muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/25034, Karar No: 2018/1988, Tarih: 12.03.2018

**10. Hukuk Dairesi         2015/25034 E.  ,  2018/1988 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, 5434 sayılı Kanun kapsamında bağlanan yetim aylığına ilişkin yersiz ödemelerin tahsilini teminen başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Yasanın Geçici 4. maddesinde, “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanuna göre; aylık, tazminat, harp malûllüğü zammı, diğer ödemeler ve yardımlar ile 08.02.2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre ek ödeme verilmekte olanlara, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanunda kendileri için belirtilmiş olan şartları haiz oldukları müddetçe bunların ödenmesine devam olunur. Ancak, 5 ilâ 10 yıl arasında fiili hizmet süresi olan iştirakçilerden dolayı dul ve yetim aylığı almakta olanların, aylık ve diğer ödemeleri, bu Kanunun 32 nci, 34 üncü ve 37 nci maddelerindeki şartları haiz oldukları müddetçe devam edilir.

Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır ve bu maddenin uygulanmasında mülga 2829 sayılı Kanun hükümleri ayrıca dikkate alınır…” hükmüne yer verilmiştir.

İş Mahkemeleri, 5521 sayılı Kanun ile kurulmuş istisnai nitelikte özel mahkemelerdir. Davaya konu uyuşmazlık, dayanağı işlem ve olayların meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan 5434 sayılı Kanun’dan kaynaklanmakta olup, görev alanına girmediğinden İş Mahkemelerinde çözümlenmesi mümkün değildir.

Ne var ki; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2’nci maddesinde, kimler aleyhine idari yargıda dava açılabileceği açıklanmış olup, gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri hakkında idari yargı yerinde dava açılamayacağı hususu da gözetildiğinde ve dava konusu uyuşmazlığın çözümünde genel mahkemelerin görevli olduğu nazara alınmaksızın, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/10434, Karar No: 2023/11673, Tarih: 28.11.2023

**5. Ceza Dairesi         2023/10434 E.  ,  2023/11673 K.**

**"İçtihat Metni"**

5395 sayılı Yasa gereğince tedbir istemi hakkında yapılan inceleme sırasında; Ankara 1. Çocuk Mahkemesiyle Bursa 2. Çocuk Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 20.06.1960 tarih ve 1960/14 sayılı Kararıyla; "Hukuk ve ceza mahkemeleri arasında selbi vazife uyuşmazlığı çıktığı takdirde, dava konusu işin hukuka ait olması halinde hukuk dairesinin, cezaya ilişkin olduğu takdirde de ceza dairesinin mercii tayinine vazifeli olacağına" karar verilmiş olmasına, uyuşmazlık konusu olayda herhangi bir suç soruşturması bulunmaksızın korunmaya ihtiyacı olan çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tedbir uygulanmasına ilişkin talepte bulunulmasına göre; Ankara 1. Çocuk Mahkemesiyle Bursa 2. Çocuk Mahkemesi arasında meydana gelen yetki uyuşmazlığını çözme görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 21, 22 ve 23 üncü maddeleri gereğince Yüksek 5. Hukuk Dairesine ait olduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE,

Dava dosyasının ilgili Daireye gönderilmesine,

28.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9028, Karar No: 2017/11674, Tarih: 18.05.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/9028 E.  ,  2017/11674 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile izin, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının işi kendisinin bıraktığını ve iş sözleşmesinin işverence feshinin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından temyizi üzerine Dairemizce sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiği, davacının yurt içi tır şoförü mü yoksa yurt dışı tır şoförü mü olduğu tespit edildikten sonra fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının yeniden değerlendirilmesi gerektiği ve kabule göre de davacı vekili dava dilekçesinde bir hafta altı gün, üç hafta yedi gün çalıştığını ileri sürmesine rağmen, davacının hafta tatili alacağının tüm hafta tatillerinde çalıştığı kabul edilerek taleple bağlılık kuralına aykırı şekilde hesaplanıp hüküm altına alınmasının da hatalı olduğu gerekçeleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan mahkemece, bozma gerekleri yerine getirilmiş ve aldırılan bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma alacağının hesaplanması hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 98/A. maddesinde, "Ticari amaçla yük taşımacılığı yapan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen araçların şoförleri ile ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan ve taşıma kapasitesi şoförü dahil 9 kişiyi geçen araçların şoförlerinin 24 saatlik herhangi bir süre içinde toplam olarak 9 saatten ve devamlı olarak 4,5 saatten fazla araç sürmelerinin yasak olduğu,” belirlenmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 98/A. maddesinde, "Ticari amaçla yük taşımacılığı yapan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen araçların şoförleri ile ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan ve taşıma kapasitesi şoförü dahil 9 kişiyi geçen araçların şoförlerinin 24 saatlik herhangi bir süre içinde toplam olarak 9 saatten ve devamlı olarak 4,5 saatten fazla araç sürmelerinin yasak olduğu,” belirlenmiştir.

