muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/20449, Karar No: 2024/4643, Tarih: 12.03.2024

6. Yabancı hukukun uygulanmasını engelleyen diğer bir durum ise doğrudan uygulanan kurallardır. Müdahaleci normlar olarak adlandırılan bu kurallar, taraflardan ziyade, devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini gerçekleştirmeyi amaçlar. Bu açıdan vatandaş yabancı ayrımı gözetilmeden, yabancılık unsuru taşısın taşımasın, hukuk seçimi yapılsın yapılmasın, uygulama alanına giren her ilgili olay ve hukuki ilişkide mutlaka uygulanması gereken kurallardır (Cemal Şanlı, Emre Esen, İnci Ataman Figanmeşe, Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul, 2019, s.7; Aysel Çelikel, B. Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul, 2020, s.155). İş hukukunda işçiyi koruyan her emredici kural, doğrudan uygulanan kural olarak nitelendirilmez; ayrıca Devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini de koruması gerekir. Bununla birlikte emredici hükümler ile doğrudan uygulanan kuralların ayırt edilmesi her zaman kolay değildir ve tartışmalıdır. Doğrudan uygulanan kurallara, kamu hukuku nitelikli iş güvenliği hükümleri, özel işçi gruplarını koruyucu hükümler ve yasal greve ilişkin hükümler ve asgari ücrete ilişkin düzenlemeler örnek olarak gösterilebilir (Doğa Elçin, Milletlerarası Unsurlu Bireysel ve Toplu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, Ankara, 2012, s.189-195). Devlet organizasyonun korunması, çoğu olayda ülke ile belirli bir şekilde irtibatlı ya da ülkede gerçekleştirilen iş sözleşmelerinde söz konusu olur. Örneğin, tamamen yurt dışından ifa edilen bir iş ilişkisinde Türk hukukundaki asgari ücrete ilişkin kuralın uygulama alanına giren bir olay ya da ihtilaf söz konusu olmaz (Musa Aygül, “Yabancı Unsurlu İş Hukuku İhtilâfları ile İlgili Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi”, Feriha Bilge Tanrıbilir, Gülce Gümüşlü Tunçağı (Editörler), 10. Yılında Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, Ankara, 2017, s.525-526; Belkıs Vural Çelenk, “Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerinde For Devletinin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Tespiti ve Uygulaması”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2017/1, s. 286).

7. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesinin tarafları, sözleşme ile irtibatlı olsun olmasın diledikleri bir ülkenin hukukunu seçebilirler. Ancak tarafların seçmiş oldukları bu hukuk düzeninin, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari korumanın altında kalması hâlinde mutad işyeri hukuku uygulanır. Bu durumda, seçilen hukuk ile mutad işyeri hukuku arasında bir yararlılık karşılaştırması yapılmalıdır (Vahit Doğan, “5718 sayılı Kanunu'na Göre İş Akdine Uygulanacak Hukukun Tespiti”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt XI, 2007, Sayı 1-2, s.153; A. İpek Büyükalp Sarıöz, “Mutad İşyeri Kavramı ve MÖHUK m.27/f.3’ün Uygulanması Sorunu”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 8, 2018, Sayı 2, s.211-212; Elçin, s.89-100). Mutad işyeri, işin zaman ve içerik olarak ağırlıklı ifa edildiği işyeridir. Başka bir anlatımla mutad işyeri, işçinin işini fiilen yaptığı yerdir. İşçinin ücretinin ne şekilde ve hangi para biriminden ödendiği mutad işyerinin belirlenmesi açısından belirleyici değildir. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması, örneğin montaj için yurt dışında görevlendirilmesi durumunda, bu işyeri mutad işyeri sayılmayacaktır. Geçici çalışmanın ne kadar olacağı her olayın özelliğine göre hâkim tarafından belirlenmelidir. İşçi sadece yabancı ülkede çalışmak için işe alınmışsa ya da işveren çalışmak üzere yabancı ülkeye gönderdiği işçisini geri alma niyetinden veya işçi geri dönme niyetinden vazgeçerse, yabancı ülkeye gönderilen işçinin fiilen çalıştığı yer, mutad işyeri hâline gelir (Musa Aygül, Nazlı Çoban, “Birden Fazla Ülkede İfa Edilen İş Sözleşmelerinde Mutad İşyerinin Tespiti”, Terazi Hukuk Dergisi, 2020, Sayı 169, s.1822-1824; Elçin, s.118-137; Büyükalp Sarıöz, s.217).

