muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/13900, Karar No: 2019/7009, Tarih: 29.04.2019

**13. Ceza Dairesi         2018/13900 E.  ,  2019/7009 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, hakaret, tehdit, basit yaralama, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜMLER : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK’nın 238. maddesinde; “(1) Katılma, kamu davasının açılmasından sonra mahkemeye dilekçe verilmesi veya katılma istemini içeren sözlü başvurunun duruşma tutanağına geçirilmesi suretiyle olur.

(2)Duruşma sırasında şikâyeti belirten ifade üzerine, suçtan zarar görenden davaya katılmak isteyip istemediği sorulur.” denilmektedir.

Aynı Kanun’un 237. maddesinin 2. fıkrasında “Kanun yolu muhakemesinde davaya katılma isteğinde bulunulamaz. Ancak ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan katılma istekleri, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda özetlenen hükümler ve istikrar bulmuş Yargıtay içtihatları uyarınca; mağdur, kovuşturma evresinde şikayetçi olmasına rağmen, ilk derece mahkemesi tarafından davaya katılmayı isteyip istemediği sorulmamış, kararın kendisine bildirilmesi üzerine de hükmü temyiz etmiş ise; Yargıtay’ın ilgili dairesi öncelikle katılma kararı verip temyiz başvurusunu esastan incelemesi gerekir.

Ancak;

Somut olayda müşteki/sanık ... kovuşturma aşamasında 24.02.2015 tarihli oturumda “Ben soruşturma aşamasında beyanda bulunmuştum, aynen tekrar ederim, ben eşyalarımın çalınması sebebi ile ...'nın evine gittim, benim eşyalarımın çalındığının haberinin olup olmadığını sordum, o da bana eşyalarının bekçisi miyim dedi, daha sonra ... muhtar olan...'i çağırdı, bu esnada da eşi de dışarı çıktı, daha sonra muhtar... ile sanık ... beni darp etti, birisi saçımdan tuttu,... tekme tokatla vurdu, ...'in vurup vurmadığını tam görmedim, hatırlamıyorum, ... bana sinkaflı hakaretler etti, iddianamede ki gibi hakaretler etti, ...'de hakaret, tehdit içerikli sözler söyledi, bu esnada oğlum sesime gelip beni götürmüş, ancak bir ara arkamdan gelip yine darp ettiklerini hatırlıyorum, olay yerinde bir de ... vardı, başka kimse yoktu.” şeklinde beyanda bulunmuştur.

Müşteki/sanık ...’nın Kovuşturma evresinde yazılı veya sözlü bir katılma talebi olmadığı gibi, bu evrede şikayetçi olduğuna dair bir beyanı da yoktur.

Yukarıya alınan beyanındaki “ ben soruşturma aşamasında beyanda bulunmuştum, aynen tekrar ederim...” ibaresinin kovuşturma evresinde de şikayetçi olduğunu beyan ettiği şeklinde kabul edilmesinin, 5271 sayılı CMK’nın 237/2 ve 238/2 maddelerindeki (istisnai) düzenlemenin “istisnaların sanık aleyhine genişletici kıyas ve yorum yasağına tâbi olması” ilkesine aykırı olacağı, bu nedenle katılan sıfatı almamış şikayetçinin hükmü temyiz etme yetkisi bulunmadığından, temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesi gereğince REDDİNE, 29.04.2019 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY :

KARŞI OY :

Müştekinin hazırlık beyanında “ben soruşturma aşamasında beyanda bulunmuştum, aynen tekrar ederim...” ibaresinin sanığın hazırlıktaki şikayetçiyim ibaresinin mahkeme huzurunda verildiğinin kabulü gerektirir. Mahkemenin katılma hususunu müştekiye hatırlatması gerekirdi, Bu nedenle temyiz talebinin kabul edilerek, esasa girilmesi gerektiği görüşündeyim.
Yargıtay — Esas No: 2024/12055, Karar No: 2025/4212, Tarih: 27.03.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/12055 E.  ,  2025/4212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/442 Esas, 2024/620 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Devrekani Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.09.2022 Tarihli ve 2022/92 Esas, 2022/77 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, davacının yerleşim yerinin Üsküdar/İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.05.2024 Tarihli ve 2024/123 Esas, 2024/100 Karar Sayılı Kararı

Dosya kapsamından, davacının yerleşim yerinin Üsküdar/İstanbul olduğu, Üsküdar ilçesinin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinin yetki sınırları içinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. İstanbul Anadolu 28. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.09.2024 Tarihli ve 2024/442 Esas, 2024/620 Karar Sayılı Kararı

