muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11790, Karar No: 2015/7468, Tarih: 22.06.2015

**14. Ceza Dairesi         2014/11790 E.  ,  2015/7468 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2014/380818

MAHKEMESİ : Bakırköy 16. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 09.09.2014

NUMARASI : 2013/49 Esas, 2014/272 Karar

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit, hakaret

İlk derece mahkemesince verilip kısmen re'sen de temyize tabi hükümlerin sanık ve müdafi tarafından duruşmalı temyiz edilmesi üzerine, dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 17.06.2015 Çarşamba saat 13:30'a duruşma günü tayin olunarak sanık müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti.

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından S.. Ç.. hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine dosyadaki vekâletnameye dayanarak sanık H.. K.. adına gelen Av. D.. B.. huzura alınarak duruşmaya başlandı.

Duruşma isteğinin süresinde ve yerinde olduğu anlaşıldıktan sonra uygun görülen talep ve mütalaa dairesinde sanık H.. K.. hakkında DURUŞMALI inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek tefhim olunduktan sonra işin açıklanmasına dair raportör üye tarafından düzenlenen rapor okundu.

Raportör üye rapora ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirdi.

Sanık müdafii temyiz layihasını açıklayarak savunmada bulunup müvekkili hakkındaki hükmün BOZULMASINI istedi.

Yargıtay Cumhuriyet Savcısı tebliğname içeriğini tekrar etti.

Son sözü sorulan sanık müdafii savunmasına ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirmekle dosya incelenerek karar verilip tefhim olunmak üzere duruşmanın 01.07.2015 Çarşamba günü saat 13:30'a bırakılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Belli günde oturum açıldı. Dava evrakı incelenip gereği görüşülmüş olduğundan aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Sanık hakkında tehdit ve hakaret suçlarından kurulan hükümlerin açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararların 5271 sayılı CMK'nın 231/12. maddesi uyarınca itiraza tabi olup temyizi mümkün bulunmadığından ve sanık ile müdafiin bu kararlara yönelik temyiz isteminin aynı Kanunun 264. maddesine göre itiraz olarak kabul edilip mahallinde merciince değerlendirilmesi gerektiğinden anılan hükümlere yönelik temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca Reddiyle, incelemenin beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Karar başlığına yanlış yazıldığı anlaşılan suç tarihinin “16.06.2012 ve sonrası” şeklinde mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Karar başlığına yanlış yazıldığı anlaşılan suç tarihinin “16.06.2012 ve sonrası” şeklinde mahallinde düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık ve müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazları ile müdafiin duruşmalı inceleme sırasındaki sözlü savunmasının reddiyle re'sen de temyize tâbi hükmün ONANMASINA,

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince incelenmesinde;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 12.03.1990 gün ve 1990/8-3-70, 09.10.2007 gün ve 2007/11-44-200 ve 17.06.2014 gün ve 658-330 sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, bir olayın açıklanması sırasında başka bir hadiseden söz edilmesinin o hadise hakkında da dava açıldığını göstermeyeceği ve dava konusu yapılan eylemin iddianamede açıkça ve bağımsız olarak gösterilmesinin gerektiği, aksine uygulamanın hangi eylemden dolayı dava açıldığı ve hangi iddiaya karşı savunma yapılacağı hususunda karışıklığa neden olacağı, buna karşılık 04.02.2013 tarihli iddianame ile sanık hakkında, beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, tehdit ve hakaret suçlarından dava açılıp kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan usulüne uygun açılmış bir davanın bulunmadığı ve bu eksikliğin de ancak kamu davası açılmak suretiyle giderilebileceği gözetilmeden, sanığa ek savunma hakkı verilip kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan da hüküm kurularak 5271 sayılı CMK'nın 225. maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı, sanık ve müdafiin temyiz itirazları ile müdafiin duruşmalı inceleme sırasındaki sözlü savunması bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

22.06.2015 tarihinde verilen işbu karar 01.07.2015 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından B.. K.. hazır olduğu halde sanık müdafiin gıyabında tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2008/6453, Karar No: 2008/7293, Tarih: 04.12.2008

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/6453 E.  ,  2008/7293 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle hükmün davalı ... Belediyesi hakkında oluşturulduğunun anlaşılmasına, davalının temerrüde düştüğü tarih kararın gerekçe bölümünde belirtildiği şekilde 29.08.2004 olup, hüküm fıkrasında bu tarihin maddi hata ile 29.09.2004 olarak yazılmış olmasına, karar altına alınan miktar yönünden yasal faizin 29.08.2004’ten itibaren uygulanacağının tabiî bulunmasına göre tarafların yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.355,00 YTL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 04.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6995, Karar No: 2017/778, Tarih: 24.01.2017

