muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/19404, Karar No: 2014/19173, Tarih: 16.06.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/19404 E.  ,  2014/19173 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Yıldızeli Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 29/11/2013

NUMARASI : 2013/153-2013/748

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı; Yıldızeli Kaymakamlığı Tüketici Sorunları Hakem Heyetinin 19.03.2013 tarih 2013/84 sayılı kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, HMK.'nın 320.maddesi uyarınca taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden davanın reddine karar verilmiş;bu karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Savunma hakkı Anayasanın 36.maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK.nun 27.maddesi hükmüne göre de, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, başka bir anlatımla, davalıya savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. HMK.'nın 320/1.maddesinde "mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği" belirtilmişse de bunun ancak ön inceleme aşamasında ve "mümkün olan hallerde" olduğu belirtilmek suretiyle yasanın uygulama alanı dar bir çerçeve ile belirlenmiştir. HMK'nın 27.maddesinde belirtildiği üzere davanın taraflarının, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakları mevcut olup, bu hak çerçevesinde tarafların açıklama ve ispat hakkını kullanabilmeleri gerekmektedir. Hukuki dinlenilme hakkının usul hukukundaki bir diğer yansıması ise, HMK madde 297/ 1-c bendinde yer almış olup buna göre, mahkemelerin gerekçeli kararlarında, tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi ile sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmalarının toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dosya üzerinde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre, davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenle kararın davacı yararına BOZULMASINA, 2.bentte açıklanan nedenle, davacının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 16.6.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8530, Karar No: 2018/917, Tarih: 07.02.2018

**2. Ceza Dairesi         2015/8530 E.  ,  2018/917 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- O yer Cumhuriyet savcısının temyiz isteminin incelenmesinde;

O yer Cumhuriyet savcısının 06/02/2014 tarihli hükmü, 1412 sayılı CMUK'nın 310. maddesinde öngörülen 1 aylık temyiz süresi geçtikten sonra, 07/03/2014 günü temyiz ettiği anlaşılmakla, temyiz isteminin aynı Kanun'un 317. maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,

2- ... müdafiinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Katılanların soruşturma aşamasında alınan ifadelerinde olay günü saat 17:00 sıralarında antrenmana başladıklarını, saat 19:15 sıralarında soyunma odasından hırsızlık yapıldığını fark ettiklerini beyan ettikleri, çalınan eşyaların bulunduğu iş yerinde çalışan ... ... isimli şahsın suça sürüklenen çocuğun bahsi geçen eşyalar ile birlikte iş yerine saat 19:00 sıralarında geldiğini ifade ettiği, suça sürüklenen çocuğun atılı suçu kabul etmekle birlikte suç saatine dair herhangi bir beyanda bulunmadığı ve suç tarihinde güneşin batış saatinin 16:28 olduğunun, gece vaktinin saat 17:28’den itibaren başladığının anlaşılması karşısında; şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği hırsızlık suçunun ... lehine gündüz sayılan zaman dilimi içerisinde işlendiğinin kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden ve hırsızlık suçunun gece vakti işlendiğine ilişkin kanıtlar denetime olanak verecek biçimde karar yerinde gösterilip tartışılmadan, hırsızlık suçundan hükmolunan cezaların TCK'nın 143/1. maddesi uyarınca artırılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- TCK'nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilerek, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar alması halinde ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebilecek ölçüde düşük değerlerin esas alınması suretiyle, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği dikkate alınarak, somut olayda suça sürüklenen çocuğun gündüz vakti katılan ...’e ait 1 adet ABD doları, katılan ...’e ait bir adet cüzdan, öğrenci kimlik kartı, askeri kimlik kartı ve 30 TL parayı çalması şeklinde gerçekleşen olayda, ... hakkında katılanlar ... ve ...’e yönelik eylemleri bakımından TCK'nın 145. maddesinin uygulanması gerekip gerekmediğinin tartışılmaması,

Bozmayı gerektirmiş, ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 07/02/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1862, Karar No: 2012/4692, Tarih: 29.02.2012

**2. Ceza Dairesi         2012/1862 E.  ,  2012/4692 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Elektrik enerjisi hırsızlığı

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü

Şikayetçi kurumun kovuşturma evresinde duruşmadan haberdar edilmesine rağmen, 5271 sayılı CMK.nun 237/1.maddesi gereğince kovuşturma evresinde davaya katılma talebinde bulunmadığı ancak, hükümden sonra 01/12/2009 havale tarihli dilekçe ile davaya katılma talebinde bulunduğu belirlenmekle, katılan sıfatını almayan şikayetçi kurumun hükmü temyiz yetkisi bulunmaması nedeniyle şikayetçi vekilinin temyiz isteğinin 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi gereğince istem gibi REDDİNE, 29/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8670, Karar No: 2015/12347, Tarih: 09.12.2015

**20. Hukuk Dairesi         2014/8670 E.  ,  2015/12347 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Kozan 1.Kadastro Mahkemesi

TARİHİ : 29/04/2014

NUMARASI : 2013/29-2014/25

DAVACILAR : Hazine - S.. T.. ve Ark.

