muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/12479, Karar No: 2013/13138, Tarih: 23.09.2013

Kaldı ki, eldeki dava harcı merciine ödenmek suretiyle 11.10.2010 tarihinde açılmıştır. 4721 sayılı TMK'nun 713/2. maddesindeki “ölmüş” kelimesi Anayasa Mahkemesi'nin 17.03.2011 tarih ve 2009/58 Esas 2011/15 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bu karar 02.04.2011 günü Resmi gazetede yayımlaranak yürürlüğe girmiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle kanun metninde ölmüş sözcüğü yoktur. Dolayısıyla iş bu davanın yasal dayanağı kalmamıştır. Bundan ayrı, Hukuk Genel Kurulu'nun emsal bir çok içtihatına göre Anayasa Mahkemesi kararlarının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 153/2. maddesi uyarınca derdest olan davalara uygulanacağı kuşkusuzdur. Bu kural, Anayasa Mahkemesi kararlarının makaple şamil olmayacağının istisnasıdır.

Tüm bu ilkeler ve uyulması gereken kararlar açıklandıktan sonra somut olaya gelindiğinde, öncelikle konuyla ilgili ve davanın reddine sebep olan keşif avansına ilişkin ara kararın usul ve yasaya aykırıdır.

Hal böyle olunca, yukarıda değinilen kararlar ve ilkeler göz önünde bulundurularak TMK'nun 713/1. maddesindeki koşulların aynı kanunun 713/2. maddesindeki “ölmüş” koşuluna uygun olup olmadığının araştırılması hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken değinilen yasa maddeleri Anayasa Mahkemesi kararı ve Hukuk Genel Kurulu'nun emsal içtihatları göz ardı edilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulması isabetsizdir.

Davacılar vekilinin temyiz itirazları açıklanan bu nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna ve 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine, 23.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9677, Karar No: 2022/6849, Tarih: 10.05.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/9677 E.  ,  2022/6849 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Eskişehir 1. İş Mahkemesi

Dava, görev maluliyeti nedeniyle aylık almakta olan davacının 506 Sayılı Yasanın 3. Maddesinin II-c bendine göre tüm sigorta kollarına tabi olarak geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince davalıların istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen karara karşı davacı ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Eldeki davada; dosya arasından, uyuşmazlığı aydınlatmaya yeterli belgelerin bulunmadığı anlaşılmakla,

Davacı hakkında, tahsis dosyasının tamamının onaylı ve okunaklı bir suretinin dosya arasında bulunmadığı anlaşılmakla, öncelikle tahsis dosyasının onaylı ve okunaklı bir suretinin celbi ile davalı Kurumca davacı hakkında yapılan 18 kodlu bildirim ile 24 kodlu bildirimlerin hangi anlamda ve ne suretle kullanıldığının ve bu kodların kullanımına ilişkin olarak yasal dayanaklarının sorulması ile 23.03.2006 tarihli davacının dilekçesi öncesinde davacı adına bildirilen veyahut alınan uzun vadeli sigorta kollarına ilişkin primlerin bulunup bulunmadığının sorulmasından sonra ayrıntılı ve cevabi belgelerin işbu dava dosyası arasına eklendikten sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, temyiz itirazlarının bu noksanlıklar giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 10.05.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/779, Karar No: 2014/12983, Tarih: 19.11.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/779 E.  ,  2014/12983 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 19.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25568, Karar No: 2014/25665, Tarih: 08.09.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/25568 E.  ,  2014/25665 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılardan ... ile davacı avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili müvekkilinin davalılara ait işyerinde 15/01/2005 tarihinde temizlik elemanı olarak işe başladığı, bu çalışması fasılasız arasız 02/07/2009 tarihine kadar devam ettiği, bu tarihte müvekkile geçmiş aylardan kalan maaş alacakları ile Haziran ayında ödenmesi gereken maaş alacağı ödenmediğinden iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini belirterek, kıdem tazminatı, ücret, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalılar Cevaplarında Özetle:

