muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/18439, Karar No: 2024/7533, Tarih: 30.04.2024

9. Sözleşmenin belirli süreli olarak yapılıp yapılamayacağı, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle işçinin hak kazanacağı tazminatlar, fazla çalışma, yıllık izin, işverence yapılan uygulama ve ödemelerin niteliği, zamanaşımı gibi hususlar 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi uyarınca tayin edilen hukuka göre değerlendirilmelidir. Hafta tatili, dinî ve millî bayram günleri ve ücretlerini düzenleyen hükümler, doğrudan uygulanan kuraldır; ancak uygulama alanına giren iş ilişkilerine uygulanır. Örneğin tamamen yurt dışında ifa edilen bir iş ilişkisinde, dinî ve millî bayram günleri Türk hukukuna göre belirlenemez (Aygül, s. 528; Ersin ..., Canan ..., “Türkiye’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkında Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, Cilt 13, 2016, Sayı 50, s.971-972).

10. Somut uyuşmazlıkta davacı işçi; davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını, ücretinin USD olarak ödendiğini ileri sürerek ödenmeyen bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş; davalı işveren ise davacının yurt dışı şantiyelerinde çalışması sebebiyle uyuşmazlığın yabancı hukuka göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince, davalı vekilinin bu savunmasına değer verilmeksizin uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmış ve istinaf yolu incelemesinde de davalının bu yöndeki istinaf başvurusu; Türk hukukunun olaya uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Ne var ki varılan sonuç, dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

11. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacı işçi; 18.05.1994-30.05.1996, 01.09.1996-02.05.1997, 01.10.1997-16.10.1998, 22.06.1999-03.02.2000, 01.08.2001-13.11.2003, 13.10.2004-21.04.2005, 27.02.2007–06.12.2007, 12.05.2008-14.07.2009 ve 13.12.2014-04.06.2015 tarihleri arasında davalı Şirketin yurt dışındaki projelerinde çalışmıştır.

11. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacı işçi; 18.05.1994-30.05.1996, 01.09.1996-02.05.1997, 01.10.1997-16.10.1998, 22.06.1999-03.02.2000, 01.08.2001-13.11.2003, 13.10.2004-21.04.2005, 27.02.2007–06.12.2007, 12.05.2008-14.07.2009 ve 13.12.2014-04.06.2015 tarihleri arasında davalı Şirketin yurt dışındaki projelerinde çalışmıştır.

12. Taraflar arasında davacının son dönem çalışması yönünden yurt dışı iş sözleşmesi düzenlenmiştir. Bu sözleşmenin; tarafların iş ilişkisindeki hak ve yükümlüklerine ilişkin çalışma süresi, fesih, yıllık ücretli izin, hafta tatili ve genel tatil ücretine ilişkin maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının uygulanacağı belirtilmiş, yine sözleşmelerin 16 ncı maddesinde de anlaşmazlık hâlinde uygulanacak mevzuata ilişkin olarak sözleşme maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının geçerli olduğunun belirtildiği hususlardaki ihtilafların çözümünde öncelikle çalışılan ülke mevzuatı, çalışılan ülkede konuya ilişkin hukuki düzenleme bulunmaması hâlinde Türk mevzuatının uygulanacağı açıklanmıştır. Buna göre 13.12.2014-04.06.2015 tarihleri arasındaki son çalışma dönemi için tarafların iş sözleşmesi ile bir hukuk seçimi anlaşması yaptıkları açıktır. Davacı işçi, dava konusu alacaklara konu bu dönemlerde Rusya'da bulunan işyerinde çalışmış olup bu durumda ilgili dönemde mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı Rusya olduğu sabittir. Bu nedenle yurt dışı iş sözleşmesi imzalanan bu çalışma döneminde, iş sözleşmesi ile seçilen hukuk uygulanmalıdır.

13. Tarafların hukuk seçimi anlaşması yapmadıkları veya yapılan hukuk seçimi anlaşmasının geçersiz olduğu dönemde iş sözleşmesine, kural olarak işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukukunun uygulanması gerektiği 5718 sayılı Kanun’un 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında genel bir kural olarak düzenlenmiştir. Burada yetkili kılınan hukuk, işçinin işini fiilen yerine getirdiği yer ülke hukukudur. Mutad işyeri hukuku, karakteristik edimin ifa yeri hukuku olarak iş sözleşmesiyle en sıkı ilişkili olan hukuktur. 5718 sayılı Kanun’un 27 nci maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen daha sıkı ilişkili hukuk ise bir istisna hükmü olup bu hükmün iş sözleşmelerinde dar yorumlanması gerekir (Beyza Çağla Şahin, Bireysel İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, İstanbul, 2021, s. 74, 89).

