muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/1729, Karar No: 2012/19089, Tarih: 08.11.2012

kontrol edilmeli, mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlendikten sonra ücret konusu üzerinde durulmalı, tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıç sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu madde 288’de yazılı sınırları taşan ücret alma iddialarında yazılı delil aranmalı, bu sınırlar altında kalan ücret alma iddialarında ücret miktarları tanıklardan sorulmalı, 506 sayılı Yasa’nın madde 3 B ve D’de olduğu gibi ücretin sigortalı sayılmanın koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığı özellikle saptanmalıdır. Bu davalarda işverenin kabulünün tek başına hukuki bir sonuç doğurmayacağı göz önünde tutulmalıdır.

Somut olayda, komşu apartman kapıcısı, yöneticisi, kat maliki ve komşu apartman sakini dinlenmiş olup, davacının çalışmasını doğrulasa da, davalı apartmanın büyüklüğü, daire sayısı, bahçesi, ısınma sistemi gibi hususlar araştırılmaksızın, yapılan işin part time olup olmadığı tespit edilmeksizin ve davalı yanca davacının kendisine ait ... Dekorasyon isimli işyerinin buluduğu hususlarında yeteri kadar araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile sonucu gidildiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, mahkemenin davalı apartman yöentimine ait karar defterlerinin ve varsa davalı apartman yönetimi tarafından diğer davalı Kuruma verilen dönem bordrolarının celp edilerek, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde, varsa dönem bordrosunda ismi geçen kişiler, komşu apartman kapıcıları ve dava konusu apartmana yakın bakkal ve apartman yöneticilerini tanık olarak dinleyerek, davacının davalıya ait işyerinde çalışıp çalışmadığını, çalışmış ise tüm mesaisini davalı apartmana hasredip etmediği, davacının davalı apartmanın kapıcı dairesinde oturup oturmadığı, keza, davacının davalı apartman dışında başka bir apartmana hizmet verip vermediği ve kendisine ait işyeri bulunup bulunmadığı, davalı apartmanın büyüklüğü, daire sayısı, bahçesi olup olmadığı, varsa büyüklüğü, ısınma sistemi araştırılıp, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak çalışmanın part-time olup olmadığı saptanarak sonucuna göre karar vermek, part-time çalıştığının kabulü halinde ise, davacının sürekli olarak bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç işgücüne karşılık olduğu hususu bir uzman bilirkişinin görüşü alınmak suretiyle açıkça saptamaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan Saba Apartman Yönetimi'ne iadesine 08/11/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10304, Karar No: 2015/5906, Tarih: 06.04.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/10304 E.  ,  2015/5906 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/1, 62, 52/2. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Anayasa Mahkemesinin 07.10.2009 gün ve 27369 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanıp, yayımından itibaren bir yıl sonra 07.10.2010 tarihinde yürürlüğe giren, 23.07.2009 gün ve 2006/65 Esas, 2009/114 karar sayılı iptal hükmünün yürürlüğe girdiği tarihe kadar 5237 sayılı TCK'nın 50 ve 52. maddeleri ve 765 sayılı TCK hükümleri uyarınca doğrudan hükmedilip, başkaca hak mahrumiyeti içermeyen 2000 TL'ye kadar (2.000 TL dahil) adli para cezalarına ilişkin mahkumiyet hükümleri 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı Kanun'un 305. maddesi gereğince kesin nitelikte olup, 07.10.2010 ila 6217 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 14.04.2011 tarihine kadar ise mahkumiyet hükümlerinin hiçbir istisna öngörülmeksizin temyizinin mümkün olduğu, 14.04.2011 ve sonrasında ise, doğrudan hükmedilen 3.000 TL’ye kadar (3.000 TL dahil) adli para cezalarının 5320 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi uyarınca kesin nitelikte olduğu anlaşılmakla; 31.10.2013 tarihinde doğrudan hükmedilen 3000 TL'den ibaret mahkumiyet hükmüne yönelik sanığın temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak REDDİNE, 06.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18970, Karar No: 2017/18811, Tarih: 22.11.2017

**9. Hukuk Dairesi         2015/18970 E.  ,  2017/18811 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti, ücret alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı şirkete ait işyerinde 02/04/2005-17/04/2012 tarihleri arasında mikser operatörü olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız ve sebepsiz feshedildiğini, fazla mesai yaptığını, tatillerde çalıştığını, izin kullanmadığını ileri sürerek, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti, ücret, bayram ve genel tatil ücreti alacağını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 02/04/2005-29/02/2008, 15/12/2008-24/04/2012 tarihleri arasında iki dönem halinde çalıştığını, ... Beton ile davalı şirket arasında organik bağ bulunmadığını, davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını, tazminatların hak edilmediğini, ödenmemiş işçilik alacağı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı taraf mazeretsiz olarak devamsızlık yapıldığını savunduğunu ancak işveren tarafından gereken işlemlerin usulüne uygun yapılmadığı, davacının savunmasının alınmadığı, bu konuda herhangi bir tutanak ve ihtarın dosyaya sunulmadığı, davalı işverenin sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini ispatlayamadığı, davacının hizmet süresi dikkate alındığında nedensiz olarak işi bırakmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, fazla mesai yaptığı, tatillerde çalıştığı, izni bulunduğu ücretlerinin ödenemdiği gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatının ve diğer işçilik alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır. Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu da incelemesi mümkün değildir.

