muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/9141, Karar No: 2019/1474, Tarih: 29.01.2019

**3. Ceza Dairesi         2018/9141 E.  ,  2019/1474 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen temyiz itirazların reddine, ancak;

1) Mağdur ... ile tanık ...'in, sanığın psikolojik rahatsızlığı olduğunu beyan etmesi karşısında; sanığın psikolojik tedavi görüp görmediği araştırılıp, tedavi görmüş ise tedavi evrakları celp edilip, gerekirse, sanığın suç tarihinde 5237 sayılı TCK'nin 32. maddesi uyarınca, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılamadığı, bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalıp azalmadığı ve azalmış ise bunun önemli derecede olup olmadığı hususlarında, Adli Tıp Kurumu veya tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinden ya da Tıp Fakültelerinin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlıklarından rapor alınması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2) Sanığın adli sicil kaydında yer alan ve tekerrüre esas olduğu kabul edilen Malatya 4. Sulh Ceza Mahkemesinin 18.03.2014 tarih, 2013/300 Esas ve 2014/252 Karar sayılı ilamı ile hükmolunan 3.000 TL adli para cezasının karar tarihi itibariyle kesin nitelikte olması nedeniyle tekerrüre esas alınamayacağının gözetilmemesi,

3) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümlerin iptal edilmesi nedeniyle hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.01.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/631, Karar No: 2021/11035, Tarih: 22.06.2021

**1. Ceza Dairesi         2019/631 E.  ,  2021/11035 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

MAKTÜLLER : ..., ...,... , ... ,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...

SUÇLAR : Göçmen Kaçakçılığı, Bilinçli Taksirle Öldürme

HÜKÜMLER : Bakırköy 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/09/2017 tarih ve 2013/364 Esas, 2017/207 Karar sayılı kararı ile,

1-Sanık ... hakkında;

Göçmen kaçakçılığı suçundan TCK' nın 79/1-a son, 43, 62 maddeleri gereğince 6 yıl 3 ay hapis cezası, 12500,00 TL adli para cezası,

2-Sanık ... hakkında;

Göçmen kaçakçılığı suçundan TCK' nın 79/1-a son, 43, 62 maddeleri gereğince 6 yıl 3 ay hapis cezası, 12500,00 TL adli para cezası,

3-Sanık ... hakkında,

a-Göçmen kaçakçılığı suçundan TCK' nın 79/1-a son, 43, 62 maddeleri gereğince 6 yıl 3 ay hapis cezası, 12500,00 TL adli para cezası,

b- Bilinçli Taksirle İnsan Öldürme suçundan TCK' nın 85/2, 22/3, 62 maddeleri gereğince 10 yıl hapis cezası,

4-Sanık ... hakkında;

a-Göçmen kaçakçılığı suçundan TCK' nın 79/1-a son, 43, 62 maddeleri gereğince 6 yıl 3 ay hapis cezası, 12500,00 TL adli para cezası,

b- Bilinçli Taksirle İnsan Öldürme suçundan TCK' nın 85/2, 22/3, 62 maddeleri gereğince 10 yıl hapis cezası,

5-Sanık ... hakkında ;

a-Göçmen kaçakçılığı suçundan TCK' nın 79/1-a son, 43, 62 maddeleri gereğince 6 yıl 3 ay hapis cezası, 12500,00 TL adli para cezası,

b- Bilinçli Taksirle İnsan Öldürme suçundan TCK' nın 85/2, 22/3, 62 maddeleri gereğince 10 yıl hapis cezası,

6-Sanık ... hakkında,

a-Maktüllere yönelik (13 kez) olası kastla öldürme suçundan ayrı ayrı beraatına,

b- Göçmen kaçakçılığı suçundan beraatına,

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... müdafileri, Cumhuriyet Savcısı