Davalı .... A.Ş. vekili, işyerlerinde depolama, temizlik, güvenlik, hamaliye, otopark ve bakım hizmetlerini anahtar teslimi sözleşme ile ... Merkezi Hizmetler Ve Ticaret A.Ş.ne devrettiğini, davacının ... Merkezi Hizmetler A.Ş.’nin alt işvereni diğer davalı işveren işçisi olduğunu, müvekkili ile aralarında herhangi bir iş ilişkisi olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Temizlik hiz. İşlt. Bak. Serv ve Tem Malz San Tic Ltd Şti vekili; davacının iş akdini kendisinin feshettiğini ve feshin haklı bir nedene dayanmadığını, davacı işçinin herhangi bir alacağı bulunmadığını savunmuştur.

C)Yargılama safhası ve temyiz:

Davacı, kıdem tazminatı ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil ücreti alacakları taleplerinde bulunmuştur.

Yerel mahkeme ilk kararında, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Karar davalı .... vekilince temyiz edilmiştir.

Temyiz ü...ine yerel mahkeme kararı dairemizin 10.10.2013 tarih ve 2011/32929 Esas ve 2013/25852 Karar sayılı kararı ile bozulmuştur. Bozma ilamında özetle; davacının haftalık mesaisinin 45 saati aşmadığı dolayısı ile fazla mesaisinin bulunmadığı, kıdem tazminatı dışında hükmedilen diğer alacak kalemleri yönünden dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde talep edilen miktarlar ayrı ayrı belirtilmeksizin infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm oluşturulduğu, genel tatil ücreti alacağı hesaplanırken dini bayram ..

günlerindeki çalışmalarının da hesaba katıldığı, hüküm kısmının iki numaralı fıkrasında genel tatil ücreti alacağının kabulüne karar verildiği halde üç numaralı hüküm fıkrasında dini bayram ücreti alacağının reddine denilerek kendi içerisinde çelişki oluşturacak şekilde hüküm kurulduğu, ıslahta faiz talebi olmadığı halde kıdem tazminatının ıslahla artırılan kısmına faiz yürütülmesinin taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğu belirtilmiştir.

günlerindeki çalışmalarının da hesaba katıldığı, hüküm kısmının iki numaralı fıkrasında genel tatil ücreti alacağının kabulüne karar verildiği halde üç numaralı hüküm fıkrasında dini bayram ücreti alacağının reddine denilerek kendi içerisinde çelişki oluşturacak şekilde hüküm kurulduğu, ıslahta faiz talebi olmadığı halde kıdem tazminatının ıslahla artırılan kısmına faiz yürütülmesinin taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğu belirtilmiştir.

Yerel mahkeme bozma ilamına uymuş ve bozma ilamı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Bu son karar da süresi içerisinde davalı ... ve davacı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalılar arasında alt-asıl işveren ilişkisi bulunmakta olup karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan AAÜT'nin 3. maddesi uyarınca red sebebi ortak olan davalılar lehine tek avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği gözetilmeksizin, davanın reddedilen kısmı için her bir davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olup bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK. nun geçici 3/1. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ:

Hüküm fıkrasındaki 8 ve 9 numaralı bentlerinin tamamen çıkartılarak, yerlerine;

“ 8- Davanın reddedilen kısmı dikkate alındığında 1500 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,” paragrafı yazılarak hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin davalılardan ....'ne yükletilmesine, 08.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2757, Karar No: 2021/545, Tarih: 29.04.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2016/2757 E.  ,  2021/545 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “işçilik alacakları” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Ankara 15. İş Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 21.09.1999 tarihinden iş sözleşmesini yaş hariç emeklilik nedeniyle feshettiği 17.10.2012 tarihine kadar davalıya ait işyerinde çalıştığını, öğle yemeği ve ulaşım gideri davalı tarafından karşılanan ve her ay ortalama 200TL prim alan müvekkilinin en son ücretinin net 1.020TL olduğunu, müvekkilinin ulusal bayram ve genel tatil günleri de dâhil aylık 280 saatten fazla çalışma yapmasına rağmen çalışmalarının karşılığının ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, kıdem tazminatının ödendiğini, müvekkiline ait işyerlerinde fazla çalışma yapılmadığı gibi ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalışma olmadığını, çalışma olduğunda ise ücretinin ödendiğini veya telafi izni kullandırıldığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. Ankara 15. İş Mahkemesinin 26.09.2013 tarihli ve 2012/1005 E., 2013/678 K. sayılı kararı ile; davanın belirsiz alacak, aynı zamanda kısmi alacak davası olduğu, belirsiz alacak davasında dava açılmakla davanın başında ileri sürülen zamanaşımından etkilenmeyen alacakların belirgin hâle gelen kısmı içinde ayrı olarak zamanaşımının kesildiği, kısmi alacak davasında ise talep konusu miktarın arttırılmasından ibaret ıslah dilekçesine dava dilekçesine karşı ileri sürülecek zamanaşımı def’inin tekrardan ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle davalı tarafından ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı def’inin yerinde olmadığı, davalı işyerinde 21.09.1999-17.10.2012 tarihleri arasında en son net 1.020TL ücretle çalışan davacının iş sözleşmesini kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde feshettiği, fazla çalışma yaptığı, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı, yıllık izin ücret alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Ankara 15. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Ankara 15. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesince 03.03.2015 tarihli ve 2013/34314 E., 2015/8668 K. sayılı kararı ile; (1) nolu bentte davalının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra; “…2-Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı kabul edilmiş ise de, işçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğu da nazara alınarak dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davacının dini bayramlarda iki gün izin kullandığının kabulü gerekmektedir. Mahkemece, bu doğrultuda ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı yeniden hesaplanmalıdır.

3-Davanın, kısmi dava türünde açıldığı, bilirkişi raporunun düzenlenmesinin ardından kısmen ıslah edilerek talep edilen miktarların artırıldığı ve davalı vekilince ıslah dilekçesine karşı süresinde zamanaşımı def'inin ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır. Bu halde, mahkemece, karar gerekçesinde davanın hem belirsiz alacak hem de kısmi dava olarak açıldığına yönelik açıklamalar yapılması ve ıslah dilekçesine karşı zamanaşımı savunmasının ileri sürülemeyeceğinin kabul edilmesi hatalı olmuştur. Anılan sebeple, ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı savunması karşısında, dava konusu alacakların etkilenip etkilenmediği değerlendirilerek sonuca gidilmesi gereklidir.