DAVALILAR : A.. Ç.. ve Ark.

- K A R A R -

Dosya kapsamına, iddia ve savunmaya, mahkemece kabul edilen hukukî niteliğe göre uyuşmazlık, kadastro sırasında özel mülk olarak Hazine ve gerçek kişiler adına tesbit edilen taşınmazlar hakkında gerçek kişiler ve Hazine tarafından tapu kayıtlarına dayanılarak açılmış kadastro tesbitine itiraz istemine ilişkin olup, davada Orman Yönetimi taraf olmadığı gibi, Hazinenin de orman iddiası bulunmamaktadır. Bu durumda orman araştırmasını gerektirir bir durum bulunmadığından mahkemece de orman araştırması yapılmamıştır.

2797 sayılı Yargıtay Kanununun 14. maddesi ve Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulunun 19.01.2015 gün ve 2015/8 sayılı İş Bölümü Kararı uyarınca temyiz incelemesinin Dairemizin görevi dışında olup 16. Hukuk Dairesine ait olduğu düşünüldüğünden, 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 1/4/2015 tarihli ve 6644 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 60/3. maddesi uyarınca görevli Dairenin belirlenmesi için dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kuruluna gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kuruluna gönderilmesine 09/12/2015 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/3488, Karar No: 2008/5570, Tarih: 23.09.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/3488 E.  ,  2008/5570 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki davalı-k.davacı SS Altınyunus Konut Yapı Kooperatifi vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davalı ve karşı davacı kooperatifin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Kooperatifçe açılan davada inşaat sözleşmesi uyarınca arsa sahiplerine yapılan nakit ödemelerin ve inşaata başlanabilmesi için yapılan masraflarında tahsili talep edilmiş, mahkemece akdin feshinde yüklenicinin kusurlu bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Gerçekten de kusurlu bulunan yüklenicinin iş sahibi arsa sahiplerinin yararına olmayan masrafları talep etmeleri mümkün değil ise de sözleşme uyarınca arsa sahiplerine yapılan ödemelerin geri istenmesi mümkün olduğu gibi, arsa sahiplerinin yararına ve menfaatine yapılmış bir iş veya ödeme varsa bunların bedelinin de istenebileceği ortadadır. Bu nedenle mahkemece yüklenici tarafından açılan dava ile ilgili olarak davacının delil listesinde yer alan masraf ve ödemelerin bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle iş sahiplerinin yararına olup olmadığı belirlenip dava sonuçlandırılmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile kooperatifçe açılan davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca hükmün temyiz eden davalı ve birleşen davanın davacısı kooperatif yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı-k.davacı SS Altınyunus Konut Yapı Kooperatifi’ne geri verilmesine, 23.09.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/15310, Karar No: 2018/14333, Tarih: 13.11.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/15310 E.  ,  2018/14333 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, cezanın temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “Suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nın 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; müştekiye ait iş yerinden 1 paket Parliament marka sigara ile dükkanın anahtarlarının çalındığı, müştekinin 16.12.2014 tarihli celsedeki beyanına göre, zararının bir kısmının sanık tarafından giderildiğini ancak 80,00 TL zararının ödenmediğini belirtmesi karşısında; sanık tarafından müştekiye ödenen miktarın ve toplam zarar miktarının tereddüte yer bırakmayacak şekilde tespit edilip suça konu malların değeri bir bütün olarak değerlendirilerek sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 145. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi,

2-Hükmün gerekçe kısmında, müştekinin zararının sanık tarafından kovuşturma aşamasında giderildiğinin kabul edilmesine ve etkin pişmanlık nedeniyle belirlenen temel ceza üzerinden indirim yapılırken indirim oranının doğru olarak ½ gösterilmesine karşın, uygulama maddesinin 5237 sayılı TCK'nın 168/2-4 maddesi yerine hatalı olarak aynı Kanun'un 168/1. maddesi olarak gösterilmesi,

