muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/8787, Karar No: 2018/13917, Tarih: 11.06.2018

**8. Hukuk Dairesi         2017/8787 E.  ,  2018/13917 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Nüfus Kayıtlarının Düzeltilmesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde, nüfus kayıtlarında müvekkil ile ölmüş eşi ... müşterek çocuğu olarak görünen ...'in, gerçekte ... ile ...'in evlilik dışı ilişkisinden dünyaya geldiğini ileri sürerek, nüfus kayıtlarının gerçeğe uygun olarak düzeltilmesini istemiş; mahkemece, davanın kabulü ile davalı ...'in, davacı ... (...) ile ...'in çocukları olmadığının tespitine ve adı geçenlerin nüfus kayıtlarından çıkartılmasına karar verilmiştir.

Nüfus kayıtlarının düzenli ve gerçeğe uygun olarak tutulması kamu düzeni ile yakından ilgilidir. Nüfus kayıtlarındaki istemlerle ilgili davalarda, mahkemelerin hiçbir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğu bulunmaktadır. Bu bakımdan hakim re'sen araştırma ilkesinin sonucu olarak kendiliğinden delil toplama yetkisine sahiptir.

Dosyada bulunan ve davanın kabulüne esas teşkil eden Adli Tıp Kurumu Biyoloji İhtisas Dairesince düzenlenen 91778600-101.02-14-55776/1613 sayılı ve 23.05.2014 tarihli raporda, davacı ...'nun davalı ... için biyolojik anneliğinin reddedildiğinin bildirildiğine, dava dilekçesinde iddianın ileri sürülüş şekli itibariyle davalı ...'in nüfus kayıtlarının anne ve baba adı yönünden gerçeğe uygun olmadığının ileri sürüldüğüne ve mahkemece her iki talep bakımından davanın kabulüne karar verildiğine göre, yalnızca anne ... ile davalı ... arasında DNA araştırması yapılması yeterli değildir. Mahkemece kayden baba görünen ... ile davalı ... arasında da DNA araştırması yaptırılıp, alınacak rapor ile toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile davanın ... yönünden de kabulü doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nın 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, istek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine, 11.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4156, Karar No: 2024/9638, Tarih: 25.09.2024

**6. Ceza Dairesi         2024/4156 E.  ,  2024/9638 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/2428 E., 2024/1399 K.

SUÇLAR : Birden fazla kişi tarafından birlikte yağma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret-Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

I-Sanıklar hakkındaki kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Hükmolunan cezaların miktarları itibarıyla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, sanık müdafiinin temyiz isteminin 5271 sayılı Kanun'un 298 inci maddesi gereğince REDDİNE,

2-Sanıklar hakkındaki nitelikli yağma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun'un 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Sanıklar müdafiileri duruşmalı inceleme isteminde bulunmuş ise de; 01.02.2018 tarihli ve 7079 sayılı Kanun'un 94 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 299 uncu maddesi gereğince takdiren duruşmasız olarak yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 288 nci maddesinin, ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'', aynı Kanun'un 294 üncü maddesinin, ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukukî yönüne ilişkin olabilir.'' ve aynı Kanun'un 301 inci maddesinin, "Yargıtay, yalnız temyiz başvurusunda belirtilen hususlar ile temyiz istemi usûle ilişkin noksanlardan kaynaklanmışsa, temyiz başvurusunda bunu belirten olaylar hakkında incelemeler yapar.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek, sanıklar müdafilerinin temyiz dilekçelerinde belirttikleri sebeplere yönelik olarak yapılan incelemede;

Duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulu'nun takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulu'nun takdirine göre; suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarında sanığa ceza verilmesi için şüpheye yer vermeyecek şekilde eylemi gerçekleştirdiğinin ispatı gerekecektir.

