muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1661, Karar No: 2019/5015, Tarih: 05.11.2019

**4. Hukuk Dairesi         2018/1661 E.  ,  2019/5015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalılar Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve diğerleri aleyhine 13/08/2015 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 07/06/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava; trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, ... Tekstil Sanayi ve Ticaret AŞ hakkında açılan davanın husumet yokluğundan reddine; diğer davalılar hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasına göre tebligat, muhatabın bilinen en son adresine yapılır. Aynı maddenin, 6099 sayılı Kanun ile eklenen 2. fıkrasına göre ise bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat bu adrese yapılır. Aynı Kanun'un 21. maddesinde ise muhatabın adresinde bulunmaması hâlinde yapılacak işlemler ve bu kapsamda 21/1 maddesinde muhatabın adresten geçici olarak ayrılmış olması hâlinde tebligat usulü, 21/2 maddesinde ise mernis adresine tebligat usulü düzenlenmiştir. Bu yasal düzenlemeler kapsamında tebligatın öncelikle bilinen en son adrese çıkartılması, bu adreste tebliğ edilemeyerek iade edilmesi halinde ise mernis adresine çıkartılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinde; davalı ...’a yapılan gerekçeli kararın tebliği, Tebligat Kanunu'na aykırı şekilde muhatabın doğrudan mernis adresine, Kanun'un 21/2.maddesine göre yapılmıştır. Şu hâlde; mahkemece yukarıda bahsedilen yasal düzenlemeler kapsamında tebligatın öncelikle bilinen en son adrese çıkartılması, bila ikmal iade edilmesi hâlinde ise mernis adresine çıkartılması gerekmektedir. Mahkemece anılan eksikliğin giderilmesi için dosyanın geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan şekilde işlem yapılıp, eksiklikler tamamlandıktan ve temyiz süresi beklendikten sonra Yargıtay’a gönderilmesi için dosyanın mahal mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 05/11/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/997, Karar No: 2019/1793, Tarih: 27.02.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/997 E.  ,  2019/1793 K.**

**"İçtihat Metni"**

... ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. ... aralarındaki dava hakkında ... İş Mahkemesi'nden verilen 12/04/2016 günlü ve 2016/158-2016/210 sayılı hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dosyada davalının, davacı Kurum nezdindeki şahsi sicil dosyası ile davaya konu dayanak belgelerin olmadığından, söz konusu davaya konu Kurum işlemlerini içerir davacının şahsi sicil dosyasının, dosya içerisine alındıktan sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verildiği, mahkemece geri çevrilme kararından sonra celbedilen belgeler arasında davaya konu belgelerin olmadığı anlaşılmakla, davacının hizmet döküm cetvelinde davaya konu 1052559 ve 1054645 sicil nolu işyerlerinden bildrimi yapılan ancak iptal edilen sürelere ilişkin kurum işlemlerinin ve varsa müfettiş raporlarının dosya içerisine alındıktan sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, olan temyiz itirazlarının bu noksanlıklar giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine 27.02.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3755, Karar No: 2019/12791, Tarih: 11.07.2019

**2. Ceza Dairesi         2019/3755 E.  ,  2019/12791 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında müşteki ...’a yönelik hırsızlık, müşteki ...’e yönelik iş yeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin temyiz incelemesinde;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun eylemine uyan TCK’nın 142/1-b,142/1-e,143,116/4,119/1-c ve 31/2 maddelerinde belirtilen suçlar için öngörülen cezaların türü ve üst sınırına göre, aynı Kanun’un 66/1-d, 66/2, 67/3-4. maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 ay ve 11 yıl 3 aylık zamanaşımının , suça sürüklenen çocuk hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kesinleştiği 28/02/2011 tarihinde durduğu ve deneme devresinde ikinci suçun işlendiği 19/11/2013 tarihinde yeniden işlemeye başlayacağı, bu nedenle zamanaşımı süresinin dolmadığı belirlenerek yapılan incelemede;

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesinde;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğun, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma suçundan eylemine uyan TCK'nin 267/1 ve 31/2. maddeleri uyarınca belirlenen cezanın miktar ve nev’i itibariyle tabi olduğu aynı Kanun'un 66/1-e, 66/2, 67/4. maddelerine göre hesaplanan ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın kesinleştiği 28/02/2011 tarihinde duran ancak deneme devresinde işlenen ikinci suçun işlendiği 19/11/2013 tarihinde tekrar işlemeye başlayan 6 yıllık zamanaşımının (hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedeniyle oluşan 2 yıl 8 ay 21 günlük durma süresi de eklendiğinde) 12/06/2007 olan suç tarihinden inceleme tarihine kadar gerçekleşmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE,

