muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/8078, Karar No: 2016/9458, Tarih: 05.10.2016

**4. Hukuk Dairesi         2016/8078 E.  ,  2016/9458 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı B..... aleyhine 20/08/2015 gününde verilen dilekçe ile itirazın iptali istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; dava dilekçesinin yetki yönünden reddine dair verilen 03/11/2015 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı işveren hakkında tanzim olunan idari para cezalarının ödenmemesi nedeniyle ....İcra Müdürlüğünde başlatılan icra takibine itiraz nedeniyle, itirazın iptali ile inkar tazminatı istemiştir. Mahkemece, davalı şirketin merkezinin .... olması nedeniyle, davaya bakmaya Büyükçekmece Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 19/2 bendinde "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." şeklinde, yine aynı kanunun 19/son bendinde “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Dosya içeriğinden, davanın itirazın iptali ve inkar tazminatı isteminden kaynaklandığı, ancak mahkemece dava dilekçesinin taraflara tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinin taraflara tebliğ edilerek, HMK'nın 19/2 maddesine göre usulüne uygun yetki itirazında bulunulması ve itirazda bulunan tarafın yetkili mahkemeyi göstermesi, mahkemece de buna göre bir karar verilmesi gerekirken, resen yetkisizlik kararı verilmiş olması doğru görülmemiş; hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 05/10/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10455, Karar No: 2017/4762, Tarih: 16.10.2017

**14. Ceza Dairesi         2014/10455 E.  ,  2017/4762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde basit cinsel saldırı

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan, O Yer Cumhuriyet Savcısı ile katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 16.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14632, Karar No: 2017/4277, Tarih: 11.05.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/14632 E.  ,  2017/4277 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı Hazine vekilleri tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili 30.06.2014 tarihli dilekçe ile müvekkilinin kayden maliki olduğu .... köyünde bulunan 954 ve 979 parsel sayılı taşınmazlarının kıyıda kaldığı gerekçesiyle bedelsiz olarak hükmen tapularının iptaline karar verildiğini, temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini, tapuların iptal edilmesi sebebiyle zararın oluştuğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutup şimdilik 15.000.-TL tazminatın yasal faiziyle birlikte Hazineden tahsiline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. Daha sonra 11.03.2015 tarihinde harçlandırılmış ıslah dilekçesiyle toplam 21.420.-TL tazminat istemiştir.

Davalı Hazine; çekişmeli taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığından tazminat istenemeyeceğini, istenilen tazminat miktarınında fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; tapu sicilinin doğru tutulmadığından TMK'nın 1007. maddesi uyarınca Hazinenin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 15.000.-TL'nin dava tarihinden, 6.420,00.-TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın, 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

1) Hüküm davacı vekili tarafından katılma yoluyla süresinde temyiz edilmiş ise de 22.12.2016 havale tarihli dilekçe ile temyiz isteğinden vazgeçtiğine, vekaletnamesinde de temyizden vazgeçme yetkisi bulunduğuna göre davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2) Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarına gelince; mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hükme yeterli değildir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1982 yılında yapılan kadastro sırasında Sakarya ili, Kaynarca ilçesi, Birlik köyü 604 parsel sayılı 306.000 m2 yüzölçümündeki taşınmazın 05.10.1978 tarih 2 sıra sayılı tapu kaydı uygulanarak tarla cinsi ile İnayet Arıkan ve müşterekleri adlarına tespit edildiği, itiraz üzerine kadastro komisyonunca 954, 979 ve dava dışı parsellere ayrıldığı, 954 parsel sayılı 272 m2 yüzölçümlü taşınmazın tarla cinsi ile 11.10.1988 tarihinde kadastro yoluyla davacı adına tescil edildiği, 979 parsel sayılı 340 m2 yüzölçümlü taşınmazın tarla cinsi ile 11.10.1988 tarihinde kadastro yoluyla davacı adına tescil edildiği, Hazine tarafından açılan dava sonucu Kaynarca Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/45 E. - 2013/56 K. sayılı ilamıyla 954 ve 979 sayılı parsellerin kıyı kenar çizgisi içinde