Bu ispat için öncelikle suçun işlenip işlenmediği sonra bir olayın kanuni unsurlarının belirlendiği şekilde işlenip işlenmediği ve son olarak da sabit olan bu suçun sanık tarafından işlenip işlenmediğinin tartışılması ve kesin olarak ispatı gerekir. Tüm aşamalarda da şüpheden sanık yararlanır kuralının uygulanması gerekir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2017/6-1147 Esas, 2018/519 Karar sayılı ilâmlarında "... Amacı, somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adaleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de öğreti ve uygulamada; "suçsuzluk" ya da "masumiyet karinesi" olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede; "in dubio pro reo" olarak ifade edilen "şüpheden sanık yararlanır" ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi hâlinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılmasına karar verilebilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilebilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olaylar ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkûmiyeti; toplanan delillerin bir kısmına dayanılıp, diğer kısmı göz ardı edilerek ulaşılan kanaate ya da herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık bir ispata dayanmalı, bu ispat, hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkân vermemelidir. Yüksek de olsa bir ihtimale dayanılarak sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir..." şeklinde içtihatta bulunarak bu husus işaret etmişlerdir.

Yine Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/6-110 Esas, 465 Karar, 2016/6-1157 Esas, 2017/239 Karar sayılı ilâmlarında da aynı hususlar teyit edilmektedir.

Yani olayın oluşuna ilişkin şüpheli durum varsa burda da şüpheden sanık yararlanır kuralının uygulanması gerekecektir.

Yine Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/6-110 Esas, 465 Karar, 2016/6-1157 Esas, 2017/239 Karar sayılı ilâmlarında da aynı hususlar teyit edilmektedir.

Yani olayın oluşuna ilişkin şüpheli durum varsa burda da şüpheden sanık yararlanır kuralının uygulanması gerekecektir.

Hırsızlık, yağma, cinsel istismar gibi çoğu zaman ani gelişen veya suç işlemek için sanıkların önceden plan yaptıkları ve sonrasında yakalanmama adına delil bırakmamaya yönelik tedbirler almalarına göre bu tür suçlarda yan delil bulmada sıkıntılar olduğu açıktır. Çoğu zaman bu tür suçlarda elimizdeki tek delil sadece müştekilerin beyanından ibaret kalmaktadır.

Bu zorlayıcı nedenlerden dolayı aralarında husumet olmayan, çoğu zaman hiç tanımadğı ve iftira atması için neden bulunmayan müşteki beyanı sübutun ve sanığın eylemi gerçekleştirdiğinin kabulünde yeterli kabul edilmektedir.

Ceza yargısına hakim olan en temel ilke olan masumiyet ve şüpheden sanık yararlanır kuralları ceza adaleti bakımından başkaca hiçbir delil olmayan ve bulunma ihtimali olmayan hususlarda sanık aleyhine, müşteki lehine esnetilebilmektedir. Bu belli zorluklar nedeniyle bir nebze kabul edilebilir. Ancak başka türlü delil toplama imkanı olan olaylarda veya akla, mantığa veya olaya uymayan, kendi içerisinde tutarsız veya sürekli değişen ya da ihtilaflı başka bir konuda müşteki ya da yakınlarına açıkça yarar sağladığı, müştekiyi gerçekten sanık olmaktan çıkarıp müşteki haline sokabilecek, yani haksız durum yaratacağı aşikar olan soyut beyanların tek doğru kabul edilerek cezalandırma yoluna gidilmesi, masumiyet, silahların eşitliği ve şüpheden sanık yararlanır kurallarına açıkça aykırılık teşkil edeceği açıktır.

Bu nedenle ispatı zor olan olaylarda akla, mantığa ve dosyadaki olaylara uyumlu denetlenebilir müşteki beyanına itibar olabilir ise de akla, mantığa, fenne ve dosyadaki olaylara uymayan helede başka türlü ispat imkanı varken sadece müşteki beyanıyla yetinilmesi halinde bu beyanın suçun aydınlatılmasına yönelik değil başka bir olayı örtme, iftira atma veya intikam alma gibi bir amaca yönelik olduğu şüphesi doğuranlara bu şüphe giderilmeden itibar edilmesi büyük haksızlık oluşturacak ve yargılama konusunda tüm yetkiyi hakkı olmadığı halde sadece taraf olması gereken görünüşteki müştekiye devredecektir.

