muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/2854, Karar No: 2011/6448, Tarih: 30.05.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/2854 E.  ,  2011/6448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... İlçesi, ... Beldesi, ... Mahallesi 250 ada 48 parsel sayılı 538,07 m2 yüzölçümündeki taşınmaz belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalı adına tespit edilmiştir. Davacı ... Yönetimi, taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne 250 ada 48 parsel sayılı taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede orman kadastrosu 5304 sayılı Yasa ile değişik 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi hükümleri gereğince yapılmıştır.

Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir: şöyle ki; davalı yargılama sırasında 1296 yoklama 1931/66 - 1932/67 ve 1928/63 nolu kayıtlı tapu kayıtlarına dayanmıştır.Mahkemece davalının dayandığı tapu kayıtları tüm geldi ve gitti kayıtları ile getirtilerek keşif sırasında mahallinde usulüne uygun şekilde uygulanmamış, çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı tespit edilmemiştir.

Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658, 6831 sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 sayılı Yasa ile sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı yasada gösterilmiştir.

Mahkemece öncelikle dayanılan tapu kayıtları tüm geldi ve gitti kayıtları ile birlikte getirtilerek, kadastro sırasında revizyon görüp görmediği araştırılmalı, revizyon görmüş ise revizyon gördüğü kadastro parsellerine ait kadastro tespit tutanakları getirtilmeli ve bu tapu kayıtlarına dayanılarak çekişmeli taşınmaza komşu olan taşınmazlara ilişkin açılmış bulunan başkaca dava bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu dava dosyaları tespit edildikten sonra önceki bilirkişiler dışında seçilecek bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte dayanılan tapu kayıtları mahalli bilirkişi eliyle mahallinde uygulanmalı, sınır denetimi

yapılmalı, dayanılan tapu kayıtlarının mahalline uyup uymadığı tespit edilerek; tapu kayıtlarınızdan biri veya bir kaçı mahalline uyuyor ise bu tapu kaydının kapsadığı taşınmazları gösterir fenni bilirkişi tarafından düzenlenecek denetlemeye elverişli krokili rapor alınmalı, dayanılan ve mahalline uyduğu tespit edilen tapu kaydı varsa; tapu kayıt malikleri ile davalılar arasında akdi veya irsi irtibat bulunup bulunmadığı araştırıldıktan sonra, dosyada bulunan orman bilirkişi raporu ve rapora ekli memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki konumu dikkate alınarak tapu kaydının 4785 ve 5658 sayılı yasa kapsamında hukuki değerini yitirip yitirmediği araştırılmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 30/05/2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10411, Karar No: 2006/12003, Tarih: 13.12.2006

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2006/10411 E.  ,  2006/12003 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Şişli 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı Zirve Ltd.Şti. arasında yapılan bayilik sözleşmesinden doğabilecek alacak haklarının teminatı olarak davalının taşınmazı üzerinde ipotek hakkı tanıdığını, davalı hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibin haksız itiraz nedeniyle durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, İİK.nun 148 ve 150. maddeleri gereğince ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte yetkili icra dairelerinin gayrimenkulün bulunduğu yer icra dairesi olduğu, gayrimenkullerin Sakarya ilinde bulunması nedeniyle yetkili icra dairelerinin Sakarya İcra Daireleri olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, Şişli 2. İcra Müdürlüğü’nün 2001/4775 sayılı dosyasının içeriğine göre, davalı tarafından süresi içinde yapılan yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, yetkili mahkemenin Kaynarca Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı takibe karşı borca itirazla birlikte icra dairesinin yetkisine itiraz etmiştir. Bu durumda mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine karşı yapılan itiraz incelenerek icra dairesinin yetkisiz olduğu sonucuna varılırsa, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddi, icra dairesinin yetkili olması halinde mahkemenin yetkisine yapılan itirazın incelenmesi ve uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 13.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6242, Karar No: 2014/21506, Tarih: 11.12.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/6242 E.  ,  2014/21506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Ticareti usulüne aykırı terk etmek