3-Suça sürüklenen çocuk hakkında müşteki ...’e yönelik hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesinde gelince;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

3-Suça sürüklenen çocuk hakkında müşteki ...’e yönelik hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesinde gelince;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

Suça sürüklenen çocuğun, temyiz dışı sanık ... ile birlikte müşteki ...’e ait büfeye girerek 12 TL değerinde 4 paket sigara çaldıklarının anlaşılması karşısında, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 09/05/2017 tarihli ve 2015/13-156 Esas, 2017/256 Karar sayılı kararı nazara alındığında, suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 145. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 11/07/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/12688, Karar No: 2006/14751, Tarih: 11.12.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/12688 E.  ,  2006/14751 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 28.04.2006 gününde verilen dilekçe ile yola müdahalenin önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 13.06.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kadastrol yola elatmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.

Davacı kendisine ait 6154 parsel sayılı taşınmaz ile davalıya ait 6473 parsel sayılı taşınmaz arasında bulunan ve kadastro tespiti sırasında yol olarak bırakılan yere, davalının bina yapmak suretiyle müdahalede bulunduğunu bildirerek, bu yerden müdahalesinin menini ve binanın kal'ini istemiş, davalı davanın reddini dilemiş, mahkemece dava reddedilmiş, hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

3402 sayılı yasanın 16. maddesinde "Kamunun ortak kullanmasına veya kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden; yol, meydan, köprü gibi ... malları haritasında gösterilmekle yetinilir" hükmü öngörülmüştür.

Anılan yasa hükmü ve Türk Medeni Kanununun 715. maddesi gereğince yollar kamunun ortak kullanımına ayrılan yerlerden olup, umumun kullanımına ayrılan genel yola müdahalenin önlenmesini yolun bulunduğu köy veya belde teşkilatı isteyebileceği gibi, genel yoldan faydalanan ... ve tüzel kişilerde isteyebilir.

Davacının genel yol olduğunu bildirdiği 6154 ve 6473 parseller arasında kalan ve 06.06.2006 tarihli uzman ... elemanı bilirkişiler raporunda ... ve kırmızı renk ile gösterilen bölümlerin davalıya ait 6473 parsel sayılı

taşınmaz kapsamında bulunmasına ve bu yerin genel yol olmadığının anlaşılmasına göre, mahkemece bu yerlerle ilgili istemin reddedilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Hal böyle olunca;

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre davacının sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Ancak, davacı, mahallinde yapılan 02.06.2006 tarihli keşifteki beyanında, yer göstererek davalının 06.06.2006 tarihli uzman ... elemanı bilirkişiler raporunda mavi ile ... genel yol kapsamında kalan yere de taş dökmek ve yolu daraltmak sureti ile müdahalede bulunduğunu açıkça bildirmiş ve bu yerden de davalının müdahalesinin menini istemiştir.

Davalı tarafından taş dökülerek müdahale edilen bu yer, kadastrol genel yol kapsamında olup, az yukarıda değinilen ilkeler gereği genel yoldan yararlanma hakkı olan davacı bu yere davalının taş dökerek müdahalesinin önlenmesini isteyebilir. Mahkemece anılan yerle ilgili istemin kabulü gerekirken, davanın tümden reddi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Davalı tarafından taş dökülerek müdahale edilen bu yer, kadastrol genel yol kapsamında olup, az yukarıda değinilen ilkeler gereği genel yoldan yararlanma hakkı olan davacı bu yere davalının taş dökerek müdahalesinin önlenmesini isteyebilir. Mahkemece anılan yerle ilgili istemin kabulü gerekirken, davanın tümden reddi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 11.12.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4429, Karar No: 2024/8193, Tarih: 13.05.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/4429 E.  ,  2024/8193 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 50. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/704 E., 2022/290 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 16. İş Mahkemesi