Somut olayda, mağdur ...'ın sanık ... ile karşılaşmaları üzerine sanık ...'ın bir şey konuşmak bahanesiyle kendisini parka davet ettiği, akabinde sanık ...'ın da parka geldiği, sanık ... ve mağdur arasında bulunan husumet nedeniyle, sanıkların fikir ve eylem birlikteliği içerisinde müştekiyi zorla arabaya bindirerek İmam Hatip lisesinin arkasındaki bağlara götürerek araç içerisinde ve aracın dışına çıkararak darp ettikleri, mağdurun sanıkların cüzdanının içerisinden 500,00 TL parasını zorla aldıklarını iddia ettiği, mağdur tarafından beyan edilen yaralanmanın Develi Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen rapor ile uyumlu olduğu, sanıkların müştekiyi darp ettiklerinin sabit olduğu, bu hususun sanıkların tevil yollu ikrarlarıyla da sabit olduğu, sanıkların müştekiyi darp ettikten sonra yüzünü yıkamak için camiye götürdüklerini bizatihi ikrar ettikleri, tanık sıfatıyla bilgisine başvurulan tanık ...'ın bu hususu doğruladığı, ancak sanıkların ısrarla mağdurun parasını almadıklarını beyan ettikleri, İlk Derece Mahkemesi tarafından, sanıklar hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve nitelikli yağma suçundan mahkumiyet hükmü kurulduğu, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden ise hükmün istinaf aşamasında kesinleştiği, mağdurun sanıkların zorla parasını aldıklarına ilişkin aşamalarda sürekli farklılık gösteren ve değişen beyanları ile tarafların arasındaki husumet dikkate alındığında, yalnızca mağdurun beyanı dikkate alınarak, yağmadan mahkumiyet hükmü kurulduğunun anlaşılması karşısında, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince sanıkların eyleminin kasten yaralama suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suçun niteliğinin belirlenmesinde yanılgıya düşülerek yazılı biçimde yağmadan mahkumiyet hükmü kurulması bozmayı gerektirmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle sanıklar müdafiilerinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 10.05.2024 tarihli ve 2024/2428 Esas, 2024/1399 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak BOZULMASINA,

Nitelikli yağma suçundan tutuklu bulunan sanıklar ... ve ...'nın tutuklulukta geçirdiği süreler göz önüne alınarak bihakkın TAHLİYESİNE, başka suçtan hükümlü veya tutuklu değillerse derhal salıverilmesi için Kayseri ve Tokat Cumhuriyet Başsavcılıklarına yazı yazılmasına,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Develi Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

25.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3220, Karar No: 2019/8057, Tarih: 03.07.2019

**2. Hukuk Dairesi         2019/3220 E.  ,  2019/8057 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Davalı-karşı davacı erkeğin temyiz dilekçesi, davacı-karşı davalı kadına "Mernis adresi olduğu tebliğ zarfı üzerinde belirtilmek suretiyle" tebliğe çıkarılmış, evrak tebliğ imkansızlığı denilmek suretiyle Tebligat Kanunu’nun 21/2. maddesi uyarınca muhtara tebliğ edilmiştir. Dosyada daha önceden bu adrese yapılıp da bila ikmalen iade edilen bir tebligat bulunmamaktadır. Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır (Teb. K. m. 10/1). Adres kayıt sisteminde bulunan adresin bilinen en son adres olarak kabul edilebilmesi için bilinen en son adrese tebligat yapılamamış olması veya bu adresin tebliğe elverişli olmaması halinde mümkündür. Bilinen en son adresin tebliğe elverişli olmadığı anlaşılmadan veya bu adreste tebligat yapılamadığı görülmeden doğrudan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre tebligatın yapılması; yapılan tebligatı usulsüz kılar (Teb. K. m. 10/2). Bu bakımdan temyiz dilekçesinin tebligat zarfında mernis adresi olduğu belirtilmeksizin davacı-karşı davalı kadının bilinen adresine tebliğ için gönderilmesi, şayet tebligatın yapılamaması halinde Tebligat Kanunu'nun 10/2. maddesi uyarınca sistemdeki adresin bilinen son adres olduğu kabul edilerek buna göre tebligatın çıkarılması gerekmekte olduğundan, bu haliyle davacı-karşı davalıya yapılan tebligat geçersizdir.