Somut olayda; davacının davalı işyerinde yurt içi tır şoförü olarak çalıştığı sabit olup bu şekilde çalışanların Karayolları Trafik Kanunu’na göre çalışma saatlerinin kanundan doğan sebeplerle sınırlandırıldığı ve buna göre çalışılması gerektiği açıktır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, günlük azami çalışma süresinin dokuz saat olduğu belirtilmiş ancak bir saat makul süre uzatımı ile günlük çalışma on saat kabul edilmiş ve davacının fazla çalışma alacağı haftada on beş saat üzerinden hesaplanmıştır. Karayolları Trafik Yönetmeliği ile düzenlenen günlük azami araç kullanma süreleri de dikkate alınarak davacının haftalık ortalama dokuz saat fazla mesai yaptığının kabulü dosya içeriğine daha uygun düşecektir. Bu yön gözetilmeden yanılgılı değerlendirme içeren bilirkişi raporuna itibarla sonuca gidilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11524, Karar No: 2010/8395, Tarih: 01.07.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/11524 E.  ,  2010/8395 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında imzalanan satış noktası sözleşmesi uyarınca davalıya ait işletmede sadece müvekkili şirkete ait ürünlerin satılmasının hüküm altına alındığı, ancak davalının işyerinde mahkeme kanalı ile yapılan tespit sırasında, müvekkil şirkete ait biraların bulunmadığının tespit edildiğini, bu nedenle müvekkilinin sözleşme nedeni ile tazminat hakkı doğduğunu belirterek, 10.000.-USD cezai şart ile 7.009.20.-TL mal katkı bedelinin davalıdan faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı asil duruşma sırasında, işyerinde davacıya ait ürünleri sattığını ifade etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; taraflar arasında 1.7.2007 tarihli satın alma sözleşmesi imzalandığı, sözleşme uyarınca davalının işyerinde sadece davacıya ait ürünleri satması gerektiği, ancak mahkeme kanalı ile yapılan tespit sırasında, davalıya ait işyerinde başka firmaya ait biraların satıldığının tespit edildiği, davalının sözleşme hükmüne aykırı davranışı nedeni ile davacının tazminat hakkı doğduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde; davalının işlettiği işyerinde müvekkili şirkete ait ürünleri bulundurmamak ve satışını yapmamak sureti ile sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını iddia edip, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2008/39-39 D.... sayılı dosyasına delil olarak dayanmıştır. Sözkonusu tespit dosyasında her nekadar davalıya ait işyerinde davacı şirketin pazarlamasını yaptığı akollü ürünlerin bulunmadığı tespit edilmiş ise de, bu durum davalının davacıya ait ürünleri hiç satmadığını göstermez. Bu durumda mahkemece; taraf defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılıp, davalının davacı şirketten mal alıp almadığı hususu üzerinde araştırma yapılıp, tüm deliller birlikte değerlendirilmek sureti ile uygun sonuç dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 01.07.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12907, Karar No: 2010/13635, Tarih: 20.12.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/12907 E.  ,  2010/13635 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasındaki davadan dolayı Trabzon Asliye 3. Hukuk Hakimliğinden verilen 25/03/2010 gün ve 2008/18-2010/80 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı hazine vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

-KARAR-

Dava konusu Trabzon ili, Merkez ilçesi, 2 Nolu Beşiri Mahallesi 1513 ada, 8 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağının kesinleşme tarihini gösterir kayıtları istenildiği halde Tapu Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere yanıtı beklenilmeden karar verildiği, ilgili tutanakların dosya içeriğinde yer almadığı saptanarak eksiğin tamamlatılması için dosyanın 20/09/2010 tarihinde yerel mahkemesine iade edildiği, gelen kayıtların incelemesinde "226 parsele "ilişkin tapulama tutanağının gönderildiği anılan parsel ile dava konusu 1513 ada, 8 parsel arasında irtibatın sağlanmadığı anlaşılmaktadır.