8. Yabancılık unsuru taşıyan iş sözleşmelerinde taraflar uygulanacak hukuku seçmemişlerse veya yapmış oldukları hukuk seçimi anlaşması herhangi bir sebepten geçerli değilse, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince işçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz. İşin birden fazla ülkede ifa edilmesinde de mutad işyerinin tespitine çalışılmalıdır. Bu hâlde mutad işyeri, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarında ve doktrinde belirtildiği üzere, işçinin işini ifa faaliyetlerini veya ifa faaliyetlerinin çoğunluğunu gerçekleştirdiği yer, işçinin esas olarak işverene karşı yükümlülüklerini yerine getirdiği yer, işçinin işini ifa etmek üzere hangi ülkede daha çok zaman geçirdiği, işin organize edildiği yer, işin esas kısmının ve ağırlıklı bölümünün yapıldığı yer gibi kriterlerden hareket edilebilir (Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi, 18.09.2019 tarihli ve 2016/9339 Esas, 2019/16564 Karar sayılı kararı; Aygül, Çoban, s.1822-1824). Ancak aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre işçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir. Esas işyeri ile kastedilen, işverenin işyeri merkezinin bulunduğu ülkedir. Örneğin açık denizlerde görev alan gemi adamları bakımından esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku önem taşır. Maddenin dördüncü fıkrasında ise hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye mutad işyeri hukuku ve işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku yerine bu hukukun uygulanabileceği ifade edilmiştir. Daha sıkı ilişkili hukukun uygulanmasındaki en önemli unsur, işçinin menfaatidir (Elçin, s.147). Örneğin, işçinin sosyal çevresinin Türkiye’de bulunması, Türkiye’nin sosyal güvence sistemi içinde yer alması, ücretinin Türkiye’de ve Türk Lirası üzerinden ödenmesi, işverenin Türk olması, iş sözleşmesinin Türk hukukuna özgü kurumlar gözetilerek düzenlenmesi, Türk hukukuna tâbi daha önceki bir iş sözleşmesine gönderme yapılması, iş sözleşmesinin Türkçe kaleme alınması gibi unsurların tamamının ya da önemli bir bölümünün varlığı hâlinde, iş sözleşmesinin Türk hukuku ile sıkı ilişki içinde olduğu sonucuna varılabilir (Elçin, s.152).

9. Sözleşmenin belirli süreli olarak yapılıp yapılamayacağı, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle işçinin hak kazanacağı tazminatlar, fazla çalışma, yıllık izin, işverence yapılan uygulama ve ödemelerin niteliği, zamanaşımı gibi hususlar 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi uyarınca tayin edilen hukuka göre değerlendirilmelidir. Hafta tatili, dinî ve millî bayram günleri ve ücretlerini düzenleyen hükümler, doğrudan uygulanan kuraldır; ancak uygulama alanına giren iş ilişkilerine uygulanır. Örneğin tamamen yurt dışında ifa edilen bir iş ilişkisinde, dinî ve millî bayram günleri Türk hukukuna göre belirlenemez (Aygül, s. 528; Ersin Erdoğan, Canan Erdoğan, “Türkiye’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkında Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, Cilt 13, 2016, Sayı 50, s.971-972).

10. Somut uyuşmazlıkta davacı işçi; davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını, ücretinin USD olarak ödendiğini ileri sürerek ödenmeyen işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş; davalı işveren ise davacının yurt dışı şantiyelerinde çalışması sebebiyle uyuşmazlığın yabancı hukuka göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince, davalı vekilinin bu savunmasına değer verilmeksizin uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmış ve istinaf yolu incelemesinde de davalının bu yöndeki istinaf başvurusu; gerekçe belirtilmeksizin reddedilmiştir. Ne var ki varılan sonuç, dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

11. Tarafların hukuk seçimi anlaşması yapmadıkları veya yapılan hukuk seçimi anlaşmasının geçersiz olduğu dönemde iş sözleşmesine, kural olarak işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukukunun uygulanması gerektiği 5718 sayılı Kanun’un 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında genel bir kural olarak düzenlenmiştir. Burada yetkili kılınan hukuk, işçinin işini fiilen yerine getirdiği yer ülke hukukudur. Mutad işyeri hukuku, karakteristik edimin ifa yeri hukuku olarak iş sözleşmesiyle en sıkı ilişkili olan hukuktur. 5718 sayılı Kanun’un 27 nci maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen daha sıkı ilişkili hukuk ise bir istisna hükmü olup bu hükmün iş sözleşmelerinde dar yorumlanması gerekir (Beyza Çağla Şahin, Bireysel İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, İstanbul, 2021, s. 74, 89).