Davacı, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilen müteveffa ...'nin mükerrer kayıt edildiğini ve ölüm tarihinin yanlış tescil edildiğini belirterek nüfus kayıtlarının düzeltilmesini istemiştir. Daha önce yetkisizlik kararı veren mahkemece, kaydı düzeltilecek ilgili davacı olarak nitelendirilip davacının adresi doğrultusunda yetkisizlik kararı verilmiş olup, ancak yerleşim yeri ifadesinden kaydı düzeltilmesi istenen kişinin yerleşim yeri adresinin bulunduğu yer mahkemesinin anlaşılması gerekmekte olup, mahkememizce yapılan araştırmada düzeltilmesi istenen müteveffa ...'nin kayıtlı yerleşim yeri adresi bulunmadığı, ancak nüfus kayıtlarının incelenmesinde kütüğünün bulunduğu yerin ve muhtarlık tarafından bildirilen ölüm tutanağına istinaden en son yaşadığı yerin .../... Köyü olmasına rağmen, davacının burada kaydı düzeltilmesi gereken konumunda bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:

“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:

“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin .../Kastamonu olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Devrekani Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Devrekani Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

27.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12170, Karar No: 2013/19943, Tarih: 21.11.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/12170 E.  ,  2013/19943 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı Belediyenin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı ...’na güvenlik hizmeti sunan alt işverenlerde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, iş akdinin feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... ,husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak davalı Şirket ise davacının belirli süreli sözleşme ile çalıştığını ve sözleşmenin sona erdiğini ileri sürerek davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, davalı şirketin işçilerle toplantı yaptığı, ihalenin kazanılamaması nedeni ile sözleşmeleri feshettiğini açıkladığı, gerek bu durum gerekse arada yaşanan boşluk dönemi gözetildiğinde sonraki şirket yanında geçen çalışmaların yeni bir sözleşme kapsamında geçtiği bu nedenle iş yeri devri kurallarının uygulanamayacağı davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı ve davacı tarafından ispatlanmış olması nedeni ile de fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil alacağının kabulüne karar verilmiştir

Taraflar arasında davacı işçinin fazla mesai çalışması yapıp yapmadığı uyuşmazlık konusudur.

Fazla mesai yaptığını ispat yükü işçiye, çalışma olgusunun ispatlanması halinde ücretlerinin ödendiğini ispat yükü ise işverene düşmektedir.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların tanık beyanlarıyla sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalarda bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların tanık beyanlarıyla sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalarda bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir

anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir

anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir

Somut olayda davacı günde 2-3 saat fazla mesai yaptığını ancak karşılığının ödenmediğini iddia ederek fazla mesai alacağı talebinde bulunmuştur. Davalılar ise işyerinde 3’ lü vardiya sisteminin bulunduğunu bu nedenle fazla mesai alacağının olmadığını savunmuşlardır. Mahkemece davacı tanık anlatımlarına itibar edilerek davacının 6 gün boyunca 1 gün ara ile 18.00-08.00 arası çalıştığı, Pazar günü ise 16.00-08.00 arası çalıştığı, yani 4 gün çalışıp 3 gün çalışmadığı, günde en fazla 14 saat çalışabileceği ve 11 saati geçen çalışmalar haftalık 45 saati geçmese dahi fazla mesai sayılacağı ilkesi de gözetilerek davacının 4 gün 3 saat olarak haftada toplam 12 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir. Ancak bu hesaplama yapılırken davacının çalışma esnasında yaptığı ara dinlenmeler mahsup edilmeden hesaplama yapılmıştır. Aynı işyerine ilişkin olarak Yargıtay denetiminden geçerek onanan Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2012/4796 Esas sayılı dosyasında davacının günlük çalışma saatinden 2 saat ara dinlenmesi düşülmüş ve davacının fazla mesai alacağı hesabı buna göre yapılmıştır. Bu nedenle mahkemece davacının günlük çalışma saati ara dinlenmeler düşülmek suretiyle ilgili işyeri ile ilgili daha önce temyiz incelemesinden geçen dosyalarda gözetilmek suretiyle hesaplanmalı ve davacının fazla mesai alacağı hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

Mahkemece bu husus yerine getirilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı Belediyeye iadesine, 21.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9706, Karar No: 2015/12111, Tarih: 10.06.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/9706 E.  ,  2015/12111 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2013/163112

MAHKEMESİ : Tefenni Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 11/12/2012

NUMARASI : 2012/111 (E) ve 2012/223 (K)

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Olay günü müştekinin işyerine girdiği tespit edilen sanığın,müşteki kontrol amaçlı dükkana geldiğinde müşteki tarafından görüldüğü,müştekinin dükkan kapısını kapatarak sanığı kilitlemek istediği sırada kapının kolundan tutarak engellemeye çalıştığı, aynı zamanda dışarda bulunan şahıslardan birisinin de kolundan çekerek içerdeki sanığın kurtulmasını sağladığı, bu esnada aralarında boğuşmanın meydana geldiği, hırsız var diye bağırmaya başladığı ve dükkanın içinden çıkan sanığın kaçtığı, işyerinde yapılan kontrolde 4 adet traş makinesi, 1 adet VCD, 2 adet ev telefonu, kontör kartları ve..... Bankası kredi kartlarının olmadığını fark ettiği olayda, sanığın hırsızlık olarak kabul edilen eyleminin yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin delilleri takdir ve tartışma görevinin üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait bulunduğu gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken duruşmaya devam edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi

yollamasıyla CMUK'nın 326/son maddesi uyarınca yeni hüküm kurulurken bozma öncesi hükmolunan yaptırımın (cezanın) ve sonuçlarının ağırlaştırılamayacağı kuralının gözetilmesine,10/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2036, Karar No: 2018/8114, Tarih: 17.10.2018

