muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/5127, Karar No: 2018/614, Tarih: 17.01.2018

**10. Ceza Dairesi         2017/5127 E.  ,  2018/614 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Hükümden sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanun'un 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinin olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından; öncelikle, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı, bu suç tarihinden önce açılmış başka bir dava olup olmadığı, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği belirlendikten sonra;

a) Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” ,

b) Sanık hakkında aynı suçtan dolayı bu suç tarihinden önce, açılmış başka bir dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse, bu suç nedeniyle tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmamış olan sanık hakkında, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değişik TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanun'un 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, 191. madde hükümleri çerçevesinde “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına”, Karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 17.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/39662, Karar No: 2017/20479, Tarih: 04.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/39662 E.  ,  2017/20479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : İŞE İADE

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davalı ... Temizlik Gıda Elektronik Makine Teknik Servis Hiz. AŞ vekillerinin 06/09/2016 ve 10/05/2017 tarihli dilekçeleri ile vekillikten çekildikleri, kararın çekilen vekile tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. 23/05/2017 tarihli kararın anılan davalıya usulüne uygun tebliğ edilerek temyiz süresi beklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04/10/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17637, Karar No: 2015/9395, Tarih: 21.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2014/17637 E.  ,  2015/9395 K.**

**"İçtihat Metni"**

İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davalının şirket tarafından kendisine teslim edilen aracı kendi ihmali ve kusuru nedeniyle hasara uğrattığı, hasar bedeline ilişkin faturalar toplamı olan 31.860,00 TL'yi takibe koyduklarını, itiraz üzerine takibin durduğunu bildirerek, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın % 20 si tutarında icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, faturaların davacı ile ilişkisinin olmadığını, davacının faturaların karşılığını dava dışı ... Otomotive ödemediğini, kazada kusurunun bulunmadığını, yüklenen araçların standartların üzerinde yüklendiğini savunarak davanın reddi ile % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının bayi sevki sırasında araçları indireceği bayi girişini fark etmeyerek önünden geçtiği, yolun sıkışık olmasından dolayı dönemeyip bir sonraki yol ayırımından alt yola girdiği ve seyir halinde iken yoldaki levhaları takip ettiği sırada üst geçidin yüksekliğini fark edemeyip altından geçtiği esnada araçların üst tavanlarının çarpması sonucu meydana gelen hasarda davacı işçinin % 100 kusurlu olduğu belirtilerek davanın kabulü yolu ile itirazın iptaline, takibin devamına, takibe konu alacak likid olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması durumunda, işverenin haklı fesih imkânı olmadığı gibi işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarının bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır.

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının hukukî sonuca etkisi bulunmamaktadır. Örneğin işverene ait iş makinesi paletlerine kasten metal cisim sokmak suretiyle zarar veren veya trafik kazası sonucu işvereni zarara uğratan işçinin aynı şekilde iş sözleşmeleri haklı nedenle sona erdirilebilir. İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir. Zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin brüt ya da net olarak dikkate alınması gerektiği noktasında Yasada herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, işçi lehine yorum ilkesi uyarınca brüt ücretin esas alınması gerekir. Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içersinde değerlendirilmemelidir. Ancak, ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış pirimi olarak belirlendiği hallerde, gerçek ücretin bu ödemelerin toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur. Örneğin uygulamada uluslararası yük taşıyan tır şoförleri asgarî ücret ve sefer pirimi karşılığı çalışmaktadır. Sefer pirimi olarak adlandırılan kısım da dar anlamda ücrettir. Bu durumda maddenin uygulanması anlamında otuz günlük ücret, tır şoförleri yönünden her iki ödemenin toplamına göre belirlenmelidir.

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar. İşçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş olması fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 26 ncı maddesi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre, zarara neden olan olayın oluşumu tarihinden itibaren başlar. Ancak altı işgünlük ikinci süre, zarar miktarının belirlenmesinin ardından, bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Zarar miktarının belirlenmesi bazen uzun zaman alabilir ve fesih hakkının kullanılması bakımından zarar miktarının belirlenmesi ve işçinin ücreti ile kıyaslanması zorunluluğu vardır.

