muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/7607, Karar No: 2020/6722, Tarih: 30.06.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/7607 E.  ,  2020/6722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece sanık ve suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçlarından verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

I- Suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Yokluğunda verilen ve 12.01.2016 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilen hükmü 1412 Sayılı CMUK'un 310/1-2. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra 20.01.2016 tarihinde temyiz eden suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz isteminin aynı kanunun 317.maddesi gereğince REDDİNE,

II- Sanık ... hakkında kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Sanığın 18.09.2015 tarihli celsede, vareste tutulma talebini açıkça beyan ettiğinin anlaşılması karşısında tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, o yer Cumhuriyet savcısı ile sanık ...’un temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA,

III- Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... haklarında kurulan hükümlere yönelik o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz isteminin incelenmesinde;

Savunmalarının alındığı ve hüküm verildiği tarihte 18 yaşından küçük olan suça sürüklenen çocukların, müdafiilerinin yokluğunda savunmalarının alınması ve hüküm verilmesi sureti ile 5271 sayılı CMK'nun 150/2. maddesi uyarınca savunma haklarının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 30.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9777, Karar No: 2012/16075, Tarih: 26.06.2012

**3. Hukuk Dairesi         2012/9777 E.  ,  2012/16075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:AİLE MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen nafaka davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dilekçesinde, davalı kadın lehine 350 TL. yoksulluk nafakasına hükmedildiğini, davalının boşanma davasından sonra kendi mali müşavirlik bürosunu açtığı ve burada çalıştığını ancak davacının bu nafakayı ödeme gücü bulunmadığını beyan ederek, yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Davalı savunmasında, işyerinin sürekli zarar ettiğini,gelir düzeyinin iyi olmadığını, bu nedenle de ailesi ile birlikte oturup, ayrı eve çıkamadığını beyan etmiştir.Mahkemece, yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verilmiştir.Dosyanın incelenmesinden davalı kadının kendine ait mali müşavirlik bürosunda çalıştığı, gelirinin belli olmadığı, davacının ise Belarus ülkesinde mühendis olarak çalıştığı ve gelirinin belli olmadığı anlaşılmıştır.Ancak, Türk Medeni Kanununun 176/3 maddesine göre yoksulluğun ortadan kalkması halinde yoksulluk nafakasının kaldırılmasına karar verilebileceği gibi aynı kanunun 176/4.maddesine göre; "Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir".

Dosya kapsamından davalı kadının boşanmadan sonra kendine ait mali müşavirlik bürosu açtığı ve burada çalışmaya başladığı anlaşılmıştır. Ancak, gelir durumu bilinememektedir. Davalının gelir durumu, elde ettiği gelirin kendisini geçindirebilecek durumda olup olmadığı tespit edilmeden nafakanın kaldırılmasına karar verilmesi doğru değildir.Öyle ise mahkemece, davalı kadının gelir durumunun net bir şekilde araştırılıp tespit edilmesinden sonra, eğer elde ettiği gelir, asgari ücret seviyesinde ya da bunun altında ise, çoğun için de az da vardır kuralı gereğince nafakanın kaldırılması isteminin azaltılması istemini de kapsadığı gözetilerek, davalının yaptığı iş gereği yoksulluğu ortadan kalkmasa bile mali durumunun olumlu yönde değiştiği dikkate alınarak nafakada hakkaniyete uygun bir oranda indirim yapılması, eğer davalının elde ettiği gelir kendi ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde ise, nafakanın kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 26.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/12380, Karar No: 2022/11940, Tarih: 07.09.2022