4-Mahkemece, hüküm altına alınan, yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına, temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir. Ne var ki, davacı tarafça işverene karşı keşide edilen ihtarnamede, "kıdem tazminatı ve sair işçilik alacaklarımın ... ödenmesini talep ediyorum" ifadesi kullanılmıştır. Temerrüdün gerçekleşmesi için talep edilen alacakların ismen açıkça belirtilmesinin gerektiği nazara alındığında, "sair işçilik alacakları" ifadesinin kullanılmış olması, uyuşmazlığa konu, yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları bakımından işvereni temerrüde düşürmemiştir. Mahkemece bu yönün nazara alınmayarak, söz konusu alacaklar bakımından temerrüdün gerçekleştiğinin kabul edilmesi hatalıdır…” gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. Ankara 15. İş Mahkemesinin 02.12.2015 tarihli ve 2015/634 E., 2015/1273 K. sayılı kararı ile; mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda (1086 sayılı HUMK/HUMK) kısmi dava düzenlenmemesine rağmen alacağın bir kısmının dava edilmesi hâlinde tamamına göre görev ve temyiz sınırlarının belirleneceğine dair hükümlerden hareketle kısmi dava açılabileceğinin ve dava açılmakla gerçekleşen hukuki sonuçların sadece dava konusu miktar yönünden gerçekleşeceğinin uygulamada kabul edildiği, bu kabulün hukuki dayanağının 1086 sayılı Kanun’un 87. maddesinin son cümlesindeki düzenleme olduğu, bu düzenlemeye göre ıslah suretiyle dahi dava konusu arttırılamayacağından dava açılmakla gerçekleşen hukuki sonuçların ancak talep edilen miktar ile sınırlı olarak gerçekleştiği ve zamanaşımının ancak dava konusu miktar yönünden kesilmiş olduğu, ancak 87. maddenin son cümlesinin Anayasa Mahkemesi tarafından hak arama hürriyetini ihlal ettiği kabul edilerek iptal edildiği, bu iptal kararı ile kısmi davada dava açmakla gerçekleşen sonuçların ancak talep edilen kısım yönünden gerçekleşeceğine dair varılan hukuki sonucun hukuksal dayanağının ortadan kalktığı, ayrıca yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na (6100 sayılı Kanun/HMK) göre kısmi davada zamanaşımı def’inin değerlendirilmesi gerektiği, buna göre kısmi davada tahkikatın uyuşmazlık konusu alacağın tamamına yönelik olmasına rağmen taleple bağlı kalınarak bir kısmına hükmedilmekte olduğu, uyuşmazlığın tamamı çözüme kavuşturulmadan bir kısmına hükmedilmesinin mümkün olmadığı, mülga HUMK döneminde görev ve her iki kanun döneminde temyize ilişkin parasal sınırlarda alacağın tamamının dikkate alınacağına dair hükümlerin ve kısmi davada verilen hükmün ek davada kesin delil teşkil etmesinin bunu gösterdiği, kısmi davada bu düzenlemelere göre talep edilen miktar yönünden eda davası, uyuşmazlığın tamamı yönünden ise bir tespit davası söz konusu olduğu, öte yandan işçilik alacaklarının dönemsel alacak yani hizmet süresini kapsayan alacaklara yönelik olduğundan kısmen eda talep edildiği, talep edilen miktarın hizmet süresinin tümüne ilişkin olduğu, HMK’nın 107/3 maddesinde kısmi eda davası açılabilecek hâllerde tespit davası açılmasında hukuki yararın varlığının kabul edildiği, eda davasının öncüsü niteliğindeki tespit talebinin de mülga Borçlar Kanunu’nun 123/2, Türk Borçlar Kanunu’nun 154/2 maddelerinde zamanaşımını kesen sebep olarak gösterilen dava mahiyetinde olduğu, işçilik alacaklarının da dönemsel alacak niteliğinde olup belirli bir zaman aralığı hizmet dönemine yönelik olmakla kısmen eda talep edildiği, talep edilen miktarın hizmet süresinin tümüne ilişkin olduğu, bu nedenle hizmet süresine yönelik alacakların tamamı yönünden zamanaşımının kesildiğini kabul etmek gerektiği, öte yandan HMK’nın 142. maddesi gereği mahkemece davanın başında zamanaşımı def’inin karara bağlanması gerektiği yine HMK’nın 177/2

. maddesi gereği mahkemece davanın başında zamanaşımı def’inin karara bağlanması gerektiği yine HMK’nın 177/2. maddesinde ıslah talebinin tebliğ edilmek için değil haber vermek için karşı tarafa bildirileceğinin öngörüldüğü, bu düzenlemelere göre de kısmi davalarda zamanaşımı def’inin ıslah dilekçesine karşı tekrardan ileri sürülmesinin mümkün olmadığı, aksi hâlde ihmali davranışı olmayan davacının yargılamadan doğan gecikmeden dolayı haklarını alamaması sebebiyle eşitlik ilkesi ile adil yargılanma hakkına aykırılık oluşacağı gerekçesiyle bozma kararının 3 nolu bendine direnilmesine, 2 ve 4 nolu bozma nedenlerine ise uyulmasına karar verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; açılan davanın kısmi dava olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davalı vekilinin yasal süresinde ıslaha karşı ileri sürdüğü zamanaşımı def’inin somut olayda dikkate alınıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle kısmi dava üzerinde durmakta yarar vardır.

