muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/2511, Karar No: 2012/8191, Tarih: 18.05.2012

Kararı, davacı vekili ve katılma yolu ile davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre yapılmadığı, adi posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nın 329 ve 405/2. maddelerine ve anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu Almanya Köln Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yapmış olduğu yargılama sonucu verdiği kararın dosya içindeki tebliğ belgelerinden anlaşılacağı üzere Adalet Bakanlığı Uluslar arası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalının vekili Av. Ahmet Güney’e 05.10.2006 tarihinde tebliğ edildiği ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez.

Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3- Bozma neden ve şekline göre davalılar vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davacı yararına BOZULMASINA, 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 18/05/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/14451, Karar No: 2024/9407, Tarih: 03.06.2024

**2. Ceza Dairesi         2021/14451 E.  ,  2024/9407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1) Suça sürüklenen çocuk hakkında mala zarar verme suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

14.04.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31.03.2011 tarihli ve 6217 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2) Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz isteminin incelenmesinde ise;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz nedenleri yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/84, Karar No: 2018/3362, Tarih: 12.03.2018

**18. Ceza Dairesi         2018/84 E.  ,  2018/3362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Görevi yaptırmamak için direnme, 6136 sayılı Kanuna muhalefet

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, yapılan incelemede;

Sanığın daha önce temyiz aşamasında sunduğu raporlar ile ... ... Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin 05/01/2017 tarihli ve sanığın tam ehliyetli olduğunu belirten sağlık kurulu raporu karşısında, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla sanığın, CMK’nın 74. maddesine göre gözlem altında tutulup usulünce Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulu’ndan rapor aldırılması, Adli Tıp Kurumu 4.İhtisas Kurulu ile .......Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi tarafından düzenlenen raporlar arasında çelişki bulunması halinde, raporlar arasındaki çelişkinin giderilebilmesi amacıyla, sanığın dava dosyası ve tüm tedavi evrakı ile birlikte Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu'na sevk edilerek, Adli Tıp Genel Kurulunda muayenesi yapıldıktan sonra suçu işlediği sırada ve şimdiki hali itibariyle akli durumu ve ceza ehliyeti ile ilgili olarak TCK’nın 32/1-2. maddesi kapsamında rapor aldırılması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 12.03.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/22153, Karar No: 2015/18170, Tarih: 02.07.2015

**7. Ceza Dairesi         2014/22153 E.  ,  2015/18170 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı Kanuna Muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Almanya'dan İran'a yönetimindeki tır ile transit rejimi kapsamında eşya taşıyan sanığın, .... Tır Gümrük Sahasına girip gümrük tescil işlemleri tamamlandıktan sonra şüphe ve risk kriterleri çerçevesinde yapılan X-Ray taraması sonucu aracında yapılan aramada, tır karnesinde yazılı olmayan ve beyan edilmeyen, ticari miktar ve mahiyette bulunan dava konusu kaçak eşyanın ele geçirilmesi karşısında, sanığın üzerine atılı suçun yasal unsurlarının oluştuğu gözetilmeden, atılı suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 02.07.2015 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4246, Karar No: 2019/4308, Tarih: 13.06.2019

**21. Hukuk Dairesi         2018/4246 E.  ,  2019/4308 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Davacı, davalı şirkette 2007 yılının başı ve 2014 yılının başı itabariyle çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine fer'i müdahil Kurum ve davacı vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince fer'i müdahil Kurum ve davacı vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından, fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 13/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3812, Karar No: 2013/5428, Tarih: 15.04.2013

**17. Hukuk Dairesi         2013/3812 E.  ,  2013/5428 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya trafik sigortalı (ZMSS) aracın karıştığı trafik kazasında, davacının eşi ve desteği olan sürücü ...'ın vefat ettiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.000,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirket merkezi ve ikametgahı itibariyle İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, davalının yetki itirazının kabulüne, mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleşip talep edildiğinde dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasında "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı yasanın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. Maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, kaza İstanbul'da meydana gelmiş, sigorta poliçesi de İstanbul'da tanzim edilmiştir. Davacı vekilinin davayı sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüğünün bulunduğu Ankara'da açtığı gözetilerek, mahkemece yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 15.04.2013 günü, üye ... ve ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı oy) (Karşı oy)

- KARŞI OY -

Dava, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 15.04.2013 günü, üye ... ve ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı oy) (Karşı oy)

- KARŞI OY -

Dava, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir.

Davalı, desteğin sürücüsü olduğunu aracın ZMMS sigortasıdır.

Dava, davalı sigortanın "bölge müdürlüğü" olduğu bildirilen Ankara Mahkemelerinde açılmıştır.

Uyuşmazlık, bu tür davalarda davalı ... şirketinin "bölge müdürlüğü" nün bulunduğu yer mahkemesinin yetkili ve yasaca benimsenen bir mahkeme olup olmadığı konusunda toplanmaktadır.