**8. Ceza Dairesi         2019/12380 E.  ,  2022/11940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1)Dosyada mevcut İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 06.05.2013 tarihli raporunda, mağdure ...'ın mental retardosyan rahatsızlığının bulunduğunun belirtildiği, mağdurenin annesinin de kızının zihinsel engelli olduğunu ifade ettiği ayrıca mağdurenin aşamalardaki rızası dışında alıkonulduğuna ilişkin beyanının bulunması karışsında, mağdurenin kendisine karşı işlenen fiillerin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğinin gelişip gelişmediği, beden veya ruh bakımından kendisini savunabilecek durumda olup olmadığı, beyanlarına itibar edilip edilmeyeceği, durumunun hekim olmayanlarca anlaşılıp anlaşılamayacağı hususlarında tam teşekküllü Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nden veya Adli Tıp Kurumu ilgili İhtisas Kurulu'ndan rapor alınarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2)Akıl hastası olduğundan bahisle kendisine zorunlu vekil atanan mağdure ...'ın, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla alınan nüfus kaydına göre, Yalova Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/1287 Esas ve 2020/1672 Karar sayılı 11.03.2021 tarihinde kesinleşen ilamı ile Türk Medeni Kanununun 405. maddesi uyarınca kısıtlanarak kendisine vasi olarak tayin edildiği anlaşılan ... ...'ın, davadan haberdar edilip, delillerini sunma ve davaya katılma olanağı sağlanarak sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, CMK.nın 233/1. ve 234. maddelerine aykırı davranmak suretiyle, yargılamaya devamla hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 07.09.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/10182, Karar No: 2009/1710, Tarih: 16.02.2009

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/10182 E.  ,  2009/1710 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 26.5.2007 tarihinde davalı şirket aracılığıyla 9-16 Temmuz 2007 tarihleri arasında ... Hotelde tatilini geçirmek üzere rezervasyon yaptırdığını, ne var ki beş yıldızlı olduğu belirtilen tesiste bu standartlarda bir hizmet alamadıklarını, yemeklerin kısa sürede bittiğini, odaların temizlenmediğini, havluların temizleri ile değiştirilmeden kirlilerin katlanarak tekrar servise konulduğunu, banyo tavanlarının aktığını, şikayetlerini otele ve tur yönetimine bildirmelerine rağmen sonucun değişmediğini ileri sürerek, ayıplı hizmet nedeniyle davalıya ... olduğu 1.812,00 YTL’nin iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının hizmetten yararlandığını savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, hükme esas olan bilirkişi raporu benimsenerek, ayıplı hizmet nedeniyle ödenen miktarın %70’i olan 1.268,00 YTL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dosyada mevcut olan “Turizm Tüketicileri Taleplerini Değerlendirme Amaçlı ... Çizelgesi”nin temizlik ile ilgili 17.7.6. maddesi gereğince %10, 17.8.4. maddesi gereğince %20, 17.8.5. maddesi gereğince %10 ve yemek imkanının bertaraf edilmesi nedeniyle de %30 olmak üzere toplam %70 oranında ücretin iadesi gerektiği belirtilmişse de, söz konusu çizelgenin 18.3.maddesinde, restoran bulunmaması halinde ücretin %30’luk kısmına isabet eden miktarın iade edilmesi gerektiği belirtilmiş olup, dava konusu olayda ise restoran mevcut olmasına rağmen, yemeklerin kısa sürede bittiği ve masaların temizlenmediği şikayetleri olduğundan, bu sebebe dayanılarak ücretin %30 miktarının iadesi isabetli bulunmamıştır. Mahkemece temizlik hizmetleri ile ilgili olan ve ücretin %40’lık miktarına isabet eden iadenin yanında, “yemek” ve “restoran” konusundaki şikayetlere göre de %30’un altında olmak üzere takdir edilecek bir miktarın iadesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: 1. bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 16.2.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/2827, Karar No: 2010/3029, Tarih: 27.05.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2009/2827 E.  ,  2010/3029 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacılar 1-..., 2-... ile davalı ... İnş. Dek. Tic. Ltd. Şti. arasındaki davadan dolayı ... Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 30.12.2008 gün ve 2008/186-2008/563 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

İncelenmesine gerek görüldüğünden;

1-... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada 5 ve 6 parsel numaralı taşınmazların daha sonra yapılan tüm tevhidlerini ve intikalleri ile tüm maliklerini ve paylarını gösterir şekilde tapu kayıtlarının ilgili tapu sicil müdürlüğünden getirtilmesi,

2-Davacılar vekilinin temyiz dilkeçesindeki beyanlarından dava konusu taşınmazlarla ilgili olarak davalı yüklenici aleyhine açılmış sözleşmenin feshi davası varsa davacılar vekilinden mahkemesi ve dosya numarası tespit edilerek ve ilgili dosyalar mahkemelerinden getirtilerek birlikte gönderilmesi,

3-Dava konusu parsellerin daha sonra 477 ada 118 parsel olduğu dikkate alınmak suretiyle sonradan oluşan parsel yönünden veya bu parselin oluşmasına dayanak olan parseller yönünden yüklenici şirketle başka arsa malikleri ile yapılmış kat karşılığı inşaat sözleşmeleri olup olmadığının davalı taraftan araştırılarak, varsa sözleşmelerin birer örneklerinin gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 27.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/20449, Karar No: 2024/4643, Tarih: 12.03.2024

**9. Hukuk Dairesi         2023/20449 E.  ,  2024/4643 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1075 E., 2023/932 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 4. İş Mahkemesi

SAYISI : 2019/320 E., 2022/52 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılar nezdinde yurt dışı inşaat şantiyelerinde çalıştığını, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, davacının fazla çalışma yaptığını, hafta tatili izinlerini kullanmadığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını ve hak ettiği hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek ihbar tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının çalıştığı alt işveren şirketlerin davaya dâhil edilmesi gerektiğini, davacının davalı Şirketten talep edilebilir alacağı bulunmadığını, çalışılan ülke şartları ve mevzuat hükümleri dikkate alındığında davacının hukuka ve kanuna aykırı olarak ileri sürdüğü iddialarla çalışmış olmasının mümkün olmadığını, davacının fazla çalışma yaptığını kanıtlaması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davalı asıl işveren işyerinde alt işveren işçisi olarak çalıştığı, tanık beyanı ve banka hesap ekstresi dikkate alınarak davacının ücret bakımından iddiasını ispatladığı, davacının iş sözleşmesinin ihbar tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdirildiği, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacakları bakımından %30 indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davacının müvekkili Şirket çalışanı olmadığını, davacının davalı Şirketten hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, davacının yurt dışında çalışmış olması nedeniyle hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin çalışılan ülke mevzuatının uygulanması gerektiğini, hesaplamada gerçek dışı tanık beyanlarının dikkate alınmaması gerektiğini, davacının aldığını iddia ettiği aylık ücretin de dosya kapsamında hiçbir ispatı bulunmadığını, dosyanın seri olarak açıldığını, bu nedenle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 22 nci maddesi gereğince %50 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hâkiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına, hükme dayanak alınan bilirkişi raporuna göre İlk Derece Mahkemesinin davalı vekilinin tüm istinaf sebeplerini karşılar mahiyetteki karar ve gerekçesinin dosya kapsamına uygun olduğu, vekâlet ücretinin dosya kapsamına uygun olduğu; ancak ihbar tazminatına yasal faiz uygulanması gerektiği hâlde en yüksek mevduat faizi uygulandığı, bu durumun hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, davacının kıdem ve ihbar tazminatı alacağına hak kazanıp kazanmadığı, ücretin miktarı ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatı ve hesaplanması ile davacı lehine hükmedilen vekâlet ücreti noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27 nci maddesi şöyledir:

" (1) İş sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgarî koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafların seçtikleri hukuka tâbidir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27 nci maddesi şöyledir:

" (1) İş sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgarî koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafların seçtikleri hukuka tâbidir.

(2) Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz.

(3) İşçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.

(4) Ancak hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukuk uygulanabilir."

3. 5718 sayılı Kanun'un 2, 5, 8, 40 ve 44 üncü maddeleri.

4. Dairemizin 24.05.2023 tarihli ve 2023/1122 Esas, 2023/7668 Karar; 28.02.2023 tarihli ve 2022/18744 Esas, 2023/3076 Karar; 20.06.2022 tarihli ve 2022/7280 Esas, 2022/8049 Karar sayılı kararları.

5. Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 22 nci maddesi.

3.Değerlendirme

1. Yabancılık unsuru, bir hukuki işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

2. 5718 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44 üncü maddesi ise bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

3. 5718 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku resen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde Türk hukuku uygulanır.

4. 5718 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnai niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlalini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlali hâlinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlali hâlinde veya her emredici hükmü ihlal eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 10.02.2012 tarihli ve 2010/1 Esas, 2012/1 Karar sayılı kararı). Örneğin; ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden 5718 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilafı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

5. Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlâk anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda yer alan temel hak ve özgürlüklere, milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlâk ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması hâlinde Kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, 10.02.2012 tarihli ve 2010/1 Esas, 2012/1 Karar). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.