13. Kısmi dava, alacağın yalnızca bir bölümü için açılan dava olarak tanımlanmaktadır. Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden doğmuş olması ve alacağın şimdilik belirli bir kesiminin dava edilmesi gerekir. Diğer bir söyleyişle, bir alacak hakkında daha fazla bir miktar için tam dava açma imkânı bulunmasına rağmen alacağın bir kesimi için açılan davaya kısmi dava denir. Kısmi dava açılabilmesi için talep konusunun bölünebilir olması gerekli olup, açılan davanın kısmi dava olduğunun dava dilekçesinde açıkça yazılması gerekmez. Dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının alacağının daha fazla olduğu ve istem bölümünde “fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması” ya da “alacağın şimdilik şu kadarını dava ediyorum” şeklinde bir ifadeye yer verilmiş ise, bu husus, davanın kısmi dava olarak kabulü için yeterli sayılmaktadır (Pekcanıtez, H.: Medeni Usul Hukuku, C. II, 15. baskı, İstanbul 2017, s. 1000).

14. HUMK’da açıkça kısmi dava düzenlenmediği hâlde, söz konusu Kanun’un yürürlükte olduğu dönemde de kısmi dava açılması mümkün bulunmaktaydı. Çünkü alacak hakkının bir bölümünün dava edilip geriye kalan kısmının ikinci bir dava ile istenmesini engelleyen bir hüküm bulunmamaktaydı. Kısmi dava HMK’nın 109. maddesinde ise ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

15. Düzenlemeye göre;

“(1) Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.

(2) (Mülga: 1/4/2015-6644/4 md.)

(3) Dava açılırken, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmez”.

16. Yukarıda belirtilen maddenin birinci fıkrasında; talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmının da dava yoluyla ileri sürülebileceği hükme bağlanmıştır. İkinci fıkrasında ise, talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamayacağı belirtilmişti. Ancak 109. maddenin ikinci fıkrası 01.04.2015 tarihli ve 6444 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığından artık talep konusunun taraflar arasında tartışmasız veya belirli olması hâlinde de kısmi dava açılması mümkün hâle gelmiştir.

17. Kısmi dava ile dava konusu alacağın veya hakkın tam olarak ispatının zorluğu bulunması hâlinde dava açan kişinin yargılama rizikosunu azaltmak amaçlanmaktadır. Diğer bir deyişle kısmi dava açan davacı, dava konusu yaptığı kısım için yargılama giderlerine katlanacak ve harç ödeyecektir.

18. Öte yandan, kısmi davada verilen hükme göre, geri kalan kısım bakımından mahkeme dışı sulhun veya geri kalan kısım için arabulucuya gidilmesinin söz konusu olabilmesi sebebiyle uyuşmazlığın daha basit, daha kolay ve daha ucuz bir şekilde sona erdirilmesi mümkün olmaktadır (Pekcanıtez s. 990).

19. Kural olarak her dava tespit ve eda isteminden oluşur. Kısmi davada davacı alacağının bir bölümünü dava etmekte ise de yargılama sürecinde talebini ıslah edebileceği gibi, kısmi davasında verilen kabul kararı üzerine bakiye alacağın tahsili yönünde ek dava da açabilir.

20. Kısmi davada bakiye kalan kısmın aynı yargılama esnasında talep yöntemlerinden biri olan ıslahı; “tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde yaptığı usul işlemlerini, kanunda öngörülen sınırlar içinde düzeltmeye yarayan, iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağının istisnası olan bir hukuki imkân” olarak tanımlamak mümkündür (Pekcanıtez,s.1487). Islah müessesi, dava değiştirme, başka deyişle iddia ve müdafaanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağını bertaraf eden bir imkândır. Zira bu suretle, aslında yasal itiraz ile karşılaşılabilecek olan herhangi bir taraf muamelesi, ıslah kurumu yardımı ile artık bu itirazı davet etmeksizin yapabilmektedir (Üstündağ, S.: Medeni Yargılama Hukuku, Cilt: I-II, 5. Baskı, İstanbul 1992, s. 534).

21. Islahın konusu tarafların yapmış oldukları usul işlemleri olduğu için, ıslahla düzeltilecek usul işlemlerinin neler olduğundan da söz etmek gerekir. Gerek öğreti, gerekse Yargıtay uygulaması davanın değiştirebileceğini ve genişletilebileceğini aynı şekilde savunmanın genişletilebileceğini ilke olarak kabul etmektedir. Yine müddeabihin artırılıp artırılmayacağı hususu da bir usul işlemi olup, ıslahın konusudur (Pekcanıtez, s.1490).