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemenin kabul ve uygulamasına göre bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan tebliğnamedeki bozma görüşü benimsenmemiştir.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...' in göçmen kaçakçılığı suçları ile sanıklar ..., ... ve ...' in öldürme eylemlerinin sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde göçmen kaçakçılığı suçlarının niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin niteliği takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, sanık ... hakkında göçmen kaçakçılığı ve olası kastla öldürme (13 kez) suçundan elde edilen delillerin hükümlülüğe yeter nitelik ve derecede bulunmadığı, gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış, incelenen dosyaya göre bozma üzerine verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık ... müdafinin sübuta, ceza miktarına,sanık ... müdafinin sübuta ve ceza miktarına, sanık ... müdafinin sübuta, eksik incelemeye yönelen, sanık ... ve ... ' in bir sebebe dayanmayan, Cumhuriyet Savcısının sanık ...' ın suçlarının sübuta erdiğine yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle,

A) Sanık ... hakkında göçmen kaçakçılığı ve olası kastla öldürme (13 kez) suçundan kurulan hükümlerin tebliğnamedeki düşünce gibi ONANMASINA,

B) Sanıklar ..., ..., ..., ..., ... hakkında göçmen kaçakçılığı, sanıklar ..., ..., ... hakkında bilinçli taksirle öldürme suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde,

1- Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında göçmen kaçakçılığı suçlarından kurulan hükümler yönünden ,

Oluşa ve dosya kapsamına göre, sanıkların maktüller ve mağdurları yurt dışından ülkemize soktukları hususunda maddi bir delil bulunmadığı ancak ülkemize yasal olmayan yollardan giren maktül ve mağdurlar ile ... ilinden Yunanistan' a götürülmek üzere maddi bir menfaat karşılığında anlaştıkları, bu anlaşma doğrultusunda mağdurlar ve maktüllerin kapalı bir tır ile ... ilinden hiç mola vermeksizin İstanbul' a getirildikleri, İstanbul da Furkan çiftliğine getirildikleri sırada maktüllerin vefat etmiş olduklarının anlaşılması üzerine sanıklardan ...' in olayı kolluk kuvvetlerine haber vermesi ile sanıkların eylemlerinin teşebbüs aşamasında kaldığının anlaşılması karşısında, sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...' nun 5237 sayılı TCK'nın 79/1-a-son, 35 ve 43. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Sanıklar ..., ... ve ... hakkında bilinçli taksirle öldürme suçlarından kurulan hükümler yönünden,

Dosya kapsamına göre, mağdur göçmenler ile maktul göçmenleri aynı yolla ...'a getirip, ... gölünün karşısına geçirip buradan plakası tespit edilemeyen bir tıra doldurarak 17-18 saatlik durmaksızın süren yolculuk neticesi sanık ...' e ait Furkan çiftliğinin yakınlarındaki olay yerine getirdikleri, tırı durdurup arka kapılarının açıldığında bitkin haldeki göçmenlerin tırdan indikleri, ancak tırın dorsesinin gerisinde kalan maktul göçmenlerin Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Morg ihtisas Dairesinin otopsi raporlarına göre kapalı ortamda havasız kalmaya bağlı asfiksi sonucu hayatlarını kaybettikleri, tırdan inen mağdur göçmenlerin sanık ...' in çiftliğine doğru koştukları, bu sırada sanıklar ... ve ...'in çiftlikte bulundukları ve tırla getirilen göçmenlerin bir kısmının ölmüş olması nedeniyle sanık ...' nun olay yerinden kaçtığı, sanık ...'in ise polisi arayarak ölenlerin olduğunu bildirdiği, kaçak göçmenleri getiren tırla birlikte sanıklar ..., ... ve ... ' nin olay yerinden kaçtıkları anlaşılan olayda, Sanıklar ..., ... ve ...' nin, göçmen maktüllerin ölebileceklerini öngörebilir durumda bulunmaları nedeniyle, olayda olası kastla hareket ettiklerinin kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden; maktüllere yönelik eylemlerinden dolayı ayrı ayrı (13 kez) TCK' nın 81, 21/2. maddesi hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin, kısmen tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, CMUK 326/son maddesi gereğince ceza miktarı yönünden sanıkların kazanılmış haklarının korunmasına, 22/06/2021 gününde oybirliği ile karar verildi.

22/06/2021 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet savcısı ...'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanık ... müdafii Avukat ... yokluğunda 24/06/2021 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2012/5255, Karar No: 2012/5184, Tarih: 19.03.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/5255 E.  ,  2012/5184 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, davacının 21.06.2003 tarihinde geçirdiği beyin kanaması sonucu vücudunda oluşan arazlar nedeniyle maluliyet derecesinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozmaya uyarak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulü ile çalışma gücünü 2/3 oranında kaybettiğinin ve maluliyet başlangıcının 22.06.2007 tarihi olduğunun tespitine karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 19.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11208, Karar No: 2024/2894, Tarih: 11.03.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/11208 E.  ,  2024/2894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2022/228 E., 2022/882 K.

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.05.2019 Tarihli ve 2015/1192 Esas, 2019/566 Karar Sayılı Kararı

Yetki şartının bulunduğu sözleşmenin İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/20 Esas, 2018/337 Karar sayılı kararı ile geçersiz olduğu yönündeki Mahkeme kararının kesinleştiği dikkate alınarak ayrıca davalı vekilinin cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunduğu ve davalı tarafın adreslerinin .../Kocaeli olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.11.2022 Tarihli ve 2022/228 Esas, 2022/882 Karar Sayılı Kararı

Bahsi geçen İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/250 Esas, 2018/337 Karar sayılı dosyasının 27.04.2018 tarihli gerekçeli kararı incelendiğinde, davalının yetki itirazının sözleşmedeki özel yetki şartı gereği mahkemenin yetkili olduğundan reddine dair karar verildiği, dosyanın istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 21.03.2019 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, istinaf ilamını içeriğine bakıldığında anılan sözleşmenin geçersiz olduğu yönünde açıkça bir tespite yer verilmediği, İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetki itirazının reddine ilişkin kararının da esastan başvurunun reddi ile birlikte kesinleştiği tespit edilmiş olup ,yetki sözleşmesi açısından da davanın her iki tarafının tacir olduğu anlaşıldığından bu şartın geçerli olduğu, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece yetki sözleşmesiyle belirlenen mahkemelerde açılacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, haksız fesih nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:

" Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

3.6100 sayılı Kanun'un " Yetki Sözleşmesi " başlıklı 17 nci maddesi şöyledir.

"Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir

veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava

sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

4.6100 sayılı Kanun'un "Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları"" başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir.

3.6100 sayılı Kanun'un " Yetki Sözleşmesi " başlıklı 17 nci maddesi şöyledir.

"Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir

veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava

sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

4.6100 sayılı Kanun'un "Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları"" başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir.

" Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz."

5.6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir:

"(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz."

"(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir."

"(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

C. Değerlendirme

Somut olayda, taraflar tacir olduğundan Ortak Sağlık Güvenlik Birimi Hizmet Sözleşmesi'nin 11 inci maddesinde sözleşmesinin uygulanmasından doğacak tüm uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğuna dair şartın geçerli olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1277, Karar No: 2010/1376, Tarih: 11.03.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/1277 E.  ,  2010/1376 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, sipariş üzerine imal edilen ayıplı mobilyaların iadesi ve borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, yerel mahkemece davaya Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, 4077 Sayılı Yasa uygulanarak Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılıp, esası hakkında hüküm kurulması yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 11.03.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15567, Karar No: 2017/6157, Tarih: 28.09.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/15567 E.  ,  2017/6157 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne alınmıştır.

Hükmün davacı Kurum vekili ile davalılardan ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-13.10.2009 günü gerçekleşen iş kazasında yaşamını yitiren sigortalı için sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm gelirleri nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerine göre rücuen alınmasına ilişkin davanın mahkemece yapılan yargılamasında düzenlenen bilirkişi raporuyla, kazanın oluşunda davalı ...’ın % 100 oranında kusurlu olduğu saptanmıştır.

Davanın gelirler yönünden yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 21/1. madde işverenin, 21/4. madde üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 - 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara

birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.