muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/155, Karar No: 2019/725, Tarih: 07.02.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/155 E.  ,  2019/725 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı Kanunun 404. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, hükümlünün MERNİS adresinin “... Mah. ... Cad. No:52 .../...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince hükümlünün MERNİS adresinin ceza infaz kurumuna ait olması ve hükümlünün cezaevine girmeden önceki yerleşim yeri adresinin “HOLLANDA” olması nedeniyle nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/.... maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 41. maddesine göre “Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde ..., ... veya ... mahkemelerinden birinde görülür.”

Dosya kapsamından yerleşim yeri adresi Hollanda olan hükümlünün Türkiye’de sakin olduğu yerin veya yerleşim yerinin bulunmadığı anlaşıldığından Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 41. maddesine göre uyuşmazlığın ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 07/02/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15845, Karar No: 2015/5142, Tarih: 14.12.2015

**(Kapatılan)20. Ceza Dairesi         2015/15845 E.  ,  2015/5142 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme :KONYA 1. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç :Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm :Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

Temyiz incelemesi, yöntemine uygun davetiye tebliğine rağmen müdafii duruşmaya gelmeyen sanık ..., duruşma talebinde bulunmayan sanıklar....ile sanık ... müdafiinin temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğinin süresinden sonra yapıldığı anlaşılmakla, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8/1, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 318. ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 299. maddeleri uyarınca duruşmalı inceleme isteğinin reddine karar verilerek, tüm sanıklar hakkında duruşmasız olarak yapıldı.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

A) Sanıklar Emrah ve Veli hakkındaki mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesinde;

31.12.2014 tarihli araştırma tutanağı, aynı tarihli olay, üst arama, ev arama, el koyma ve yakalama tutanağı ile 09.01.2015 tarihli araştırma tutanağı içerikleri, sanıklar...... ile suç konusu uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği ikamette yakalanan ve şüpheli sıfatı ile ifadesi alınan ...'nın soruşturma aşamasındaki beyanları ile tüm dosya kapsamına göre; sanıklar.....hakkında tebliğnamedeki bozma düşüncelerine iştirak edilmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların aşağıda belirtilenler dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Ankara Kriminal Polis Laboratuvarınca alınan tanık numunelerin de müsaderesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar..... ve Veli müdafileri ile sanık ...'ın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu durumun yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hüküm fıkrasının müsadereye ilişkin kısmında “düzeneğin” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Ankara Kriminal Polis Laboratuvarınca alınan tanık numunelerin” ibaresinin eklenmesi suretiyle, re'sen de temyize tabi olan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre göz önüne alınarak sanık ... hakkındaki salıverilme talebinin reddine,

B) Sanık ... hakkındaki mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde;

B) Sanık ... hakkındaki mahkûmiyet hükmünün incelenmesinde;

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların aşağıda belirtilenler dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Nüfus kaydına göre, suç tarihi itibariyle 18 yaşını ikmal etmediği anlaşılan sanık hakkkında, TCK'nın 188/3-4-5. maddeleri uyarınca hükmolunan 22 yıl 6 ay hapis ve 10 gün adli para cezasından, aynı Kanun'un 31/3. maddesi gereğince yapılacak 1/3 oranındaki indirim sonucunda bulunan 15 yıl hapis cezasının, aynı maddenin son cümlesi uyarınca 12 yıla indirilmesi ve takdiri indirimin bu ceza üzerinden yapılması gerekirken, TCK'nın 31/3. maddesinin son cümlesi sanık hakkında uygulanmadan, 15 yıl hapis cezası dikkate alınarak, bu ceza üzerinden TCK'nın 62. maddesi uyarınca indirim yapılması suretiyle, sanık hakkında fazla ceza belinlenmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu hususun yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün sanık ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 31/3. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümünde yer alan "15 yıl hapis ve 6 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına" ibaresinden sonra gelmek üzere, "TCK'nın 31/3-son cümlesi gereğince sanığın 12 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına" ibaresinin eklenmesine ve TCK'nın 62. maddesinin uygulanmasına ilişkin bölümde yer alan "12 yıl 6 ay hapis" ibaresinin çıkartılıp yerlerine "10 yıl hapis" ibaresinin eklenmesi suretiyle, hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

C) Sanıklar ... hakkındaki mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesinde;

