muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/215, Karar No: 2023/3929, Tarih: 24.04.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/215 E.  ,  2023/3929 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.09.2022 Tarihli ve 2022/593 Esas, 2022/436 Karar Sayılı Kararı

Nüfus kaydının düzeltilmesi istenilenin dava tarihi itibariyle yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, kolluk marifetiyle yapılan araştırmada da adresinin tespit edilemediği, mernis adresinin boş olduğu, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Fatih/İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 28. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.11.2022 Tarihli ve 2022/566 Esas, 2022/47 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda davacılar ... ve ...'in yerleşim yerinin ... ili ,... ilçesi, davacı ...'in yerleşim yerinin ... ili, ... ilçesi ve davacı ...'in yerleşim yerinin Almanya ülkesi olduğu anlaşılmakla davada ... veya ... Anadolu mahkemelerinin yetkili olduğu ve davanın v mahkemelerinde görülmeye devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, ölümün tespiti ile 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:

“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri ve mernis adresinin bulunmadığı, nüfus siciline kayıtlı olduğu yerin ise Fatih/İstanbul olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın İstanbul 28. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 28. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

24.04.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5048, Karar No: 2013/6428, Tarih: 11.06.2013

**5. Ceza Dairesi         2012/5048 E.  ,  2013/6428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : İhaleye fesat karıştırmak, resmi belgede sahtecilik ve bu suça iştirak

HÜKÜM : Resmi artırma ve eksiltmeye hile ve fesat karıştırmak, resmi evrakta sahtecilik, görevi kötüye kullanma suçuna iştirakten mahkümiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Resmi artırma ve eksiltmeye fesat karıştırmak suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanığın işlediği kabul olunan suçun 765 sayılı TCK'nın 366. maddesinde öngörülen cezasının üst sınırı itibariyle aynı Kanunun 102/4 ve 104/2. maddelerinde belirlenen 7 yıl 6 aylık asli ve ilave zamanaşımına tabi olduğu, suç tarihi olan 08/12/2004 tarihi ile inceleme günü arasında bu sürenin gerçekleştiği anlaşıldığından 5237 sayılı TCK'nın 7/2 ile 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gözetilmek suretiyle hükmün CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden sanık hakkında açılan kamu davasının aynı Yasanın 322 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca zamanaşımı sebebiyle DÜŞMESİNE,

Resmi evrakta sahtecilik ve görevi kötüye kullanmaya iştirak suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

... Devlet Hastanesinin 08/04/2004 tarihinde yaptığı 62 kişilik temizlik hizmeti alımı ihalesine sahibi ve yetkilisi olduğu ... İnşaat Temizlik Güvenlik İthalat ve İhracat Ltd. Şti. sahibi olarak katılan sanığın, ihale dosyasına Afşin Devlet Hastanesi Baştabibi Dr. ... ve ... İmam Hatip Lisesi Müdürü ... tarafından şeklen gerçek, içerik itibariyle sahte olarak tanzim edilen 01/04/2004 tarihli iş deneyim belgelerini ibraz ederek ihaleye katıldığı, sahte belgelerin değişik zamanlarda düzenlendiğine ilişkin bir kanıt bulunmadığı gibi düzenlenme tarihlerinin de aynı olduğu, resmi evrakta sahtecilik suçundan lehe olan yasanın 765 sayılı TCK'nın 342/1, 80 ve belge

sayısına göre 5237 sayılı TCK'nın 3 ve 61. maddeleri gözetilerek 204/1, 43/1. maddelerinin somut olaya uygulanarak tespiti gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK'nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 11/06/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4017, Karar No: 2023/5777, Tarih: 29.11.2023

**7. Hukuk Dairesi         2022/4017 E.  ,  2023/5777 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/499 E., 2022/350 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2012/33 E., 2019/543 K.

Taraflar arasındaki meranın aidiyetinin tespiti ve sınrlandırma davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekili tarafından yapılan temyiz talebi 27.04.2022 tarihli ek karar ile dava değeri nedeniyle reddedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 27.04.2022 tarihli ek kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma talebinin davanın niteliği gereği reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı köy vekili, Sevimli Köyünün ... merasının kadastro tespiti sırasında 102 ada 1017 parsel olarak davalı köy adına sınırlandırıldığını, bu yere ait Hanak Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.10.1989 tarih, 1987/28 Esas ve 1989/81 Karar sayılı ilamı ile müdahalenin men'ine dair kesinleşmiş karar bulunduğunu belirterek 117 parsel sayılı taşınmazın sınırlandırılmasının iptali ile davacı köy adına sınırlandırılmasını dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekilinin 17.07.2008 tarihli dilekçesinde özetle; dava konusu yerin tapu kaydının ... ilçesi sınırlarında kaldığını, kadastro tuttanağıda Ardahan ili, ... ilçesi, ... Köyü 102 ada 117 parsel numarası ile kaydının yapıldığını, kadastro tespitine itirazların 7 ... içerisinde Hanak Kadastro Mahkemesine yapılması gerektiğini, süresinde davanın açılmadığını, bu nedenle kararın kesinleştiğini, dava konusu taşınmazın ... ilçesi sınırları içerisinde olduğunu, bu nedenle davaya karşı yetki itirazında bulunduğunu, yetkili mahkemeye gönderilmesi yönünde karar verilmesini, dava konusu taşınmaz hakkında mera tahsis kararı olmadığını, davacı tarafça sunulan kararın sahte olduğunu, 29.08.2007 tarihli tutanakta Sevimli köyü muhtarının dava konusu yerin Ağıllı Köyüne ait olduğunu kabul ettiğini ve bu tutanağı imzaladığını, açılan davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

