muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5325, Karar No: 2022/15309, Tarih: 23.11.2022

Davalı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu, davalı araç maliki ...'e ait aracın sigortacısı olup, bu davalıya düşen hukuki sorumluluğu üstlenmiştir. Anılan davalıların sorumlulukları, araç işleteni olma ve araç işletenine düşen hukuki sorumluluğu teminat altına alma sebeplerine dayanmaktadır. Davalı sigortacı (Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu) hakkındaki feragatten, BK müteselsil sorumluluğu düzenleyen madde hükümlerine göre sigortacının sorumluluğunu üstlendiği araç işleteninin de yararlanması gerekeceği açıktır. Bu itibarla, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu yönünden yapılan feragat nedeniyle davalı ... de teminat limiti kadar sorumluluktan kurtulmuş olup, davalı ... yönünden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Ne var ki araç sürücüsü olan ...'in sorumluluğu, 6098 sayılı TBK'nun 49. maddesinde (818 sayılı BK'nun 41. md.) düzenlenen haksız fiil sorumluluğu olup davalı araç maliki ile sigortacısından ayrı değerlendirilmelidir. Haksız fiil faili sürücü, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu ile yapılan sözleşmeden teminat limiti kadar yararlanamaz ise de, sigortacının fiilen ödediği bedel olan 33.572,00 TL kadar sorumluluktan kurtulacaktır.

İfade olunan nedenlerle; davacı ... için, yaralanmasından kaynaklanan alacağının belirlenmesi bakımından bozma öncesi alınan, 02/02/2016 tarihli hesap raporunda davacının iş göremezlik tazminat tutarının 97.977,69 TL ve bakıcı giderinin 2.411,04 TL olarak toplam 100.388,73 TL hesaplandığı; bu miktara davacı tarafça itiraz edilmediği ve temyize getirilmediğinden davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetilerek; davalı sürücü ...’in sorumlu olacağı maddi tazminat miktarı belirlenirken, sigortacının davacıya fiilen ödediği miktar (33.572,00 TL) kadar tazminattan indirim yapılması, bakiye miktar için davalı ...’in sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirmeyle usuli kazanılmış hakları ihlal edecek şekilde, bozma sonrası alınan 08/07/2021 tarihli hesap raporundaki 178.132,56 TL iş göremezlik tazminatı ve 2.411,04 TL bakıcı gideri üzerinden yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davalılar ... ve ... yararına bozulması gerekmiştir.

3) Bozma neden ve şekline göre davalılar ... ve ... vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar ... ve ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalılar ... ve ... vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelemesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılar ... ve ...'e geri verilmesine 23/11/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4007, Karar No: 2024/6693, Tarih: 12.06.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/4007 E.  ,  2024/6693 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/104 E., 2023/241 K.

KARAR : Karar verilmesine yer olmadığına kararı

2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun (2797 sayılı Kanun) 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; işbu davanın, işçi ile işveren arasındaki ilişkiden kaynaklanan, işe giriş esnasında bildirilen meslek kodunun düzeltilmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay Büyük Genel Kurulunun dairelerin iş bölümüne ilişkin 18.1.2024 tarihli ve 2024/1 sayılı kararı uyarınca dosyayı inceleme görevi Yargıtay (9). Hukuk Dairesine ait olduğundan, 2797 sayılı Kanun’un 60 ıncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gerekli inceleme yapılmak üzere dosyanın ilgili daireye gönderilmesine karar vermek gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Dosyanın YARGITAY (9). HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,

12.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/30172, Karar No: 2015/11438, Tarih: 26.05.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/30172 E.  ,  2015/11438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/11/2014

NUMARASI : 2014/1653-2014/1727

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 26.05.2015 günü temyiz eden taraf vekillerinin yüzlerine karşı duruşmaya başlanarak, tarafların sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki kağıtlar okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava konusu taşınmazda bulunan ve taşınmaza kapama karışık meyve bahçesi niteliğini veren ağaçlar (yaş ve cinsleri gözetilerek) ile bilirkişi kurulu raporunda münavebe ürünü olarak alınan patates, dane mısır, taze fasulye ve domatesin dekar başına verim miktarları İlçe Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2014 yılına ait dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama kg satış fiyatları da ilgili resmi kuruluşlardan sorulduktan sonra,

Alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8682, Karar No: 2016/7066, Tarih: 09.06.2016

**17. Hukuk Dairesi         2015/8682 E.  ,  2016/7066 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalının trafik sigortacısı olduğu aracın neden olduğu trafik kazasında diğer araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını, yaralanma sebebiyle müvekkilinin belden aşağısının felç olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; poliçenin kazadan sonra yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; iddia, savunma ve toplanan delillere göre; husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1,50 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 09/06/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14775, Karar No: 2015/13053, Tarih: 23.12.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/14775 E.  ,  2015/13053 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 19/06/2014

NUMARASI : 2013/755 - 2014/401

DAVACI : K.. Gıda Tarım Hayvancılık Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

DAVALI : G.. Klima Tesisat İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasında Antalya 2. Asliye Ticaret ve Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, haksız ödenen çek bedelinin istirdatı davasıdır.

Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, usûlüne uygun yetki itirazı ile Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu ileri sürüldüğünden ve açılan davanın istirdat davası olması sebebiyle HMK'nın 6. maddesindeki genel yetki kuralına tâbi olması, istirdat talebinin herhangi bir icra takibine bağlı olmaması sebebiyle davanın, davalının yerleşim yeri olan Ankara Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle, yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davalının yerleşim yeri olarak bildirdiği adrese göre Sincan Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu, davalı vekilince yetkili mahkeme olarak Sincan Asliye Ticaret Mahkemesi bildirilmediği, Ankara Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu usûlünce yapılmış bir yetki itirazından söz edilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş, kararlar temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Bu durumda; Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kesin yetki hali bulunmayan somut olayda re'sen yetkisizlik kararı veremeyeceği, bu nedenle uyuşmazlığa bakma yetkisinin Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğu anlaşılmaktadır.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 23/12/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7515, Karar No: 2022/16255, Tarih: 17.10.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/7515 E.  ,  2022/16255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Defter, kayıt ve belgeleri gizleme, sahte fatura düzenleme

...

...

Sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan verilen beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin, sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik sanık müdafisinin temyizlerinin incelenmesinde:

1)Defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçu yönünden; defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçunun oluşabilmesi için,"..varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olan" defter ve belgelerin, saklama zorunluluğu olan 5 yıllık süre içerisinde usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen vergi incelemesi için yetkili memura ibraz edilmemesinin gerektiği, Düzce Cumhuriyet Başsavcılığının 24.02.2014 tarihli iddianamesi ile 213 sayılı VUK’nin 367. maddesine göre dava şartı olan mütalaa ve vergi suçu raporuna uygun olarak sanık hakkında, "defter ve kayıt ve belgeleri gizleme” suçundan da kamu davası açılmış ise de, defter ve belge isteme yazısının dosya arasında bulunmadığının anlaşılması karşısında, defter ve belge isteme yazısının aslının ya da onaylı suretlerinin ilgili vergi dairesinden getirtilerek hangi belgelerin hangi amaçla istendiğinin, istemin 5 yıllık saklama süresi içerisinde yapılıp yapılmadığının tespit edilmesinden sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ile beraat hükmü verilmesi

2)Sahte fatura düzenleme suçundan verilen mahkumiyet hükmü ve sübutu halinde defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçu yönünden;

Hükümlerden sonra 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 7394 sayılı Kanun'un 4 ve 5. maddeleriyle değişik 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinin 3, 4, 5 ve 6. fıkra hükümleri uyarınca 5237 sayılı TCK'nin 7/2. maddesi de gözetilerek öncelikle lehe Kanun'un tespit edilip uygulama yapılması ve her iki Kanunla ilgili uygulamanın gerekçeleriyle birlikte denetime olanak verecek şekilde ayrıntılı olarak kararda gösterilmesi suretiyle sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekili ve sanık müdafisinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 17.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/685, Karar No: 2007/651, Tarih: 26.09.2007

**Hukuk Genel Kurulu         2007/20-685 E.  ,  2007/651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tunceli Kadastro Mahkemesi

TARİHİ : 10/05/2007

Taraflar arasındaki "kadastro tespitine itiraz" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Tunceli Kadastro Mahkemesince davanın  kabulüne  dair verilen  2.6.2006 gün ve  127-374 sayılı kararın incelenmesi   davalı  vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay  20.Hukuk Dairesinin  13.11.2006    gün ve  11614-15176 sayılı ilamı ile, (..Kadastro sırasında ....Köyü 105 ada 11 parsel sayılı 1.889,05 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz belgesizden tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı A.  A.    adına  tespit edilmiştir. Davacı Orman Yönetimi, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla  dava açmıştır. Mahkemece,  davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm  davalı vekili  tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine  itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm kurmaya yeterli değildir.

a) Hükme dayanak yapılan orman bilirkişi raporunda; çekişmeli alanın, çok eski tarihlerden beri 30-40 cm pulluk derinliğinde sürülerek ve işlenerek en az 100 yıldır tarım arazisi olarak kullanıldığı, ancak son 10-15 yıldır terk edilerek nadasa bırakıldığı, bakımsızlıktan üzerinin çayır otları ile kaplandığı, yörenin ekolojik koşullarına uygun olarak nadasa bırakıldığı süre içerisinde alana gelen ve alanın kenarlarında serpili halde 10-15 yaşlarında meşe ağaçlarının oluştuğu, davalı parsel üzerinden alınan toprak örneklerinden ve profil içinde yapılan incelemelerden toprak içerisinde orman ağaçlarına ilişkin kök kalıntılarının yer almadığının tespit edildiği,

b) Raporun devamında ise, dava konusu alanın çevresi ile birlikte incelendiğinde ormanlık alanlar ile arasında ayırıcı unsur bulunmadığı, çevresindeki ormanlık alanlar ile tam bir bütünlük arz ettiği genel görünümü itibariyle alanın toprak yapısının orman yetiştirmeye elverişli ve orman toprağı niteliğinde bulunduğu, çekişmeli taşınmazın 1959 basım tarihli memleket haritasında ve tarihi belirtilmeyen hava fotoğraflarında yeşil zemin üzerinde orman ile sembolize edilen orman alanları içinde kaldığı, bu sebeplerle orman sayılan yerlerden olduğunu,

c) Diğer taraftan, aynı keşifte bilgisine başvurulan ziraat bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise; çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı tarım arazisi niteliğinde bulunduğu açıklanmıştır.

Bu durumda karara dayanak alınan uzman orman ve ziraat bilirkişi raporları birbiriyle ve kendi içinde çelişkili olup, raporlar çekişmeli yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmadığından, bu raporlara dayanılarak hüküm kurulamaz.

c) Diğer taraftan, aynı keşifte bilgisine başvurulan ziraat bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise; çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı tarım arazisi niteliğinde bulunduğu açıklanmıştır.

Bu durumda karara dayanak alınan uzman orman ve ziraat bilirkişi raporları birbiriyle ve kendi içinde çelişkili olup, raporlar çekişmeli yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmadığından, bu raporlara dayanılarak hüküm kurulamaz.

O halde mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi,bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de  içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici  nedenlere göre,Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken,önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ:Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile,direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine,  26.9.2007  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/4876, Karar No: 2006/6956, Tarih: 16.06.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/4876 E.  ,  2006/6956 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı Hazine vekili tarafından, davalı aleyhine 08.07.2004 gününde verilen dilekçe ile mera iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25.03.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mera iddiasıyla Hazine tarafından açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece çekişme konusu taşınmazın imar planı kapsamına alınan mera olduğu davalıya 4342 sayılı Kanununun değişik 3. maddesi uyarınca taşınmazın emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısını Hazineye ödenmek üzere önel verilmesine rağmen ödeme yapmadığı gerekçeleriyle dava kabul edilmiş ve dava konusu taşınmazın kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiş, hükmü davalı gerçek kişi temyiz etmiştir.

Dosya kapsamında toplanan delillere göre, 1965 yılında yapılan tapulama tespiti sırasında 50 parsel sayılı taşınmazın ... Köyü Tüzel Kişiliği adına harman yeri olarak sınırlandırıldığı, köyün Belediye olmasından sonra Belediye adına tescil edildiği, 22.6.1973 tarihinde de üç ayrı parsele ifraz edildiği ve bunlardan bir kısım parsellerin imar planında sosyal alanlara ayrıldığı, harman yerinden ifraz edilen 1714 parsel ile ihdasen tesis edilen 1723 parselin tevhit edilerek 1724 parsel numarasını aldığı daha sonra bu parselin 55 ayrı parsele bölündüğü, 1978 yılındaki emcümen kararıyla bu parsellerin üçüncü kişilere satıldığı anlaşılmaktadır.

Görüldüğü gibi dava konusu taşınmazın öncesi köy halkının yararlandığı kamu malı özelliği taşıyan genel harman yeridir.

Davacı Hazine dava konusu taşınmazın mera olduğunu iddia etmiş ise de, bu iddia kanıtlanamamıştır. Burada öncelikle harman yeri niteliği üzerinde durulması gerekecektir. Gerçekten, harman yerleri köy halkının tümünün yararlandığı harman yapılmak üzere ya yetkili mercii tarafından tahsis edilen ya da, ... kullanma biçimi harman yeri olan köy orta malı taşınmazlardandır. Bu gibi yerlerin yararlanma hakkı ilgili köy ve belde halkına ait ise de, kuru mülkiyeti Devlete aittir. Yine hemen belirtilmelidir ki, harman yerlerinin özellikleri mera, yaylak ve kışlakların özelliklerinden farklı değildir.

Her ne kadar 4342 sayılı Mera Kanununun değişik geçici 3. maddesinde Belediye ve mücavir alan sınırları içersinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar planları içersindeki yerleşim yeri olarak işgal edilen ve mera olarak kullanımına artık olanak bulunmayan taşınmazların tahsis amacının değiştirilmesi suretiyle Hazine adına tesciline olanak sağlanmışsa da bu hüküm ancak öncesi mera olan ve yasada öngörülen unsurları taşıyan taşınmazlar bakımından uygulanabilir. Anılan hükmün genişletilmiş yorumla mera dışındaki yaylak, kışlak ve somut olayda olduğu gibi harman yerlerine taşınma imkânı yoktur. O yüzden mahkemenin 4342 sayılı Kanununun geçici 3. maddesindeki taşınmaz bedelinin ilgililerince Hazineye ödenmesine dair işlem yaparak bunun sonucu bedelin ödenmediğinden bahsedilip davanın bu nedenle reddi doğru olmamıştır.

Burada üzerinde durulması gereken diğer bir sorunda 4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesi son fıkrasının olaya uygulanıp uygulanamayacağıdır. Anılan maddenin başlığı «tahsis amacının değiştirilmesi» şeklindedir. Yasanın daha önceki hükümlerine bakılırsa bu maddenin mera komisyonlarının çalışmaları sırasında ve ancak mera komisyonlarınca yapılan idari iş ve işlemlerde uygulanabileceği açıkça görülür. Başka bir deyişle yargı önüne getirilen bu gibi uyuşmazlıklarda harman yeri vasfının yargı yerinde değiştirilebileceği düşünülemez. Ne var ki; somut olayda, öncesi harman yeri olan 1714 parsel sayılı taşınmaz 1723 parselle tevhid edilerek imar planı kapsamına alınmış, arsa vasfına dönüştürülerek gerçek kişilere Belediye Encümeni kararıyla satılmıştır. Az yukarıda sözü edildiği üzere somut olaya 4342 sayılı Kanunun değişik geçici 3. maddesinin ve yine aynı yasanın 14 maddesinin uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla 1714 parselin harman yeri vasfının değiştirilerek arsa vasfıyla gerçek kişilere yapılan satış işlemi ve gerçek kişiler adına tescil yasadaki deyimiyle «yolsuz tescil» niteliğindedir. Bu gibi durumlarda hukuken yokluk ifade eden tapu üzerinden iktisapta bulunan kişiler Türk Medeni Kanunun 1023 maddesinden yararlanamaz. Ancak;