Bu defa; dava konusu 1513 ada, 8 parselin tedavüllü kayıtlarının celpedilerek 226 parselle irtibatının sağlanması, halinde tespit tescil ilamına dayanıyorsa onaylı ilam örnekleri ve dayanak kayıtlarının,

Aralarında bağlantı yoksa çekişmeli taşınmaza ilişkin kadastro tespit tutanağının kesinleşme tarihini gösterir onaylı kayıtlarının,

İlgili Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilerek evraka eklenmesi ve ondan sonra gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11589, Karar No: 2016/4696, Tarih: 28.03.2016

**22. Ceza Dairesi         2015/11589 E.  ,  2016/4696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, kararın nitelik, cezanın türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya kapsamından diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak,

1- Suça konu iş yerinde tutulan 28/03/2011 günlü Görgü Tespit Tutanağında çalınan malların durduğu iş yerinin bir metre yüksekliğinde duvarla çevrili olduğunun belirtilmesi karşısında, gerekirse olay yerinde keşif yapılarak söz konusu yerin yasal anlamda eklenti niteliğinde olup olmadığı duraksamaya yer vermeyecek şekilde araştırılıp saptanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Anayasa Mahkemesi'nin karar tarihinden sonra 24.11.2015 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 gün ve 2010/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı, TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin kararının yeniden gözetilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş sanık ... ile o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 28/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/666, Karar No: 2006/695, Tarih: 08.11.2006

**Hukuk Genel Kurulu         2006/5-666 E.  ,  2006/695 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/03/2006

Taraflar arasındaki “kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil“ davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 18.03.2005 gün ve 2004/583 E- 2005/116 K. sayılı kararın incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 15.11.2005 gün ve 2005/9128- 12102 sayılı ilamı ile; (...Mahkemece bozma kararına uyulmuşsa da bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;

01.01.1983 gününden itibaren yürürlüğe giren 83/6122 karar sayılı Arsa Sayılabilecek Parsellenmemiş Arazi Hakkında Karar'ı ihtiva eden Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 1-d maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde ki kabulü ile emsal mukayesesi yapılmak suretiyle değer biçilmesi gerektiği düşünülmeden taşınmazın arazi niteliğinde kabulü ile değerinin biçilmesi,

Doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN : Davacı ve davalı vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre,Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken,önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 08.11.2006 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 10.maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile sicil kaydının yol olarak terkini istemine ilişkindir.

KARŞI OY YAZISI

Dava, 2942 sayılı Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 10.maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile sicil kaydının yol olarak terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, taşınmazı tarım arazisi olarak değerlendiren ve bu niteliğine göre bedel tespit eden bilirkişi kurulu raporuna dayanılarak hüküm kurulmuş, taraf vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 5.Hukuk Dairesince yerel mahkemenin bu ilk kararı “dava konusu taşınmazın arazi mi, arsa mı olduğunun belirlenip ona göre değerinin tespiti gerekirken, eksik inceleme ile arsa niteliğinde kabul edilerek hüküm kurulmasının doğru olmadığı” gerekçesiyle bozulmuştur. Araştırmaya yönelik olan bu bozma kararına mahkemece uyularak, bozma nedenleri doğrultusunda gerekli araştırma ve incelemelerde bulunulmuş, ilgili kurum ve kuruluşlardan gelen yanıtlara göre dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle belediye ve mücavir alan sınırları dışında olduğu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylanan 1/25000 ölçekli Gebze ve yakın çevresi çevre düzenleme planında sanayi ve depolama alanı içerisinde kaldığı saptanmış; bunun üzerine tarım arazisi olarak değerlendirilen taşınmaza mahkemece 75.000.000 TL/m² değer biçilerek buna göre kamulaştırma bedeli tespit edilmiştir. Taraf vekillerinin temyizi üzerine yerel mahkemenin (hükmüne uyduğu araştırmaya yönelik bozma kararı doğrultusunda yaptığı inceleme ve araştırma sonucu verdiği) bu ikinci kararı da Yüksek 5.Hukuk Dairesince “1983/6122 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 1-d maddesi uyarınca dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde kabulü ile emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi gerektiği düşünülmeden, arazi niteliğinde kabulü ile değerinin biçilmesi doğru görülmemiştir” gerekçesiyle ikinci kez bozulmuş; yerel mahkeme, dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve kamulaştırma bedelinin buna göre tespitinde bir isabetsizlik bulunmadığı görüşüyle önceki kararında direnmiştir.

Yukarıdaki açıklamadan da anlaşılacağı gibi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun önüne gelen uyuşmazlık; dava konusu taşınmazın niteliğinin arsa mı? yoksa arazi mi? olduğu noktasında toplanmaktadır.