Açılan davanın kabulü ile; Ardahan ili, ... ilçesi, ... Köyü, 102 ada 117 parsel sayılı taşınmazın 05.08.2019 tarihli ... bilirkişisi raporu eki krokilerde turuncu çizgilerle gösterilen alanın davalı adına kadimden beri kullanılmasına ilişkin şerhin iptali ile taşınmazın davacı köyün kadimden beri kullandığı merası olduğunun tespitine ve ... sicile bu şekilde tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili, delillerin toplanmadığını, keşfin usulüne uygun yapılmadığını,

Köylerine ait ... mera olduğunu, tapu kayıtlarının dikkate alınmadığını, davacının dayandığı mahkeme kararının buraya ait olmadığını belirterek, hükmün kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin Ardahan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/33 Esas, 2019/543 Karar sayılı kararına yaptığı istinaf başvurusunun HMK’nın 353/(1)-b-1 ... maddesi gereğince esastan reddine,

2. Bölge Adliye Mahkemesi '' ....Somut olayda, mahallinde yapılan keşifte alınan yeminli mahalli bilirkişi ve davacı tanığının birbiriyle tutarlı çelişki arzetmeyen beyanları nazarında hudutları keşif esnasında gösterildiği ifade edilen dava konusu yerin kadimden beri davacı köy tarafından mera otlağı olarak kullanıldığı, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 1990/5268 Karar sayılı ilamıyla davacı ... tüzelkişiliği tarafından davalı ... tüzelkişiliğine karşı Hanak Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/28 Esas, 1989/81 Karar nezdinde açılan müdahalenin meni davasının kabulüne dair kararının onandığı, keşif neticesinde alınan ... bilirkişinin 05.08.2019 tarihli raporunda 1987/28 Esas sayılı dava dosyası içerisinde mübrez dosya nezdinde düzenlenen 1/25000 ölçekli 30.06.1987 tarihli krokinin dava konusu olan 102 ada 117 No.lu parseli kapsadığı, davalı köy tüzelkişiliğinin dayanak delili olan 1937 tarihli tapu kaydının dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığının değişmez ve ... sınır söz konusu olmadığından tespitinin mümkün olamayacağı, yine 1941 tarihli köy hudutnamesinin dava konusu alanı kapsamadığının teknik olarak açıklandığı, keşfen zeminde gösterilen alanın dava konusu 102 ada 117 No.lu parsel olduğu ifade edildiğinden davanın kabulünde hukuka aykırılık görülmemiş, davalı yanın aksi yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece 14.10.2015 tarihli celsede birleştirilen (Kapatılan Çıldır Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/9 Esas) sayılı ... Köyü tüzelkişiliğine ait dosyanın dava dosyasından tefrikine karar verildiği halde, karar başlığında ...'in davacı sıfatıyla gösterilmesi doğru olmamış ise de bu hususun mahallinde düzeltilebilecek bir hata olduğu anlaşıldığından hataya işaret edilmekle yetinilmiştir.'' gerekçeleri ile talebin esastan reddine karar vermiştir.

3. Bölge Adliye Mahkemesi ek karar ile dava değeri 51.787,70 TL olup temyiz miktarı yönünden temyiz talebinin reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz isteminin reddine dair kararın kaldırılarak hükmün istinaf talep dilekçesindeki nedenlerle bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, meranın aidiyetinin tespiti ve sınırlandırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 31.05.1965 tarihli ve 4/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile “...... başına bir köye ait bulunan mera, yaylak ve kışlakların tümünün veya bir parçasının bir başka köy sınırı içine alınmış olması halinde, sınır değişikliğinin ikinci köye bir yararlanma hakkı sağlamayacağı ve ilk köyün eskiden olduğu gibi bu yerlerden ... başına yararlanacağı” öngörülmüş olup, bu karar 4342 sayılı Mera Kanununun 29 uncu maddesi ile de yasa hükmü haline gelmiştir. Böylece, bir köy ya da belediye sınırları içinde kalan mera, yaylak ve kışlaklar üzerinde bir başka köy veya belediyenin de intifa hakkı olabileceği kabul edilmiş, idari sınırların aidiyetin belirlenmesinde önemi olmadığı vurgulanmıştır. İdari sınırlar sadece yetkili mahkemenin saptanmasında önem arz eder.

2. Mera, yaylak ve kışlak davalarında, tahsise ya da ... kullanma hakkına dayanılabilir. Tahsise dayanıldığında, dayanak belgelerin, ayrıca karşı tarafın savunmasında ileri sürdükleri kayıtların tüm geldileri ile birlikte merciinden getirtilmesi, kadimlik iddiası varsa bu hususun araştırılması, gerektiğinde köyün kuruluş tarihinin İçişleri Bakanlığından sorulması ve köyün ... ya da muhdes olup olmadığının saptanması gerekir.

Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıkların çekişmeli mera veya yayla ile herhangi bir yararlanma ilişkisi bulunmayan, yansız anlatımda bulunabilecek, yöreyi iyi ... ve ... köy ya da kasabalarda yaşayan yaşlı kişilerden seçilmesi gerekir.

Mahkemece yapılacak keşifte; tahsise dayanılıyorsa tahsis kayıtlarının yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığı ile uygulanması, dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi, taşınmazın mera olmadığı iddiasının bulunması halinde varsa ... taşınmazlara ait kayıtlar da uygulanarak dava konusu yeri ne şekilde okuduğunun ... taşınmazlarla ... yapısı kıyaslanarak uzman bilirkişiler aracılığı ile uyuşmazlığa konu yerin ve niteliğinin saptanması gerekir.

Mahkemece yapılacak keşifte; tahsise dayanılıyorsa tahsis kayıtlarının yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığı ile uygulanması, dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi, taşınmazın mera olmadığı iddiasının bulunması halinde varsa ... taşınmazlara ait kayıtlar da uygulanarak dava konusu yeri ne şekilde okuduğunun ... taşınmazlarla ... yapısı kıyaslanarak uzman bilirkişiler aracılığı ile uyuşmazlığa konu yerin ve niteliğinin saptanması gerekir.

Kadimlik iddiasında ise, yerel bilirkişi ve tanıklara taşınmazın kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı ve sınırları sorularak sonuca gidilmelidir.

3. Değerlendirme

1. Davacı köy, kadimlik iddiasına dayanarak yapılan tespitin iptali ile adına sınırlandırılması talebinde bulunmuştur.

Dava 10.000,00 TL değer gösterilerek açılmış, keşif sonucu 1 yıllık ot geliri 51.787,70 TL, 7 yıllık ot geliri ise 362.513,90 TL olarak tespit edilmiştir. Bölge Adiye Mahkemesince 51.787,00 TL esas alınarak karar kesin verilmiş ve temyiz talebi de ek karar ile reddedilmiştir. Dava konusu taşınmaz Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerdendir. Bu özelliği neden ile de kamu malı niteliğindedir. Mera alım satıma konu olmadığı, dava değerinin yararlanma bedeli olduğu, kamunun yararlanmasına tâbii taşınmaz olduğu, miktarı ve belirlenen değerlerin süresi dikkate alınarak, kamu düzeni nedeniyle ek kararın kaldırılarak işin esasının incelenmesi gerektiğine karar verilmiştir.

2. Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli görülmemiştir.

Öncelikle mahallinde çekişmeli mera veya yayla ile herhangi bir yararlanma ilişkisi bulunmayan, taraf köylerden olmayan, yansız anlatımda bulunabilecek, yöreyi iyi ... ve ... köy ya da kasabalarda yaşayan yaşlı kişilerden mahalli bilirkişiler seçilmeli, davalının dayandığı 1987/28 Esas sayılı dava dosyası ve davalının dayandığı tapu kayıtları merciinden temin edilmeli, Mera Kanunu kapsamı dışında önceden yapılmış bir tahsis bulunup bulunmadığı araştırılmalı, yerinde uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılarak zeminde dava konusu parsel sınırı belirlenerek mahalli bilirkişi ve tanıklara gösterilmek suretiyle öncesinde ve mevcut fiili ve kullanım durumları sorulmalı, çelişki varsa bunlar giderilmeli, tarafların sunduğu deliller özellikle davaya konu yere ait olduğu bildirilen dava dosyasının dava konusu yere ait olup olmadığı belirlenmeli, buraya ait ise krokide yeri gösterilmeli, dosyadaki tüm kayıtlar uygulanarak ... bilirkişiden keşfi izlemeye uygun rapor alınmalı ve tüm deliller birlikte değerledirilerek varılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.

