muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/518, Karar No: 2020/255, Tarih: 16.01.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/518 E.  ,  2020/255 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Dava, davacının murisinin 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi 1. fıkrası (a) bendi kapsamında sigortalılığına istinaden ölüm aylığına hak kazandığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali, aylıkların yasal faizi ile ödenmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun HMK 353.maddesi 1.fıkrası (b-2) bendi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesinin kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının babasının 11.02. 2013 tarihinde vefatı üzerine 31.12.2013 tarihinde davalı kurumdan talep ettiği 5510 sayılı Yasa'nın 4/a sigortalılığı kapsamında ölüm aylığının, müteveffanın en son anılan Yasanın 4/b Bağ-Kur kapsamında çalışması bulunması nedeniyle reddedildiğini belirterek, murisin sadece 4/a kapsamındaki çalışmalarının ölüm aylığı bağlanmasına yeterli olduğundan bahisle, Kurum işleminin iptali ile murisin ölüm tarihinden itibaren aylık bağlanmasını ve yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

II- CEVAP:

Davalı Kurum vekili, davacının babasının 01/03/1988 tarihinde 2926 Mülga Kanuna istinaden resen Kurum kapsamına alındığını, tarımsal faaliyeti terk belgesine göre tarımsal faaliyetini 01/07/1988 tarihinde terk ettiğinden bu terk itibariyle tarım sigortalılığının durdurulduğunu, murisin 4 ay Bağ-Kur hizmeti, 21/09/1973-30/09/1995 arası 730 gün yurtdışı borçlanması yaptığı, 462 günde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a statüsünde çalışması katıldığında toplam 1312 gün hizmeti bulunduğu, davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılıktan ölüm aylığı talebinde bulunduğunu, 5510 sayılı Kanun gereği hizmeti 1800 günü doldurmadığından talebinin reddedildiğini, davacının iddia ettiği gibi 4/1-a statüsünden emekliliğine yeterli hizmet günü bulunmadığı gibi hizmet birleştirme yoluyla emekliliğinin olmadığını belirterek davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, "Davanın kabulü ile; Davacı ...'e babası ...'in ölüm tarihi olan 11.02.2013 tarihini takip eden aydan itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğine ve prim borcu bulunmadığının tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, "Davanın kabulü ile; Davacı ...'e babası ...'in ölüm tarihi olan 11.02.2013 tarihini takip eden aydan itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğine ve prim borcu bulunmadığının tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline," karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı SGK vekili, 5510 sayılı Kanun gereği davacının Kuruma yaptığı 31/12/2013 tarihli tahsis talebinin müteveffa ...’in çalışmaları 1800 günü doldurmadığından reddedildiğini, kurum tarafından verilen red kararının usul ve yasaya uygun, yerel mahkemece verilen davanın kabulüne ilişkin kararın haksız olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B- BAM KARARI

"Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, Trabzon 1. İş Mahkemesi 'nin 2015/41 Esas, 2017/301 Karar sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2 hükmü gereğince kaldırılmasına; Davanın kısmen kabulü ile, davacı ...'e babası ...'in ölüm tarihi olan 11/02/2013 tarihini takip eden aydan itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine" karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerin tam değerlendirilmediğinden bahisle Samsun BAM 8.Hukuk Dairesi Kararının bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI

2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanunun 4. maddesi: “Kurumlara tabi çeşitli işlerde çalışmış olanların hizmet süreleri, aynı tarihlere rastlamamak kaydıyla bu Kanuna göre aylık bağlanmasına hak kazanıldığında birleştirilir.

Ancak, hizmet süreleri toplamının aylık bağlanmasına yeterli olmaması halinde, bu Kanun hükümleri uygulanmaz.”

2829 sayılı Kanunun 8/2. maddesi: “Ancak, malullük, ölüm, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa göre yaş haddinden re'sen emekli olma(Ek ibare: 27/1/2000 - 4505/1 md.) süresi kanunla belirlenen vazifelere atanma veya seçilme ve bağlı oldukları kurumun kanunla değiştirilmesi hallerinde ilgililere hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır.”

5510 sayılı Kanunun Geçici 7/2. maddesi: “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı veya iştirakçi olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylık talebinde bulunanlardan, farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da bu Kanunda belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık bağlanmasına esas alınacak kanun, bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit olunur ve bunlar hakkında, bu Kanunun geçici maddelerindeki hükümler uygulanır.”