HÜKÜM : Beraat

Şikayet tarihi itibariyle sanığın borçlu şirketin yetkili temsilcisi olmadığının anlaşılması karşısında, sonucu itibariyle verilen beraat kararı doğru olduğundan şikayetçi vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 11.12.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/409, Karar No: 2011/8128, Tarih: 04.07.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/409 E.  ,  2011/8128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 14/01/2009 gün ve 2006/318-2009/5 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Mahkemece verilen karar davalılar tarafından temyiz edilmiş ise de dosyanın yapılan ilk incelemesinde davalı ...’in temyiz harcını yatırmadığı görülmüştür.

Dosyanın temyiz incelemesinin yapılabilmesi için davalı ...'ten temyiz harcının tahsil edilerek, buna ilişkin harç makbuzunun dosyaya konulması gerekmektedir. Buna göre HUMK'nun 434/3 maddesinde öngörülen eksik harç ödenmesi ile ilgili işlem kıyasen uygulanmak suretiyle anılan eksiklik tamamlandıktan sonra yeniden Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahal mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın mahal mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/31595, Karar No: 2014/20268, Tarih: 09.09.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/31595 E.  ,  2014/20268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, Konut dokunulmazlığının ihlali, Mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Mala zarar verme suçundan doğrudan hükmolunan adli para cezalarının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarih ve 6217 sayılı Yasanın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2- Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Yakınana ait iş yerinden gerçekleştirilen hırsızlık eyleminin fail ya da failleri ile ilgili çevrede herhangi bir kanıta rastlanmayıp, yakınanın olayla ilgili yaptığı araştırma sırasında, sanık ...'den, eylemin sanık ... ile suça sürüklenen çocuklar ... ve... tarafından gerçekleştirildiğini öğrenmesi üzerine açılan kamu davasında, diğer sanıklar hakkında tek kanıtın, aralarında husumet bulunduğunu da belirten sanık ...'in suç atma niteliğinde kalan beyanı olduğu kabul edilip, beraatlerine karar verilirken, aşamalarda olaya karışmadığını belirten sanık ... hakkında mahkumiyetini gerektiren, her türlü kuşkudan uzak kesin ve inandırıcı kanıt bulunmadığı gözetilmeden, diğer sanıklarla ilgili açıklamaları kendi aleyhine kanıt olarak değerlendirilerek hükümlülük kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 09/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/11843, Karar No: 2011/40033, Tarih: 26.09.2011

**6. Ceza Dairesi         2007/11843 E.  ,  2011/40033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Yağma, Yağmaya teşebbüs, Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Tehdit suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Sanık hakkında hükmolunan cezanın türü ve miktarına göre, 1412 sayılı CMUK.nun 5219 sayılı Yasa ile değişik 305/1. maddesi gereğince hükmün temyizi olanaklı bulunmadığından, sanık savunmanının temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi uyarınca tebliğname gibi REDDİNE,

II- Yağma suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

5237 sayılı Yasanın 150/2.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği ile sanığın kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek somut olayda uygulanma olanağı bulunmadığından , aynı Yasanın 150/2. maddesiyle cezadan indirim yapılması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış,ayrıca ayrıntıları YCGK’nun 4.3.2008 gün ve 2008/6-47 ile 2008/43 sayılı kararında açıklandığı üzere sanık hakkında yasaya aykırı biçimde 5237 sayılı

./..

-2-

TCY’nın 150.maddesi uygulanmak suretiyle belirlenen eksik ceza esas alınarak sanık hakkında suç tarihi itibariyle 5395 sayılı Kanun’un 23. maddesindeki hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanması olanağı bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, sanık ... savunmanının temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA,

III- Yağmaya teşebbüs suçundan kurulan hükümlerin incelenmesinde,

Sanık hakkında suç tarihinde yürürlükte bulunan 5395 sayılı Çocuk Koruma Yasasının 23. maddesinin değerlendirilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 26.09.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2022/4744, Karar No: 2022/7140, Tarih: 21.04.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/4744 E.  ,  2022/7140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Şebinkarahisar Sulh Hukuk ve İstanbul Anadolu 1. Sulh Hukuk Mahkemeleri'nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemeleri'nin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesi'nin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Kısıtlı ..., Şebinkarahisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 22.07.2005 tarih ve 2005/127 Esas, 2005/180 Karar sayılı ilamı ile TMK’nın 405. maddesi gereğince kısıtlanmış ve annesi ...’ın velayeti altına bırakılmıştır.

Şebinkarahisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, 06.12.2021 tarihli ek karar ile re'sen kısıtlının yerleşim yeri adresinin “...” olduğu gerekçesiyle kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

İstanbul Anadolu 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, kısıtlının yerleşim yerini değiştirmesine ilişkin usulünce verilmiş bir izin kararı olmadığından bahisle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanunu'nun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanun'un 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” TMK m.412'de ise "Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur." hükmü yer almaktadır.

Kısıtlının, Şebinkarahisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 22.07.2005 tarih ve 2005/127 Esas, 2005/180 karar sayılı ilâmı ile vesayet altına alındığı, vesayetin Şebinkarahisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nce takip edildiği, kısıtlı ya da velisinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadan Şebinkarahisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nce kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve dosyanın İstanbul Anadolu Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmakla vesayet dosyasının takibi ile Şebinkarahisar Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Şebinkarahisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 21/04/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/24679, Karar No: 2017/9402, Tarih: 28.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/24679 E.  ,  2017/9402 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tarafların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davacı Kurum, 26.09.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu % 14.1 oranında sürekli iş göremez durumuna giren işçiye bağlanan gelir, ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve yapılan tedavi masrafı nedeniyle oluşan kurum zararının rücûan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21/1 ve 21/4 maddesidir.

Davalı işverene ait, yer altı kömür ocağı işyerinde, kazı işlemi yapıldığı sırada tavandan gelen kömürün kazazede işçinin sağ eline çarparak yaralanmasına sebep olmuştur. Kazanın sebebi arınların yeterli olarak kapatılmaması, aralarındaki kapakların yetersiz olmasıdır.

Mahkemece, alınan heyet raporlarından 17.11.2014 tarihli heyet raporunda, işverene %50, işçiye %30 kusur verilerek kazanın oluşumunda %20 kaçınılmazlık unsurunun bulunduğu kanati bildirilmiştir. 23.01.2015 tarihli heyet raporunda ise işverene %50, işçiye %15, dava dışı ustabaşı ...’e %10 kusur verilmiş ve kazanın oluşumunda % 25 kaçınılmazlık unsurunun etkili olduğu kanaati bildirilmiştir. Mahkemece bilirkişi raporlarında kusur oranlarındaki çelişki giderilmeden 23.01.2015 tarihli rapor hükme esas alınmış ve teselsül hükümleri gereği davalı işvereni %60 kusur oranından sorunluluğuna karar verilmiştir.

Somut olayda, kaçınılmazlık olgusunun raporlarda yanılgılı olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, kaçınılmazlık olgusunun raporlarda yanılgılı olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinde; "İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır." cümlesi gereğince, iş kazalarında ilgililerin kusur durumları belirlenirken kaçınılmazlığın da göz önünde bulundurulması ve belirlenen kaçınılmazlık payından işverenin sorumlu tutulmaması gerekmektedir. Kaçınılmazlık olgusundan ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde, doğabilecek olası zararlı sonuçların önlenmesi yönünde, duruma ve koşullara göre ilgililerden beklenebilecek tüm özenli ve dikkatli çabaya karşın sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan iş kazasının meydana gelmesi durumunda söz edilebilir. Günümüz teknolojisinde bir takım olayların sonuçlarının kısmen kaçınılmazlık/kötü rastlantılarla açıklanması, alınabilecek önlemler düşünüldüğünde olanaksızdır. Kaçınılmazlık/kötü rastlantı olarak adlandırılan olguların birçoğunun temelinde insan yanılgı ve savsamaları, özen eksikliği bulunduğu bir gerçektir. Unutulmamalıdır ki, her birey, zararlı sonuçların önlenmesi için durum ve koşulların kendisine yüklediği özen ve dikkat yükümünü göstermek zorundadır. Öngörülebilir sonuçlar karşısında kaçınılmazlık/kötü rastlantı yönünde değerlendirme yapılamaz.