1-31.12.2014 tarihli araştırma tutanağı ve aynı tarihli olay, üst arama, ev arama, el koyma ve yakalama tutanağı içerikleri, suç konusu uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği ikamette yakalanan ve şüpheli sıfatı ile ifadesi alınan ...'nın soruşturma aşamasındaki beyanı ile tüm dosya kapsamına göre; sanık ... hakkında tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların aşağıda belirtilenler dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların aşağıda belirtilenler dışında doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Kolluk birimlerince yapılan çalışmalar kapsamında; sanık ...'nin uyuşturucu madde ticareti yaptığı, madde satışında başka kişileri kullandığı, birkaç gün önce "Doğuş Mh. ...../Konya" adresini uyuşturucu madde ticareti yapma amacıyla kiraladığı yönünde bilgiler elde edilmesi üzerine, Cumhuriyet savcısından alınan yazılı arama emrine istinaden kolluk görevlilerince bahse konu adrese arama yapmak için gelinmiş, kapısı açık olan ikametten içeri girildiğinde, iki odalı olduğu tespit edilen ikametin bir odasının boş olduğu, diğer odada ise koltuklar üzerinde 4 erkek şahsın ve yanmakta olan sobanın yanında bir bayan şahsın oturmakta olduğu görülmüş, kimlik tespiti yapılan bayanın ... olduğu ve üzerinde yapılan aramada 2 paketçik eroin olduğu değerlendirilen madde ele geçirilmiş, koltuk üzerinde oturan erkek şahısların ise ..., ..., ... ve ... oldukları tepiti sonrası ikamette yapılan aramada, sanıklar ... ve ...'nin oturdukları koltuk arasında 33 adet beyaz renkli kareli defter kağıdına sarılı halde net 26,1 gram esrar ile esrarların bulunduğu yerde 5-10-20-50 ve 100 TL'lik olmak üzere toplam 1115 TL para, aynı koltuk altında 1 adet makas, 7 adet kağıt parçası bulunmuş, sanık ...'in yapılan üst aramasında montunun sol dış cebinde 11 paketçik net 0,59 gram kokain, sağ cebinde ise toplam 36 adet MDMA etken maddesi içeren tabletler bulunmuş ve sobanın yanında uyuşturucu içmekte kullanılacağı değerlendirilen 3 adet pet şişeden yapılmış aparat ele geçirilmiştir.

a) Sanık ...'in soruşturma aşamasındaki beyanlarıyla, sanıklar Hüseyin ve Veli'nin suç konusu uyuşturucular ile ilgilerinin saptanamadığı aşamada, şüpheli sıfatı ile ifadesi alınan ... ile birlikte sanıklar Veli ve Hüseyin'in; ayrıca diğer sanık ...'ın suç konusu uyuşturucular ile ilgisinin saptanamadığı aşamada, diğer sanık ... ile birlikte sanık ...'ın suçunun ortaya çıkmasına hizmet ve yardım ettiği anlaşıldığı halde, sanık ... hakkında TCK’nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

b) Sanık ...'in soruşturma aşamasındaki beyanlarıyla, diğer sanık ...'ın suç konusu uyuşturucular ile ilgisinin saptanamadığı aşamada, sanık ... ile birlikte diğer sanık ...'ın suçunun ortaya çıkmasına hizmet ve yardım ettiği anlaşıldığı halde, sanık ... hakkında TCK’nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

b) Sanık ...'in soruşturma aşamasındaki beyanlarıyla, diğer sanık ...'ın suç konusu uyuşturucular ile ilgisinin saptanamadığı aşamada, sanık ... ile birlikte diğer sanık ...'ın suçunun ortaya çıkmasına hizmet ve yardım ettiği anlaşıldığı halde, sanık ... hakkında TCK’nın 192/3. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükmünün uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Suç konusu uyuşturucu maddelerin ele geçirildiği evde ve esrarların bulunduğu yerde ele geçirilen, olay tutanağı ve sanık ...'in soruşturma aşamasındaki beyanlarına göre uyuşturucu madde satışından elde edildiği belirtilen 1115 TL paranın, TCK'nın 55/1. maddesi uyarınca müsaderesi yerine iadesine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, Cumhuriyet savcısı ile sanıklar ..... ile müdafilerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan re'sen de temyize tabi olan hükümlerin BOZULMASINA,14.12.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/873, Karar No: 2023/424, Tarih: 10.05.2023

**Hukuk Genel Kurulu         2022/873 E.  ,  2023/424 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/958 E., 2022/1171 K.

KARAR : Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki işçilik alacağı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve temyiz incelemesi sırasında duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin direnme kararının temyizini kapsamadığı, direnmenin düzenlendiği aynı Kanun’un 373 üncü maddesinde ise duruşmaya yer verilmediği gözetildiğinde direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılamayacağı kabul edilerek davalı vekilinin duruşma isteğinin reddine karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketin yurt dışı inşaat projelerinde 2007-2017 yılları arasında en son aylık net 1.950,00 USD ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, fazla çalışma yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatillerinde çalıştığını ileri sürerek kıdem tazminatı ve diğer bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iş görme borcunu yabancı ülkede ifa etmesi nedeniyle iş ilişkisinin yabancılık unsuru taşıdığını, bu nedenle 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a (5718 sayılı Kanun) göre uygulanacak hukukun tespiti ve ayrıca davacının farklı zamanlarda birbirinden bağımsız iş sözleşmeleri ile çalışması sebebiyle her bir iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlığın işin görüldüğü ülke hukukuna göre çözümlenmesi gerektiğini, alacakların zamanaşımına uğradığını, diğer iddialarının da yerinde olmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİNİN BİRİNCİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİNİN BİRİNCİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.11.2018 tarihli ve 2017/137 Esas, 2018/585 Karar sayılı kararı ile Türk vatandaşı olan davacının merkezi Türkiye'de bulunan davalı şirket tarafından yurt dışındaki işyerinde çalıştırmak üzere yurt dışına götürülmesi ve davacı adına sigorta primlerinin davalıya ait işyerinden ödenmesi karşısında taraflar açısından daha sıkı ilişkili hukukun Türk Hukuku olması nedeniyle uyuşmazlığa Türk Hukukunun uygulanması gerektiği, davacının çalıştığı şirketler arasında organik bağ bulunduğundan tüm hizmet süreleri birleştirilmek suretiyle 10.08.2007-19.01.2017 tarihleri arasında toplam hizmet süresinin 6 yıl 6 ay 21 gün ve son ücretinin net 1.950,00 USD olduğu, ayrıca iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.12.2020 tarihli ve 2019/1236 Esas, 2020/2573 Karar sayılı kararı ile davacı vekili tarafından talep edilen miktarlar aşılarak davanın kabulüne karar verildiği ayrıca gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki oluşturulduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

V. İLK DERECE MAHKEMESİNİN İKİNCİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.02.2021 tarihli ve 2021/34 Esas, 2021/91 Karar sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararında belirtilen usuli yanlışlıklar düzeltilerek davanın esasına ilişkin önceki gerekçe tekrar edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2021 tarihli ve 2021/1546 Esas, 2021/2059 Karar sayılı kararı ile 5718 sayılı Kanun'da hukuk seçimi imkânının ancak işçi lehine ve sınırlı olarak tanındığı, taraflarca seçilen hukukun işçiyi koruyan hükümlerden daha elverişsiz hükümler içermesi hâlinde mümkün olmadığı, taraflarca yabancı ülke hukukunun uygulanacağı konusunda bir sözleşme bulunmadığı, Yargıtayın emsal kararları da dikkate alındığında Türk Hukukunun uygulanması gerektiğinden davalı vekilinin buna ilişkin ve diğer itirazlarının yerinde olmadığı, davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden ise davacı lehine vekâlet ücretinin eksik miktar üzerinden hüküm altına alındığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

VII. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

VII. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Taraflar arasında iş sözleşmesine uygulanacak hukuk konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru, bir hukukî işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)’un 40. maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44. maddesi ise, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 2. maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 2(2)).

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 5. maddesine göre, yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnaî niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlâlini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlâli halinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlâli halinde veya her emredici hükmü ihlâl eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin, ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla mesai, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un m. 5 uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilâfı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa’da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması halinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, E. 2010/1 K. 2012/1 T. 10.02.2012). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.

Yabancı hukukun uygulanmasını engelleyen diğer bir durum ise, doğrudan uygulanan kurallardır (müdahaleci normlar). Bu kurallar, taraflardan ziyade, devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini gerçekleştirmeyi amaçlar. Bu açıdan vatandaş yabancı ayrımı gözetilmeden, yabancılık unsuru taşısın taşımasın, hukuk seçimi yapılsın yapılmasın, uygulama alanına giren her ilgili olay ve hukukî ilişkide mutlaka uygulanması gereken kurallardır (ŞANLI, Cemal/ESEN, Emre/ATAMAN-FİGANMEŞE, İnci, Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2019, s. 7; ÇELİKEL, Aysel/ERDEM, B. Bahadır, Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2020, s. 155). İş hukukunda işçiyi koruyan her emredici kural, doğrudan uygulanan kural olarak nitelendirilmez; ayrıca devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini de koruması gerekir. Bununla birlikte, emredici hükümler ile doğrudan uygulanan kuralların ayırt edilmesi her zaman kolay değildir ve tartışmalıdır. Doğrudan uygulanan kurallara, kamu hukuku nitelikli iş güvenliği hükümleri, özel işçi gruplarını koruyucu hükümler ve yasal greve ilişkin hükümler ve asgarî ücrete ilişkin düzenlemeler örnek olarak gösterilebilir (ELÇİN, Doğa, Milletlerarası Unsurlu Bireysel ve Toplu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, Ankara 2012, s. 189-195). Devlet organizasyonun korunması, çoğu olayda ülke ile belirli bir şekilde irtibatlı ya da ülkede gerçekleştirilen iş sözleşmelerinde söz konusu olur. Örneğin, tamamen yurt dışından ifa edilen bir iş ilişkisinde Türk hukukundaki asgarî ücrete ilişkin kuralın uygulama alanına giren bir olay ya da ihtilâf söz konusu olmaz (AYGÜL, Musa, “Yabancı Unsurlu İş Hukuku İhtilâfları ile İlgili Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi”, (Editörler, TANRIBİLİR, Feriha Bilge/GÜMÜŞLÜ TUNÇAĞI) Gülce, 10. Yılında Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, Ankara 2017, s. 525-526; VURAL ÇELENK, Belkıs, “Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerinde For Devletinin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Tespiti ve Uygulaması”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2017/1, s. 286).