5510 sayılı Kanunun Geçici 7/2. maddesi: “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı veya iştirakçi olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylık talebinde bulunanlardan, farklı sosyal güvenlik kurumlarına ya da bu Kanunda belirtilen sigortalılık hallerinden birden fazlasına tabi olanlara aylık bağlanmasına esas alınacak kanun, bu Kanunla mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre tespit olunur ve bunlar hakkında, bu Kanunun geçici maddelerindeki hükümler uygulanır.”

5510 sayılı Kanunun 53/son maddesi: “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk defa sigortalı sayılanlardan 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinden birden fazlasına tabi olarak çalışmış olanların yaşlılık aylığı bağlanma taleplerinde, en fazla sigortalılığın geçtiği sigortalılık hali, hizmet sürelerinin eşit olması ile malûllük ve ölüm halleri ile yaş haddinden re’sen emekli olma, süresi kanunla belirlenen vazifelere atanma veya seçilme ve bağlı oldukları sigortalılık halinin kanunla değiştirilmesi durumunda ise son sigortalılık hali esas alınır.”

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği madde 60/3: “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinden birden fazlasına tabi olarak çalışmış olan sigortalıların hak sahiplerinin aylıkları, sigortalının en son tabi olduğu sigortalılık hâli esas alınarak bağlanır. Son sigortalılık hâline göre ölüm aylığı bağlanamaması durumunda diğer sigortalılık hâllerindeki hizmetlerine göre ayrı ayrı değerlendirme yapılarak, aylığa hak kazanacağı sigortalılık hâli esas alınarak aylık bağlanır.”

V- ESASIN İNCELENMESİ

2829 sayılı Kanunun 8/2. maddesine göre ölüm aylığı ilgililere hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanacağı düzenlenmiştir. 5510 sayılı Kanunun Geçici 7/2. maddesine göre ise bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra aylık talebinde bulunanlara 2829 sayılı Kanunun uygulanacağı belirtildiğinden olaya 2829 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.

Ölüm aylığının tahsisinde, birden fazla sigorta koluna tabi olarak çalışmış olanların hak sahiplerinin aylıkları, sigortalının en son tabi olduğu sigortalılık hâli esas alınarak bağlanır. 5510 sayılı Kanunun 32. maddesinde, ölüm aylığı tahsisinde sigorta kollarına göre farklı prim gün sayıları belirlenmesi nedeniyle son sigortalılık kolundan ölüm aylığı bağlanamadığı durumlarda ölüm aylığına hak kazanılan sigorta kolu esas alınarak aylık bağlanması gerekir. Başka deyişle, sigortalı birden fazla sigorta koluna tabi olarak çalışmışsa önce hizmetlerinin geçtiği son sigorta kolundan, bu mümkün olmazsa diğer sigortalılık halleri esas alınarak aylık bağlanacaktır.

Dosyadaki hizmet cetveline göre, 11.02.2013 tarihinde vefat eden davacı murisinin 09.06.1956-05.03.1969 tarihleri arasında 1670 gün SSK’na tabi hizmetinin bulunduğu, 01.03.1988-30.06.1988 tarihleri arasında ise 119 gün tarım Bağ-Kur sigorta kaydının bulunduğu ve murisin toplam 1800 gün prim ödemesi bulunmadığından davacının ölüm aylığı talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Muris sigortalının hizmetlerinin geçtiği son sigorta kolu 2926 sayılı Kanun ise de hizmetlerinin toplamı bu sigorta kolundan ölüm aylığı bağlanmasına yeterli olmaması nedeniyle 900 gün prim ödemesi yeterli bulunan ve aylık bağlanabilen 506 sayılı Kanuna göre ölüm aylığına hak kazanılacaktır.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, davacının sigortalılık sürelerinin birleştirilmesine zorlanamayacağı, tercih ettiği sigortalılığa göre aylık bağlanmasının isteyebileceği gerekçesi ile karar verilmesi yerinde değilse de yukarıda belirtilen nedenlerle karar sonuç itibariyle doğru olup, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün belirtilen gerekçelerle ONANMASINA,

16/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1788, Karar No: 2012/6494, Tarih: 07.06.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/1788 E.  ,  2012/6494 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan sanık ...'un yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan beraatine dair ... 21. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 03.03.2011 gün ve 2010/717 Esas, 2011/106 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi mağdure vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan yargılama esnasında nüfus kaydına göre suç tarihi itibarıyla 12 yaşı içinde bulunan mağdurenin annesi olan müştekinin 03.03.2011 tarihli duruşmada verdiği ifadesinde sanık hakkındaki şikâyetinden vazgeçtiğini ve davaya katılmak istemediğini beyan etmesi ve aynı celse dinlenen zorunlu vekilin de şikâyetçi olmaması karşısında, davaya katılmaya ve hükmü temyize ... olmayan mağdure vekilinin vâki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 07.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7204, Karar No: 2014/5945, Tarih: 05.05.2014

**14. Ceza Dairesi         2012/7204 E.  ,  2014/5945 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde basit cinsel saldırı, konut dokunulmazlığının ihlali, hakaret

HÜKÜM : Konut dokunulmazlığının ihlali ve hakaret suçlarından hükmün açıklanmasının geri bırakılması, diğer atılı suçtan beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi;

Sanık hakkında konut dokunulmazlığının ihlali ve hakaret suçlarından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararlar 5271 sayılı CMK.nın 231/12. maddesi uyarınca itiraza tâbi olup temyizi mümkün bulunmadığından ve bu hususta itiraz merciincede karar verilmiş olduğundan incelemenin beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde basit cinsel saldırı suçundan kurulan hükümle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanığın eşi ... aleyhine boşanma davası açtığı, eşinin çocukları ile birlikte sanıktan ayrı yaşadığı ve aralarında husumet bulunduğu, mağdurenin ilk beyanlarında eylemi olay günü ile sınırlı olarak anlatmasına karşın kovuşturma aşamasındaki beyanlarında eylemin 15 yıldır sürdüğünü beyan ettiği, adli raporlarının incelenmesinde olay tarihinden 6 yıl önce 06.11.2000 tarihinde Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan anamnezde babası ile ilgili "Çok anlayışlı, içkiyi bıraktığı için mutluymuş" ibaresinin yazılı olduğunun anlaşılması karşısında, aşamalarda suçlamayı kabul etmeyen sanığın savunmasının aksine atılı suçu işlediği hususunda şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı bir delil elde edilmemiş olması sebebiyle atılı suçtan beraatlerine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 05.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1362, Karar No: 2017/701, Tarih: 26.01.2017

**8. Hukuk Dairesi         2017/1362 E.  ,  2017/701 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Katkı Payı Alacağı

...Belediye Başkanlığı'nın 09.09.1997 tarih, 10/14 ruhsat numaralı ve 105 ada 6 parsel sayılı taşınmaz için verilmiş olan yapı ruhsatı sonrasında dava konusu bina inşaatı tamamlandıktan sonra verilmiş olan yapı kullanma izin belgesinin ve eki olan belgelerin okunaklı onaylı örneklerinin noksansız olarak ilgili Belediye Başkanlığı'ndan istenilmesi ve dosyaya eklenmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın Yerel Mahkeme'ye GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4766, Karar No: 2008/6732, Tarih: 01.05.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/4766 E.  ,  2008/6732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tereke hukukuna ilişkin davada Adilcevaz Sulh Hukuk ile ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, terekenin teslimi istemine ilişkindir.

Türk Medeni Yasasının 589. maddesinde "miras bırakanın yerleşim yeri Sulh Hakimi, istem üzerine veya resen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.", aynı Yasanın 19. maddesinde de "Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyeti ile oturduğu yerdir" hükümleri yer almaktadır. Yerleşim yerinin tespit edilemedigi hallerde, karine olarak nüfusa kayıtlı olunan yer de yerleşim yeri olarak kabul edilir.

Dosya kapsamından, müteveffa İlknur Şenocak'ın 09.08.2007 tarihinde .... İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görevlendirildiği,yaklaşık bir ay sonra intihar ettiği, ....Emniyet Müdürlüğünde herhangi bir ikamet belgesinin olmadığı, bir ay memuriyet yapılan yerin resmi ikametgah olarak kabul edilemeyeceğinin anlaşılmasına göre uyuşmazlığın nüfusa kayıtlı olunan ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y'nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 01.05.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1805, Karar No: 2019/3319, Tarih: 09.05.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/1805 E.  ,  2019/3319 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı Hazine ve birleşen dosya davacısı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosyanın, Dairenin 21/03/2018 tarihli geri çevirme kararıyla iade edildiği, mahkemece geri çevirme doğrultusunda önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, alınan raporda 109 ada 97 sayılı parsel bakımından hava fotoğrafı incelemesi yapılmışsa da 108 ada 56, 58, 60, 62, 67 sayılı parseller bakımından değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. Bu hali ile iade gerekleri tam olarak yerine getirilmeden dosyanın Dairemize geri gönderildiği anlaşılmıştır.

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Mahkemece, 108 ada 56, 58, 60, 62, 67 sayılı parseller ve 109 ada 97 sayılı parseli kapsayan en eski tarihli memleket haritaları ile hava fotoğraflarının ve kadastro tespit tarihinden geriye doğru 15-20 yıl öncesine ait memleket haritaları ile hava fotoğraflarının getirtilmesi, sonrasında dava dosyası hükme esas raporları sunan fen ve orman bilirkişilerine verilerek, bu hava fotoğrafları ile memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine 1/5000 ölçekte bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli 108 ada 56, 58, 60, 62, 67 sayılı parsel ve 109 ada 97 parsel nolu taşınmazların çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, sayılan çekişmeli taşınmazların hepsinin üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, dağılım oranı, hakim ağaç türü, tasarruf sınırları, kullanım şekli ve niteliğinin detaylı olarak incelendiği müşterek imzalı, krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın YEREL MAHKEMEYE GERİ ÇEVRİLMESİNE 09/05/2019 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/40359, Karar No: 2015/28546, Tarih: 07.05.2015

**4. Ceza Dairesi         2013/40359 E.  ,  2015/28546 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2012/109301

MAHKEMESİ : Sandıklı Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/05/2010

NUMARASI : 2009/201 (E) ve 2009/230 (K)

SUÇ : Tehdit

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık tarafından mahkemeye sunulan 20/01/2012 tarihli dilekçede eski hale getirme istemi ile birlikte temyiz talebinde de bulunulduğu anlaşılmakla; CMK’nın 42. maddesi gereğince temyiz hakkını elde etmeye yönelik eski hale getirme istemi hakkında karar vermeye temyiz incelemesini yapacak olan Yargıtay'ın yetkili olması karşısında, yerel mahkemenin yetkisi bulunmadığı halde talebinin reddine ilişkin olarak verdiği 26/01/2012 tarihli ek kararın hukuken geçersiz olduğunun tespitiyle, gerekçeli kararın yöntemine göre tebliğ edilmediğine ilişkin olarak dile getirilen düşünceler yerinde görülmeyerek yapılan incelemede;

Temyiz dilekçesinin süresi içinde verilmediği anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca sanık A.. P..'nın tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE, 07/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2884, Karar No: 2015/6602, Tarih: 30.03.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/2884 E.  ,  2015/6602 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kurum işleminin iptali ve Kurum tarafından kesilen ölüm aylığının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava, Kurum işleminin iptali ve Kurum tarafından kesilen ölüm aylığının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, yetkili Kurum şubesinin ... ... Kurumu ... İl Müdürlüğü olduğu gerekçesiyle ... Nöbetçi İş Mahkemesi yetkili gösterilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.

Uyuşmazlık, yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde yer alan "İş Mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikâmetgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşmeler muteber sayılmaz" hükmü ile işçi-işveren arasındaki uyuşmazlıklara ilişkin kesin yetki kuralı düzenlenmiş olup Kanun'un 1/B bendinde "İşçi Sigortaları Kurumu ile sigortalılar veya yerine kaim olan hak sahipleri arasındaki uyuşmazlıklardan doğan itiraz ve davalara da bakarlar" hükmü doğrultusunda 5510 sayılı Kanun'dan kaynaklanan davalar İş Mahkemesinde görülmekle birlikte Kurumun taraf olduğu uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin neresi olacağına dair Kanun'da açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

5521 sayılı Yasa'nın 15. maddesinde bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447/2.maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmü gereğince genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında 6100 sayılı HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması ve bu doğrultuda uyuşmazlığın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 14. maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerekir.

HMK'nın 14/1. maddesi uyarınca "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir." Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Son olarak; "Cevap dilekçesini verme süresi" başlıklı 127/1. maddesi ise; "Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir." şeklinde düzenleme getirmektedir.

Somut olayda, kesin yetki kuralının bulunmadığı davayla ilgili olarak; davalı Kurum vekilinin süresi geçtikten sonra yetki itirazında bulunduğu anlaşılmakla, mahkemece yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2012/10-1153 E. 2013/245 K. sayılı ilamı da aynı yöndedir.

O halde, davacı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 30/03/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.