Davacının ikametgahı Kartal-İstanbul'dur.

Kaza Kozyatağı-Kadıköy-İstanbul'da meydana gelmiştir.

Poliçe Küçükyalı İstanbul acentasında düzenlenmiştir.

Davalının Ankara'da şubesi olmayıp, bölge müdürlüğü mevcuttur ve tebligatta oraya yapılmıştır.

Davacı yetki konusunda 2918 Sayılı Kanunun 110 maddesine dayanmış ve ZMSS Genel Şartlar c.7 maddesine göre şubenin bulunduğu yer yetkisinden bahsetmiştir.

ZMSS poliçesinden kaynaklanan davalarda yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK'daki genel yetki kuralları geçerlidir. Ancak sorumluluk sigortası özel bir yasa ile düzenlenmiş ise ve o düzenlemede özel yetki kurallarına yer verilmiş ise o hükümlerde dikkate alınacaktır. Bu konuda KTK 110 maddesi ile özel yetki düzenlemesi getirilmiştir.

Bu duruma göre motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinde açılabileceği gibi, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde de dava açılabilir.

Bu aşamada somut olayda şube kavramına da deyinmek gerekecektir.

6762 Sayılı HMK 41 (6102 Sayılı HMK'nin 39) maddesi ile her tacirin ticaret ünvanı kullanması, 42.madde (6102 40) ile ticari işletmenin ticaret siciline tescili benimsenmiştir.

6762 Sayılı mülga TTK 50 maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nin 48 maddesi ile şube tanımlanmıştır. Buna göre her şube, kendi merkezinin ticaret ünvanını, şube olduğunu belirterek kullanmak zorundadır. Bu ünvana şube ile ilgili eklemeler yapılabilir. Mülga TTK 43 ve 47.maddeleri, (6102 Sayılı TTK 41-45 Maddeleri) şubenin ticaret ünvanı hakkında da uygulanır. Bu durumda esas itibariyle işletme merkezinin ticaret ünvanı ile şubenin ticaret ünvanı aynıdır. Yalnız merkezin ticaret ünvanına, şubenin örneğin ... ekini ilave ederek kullanması ve tescil edilmesi gerekir. (Mülga TTK 35- 6102 Sayılı TTK'nin 33 Maddesi). Buna göre bir ticari işletmenin "şubesinin" tescili mecburidir. (Yargıtay 11 HD. 12.9.1990 gün ve 1989/4631 esas 1990/5458 karar)

Davalı sigortanın bölge müdürlüğünün Ankara Ticari Sicil Memurluğunda şube olarak tescili yapılmamıştır. Zaten davacının ve davalının böyle bir iddiası da yoktur. Bu nedenle bölge müdürlüğü bir temsilcilik olup şube gibi yetkileri bulunmamaktadır. Ancak bölge müdürlüğü, yasaca benimsenen şube gibi tescil edilmiş bulunması halinde yetkili olduğu düşünülebilir.

Mahkemeler yasa ile bağlıdır. Yetki düzenlemeleri yine yasa ile yapılır. Bu düzenlemelerin dışında yetkili mahkeme belirlemek yasa yapıcının amacına ve yorumuna aykırı düşer. Bu nedenle yerel mahkemenin yetkisizlik kararının yerinde olup Ankara Mahkemelerinin davalının bölge müdürlüğünün Ankara'da olmasının bu mahkemeleri yetkili hale getirmeyeceği ve kararın onanması görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun kararın bozulması şeklindeki görüşüne bu nedenlerle karşıyız. 15.4.2013

Karşı Oy Karşı Oy

... ...
Yargıtay — Esas No: 2019/4691, Karar No: 2020/204, Tarih: 08.01.2020

**12. Ceza Dairesi         2019/4691 E.  ,  2020/204 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : CMK'nın 223/2-c maddesi gereğince beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, üst Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, üst Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık ...’in sevk ve idaresindeki kamyoneti ile, gündüz vakti, yerleşim yeri içerisinde, iki yönlü yolda, Çiftlik istikametine seyri sırasında, üç yönlü kavşak üzerinde tali yoldan anayola çıkan ...’in sevk ve idaresindeki motosiklet ile çarpışması neticesinde, motosiklet sürücüsü Yalçın’ın ve arkasında yolcu olarak bulunan Mehmet’in basit tıbbi müdahale ile giderilir şekilde yaralanmalarıyla neticelenen olayda; olay sırasında düzenlenen kaza tespit tutanağında sanığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a maddesinde belirtilen "kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak" kuralını ihlal ettiğinin belirtildiği, olaya ilişkin alınan 04.05.2016 tarihli bilirkişi raporunda sanığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-a maddesinin ihlal ettiğinden tali derecede kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirtilmesi karşısında, sanığın tali kusurlu olduğu kabul edilerek cezalandırılması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, üst Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenlerle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 08.01.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.