kaldığı gerekçesiyle tapu kayıtlarının iptaline, sicilden terkinine karar verildiği, temyiz incelemesinden geçerek 30.06.2014 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın 30.06.2014 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1007. maddesi gereğince, tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle zarara uğrayan kişinin bütün zararlarından Devlet sorumludur. Tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse, tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar; tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu malikinin mal varlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat miktarı, zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı, zarar görenin mal varlığı ne durumda olacak idiyse, aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05.03.2003 gün ve 2003/19-152 E. - 2003/125 K.; 29.09.2010 gün ve 2010/14-386 E. - 2010/427 K.; 15.12.2010 gün ve 2010/13-618 E. - 2010/668 K. sayılı kararı). Zarara uğrayan kişinin gerçek zararı ise, tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak değerledirme tarihine göre belirlenecek olup, bu tarih ise zararın meydana geldiği tarihtir. 4721 sayılı TMK’nın 705/2. maddesi uyarınca tapu iptal ve tescil istekli davaların kesinleştiği tarih itibariyle mülkiyet hakkı sona ereceğinden bu tarih itibariyle tapusu iptal edilen gerçek ve tüzel kişilerin zararı oluşacaktır. Dolayısıyla bu tür bir dava, taşınmazların mülkiyetlerinin yitirilmesine ilişkin iptal ve tescil davasının kesinleştiği tarihten sonra açılabileceğinden, mülkiyetin kaybedildiği tarih itibariyle de taşınmazların değerinin tespit edilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Zararın meydana geldiği tarihe göre, tapusu iptal edilen gayrimenkulün niteliği ve değeri belirlenmelidir. Taşınmazın niteliği arazi ise gelir metodu yöntemi ile, arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.

Bakanlar Kurulunun Yargıtay tarafından benimsenen 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, belediye veya mücavir alan sınırları içinde kalan taşınmazın arsa niteliğinde olduğunun kabulü için uygulamalı imar planı ile iskan sahası olarak ayrılmış olması esastır. Aynı karar uyarınca imar planında yer almayan bir taşınmazın, arsa sayılabilmesi için değerlendirme tarihi itibariyle, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (Belediyece meskun olduğu için veya meskun hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vs.) yararlanması ve meskun yerler arasında yer alması gerekir.

Taşınmaz değerlendirme tarihi itibariyle belediye nazım imar planı içinde ise, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca, bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, belediye merkezine uzaklığı, kullanım biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları da değerlendirilmek üzere araştırılmalıdır.

Mahkemece tapusu iptal edilen taşınmazın arsa olarak belirlenmesi halinde, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak, taşınmazdan DOP payının düşülmesinin gerekip gerekmediği belirtilmek, üzerinde bina var ise Bayındırlık Bakanlığı resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı düşülmek suretiyle gerçek zararın belirlenmesi gerektiğinden,taraflara, dava konusu taşınmaz ile aynı bölgeden bulunamaması halinde yakın bölgelerden ve değerlendirme tarihinden önce ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer nitelikli ve yüzölçümlü satışları bildirmeleri için olanak tanınması, gerekli görülürse re'sen emsal getirtme yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için konunun uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla keşif yapılarak, denetlemeye olanak veren bilimsel verileri içeren rapor alınması, emsal alınan taşınmazlara ilişkin resmi satış akit tablolarının tapu sicil müdürlüğünden getirtilmesi, emsal taşınmazlar ile çekişmeli taşınmaza ait Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerleri, ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesinden istenip, dava konusu taşınmazın, emsal taşınmazlara göre üstünlük oranı yönünden bilirkişi kurulu raporununda denetlenmesi, dava konusu taşınmazın ve emsal alınan taşınmaz/taşınmazların değerlendirme tarihi itibariyle imar düzenlemesi sonucu