12. Somut olayda davalı işverenin yurt dışı projelerinde çalıştırılmak üzere istihdam edilen davacı işçi; tüm çalışma döneminde Suudi Arabistan'da bulunan davalıya ait işyerinde çalışmıştır. Davacı tarafından iş görme edimi fiilen Suudi Arabistan'da yerine getirilmiş olup ilgili dönemde mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı Suudi Arabistan olduğu sabittir. Davacıya çalıştığı dönemde ücreti de USD olarak ödenmiştir. Daha sıkı ilişkili hukukun tespitinde sadece işçi ve işverenin Türk olması tek başına belirleyici kriter kabul edilemez. Buna göre, hukuk seçimi anlaşması bulunmayan ve daha sıkı ilişkili hukukun Türk hukuku olmadığı anlaşılan çalışma dönemindeki uyuşmazlığa mutad işyeri hukukunun uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

13. Tüm bu hususlar dikkate alındığında davacının çalışma dönemi bakımından hukuk seçimi anlaşması bulunmadığı, bu çalışmasına 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında mutad işyeri hukuku olan Suudi Arabistan hukukunun uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Hâl böyle olunca, uzman bir bilirkişiden de denetime elverişli rapor alınmak suretiyle dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek dava konusu alacaklar hakkında, usuli kazanılmış haklar da gözetilerek bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5362, Karar No: 2010/6318, Tarih: 12.05.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/5362 E.  ,  2010/6318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacılar ... ve ...’ın vekili 22.10.2001 tarihli dilekçe ile; müvekkillerinin ... 7279 parsel sayılı taşınmazın maliki ve zilyedi oldukları halde 1972 yılında ... Devlet Ormanı niteliği ile 1277 parsel numarasıyla Hazine adına tescil edildiği, daha sonra 6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. maddesi uyarınca orman rejimi dışına çıkarıldığından söz edilerek 1983 yılında yapılan ek kullanım kadastrosu 7279 parsel numarası verilerek Hazine adına tespit edildiği, askı süresi içinde müvekkillerinin babaları ... Dişçi tarafından tespite itiraz edildiği, ancak itiraz hakkında kadastro komisyonunca karar verilmeden Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün emirleri uyarınca ... ... Mahallesi tapu kütüklerinde 1277 parsel numarasıyla kayıtlı bulunan sahanın bir kısmının, ... Mahallesinden 7274 ila 7279 nolu parseller olarak 1983 yılında kadastrosunun yapıldığı, yapılan kadastronun mükerrer kadastro olduğu, 3402 Sayılı Yasanın 22. maddesi uyarınca iptali gerektiği, süresi içinde dava açılmadığı takdirde tutanağın iptal edileceği yönündeki yazının müvekkillerinden M.Sedit ...’a tebliğ edildiği, çekişmeli taşınmaza ilişkin tapu kayıtlarının bulunduğu, 6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. maddesi uyarınca orman rejimi dışına çıkarılan tapulu taşınmazların sahiplerine döneceği, bu sebeplerle 7279 parselin Hazine adına yapılan kadastro tespitinin iptal edilerek müvekkilleri adlarına tapuya tescile karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. Hazine, 06.02.2009 tarihli dilekçe ile çekişmeli taşınmazın 1277 parsel numarası ile Hazine adına tapuya tescile karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davacı kişilerin davalarının reddine, dava konusu taşınmazın ... ... Mahallesi 1277 parsel numarası içinde Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden;

1- Çekişmeli taşınmazında içinde bulunduğu yerin 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosunda orman sınırları içine alındığı ve ... 1944 tarih 79 numarada 40 hektar 8.100 m2 yüzölçümüyle ... Devlet Ormanı ismiyle Hazine adına tapuya tescil edildiği,

Dosyadaki bilgi ve belgelerden;

1- Çekişmeli taşınmazında içinde bulunduğu yerin 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosunda orman sınırları içine alındığı ve ... 1944 tarih 79 numarada 40 hektar 8.100 m2 yüzölçümüyle ... Devlet Ormanı ismiyle Hazine adına tapuya tescil edildiği,

2- 1952-1954 yıllarında 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre makiye ayırma çalışması yapılmışsa da, hiçbir zaman sonuçlandırılmadığı Y.K.D.'nin Aralık 2001 sayısında yayınlanan 20. Hukuk Dairesinin 10.05.2001 gün ve 2001/3179-3713 sayılı kararı ve bu karara direnen mahkeme kararını inceleyerek aynı gerekçe ile bozulmasına ilişkin H.G.K.'nun 03.07.2002 gün ve 2002/558 - 588 sayılı kararında kabul edildiği gibi ... ... Yakasında yapılan tüm makiye ayırma çalışmalarının 1963 yılında iptal edildiği,

3- Yörede 1972 yılında yapılan tapulama sırasında 766 Sayılı Yasanın 46. maddesi gereğince sınırlaması kesinleşen ormanlara ait kayıt ve belgelerin olduğu gibi tapu kütüğüne aktarılması sonucu bu mevkideki ... Devlet Ormanı 1277 parsel numarasıyla tapuya yine orman niteliğiyle Hazine adına tescil edildiği,

4- 1981 yılında 6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. madde uygulaması sonucu çekişmeli yerinde içinde bulunduğu ... Devlet Ormanının bir kesimi (II) poligon numarası verilerek, geriye kalan bölümü ise (III) poligon numarası verilerek Hazine adına orman rejimi dışına çıkartıldığı,

5- 1277 parsel sayılı 408.100 m2 yüzölçümündeki ... Devlet Ormanı Hazine adına orman niteliği ile tescilli iken kadastrosu daha önce kesinleşip tescilleri yapılmış 81, 6501, 6503 ila 6506, 6509, 6510 parsellerin tamamı, 962, 6497 ila 6500, 6502, 6507, 6511, 6514, 6517, 6518, 6522 parsel sayılı taşınmazların kısmen ... Devlet Ormanı sınırları içinde iken Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldıklarından bu parsellerin toplamı olan 10.823,23 m2’lik yer 03.08.1995 tarihinde düzenlenen değişiklik beyannamesi uyarınca 1277 parselden tenzil edilerek (düşülerek) 1277 parselin yüzölçümü 397.276,77 m2'ye indirilmiş ve Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldığından cinsi meskun arazi olarak değiştirilmiştir.

6- 06.06.1983 tarihinde yapılan kullanım kadastrosu sırasında 7279 parsel sayılı 7.200 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, ... 1944 tarih 79 sıra nolu kaydı uygulanarak kişilere ait Ağustos 96 yoklama 357, Ağustos 1958 tarih 320, Teşrinisani 1290 tarih 38 sıra nolu tapu kayıtlarının bulunduğu, ... ...’ünde noter sözleşmesi ile tapu maliklerinden pay aldığını iddia ettiği, taşınmazın üzerine gece konduların inşa edildiği ancak taşınmazın 6831 Sayılı Yasanın 1744 Sayılı Yasa ile değişik 2. maddesi uyarınca Hazine adına orman rejimi dışına çıkarıldığından söz edilerek tarla niteliği ile Hazine adına tespit edildiği, ... Dişçi ve bir kısım kişilerin itirazı üzerine kadastro komisyonunca itirazlar hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün 05.04.2001 gün 1449 sayılı yazısıyla “... ... Mahallesi tapu kütüklerinde 1277 parsel altında kayıtlı bulunan sahanın bir kısmının, ... Mahallesinden 7274 ila 7279 nolu parseller altında 1983 yılında kadastrosunun yapıldığı, yapılan kadastrosunun mükerrer kadastro olup, 3402 Sayılı Yasanın 22. maddesi uyarınca iptali gerektiği, süresi içinde dava açılmadığı takdirde tutanağın iptal edileceği yönünde, tespit maliki Hazine ve tutanağın beyanlar hanesinde adı geçen şahıslara 3402 Sayılı Yasanın 22. maddesi uyarınca duyuruda bulunulması, dava açılıp açılmama durumuna göre işlemin sonuçlandırılması” istendiği, bu yazı üzerine 7279 parselin tutanağında adı geçenlere gerekli tebligatların yapıldığı, davacı kişiler tarafından süresi içinde temyize konu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 1943 yılında 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılıp kesinleşen orman kadastrosu, 1972-1973 yıllarında genel arazi kadastrosu, 1999 yılında kullanım kadastrosu, 17.04.1981 tarihinde ilanı yapılıp dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulaması vardır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve uzman bilirkişiler tarafından düzenlenen rapora göre çekişmeli taşınmazın 1943 yılında 3116 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılıp kesinleşen ve ... 1944 tarih 79 numarada 40 Hektar 8.100 m2 yüzölçümüyle ... Devlet Ormanı ismiyle tescil edilen orman kadastrosu sınırları içinde kaldığı, daha sonra nitelik kaybı sebebiyle 1744 Sayılı Yasanın 2. madde uygulaması ile orman rejimi dışına çıkarıldığı anlaşıldığına, kişilerin tutundukları tapu kaydının tesisinde çalılık cinsiyle oluşturulduğu, cinsi, miktarı ve sınırları itibariyle çekişmeli yere uymadığı, bir an için uyduğu düşünülse dahi tapu kaydının orman olan yer için oluşturulduğuna, 1744 Sayılı Yasanın