Tarafların tüm delilleri toplanmadan, eksik uygulama ile yapılan keşif sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz talebinin reddine dair verdiği 27.04.2022 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA,

Tarafların tüm delilleri toplanmadan, eksik uygulama ile yapılan keşif sonucu davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz talebinin reddine dair verdiği 27.04.2022 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/288, Karar No: 2010/1571, Tarih: 15.02.2010

**14. Hukuk Dairesi         2010/288 E.  ,  2010/1571 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, 26.03.2008 gününde verilen dilekçe ile beyanlar hanesindeki muhdesat kaydının terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.03.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi dahili davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, 142 ada 15 ve 16 parsel sayılı taşınmazların beyanlar hanesindeki “... tarafından fuzulen yapılmış kargir bina mevcuttur” şeklindeki kaydın terkinini talep etmiştir.

Davaya yargılama aşamasında dahil edilen Tapu Sicil Müdürlüğü davanın reddini savunmuş, davanın kabulüne dair verilen karar Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, beyanlar hanesindeki kaydın terkini isteğine ilişkindir.

22.12.1995 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında vurgulandığı üzere, Eşya Hukukunda “muhdesat” kavramından bir arazi üzerindeki arz malikinden başkasına veya bir paydaşa ait yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak sağlamaz. Muhdesat sahibinin hakkı sadece şahsi bir haktır. Bu hakkın hukuki mahiyeti ve nasıl kullanılacağı ise TMK’nun 722, 724. ve 729. maddelerinde açıklanmıştır.

Bir kişi lehine muhdesatın tespitine ve bunun kütüğün beyanlar hanesine yazılmasına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 19/2 maddesi olanak sağlamaktadır. Gerçekten, anılan hüküm uyarınca; “Taşınmaz mal üzerinde malikinden başka bir kimseye veya paydaşlarından birine ait muhdesat mevcut ise bunun sahibi, cinsi, ihdas tarihi ve iktisap sebebi belirtilerek tutanağın ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilir.”

Muhdesat kaydının beyanlar sütununda gösterilmesine ilişkin bu kısa açıklamadan sonra somut olaya döndüğümüzde; davacı, 15 ve 16 parsel sayılı taşınmazların beyanlar hanesindeki “... tarafından fuzulen yapılmış kargir bina mevcuttur” şeklindeki kaydın terkinini talep etmiş, ancak davasını hasımsız olarak açmıştır.

Mahkemece davanın hasımsız açılması nedeniyle istemin reddi gerekirken Tapu Sicil Müdürlüğü ve muhdesat sahibi davaya katılarak yargılamaya devam edilmiş ve işin esasına girilmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki orta yerde usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığına göre hak sahiplerinin davaya dahil edilmesi de olanaklı değildir. O halde şerh lehdarlarının davaya dahil edilmesi yoluyla da başlangıçta hasımsız açılan davadaki eksikliğin giderildiği kabul edilemez. Tüm bu yönler gözardı edilerek davaya katılan Tapu Sicil Müdürlüğü aleyhine hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 15.02.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4313, Karar No: 2023/4207, Tarih: 13.04.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/4313 E.  ,  2023/4207 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2021/175 E., 2021/313 K.

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalılardan ... ile Metsan Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili mahkememize hitaben verdiği 20.01.2011 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; Sigortalı Ömer Yazıcı'nın Erzurum Valiliği İl Özel İdaresi unvanlı iş yeri hizmet birimlerinden Yol Ulaşım Şube Müdürlüğü elemanı olarak 14.07.2009 tarihinde ...'a malzeme almaya giderken taşeron firma tankerinin Genç-Lice arasındaki karşı yönden gelen minibüsle çarpışması sonucu hayatını kaybettiğini, sigortalının ...'dan alınacak olan malzemenin tesliminde mutemet elamanı olarak görevlendirildiğini, meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesine göre bir iş kazası olduğunu, sigortalının araçta yolcu olarak bulunduğunu ve bir kusurunun olmadığını, araç şoförü ...'ın Genç Asliye Ceza Mahkemesinde 2009/94 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonunda tam kusurlu bulunarak cezalandırıldığını, sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirden uğranılan zararın karşılanmasından mesul olduğunu, şoför'ün Metsan Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti'nin elmanı olduğunu, kazadan önce şoförün 24 saat içerisinde 4 saat dinlenme imkanı bulamadığını, şirketin elamanını ağır çalışma şartları altında çalıştırmak suretiyle kazaya sebep olduğunu, bu nedenlerle sigortalının hak sahiplerine 308,00 TL cenaze yardımı, 292.760,69 TL ölüm aylığı olmak üzere toplam 293.068,69 TL'nin yasa gereği yarısını tahsil etme haklarının bulunduğunu, bu miktarın 146.534,36 TL asıl alacak ve onay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile ayrıca kurum zararına sebep olan davalılardan 10.000 TL'nin müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP