muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/2376, Karar No: 2020/2071, Tarih: 13.02.2020

**13. Hukuk Dairesi         2017/2376 E.  ,  2020/2071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı çocuğunu davalının işlettiği özel okula kaydettirdiğini ve bedelini ... 13. İcra Müdürlüğünün E.2015-90268 sayılı dosyası üzerinden takibe konulan bono ile ödediğini, ancak çocuğunun o okula hiç devam etmediğinden senedin bedelsiz kaldığını, davalının bedelsiz senedi haksız yere icra takibine koyduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava tarihinde yürürlükte olan 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3. maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.

6502 sayılı yasanın 73. maddesi bu kanunun uygulanması ile ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağını öngörmüştür.

Bir hukuki işlemin sadece 6502 Sayılı yasada düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığı tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.

Somut olayda; davacının, velisi olduğu çocuğunun öğrenimi için davalı şirketin işletme olduğu özel okula kayıt yaptırdığı ve dava konusu senetlerin de bu sebeple alındığı anlaşılmakta olup, davacı bu hukuki işlem içerisinde tüketici konumunda olup, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin tüketici işlemi olduğunun kabulü gerekir. Bu itibarla uyuşmazlığın Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre davaya bakmaya Tüketici Mahkemesi görevlidir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. O halde mahkemece, görevsizlik kararı verilerek dosyanın Tüketici Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, işin esasına girilerek hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

2-Bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/02/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2011/15323, Karar No: 2011/12402, Tarih: 05.12.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/15323 E.  ,  2011/12402 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının 506 sayılı Kanunun Ek 5/2. maddesi kapsamına girdiğinin tespitine, tespit edilecek itibari hizmet süresinin sigortalılık süresine eklenmesine, emeklilik esnasında nazara alınmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça ve yasaca cevaz bulunmamasına göre davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 05.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2622, Karar No: 2020/267, Tarih: 10.03.2020

**Hukuk Genel Kurulu         2016/2622 E.  ,  2020/267 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İstanbul 20. İş Mahkemesince verilen dava dilekçesinin yetki yönünden reddine ilişkin karar davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü.

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili 20.11.2014 harç tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin 18.06.2000 tarihinde vefat eden SSK kapsamında sigortalı olan eşi Sait Çakmak'tan ve 03.05.1999 tarihinde vefat eden Bağ-Kur sigortalısı babası Ahmet Çakmak'tan dolayı ölüm aylığı aldığını, Kurumun 19.09.2014 tarihli işlemi ile babasından aldığı ölüm aylığının bağlanma tarihi itibariyle iptal edildiğini ve ödenen aylıkların borç kaydedildiğini, müvekkili tarafından Kurum işlemine itiraz edilmiş ise de 17.10.2014 tarihli işlem ile itirazının reddedildiğini ileri sürerek söz konusu Kurum işleminin iptaline, Kuruma borçlu olunmadığının tespitine ve kesilen ölüm aylığının tekrar bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... vekili 07.01.2015 havale tarihli cevap dilekçesinde; davacının hak sahibi sıfatının bulunduğu tahsis dosyasının Sivas Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde işlem gördüğünü, bu nedenle davanın yetkili mahkeme olan Sivas İş Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, yetki itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin Kararı:

6. İstanbul 20. İş Mahkemesinin 03.03.2015 tarihli ve 2014/667 E., 2015/74 K. sayılı kararı ile; davanın açıldığı yerde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 14. maddesinin tanımladığı biçimde Kurumun şubesinin bulunmadığı, Kurum adına işlem yapmaya yetkili şubenin ve işlemi yapan şubenin Sivas Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü olduğu, yetki itirazında dosyanın Sivas Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunulduğu, bu nedenle görülmekte olan davada Sivas İş Mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilerek, HMK'nin 14 ve 20. maddeleri gereğince davalı Kurum vekilince cevap dilekçesinde yapılan yetki itirazına istinaden dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, dosyanın yetkili ve görevli Sivas Nöbetçi İş Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Özel Dairenin Bozma Kararı:

7. İstanbul 20. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Dairenin Bozma Kararı:

7. İstanbul 20. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay 10. Hukuk Dairesince 19.04.2016 tarihli ve 2015/13907 E., 2016/5970 K. sayılı kararı ile; "...01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nın Yetki itirazının ileri sürülmesi başlıklı 19. maddesinde, "Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir." denilmektedir.

HMK’nın 127. maddesinde, cevap dilekçesini verme süresinin, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta olduğu, 116/1-a maddesinde kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazının ilk itirazlar içinde sayıldığı ve 117/1. maddesinde de ilk itirazların hepsinin cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olduğu belirtilmiştir.

Eldeki menfi tespit, ölüm aylığı bağlanması ve aksine olan Kurum işleminin iptali istemli davada, kesin yetkinin söz konusu olmadığı belirgindir. Yetki itirazında bulunan davalıya ihtarlı dava dilekçesinin tebliğ tarihi 17.12.2014 olup, cevap dilekçesinin tarihi ise 07.01.2015 olduğu görülmekle, yasal süre içerisinde yetki itirazında bulunulmadığı ve mahkemenin yetkili hâle geldiği gözetilmeksizin yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Direnme Kararı:

9. İstanbul 20. İş Mahkemesinin 30.06.2016 tarihli ve 2016/321 E., 2016/470 K. sayılı kararı ile; iş mahkemelerinin yetkilerinin kamu düzeninden sayılması nedeni ile yasal süresi içinde yetki itirazında bulunulmadığı için mahkemenin yetkili hâle gelmeyeceği, hâkimin yetki konusunu resen ele alabileceği gözetebileceği gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; eldeki davada İstanbul İş Mahkemelerinin mi yoksa Sivas İş Mahkemelerinin mi yetkili olduğu noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

Direnme Kararının Temyizi:

10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; eldeki davada İstanbul İş Mahkemelerinin mi yoksa Sivas İş Mahkemelerinin mi yetkili olduğu noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

12. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinde, iş mahkemelerinde açılacak her davaya, açıldığı tarihte dava olunanın, Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabileceği, bunlara aykırı sözleşmelerin muteber sayılmayacağı, aynı Kanun’un 15. maddesinde de, bu Kanunda sarahat bulunmayan hâllerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağına ilişkin düzenleme bulunmaktadır. İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup, buna ek olarak işçinin işinin yapıldığı yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinin gerekçesinde “gerek işçi gerek işveren veya vekili tarafından bu kanuna göre iş mahkemesinde açılacak davalarda hangi yer mahkemesinin yetkili olduğunu göstermek üzere tedvinine lüzum görülen bu madde, Hükûmet tasarısında derbiş edilmemiş olan bir ihtiyacı karşılamaya matuf bulunmaktadır. Bilhassa işçilerin içinde bulundukları şartlar bakımından, dava olunanın ikâmetgahı mahkemesinde dava açmaya mecbur kalmalarından doğabilecek güçlüklerin önlenmesi maksadıyla, bu davaların, dava olunanın medeni Kanun gereğince ikâmetgahı sayılan yer mahkemesinde açılabileceği gibi işçinin işini yaptığı iş yeri için yetkili yer mahkemesinde de görülebileceği esası konulmuş, kamu intizamı bakımından konulmuş bu yetki hükmünün hilafına mukavele yapılamayacağı da tashih edilmek suretiyle iş verenlerin işçiler tarafından aleyhlerine dava açılmasını güçleştirmek üzere iş mukavelelerinde veya işyeri dâhili talimatnamelerinde başka yargı merci tayin etmeleri önlenmiştir” denilmektedir.

13. 5521 sayılı Kanun’un 5. maddesinin kamu düzeni etkisinin ilke olarak, işverene karşı ve yalnız işçinin yararına olduğu, burada işçinin değil işverenin sözleşme serbestisinin kısıtlandığı, bu nedenle anılan maddenin yetki ile ilgili genel hükümleri kaldırmadığı, sadece genel hükümlerle birlikte öngörmüş olduğu işyeri esasına dayanan yetkiyi bertaraf edecek anlaşmaları geçersiz kılacağı, geçersizliğin sadece işvereni hedef tuttuğu anlaşılmaktadır (Çenberci M.: İş Mahkemeleri Kanunu Şerhi, Ankara 1969, s. 69-71).

14. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesindeki düzenleme ile kanun koyucu, anılan Kanunun 1. maddesi gereğince görevli bulunan iş mahkemelerinin, yer itibariyle yetkisini saptamaktadır. Bu maddenin kapsamı, sadece İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesine göre açılacak davalarla sınırlı bulunmaktadır. Diğer kanunlar bakımından, örneğin 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu’na göre açılacak davalar, bu maddenin kapsamına dâhil değildir (Uygur T.: İş ve sosyal Güvenlik Hukukunda Temel Kavramlar, 1980, s.412) .

15. Bu aşamada, genel ve özel yetki kurallarının açıklığa kavuşturulmasında yarar vardır. Bütün davalar için uygulanan yetki kuralına genel yetki kuralı denilmekte olup, genel yetkili mahkeme, davalının ikametgâhı mahkemesidir. Eş deyişle, her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde görülür (HMK m. 6, HUMK. m. 9/1). Bundan ayrı, bazı davalar için davalının ikâmetgahı mahkemesinin yanında, başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. Bu istisnai nitelikteki yetki kurallarına “özel yetki” kuralları denilmektedir. İlke olarak, özel yetki kuralları genel yetkiyi kaldırmaz, onunla birlikte uygulanır. Ancak istisna olarak, bazı davaların mutlaka belli bir yer mahkemesinde açılması öngörülmüştür ki, bu hâlde kesin yetki söz konusudur. Kesin yetki hâlleri, genel yetkiye istisnadır. Bunun dışında, bir dava için özel yetki kuralı bulunsa bile, davacının genel yetki ile özel yetki arasında bir seçim hakkı vardır. Özel yetki kuralları ilke olarak kamu düzenine ilişkin değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.07.2009 tarihli ve 2009/10-236 E., 2009/345 K. 29.05.2013 tarihli ve 2012/10-1615 E., 2013/777 K.; 22.11.2017 tarihli ve 2016/21-1393 E., 2017/1413 K. sayılı kararlarında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

16. İş Mahkemelerince verilen, ölüm aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkin davalarda, mahkemenin yetkisinin kamu düzeninden olmadığı kabul edilmekle birlikte, yetki itirazının ilk itiraz olarak süresinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

17. Açıklanan tüm bu yasal düzenleme ve ilkeler kapsamında somut olay değerlendirildiğinde, dava dilekçesinin 17.12.2014 tarihinde Kuruma tebliğ edildiği, davalı Kurum vekili tarafından ise iki haftalık yasal süre geçtikten sonra verilen 07.01.2015 tarihli cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK’nın 127. maddesinde, cevap dilekçesini verme süresinin, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta olduğu ve aynı Kanunun 116/1-a maddesinde kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazının ilk itirazlar içinde sayıldığı, ilk itirazların hepsinin de cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olduğu hususları göz önüne alındığında yasal süresi geçtikten sonra verilen cevap dilekçesiyle ileri sürülen yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekmektedir.

18. Hâl böyle olunca, yerel mahkemece verilen direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulması gerekir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 10.03.2020 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3225, Karar No: 2019/270, Tarih: 22.01.2019

**15. Hukuk Dairesi         2018/3225 E.  ,  2019/270 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ilave iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince temyiz olunmuştur.

Davacı, taraflar arasında 25.08.2011 tarihinde 2.630.000 TL anahtar teslim götürü bedel üzerinden İçme Suyu Depoları İşine Ait Sözleşme akdedildiğini, davacı tarafından hazırlanan 13 nolu hakediş ve eki evraklar ile davalı idareye başvuruda bulunularak 667.005,84 TL ilave iş bedelinin ödenmesini istediklerini, ancak idare tarafından ödeme yapılmadığını devamında kesin hesap ve hakediş raporlarını onaylayarak 11.261,66 TL ödeme yapıldığını taraflar arasında ilave iş bedeli miktarının ihtilâflı olduğunu, bu bedelin haklı olup olmadığının yapılacak yargılama sonucunda belirleneceğini, bu nedenle belirsiz alacak davası olarak 200.000,00 TL alacağın tahsilini istemiş, daha sonra ıslah hakkı saklı kalmak üzere alacak miktarını 223.730,00 TL’ye yükseltmiş, davalı ise alacak miktarının belirli olduğunu, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bir kısım imalâtların yüklenici davacı tarafından yapılmadığını, anahtar teslim götürü bedel üzerinden akdedilen sözleşmelerde idare tarafından revizyon ve iş eksilişi nedeniyle sözleşme bedelinin indirilebileceğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını ancak dava dilekçesinde davalı idareden talep edilen alacak miktarının 667.005,84 TL olup, davacı tarafından alacak miktarının belirlenebildiğini, davacının muhtemel fazlaya ilişkin taleplerinin reddi ile karşılaşacağı vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinden kaçınmak için davasını belirsiz alacak