oluşmuş imar parselleri olup olmadıkları, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye başkanlığı imar ve tapu müdürlüklerinden sorulup, emsalin İmar Kanunu uyarınca imar parseli, dava konusu taşınmazın ise imar uygulaması yapılmamış arsa parseli olduğunun belirlenmesi halinde çekişmeli taşınmazın emsalle karşılaştırma sonucu bulunan değerinden düzenleme ortaklık payına karşılık gelecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmesi, tapusu iptal edilen taşınmazın niteliği arazi olarak belirlenir ise arazi niteliğinde bulunan dava konusu taşınmaza yönelik olarak, sulu olup olmadığı, yerleşim alanlarına uzaklığı iklim şartları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ve bölgesindeki konumu gözetilerek oluşturulacak bilirkişi kurulu yardımıyla çevrede yetiştirilen ürünlerin münavebesi, dekar başına ortalama verim, toptan satış fiyatı ve üretim maliyeti resmi verileri ilçe tarım müdürlüğünden getirtilmek suretiyle, taşınmaz üzerinde meyve ağaçları varsa ağaçların cinsleri de dikkate alınmak suretiyle elde edilen verilere uygun biçimde değerlendirme yapılarak tapu kapsamındaki taşınmazların değeri, tapu iptali ve tescil kararının kesinleştiği tarihe göre hesaplanmalı, taşınmazın varsa mütemmim cüzleri, muhdesat ve sökülemeyen teferruatlarının değerleri bayındırlık birim fiyatları ve yıpranma oranları gözetilerek değerleme tarihine göre tespit ettirilmeli, bu şekilde tapusu iptal edilen taşınmazların zemin değeri, üzerindeki mütemmim cüz, muhdesat ve sökülemeyen teferruatları esas alınarak, tapu sahiplerinin oluşan gerçek zararlarının saptanması gerekmektedir.

Somut olaya gelince kıyılar özel mülkiyete konu olamayacak ise de genel arazi kadastrosu sırasında çekişmeli taşınmaz hakkında kadastro tespit tutanağı düzenlenerek tapu kütüğünün davacı gerçek kişi adına oluşturulduğu, bu şekilde tapu sicilinin hatalı olarak tutulduğundan, TMK'nın 1007. maddesi kapsamında Devletin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu ve davacının gerçek zararının karşılanması gerektiği kuşkusuzdur.

Nevar ki; hükme dayanak yapılan bilirkişi kurul raporunda, taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olmadığı, tarım arazisi olarak hiç kullanılmadığı, kumluk olduğu, arsa olarak değerlendirilmek üzere ifraz yoluyla oluştuğu, belediye emlak vergisi bildiriminde cinslerinin arsa olarak belirtildiği, bu sebeplerle zirai gelir yöntemiyle değer tespiti yapılamayacağı, emsal değer yöntemiyle taşınmazların değerlerinin belirlenmesi gerektiği belirtilerek emsal incelemesi ve kıyaslaması yapılmak suretiyle taşınmazın dava tarihindeki değeri belirlenmiştir.

Bu durumda davaya konu taşınmazın niteliğinin ve değerinin yönetimine uygun şekilde tespit edildiği söylenemez.

Bu durumda davaya konu taşınmazın niteliğinin ve değerinin yönetimine uygun şekilde tespit edildiği söylenemez.

