muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/7559, Karar No: 2016/10099, Tarih: 03.11.2016

rahatsız olup "Böyle bir görüşmenin insanları takip eder gibi olmayacağını ve bu şekilde ısrarlı aramaların telefon ile görüşmelerin artık rahatsızlık boyutuna geldiğini, üzerinde bu baskılar devam ederse şikayetçi olup davadan çekileceğini beyan edip" masadan gönderdiğini, tüm bu olaylar nedeni ile davalı tarafın da adil yargılamadan ve hakim tarafsızlığından şüphe duymasının olağan olması karşısında” davadan çekildiğini belirtmiştir.

Dosyayı inceleyen merci tarafından reddi hakim talebinin ve çekilme talebinin kabulüne ilişkin verilen karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır (Anayasa 9.md.) Hakimler görevlerinde bağımsızlardır. Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Bu nedenle, hâkimler önüne gelen uyuşmazlıkları kanuni çerçevesinde çözmek zorundadırlar. Bu işlemi yaparken hakim, bir olayla ilgili kuracağı hükümle, tarafların adalet duygusunu zayıflatacağını değil, güçlendireceğini düşünüp, hedefleyerek çalışmalı, kanunlardan aldığı güçle hareket etmelidir. Hakim, tarafların geçerli ve kanuni delillere dayanmayan soyut iddiaları karşısında başkalarına ve kendisine yabancı kalarak, hukukun ne dediğini söyleme yetkisini kullanıp, yargılama işlemi ile yargı kararlarının kişisel görüş, inanç ve duyguların aracı olamayacağını, aksine hakimlerin, yansız ve kanunlardan aldığı güçle adaleti sağlamaya çalıştığını davanın taraflarına inandırmalıdır. Somut olayda, yukarıda ileri sürülen hususlar nedeni ile hakimin reddi ve davadan çekilmesi adaletin gecikmesine ve tabiî hâkim ilkesinin zedelenmesine yol açacağı gibi reddi hakim dilekçesinde ileri sürülen olayların ve red sebeplerinin, davadan çekilen hakimin olayları açıklama şeklinin birbirinden çok farklı olduğu, iddiaların ve açıklamaların ispat edilemediği anlaşıldığından ve yasada gösterilen reddi hakim ve davadan çekilme sebeplerinin gerçekleşmediği belirlendiğine göre reddi hakim ve çekilme talebinin kabulüne ilişkin kararın BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 03/11/2016 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/19131, Karar No: 2010/9252, Tarih: 14.06.2010

**6. Ceza Dairesi         2006/19131 E.  ,  2010/9252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık ve arkadaşlarının, yakınanı zorla götürdükleri kullanılmayan binada alıkoyup, darp ederek, bıçakla yaralamak suretiyle yağmaladıkları ve böylece yakınanı hürriyetinden yoksun bıraktıklarının anlaşılması karşısında; sanık hakkında yağma suçunun yanında koşulları oluşan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da 5237 sayılı Yasanın 109/2, 109/3-a.b maddeleri gereğince hüküm kurulmaması ve 5237 sayılı TCY.nın 150. maddesinin 2. fıkrasındaki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522. maddesindeki “hafif” ve “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değer azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alabilme olanağı varken, değer olarak gerçekten az olan şeylerin alınması durumunda, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, 150. maddenin 2. fıkrasına düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

5237 sayılı Yasanın 53/3. maddesi göz ardı edilerek, 53/1-c bendinde belirtilen haklardan sanığın mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmiş olması,

Ancak;

5237 sayılı Yasanın 53/3. maddesi göz ardı edilerek, 53/1-c bendinde belirtilen haklardan sanığın mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, hüküm fıkrasından ‘‘53. maddesinin uygulanmasına’’ ilişkin bölüm çıkarılarak, yerine ‘‘53/1. maddesinde belirtilen ve 53/3. maddesindeki kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri dışındaki haklardan sanığın mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar; 53/3. maddesi gözetilerek 53/1-c maddesi uyarınca kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına’’ cümlelerinin eklenmesi suretiyle, eleştiri dışında, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 14.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4637, Karar No: 2017/3177, Tarih: 30.05.2017

**11. Hukuk Dairesi         2016/4637 E.  ,  2017/3177 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 26/11/2015 tarih ve 2011/247-2015/227 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ... Film A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 30.05.2017 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. Irmak Balta ile davalılardan ... Pazarlama A.Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalılar tarafından DVD/VCD formatında çoğaltılarak piyasa sunulan “...” adlı filmde müvekkili birliğin üyelerine ait bir kısım müzik eserlerinin kullanıldığını ileri sürerek, davalıların müdahalelerinin menini ve şimdilik 1.000,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 21/05/2015 tarihli ıslah dilekçesi ile, talep sonucunu 41.435,46 TL’ye çıkarmıştır.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı davanın reddini istemişlerdir. ,