Kısmi davada ise zamanaşımı yalnızca dava edilen kısım için kesilir. Henüz açılmayan (saklı tutulan) ve daha sonra ıslahla arttırılan bölüm için zamanaşımı işlemeye devam eder. Ancak kısmi davadaki miktar, kısmi davanın açıldığı dava tarihine göre geriye doğru belirlenen zamanaşımı süresini kapsar. Bakiye alacak talep edildiği tarihe göre, geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalıyor ise zamanaşımına uğramadığı kabul edilmelidir. Kısaca kısmi davadaki alacak miktarı belirlendiği tarihten itibaren öncelikle ileriye doğru gerçekleşen alacak için mahsup edilmeli, bakiye alacak ise ondan sonraki süreyi kapsamalıdır. İlk kısmi davada belirlenen alacak mahsup edildikten sonra bakiyenin talep edildiği tarihten geriye doğru zamanaşımı süresi içinde kalan alacak, alacaklı lehine hüküm altına alınmalıdır.

Dosya içeriğine göre kısmi olarak açılan davada davacı vekili bilirkişi hesap raporundan sonra ıslah sureti ile alacakları arttırmış ve davalı vekili ise ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Hükme esas bilirkişi raporunda ıslaha karşı zamanaşımı itirazı nedeni ile zamanaşımına uğramadığı halde mahsup edilmeden kısmi dava ile istenen alacak da zamanaşımına uğramış gibi dikkate alınmış ve kısmi davada zamanaşımına uğramayan kısmın reddi sonucu doğmuştur. Bu hatalıdır. Islah zamanaşımı dikkate alınırken, ıslaha tarihine göre zamanaşımına uğramayan miktar belirlenmeli ve zamanaşımına uğramayan ilk kısmi miktar ile toplanarak hüküm altına alınmalıdır.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/27560, Karar No: 2014/17393, Tarih: 18.06.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/27560 E.  ,  2014/17393 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın, temyiz kapsamı dışındaki diğer sanıkla birlikte suça konu tırın mazot deposunun kilidini kırarak içerisinden mazot almaya çalıştıklarının anlaşılması karşısında; eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, aynı Kanunun 141/1 maddesi ile uygulama yapılması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 18/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7985, Karar No: 2014/26564, Tarih: 12.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/7985 E.  ,  2014/26564 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Malatya 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 12.02.2014

No : 2013/388-2014/46

Dava, 3201 sayılı Yasa uyarınca tespit istemine ilişkindir.

Hükmün, temyiz edilmesi üzerine, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312. maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 91 ila 94. maddelerinde) düzenlenmiştir.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz temyiz Dairesince görüşülmeyen bir karar, usul hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Hakim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olduğundan, hakim karar verdikten sonra dahi belgelendirilen feragat üzerine davanın bu nedenle reddine karar verebilir ise de, Yargıtay uygulamalarında (örneğin Hukuk Genel Kurulunun 21.10.1981 gün 1981/2-551, 1981/683 ve 2.6.1982 günlü 1982/376-547 sayılı kararları ile 11.4.1940 gün ve 1939/15-1940/70 sayılı tevhidi içtihat kararının gerekçesinden esinlenen uygulama) hüküm temyiz edildikten sonra vaki feragat üzerine mahkemece kendiliğinden bir karar verilmeyerek Yargıtay'ın bu konuda (feragat konusunda) mahkemece bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına dair verilecek kararından sonra ancak dosyayı ele alabilir ve feragate dayanarak davayı reddedebilir.

Bu itibarla; somut olayda davadan feragat edildiği açıkça ve koşulsuz olarak bildirdiğinden, hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4137, Karar No: 2013/1125, Tarih: 18.02.2013

**1. Ceza Dairesi         2012/4137 E.  ,  2013/1125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

ÖLDÜRÜLEN : ...

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : TCK.nun 81, 29, 62, 53, 54, 63 maddeleri uyarınca 12 yıl 6 ay hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10/02/2004 gün ve 2003/4-296-2004/27 sayılı kararı uyarınca; yargılama gideri miktarı kısa kararda gösterilmemiş ise de, mahkemece kısa kararda yargılama giderinin sanıklardan tahsiline karar verildiği, miktar ve dökümünün ise gerekçeli kararda denetime imkan verecek şekilde belirtildiği anlaşıldığından, kısa karardaki eksiklik mahallinde tamamlanabilir nitelikte değerlendirilmiştir.

