muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/6866, Karar No: 2022/7513, Tarih: 13.06.2022

Yabancı hukukun uygulanmasını engelleyen diğer bir durum ise, doğrudan uygulanan kurallardır (müdahaleci normlar). Bu kurallar, taraflardan ziyade, devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini gerçekleştirmeyi amaçlar. Bu açıdan vatandaş yabancı ayrımı gözetilmeden, yabancılık unsuru taşısın taşımasın, hukuk seçimi yapılsın yapılmasın, uygulama alanına giren her ilgili olay ve hukukî ilişkide mutlaka uygulanması gereken kurallardır (ŞANLI, Cemal/ESEN, Emre/ATAMAN-FİGANMEŞE, İnci, Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2019, s. 7; ÇELİKEL, Aysel/ERDEM, B. Bahadır, Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2020, s. 155). İş hukukunda işçiyi koruyan her emredici kural, doğrudan uygulanan kural olarak nitelendirilmez; ayrıca devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini de koruması gerekir. Bununla birlikte, emredici hükümler ile doğrudan uygulanan kuralların ayırt edilmesi her zaman kolay değildir ve tartışmalıdır. Doğrudan uygulanan kurallara, kamu hukuku nitelikli iş güvenliği hükümleri, özel işçi gruplarını koruyucu hükümler ve yasal greve ilişkin hükümler ve asgarî ücrete ilişkin düzenlemeler örnek olarak gösterilebilir (ELÇİN, Doğa, Milletlerarası Unsurlu Bireysel ve Toplu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, ... 2012, s. 189-195). Devlet organizasyonun korunması, çoğu olayda ülke ile belirli bir şekilde irtibatlı ya da ülkede gerçekleştirilen iş sözleşmelerinde söz konusu olur. Örneğin, tamamen yurt dışından ifa edilen bir iş ilişkisinde Türk hukukundaki asgarî ücrete ilişkin kuralın uygulama alanına giren bir olay ya da ihtilâf söz konusu olmaz (AYGÜL, Musa, “Yabancı Unsurlu İş Hukuku İhtilâfları ile İlgili Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi”, (Editörler, TANRIBİLİR, Feriha Bilge/GÜMÜŞLÜ TUNÇAĞI) Gülce, 10. Yılında Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, ... 2017, s. 525-526; VURAL ÇELENK, Belkıs, “Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerinde For Devletinin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Tespiti ve Uygulaması”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2017/1, s. 286).

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m. 27(1) uyarınca iş sözleşmesinin tarafları, sözleşme ile irtibatlı olsun olmasın diledikleri bir ülkenin hukukunu seçebilirler. Ancak tarafların seçmiş oldukları bu hukuk düzeninin, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgarî korumanın altında kalması hâlinde mutad işyeri hukuku uygulanır. Bu durumda, seçilen hukuk ile mutad işyeri hukuku arasında bir yararlılık karşılaştırması yapılmalıdır (DOĞAN, Vahit, “5718 Sayılı Kanununa Göre İş Akdine Uygulanacak Hukukun Tespiti”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2007, C. XI, S. 1-2, s. 153; BÜYÜKALP SARIÖZ, A. İpek, “Mutad İşyeri Kavramı ve MÖHUK m.27/f.3’ün Uygulanması Sorunu”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, C. 8, S. 2, s. 211-212; ELÇİN, s. 89-100). Mutad işyeri, işin zaman ve içerik olarak ağırlıklı ifa edildiği işyeridir. Başka bir anlatımla, mutad işyeri, işçinin işini fiilen yaptığı yerdir. İşçinin ücretinin ne şekilde ve hangi para biriminden ödendiği mutad işyerinin belirlenmesi açısından belirleyici değildir. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması, örneğin montaj için yurt dışında görevlendirilmesi durumunda, bu işyeri mutad işyeri sayılmayacaktır. Geçici çalışmanın ne kadar olacağı her olayın özelliğine göre hâkim tarafından belirlenmelidir. İşçi sadece yabancı ülkede çalışmak için işe alınmışsa ya da işveren çalışmak üzere yabancı ülkeye gönderdiği işçisini geri alma niyetinden veya işçi geri dönme niyetinden vazgeçerse, yabancı ülkeye gönderilen işçinin fiilen çalıştığı yer, mutad işyeri hâline gelir (AYGÜL, Musa/ÇOBAN, Nazlı, “Birden Fazla Ülkede İfa Edilen İş Sözleşmelerinde Mutad İşyerinin Tespiti”, Terazi Hukuk Dergisi, 2020, S. 169, s. 1822-1824;ELÇİN, s. 118-137; BÜYÜKALP SARIÖZ, s. 217).