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, dava konusu musiki eserlerinin davalılardan ... Film Şirketi'nin eser işletme belgesi sahibi, diğer davalı ... Film Şirketi'nin ise dağıtıcısı olduğu “...” adlı sinema eserinde kullanıldığı, davaya konu eser sahipleri tarafından işleme hakkı meslek birliğine devredilmemişse de, davaya konu olan 37 adet eserin çoğaltma, yayma ve temsil haklarının davacı meslek birliğine devredildiği, sözleşme yapılmış olması halinde belirlenecek bedelin 13.811,82 TL olduğu, FSEK 68 maddesi gereğince bu bedelin üç katının da 41.435,46 TL olduğu, tayin olunan tazminat sebebiyle davacıyla davalılar arasında sözleşme yapılmış olsaydı tespit edilebilecek miktar esas alınarak karar oluşturulduğundan davaya konu eserlerin kullanımının men ve ref'ine ilişkin yasal dayanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 41.435,46 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... Film A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Film A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davalı ... Film A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Film A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı ... Film A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir olunan 1.480 TL duruşma vekalet ücretinin davalı ... Film A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 2.122,71 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ... Film Prodüksiyon ve Paz. A.Ş'den alınmasına, 30.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10953, Karar No: 2008/17717, Tarih: 17.11.2008

**21. Hukuk Dairesi         2008/10953 E.  ,  2008/17717 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 16. İş Mahkemesi

TARİHİ : 06/06/2007

Davacı, iş kazası sonucu malüliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, yetkisizllik nedeniyle reddine  karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, iş kazası sonucu kısmi işgöremezlik durumuna giren işçinin uğramış olduğu zararın giderilmesi istemine ilişkindir. Davada uyuşmazlık yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. Davalı, şirket süresinde ve yöntemince yetki  itirazında bulunduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. İş Mahkemeleri Kanununun bu davanın yasal dayanağını oluşturan 5.maddesinde; İş Mahkemelerinde açılacak her dava açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Hükmü öngörülmüştür.

Davalı işveren nitelikçe tüzel kişiliğe haiz bir ticaret şirketidir. Öte yandan tüzel kişilere karşı açılacak davalarda yetkili mahkeme tüzel kişinin ikametgahının (Merkezinin) bulunduğu yer mahkemesi- dir. (T.T.K. M:155, 279, 506) Somut olayda, davalı kuruluşun merkezinin Ankara olduğu Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanan şirket ana sözleşmesi içeriğinden açıkca anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, Ankara Mahkemesinin 5521 sayılı Yasa'nın 5.maddesi gereğince yetkili olduğu açık-seçiktir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın ve özellikle,, Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunun 9/2 maddesine göre de, davalı birden fazla ise, davanın bunlardan birinin ikemetgahının bulunduğu mahkemede de  açılacağı  davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili mahkemede  dava açtığı gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 17.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16567, Karar No: 2016/6101, Tarih: 20.04.2016

**3. Hukuk Dairesi         2015/16567 E.  ,  2016/6101 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalılar 1- ... 2- ... aralarındaki ziynet eşyasının iadesi davasına dair ....Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 15.03.2012 günlü ve 2011/79 E.- 2012/115 K. sayılı hükmün Bozulması hakkında dairece verilen 01.06.2015 günlü ve 2014/14737 E.- 2015/9907 K. sayılı ilama karşı davalılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, dava dilekçesi ile; davalı ... ile 2010 yılında boşandıklarını, 15/08/2006 tarihinde yapılan kına gecesinde, 15/04/2006 tarihinde yapılan nişan töreninde ve 18/08/2006 tarihinde yapılan düğünde kendilerine takılan tüm takıları yurt dışına çıkacakları için davalılardan ...'e muhafaza edilmek üzere teslim ettiklerini ve bir daha da geri alamadığını, örf ve adetlere göre kız tarafınca yapılan nişanda takılanların kız tarafına ait olduğunu, erkek tarafınca yapılan düğünde takılanların ise erkek tarafına ait olduğunu, davalıya düğünde takılan takıların ailesi ve yakınları tarafından davalının kendisiyle evlenmesi nedeniyle takıldığını ve takılan takıların kendisine yapılmış bağış niteliğinde olduğunu, davalıların evlendikleri ilk günden itibaren kişisel malı olan bu takılara el koyup kendisini dolandırdıklarını, Soma'da erkek tarafından yapılan düğünde takılan takıların Soma yöresindeki gelenek, örf ve adete göre erkeğin kişisel malı olduğunu bu nedenle değerlerinin tespit edilerek aynen iadesini, olmadığı takdirde bedelinin ödetilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, cevap dilekçesi; ile davanın reddini istemiştir.

