muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/341, Karar No: 2018/7690, Tarih: 21.05.2018

Ayrıca bir an için sanığın pişmanlık duyduğu ve kısmi ödemeyide yaptığı kabul edilse dahi, müştekinin 09/02/2010 tarihli celsede ifadesinin alındığı, yeniden müştekinin duruşmaya celbini gerektirir zorlayıcı hiçbir kanun hükmünün bulunmadığı, ancak müştekinin kendi isteğiyle dilekçe vermek veya duruşmaya gelmek suretiyle açık iradesini beyan etmesi halinde TCK 168/1-4 maddesinin uygulanabileceği, yoksa müştekinin zaten zarar gördüğü bir suç nedeniyle ve üstelik ifadesinin alındığı halde gerektiğinde yeniden zorla getirilmek suretiyle bir daha mağdur edilmesinin yargılama hukuku açısından doğru olmadığı düşünülmüştür.Belirtilen nedenlerle sanık hakkında TCKnın 168 maddesi uygulanmamıştır.

( Benzer yönde Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2012/1437 esas 2013/153 karar sayılı ilamında; “….. Pişmanlık Türk Dil Kurumu Sözlüğünde; “yaptığı bir iş ya da davranışının olumsuz sonucunu görerek üzülme, nadim olma” şeklinde tanımlanmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun 27.05.2008 gün ve 127–147 sayılı kararı başta olmak üzere birçok kararında vurgulandığı gibi; TCK’nun 168. maddesinde yer alan “etkin pişmanlık” hükmünün uygulanabilmesi için, maddede sınırlı bir şekilde sayılan suçların işlenmesi durumunda, failin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı, geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi gerekmektedir.

Kanun koyucunun, 5237 sayılı TCK’nun 168. maddesinde “tek başına iade ve tazmine” değil, “pişmanlık sonucu iade ve tazmine” önem verdiği madde ile ilgili meclis komisyonunda yapılan görüşmelerde kullanılan ifadelerden açıkça anlaşılmaktadır. (Adalet Bakanlığı Yayın İşleri Dairesi Başkanlığı, Tutanaklarla Türk Ceza Kanunu, Ankara 2005, s. 616)

Bu açıklamaların sonucu olarak; iade ve tazminin cebri icra yoluyla gerçekleştirilmesi, zararın failin rızası hilafına veya ondan habersiz olarak üçüncü kişilerce giderilmesi, failin yakalanmamak için kaçarken atması sonucu eşyanın ele geçirilmesi veya kaçarken yakalanan failin üzerinde ele geçirilmesi gibi hallerde, failin gerçek anlamda bir pişmanlığından söz edilemeyeceğinden, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartları oluşmayacaktır. Buna karşın etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için “mağdurun uğradığı zararın aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi” şartı yerine getirilirken duyulan pişmanlığın mutlaka sözle ifade edilmesi zorunluluğu bulunmayıp, söz veya davranış yoluyla da ifade edilmesi olayın özelliğine göre mümkün olabilecektir.

Kısmen iade veya tazmin halinde etkin pişmanlığı düzenleyen 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 168. maddesinin dördüncü fıkrasının; “kısmen geri verme veya tazmin halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır” şeklindeki açık düzenlemesinden de anlaşılacağı üzere kanun koyucu, kısmen iade veya tazmin nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasında mağdurun iradesini esas almak suretiyle, bu hükmün uygulanabilmesini mağdurun rızası şartına bağlamış, mağdurun kısmi iade ve tazmine rıza göstermemesi halinde ise, failin etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanamayacağını hüküm altına almıştır.

Kısmi iadeden ne kastedildiğine ilişkin kanun maddesinde ve gerekçesinde bir açıklama bulunmamakla birlikte, etkin pişmanlık müessesinin bir amacının da mağdurun suçtan gördüğü zararın giderilmesi ve uğradığı haksızlığın meydana getirdiği sonuçların onarılması olduğu göz önüne alındığında, kısmi iadenin mağduru tatmin edecek miktarda ve mağdur açısından doğrudan sonuç doğurucu nitelikte olması, ayrıca bunun sonucu olarakda mağdura ilave külfet yüklememesi gerekmektedir. Bu bağlamda sanık tarafından çalınan malın kullanılmayacak bir durumda mağdura iade edilmesi veya malın kullanılabilmesi için mağdurun ayrıca bir işlem ve masraf yapması gereken durumlarda kısmi iadeden bahsedilemeyeceği gibi, bütünlüğü bozulan malların parça parça olarak iade edilmesi durumunda da kısmi iadeden bahsedilemeyecektir.

Çalınan şeyin bütünlüğü bozulduktan sonra parçalanarak iade edilmesi ve parçaların tek başına bir değerinin bulunması durumlarında kısmi iade veya tazmin şartlarının oluşup oluşmadığına gelince; parça olarak tek başına değeri olan malın satılabilmesi, mağdurun emek ve mesai sarf etmesini gerektirmesi, buna bağlı olarak iadenin doğrudan sonuç doğurmaması, ayrıca iade edilen parçaların satılması külfetinin zaten suçun işlenmesinden dolayı zarar görmüş olan mağdura yükletilmesinin hakkaniyete uygun olmaması nedeniyle kısmi iadenin şartlarının oluşmadığının kabulü gerekmektedir.

Diğer taraftan, kısmi iade şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesinde, suça konu eşyanın niteliği de göz önünde bulundurulmalıdır. Örneğin, misli bir eşya olan 1.000 Lira paranın çalınmasında, çalınan paranın 900 Lirasının iadesi halinde kısmi iadeden söz edilebilecektir. Bölünemeyen bir eşya olan bisikletin fonksiyonunu gerçekleştirmesine engel oluşturmayan sepeti olmaksızın, yine bölünemeyen bir eşya olan otomobilin işlevini yerine getirmesine engel oluşturmayan dikiz aynası ya da teybi olmaksızın geri verilmesi hallerinde kısmi iadenin gerçekleştiği kabul edilmelidir. Ancak, eşyanın kendisinden beklenen işlevini yerine getirmesini sağlayacak parça veya parçaları olmaksızın geri verilmesi, ya da eşyanın işlevini yerine getiremeyecek şekilde bütünlüğü bozularak, bir kısım parçalarının geri verilmesi, örneğin çalınan motosikletin motoru olmaksızın geri verilmesi halinde işlevini yerine getiremeyecek bir durumda olması nedeniyle kısmi iadeden söz edilemeyecektir. Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Sanığın çaldığı motosikleti yaklaşık 40 parçaya bölüp, parçaların bir kısmını satması, bir kısmını akrabalarına vermesi, bir kısmını da Menderes Nehrine atması ve olay tarihinden beş ay sonra yakalandığında aracında bulunan ve ifadesi doğrultusunda temin edilen 35 parçanın

müştekiye iade edilmesi şeklinde gerçekleşen olayda, iade edilen parçalardan bir kısmının tek başına değerinin olması nedeniyle TCK'nın 168/4 maddesi kapsamında kısmi iade şartlarının gerçekleştiği ileri sürülebilir ise de, motosikletin çalındıktan sonra parçalara ayrılmak suretiyle işlevini yerine getiremeyecek şekilde bütünlüğünün bozulması, müştekiye iade edilen parçaların bir araya getirilmesi durumunda yeniden işlevini görecek bir hale getirilmesinin mümkün olmaması ve tek başına değeri olan parçaların satılabilmesi için de mağdurun fazladan emek, zaman ve masraf yapmasını gerektirmesi nedeniyle, kısmi iade şartlarının gerçekleşmediğinin, dolayısıyla sanık hakkında TCK'nın 168/4. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına, yerel mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan sekiz Genel Kurul Üyesi; "somut olayda kısmi iade şartlarının gerçekleştiği, mağdurun kısmi iadeye rıza gösterip göstermediğinin sorularak, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmsi amacıyla yerel mahkeme hükmünün Özel Daire tarafından bozulmasının isabetli olduğu, dolayısıyla itirazın reddi gerektiği" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2-Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 27.03.2012 gün ve 2418-6105 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3-Güney Asliye Ceza Mahkemesinin 30.05.2006 gün ve 63-62 sayılı hükmünün ONANMASINA,

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2-Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 27.03.2012 gün ve 2418-6105 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3-Güney Asliye Ceza Mahkemesinin 30.05.2006 gün ve 63-62 sayılı hükmünün ONANMASINA,

4-Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.04.2013 günü yapılan birinci müzakerede gerekli çoğunluk sağlanamadığından, 30.04.2013 günü yapılan ikinci müzakerede oyçokluğuyla karar verildi. …..” şeklinde belirtilmiştir.)'' şeklinde gerekçeyle bozma ilamına direnilmesine karar verildiği, ilk kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş bulunan yeni ve değişik gerekçe ile ilk hükümdeki gibi karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yerel Mahkemenin son uygulaması direnme kararı niteliğinde olmayıp, ilk hükümde yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş bulunan yeni ve değişik gerekçelerle kurulan hüküm olduğundan yeni hüküm niteliğinde kabul edilmek suretiyle yapılan temyiz incelemesinde;

Sanığın, kargo şirketi tarafından yanlışlıkla Carfoursa mal kabul bölümüne teslim edilen eşyayı çaldıktan sonra suça konu eşyanın değerini ödemek zorunda kalan kargo şubesi sahibi katılan ...'na 122 TL ödeme yaptığının anlaşılması karşısında; katılana kısmi iade nedeniyle rızasının bulunup bulunmadığı sorularak sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 168/1-4. maddesinin uygulama koşullarının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı isteme uygun olarak BOZULMASINA, 21/05/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2643, Karar No: 2021/2303, Tarih: 17.02.2021

**7. Ceza Dairesi         2018/2643 E.  ,  2021/2303 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Sanıklar hakkında beraat

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Katılan vekilinin temyiz talebinin beraat hükümleriyle ve nakil araçlarıyla sınırlı olduğu görülerek yapılan incelemede;

1-Katılan ... İdaresi vekilinin, sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkındaki beraat hükümlerine yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Suçta kullanılan ve el konulan ... plakalı nakil araçları hakkında mahallinde her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre, katılan ... İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

2-Katılan vekilinin sanık ... hakkındaki beraat hükmüne yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Olay tarihinde Bulgaristan'dan gelerek Türkiye üzerinden Irak ülkesine gitmek üzere Habur Gümrük Sahasına gelen sanık ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla Habur Gümrük Sahası'na Irak ülkesine çıkış yapmak üzere gümrük işlemleri için müracaat ettiği esnada, risk kriterleri kapsamında aracın yükünün incelemeye alındığı ve ... nolu tır karnesi ve eklerinin incelenmesinde, aracın tır karnesinde yazılı transit yükünün 1156 box (11.560.000 adet) filtreli sigara kağıdı olduğu halde burada yapılan kontrollerde araç üzerinde bulunması gereken filtreli sigara kağıdı yerine sadece 290.000 adet sigara kağıdı bulunduğu, eksik malların yerine ise 93 adet 35 kg’lık çuval içerisinde ıslak kum bulunduğu, araç üzerinde bulunan ... sayılı mühürün önce kopartılmış ardından da yapıştırılmış olduğu anlaşılmakla, araç sürücüsü sanığın transit beyannamesine konu serbest dolaşımda bulunmayan filtreli sigara kağıdı eşyayı, rejim hükümlerine aykırı olarak gümrükte bırakmakla atılı suçu işlediği gözetilerek, oluşan suçtan mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği halde, sanığın atılı suçtan kurtulmaya yönelik savunmasına itibar edilerek yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... İdaresi vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17.02.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9775, Karar No: 2014/2395, Tarih: 19.02.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/9775 E.  ,  2014/2395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5015 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Beraat ve iade

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I- Katılan ... İdaresi adına hazine vekilinin temyiz talebi yönünden yapılan incelemede;

Sanıklara isnat edilen eylemin sübutu halinde 5015 sayılı yasaya muhalefet suçunu oluşturacağı, bu suçtan zarar görenin ise ... olup, Gümrük İdaresi olmadığı, dolayısıyla suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresinin davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığından, Gümrük İdaresi adına hazine vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesiyle yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II- Müşteki Eneıji Piyasası Düzenleme Kurumu vekilinin temyizine gelince;

5015 sayılı yasaya muhalefet suçundan açılan kamu davasında suçtan doğrudan doğruya zarar gören kurum olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun davaya müdahale hakkı bulunduğu halde, duruşmadan haberdar edilmeden yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK.nun 234/1-b-l maddesine muhalefet edilmesi,

Yasaya aykırı, müşteki ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 19.02.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10287, Karar No: 2021/3562, Tarih: 13.04.2021

**12. Ceza Dairesi         2019/10287 E.  ,  2021/3562 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Olay günü, gündüz vakti, meskun mahal içi, 9 metre genişliğinde iki yönlü asfalt yolda sanığın sevk ve idaresindeki otomobil ile üç yönlü "T" kavşağa geldiği esnada, kavşak başında park halinde bulunan araçlar nedeniyle görüş açısında bulunmayan bisiklet sürücüsü katılanın kavşağın tali yol olan kolundan sanığın geçişini beklemeksizin kavşağa giriş yapması üzerine çarpışmaları neticesinde, katılanın hayati tehlikeye neden olacak 5. derece kemik kırığı ile yaralanması şeklinde meydana gelen olayda,

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suç açısından sanığın taksirinin bulunmadığı gerekçesi gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin sanığın kusurlu olduğuna ve sair nedenlere ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 13/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3262, Karar No: 2018/9453, Tarih: 26.12.2018

**14. Hukuk Dairesi         2016/3262 E.  ,  2018/9453 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 14.03.2013 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 12.11.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili, ... İlçesi, ... Mahallesi 2697 parsel sayılı taşınmazın 7033 sokağa açılan ve fiilen kullanılan yolunun mevcut olmasına rağmen 2693 ve 2694 parsel sayılı taşınmazlar üzerine yapılan düğün salonlarını işleten kişiler tarafından yıllardır fiilen yol ve kadastral paftalarda gösterilen kanalların kapatıldığını, düğün salonlarının bu şekilde genişlediğini, davacıya ait taşınmazın ... 'nın en işlek yolu olan 7033 sokağa çıkışının engellendiğini belirterek davacının 2697 parsel sayılı taşınmazı lehine davalılara ait parsellerden uygun görülecek yerden en az 7 metre eninde geçit hakkı kurulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili, belediyeye ait 2694 ve 2695 parsel sayılı taşınmazların imar planında turizm ve rekreasyon alanları dahilinde kaldığını, 2698 parsel maliki ... tarafından 1994 yılında ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde belediye aleyhine geçit hakkı davası açıldığını, 1995/620-980 sayılı kararla 2694 parsel sayılı taşınmazdan 34m2'lik geçit hakkı tesisine karar verildiğini ve tapuya işlendiğini, ayrıca 2697 parsel maliki olan davacı tarafından belediyeye verilen dilekçede 2698 parsel sahibinin ya da işleticisinin belediyenin mülkiyetinde bulunan 2694 ve 2695 parsel sayılı taşınmazları işgal ettiği ve kanalları kapattığının bildirildiğini, bu şikayetle ilgili gerekli işlemlerin yapıldığını, bu nedenlerle 2694 parsel üzerindeki daha önce kurulmuş geçit hakkı bulunduğundan bu parsel ile 2695 parsel aleyhindeki davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili; müvekkilinin taşınmazının geçit hakkı tesisi için uygun olmadığını, bu davalının parselinde su kanalı ve tescilli, çok yaşlı anıt çınar ağacı bulunduğunu, keza bu davalıya ait parselin başka bir bölümünde ruhsatlı ve imar düzenlenmesi çerçevesinde yapılmış düğün salonu ve gazino türü yapı bulunduğundan geçit hakkı tesisinin mümkün bulunmadığını, aksi halde yapının yıkılması gerekeceğini, geçit hakkının belediyeye ait 2695 parselden geçmesinin mümkün olabileceğini, davacının 2697 parsel sayılı taşınmazını bu parseli çevreleyen 2704 ve 2706 parsellerin de maliki olan ...'dan satın aldığını, satış öncesinde bu parsellerin fiilen bir bütün olduğunu ve hepsinin 7013 sokağa geçişinin bulunduğunu, ancak ... isimli şahsın daha işlek olan 7033 sokağa geçiş elde etmek için elindeki parsellerden en küçük olan 2697 parsel sayılı taşınmazı kendi yakını ve çalışanı olan ...'ya 23.01.2003'de satarak devrettğini, bu satışın muvazaalı olduğunu ve 15.02.2013 tarihinde de eldeki davanın açıldığını, davacının iyi niyetli olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Maliki olduğu taşınmazı yargılama safhasında ... Çarşı Mağazaları Ltd. Şti'ne devreden davalı ... vekili davanın reddini istemiştir.

Davalı ...'ın vefatı ile davaya dahil edilen mirasçıları davaya cevap vermemişlerdir.

Dava 2697 parsel maliki ... tarafından açılmış ancak taşınmaz yargılama aşamasında aynı zaman da davalı ... mirasçısı olan ...'a satılmış ve tüm haklar da yeni malik ...'a temlik edilmek suretiyle dava ... tarafından takip edilmiştir.

Mahkemece, lehine geçit hakkı talep edilen 2697 parsel sayılı taşınmaz ile davalı ...'ın diğer parselleri bir bütün olarak düşünüldüğünde 7013 sokağa açılan geçişinin bulunduğu, parsellerden bir tanesinin muvazaalı olarak satıldıktan sonra bu parsel lehine geçit hakkı talep edilmesinin hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğu, davanın Medeni Kanununun 2. Maddesinde belirtilen objektif iyi niyet kurallarına aykırı olarak açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir.

Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.

Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’nin 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2. maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.

Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkça gösterilmelidir.

Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün “İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili” başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; geçit hakkı taşınmazların yol ihtiyacı gözetilerek taşınmazlar lehine ve aleyhine tesis edilir. Taşınmaz maliklerinin iyi niyetli veya kötü niyetli olmasının bu hakkın kullanılması ve geçit ihtiyacının bulunduğunun saptanması halinde bir önemi yoktur. O halde mahkemece yerinde yeniden keşif yapılarak 2694 parsel sayılı taşınmazlardan daha önce kurulmuş bulunan geçit yerine mümkün olduğu kadar bağlantı yapılmasını da sağlayacak şekilde tüm alternatifler değerlendirilerek, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda inceleme yapılıp keşfi açıkça izlemeye elverişli ve uygun kroki ve raporlar düzenlettirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, aksine bir kısım görüş ve değerlendirmeler ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.12.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.