Ayrıca, “kaçınılmazlık, sosyal sigortalar uygulamasında, hukuksal ve teknik anlamda, olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan bilimsel ve teknik tüm önlemlere rağmen zararın meydana geldiği ve önlenemediği durumları anlatan bir kavram …” (Prof. Dr. A.Can Tuncay, Kurumun işverene Rücuu - Olayda Kaçınılmazlık Durumu, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 185) olup, bu olgunun kabulünün koşulu, “ … vuku bulan olaya karşı koyulmazlık hali ve her türlü tedbirin alınmasına rağmen gerçekleşmesi önlenemeyen ve objektif bir kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmasıdır. Umulmadık bir hal kaçınılmazlık olarak nitelenemeyecektir. Ummamak, ummayı düşünmemek ve zarar verici olay ile karşılaşmak, kaçınılmazlık olarak değerlendirilemez.” (Prof. Dr. ..., Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu İşverene Rücuya Nasıl Bakıyor?, Sicil İş Hukuku Dergisi, Sayı 4, s. 139).

Anayasanın “Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında, herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtildikten sonra “yaşama hakkı” güvence altına alınmış, bu yasal güvencenin yaşama geçirilmesinde, iş ve sosyal güvenlik mevzuatında da işçilerin korunması, işin düzenlenmesi, iş güvenliği, sosyal düzen ve adaletin sağlanması düşüncesi ile koruyucu bir takım hükümler getirilmiştir. Kamu düzeni düşüncesi ile oluşturulan işçi sağlığı ve iş güvenliği mevzuat hükümleri; işyerleri ve eklerinde bulunması gereken sağlık koşullarını, kullanılacak alet, makineler ve hammaddeler yüzünden çıkabilecek hastalıklara engel olarak alınacak önlemleri, aynı şekilde işyerinde iş kazalarını önlemek üzere bulundurulması gerekli araçların ve alınacak güvenlik tedbirlerinin neler olduğunu belirtmektedir. Burada amaçlanan, yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin vücut tamlığı ve yaşama hakkının önündeki tüm engellerin giderilmesidir. Uygulamada önemli olan, işverenin iş kazasına neden olmuş hareketinin işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığının belirlenmesi işidir. Bu konudayapılacak ilk yargı işlemi, mevcut hükümlere göre alınacak önlemlerin neler olduğunun saptanmasıdır. Mevzuat hükümlerince öngörülmemesine karşın, alınması gerekli başkaca bir tedbir varsa, bunların da tespiti zorunluluğu açıktır. Anılan önlemlerin işverence tam olarak alınıp alınmadığı (=işverenin koruma tedbiri alma ödevi), alınmamışsa zararın bundan doğup doğmadığı, duruma işçinin önlemlere uymamasının etkili bulunup bulunmadığı (=işçinin tedbirlere uyma yükümlülüğü) ve bu doğrultuda tarafların kusur oranı belirlenecektir. Sorumluluğun saptanmasında kural, sorumluluğu gerektiren ve kanunda belirlenmiş bulunan durumun kendi özelliğini göz önünde bulundurmak ve araştırmayı bu özelliğe göre yürütmektir.

İşçi sağlığı, iş güvenliği ve yapılmakta olan iş nedeniyle işçinin eğitimi, bir kısım mevzuat hükümlerini içerir belgelerin kendilerine verilmesini değil, eylemli olarak, bu bilgilerin aktarımı ve öneminin kavratılması ile sağlanabilir. Eğitimden sonraki aşama ise, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili önlemlerin alındığının ve uygulandığının denetlenmesidir. İşverenlerce, iş güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip bulunan araç ve gereçlerin sigortalılar tarafından kullanılması sağlandığında, kazalanma olasılığının tamamen ortadan kaldırılabileceği de yadsınamaz bir gerçektir.