Dava, itirazın iptali davası olup, dosya kapsamına göre hasarın varlığı sabittir. Ancak, davalının somut olayda kusuru ile bu kusura isabet eden hasar ve zararın miktarının yöntemince belirlenmediği görülmektedir. 6098 Sayılı TBK'na göre rücu davasının ön şartı olan ödeme vakıası da araştırılmamıştır. Dosya kapsamına göre, hasarlı araçlara ilişkin faturalar dava dışı .... tarafından yine dava dışı .... adına düzenlenmiştir. .... ile davacı ..... arasındaki hukuki ilişkinin ne olduğu, davacı ... tarafından ...'a ya da ....'ye rücuya konu fatura bedellerinin ödenip ödenmediği net değildir.

Yapılacak iş, öncelikle .... ile davacı ..... arasındaki hukuki ilişkinin ne olduğu, davacı .... tarafından ....'a ya da ....'ye rücuya konu fatura bedellerinin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır. Davacı tarafından ödeme yapıldığının anlaşılması halinde ise, hasarla ilgili bilirkişi incelemesi yapılmalıdır. Sadece faturalardan yola çıkılarak hasar tespiti doğru bir yöntem değildir. Kaza mahallindeki köprünün yüksekliği, haksız fiil tarihindeki yükün yüksekliği tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlendikten sonra fiili durumla Karayolları mevzuatının karşılaştırılması bakımından trafik uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınmak suretiyle davalının yüklemeye ilişkin savunması da gözetilerek kusur durumu yeniden belirlenmeli ve davacının kusuruna isabet eden zarar miktarı da hasar konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınarak tespit edilip çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 21.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18129, Karar No: 2016/11464, Tarih: 07.11.2016

**17. Ceza Dairesi         2015/18129 E.  ,  2016/11464 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanığın aşamalardaki beyanına göre gece 22.30-23.00 sıralarında hurdaları kamyonetlere yükledikleri, ertesi sabah 09.00 sıralarında söz konusu traversleri kamyonetlerden tıra yükledikleri sırada yakalandıkları, tamamlanmış eylemin gece saatlerinde işlendiği anlaşıldığından tebliğnamedeki bozma isteyen düşünce benimsenmemiş, sanığın soruşturma aşamasındaki beyanında, yükleme işini gece 22.30-23.00 sıralarında gerçekleştirdiklerini, önce ... plakalı araca daha sonra da ... plakalı kamyonete hurdaları yüklediklerini, daha sonra hurdacı olarak tanıdığı diğer sanık ... isimli şahsı arayarak hurda malzemeleri satabileceğini söylediğini belirttiği, ertesi sabah 09.00 sıralarında kamyonetlerden tıra yükleme yapılırken polis tarafından yakalandıkları anlaşıldığından, eylemin tamamlanmış olmasına rağmen teşebbüs hükümlerinin uygulanması, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA, 07.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16634, Karar No: 2017/4432, Tarih: 16.05.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/16634 E.  ,  2017/4432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu ..... köyü 1257 sayılı parselin tapu kaydında belirtilen 1999/170 E. - 2002/167 K. sayılı tescil dosyasının,

2) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin dosya içine alındıktan sonra; Dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle gösterilmesi,

3) Keşif sırasında uygulandığı belirtilen 1958 tarihli memleket haritasının yapımında kullanılan dayanağı eski tarihli hava fotoğrafı bulunduğu yerden getirtildikten sonra dava dosyası raporları hükme dayanak yapılan fen ve orman bilirkişilere verilerek; hava fotoğraflarının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafı üzerinde gösterilmesi ayrıca hava fotoğrafı stereoskop aletiyle üç boyutlu incelenerek, davaya konu taşınmazın üzerinde neler gözüktüğünü (bitki örtüsü, ağaçların cinsi , sayısı, yaşı , kapalılık oranı vb) belirtir şekilde müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 16/05/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/219, Karar No: 2013/10820, Tarih: 10.07.2013

**8. Hukuk Dairesi         2013/219 E.  ,  2013/10820 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Katkı ve katılma alacağı

... ile ... aralarındaki katkı ve katılma alaçağı davasında mahkemenin görevsizliğine dair ... 2. Aile Mahkemesi'nden verilen 25.09.2012 tarih ve 312/748 sayılı hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş ise de duruşma istemi değerden red olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davalı-davacı ... vekili, 16.04.2012 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesiyle, davacı-davalı ... (... vatandaşı) tarafından açılan davanın yerinde olmadığını, 5718 sayılı ...’un 15/1.maddesi uyarınca evlilik malları hakkında eşlerin evlenme anındaki mutad mesken veya milli hukuklarından birinin açık olarak seçilebileceğini, böyle bir seçim yapılmamış ise, evlilik malları hakkında eşlerin evlenme anındaki müşterek milli hukuk, bulunmaması halinde evlenme anındaki müşterek mutad mesken hukuku ve bunun da bulunmaması halinde Türk Hukuku'nun uygulanması gerektiğini, davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 20.000 TL katılma alacağının tahsilini istediğini, açılan davanın yerinde olmadığını, dava konusu malların vekil edeninin kişisel malı olduğunu, İngiltere’de ... hukukuna göre boşandıklarını belirterek davacı ...’nın davasının reddine, karşı dava olarak harç bakımından dava değeri; belirsiz alacak niteliğindeki bu alacak bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla ev ve eşyalar bakımından katkı payı alacağı için 1.000 TL ve katılma alacağı yönünden ise, 10.000 TL olmak üzere toplam 11.000 TL katkı ve katılma alacağının yasal faiziyle birlikte davalı-karşı davacı ...’dan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı-davalı ... vekili, 3.5.2012 tarihli yargılama oturumu tutanağındaki beyanı ile karşı dava dilekçesine verdiği 8.6.2012 tarihli cevap dilekçesinde; Türk Mahkemeleri'nin yetkili olmadığını, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle karşı davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, “davacı-davalı ...’nın davasının kabulüne, toplam 342.937,51 TL katılma alacağının karar tarihinden (tasfiye tarihi olan) 3.5.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, konulan tedbirlerin hüküm kesinleşinceye kadar devamına, süresinden sonra açılan karşı davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine…” karar verilmiştir. -//-

Mahkemece, “davacı-davalı ...’nın davasının kabulüne, toplam 342.937,51 TL katılma alacağının karar tarihinden (tasfiye tarihi olan) 3.5.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, konulan tedbirlerin hüküm kesinleşinceye kadar devamına, süresinden sonra açılan karşı davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine…” karar verilmiştir. -//-

Mahkemece, yukarıda açıklandığı biçimde esas davayla birlikte tefrik kararı verildikten sonra karşı davanın ... 2.Aile Mahkemesinin 212/312 Esasına kaydının yapıldığı, yapılan tensiple duruşma gününün 26.6.2012 tarihine bırakıldığı, davacı-davalı vekiline, davalı-davacı tarafın vermiş olduğu cevap dilekçesini inceleyip beyanda bulunması için kendisine süre verildiği ve yargılamanın 25.9.2012 tarihinde ise, “…tefrik edilen davanın Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun’un 15/2.maddesi gereğince mahkemenin yetkisizliğine, “İngiltere adli makamlarının yetkili olduğunun tespitine” karar verilmesi üzerine hüküm davalı-davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yerel Mahkemece, hüküm fıkrasının 1 v 2 nolu bentlerinde gösterilen gerekçeyle Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş ise de, Mahkemenin bu görüşüne katılma olanağı bulunmamaktadır. 5718 sayılı Kanunun (...) 2/1.maddesi gereğince hakim, Türk Kanunlar İhtilafı Kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku resen uygular. Hakim, yetkili yabancı hukukun muhtevasının tespitinde tarafların yardımını isteyebilir denilmektedir.

Aynı Kanunun evlilik malları başlığını taşıyan 15/1.fıkrasına göre, evlilik malları hakkında eşler evlenme anındaki mutad mesken veya milli hukuklarından birini açık olarak seçebilirler; böyle bir seçimin yapılmamış olması halinde, evlilik malları hakkında eşlerin evlenme anındaki müşterek milli hukuku bulunmaması halinde, evlenme anındaki müşterek mutad mesken, bununda bulunmaması halinde Türk hukuku uygulanır. Aynı maddenin 2 nolu bendinde ise malların tasfiyesinde, taşınmazlar için bulundukları ülke hukuku uygulanır hükmüne yer verilmiştir.

Görüldüğü gibi 5718 sayılı Kanunun 2/1.bendi uyarınca yetkili olan yabancı hukukun Türk hakimi tarafından resen uygulanacağı, aynı Kanunun 15.maddesinde ise, yetkili ve uygulanabilir hukukun hangi hukuk olduğunun belirlenmesine işaret edilmiştir. O halde Mahkemenin dayandığı 5718 sayılı Kanunun 15/2.fıkrasının Mahkemelerin yetkisinin tayini ile bir ilgisinin bulunmadığı, sadece hangi hukukun uygulanabileceği konusuyla ilgili olduğu anlaşılmaktadır.

Değişken itilaflarda ise, yetkili hukukun vatandaşlık, yerleşim yeri veya mutad mesken esaslarına göre tayin edildiği hallerde, aksine hüküm olmadıkça dava tarihindeki vatandaşlık, yerleşim yeri veya mutad mesken esasına göre belirlenir (....m.3).

Değişken itilaflarda ise, yetkili hukukun vatandaşlık, yerleşim yeri veya mutad mesken esaslarına göre tayin edildiği hallerde, aksine hüküm olmadıkça dava tarihindeki vatandaşlık, yerleşim yeri veya mutad mesken esasına göre belirlenir (....m.3).

Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkisi 5718 sayılı Kanunun (...) 40 ve devamı maddelerinde belirlenmiştir. Anılan Kanunun 40.maddesine göre, “Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkisi iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder.” Sözü edilen Kanunun 41.maddesinde de, Türklerin kişi hallerine ilişkin davaları bakımından yetkiyi düzenlemiştir. Anılan maddenin 1. fıkrasında; Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı taktirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması halinde ilgilinin sakin olduğu yer, Türkiye’de sakin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı taktirde ..., ... veya ... Mahkemelerinden birinde görülür denilmektedir. Vatandaşlık esasına göre yetkili hukuk ise, aynı Kanunun 4.maddesinde yer verilmiştir.

Açıklanan bu hukuki olgular karşısında Yerel Mahkemece yetkili hukukun belirlenmesine ilişkin ...’nun 15/2. maddesi gerekçe gösterilmek suretiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir. Halbuki Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisi az önce de açıklandığı gibi ...’nun 40 ve devamı maddelerine göre belirlenir. Mahkemece, Mahkemenin yetkisine ilişkin yetki kurallarına hiç değinmemiş, yorumlamamış ve bu konudaki görüşünü ortaya koyamadığı saptanmıştır. Sadece yetkili hukukun belirlenmesine ilişkin hükümlerle mahkemenin yetkisizliğine karar verilemez.

Bundan ayrı, yabancılık unsuru taşıyan yetkisizlik itirazı üzerine yapılacak değerlendirme sonucu verilecek kararda sadece “mahkemenin yetkisizliği nedeniyle” dava dilekçesinin reddine karar verilmesiyle yetinilmesi gerekirken “İngiltere adli makamlarının yetkili olduğunun tespitine” karar verilmesi Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun amir hükümlerine uygun düşmediği gibi, Türkiye’nin de taraf olduğu ikili ve çok taraflı sözleşme hükümlerine de aykırı düşmektedir. Yerel mahkemelerin yabancı bir mahkemenin (adli makamlarının) herhangi bir konuda yetkili olduğuna karar veremez. Çünkü bu konuda yetki ve görevleri bulunmamaktadır.

Şu halde, bu tür olaylarda öncelikle yetkili mahkeme belirlenir. Ondan sonra yetkili hukukun hangi hukuk olduğu az yukarıda açıklandığı biçimde ilgili kanun maddelerinden yararlanılarak çözüme kavuşturulur. Delil toplama açısından ise taraflardan yardım istenebileceği gibi, “ Yabancı Hukuk Hakkında Bilgi Edinilmesine Dair Avrupa Sözleşmesi” hükümlerinden de yararlanılabilir. Davacı-davalı ...'nın Türkiye'de açtığı alacak davası Türk Hukuku'na göre çözümlenmiş ve kabulle sonuçlanan Daire'den geçerek onandığı belirlenmiştir.