Hal böyle olunca çekişmeli taşınmazın yukarıda açıklanan Bakanlar Kurulu kararı ve Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararı çerçevesinde arsa vasfında olup olmadığı yeniden araştırılmalı, taşınmazın bu ilkelere göre arsa niteliğinde olduğunun belirlenmesi halinde emsal incelemesi ve kıyaslaması yöntemiyle, arazi niteliğinde olduğunun saptanması halinde ise ekilebilir net tarımsal gelir metoduna göre gerçek değeri tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma, inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: 1) Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, temyiz harcının istek halinde iadesine,

2) Yukarıda ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 11/05/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3158, Karar No: 2011/7538, Tarih: 04.10.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/3158 E.  ,  2011/7538 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle 120.168,34 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacılar ile davalılardan ... Merkezi Aş vekillerince de duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 4.10.2011 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... Tepecik ile davalılardan ... Merkezi İnşaat ve Sanayi Aş. ile karşı taraf vekili ... ... geldiler.Diğer davalı adına gelen olmadı.Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü, ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre temyiz eden davalı ... Merkezi İnş. San. AŞ’nin tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava 10.12.2006 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davacı çocukların maddi zararları sigorta tahsisleri peşin sermaye değeri ile karşılandığından maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı eşin maddi tazminat istemi ile davacı eş ve çocukların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davacılar ile davalılardan ... merkezi İnş. San. AŞ vekillerince süresinde temyiz edilmiştir.

Yerel mahkemenin maddi tazminata ve davacı eş ... yararına manevi tazminata ilişkin kararı doğrudur. Çocuklar yararına manevi tazminatın ve davanın reddolunan bölümü için avukatlık ücretinin takdirinde hataya düşüldüğü görülmektedir.

Olayın oluş şekline, müterafik kusur oranlarına, husule gelen elem ve ızdırabın derecesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, paranın olay tarihindeki alım gücüne, özellikle 26.6.1966 gün ve 1966/7–7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının içeriğine ve öngördüğü koşulların somut olayda; gerçekleşme biçimine, oranına, niteliğine hak ve nefaset kurallarına göre, davacı çocuklardan her biri yararına hükmedilen manevi tazminatların az olduğu belli olmaktadır.

Olayın oluş şekline, müterafik kusur oranlarına, husule gelen elem ve ızdırabın derecesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, paranın olay tarihindeki alım gücüne, özellikle 26.6.1966 gün ve 1966/7–7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının içeriğine ve öngördüğü koşulların somut olayda; gerçekleşme biçimine, oranına, niteliğine hak ve nefaset kurallarına göre, davacı çocuklardan her biri yararına hükmedilen manevi tazminatların az olduğu belli olmaktadır.

Öte yandan kural olarak davacı çocukların dava konusu olay nedeniyle farklı derecede acı duyduklarının kabul edilerek manevi tazminatlarının belirlenmesi mümkünse de, bunun sebeplerinin açıklanması gerekir. Somut olayda davacı çocuklardan her biri yararına farklı miktarlarda manevi tazminat takdir edilmesinin nedenleri açıklanmadığı gibi, böyle bir değerlendirmeye haklı kılacak bilgi ve belge dosya içerisinde de mevcut değildir. Hal böyle olunca da davacı çocuklar yönünden farklı miktarlarda manevi tazminata karar verilmesi hatalı olmuştur.

Avukatlık ücretine gelince: Davacıların maddi tazminat istemlerinin kısmen ve tamamen reddi, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren katsayı değişiklikleri sonucu, sigorta tahsisleri peşin sermaye değerindeki artışlardan kaynaklanmıştır. Davacıların dava açılırken bu hususu bilebilmesi mümkün bulunmamasına göre, maddi tazminatın reddi nedeniyle davalı yararına avukatlık ücreti takdiri isabetsiz olmuştur. Dairemizin ve giderek Yargıtay’ın istikrar kazanmış uygulaması da bu yöndedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,davacılar yararına takdir edilen 825.00 TL duruşma Avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine,aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davalı ... Merkezi İnş San Aş'ye yükletilmesine,4.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7069, Karar No: 2006/9683, Tarih: 22.09.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/7069 E.  ,  2006/9683 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından, davalılar .... ve arkadaşları aleyhine, karşı davacılar......ve arkadaşları vekili tarafından davalılar ... ve arkadaşları aleyhine 27.02.1995 ve 31.03.1995 gününde verilen dilekçeler ile elatmanın önlenmesi ve kal, karşılık davada ise tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine bozmaya uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne, karşılık davanın reddine dair verilen 17.02.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar (karşı davacılar) vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Asıl dava tapulu taşınmaza elatmanın kal suretiyle önlenmesi birleştirilen dava ise temliken tescil istemlerine ilişkindir.

Mahkemece davalıların 6593 parsele bina inşa ederek elatmalarının kal suretiyle önlenmesine yapı sahiplerinin temliken tescil istemlerinin reddine karar verilmiş, hükmü karşı davacı ve davalılar temyiz etmiştir.

Davacı kooperatif ifrazlar sonucu 6593 parsel sayısını alan taşınmaz üzerine dava dışı arsa sahipleriyle arsa payı devri karşılığı inşaat yapmak üzere 16.03.1993 günlü sözleşmenin yapıldığını, ancak arsa üzerinde davalılara ait yapılar bulunduğunu ileri sürerek elatmalarının önlenmesini ve davalılara ait yapıların yıkımını istemiştir.

Davalı ve davacı ... sahipleri ise binalarının bulunduğu yerde ifraz ve tevhit çalışmaları yapıldığını İmar Kanunun 18. madde uygulaması sonucu binalarıın kendilerine ait zeminden daha farklı bir yere kaydırıldığını yapı bedelleri ödenmeden kendilerinin elatmasının önlenmesine karar verilemeyeceğini ileri sürmüştür.

Gerçekten savunmada söylenenler doğru ise 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi hükmünce hisseli bir veya birkaç parsel üzerinde kalan yapıların bedelleri ilgili parsel sahiplerince yapı sahibine ödenmedikçe veya aralarında başka bir anlaşma temin edilmedikçe

ya da süyuu giderilmedikçe yapılar eski sahipleri tarafından kullanılmaya devam olunur ve zemin sahiplerince bunların yıkılması istenemez.

Her ne kadar mahkemece bu savunma üzerinde durulmamış bölgede 18. madde uygulaması yapılıp yapılmadığı davalılara ait yapıların bu uygulama sonucu davacılara ait zemin üzerinde kalıp kalmadığı araştırılmamış ise de, savunmada ileri sürülen bu husus sabit olsa bile bir binanın imar uygulaması sonucu başkasına ait arsa üzerinde kalması o yapı sahibine temliken tescil isteme hakkı vermeyeceğinden mahkemenin davalı ve karşı davacıların Türk Medeni Kanununun 724. maddesine dayalı temliken tescil istemini reddetmiş olması doğru, bu hususa değinen temyiz itirazları yerinde değildir.

Eldeki davada 6593 parsel sayılı taşınmazın malikleri olan arsa sahipleri bina sahiplerinin açtığı Türk Medeni Kanunun 724. maddesine dayalı temliken tescil davası sebebiyle davalı konumundadır. Arsa sahiplerinin açtığı elatmanın önlenmesi ve kal talepli bir dava yoktur. Yapı sahiplerine karşı elatmanın önlenmesi ve kal istemli dava arsa sahipleri ile arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin yüklenicisi kooperatif tarafından açılmıştır.

Türk Medeni Kanunun mülkiyet hakkının içeriğini belirleyen 683. maddesi hükmü uyarınca eşya üzerinde kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi o şeye malik olan kimseye tanınmış, anılan yasanın 2. fıkrasında ise eşyaya karşı her türlü haksız elatmanın önlenmesini dava edebilecek kişinin malik olduğu belirtilmiştir. Başka bir deyişle taşınmaza malik olmayan kimsenin (somut olayda olduğu gibi şahsi hak sahibi davacı kooperatifin) yasanın malike tanıdığı hakları dava yoluyla istemeye yetkisi yoktur. Davacı yüklenici kooperatif tarafından açılan elatmanın önlenmesi ve kal istemli davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından reddi gerekirken çekişmenin esasının incelenerek davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmamış kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 22.09.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.