**13. Hukuk Dairesi         2016/6995 E.  ,  2017/778 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, dar gelirli ailelere konut edindirmesi kapsamında davalı belediye ile aralarında sözleşme düzenlendiğini, arsa tahsisi yapıldığını, satış bedelinin taksitler halinde ödendiğini, tahsis kararının iptal edildiğini, imar planı değişikliği ile ifanın imkansız hale geldiğini ileri sürerek arsanın rayiç değerinin tespiti yapılarak, bu bedelin yasal faiziyle birlikte ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-20.8.2016 tarihinde kabul edilen 6745 sayılı kanunun 12. Maddesi ile 775 sayılı Gecekondu Kanununa eklenen geçici 10. maddesi ile “... ili, ... ilçesi sınırları içerisinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu Kanuna göre ilgili idarelerce yapılan arsa veya konut tahsis işleminin gerçekleştirilememesi hâlinde; arsa veya konut tahsisi için ödenen bedeller, ilgili idarece yapılacak tebligatı müteakip en geç üç ay içerisinde, ödeme gününden itibaren hesaplanacak kanuni faizi ile birlikte hak sahiplerine veya kanuni mirasçılarına ödenir. Hak sahipleri bunun dışında ilgili idareden herhangi bir hak, bedel ve tazminat talebinde bulunamazlar.

Bu maddenin birinci fıkrası hükmü; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hak sahipleri tarafından, ilgili idarelerce yapılan arsa veya konut tahsis işleminin gerçekleştirilememesi nedenleriyle arsa veya konutların adlarına tescili, bedel veya tazminat ve benzeri taleplerle açılan ve henüz kesinleşmeyen her türlü davada da uygulanır. Bu hükmün mahkemelerce uygulanması nedeniyle reddedilen davaların yargılama giderleri davalı idare tarafından ödenir. Bu madde kapsamında kalan davalarda mahkeme harçları ile her türlü vekâlet ücreti maktu olarak belirlenir.” hükmü düzenlenmiştir. Mahkemece, anılan yasa kuralı uyarınca değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekir.

2-Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 2. bent gereğince davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 739,50 TL harcın istek halinde davalıya, 29,20 TL harcın davacıya iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6122, Karar No: 2022/1530, Tarih: 01.03.2022

**12. Ceza Dairesi         2020/6122 E.  ,  2022/1530 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Alkol veya uyuşturucu maddenin etkisi altındayken araç kullanma

Hüküm : Beraat

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm mahalli Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Yapılan yargılamaya incelenen dosya kapsamına göre mahalli Cumhuriyet Savcısının yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine;

1-Olay günü saat 17.50 sıralarında, sanığın sevk ve idaresindeki otomobil cadde üzerinde seyri sırasında, kavşak mahallinde soldaki sokağa dönüş yapmak için sola manevra yaptığı sırada, sokak içerisinden seyreden müşteki idaresindeki otomobile çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası, saat 18.08 yapılan ölçümde 0.92 promil alkollü olduğunun tespit edildiği olayda; 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48/7. maddesinde yer alan, ''Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0.50 promilin, diğer araç sürücüleri bakımından 0.20 promilin üzerinde alkollü olan sürücülerin trafik kazasına sebebiyet vermesi halinde, ayrıca Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri uygulanır'' şeklindeki düzenleme karşısında; atılı suçun yasal unsurlarının oluştuğu gözetilmeksizin, sanığın mahkumiyeti yerine, yazılı şekilde beraatine karar verilmesi;

2-Bozma ilamına uyulduğu takdirde sanığa isnat edilen trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu için TCK'nın 179. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen temel ceza miktarı itibariyle, 5271 sayılı CMK'nın, 17.10.2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesi ile yeniden düzenlenmiş olan ve 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan ''Basit yargılama usulü'' düzenlemesine tabi olacağı; Anayasa Mahkemesinin 19.08.2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25.06.2020 tarihli ve 2020/16 Esas - 2020/33 Karar sayılı ve 16.03.2021 tarihli 31425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 14.01.2021 tarihli ve 2020/81 Esas - 2021/4 Karar sayılı iptal kararları ile kovuşturma evresine geçilmiş veya hükme bağlanmış olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararları doğrultusunda CMK'nın 251. maddesi hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmesi;

Kanuna aykırı olup, mahalli Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA; 01.03.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5258, Karar No: 2017/10257, Tarih: 12.06.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/5258 E.  ,  2017/10257 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, derece ve kademe intibakının tespitine, ücret farkı, akdi ve yasal ilave farkı, yıpranma prim farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin işvereni olan davalı ... İdaresinde Yol-İş Sendikası üyesi olmadan önce Büro iş kolunda faaliyet gösteren Koop-İş Sendikası üyesi olarak iş yerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmesinden yararlandığını, Yol-İş Sendikası üyesi olduktan sonra da işyerinde uygulanan TİS’den yararlandığını ancak Yol-İş Sendikasına üyeliğini müteakip ilk işe girdiği tarihten Yol-İş Sendikası üyeliğine başvuru tarihleri arası hizmet süresi dikkate alınmayarak derece ve kademelerinin yanlış uygulandığını ve ücretlerinin eksik ödendiğini ileri sürerek davalı nezdinde geçen hizmet süresinin tamamı dikkate alınarak Yol-İş Sendikasına üye olduğu tarihteki derece ve kademesinin tespiti ile buna bağlı bir kısım ücret fark alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının yürürlükteki TİS'ten yararlandığını, geriye dönük hizmet sürelerinin derece ve kademelerinde değerlendirilmesinin yürürlükteki TİS'nin 4. maddesine aykırı bir talep olduğunu, davalı idare adına TÜHİS ile Yol-İş Sendikası arasında 26/06/2012 tarihinde imzalanan ve 01/03/2011-28/02/2013 tarihleri arasında geçerli olan Toplu İş Sözleşmesinin geçici 4. fıkrasında başka bir işverenin veya aynı işveren olmakla birlikte Yol-İş Sendikası üyeliğinden önce başka iş kolunda çalışılan çalışma süreleri için derece ve kademe ilerlemesi talebinde bulunulamayacağına ilişkin hüküm gereğince davacının talebinin haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti

Mahkemece, Toplu İş Sözleşmesinin 97. ve 99. maddesinde derece ilerlemesinin ve kademe ilerlemesinin düzenlendiği, işçi lehine yorum ilkesi gereğince davacının davalı işyerinde çalıştığı tüm hizmet sürelerine ilişkin Toplu İş Sözleşmelerindeki kademe ilerlemesi ve terfi konularının değerlendirilmesi gerektiği, davacının düz işçi olduğu, başlangıç pozisyonunun 1. derecenin 8. kademesi olarak kabul edildiği, davacının dava tarihi itibari ile hizmet süresi dikkate alınarak 6. derecenin 18. kademesinde olduğu, buna göre günlük ücretinin 69,04 TL. olduğu, ücret fark alacağı ve ikramiye alacağının ile ilave tediye fark alacağının buna göre hesaplandığı, davacı düz işçi olduğundan %15 yıpranma primi farkının ödenmesi gerektiği ve yıpranma prim alacağı yönünden işçinin izinli ve raporlu olduğu günler dikkate alınarak ve %30 hakkaniyet indirimi yapılarak bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasında davacının başka iş kolunda geçen çalışmalarının derece ve kademe tespiti bakımından dikkate alınıp alınmayacağı hususunda ihtilaf vardır.

Somut olayda davacının Toplu İş Sözleşmesinin ekindeki pozisyon cetveline göre düz işçi pozisyonunda 1 derece ile 8 derece arasında olabileceği düzenlenmiş olup, davacının işe başlama tarihinde 1. derece ve 1. kademede olduğu kabul edilerek ve başka iş kolunda geçen çalışmaları da dikkate alınarak olması gereken kademe ve derecenin tespiti suretiyle bu derece ve kademeye göre davacının fark ücret alacaklarının belirlenmesi gerekirken, davacının düz işçi olarak işe başladığı tarihte 1. derece 8. kademede olduğu kabul edilerek hesaplama yapan bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulması hatalı olup, bozma nedenidir.

F) SONUÇ:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 12/06/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/20993, Karar No: 2022/16471, Tarih: 07.12.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/20993 E.  ,  2022/16471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davasının yapılan yargılaması sonucunda İtiraz Hakem Heyetince verilen 20.06.2021günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

K A R A R

Davacılar vekili; davalı ... tarafından sigortalı bulunan aracın karıştığı çift taraflı kazada davacılar desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 5.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; başvurunun reddini talep etmiştir.

... Uyuşmazlık Hakem Heyetince; “Başvuru sahiplerinin taleplerinin kabulü ile eş ... için belirlenen 250.916,84 TL ile diğer başvuru sahibi oğlu ...için 30.964,78 TL ve kızı ... için belirlenen 52.145,51 TL tazminat olmak üzere toplam 334.027,13 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının, sigorta şirketine başvuru tarihi olan 23/11/2020 tarihinden 8 iş günü sonrası olan 04/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte aleyhine başvuruda bulunulan davalıdan tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine" karar verilmiş, ... kararına karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine itirazın reddine karar verilmiş; ... kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle dektekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tâbi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.

5718 sayılı MÖHUK madde 48/1'e göre; “Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır”. MÖHUK’ta teminat gösterme yükümlülüğü konusunda “yabancılık” ölçütü esas alınmıştır. Buna karşın davalının veya kendisine karşı takibe girişilen karşı tarafın vatandaşlığı, bu madde kapsamında da bir öneme sahip değildir. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

MÖHUK madde 48/2’de ise; “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar” hükmü yer almaktadır.

Buna göre Türk hâkimi, yabancı davacının, davaya katılanın veya icra takibinde bulunanın vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise, bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir. Az yukarıda belirtilen anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup, anılan sözleşmenin 17. maddesinde; âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.

Davacılar Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince davacının teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu re'sen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacıların teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden kanuni veya fiili karşılıklık bulunup bulunmadığının sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacıların teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacılara kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden re'sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan ve re’sen görülen nedenlerle ... kararının BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 07.12.2022 gününde Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY