muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/606, Karar No: 2006/3495, Tarih: 17.03.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/606 E.  ,  2006/3495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı Yerel Mahkemece verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 21.11.2005 gün ve 2005/10038-13860 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmiş, süresi içinde davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içindeki tüm belgeler incelenip, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü 137 ada 10 parsel sayılı 8125,76 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı ile fındık bahçesi niteliğiyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edilmiştir. ..., taşınmazın orman olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne ve dava konusu parselin orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm ... tarafından temyiz edilmekle Dairece onanmıştır. Bu kez, davalı ... vekili kararın düzeltilmesini istemektedir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tespit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; dava konusu taşınmazın da dahil olduğu 137 ada 10, 11, 12, 13, 136 ada 36, 42, 43, 44, 45 ve 46 parsel sayılı taşınmazların, 26.12.1942 tarih 53 nolu, 26.12.1942 tarih 4 nolu, 26.12.1942 tarih 23 nolu, 26.12.1942 tarih 3 nolu, 26.12.1942 tarih 2 nolu, 26.12.1942 tarih 32 nolu olmak üzere toplam 6 adet tapu kaydına dayalı olarak gerçek kişi adına tespit edildiği, anılan tapu kayıtlarının Hazine tarafından bedeli karşılığında tevzi edilmek suretiyle oluştuğu gözlenmiştir.

Uzman orman bilirkişi tarafından resmi belgelere dayalı olarak yapılan inceleme ve araştırmada, davaya konu taşınmazın memleket haritasında yeşil renkli yapraklı ağaç sembolleri bulunan alanda göründüğünden orman sayılan yerlerden olduğu yolunda bildirilmiş, mahkemece bu görüşe dayanılarak hüküm kurulmuştur. Ancak, ... fotoğrafında bu ağaçların cinsinin ve yaşının tespit edilmediği, taşınmazın dayanak tapu kaytılarının yöntemince uygulanmadığı ve 6831 Sayılı Yasanın 1/f ve 1/g madde hükmü kapsamında olup olmadığı araştırılmadığı için karara dayanak alınan bilirkişi raporu, bu hali ile çekişmeli taşınmazların orman olup olmadığını ve hukuki durumunu belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmadığı gibi, orman bilirkişi rapornuda, çekişmeli taşınmazın, memleket haritası ile kadastro paftası çakıştırılmak suretiyle çevresindeki taşınmazlarla birlikteki konumu gösterilmediği için, Yargıtay denetimine olanak vermemektedir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece devlet ormanları belirlenmiştir. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuştur.

İadenin koşulları yasada gösterilmiştir.

Mahkemece, öncelikle çekişmeli taşınmazın kadastro tespit dayanağı tapu kayıtlarından revizyon gören diğer parseller hakkında aynı iddia ile açılmış dava var ise, aradaki irtibat nedeniyle anılan davalar birleştirilerek, dava konusu taşınmazın kadastro tespit dayanağı olan tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren tüm gittileri ve varsa tevzi paftaları, çekişmeli taşınmaza komşu olan parsellere ilişkin kadastro tespit tutanaklarının dayanağı tapu kayıt örnekleri ile veya vergi kayıtları örnekleri dosyaya getirtilmeli; en eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir uzman orman yüksek mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; ... fotoğraflarında memleket haritasında görünen ağaçların cinsinin ve yaşının ne olduğu belirlenmeli, 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; 6831 Sayılı Yasanın 1/f ve 1/g madde hükmü kapsamında olup olmadığı belirlenmeli, kesinleşmiş tahdit söz konusu olmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler uzman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; memleket haritası ve kadastro paftası ölçekleri eşitlenip birbiri üzerine aplike edilerek çekişmeli ve komşu taşınmazların memleket haritasına göre konumu saptanıp; bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın kadastro tespit dayanağı olan tapu kayıtları ile tevzi paftası yerel bilirkişiler ve ... ehli aracılığı ile ... parsellerin dayanakları ile denetlenerek 3402 Sayılı Yasanın 20/c, 21 ve 32/3

... ehli aracılığı ile ... parsellerin dayanakları ile denetlenerek 3402 Sayılı Yasanın 20/c, 21 ve 32/3. maddesi gereğince sabit sınırdan başlamak suretiyle yöntemince çevresine uygulatılmalı, Dairede aynı gün incelemesi yapılan komşu 137 ada 9 parsel hakkındaki yerel mahkemenin 2004/17-2005/6 EK sayılı davasında verilen kararın aynı nedenle bozulduğundan, tapu uygulaması sırasında gözetilmeli, dayanak tapu ve vergi kayıtlardan revizyon görüp de hakkında dava açılmadan kesinleşen parseller var ise yüzölçümleri de dahil edilerek dayanak tapu kayıtlarının krokisi var ise kroki çapına itibar edilmeli, yok ise, yüzölçümü kadar kapsamı belirlenmeli, ulaşılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin KABULÜNE, Dairenin 21.11.2005 gün ve 2005/10038-13860 EK sayılı onama kararının KALDIRILMASINA, yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 17.03.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2353, Karar No: 2011/817, Tarih: 17.02.2011

**1. Ceza Dairesi         2010/2353 E.  ,  2011/817 K.**

**"İçtihat Metni"**

TEBLİĞNAME : 1-B/2010/25787

...'i kasten öldürmekten sanık ...'in yapılan yargılanması sonunda: hükümlülüğüne, diğer sanıklar ..., ..., ..., ... ile ...'in beraatlerine ilişkin (...) Onbirinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 18/03/2009 gün ve 266/32 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi C.Savcısı, sanık ... müdafii ile müdahil vekili taraflarından da istenilmiş, sanık müdafii duruşma da talep etmiş ve hüküm kısmen resen de temyize tabi bulunmuş olduğundan dava dosyası C.Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: sanık hakkında duruşmalı, C.Savcısı ile müdahilin temyizleri üzerine incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'in kasten öldürme suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, cezayı azaltıcı bir sebebin bulunmadığı takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafiinin temyiz dilekçesinde ve duruşmalı incelemede eksik incelemeye, suç vasfına, haksız tahrikin varlığına, takdiri indirim yapılması gerektiğine, katılanlar vekilinin eksik incelemeye, beraat kararlarının yerinde olmadığına, suç vasfına, Cumhuriyet Savcısının sanık ...'ın eylemi yönünden suç vasfının canavarca hisle ve eziyet çektirerek öldürme olduğuna yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraat ve mahkumiyet hükümlerinin tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 17/02/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.

17/02/2011 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...

.../...

TEBLİĞNAME : 1-B/2010/25787

...'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii avukat ... ...'ın yokluğunda 24/02/2011 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.

...
Yargıtay — Esas No: 2012/13942, Karar No: 2013/8950, Tarih: 14.05.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/13942 E.  ,  2013/8950 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten Yaralama, Mala Zarar Verme, Silahla Kasten Yaralamaya Teşebbüs

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Somut olayda; katılan-sanıkların dayı ve yeğen olduğu, olay günü sanık ...'ın annesi tanık ... ile birlikte sanıklardan ...in evine gittikleri, tarafların konuşmasının kavgaya dönüştüğü, sanık ...'ın diğer katılan-sanık ...'in boynundan sıkmak sureti ile, katılan ...'ün göğsüne doğru vurması sonucu, yine katılan ...'i itip cama çarparak elini yaraladığı, ayrıca evin camını kırdığı, sonrasında katılan-sanık ... evden dışarı çıktığı esnada katılan-sanık ...'in balta ile üzerine yürüdüğünü, tanık ve diğer katılanların araya girmesi nedeniyle eylemini tamalayamadığı olayda kasten yaralama ve mala zarar verme suçlarının oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

1-Sanık ... hakkında kasten yaralama ve mala zarar verme suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerinin temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA,

2-Sanık ... hakkında kasten yaralama suçundan verilen mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesinde;

Sanık ...'in evine aralarındaki miras meselesini konuşmak üzere gelen şikayetçi-sanık ...'in sanık ..., karısı ... ve oğlu ...'i yaralayarak camları kırması, sonrasında sanık ...'in baltayla Hüseyin'i yaralama teşebbüsünde bulunması karşısında, sanığın cezasından maruz kaldığı haksız tahrik nedeniyle 5237 sayılı TCK'nin 29.maddesinde düzenlenen sanığın haksız tahrike ilişkin yasal indirimden yararlandırılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 Sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 Sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA 14.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/8770, Karar No: 2009/546, Tarih: 10.02.2009

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2008/8770 E.  ,  2009/546 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkin dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ... vekili Avukat ... ... ... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Gelen tarafın yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı vekili, davalı kooperatifin 18.06.2006 tarihli genel kurulunun 4. ve 5. maddelerinde sabit ödemeli üyeler hakkında bir ayrım yapılmaksızın her üyeden bir kez 5.000,00-YTL ve her ay 1.000,00-YTL aidat alınmasına ilişkin karar alındığını, bu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, bu kararın iptalini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, genel kurul kararlarının doğru olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, genel kurul kararında bir kez 5.000,00-YTL alınmasına ilişkin kararın oybirliği ile alındığı, bu nedenle iptalinin istenemeyeceği, ancak diğer karara ilişkin istemde oyçokluğu ile karar alındığı, ayrıca bu kararın davacının statüsüne aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, aylık 1.000,00-YTL aidat ödenmesine ilişkin kararın iptaline, bir kez 5.000,00-YTL ödenmesine ilişkin kararın iptali isteminin ise reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacının peşin ödemeli konut anahtar teslimi statülü ortak olduğu halde, daha önceki genel kurul kararı ve kooperatif yönetiminin yazılı taahhüdüne rağmen dava konusu edilen 18.06.2006 tarihli genel kurulun 4. ve 5. gündem maddelerinde davacı ve onunla aynı statüdeki ortaklardan da aidat alınması konusunda alınan kararın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, 1163 Sayılı Kooperatif Kanunu’nun 53/1. maddesi gereğince, birinci istem hakkında aleyhte oy kullanılmadığı gerekçesiyle istem reddedilmiştir. Davacı, genel kurulda alınan kararın, ortağın kazanılmış hakkının ortadan kaldırıcı nitelikte olması nedeniyle yoklukla batıl olduğunu ileri sürmüştür. Dosya kapsamına göre, 23.03.2003 tarihli gene kurul kararı ile davacıya tahsis edilen dairenin peşin bedel karşılığı anahtar teslimi olarak verilmesi kararlaştırılmıştır. Ancak, dava konusu edilen 18.06.2006 tarihli 4 ve 5 numaralı gündem maddeleri ile sabit fiyatla daire alan ortaklardan da aidat alınması kararlaştırılmıştır. Bu kararın ardından da davalı kooperatifçe davacıdan aidat ve birikmiş faiz borcu istenilmiş, aksi halde ihraç edileceği uyarısı yapılmıştır. Davacı tarafından iptali istenen kooperatif genel kurul kararında davacının adı açıkça geçmediği için, davacıdan bu karar aleyhine oy kullanması şartının aranması söz konusu olamayacağı gibi, bu karar davacının kişisel hakları ile ilgili olup bu tür kararların iptali için kooperatif üyesi olan davacının karşı oyunu belirtip tutanağa yazdırması şartı da aranmayacaktır. O halde mahkemece bu şartın yokluğu nedeniyle

davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bu nedenle mahkemenin davanın esasına girilip genel kurul kararının kanun, ana sözleşme ve afaki iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı konusunda tarafların delilleri de değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerekmekte olup kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir. Bu durumda mahkemece, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmadığından, temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 10.02.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5345, Karar No: 2016/6335, Tarih: 21.04.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/5345 E.  ,  2016/6335 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, yurtdışında Türk vatandaşlığı döneminde geçen sürelerin 3201 sayılı Yasa uyarınca ve borçlanma talep tarihindeki prim tutarları üzerinden borçlanılması tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan feragattir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312. maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 91 ila 94. maddelerinde) düzenlenmiştir.

Hükmün kesinleşmesinden önceki herhangi bir aşamada davadan feragat edilebilir. Temyiz edilen ve fakat henüz temyiz Dairesince görüşülmeyen bir karar, usul hukuku çerçevesinde kesinleşmiş olmadığından, bu aşamada davadan feragat mümkündür.

Hâkim, gördüğü davada tahkikatı bitirip hüküm kurduktan sonra davadan elini çekmiş olur ve kural olarak dava sonunda verilen karar temyiz edilip bozulmadan ve bu suretle yargılamaya yeniden başlanmadan davanın esası ile ilgili hiç bir karar veremez.

Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olduğundan, hakim karar verdikten sonra dahi belgelendirilen feragat üzerine davanın bu nedenle reddine karar verebilir ise de, Yargıtay uygulamalarında (örneğin Hukuk Genel Kurulunun 21.10.1981 gün ....../.....-....., ....../..... ve 2.6.1982 günlü ......./.....-..... sayılı kararları ile 11.4.1940 gün ve ....../.....-...../.... sayılı tevhidi içtihat kararının gerekçesinden esinlenen uygulama) hüküm temyiz edildikten sonra vaki feragat üzerine mahkemece kendiliğinden bir karar verilmeyerek Yargıtay'ın bu konuda (feragat konusunda) mahkemece bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına dair verilecek kararından sonra ancak dosyayı ele alabilir ve feragate dayanarak davayı reddedebilir.

Bu itibarla; somut olayda davada feragat edildiği açıkça ve koşulsuz olarak bildirdiğinden, hükümden sonra ortaya çıkan ve temyiz incelenmesine usulen engel oluşturan bu hukuki olgu çerçevesinde, yeniden inceleme yapılmak üzere mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün sair hususlar incelenmeksizin yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17934, Karar No: 2015/30850, Tarih: 12.11.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/17934 E.  ,  2015/30850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının, davalı ... Bakanlığına ait işyerinde alt işverenlerin işçisi olarak 31.12.2002-02.01.2013 tarihleri arasında asgari ücretle temizlik ve sterilizasyon işlerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin emeklilik sebebiyle sona erdiğini, tazmınat ve alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının faizleriyle birlikte davalılardan tahsilini istemiştir.

Davalı Bakanlık vekili, husumet itirazında bulunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dosya içeriği ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı kanuni süresi içinde davalılar temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı ve günlük mesai saatlerinden ara dinlenmesi düşülmesinin doğru uygulanıp uygulanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı sebebe dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile ispatlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Somut olayda, dosyaya sunulan bir kısım yıllık izin defteri belgeleri ile yıllık izin formlarında davacının imzası bulunmaktadır. Belgelerden, davacının yıllık izin kullandığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu belgeler dikkate alınmadan yıllık izin ücreti alacağı belirlenmiş ise de, davacıdan ilgili belgelerdeki imzası ile ilgili beyanı alınarak, gerektiğinde imza incelemesi yapılarak, imzanın davacıya ait olduğunun tesbiti halinde, bu süreler hakedilen yıllık izin süresinden mahsub edilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

Öte yandan, ara dinlenme 4857 sayılı Kanun'un 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı Kanun'un 63. maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Mahkemece, davacının, haftada üç gün 07.30–19.00 saatleri arasında çalıştığı günler için bir saat ara dinlenmesi düşülmüştür. Yukarıda anılan ilkeler gereği, bu süreler için birbuçuk saat ara dinlenmesi düşülerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 12.11.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.