davası olarak davayı açtığını, talebin belirsiz alacak davasına konu olamayacağın ve hukuki yarar olmadığından davanın reddine karar verilmiş, davacının kararı istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da davacının esasen talep miktarını belirlediğini ve davadan önce idareden talepte bulunduğunu, alacak miktarının davanın açıldığı sırada belirlenebildiğini, davanın kısmi dava olarak da sonuçlandırılamayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

davası olarak davayı açtığını, talebin belirsiz alacak davasına konu olamayacağın ve hukuki yarar olmadığından davanın reddine karar verilmiş, davacının kararı istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da davacının esasen talep miktarını belirlediğini ve davadan önce idareden talepte bulunduğunu, alacak miktarının davanın açıldığı sırada belirlenebildiğini, davanın kısmi dava olarak da sonuçlandırılamayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dava ve karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 107/1. maddesinde; davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir hükmüne yer verilmiştir. Davacının dava dilekçesinde açıkladığı olaylar ve talepleri dikkate alındığında; davacının dava tarihi itibarıyla alacağının miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilecek durumdadır. Bu nedenle, davacının dava dilekçesinde alacağını belirsiz alacak davası olarak belirtmesine karşın mahkemece belirsiz alacak davası olarak nitelendirilmemiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Sorun, davacının alacağını tam ve kesin olarak belirleyebilecek bir durumda olması halinde alacağının tahsili için kısmi dava açmasının mümkün olup olmadığında toplanmaktadır. Davacının aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağının veya hakkının tümünü değil, belirli bir kısmını talep ederek açtığı davaya kısmi dava denir. Diğer bir ifadeyle, bir alacak hakkında daha fazla miktar için tam dava açma imkanı bulunmasına rağmen, alacağın bir kesimi için açılan davaya kısmi dava denir. Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden (örneğin eser sözleşmesinden) doğmuş olması ve bu alacağın şimdilik bir kısmının dava edilmesi gerekir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 17.10.2012 gün, 2012/9-838 Esas 715 Karar sayılı ilâmı, Kuru/Arslan/Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 22. Bası, s.286; Pekcanıtez/Atalay/Özekes, Medeni Usul Hukuku, 12. Bası, s.320).

Kısmi dava, 6100 sayılı HMK'nın 109. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin 1. fıkrasında “Talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir” hükmüne 6644 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle yürürlükten kaldırılan ancak dava tarihinde yürürlükte olan 2. fıkrasında ise; “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz” hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, kısmi dava açılabilmesi için; talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olması ve talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmalı bulunması veya açıkça belirli olmaması gerekir. Şayet, talep konusu taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirlenebilir ise kısmi dava açılamayacaktır. Diğer bir anlatımla; talep konusunun miktarı taraflar arasında “tartışmasız” ise veya taraflar arasında miktar veya parasal tutar bakımından bir tartışma olmakla beraber, tarafların anlaşmasına gerek kalmaksızın, objektif olarak talep konusunun miktarı herkesçe anlaşılabilecek şekilde “belirli” ise, o talep sonucunun sadece bir kısmı dava edilemez. Bu gibi hallerde, kısmi davanın yasaklanmasının sebebi, davacının kısmi dava açmakta hukuki yarar bulunmadığının kabul edilmesidir. Davacının alacağını, küçük parçalara bölüp her biri için ayrı ayrı dava açmasında hukuki yarar değil; aksine, dava hakkının kötüye kullanılması söz konusudur (Pekcanıtez/Atalay/Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11.Bası,s.319-320).

Talep konusu açıkça taraflar arasında tartışmalıysa ya da açıkça belirli değilse açılan bir kısmi davada davacının hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir. Açılmış olan bir kısmi

davada alacağın taraflar arasında tartışmalı olup olmadığı ya da açıkça belirli olup olmadığı davalının davaya vereceği cevapla anlaşılabilir. Nihayet hakim, ön inceleme aşamasında bu hususu tespit edebilir. Şayet, davalı davaya cevabında alacağı tartışmalı hale getirmişse artık, açılmış olan kısmi davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilmeyip işin esası hakkında hüküm kurulması gerekir (Pekcanıtez/Atalay/Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11.bası,s.320-321).