SAYISI : 2016/404 E., 2019/215 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 14.03.2006-19.03.2016 tarihleri arasında davalı Şirketin yurt dışı şantiyelerinde kaynakçı ekip başı olarak en son aylık net 1.835,00 Amerikan doları (USD) ücretle çalıştığını, müvekkilinin işine işveren tarafından haksız olarak son verildiğini beyan ederek kıdem ve ihbar tazminatları, yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde yabancı hukukun uygulanması gerektiğini, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödendiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay uygulamasına göre iş hukukunun emredicilik yönü ve işçinin korunması ilkesi uyarınca yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda Türk vatandaşı olan işçinin kamu düzeni de dikkate alınarak yurt dışına gönderilmesinde gönderen kişi ya da şirketin yurt dışındaki yabancı şirket ile organik bağı delillendirildiğinde Türk iş hukukunun uygulanacağı ve organik bağ içinde olan Türkiye’de kişi veya kişiler işçinin işvereni kabul edilerek sorumlu tutulacağı, bu nedenle dava konusu somut uyuşmazlık açısından 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinden bahisle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; taraflar arasındaki iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlığa çalışılan yabancı ülke hukukunun uygulanması gerektiğini, kabul edilen ücretin hatalı olduğunu, beyanlarına itibar edilen tanıkların davacı ile menfaat birliği içinde bulunduğunu, davacıya yapılan ödemelerin mahsubu gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; taraflar arasındaki iş sözleşmesinden doğan uyuşmazlığa çalışılan yabancı ülke hukukunun uygulanması gerektiğini, kabul edilen ücretin hatalı olduğunu, beyanlarına itibar edilen tanıkların davacı ile menfaat birliği içinde bulunduğunu, davacıya yapılan ödemelerin mahsubu gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı işçi yurt dışında çalışmış ise de davalı işverenin merkezinin Türkiye'de bulunduğu ve Türk şirketi olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 27 nci maddesine göre değerlendirme yapıldığında iş sözleşmesi konusunda hukuk seçimi imkânının iş sözleşmelerinin niteliği gereği ancak işçi lehine ve sınırlı olarak tanındığı, taraflarca hukuk seçiminin uygulanacak hukukun işçiyi koruyan hükümlerinden daha elverişsiz hükümler içermesi hâlinde mümkün olmadığı, somut olayda taraflarca yabancı ülke hukukunun uygulanacağı konusunda bir sözleşme bulunmadığı, Yargıtayın emsal kararlarına göre uyuşmazlığın Türk hukukuna göre çözümlenmesinde isabetsizlik olmadığı gerekçe gösterilerek davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; iş sözleşmesine uygulanacak hukuk, aylık ücret miktarının tespiti ile davacının fazla çalışma ücretinin ispatı ve hesaplanması ile mahsup hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi şöyledir :

" (1) İş sözleşmeleri, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgarî koruma saklı kalmak kaydıyla, tarafların seçtikleri hukuka tâbidir.

(2) Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları hâlinde iş sözleşmesine, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz.

(3) İşçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.

(4) Ancak hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukuk uygulanabilir."

3. Mülga 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (Mülga 2675 sayılı Kanun) 24 üncü maddesi şöyledir:

"Sözleşmeden doğan borç ilişkileri tarafların açık olarak seçtikleri kanuna tabidir.

(4) Ancak hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri yerine bu hukuk uygulanabilir."

3. Mülga 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (Mülga 2675 sayılı Kanun) 24 üncü maddesi şöyledir:

"Sözleşmeden doğan borç ilişkileri tarafların açık olarak seçtikleri kanuna tabidir.

Tarafların açık olarak bir kanun seçmemiş olmaları halinde borcun ifa yeri hukuku, borcun ifa yerinin birden fazla olması halinde borç ilişkisinin ağırlığını teşkil eden edimin ifa yeri hukuku, bu yerin de tespit edilemediği hallerde ise, sözleşmenin en yakın irtibat halinde bulunduğu yer hukuku uygulanır."

4. 5718 sayılı Kanun'un 2, 5, 8, 24, 40 ve 44 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Yabancılık unsuru, bir hukuki işlemi veya ilişkiyi ya da olayı birden fazla devletin hukuku ile irtibatlı hâle getiren unsurdur. İşçinin veya işverenin yabancı olması, işverenin işletme merkezinin yabancı bir ülkede bulunması, işçinin kendi işini mutad olarak yabancı bir ülkede yapması veya iş ilişkisinin yabancı bir ülke ile sıkı irtibatlı olduğunun durumun genelinden anlaşılması gibi hâllerde iş sözleşmesinde yabancılık unsurunun bulunduğundan söz edilir.