Yabancılık unsuru taşıyan iş sözleşmelerinde taraflar uygulanacak hukuku seçmemişlerse veya yapmış oldukları hukuk seçimi anlaşması herhangi bir sebepten geçerli değilse, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz (MÖHUK m. 27(2)). İşin birden fazla ülkede ifa edilmesinde de, mutad işyerinin tespitine çalışılmalıdır. Bu hâlde mutad işyeri, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarında ve doktrinde belirtildiği üzere, işçinin işini ifa faaliyetlerini veya ifa faaliyetlerinin çoğunluğunu gerçekleştirdiği yer, işçinin esas olarak işverene karşı yükümlülüklerini yerine getirdiği yer, işçinin işini ifa etmek üzere hangi ülkede daha çok zaman geçirdiği, işin organize edildiği yer, işin esas kısmının ve ağırlıklı bölümünün yapıldığı yer gibi kriterlerden hareket edilebilir (Yargıtay 22. HD, E. 2016/9339 K. 2019/16564, T. 18.09.2019; AYGÜL/ÇOBAN, 1822-1824). Ancak işçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir (MÖHUK m. 27(3)). Esas işyeri ile kastedilen, işverenin işyeri merkezinin bulunduğu ülkedir. Örneğin açık denizlerde görev alan gemi adamları bakımından esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku önem taşır. Ancak hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye mutad işyeri hukuku ve işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku yerine bu hukuk uygulanabilir (MÖHUK m. 27(4)). Daha sıkı ilişkili hukukun uygulanmasındaki en önemli unsur, işçinin menfaatidir (ELÇİN, s. 147). Örneğin, işçinin sosyal çevresinin Türkiye’de bulunması, Türkiye’nin sosyal güvence sistemi içinde yer alması, ücretinin Türkiye’de ve Türk Lirası üzerinden ödenmesi, işverenin Türk olması, iş sözleşmesinin Türk hukukuna özgü kurumlar gözetilerek düzenlenmesi, Türk hukukuna tâbi daha önceki bir iş sözleşmesine gönderme yapılması, iş sözleşmesinin Türkçe kaleme alınması gibi unsurların tamamının ya da önemli bir bölümünün varlığı hâlinde, iş sözleşmesinin Türk hukuku ile sıkı ilişki içinde olduğu sonucuna varılabilir (ELÇİN, 152).

Sözleşmenin belirli süreli olarak yapılıp yapılamayacağı, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle işçinin hak kazanacağı tazminatlar, fazla çalışma, yıllık izin, işverence yapılan uygulama ve ödemelerin niteliği, zamanaşımı gibi hususlar Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m. 27 uyarınca tayin edilen hukuka göre değerlendirilmelidir. Hafta tatili, dinî ve millî bayram günleri ve ücretlerini düzenleyen hükümler, doğrudan uygulanan kuraldır; ancak uygulama alanına giren iş ilişkilerine uygulanır. Örneğin tamamen yurt dışında ifa edilen bir iş ilişkisinde, dinî ve millî bayram günleri Türk hukukuna göre belirlenemez (AYGÜL, s. 528; ERDOĞAN, Ersin/ERDOĞAN, Canan, “Türkiye’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkında Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, 2016, C. 13, S. 50, s. 971-972).

..."

3. Yine aynı mahiyette Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 29.03.2022 tarihli ve 2021/13329 Esas, 2022/4113 Karar; 22.03.2022 tarihli ve 2022/1470 Esas, 2022/3903 Karar; 16.03.2022 tarihli ve 2022/2894 Esas, 2022/3517 Karar sayılı kararları.

4. Dairemizin 13.10.2021 tarihli ve 2021/9806 Esas, 2021/14229 Karar sayılı kararı şöyledir:

"...

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yemek ve barınma gideri miktarı 150,00 Euro olarak belirlenmiştir. Ancak kabul edilen miktarın, emsal nitelikteki dosyalarda Yargıtay tarafından benimsenen yemek ve barınma gideri miktarlarının çok üzerinde olduğu, yurt dışındaki şantiyelerde çalışan işçilere aylık 150,00 USD yemek ve barınma yardımı yapıldığı kabul edilerek giydirilmiş ücret belirlenen dosyaların, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği dikkate alınarak yemek ve barınma gideri olarak 150 USD yerine, 150 Euro kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

..."

3. Değerlendirme

1. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesinin tarafları, sözleşme ile irtibatlı olsun olmasın diledikleri bir ülkenin hukukunu seçebilirler.

2. Dosya kapsamına göre davacı işçi; davalının yurt dışı işyerlerinde 24.03.2006 - 30.11.2006, 05.10.2007 - 28.12.2007, 08.01.2008 - 24.03.2008, 03.05.2008 - 05.07.2008, 01.09.2008 - 08.11.2008, 14.12.2009 - 13.12.2010, 27.12.2010 - 12.10.2011, 23.03.2012 - 07.10.2012, 27.09.2013 - 04.05.2014 tarihleri arasında fasılalı olarak çalışmıştır.

2. Dosya kapsamına göre davacı işçi; davalının yurt dışı işyerlerinde 24.03.2006 - 30.11.2006, 05.10.2007 - 28.12.2007, 08.01.2008 - 24.03.2008, 03.05.2008 - 05.07.2008, 01.09.2008 - 08.11.2008, 14.12.2009 - 13.12.2010, 27.12.2010 - 12.10.2011, 23.03.2012 - 07.10.2012, 27.09.2013 - 04.05.2014 tarihleri arasında fasılalı olarak çalışmıştır.

3. Dosya içerisinde 24.03.2006-24.06.2006 tarihleri arasındaki dönem için imzalanan bir yurt dışı iş sözleşmesi bulunmaktadır. Sözleşmenin süresi ve sona ermesinin düzenlendiği 5 inci maddesinde iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nda (4857 sayılı Kanun) yer alan feshe ilişkin hükümler çerçevesinde feshedilebileceği belirtilmiştir. Sözleşmenin 6 ncı maddesinde, ücretin ödenmesinde 4857 sayılı Kanun'un uygulanacağı ifade edildikten sonra çalışma süresi ve fazla çalışmaya ilişkin 8 inci maddesinde, işçilere çalıştıkları ülkede uygulanan çalışma saatleri ve fazla çalışma saatleri ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanacağı, fazla çalışma ücretinin normal saat ücretinin %50 yükseltilmesi suretiyle ödeneceği, 9 uncu maddesinde hafta tatili ve genel tatiller bakımından çalışılan ülke mevzuatı uygulanmakla birlikte bu günlerde çalışıldığında ayrıca bir günlük ücret ödeneceği, 10 uncu maddesinde ise işçinin Türk iş mevzuatında belirtilen süre ve esaslar dâhilinde yıllık ücretli izin hakkına sahip olduğu, 16 ncı maddesinde anlaşmazlığa Türk iş mevzuatının uygulanacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla sözleşmenin olduğu bu dönem ile iş sözleşmesi sunulmayan ve hukuk seçimi yapılmadığı anlaşılan 14.12.2009 tarihine kadar olan dönem yönünden sıkı ilişkili olan Türk hukukunun uygulanması gerektiğinin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

4. Ancak dosya içerisinde Mahkemelerce değerlendirilmeyen 14.12.2009-14.06.2010 tarihleri arasındaki dönem için düzenlenen yurt dışı iş sözleşmesi bulunmaktadır. Bu sözleşmenin çalışmanın devam ettiği 13.12.2010 tarihine kadar sirayet ettiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin süre ve sona ermeye ilişkin 5 inci, çalışma süresi ve fazla çalışmaya ilişkin 8 inci, hafta tatili ve genel tatillere ilişkin 9 uncu, yıllık ücretli izne ilişkin 10 uncu ve anlaşmazlığa uygulanacak hukuka ilişkin 16 ncı maddelerinde çalışılan ülke mevzuatında hüküm bulunan hâllerde bu hukukun aksi halde Türk hukukunun uygulanması gerektiği kararlaştırılmıştır. Davacı, 14.12.2009-13.12.2010 tarihleri arasındaki dönemde davalıya ait Rusya’da bulunan işyerinde çalışmış olup bu dönemde mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı Rusya olduğu sabittir. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında, davacının 14.12.2009-13.12.2010 tarihleri arasındaki çalışma dönemleri yönünden bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan bu çalışma dönemi hakkında Rusya hukukunun uygulanması gerekmektedir.

5. 27.12.2010-12.10.2011 tarihleri arasındaki dönemde ise Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları ile yurda giriş çıkış kayıtlarına göre davacı Türkmenistan'da çalışmıştır. Bu döneme ait hukuk seçimine ilişkin bir kayda dosya içerisinde rastlanılmamıştır. Aynı şekilde 23.03.2012 -07.10.2012 tarihleri arasındaki dönem için de hukuk seçimi bulunmamaktadır. Dolayısıyla dosya içeriğine göre 27.12.2010-12.10.2011 ve 23.03.2012-07.10.2012 tarihleri arasındaki dönemler için sıkı ilişkili olan Türk hukukunun uygulanmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

6. Dosya içerisinde bulunan ve Mahkemelerce değerlendirilmeyen 27.09.2013 tarihli iş sözleşmesinin 7, 8, 9, 16 ve 18 inci maddelerinde de az yukarıdaki (4) numaralı paragrafta belirtilen içerikte ifadelere yer verilmiştir. 27.09.2013-04.05.2014 tarihleri arasındaki çalışma döneminde davacı, davalıya ait Rusya’da bulunan işyerinde çalışmış olup bu dönem için mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı Rusya olduğu sabittir. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında, davacının 27.09.2013-04.05.2014 tarihleri arasındaki dönem yönünden bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan bu çalışma dönemi hakkında Rusya hukukunun uygulanması gerekmektedir.

7. Yukarıdaki paragraflarda yer verilen açıklamalar dikkate alındığında 14.12.2009 - 13.12.2010 ve 27.09.2013 - 04.05.2014 tarihleri arasındaki dönemler bakımından taraflar arasında bir hukuk seçimi anlaşması bulunduğundan bu çalışma dönemleri hakkında Rusya hukukunun, davacının diğer çalışma dönemleri yönünden ise sıkı ilişkili hukuk olan Türk hukukunun uygulanması gerekmektedir. Hâl böyle olunca, gerekirse Rusya hukukunda uzman bir bilirkişiden de rapor alınmak suretiyle, dava konusu uyuşmazlık bakımından değerlendirme yapılması ve dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

8. Kabule göre yurt dışındaki şantiyelerde çalışan işçilere aylık 150,00 USD yemek ve barınma yardımı yapıldığı kabul edilerek giydirilmiş ücret belirlenen dosyaların, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği de dikkate alınarak yemek ve barınma gideri miktarının 150,00 USD yerine 200,00 USD olarak kabul edilmesi de doğru bulunmamıştır.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan sebeplerle;

A. Davacı Temyizi Yönünden

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davalı Temyizi Yönünden

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6284, Karar No: 2011/9958, Tarih: 11.10.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/6284 E.  ,  2011/9958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Davalılar mahkeme kararını, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin tebliği üzerine temyiz etmiş ise de, dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydının yapıldığını gösteren ve ayrıca ödenmesi gereken harcın alındığına dair belge ya da bilgi dosya içerisinde bulunmamaktadır.

Sözkonusu dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydedilmediğinin ve harcının yatırılmadığının inceleme sonucu anlaşılması halinde keyfiyetin tutanakla tespit edilip başkaca işlem yapılmadan; süresinde kayıt yapılmış ve harcı da alınmışsa kayıt tarihi bildirilmekle birlikte harcın alındığına dair belgenin dosyasına konulması ve dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi, deftere kaydı yapılmış ve ancak temyiz harcı alınmamışsa HUMK.nun 2494 Sayılı Kanun ile değiştirilen 434.maddesinin 3.fıkrası uyarınca gerekli tebligat yapılarak harcın süresinde tamamlanmasından,

Ayrıca;

2-Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 25.03.2010 tarihi itibarıyla imar planı içinde olup olmadığı, imar planı içinde ise tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye ve diğer altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumu, etrafının meskun olup olmadığı, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine mesafesi, beldenin gelişme istikametinde olup olmadığı hususlarının Belediye Başkanlığından sorularak alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından,

2011/6284-9958

3-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan buğday, patates, silajlık mısır ve kavunun sulu şartlarda 2010 yılı itibarıyla dekar başına ortalama verim, dekar başına üretim gideri ve kilogram başına ortalama toptan satış fiyatına ilişkin veri listesinin İl Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden,

4-Dava konusu taşınmaza ait tapu kaydının Tapu Müdürlüğünden temin edilmesinden,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5625, Karar No: 2010/7814, Tarih: 20.04.2010

**2. Hukuk Dairesi         2009/5625 E.  ,  2010/7814 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ :Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davanın münhasıran Türk Medeni Kanunu'nun 161. maddesine dayalı olarak açıldığının anlaşılmasına göre yerinde bulunmayan temyiz isteğinin reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine peşin alınan harcın mahsubuna ve 67.20 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.20.04.2010(Salı)
Yargıtay — Esas No: 2015/156, Karar No: 2015/7857, Tarih: 28.05.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/156 E.  ,  2015/7857 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların miras barakanı ... yönetimindeki motosikletin sebebiyet verdiği kazada, müvekkiline kaskolu aracın hasarlandığını, davalıların murisinin olayda asli ve tam kusurlu olduğunu, 7.534,30 TL. hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini belirterek 7.534,30 TL.'nin ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... ..., eşi ...'in bu kaza sonucu öldüğünü, ceza mahkemesinde açılan davanın derdest olduğunu, kusuru kabul etmediğini, mal varlığı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., ...'in kardeşi olduğunu, kendisinin eşinin de öldüğünü, sosyal güvencesi ve geliri olmadığını, dul aylığı altında 250,00 TL. maaşı olduğunu, maddi imkanının olmadığını, tazminatı ödeyemeyeceğini, muaf tutulmasını mirasını almadığını kardeşinin borçlarını da kabul etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., kardeşi ...'in evli ve çocuksuz olarak öldüğünü, ekonomik gücünün bulunmadığını, davalı ...

Çok'un sağ eş olarak ölen kardeşinin maaşını aldığını, tazminatın ondan tahsil edilmesi gerektiğini, mirasını almadığı, kardeşinin borcunu da kabul etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., murisin kardeşi ...'in eşi olduğunu, kendi eşi ...'in 2002 yılında, çocuksuz olarak ...'ten önce vefat ettiğini, kendisinin mirasçı olamayacağını miras almadığını, borcu kabul etmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., olayı bilmediğini, diğer davalılar ablalarının kararlarına katıldığını, maddi durumunun iyi olmadığını savunmuştur.

Davalı ..., ödeme gücünün olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 6.460,00 TL. tazminatın ödeme tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalılar ..., ... ve ...'un aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalılar ..., ... ve ...'un aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, kasko sigorta sözleşmesine ve halefiyete dayanılarak açılan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Zarar veren taraf gerçek zarardan kusuru oranında sorumludur. HMK'nın 26. maddesi hükmüne göre, "Hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." Davacı vekili, müvekkiline kasko sigortalı araçta meydana gelen 7.534,30 TL. hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, davalıların murisinin olayda tamamen kusurlu olduğunu belirterek 7.534,30 TL.'nin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalıların murisi ...'un kazanın meydana gelmesinde %85 oranında, davacının sigortalısının %15 oranında kusurlu oldukları, davacı aracında 7.600,00 TL.'lik hasar oluştuğu belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece, davacı tarafça %100 kusura dayanılarak talep edilen 7.534,30 TL'nin %85'ine isabet eden 6.404,15 TL.'sından davalıların sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, gizli talep aşımına sebebiyet

verecek şekilde bilirkişi raporunda tespit edilen (talepten fazla olan) 7.600,00 TL.'nin %85'ine isabet eden 6.460,00 TL. yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davalılardan ..., muris ...'un kardeşi ...'un eşidir. ..., muris ...'ten önce 2002 yılında evli ve çocuksuz olarak vefat etmiştir. Muris ..., davaya konu kaza sonucu 05.04.2012 tarihinde evli ve çocuksuz olarak ölmüştür..Sulh Hukuk Mahkemesinden alınan 2013/1022 esas, 2013/1093 karar sayılı veraset ilamında (Muris ... için) davalı ... da mirasçı olarak gösterilmiştir. Davalı ..., 21.08.2013 tarihli cevap dilekçesinde, kendisinin eşi ...'in, muris ...'ten çok önce öldüğünü, kendisinin ... da mirasçısı olmadığını, bu nedenle davanın reddini savunmuştur. Veraset ilamı aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerdendir. Aksinin ispatı için verasetin iptali davası açılması gerekir.

Bu durumda mahkemece, davalı ... tarafından . Sulh Hukuk Mahkemesince muris ...'un mirasçılarını gösteren 2013/1022-1093 sayılı veraset ilamının iptali için dava açılıp açılmadığının araştırılması ve sonucuna göre bu davalı yönünden karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi bu husus araştırılıp incelenmeden hüküm kurulması da doğru değildir.