muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/1351, Karar No: 2019/6619, Tarih: 25.09.2019

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulüne, Davacının 27/02/1986 tarihinden 01/08/1987 tarihine kadar davalı MKEK Genel Müdürlüğü'ndeki çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak geçirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Fer'i Müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu 4. maddesinde "Çırak'ın tarifinin yapıldığını, 6. maddesinde çıraklık süresinin ne kadar olacağının MEB tarafından tespit edileceğini, 12. ve 13. maddelerinde çırağın bir öğrenci olduğunu ve ne kadar ücret alacağının da 14. maddesinde belirlendiğini, aynı yasanın 16. maddesinin 2. fıkrasında çırağın sözleşme süresinde reşit olması halinde de çıraklık sözleşmesinin devam edeceği hususunun belirtildiğini, yerel mahkemece 3308 SY nın hükme esas alındığını, hükmün aksine 2089 SY'a göre 18 yaşını tamamlamış çırakların 2089 SY'nın 16/2. maddesi gereğince çıraklık sözleşmesinin devam edeceğinin yasal olarak düzenlenmiş olduğu, 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimlerine alınabileceğinin düzenlendiğini, 3308 sayılı Çıraklık Kanunu 10. maddesinde de 14 yaşını bitirmiş ve 19 yaşından gün almamış olanların çırak olabileceklerinin düzenlendiğini, bu nedenle ve resen gözetilecek sebeplerle davacının 18 yaşından sonraki çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi olduğuna ilişkin yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Dava ve cevap dilekçeleri, işyeri şahsi dosyası, Kurumdan gelen belgeler, tanık anlatımları, tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede; çıraklık ilişkisinde akdi ilişkinin üstün niteliğinin çalışma olgusu olmayıp, sigortalıya meslek ve sanatın öğretilmesi olduğu, çalışma ilişkisi içerisinde üretime bilfiil katılma ön planda ve meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyor ise çıraklık ilişkisinden sözedilemeyeceği, davacının çalışmalarının üretime yönelik olduğu ve 18 yaşını doldurduğu tarihten sonraki dönemde kısa vadeli sigorta kollarından bildirilen çalışmaların, tüm sigorta kollarından bildirilmesi gerektiğine ilişkin olarak mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, 1-Feri Müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/ 1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Fer'i Müdahil vekili temyiz dilekçesinde özetle; 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu 4.maddesinde "Çırak'ın tarifinin yapıldığını, 6.maddesinde çıraklık süresinin ne kadar olacağının MEB tarafından tespit edileceğini, 12. ve 13. maddelerinde çırağın bir öğrenci olduğunu ve ne kadar ücret alacağının da 14. maddesinde belirlendiğini, aynı yasanın 16. maddesinin 2. fıkrasında çırağın sözleşme süresinde reşit olması halinde de çıraklık sözleşmesinin devam edeceği hususunun belirtildiğini, yerel mahkemece 3308 SY'nın hükme esas alındığını, hükmün aksine 2089 SY'a göre 18 yaşını tamamlamış çırakların 2089 SY'nın 16/2.maddesi gereğince çıraklık sözleşmesinin devam edeceğinin yasal olarak düzenlenmiş olduğu, 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimlerine alınabileceğinin düzenlendiğini, 3308 sayılı Çıraklık Kanunu 10. maddesinde de 14 yaşını bitirmiş ve 19 yaşından gün almamış olanların çırak olabileceklerinin düzenlendiğini, bu nedenle ve resen gözetilecek sebeplerle davacının 18 yaşından sonraki çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi olduğuna ilişkin yerel mahkeme ve bölge adliye mahkeme kararlarının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu dosya kapsamından; 27.02.1968 doğumlu davacı adına davalı işveren tarafından 01.08.1985 işe giriş tarihli bildirgenin kuruma gönderildiği, 1985/temmuz-1987/haziran arasındaki davacının işçi devam föyünde “çırak” ibaresinin bulunduğu, ancak dosya içersinde davacının işyerinde hangi alanlarda çalıştığı/çıraklık yaptığı, çıraklık eğitimini nerden aldığı, çıraklık eğitimi içi okula devam edip etmediği, çıraklığın ne zaman bittiğine dair herhangi bir bilgi belgeye rastlanılmadığı, çıraklığın tamamlandığına dair eğitim belgesinin bulunmadığı, mahkemece davacı tanığı olarak davacının isminin olduğu dönem bordrolarında ismi olmayan Paşa Torun isimli şahsı dinlemekle yetinilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK m. 119/1-e gereğince davacının, iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetlerini bildirmek, m. 194 gereğince de taraflar, dayandıkları vakıaları, ispata elverişli şekilde somutlaştırma yükümlülüğü vardır. Tarafların, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmeleri zorunludur.

Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir. Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir.İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

Somutlaştırma yükü, genel anlamda tarafların açıklama ödevinin bir parçası ve layihalar teatisi aşamasındaki tezahür şeklidir. Somutlaştırma yükü, basit yargılama ve kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda da geçerlidir.

HMK m. 31 gereğince, Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.Davaya konu talebin somutlaştırılmaması halinde önce hâkim,m. 31 ve 119/1-e gereğince davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini davacıdan istemeli, gerekirse tarafa açıklattırma yaptırmalı, bu eksiklik giderildikten sonra yargılamaya devam etmelidir.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

Bu nedenlerle mahkemece resen araştırma ilkesi gereğince öncelikle davacıya çıraklık eğitiminin nasıl ve ne kadar süreli olduğu, takip ettiği eğitim biriminin olup olmadığı, çıraklık eğitimi için devam ettiği okul var ise ne sıklıkla gittiği, mezuniyet belgesinin olup olmadığı, çalışırken kimden emir ve talimat aldığı, iş yerinde hangi işlerde çalıştığı, çalışma şeklinin nasıl olduğu, çalışma arkadaşlarının kimler olduğu, ücretini nasıl aldığı, ,iş yerinde çırak olarak çalışıp çalışmadığı hususlarında beyanı alınarak ve eksik hususlar davacıya açıklattırılarak dava konusu somutlaştırılmalı, çıraklık sözleşmesinin kapsam ve mahiyeti araştırılmalı, eksik olan yönlerden kapsamlı araştırma yapılmalı, davacı tarafın gösterdiği tanık beyanları ile yetinilmeyip, çalışmanın geçtiği iddia edilen dava konusu dönemde işyerinden bildirimi bulunup iptal edilmeyen en az üç bordrolu tanıkların beyanlarına başvurulmalı, toplanan deliler değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanınkabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, feri müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/24107, Karar No: 2019/17727, Tarih: 30.09.2019

**22. Hukuk Dairesi         2017/24107 E.  ,  2019/17727 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 13.06.2012 tarihinde çalışmaya başladığını, ayda 150 saat fazla çalışma yaptığını artık bu çalışmanın olağan hale geldiğini, davacının iki yılının dolmasına bir hafta kala sürekli fazla çalışmalarının karşılığını sorması ve istemesi üzerine izne çıkarıldığını, izin dönüşü 05.06.2014 tarihinde işverenin kusurlu hareketi sebebi ile iş sözleşmesini sonlandırdığını ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, iş sözleşmesinin davacının istifası ile sona erdiğini, davacının 150 saat fazla çalışma yapmadığını ve fazla çalışma ücret alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti :

Mahkemece yapılan yargılama sonucu toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen alacakların ödendiği varsayılır.

Fazla çalışma yapıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, bu çalışmaların yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

Fazla çalışma yapıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, bu çalışmaların yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Somut olayda, makine mühendisi olan ve müfettişe verdiği ifadesinde teknik ekibin sorumlusu olduğunu belirten davacının 13.06.2012-05.06.2014 tarihleri arasındaki söz konusu fazla çalışmaları tanık beyanları ile iş müfettiş raporuna göre tespit edilmiştir. İş müfettiş raporunda işyerinde işçilerin günlük 11 saat çalışmasına göre mahkemece resen 1 saat ara dinlenme düşülerek günlük 10 saat haftalık ise 15 saat üzerinden yapılan hesaplama hüküm altına alınmıştır. Dosya kapsamında dinlenen davacı tanığı ...; “Bizim belli bir çalışma saatimiz yoktu yeri geldi 48 saat hiç fabrikadan çıkmadan çalıştığımız oldu. Mesai saatleri yazıldığı gibi uygulanmadı her zaman daha fazla çalıştırıldık buna İlker beyde dahildir.” şeklinde beyanda bulunmuştur. Çalışma saatlerine ilişkin açık net bilgi vermemiştir. Diğer davacı tanığın “İlker bey sabah 08:30 da işe başlardı bizimle birlikte 17:30 da işten çıkardı. Daha sonra gece vardıyasında 01:00 de tekrar işe gelip sabaha kadar bizimle birlikte çalışırdı. İlker bey çok disiplinli çok düzgün çalışıyordu.” şeklindeki beyanı dikkate alındığında bir insanın sürekli beyan edildiği şekilde çalışması hayatın olağan akışına aykırıdır. Varsayıma dayalı abartılı soyut tanık beyanlarına itibar edilemez. Davalı tanıkları ise işyerinde 08.30-18.30 arası çalışma yapıldığını beyan etmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 01.11.2013 tarih 9628/1NC/35 sayılı raporunun incelenmesinde; teftişin 04.09.2013 tarihinde başladığı gözönüne alındığında davacının 04.09.2013 tarihine kadar davalı tanık beyanlarına göre 08.30-18.30 arası çalıştığı,1 saat ara dinlenme düşülmesi sonucu haftalık 9 saat üzerinden, bu tarih sonrası ise iş müfettişi tarafından yapılan tespit sebebi ile günlük 11 saatten 1 saat ara dinlenme düşülerek haftalık 15 saat çalışma yaptığının kabulü ile yapılacak hesaplama dosya içeriğine daha uygun düşecektir. Açıklanan nedenle davacının fazla çalışma ücreti, bu kabul doğrultusunda hesaplanmalı ve hesaplanan miktardan uygun bir indirim yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. Belirtilen sebepten ötürü kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 30.09.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21484, Karar No: 2015/12932, Tarih: 09.09.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/21484 E.  ,  2015/12932 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkûmiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin, kusur durumuna ilişkin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın idaresindeki tır ile, olay mahalli olan ışık kontrolsüz üç yönlü T kavşak niteliğindeki yoldan seyir istikametine göre sola dönmek istediği sırada, karşı yönden gelen sürücü belgesiz katılanın kullanıdığı aracın da, sanıkla aynı yöne dönmek için kontrolsüzce seyir istikametine göre sağa manevra yaptığı sırada katılanın 24 metre fren yapmasına rağmen, sanığın kullandığı tırın ön kısmı ile katılanın aracının sol yan kısmına çarpması neticesinde, gecici raporda katılanın hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığının belirtildiği olayda, katılanın yaralanmasının niteliğine ilişkin kesin rapor aldırılmadan, geçici rapora dayanılarak eksik incelemeyle hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca, hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 09/09/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1941, Karar No: 2021/11057, Tarih: 01.06.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/1941 E.  ,  2021/11057 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçundan suça sürüklenen çocuk ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/2-h, 143, 145/1, 31/2, 168/2 ve 62. maddeleri gereğince 6 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 51. maddesi gereğince cezanın ertelenmesine dair ... Çocuk Mahkemesinin 07/10/2020 tarihli ve 2020/25 esas, 2020/162 sayılı kararı aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 14/01/2021 gün ve 19966-2020 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04/02/2021 gün ve 2021/9615 sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Nitelikli hırsızlık suçundan suça sürüklenen çocuk ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/2-h, 143, 145/1, 31/2, 168/2 ve 62. maddeleri gereğince 6 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, aynı Kanun'un 51. maddesi gereğince cezanın ertelenmesine dair ... Çocuk Mahkemesinin 07/10/2020 tarihli ve 2020/25 esas, 2020/162 sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamında bulunan adlî sicil kaydına göre, suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin hükümlülüğü bulunmayan ve kayden 10/02/2005 doğumlu olup, suçun işlendiği 25/01/2020 tarihinde 18 yaşını ikmâl etmediği anlaşılan suça sürüklenen çocuk hakkında tayin olunan kısa süreli hapis cezasının, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 50/3. maddesindeki “Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir” hükmü uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04/07/2006 tarih, 2006/2-185 esas ve 2006/175 karar sayılı kararı çerçevesinde sanık aleyhine yasa yoluna başvurulması ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere hüküm bozulması mümkün olmakla;

5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04/07/2006 tarih, 2006/2-185 esas ve 2006/175 karar sayılı kararı çerçevesinde sanık aleyhine yasa yoluna başvurulması ve aleyhe sonuç doğurmamak üzere hüküm bozulması mümkün olmakla;

5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup,

hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. TCK 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; 152,50 TL değerindeki içkiyi çalan suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin miktar olarak az olmaması nedeniyle TCK'nın 145. maddesinin uygulanamayacak olması hususu da belirlenmiş olup, bu yönden den de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 01/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.