Açıklanan sebeple davalı-karşı davacı erkeğin temyiz dilekçesinin usulüne uygun şekilde davacı-karşı davalı kadına tebliğinin sağlanarak kadın yönünden de temyiz süresi beklenildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine İADESİNE, oybirliğiyle karar verildi. 03.07.2019 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2015/15829, Karar No: 2016/14710, Tarih: 08.12.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/15829 E.  ,  2016/14710 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan yargılama neticesinde yetkisizlik kararı verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... Enerji Üretim A.Ş. ile ... Danışmanlık Eğitim Teknik Araştırma Mühendislik Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 10.6.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirin davalılar tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21'inci maddesidir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere ve süresinde ... mahkemelerinin yetkili olduğu yönünde yetki itirazında bulunan ... Enerji Üretim A.Ş.'nin şirket merkezinin İstanbul olması ve yetki itirazında bulunmayan, temyiz dilekçesinde yetkili mahkemenin ... İş Mahkemeleri olması yönünde temyiz talebinde bulunan ... Danışmanlık Eğitim Teknik Araştırma Mühendislik Ltd. Şti. vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı Kurum vekilinin temyizi yönünden;

5510 sayılı Kanunların uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda; anılan kanunda genel bir hüküm bulunmaması nedeniyle yetkili mahkeme, genel hükümlerine göre belirlenmelidir. Nitekim 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 15'nci maddesinde de "bu kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı" hükmü öngörülmüştür.

Bu çerçevede; 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 6. maddesi (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9'uncu maddesi) uyarınca ilke

olarak bir dava, davalının ikametgâhı mahkemesinde açılabileceği gibi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 16'ıncı maddesi (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 21'inci maddesi) uyarınca davacıya tanınan seçimlik hak kapsamında haksız fiilin vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.

Somut olayda, iş kazası, haksız fiil niteliğindedir. Söz konusu haksız fiil ...'de meydana geldiği, davacı Kurum'un davayı Artvin İş Mahkemesinde açtığı, davalılardan hiç birisinin usulune uygun olarak ... İş Mahkemelerinin yetkili olduğu yönünde yetki itirazında bulunmadıkları dikkate alındığında, Mahkemenin yetkili olduğu yönünde yetki itirazında bulunulmayan ... İş Mahkemesinin yetkili olduğu şeklinde mahkeme kararı isabetsiz olup, Mahkemece, işin esasına girilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, davanın yetkisizliğine karar verilmesi, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3694, Karar No: 2006/6942, Tarih: 16.06.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/3694 E.  ,  2006/6942 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Hazine vekili tarafından, davalı aleyhine 08.07.2004 gününde verilen dilekçe ile mera iddiasıyla tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.03.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mera iddiasıyla Hazine tarafından açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece çekişme konusu taşınmazın imar planı kapsamına alınan mera olduğu davalıya 4342 sayılı Kanununun değişik 3. maddesi uyarınca taşınmazın emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısını Hazineye ödenmek üzere önel verilmesine rağmen ödeme yapmadığı gerekçeleriyle dava kabul edilmiş ve dava konusu taşınmazın kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiş, hükmü davalı gerçek kişi temyiz etmiştir.