3-T.C. Anayasa Mahkemesi'nin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olması nedeniyle iptal kararı doğrultusunda TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

4-18,00 TL yargılama giderinin 6352 sayılı Yasa'nın 100. maddesi ile CMK'nın 324. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen cümle gereğince, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olduğunun ve bu nedenle sanığa yargılama gideri olarak yükletilmeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 13/11/2018 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/21269, Karar No: 2013/3122, Tarih: 24.01.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/21269 E.  ,  2013/3122 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığın kolluk ifadesinde olaya konu silahı işyerini kapatıp sahile gideceği esnada yanlarına gelen polis memurlarının yapmış olduğu üst aramasında yakalattığına dair savunması karşısında sanığın eyleminin 6136 sayılı Yasanın 13/1. maddesine uygun bulunup bulunmadığına ilişkin delillerin takdir ve tartışmasının yasa maddesinde öngörülen cezanın üst sınırına göre 5235 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca asliye ceza mahkemesine ait bulunduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gere- kirken, yargılamaya devamla yazılı biçimde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş oldu- ğundan hükmün bu sebepden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygu- lanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 24.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6504, Karar No: 2014/10721, Tarih: 09.06.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/6504 E.  ,  2014/10721 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan 19/11/2008 tarihinde 26.180,00 TL bedelle 2 adet solaryum makinesi satın aldığını, makinelerin bedelinin bir kısmının peşin ödendiğini, kalan kısmının halen taksitlerle ödenmekte olduğunu, teslimden sonra makinelerin bir çok kez arızalandığını, ancak arızaların bir türlü giderilemediğini, bu sorunlardan kaynaklanan ekonomik sıkıntı nedeniyle makinelerden birinin değerinin çok altında satılmak zorunda kalındığını, diğer makinenin halen arızalı olduğunu, yetkili servise arıza bildirimi yapılmasına ve garanti süresinin dolmamasına rağmen yetkili servisin ancak ücret karşılığında gelebileceğini ifade ettiğini, yetkili servisin bir türlü çözemediği imalattan kaynaklanan sorunlar nedeniyle müvekkilinin büyük zarar içerisinde olduğunu, garanti belgesine göre müvekilinin ücretsiz değişim hakkı olduğunu belirterek söz konusu makinenin davalıya iadesine ve bedelinin müvekkiline iadesine, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde makinenin aynı özelliklere sahip yeni bir makine ile değiştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının makinelerin kurulumundan yaklaşık 1,5 yıl sonra sonra sadece bir kez ve makinelerden biri için servis başvurusunda bulunduğunu, onun da genel bakımla ilgili olduğunu, gerek kurulum anında gerekse servis için gidildiğinde davacının cihazların kullanımı için gerekli koşulları yaratmadığının ve kullanım şartlarına uygun kullanmadığının tespit edildiğini, davacının müvekkiline bildirmediği olası arızaların kullanımdan kaynaklı olduğunun açık olduğunu, garanti belgesinde belirtilen makinenin ücretsiz değişim şartlarının oluşmadığını, firma ve yetkili servis dışında cihazın tamir ve müdahalesinin garanti dışı olduğunu, ayrıca davacının yasal sürede ayıp ihbarında bulunmadığını, kaldı ki davacının makinelerin bedelinin büyük kısmını ödemediğini, bu nedenle icra takibi başlatıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; 12/01/2013 tarihli bilirkişi raporunda özetle "dava konusu makinenin elektrik tesisatında iletkenlik çapının olması gerekenden düşük bulunması nedeniyle üretimden kaynaklanan gizli ayıp bulunduğu, kullanıldığı 16 ay 26 gün için kullanım bedeli 1.290,00 TL'nin düşülerek 11.800,00 TL'nin iadesinin gerektiği" hususlarının bildirildiği, bu rapora itiraz üzerine alınan 09/04/2013 tarihli ikinci bilirkişi raporunda özetle "dava konusu cihazın kullanılamaz halde bulunduğu, davacı yetkili olmayan servisten servis hizmeti aldığından servis dışı kaldığı, makinedeki arızaların kullanıcı hatasından olmayıp kullanımı sürecinde meydana gelen garanti kapsamındaki arızalardan bulunduğu, davacı tarafından kullanılan makinenin amorti bedelinin 2.236,00 TL olduğu" hususlarının bildirildiği, bu rapora itiraz edildiği ve rapora yönelik itirazları irdeleyen ek rapor alındığı, ek raporda özetle "dava konusu makinenin kullanılamaz halde bulunduğu, arıza durumunun tespitinin teknik olarak mümkün bulunmadığı, makinenin kurulumundan 19 ay 27 gün sonra yetkili olmayan servis tarafından kontrol edilip lambalarının yanmadığı raporu verildiği, bu arızanın kullanımdan dolayı meydana gelebilecek garanti kapsamındaki arızalardan bulunduğu, ancak yetkili olmayan servis tarafından makineye müdahale edildiğinden makinenin garanti kapsamından çıktığı" hususlarının bildirildiği, gerçekten