**10. Hukuk Dairesi         2017/2036 E.  ,  2018/8114 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Dava, özel sağlık sunucusunda yapılan sağlık harcamalarının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Genel sağlık sigortası kapsamında bulunan davacı, daval...... 12.12.2010-14.12.2010 ve 12.02.2011-04.03.2011 tarihleri arasında yatarak tedavi gördüğü sürede yapılıp, kendisinin ödediği 29.877,28 TL tedavi giderinden fazlaya dair hakları salmak kaydı ile, 1000,00 TL’sinin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş; Mahkemece, talep gibi davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirdiği gibi, mahkemenin kararını bozmuş olan Yargıtay Hukuk Dairesince; sonradan, ilk bozma kararı ile benimsemiş olduğu esaslara usuli kazanılmış hakka aykırı bir şekilde, ikinci bir bozma kararı verilememektedir (09.05.1960 gün ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulu’nun 12.07.2006 gün, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı Kararı).

Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir..........

Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Dairemizin 27.02.2014 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere;

Davalı Kurum aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesi eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir.

Dairemizin 27.02.2014 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere;

Davalı Kurum aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesi eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

5510 sayılı........... 62. maddesinde “Bu Kanun gereğince genel sağlık sigortasından sağlanacak sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlanmak, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler için bir hak, Kurum için ise bu hizmet ve hakların finansmanını sağlamak bir yükümlülüktür. Sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan genel sağlık sigortalısı ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler yararlandırılır. Bu Kanun kapsamındaki kişilere sağlanacak sağlık hizmetleri ve diğer haklar ile kişilerden alınan primlerin tutarı arasında ilişki kurulamaz.” düzenlemesine yer verilip, 63. maddede finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri ve süresi belirtilmiştir. Anılan Kanunun “Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi” başlıklı 73. maddesinde “Bu Kanuna göre sağlık hizmetleri, Kurum ile yurt içindeki veya yurt dışındaki sağlık hizmeti sunucuları arasında yapılan sözleşmeler yoluyla ve/veya bu Kanun hükümlerine uygun olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından satın aldıkları sağlık hizmeti giderlerinin ödenmesi suretiyle sağlanır. … Acil haller dışında sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından kişilerce satın alınan sağlık hizmeti bedelleri Kurumca ödenmez. Sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucularından acil hallerde alınan sağlık hizmeti bedeli, 72 nci madde gereği sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları için belirlenen bedeller esas alınarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere fatura karşılığı ödenir. Sözleşmeli ve sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları, acil hallerde, sözleşmeli sağlık hizmetleri sunucuları ise Kurumun belirlediği sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden veya Kurumdan herhangi bir ilave ücret talep edemez.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yaşam hakkının kutsallığı nedeniyle, devletin sigortalıların tedavilerini en iyi şekilde yaptırması gereği, sosyal güvenlik hukukunun en temel ilkelerinden biri olarak, Anayasanın 56. maddesinde, Devletin bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak yerine getireceği hükmü ile 5510 sayılı Kanunun 62. maddesindeki düzenleme değerlendirildiğinde, sözleşmesiz sağlık sunucularından acil haller dışında kişilerce satın alınacak sağlık hizmeti bedelinin karşılanmayacağına ilişkin düzenlemenin, Kurum tarifesini aşan kısma yönelik olduğu; aksinin kabulünün yukarıda belirtilen sosyal güvenlik ilkelerine aykırılık oluşturacağı gibi; sağlık primi tahsil edip, sağlık sigortası kapsamında tedavi giderlerini karşılaması gereken Kurum lehine sebepsiz zenginleşme oluşturacağı gözetilmelidir.

Mahkemece, bozma ilamı doğrultusunda; sigortalının sözleşmesiz sağlık sunucusunda yapılan tedavi giderlerinin, sözleşmeli sağlık sunucuları için belirlenen bedeller esas alınarak ödeneceği gözetilerek; tedavi evrakları ve fatura gönderilmek suretiyle Kurum’dan veya resmi/sözleşmeli sağlık sunucusundan yapılan tedavilerin resmi tarife bedeli sorulmuşsa da Kurumca; fiyat belirlemesi yapılmaksızın, sağlık uygulama tebliğine gönderme yapılmak suretiyle cevap verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece Kurum’dan veya resmi/sözleşmeli sağlık sunucusundan yapılan tedavilerin resmi tarife bedeli sorulmak suretiyle talep ve fatura miktarı aşılmaksızın, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.10.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.........