2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasayla değişik hükümlerine göre kamulaştırılan bir taşınmazın niteliğinin (arsa mı, arazi mi olduğunun) belirlenmesinde değerlendirme tarihinin (md.11), değerlendirmede ise idarece belgelerin mahkemeye verildiği (davanın açıldığı) günün (md.15/son) esas alınması gerektiğinde kuşku yoktur. Öyle ise bir taşınmazın arsa mı yoksa arazi mi olduğu değerlendirme günündeki durumuna göre belirlenecek ve kamulaştırma bedeli tespit edilecektir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre bir yerin arsa niteliğinde olup olmadığının saptanmasında ise Bakanlar Kurulu’nun 18.2.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararnamesi (ve bu bağlamda Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 17.4.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı) göz önünde tutulacaktır.

Bir arazinin ve arazi parçasının arsa sayılabilmesi için öngörülen koşullar Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 1.maddenin a, b, c ve d bentlerinde açıkça belirtilmiş olup; belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan yerler maddenin (a) ve (b) bentlerinde, belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerler ise (c) ve (d) bentlerinde düzenlenmiştir.

Dava dosyasında toplanan bilgi ve belgelere, özellikle ilgili Belediye Başkanlığı ile Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü yazılarına göre; dava konusu taşınmazın –değerlendirme tarihi (belgelerin mahkemeye verildiği gün) itibariyle- belediye ve mücavir alan sınırları dışında olduğu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca onaylanan 1/25000 ölçekli çevre düzenleme planında sanayi ve depolama alanı içerisinde kaldığı anlaşılmakta ve bu konuda Yüksek 5.Hukuk Dairesi ile yerel mahkeme arasında anlaşmazlık bulunmamaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun önüne gelen Uyuşmazlık; belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan (ve dolayısıyla belediye nazım ve imar planları içerisinde yer almayan) salt çevre düzenleme planında sanayi ve depolama alanı içinde bulunan bir yerin arsa sayılıp sayılamayacağı noktasındadır. Daha açık bir anlatımla burada çözüme ve açıklığa kavuşturulması gereken husus; nitelikleri yukarıda belirtilen dava konusu taşınmazın –Yüksek 5.Hukuk Dairesinin Bozma kararına dayanak yaptığı- Bakanlar Kurulu Kararnamesinin 1/d maddesi hükmü doğrultusunda arsa sayılıp sağılamayacağıdır.

28.02.1983 gün ve 83/6122 sayılı “Arsa Sayılacak Parsellenmemiş Arazi Hakkında Bakanlar Kurulu Kararnamesi”nin 1.maddesinin (d) bendine göre “Belediye ve mücavir alan sınırları dışında olup da deniz, nehir, göl ve ulaşım yolları kenarında veya civarında bulunması veya sınai veya turistik önemi yahut hızlı şehirleşme faaliyetleri dolayısıyla İmar ve İskan Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen alanların sınırları içinde, imar planı ile iskan sahası olarak ayrılan yerlerdeki arazi ve arazi parçaları arsa sayılır.”

Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan bir taşınmazın Bakanlar Kurulu Kararnamesinin yukarıda değinilen 1/d maddesi uyarınca arsa sayılabilmesi için, bu madde bendinde sayılan özellikte olması ve taşıdığı bu özelliği nedeniyle de İmar ve İskan Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen alanların sınırları içinde imar planı ile iskan sahası olarak ayrılan yerde bulunması gerekir. Dosyada toplanan bilgi ve belgeler, özellikle Yüksek 5.Hukuk Dairesinin ilk bozma kararı doğrultusunda yapılan araştırma ve inceleme sonucu ilgili kurum ve kuruluşlardan gelen yazılar göz önünde tutulduğunda; değerlendirme tarihine göre belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan dava konusu taşınmazın, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen alanların sınırları içinde yer almadığı ve imar planı ile iskan sahası olarak ayrılmadığı anlaşılmaktadır. Şu halde 28.02.1983 gün ve 83/6122 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi’nin 1.maddesinin (d) bendi kapsamı dışında kalan ve maddenin diğer bentlerinde sayılan özellik ve nitelikleri de taşımayan dava konusu taşınmazın arsa sayılmasına olanak yoktur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu taşınmazın tarım arazisi olduğuna ilişkin yerel mahkemenin direnmesinin yerinde olduğunun kabulü ile taşınmazın bu niteliğine göre yapılan değerlendirme ve tespit edilen bedelle ilgili temyiz itirazlarının incelemesi için dosyanın Yargıtay 5.Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle, direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenle bozulmasına ilişkin çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.