2-Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'un kasten öldürme suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, cezayı azaltıcı tahrik ve takdiri indirim sebebinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip kısmen reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde eleştiri nedeni dışında isabetsizlik görülmediğinden, sanık müdafiilerinin temyiz dilekçesi ve duruşmalı incelemede sübuta, meşru savunma koşullarının varlığına, suç vasfına, haksız tahrik nedeniyle yapılan indirimin az olduğuna, delillerin takdirinde hata edildiğine, lehe hükümlerin uygulanmadığına vesaireye yönelen, müdahil ... vekilinin sanığın canavarca his saikiyle öldürme suçundan cezalandırılması gerektiğine, haksız tahrik bulunmadığına,

.../...

haksız tahrik nedeniyle yapılan indirimin fazla olduğuna vesaireye yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), ceza miktarına ve tutukluluk süresine göre sanık müdafiinin tahliye isteminin reddine, 18/02/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.

18/02/2013 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ... 'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii avukat ...'un yokluğunda 21/02/2013 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2016/810, Karar No: 2016/3765, Tarih: 03.03.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/810 E.  ,  2016/3765 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 1271 ada 177 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

2942 sayılı Yasanın 11. maddesinin (d) bendi gereğince emlak vergi değerlerinin dava konusu taşınmaz ile emsalin karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Bu itibarla dava konusu taşınmazların ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin oranı ile bilirkişi raporunda değerlendirmeye esas alınan oran birbirinden fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki giderilmelidir. Dosyadaki kayıtlara göre 2013 yılında dava konusu taşınmazın emlak vergisine esas sokak değeri 123 TL, emsal alınan ... Mahallesi 4434 ada 3 parsel sayılı taşınmazın emlak vergisine esas sokak değeri ise 247 TL'dir. Buna göre emsal taşınmaz dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu halde dava konusu taşınmaz emsalden değerli kabul edilmiştir. Kaldı ki emsal satış tarihi itibarıyla imar parseli, dava konusu taşınmaz ise dava tarihi itibariyle kadastro parseli olduğu halde dava konusu taşınmazın tespit edilen değerinden düzenleme ortaklık payı oranında indirim de yapılmamıştır. Bu nedenlerle bilirkişi kurulunun uygun emsal seçimi yaptığından söz edilemez.

Buna göre mahkemece bilirkişi kurulundan Dairemizce daha önce incelenerek karara bağlanan .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/37-575 sayılı paydaş dosyasında ikinci bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak incelenen ... Mahallesi 5515 ada 338 parsel sayılı taşınmazı somut emsal olarak değerlendiren ek rapor alınarak paydaş dosyasının güçlü delil olduğu da dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 03.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1341, Karar No: 2021/3789, Tarih: 09.06.2021

**16. Ceza Dairesi         2021/1341 E.  ,  2021/3789 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : İstiklal marşını alenen aşağılama

Hüküm : 6352 sayılı Kanunun geçici 1/1 maddesi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesi

6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin 1. fıkrasına göre verilen kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin kararlar anılan maddenin 4. fıkrası hükmü karşısında durma kararı niteliğinde olup CMK'nın 223. maddesinde sayılan hüküm niteliğinde kararlardan olmadığından temyiz incelemesine yer olmadığına, CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca gereğinin itiraz merciince yerine getirilmesi için dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 09.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5012, Karar No: 2016/4415, Tarih: 25.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/5012 E.  ,  2016/4415 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalılara ait işyerinde çalıştığını, iş akdinin davalılarca haklı nedene dayanmadan feshedildiğini belirterek bazı işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir.

Mahkemece; davacının da çalıştığı adresi ... olarak bildirildiğinden H.M.K 7/1 Md. Gereğince ... İş Mahkemesinin ortak yetkili mahkeme olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Mahkemece davalılara tebligat yapılmaksızın dava dilekçesindeki veriler üzerinden yetkisizlik kararı verilmiş ise de, taraf teşkili sağlanmadığından yapılan yargılama usul hükümlerine uygun düşmemiştir. Mahkemece yapılacak iş öncelikle taraf teşkilini sağlamak olmalıdır.

Taraf teşkili sağlandıktan sonra yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu belirlenmelidir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta; dava dilekçesinde ... ... Ltd. Şti. adresi İzmir ili, davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti. adresi ...-... olarak gösterilmiş ancak çalışılan işyerinin bulunduğu yer hususunda bir açıklık getirilmemiştir. Mahkemece çalışılan yer mahkemesi olan ... İş Mahkemesinin ortak yetkili mahkemesi olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmişse de yukarıda değinildiği üzere davacının çalıştığı yer hususunda somut veri bulunmadığı gibi davacının davalıların şirket merkezleri yani ikametgahlarında ya da işin yapıldığı yer mahkemesinde dava açmakta seçimlik hakkı söz konusudur. Davacı tarafa 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca tanınan seçimlik hak sebebiyle ortak yetkili mahkemeye atıfla yetkisizlik kararı verilemez.

Yapılacak iş taraf teşkili sağlandıktan sonra, tarafların tüm delillerini bildirmelerini sağlamak, davacıya ait tüm SGK evraklarını, işyeri dosyasını, davalıların şirket merkez ve şubelerinin adreslerini gösteren ticaret sicil kayıtlarını getirtmek, davalıların ikametgahları ve işin yapıldığı yer üzerindeki tüm tereddütleri gidermek ve çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Eksik araştırmayla verilen yetkisizlik kararı hatalıdır.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 25.02.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.