinin temyiz dilekçesinin reddine, nisbi temyiz harcının isteği halinde ihbar olunana iadesine;

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalılardan T.. D.. Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3.Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu da incelemesi mümkün değildir.

Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder. Ancak kısmi davadaki miktar, kısmi davanın açıldığı dava tarihine göre geriye doğru belirlenen zamanaşımı süresini kapsar. Bakiye alacak talep edildiği tarihe göre, geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalıyor ise zamanaşımına uğramadığı kabul edilmelidir. Kısaca kısmi davadaki alacak miktarı belirlendiği tarihten itibaren öncelikle ileriye doğru gerçekleşen alacak için mahsup edilmeli, bakiye alacak ise ondan sonraki süreyi kapsamalıdır. İlk kısmi davada belirlenen alacak mahsup edildikten sonra bakiyenin talep edildiği tarihten geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalan alacak, alacaklı lehine hüküm altına alınmalıdır.

Dosya içeriğine göre kısmi olarak açılan davada davacı vekili bilirkişi hesap raporundan sonra ıslah sureti ile alacakları arttırmış ve davalı vekili ise ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur. Hüküm altına alınan fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının kısmi olarak istenen miktar dışlandığında kalan kısmında ıslah tarihine göre geriye beş yıllık süre dikkate alındığında bu süre dışında kalan miktarların zamanaşımına uğradığı anlaşılmaktadır. Mahkemece ıslaha karşı zamanaşımı itirazının dikkate alınmadan ve bu konuda ek rapor alınmadan fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücretin hüküm altına alınması hatalıdır.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24.02.2014 tarihinde oy birliği ile karar verildi.