2. 5718 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesine göre, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibarıyla yetki kuralları belirler. Aynı Kanun’un 44 üncü maddesi ise bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini tayin eden özel bir yetki kuralı getirmiştir. Buna göre, bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

3. 5718 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin birinci fıkrasında hâkimin, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve yetkili olan yabancı hukuku resen uygulayacağı ve yetkili yabancı hukukun içeriğinin tespitinde taraflardan yardım isteyebileceği belirtilmiştir. Yabancı hukukun içeriğinin tespiti, özel ve teknik bir bilgiyi gerektirdiğinden, hâkim gerekirse bilirkişi incelemesine de gidebilir. Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde Türk hukuku uygulanır.

4. 5718 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine göre yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde Türk hukuku uygulanır. Kamu düzeni müdahalesi sınırlı ve istisnai niteliktedir. Türk kamu düzeninin ihlalini gerektirecek hâller, çoğunlukla emredici bir hükmün açıkça ihlali hâlinde düşünülecektir. Fakat her emredici hükmün ihlali hâlinde veya her emredici hükmü ihlal eden bir yabancı kararın Türk kamu düzenine aykırı bulunduğunu söylemek olanaklı değildir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 10.02.2012 tarihli ve 2010/1 Esas, 2012/1 Karar sayılı kararı). Örneğin; ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, hafta ve genel tatil alacaklarına ilişkin hükümler iç hukukumuz bakımından emredici nitelikte olmakla birlikte, bunlara dair yabancı hukukun farklı düzenlenmeleri, sırf farklılıkları nedeniyle somut uyuşmazlıkta ortaya çıkan durum değerlendirilmeden 5718 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca kamu düzeni müdahalesine neden olmaz. Keza uygulanması gereken yabancı hukukun işçiye Türk hukukundan daha az koruma getirmesi de tek başına kamu düzeni müdahalesi için yeterli bir sebep değildir. Kanunlar ihtilafı hukukundaki kamu düzeni anlayışı, iç hukukun kamu düzeni anlayışından farklı ve daha dar kapsamlıdır.

5. Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlâk anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda yer alan temel hak ve özgürlüklere, milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlâk ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması hâlinde Kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı, 10.02.2012 tarihli ve 2010/1 Esas, 2012/1 Karar). Örneğin yabancı hukukun, küçük çocukların çalışmasına ya da ücret ve diğer haklarda ırka dayalı ayrımcılık yapılmasına izin vermesi kamu düzenimize aykırıdır.

6. Yabancı hukukun uygulanmasını engelleyen diğer bir durum ise doğrudan uygulanan kurallardır. Müdahaleci normlar olarak adlandırılan bu kurallar, taraflardan ziyade, devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini gerçekleştirmeyi amaçlar. Bu açıdan vatandaş yabancı ayrımı gözetilmeden, yabancılık unsuru taşısın taşımasın, hukuk seçimi yapılsın yapılmasın, uygulama alanına giren her ilgili olay ve hukuki ilişkide mutlaka uygulanması gereken kurallardır (Cemal Şanlı, Emre Esen, İnci Ataman Figanmeşe, Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul, 2019, s.7; ... Çelikel, B. Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul, 2020, s.155). İş hukukunda işçiyi koruyan her emredici kural, doğrudan uygulanan kural olarak nitelendirilmez; ayrıca Devlet organizasyonunun sosyal, ekonomik ve politik menfaatlerini de koruması gerekir. Bununla birlikte emredici hükümler ile doğrudan uygulanan kuralların ayırt edilmesi her zaman kolay değildir ve tartışmalıdır. Doğrudan uygulanan kurallara, kamu hukuku nitelikli iş güvenliği hükümleri, özel işçi gruplarını koruyucu hükümler ve yasal greve ilişkin hükümler ve asgari ücrete ilişkin düzenlemeler örnek olarak gösterilebilir (Doğa Elçin, Milletlerarası Unsurlu Bireysel ve Toplu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, Ankara, 2012, s.189-195). Devlet organizasyonun korunması, çoğu olayda ülke ile belirli bir şekilde irtibatlı ya da ülkede gerçekleştirilen iş sözleşmelerinde söz konusu olur. Örneğin, tamamen yurt dışından ifa edilen bir iş ilişkisinde Türk hukukundaki asgari ücrete ilişkin kuralın uygulama alanına giren bir olay ya da ihtilaf söz konusu olmaz (Musa Aygül, “Yabancı Unsurlu İş Hukuku İhtilâfları ile İlgili Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi”, Feriha Bilge Tanrıbilir, Gülce Gümüşlü Tunçağı (Editörler), 10. Yılında Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, Ankara, 2017, s.525-526; Belkıs Vural Çelenk, “Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerinde For Devletinin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Tespiti ve Uygulaması”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 2017/1, s. 286).