14. Somut olayda davalı işverenin yurt dışı projelerinde çalıştırılmak üzere istihdam edilen davacı işçi; 18.05.1994-30.05.1996, 01.09.1996-02.05.1997, 01.10.1997-16.10.1998, 22.06.1999-03.02.2000, 01.08.2001-13.11.2003, 13.10.2004-21.04.2005, 27.02.2007–06.12.2007, 12.05.2008-14.07.2009 tarihlerinde de bir diğer ifade ile iş sözleşmesi ile hukuk seçimi yapılan son dönem dışında da davalı şirketin Rusya'da bulunan işyerlerinde çalışmıştır. Davacı tarafından iş görme edimi fiilen söz konusu Ülkede yerine getirilmiş olup ilgili dönemlerde mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı Rusya olduğu sabittir. Davacıya belirtilen dönemlerde ücreti de USD olarak ödenmiştir. Daha sıkı ilişkili hukukun tespitinde sadece işçi ve işverenin Türk olması tek başına belirleyici kriter kabul edilemez. Buna göre hukuk seçimi anlaşması bulunmayan ve daha sıkı ilişkili hukukun Türk hukuku olmadığı anlaşılan çalışma dönemleri bakımından uyuşmazlığa mutad işyeri hukukunun uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

15. Tüm bu hususlar dikkate alındığında; hukuk seçimi anlaşması bulunan davacının 13.12.2014-04.06.2015 tarihleri arasındaki çalışma döneminde 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında Rusya hukuku uygulanmalıdır. Hukuk seçimi anlaşması bulunmayan 18.05.1994-30.05.1996, 01.09.1996-02.05.1997, 01.10.1997-16.10.1998, 22.06.1999-03.02.2000, 01.08.2001-13.11.2003, 13.10.2004-21.04.2005, 27.02.2007-06.12.2007, 12.05.2008-14.07.2009 tarihleri arasındaki çalışma dönemlerinde de uyuşmazlığa, mülga 2675 sayılı Kanun'un ve 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddelerinin ikinci fıkraları kapsamında mutad işyeri hukuku olan Rusya hukuku uygulanmalıdır.

16. Hâl böyle olunca, uzman bir bilirkişiden de denetime elverişli rapor alınmak suretiyle dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek dava konusu alacaklar hakkında, usuli kazanılmış haklar da gözetilerek, bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5138, Karar No: 2021/697, Tarih: 19.01.2021

**8. Ceza Dairesi         2019/5138 E.  ,  2021/697 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kasten yaralama, özel hayatın gizliliğini ihlal

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar ..., ... ve ... müdafileri, suça sürüklenen çocuk ... müdafii, sanık ...

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde;

Suça sürüklenen çocuğun 30.12.2015 tarihli verdiği dilekçe ile temyizden vazgeçtiği anlaşılmakla, mahalline gönderilmek üzere dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE,

2-Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında katılan ...'e karşı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve yaralama suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz incelemesinde ise;

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanık ...'in mahkumiyete yeterli delil bulunmadığı, sanık ... müdafiinin sübuta ve sanıklar Ahmet ve Halil Korkmaz müdafiinin etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiği ve cezanın alt sınırdan uzaklaşılarak verilmesinin yasaya aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 19.01.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5396, Karar No: 2019/10805, Tarih: 19.11.2019