Davalılar vekili, cevap dilekçesi; ile davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; düğün sırasında takılan ziynet eşyalarının kadına bağışlanmış sayılacağı, bağışlanan eşyaların geri istenmesinin ancak, bağıştan dönme nedenlerinden birinin bulunmasıyla mümkün olduğu, davacının, davalı eski eşi ...'e bağışlanmış sayılan ziynet eşyalarının kendisine hibe edildiğini de ispat edemediği, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunu ispat edemediği gerekçesi ile; davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 01.06.2015 tarih ve 2014/14737 Esas ve 2015/9907 Karar sayılı ilamı ile "...Davacının, ziynet eşyalarının iadesine ilişkin isteği, bağışlamanın geri alınması (bağıştan rücu) niteliğinde olup, Borçlar Kanununa dayanmaktadır. (818 Sayılı Borçlar Kanunu md. 244, Türk Borçlar Kanunu md. 295) Aile Mahkemeleri, Türk Medeni Kanununun üçüncü kısmı hariç ikinci kitabında (md. 118-395) yer alan “aile hukukundan" doğan dava ve işlerde görevlidir (4787 s. K. m. 4). Bağışlamanın geri alınmasına ilişkin davalarda genel mahkemeler görevlidir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasından mahkemece re'sen gözetilir. Görev konusu kazanılmış hak da oluşturmaz. Bu hukuki durum karşısında, mahkemece Aile Mahkemesi sıfatı ile yargılama yapılarak, işin esasının incelenmesi doğru bulunmamıştır..." gerekçesi ile bozulmuş, davalılar vekili bozma ilamına karşı karar düzeltme isteğinde bulunmuştur.

Davacının talebi, örf ve adetlere göre düğünde takılan takıların ailesi ve yakınları tarafından davalının kendisiyle evlenmesi nedeniyle takıldığını, takılan takıların kendisine yapılmış bağış niteliğinde olduğunu, bu altınların kişisel malı olduğu ve davalılar tarafından alınıp kendisine tekrar verilmediği iddiasına dayanılarak bu altınların aynen veya bedelinin iadesine yöneliktir.

Her nekadar bozma ilamında davacının, ziynet eşyalarının iadesine ilişkin isteği, bağışlamanın geri alınması (bağıştan rücu) niteliğinde değerlendirilmiş ise de davacının talebinin örf ve adet gereği düğünde takılan altınların kendisine takıldığı, kişisel malı olduğu iddiasına dayandığı hususu zuhulen yanlış değerlendirilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık, düğünde takılan ziynet eşyalarının davacı erkeğin kişisel malı olduğu iddiasına dayalı ziynet eşyalarının aynen iadesi, bunun mümkün olmaması halinde bedellerinin tahsili istemine ilişkindir. Buna göre uyuşmazlığın ''Aile Hukukuna" ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davanın konusu, Aile Hukukundan kaynaklandığına göre, açılan bu davanın 4787 sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince, Aile Mahkemesinde bakılması gerekmektedir. Mahkemece de davaya Aile Mahkemesi Sıfatıyla bakıldığından görev husunda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak; kural olarak ziynet eşyaları, kim tarafından takılırsa takılsın, aksine bir anlaşma bulunmadıkça kadına bağışlanmış sayılır ve artık onun kişisel malı niteliğini kazanır.

Ancak; kural olarak ziynet eşyaları, kim tarafından takılırsa takılsın, aksine bir anlaşma bulunmadıkça kadına bağışlanmış sayılır ve artık onun kişisel malı niteliğini kazanır.

Bu doğrultuda mahkemenin davacının davasının reddine yönelik kararı yerinde olup Dairemizce zuhulen yanılgılı değerlendirme ile bozulduğu anlaşılmaktadır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle, bozma kararındaki değerlendirmenin hataya dayandığı sonucuna varıldığından; davalılar vekilinin karar düzetme talebinin HUMK. nun 440. maddesi gereğince kabulü ile Dairemizin 26.05.2015 tarih ve 2014/17191 Esas- 2015/9544 Karar sayılı bozma kararının kaldırılarak mahkeme kararının ONANMASINA 3,20 TL bakiye karar düzeltme harcının mahallinde düzeltme isteyenden alınarak hazineye gelir kaydettirilmesine, 20.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7373, Karar No: 2018/4082, Tarih: 09.04.2018

**12. Ceza Dairesi         2017/7373 E.  ,  2018/4082 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : CMK’nın 223/2-e maddesi gereğince beraat

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, mahalli Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, mahalli Cumhuriyet savcısının soruşturma ve kovuşturma aşamasında sanığın savunmalarındaki çelişkinin giderilmediğine, sanığın cezalandırılması gerektiğine yönelik temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 09/04/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2796, Karar No: 2009/4411, Tarih: 07.04.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/2796 E.  ,  2009/4411 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.06.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptal, tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bir kısım arsa maliki davalılar, davanın reddini bildirmiş, bir kısmı ise inşaatın getirildiği fiziki seviyeye göre yüklenicinin hak ettiği bağımsız bölüm varsa tapunun verileceğini belirtmiştir.

Mahkemece, bilirkişi raporuna bağlı kalınarak dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı arsa sahipleri temyiz etmiştir.

Davada 17.07.2002 tarihli taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayanılmıştır. Bu sözleşmeyle davalılardan yüklenici şirket, tevhit sonucu 18 parsel sayısını ... taşınmaz üzerine yapılan binanın 3.katındaki 24 nolu bağımsız bölümü davacıya satmayı vaat etmiştir. Aslında 17.07.2002 tarihli sözleşmeyle yüklenici davacıya alacağını temlik etmiş bulunmaktadır. Bir tanımlama yapmak gerekirse, alacağın temliki; evvelki alacaklı ile (yüklenici) ... alacaklı (davacı üçüncü kişi) arasında borçlunun (arsa sahibinin) rızası gerekmeksizin yazılı olarak yapılması zorunlu kazandırıcı bir tasarruf işlemidir. Gerçekten, 22.05.2000 tarihli arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi davalı yüklenici şirkete şahsi hak sağlar. Davalı yüklenici şirket, hak kazandı ise şahsi hakkını doğrudan sözleşmenin karşı tarafından isteyebileceği gibi bu hakkını az

yukarıda tanımlandığı üzere alacağın temliki yoluyla üçüncü kişiye de temlik edebilir. Temlik işleminin varlığı halinde ifayı istemek hakkı üçüncü kişiye geçer. Ne var ki, üçüncü kişinin (temlik alanın) ifa talebine muhatap olan borçlu (arsa sahibi) bu talebe hemen uymak zorunda değildir. Borçlar Kanununun 167. maddesinden yararlanarak 22.05.2000 tarihli sözleşmeden kaynaklanan haklarını ... alacaklı olan (üçüncü kişiye) karşı ileri sürebilir. Çünkü, temlik işleminde temlikin konusu ... alacak ne ise bundan yararlanacak olan üçüncü kişi borçludan onu isteyebilir.

Temlik işlemine ve temlikin hukuki sonuçlarına ilişkin bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Temlik işlemine ve temlikin hukuki sonuçlarına ilişkin bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

22.05.2000 tarihli arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin “işin süresi” başlıklı maddesinde inşaatın ruhsat alımından başlamak üzere 36 ay içinde tamamlanacağı kararlaştırılmıştır. Yerinde 30.04.2007 tarihinde keşif yapılmış, bilirkişi, sözleşmede kararlaştırılan sürenin geçmesine rağmen inşaatın arsa sahiplerine bırakılacak bağımsız bölümlerden meskenlerde %63, işyerlerinde ise %92 fiziki seviyeye getirildiğini saptamıştır. Görülüyor ki, sözleşmenin teslim süresine ilişkin hükmü uyarınca yüklenici, kararlaştırılan teslim tarihini aşmış, temerrüde düşerek yapıyı anahtar teslimi şeklinde davalı arsa sahiplerine teslim etmemiştir. Her ne kadar sözleşmede, yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümlerin tapularının kademeli olarak verileceği hükmü varsa da yüklenici eserin tesliminde temerrüde düşerek kendi öncelikli edimini yerine getirmediğinden sözleşmenin kademeli ferağ hükmünden yararlanamaz. Zira, Borçlar Kanununun 81. maddesi uyarınca karşılıklı taahhütleri içeren sözleşmelerde akdin ifasını talep eden bir kimsenin önce kendi borcunu ifa etmiş olması gerekir. Hal böyle olunca, sözleşmenin kademeli ferağ hükmüne değer vermek olanağı yoktur. Bu aşamada ne yüklenici ve ne de onun temlik işleminde bulunduğu üçüncü kişi mülkiyet talebinde bulunamayacağından açılan dava reddolunmalıdır.

Mahkemece yukarıdan beri yapılan bu saptamalar bir yana bırakılarak bilirkişi raporuna bağlı kalınmak suretiyle istemin yazılı olduğu şekilde kabulü doğru görülmediğinden karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 07.04.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.