de dosyadaki belgelere göre dava konusu makineye yetkili olmayan servis tarafından müdahale edildiği anlaşıldığından ikinci bilirkişi raporunun gerekçesine nazaran hükme esas alınması gerektiği, davacı ürünün iadesini veya bedelinin iadesini istemiş ise de ürün bedelini ödemediği, bu nedenle hakkında icra takibi bulunduğu, iade şartlarının gerçekleştiğinin ispat edilemediği, terditli olarak istediği eş değer makine verilmesi yönündeki talebinin de bu nedenle yerinde bulunmadığı, ayrıca davacının ayıp ihbarını süresinde yapmadığı, garantiden kaynaklanan haklarını da kaybettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 09.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7383, Karar No: 2018/16089, Tarih: 24.09.2018

**8. Hukuk Dairesi         2017/7383 E.  ,  2018/16089 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ölü Olduğunun Tespiti

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Dava dilekçesinde, ortaklığın giderilmesi davasında verilen yetkiye istinaden tapu malikinin mirasçılarından ... ve ...'den olma 11.08.1959 doğumlu ...'in ölü olmasına rağmen nüfus kayıtlarında sağ gözüktüğü ileri sürülerek adı geçenin 01.01.1983 tarihinde öldüğünün tespiti ile kayıtların düzeltilmesi istenmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucu ölüm tarihi ispat edilemeyen ...'in ölü olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Dava, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesi kapsamında nüfus kayıtlarında sağ gözüken kişinin ölü olduğu ve ölüm tarihinin tespitine dayalı nüfus kayıt düzeltme istemine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ölü olduğunun tespiti istenilen ...'nin 15.08.1959 tarihinde ... ve ...'nin çocukları olarak doğduğu, kaydında 1982 yılında nakil dışında başkaca bir nüfus olayı olmadığı, 24.08.1963 tarihinde ölen Behiye adındaki kardeşi dışında hayatta olan ... ve ... adında iki kardeşinin bulunduğu, 2014 yılında nüfus müdürlüğüne verilen dilekçe üzerine ölüm araştırması şerhi mevcut olduğu anlaşılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 44/2. maddesi gereği her ilgilinin cesedi bulunamayan kişinin ölü veya sağ olduğunun mahkemece tespitini dava edebileceği hükmü ile gerçek durumu göstermeyen nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olarak 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesi gereği yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir.

1- Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında, kaydın düzeltilmesi durumunda hukukları etkilenecek kişilerin davada taraf olarak bulunmaları esas olup ölü olduğunun tespiti istenilen ...'nin davaya dahil edilen ... dışındaki diğer kardeşi ...'nin de davalı sıfatı ile davaya katılmaları gerekirken, mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bu durum nazara alınmadan ve dolayısı ile taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi,

2-Kabule göre de;

Ölü olduğunun tespitine karar verilen kişinin ölüm tarihinin de belirlenerek nüfusa tesciline karar verilmesi gerekmektedir.

2-Kabule göre de;

Ölü olduğunun tespitine karar verilen kişinin ölüm tarihinin de belirlenerek nüfusa tesciline karar verilmesi gerekmektedir.

Nüfus kayıtlarının düzenli ve gerçeğe uygun olarak tutulması kamu düzeni ile yakından ilgilidir. Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalarda, mahkemelerin hiçbir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğu bulunmaktadır. Bu bakımdan hakim resen araştırma ilkesinin sonucu olarak kendiliğinden delil toplama yetkisine sahiptir. Mahkemece ölü olduğunun tespitine karar verilen ...'nin ölüm tarihi ile ilgili olarak 1982 yılındaki nakil belgesi, ilkokul kayıtları, vergi kayıtları, seçim kayıtlarının ilgili birimlerden sorulup toplanan delillerin birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile sadece ölü olduğunun tespitine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi ve 1086 sayılı HUMK'nin 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nin 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 24.09.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.