**17. Hukuk Dairesi         2017/5396 E.  ,  2019/10805 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda davanın reddine ilişkin verilen hüküm davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacının 04/01/2013 tarihinde davaya konu aracını park ettiğini ve iş yerine girdiğini, aracın anahtarını tezgah üzerine yazar kasanın yanına bıraktığını, yaklaşık beş dakika sonra aracın sesini duyması üzerine dışarı çıkarak arabanın çalındığını gördüğünü, aracın davalı şirkete kasko poliçesi ile sigortalı olup araç bedelinin davalıdan talep edildiğini ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, zararın teminat dışı olduğuna ilişkin poliçede yer alan klozun geçerli olmadığını, poliçe başlığı olarak dar kapsamlı poliçe ibaresi kullanılmadığını ve davacının usulüne uygun şekilde bilgilendirilmediğini beyanla, 39.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, zararın poliçe teminatı dışında olduğunu, meydana gelen çalınma olayının aracın anahtarının bırakıldığı tezgah üzerinden alınması şeklinde gerçekleştiğini ve bu rizikonun poliçede ek sözleşme ile teminat altına alınmadığını, davacının kasko sigortası genel şartlarının B.2 maddesinde düzenlenen koruma önlemlerini alma yükümlülüğüne aykırı davrandığını, ayrıca meydana gelen olayın Hırsızlık Sigortası Genel Şartlarına göre de teminat kapsamı dışında kaldığını, davacının iddiasının aksine poliçe ve bilgilendirme formlarının eksiksiz olarak verildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, bozmaya uygun karar verilmiş olmasına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 13,00 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 19/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/1009, Karar No: 2007/1760, Tarih: 21.03.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/1009 E.  ,  2007/1760 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Asıl dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca eksik işlerle kira tazminatının ödenmesi istemiyle açılmış, davalı ve karşı davacı reddini savunmuş, karşı davasında, ipoteğin fekkiyle fazla işlerin bedelinin ödenmesini istemiş, mahkemenin asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne dair kararı taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Taraflar arasındaki 28.08.2000 tarihli sözleşmenin 3.maddesinde, son bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin, kat mülkiyeti tapularının arsa sahibine tesliminden sonra kaldırılacağı kararlaştırılmıştır. Tapu kaydına göre henüz kat mülkiyetine geçilmediği gibi iskân belgesi de alınmamıştır. Ayrıca bu davada eksik işler nedeniyle arsa sahibi alacaklı bulunmuştur. Yüklenici sözleşmeye uygun biçimde edimini ifa etmediğine göre arsa sahibini teminatsız bırakmak suretiyle ipoteğin fekkine karar verilmesi doğru olmamıştır. Kat mülkiyeti tapusu ibrazından sonra ipoteğin kaldırılması istenebileceğinden istemin reddine karar verilmelidir. Aksine düşünceyle kabul kararı verilmesi bozmayı gerektirir.

3-Davalı yüklenicinin sözleşmeye göre saptanan fazla imalât tutarı 13.625.000.000 TL.dir. Sözleşmenin 13/c.maddesinde, müteahhidin kendi bağımsız bölümlerinde kullanılacak malzemelerin aynısını, aynı işçilikle arsa sahibine verilecek dairelerde kullanacağı kabul edilmiştir. Bilirkişilerce bu maddeye uygun kıyaslama yapılmadan fazla imalât tutarı bulunmuştur. O halde yapılması gereken, yükleniciye ait dairelerde yapılan imalâtlarla arsa sahibinin daireleri karşılaştırılmak, bunlarda olması gereken dışında farklı ve faydalı imalât saptanırsa yapıldığı tarihteki piyasa fiyatlarıyla bedelini hesaplatmak ve hüküm altına almaktan ibarettir. Aksine düşünceyle bu istemin reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte yazılı nedenlerle tarafların sair temyiz itirazlarının reddine, 2.bent uyarınca davacı-k.davalı arsa sahipleri, 3.bent uyarınca hükmün davalı-k.davacı yüklenici yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden taraflara geri verilmesine, 21.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/800, Karar No: 2020/7914, Tarih: 01.12.2020

**14. Hukuk Dairesi         2017/800 E.  ,  2020/7914 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı ... ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

I- 7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

a) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligatın, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılması gerekir. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

b) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından, Anayasanın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesi ve 6100 sayılı HMK’nin “Hukuki dinlenilme hakkı” başlıklı 27. maddesi ile Tebligat Kanununun yukarıda bahsi geçen hükümlerine aykırı olacaktır.