Dosya kapsamında toplanan delillere göre, 1965 yılında yapılan tapulama tespiti sırasında 50 parsel sayılı taşınmazın ... Köyü Tüzel Kişiliği adına harman yeri olarak sınırlandırıldığı, köyün Belediye olmasından sonra Belediye adına tescil edildiği, 22.6.1973 tarihinde de üç ayrı parsele ifraz edildiği ve bunlardan bir kısım parsellerin imar planında sosyal alanlara ayrıldığı, harman yerinden ifraz edilen 1714 parsel ile ihdasen tesis edilen 1723 parselin tevhit edilerek 1724 parsel numarasını aldığı daha sonra bu parselin 55 ayrı parsele bölündüğü, 1978 yılındaki emcümen kararıyla bu parsellerin üçüncü kişilere satıldığı anlaşılmaktadır.

Görüldüğü gibi dava konusu taşınmazın öncesi köy halkının yararlandığı kamu malı özelliği taşıyan genel harman yeridir.

Davacı Hazine dava konusu taşınmazın mera olduğunu iddia etmiş ise de, bu iddia kanıtlanamamıştır. Burada öncelikle harman yeri niteliği üzerinde durulması gerekecektir. Gerçekten, harman yerleri köy halkının tümünün yararlandığı harman yapılmak üzere ya yetkili mercii tarafından tahsis edilen ya da, ... kullanma biçimi harman yeri olan köy orta malı taşınmazlardandır. Bu gibi yerlerin yararlanma hakkı ilgili köy ve belde halkına ait ise de, kuru mülkiyeti Devlete aittir. Yine hemen belirtilmelidir ki, harman yerlerinin özellikleri mera, yaylak ve kışlakların özelliklerinden farklı değildir.

Her ne kadar 4342 sayılı Mera Kanununun değişik geçici 3. maddesinde Belediye ve mücavir alan sınırları içersinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar planları içersindeki yerleşim yeri olarak işgal edilen ve mera olarak kullanımına artık olanak bulunmayan taşınmazların tahsis amacının değiştirilmesi suretiyle Hazine adına tesciline olanak sağlanmışsa da bu hüküm ancak öncesi mera olan ve yasada öngörülen unsurları taşıyan taşınmazlar bakımından uygulanabilir. Anılan hükmün genişletilmiş yorumla mera dışındaki yaylak, kışlak ve somut olayda olduğu gibi harman yerlerine taşınma imkânı yoktur. O yüzden mahkemenin 4342 sayılı Kanununun geçici 3. maddesindeki taşınmaz bedelinin ilgililerince Hazineye ödenmesine dair işlem yaparak bunun sonucu bedelin ödenmediğinden bahsedilip davanın bu nedenle reddi doğru olmamıştır.

Burada üzerinde durulması gereken diğer bir sorunda 4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesi son fıkrasının olaya uygulanıp uygulanamayacağıdır. Anılan maddenin başlığı «tahsis amacının değiştirilmesi» şeklindedir. Yasanın daha önceki hükümlerine bakılırsa bu maddenin mera komisyonlarının çalışmaları sırasında ve ancak mera komisyonlarınca yapılan idari iş ve işlemlerde uygulanabileceği açıkça görülür. Başka bir deyişle yargı önüne getirilen bu gibi uyuşmazlıklarda harman yeri vasfının yargı yerinde değiştirilebileceği düşünülemez. Ne var ki; somut olayda, öncesi harman yeri olan 1714 parsel sayılı taşınmaz 1723 parselle tevhid edilerek imar planı kapsamına alınmış, arsa vasfına dönüştürülerek gerçek kişilere Belediye Encümeni kararıyla satılmıştır. Az yukarıda sözü edildiği üzere somut olaya 4342 sayılı Kanunun değişik geçici 3. maddesinin ve yine aynı yasanın 14 maddesinin uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla 1714 parselin harman yeri vasfının değiştirilerek arsa vasfıyla gerçek kişilere yapılan satış işlemi ve gerçek kişiler adına tescil yasadaki deyimiyle «yolsuz tescil» niteliğindedir. Bu gibi durumlarda hukuken yokluk ifade eden tapu üzerinden iktisapta bulunan kişiler Türk Medeni Kanunun 1023 maddesinden yararlanamaz. Ancak;