2. maddesi uygulamasında bu tapu kaydına değer verilemeyeceğine, 1744 Sayılı Yasanın 2/1. maddesi gereğince nitelik kaybı nedeniyle orman rejimi dışına çıkartılan yerin mülkiyetinin tapu sahibine intikal etmeyeceğine, 1744 Sayılı Yasanın 2/2. maddesinde ... “Evvelce sınırlaması yapılmış ve fakat yukarıdaki fıkra hükümlerine (aynı maddenin birinci fıkrası) uymadığı .... anlaşılan sınırlamaların düzeltilmesi sonucu orman sınırları dışına çıkartılacak yer, sınırlaması itirazsız kesinleşmiş tapulu arazi ise, mülkiyeti tekrar tapu sahiplerine intikal eder” hükmü, sadece ilk orman kadastrosunun yapıldığı tarihinden daha önceki zamanlarda ve öncesi de orman olmayan yerler için oluşturulan tapu kayıtlarına ilişkin olduğuna, taşınmazın öncesinin orman sayılan yer olması ve 1744 Sayılı Yasanın 2/1. maddesi gereğince 15.10.1961 tarihinden önce nitelik kaybetmesi nedeniyle orman rejimi dışına çıkartılması halinde, o yer orman sınırı içine alınmadan önce tapuda kayıtlı olsa dahi, tapu kaydı özel mülkiyete konu olmayan orman sayılan yerde oluşturulduğu için yolsuz tescil niteliğinde olacağından, bu tapu kaydına değer verilemeyeceğine ve o yerin mülkiyetinin tapu sahiplerine intikal etmeyeceğine, kamu malı ve orman niteliğindeki taşınmazlarda; Medeni Yasanın 1023 (931) maddesinde ... iyi niyet ve tapuya güven ilkesinin uygulanmayacağına göre davacı kişilerin davalarının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, dava konusu parsel ve etrafı 1277 parsel numarası ile Hazine adına tescilli olduğu ve orman rejimi dışına çıkarıldığı, bu yerlerin Anayasanın 170. maddesi gereğince değerlendirilmesi gerektiği halde, usulsüz ve yolsuz olarak idari bir işlemle niteliğinin "meskun arazi olarak değiştirildiği, bunun düzeltilmesinin her zaman mümkün olduğu, 1981 yılında taşınmaza 7279 parsel numarası verilerek yeniden kadastroya tabi tutulmasının 3402 Sayılı Yasanın 22/1. maddesi gereğince ikinci kadastro olup, bütün sonuçlarıyla hükümsüz olduğu, 7279 sayılı parsel hakkında yapılan ikinci kadastronun dolayısıyla tespit tutanağının iptaline karar verilmesi gerekirken, mükerrer tescile sebebiyet verecek şekilde 1277 parsel numarası içinde Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesi doğru değil ise de, bu hususlar hükmün bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. Bu sebeple; hükmün 1. bendinde yer alan “ve tespit gibi ... ilçesi ... ... Mahallesi 1277 parsel numarası içerisinde ... adına tesciline” cümlesi kaldırılarak; bunun yerine, “katılan Hazinenin davasının kabulü ile dava konusu 7279 parsel hakkında yapılan ikinci kadastronun ve bu parselin tespit tutanağının iptaline “cümlesinin yazılarak düzeltilmesine ve hükmün H.Y.U.Y.’nın 438/7. maddesine göre bu düzeltilmiş şekliyle ONANMASINA, aşağıda ... onama harcının temyiz edenlere yükletilmesine 12/05/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7095, Karar No: 2010/4514, Tarih: 15.09.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2009/7095 E.  ,  2010/4514 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ise de miktar itibariyle duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, yerel mahkemece görevsizlik kararı verilerek davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, 4077 sayılı Yasa uygulanarak Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılıp, esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 15.09.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.