II- Tebligat Kanununun 35. maddesinin;

a) Birinci ve ikinci fıkralarında, gerçek kişilerle ilgili olarak, muhatabın kendisine veya adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmasından sonra, eğer bu kişi adresini değiştirirse, yenisini hemen tebliği yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecbur olduğu; adresini değiştiren kişinin yeni adres bildirmemesi ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, tebliğ olunacak evrakın bir nüshasının eski adrese ait binanın kapısına asılacağı ve asılma tarihinin tebliğ tarihi sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

b) Dördüncü fıkrasında, tüzel kişi muhataplara daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişilerin resmî kayıtlarındaki adreslerinin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

b) Dördüncü fıkrasında, tüzel kişi muhataplara daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişilerin resmî kayıtlarındaki adreslerinin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince;

1- Davalılar ....., ..., ..., ..., ..., ..., ..’e yapılan gerekçeli karar tebligatlarının, yukarıda açıklanan ilke ve kurallara aykırı olarak TK'nın 10/2. maddesi gözardı edilmek suretiyle, yasal şartları oluşmadan ilk seferde doğrudan doğruya TK'nın 21/2. maddesine göre yapıldığından usulsüz olduğu görülmüştür.

Öte yandan, Tebligat Kanununun 35. maddesine göre tebligat yapılabilmesi için öncelikle, mahkemece aynı adrese usulüne uygun olarak en azından bir kere tebligat yapılabilmiş olması gerekir. Bu şarta ilave olarak, muhatabın adres kayıt sisteminde herhangi bir adresinin de bulunmaması gerekir. Davalılar ..., ..., ... ve ...’e gerekçeli kararın ilk elden 7201 sayılı Kanunun 35. maddesine göre tebliğ edildiği, anılan davalılara yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda tebligat çıkarılmaksızın ve yerleşim yeri adreslerinin olup olmadığı araştırılıp varsa bu adreslerine tebligat çıkarılmaksızın yasal şartları oluşmadan ilk seferde doğrudan doğruya TK'nın 35. maddesine göre yapıldığından gerekçeli karar tebligatlarının usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla, mahkemece adı geçen davalılara 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararın tebliği sağlanarak ve yasal temyiz süresi beklenildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE, 01.12.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/395, Karar No: 2013/2013, Tarih: 12.02.2013

**14. Hukuk Dairesi         2013/395 E.  ,  2013/2013 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 18.06.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.11.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Davacılar, ... İlçesi, ... Mahallesi, 837, 910, 917, 935, 942, 1085, 217 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarında davacılar ..., ... ve diğer davacıların murisi olan ...'nun soyadının yazılmadığını, aynı yer 1358 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında ise soyadları ile birlikte baba adlarının da yazılmadığını ve yine aynı yer 95 parsel sayılı taşınmazda ise kök muris Naim’in baba adının yanlış yazıldığını belirterek, bu kayıtların dava dilekçesinde belirtildiği şekilde düzeltilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı Hazine vekili temyiz etmiştir.

Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Bu davalar, taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan 6100 sayılı HMK’nın 12. maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.

Tapuda kayıt düzeltilmesi davasını, tapu maliki ile mirasçıları açabilir. Bunun yanı sıra 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanununun 702. maddesinin son fıkrası gereğince ortaklardan her birinin topluluğa giren

hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan her hangi biri de tek başına tapuda murisin kimlik bilgileri ilgili olarak düzeltme isteyebilir. Ayrıca bu davaların, bir başka dava nedeniyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde yetkiye dayanarak dava açan kişinin aktif dava ehliyeti vardır.

Tapu Müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

Tapu Müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

1-Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması istenen dava konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

2-Nüfus Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmelidir.

3-Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde zabıta aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

4-İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5-Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Müdürlüğü yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden (ve yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinden) sorumlu tutulmamalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;

1-Dava konusu taşınmazlardan ... Mahallesi 910 parsel sayılı taşınmaz, tapuda davacılar veya murisleri adına değil, dava dışı... Sendikası adına kayıtlıdır. Bu parsel hakkında davacıların aktif dava ehliyetleri bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

2- Ayrıca hüküm sonucunda “...” Mahallesi 217 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak da düzeltme yapılmış ise de davacıların veya murislerinin bu parselle ilgilerinin bulunmadığı, bu parselin dava dışı ... ve...adlarına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. Tapu Müdürlüğünden gönderilen kayıtlara göre davacıların ve murislerinin “...” Mahallesi 217 sayılı parselde paylık malik oldukları görüldüğünden, mahkemece hangi parsele ilişkin düzeltme isteğinde bulunulduğu açıklattırılmalı ve talepte bulunulan parsellerle ilgili olarak yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.