muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/27, Karar No: 2020/3178, Tarih: 11.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/27 E.  ,  2020/3178 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2014/85-2016/137

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan yargılamada ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda, 13.10.2010 tarihinde gerçekleşen iş kazası sonucu % 37,20 oranında sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelirler, yapılan masraf ve ödemelerden oluşan Kurum zararının 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddesi uyarınca rücuan tahsili talep edilmiş; Mahkemece, iş kazasının meydana gelmesinde sigortalının % 25, davalı işveren şirketin ise % 75 kusurlu olduğunun tespiti ile taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince temyizi üzerine Dairemizce sigortalının kontrol muayene kaydının bulunduğu gözetilerek sonucunun tespiti için dosya mahalline geri çevrilmiştir;

Mahkemece, Sosyal Güvenlik Kurumundan sigortalının 02.12.2015 tarihli kontrol muayenesi sonucu sorulmuş, cevabi yazı ve belgelerden; Kurum İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Bölge Sağlık Kurulunun Sürekli İş Göremezlik Tespiti Kararında 02.12.2015 (kontrol muayene) tarihi itibari ile "Azalma" kaydı ile sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin %8,2 tespiti nedeni ile gelirlerinin durdurulduğu, sigortalının itirazı üzerine ise dosyasının Yüksek Sağlık Kurulunca incelendiği ve sürekli işgöremezlik derecesinin 02.12.2015 (kontrol muayene) tarihinden itibaren "Düzeltme" kaydı ile % 9 olarak tespit edildiği, kontrol muayenesi gerekmediğine karar verildiği görülmüştür.

Davacı Kurumca sigortalılarına bağlanan gelirlerde peşin değer, gelecekte ödenecek gelirlerin, yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarını ifade etmektedir. Kurum, iş kazası ya da meslek hastalığı ile malullük sonucu sigortalılara ve bunların ölümü halinde hak sahiplerine yaptığı her türlü ödemelerle bağlamış bulunduğu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerini, zarara sebep olan işveren ya da üçüncü kişilere rücu etmektedir. Kurumun, sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi, Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği hususunun, tazmine yönelik davalarda gözetilmesi gerekir.

Bu itibarla, sürekli iş göremezlik derecesinin en başından itibaren mi, yoksa azalma kaydıyla mı değiştiği ve gelirin kesilip kesilmediği ile Kurumca yapılan fiili ödeme olup olmadığı hususu Kurumdan sorularak ilk peşin değer belirlenip, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi; sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin %10 oranının altına düşmesi sonucu gelirden çıkması halinde gelirden çıkma tarihine kadar sigortalıya ödenen fiili ödeme tutarı belirlenip, fiili ödemenin kusur karşılığı ile sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin kusur karşılığının karşılaştırılması sonucu düşük olan miktara hükmedilmesi, 5510 sayılı Yasanın 21/1. maddesi kapsamında işveren yönünden talep söz konusu olduğunda, karşılaştırmanın gerçek zarar miktarı yönünden yapılacağının da gözetilmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurularak, temyize konu olayda, Dairemizin geri çevirme kararından sonra dosyaya kazandırılan belgeler kapsamında sigortalının işgöremezlik oranında meydana gelen değişim dikkate alınarak, gelirin kesilip kesilmediği ile Kurumca yapılan fiili ödeme olup olmadığı hususu da Kurumdan sorularak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve Yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 11/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21139, Karar No: 2018/8934, Tarih: 24.09.2018

**3. Hukuk Dairesi         2016/21139 E.  ,  2018/8934 K.**

**"İçtihat Metni"**

......

Taraflar arasındaki tazminat davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı,19/07/2015 tarihinde davalı ... şirketinin sorumluluğunda bulunan elektrik direğinin yanması sonucu kendisine ait 3 adet gebe, 2 adet sütlü olmak üzere 5 adet semental cinsi ineğin telef olduğunu ileri sürerek, 40.000 TL maddi zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı,.... İlçesi,... ..... bölgesindeki ağaç direğin bilinmeyen bir nedenle yanması sonucu tepe traversi ve iletkenlerin yere yaklaşması nedeniyle başı boş bırakılan hayvanların telef olduğunu,ancak söz konusu yangın sonucu iletkenlerin yere yaklaşmasında kendilerinin herhangi bir kusuru veya ihmalinin bulunmadığını, kendilerine ihbar geldiği anda alınması gerekli tedbirlerin zamanında alınarak tellerin onarımının yapıldığını savunarak,davanın reddini istemiştir.

Mahkemece;davanın kısmen kabulüne,davacı tarafın 16.10.2015 tarihli dava dilekçesindeki taleple bağlı kalınarak,davalı kurumun kusuru ile davacıya vermiş olduğu zarardan kaynaklanan 32.500 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş,hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dava;davalı ... şirketinin sorumluluğunda bulunan elektrik direğinin yanması neticesinde tepe ve traverslerin yere yaklaşması sonucu,davacıya ait olan hayvanların bu tellere temas etmesi sonucu telef olmalarından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.

TBK'nun 51/1(BK'nun 43/1)maddesinde "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler."hükmü getirilmiştir.

......

Bununla birlikte,6098 sayılı yeni Türk Borçlar Yasası’nın 69’uncu ve önceki 818 sayılı Borçlar Yasası’nın 58’inci maddelerinde “bir binanın veya diğer yapı eserlerinin malikleri, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden” sorumlu ve bir kusurları söz konusu olmaksızın “doğan zararı gidermekle yükümlü” tutulmuşlardır. Bu sorumluluğa öğretide “kusursuz sorumluluk” veya daha geniş tanımıyla “kusura dayanmayan nesnel sebep sorumluluğu” denilmektedir. Burada malike kurtuluş kanıtı sunma olanağı tanınmamıştır. Malik, ancak illiyet bağını kesen sebeplerin (mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru gibi ) varlığı durumunda sorumluluktan kurtulabilir.

Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir. Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığının çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, gene çoğu zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir. Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.

Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğunu ortadan kaldıran, bir başka deyişle, zarar ile yapımdaki bozukluk ve özen eksikliği arasında uygun “nedensellik bağı”nı kesen nedenler ise mücbir sebep, zarar görenin kendi kusuru ve üçüncü kişinin kusuru olarak belirlenmiştir.

Buna göre,elektrik İletim direkleri de maddede belirtilen imal olunan şey kapsamında olduğundan, elektrik İletim direklerinin sahibi bu tesisin korunmasından, bu bağlamda bakım eksikliğinden doğan zarardan kusursuz olarak sorumludur.

Somut olayda;19.07.2015 tarihinde dava konusu elektrik direğinin yanması neticesinde demir traversler ve enerjili ...... iletkenlerinin zemine yaklaşması sonucu davacıya ait merada otlamakta olan hayvanların bu tellere temas ederek telef oldukları dosya kapsamında yer alan olay yeri inceleme raporu,ilgili tutanaklar ve elektrik bilirkişi raporu ile sabittir.

Ne var ki, dosya kapsamında yer alan davacı beyanı ve ......’a ait ihbar kayıtlarından da anlaşılacağı üzere 18.07.2015 tarihinde davacının davalı ... şirketine söz konusu durum ile ilgili bilgi verdiği,davalı ... şirketi görevlilerinin ise 20.07.2015 tarihinde gelebileceklerini beyan ettikleri, davacının söz konusu tellerin yere çok yaklaştığını bilmesine ve davalı ... şirketi görevlilerince söz konusu tehlikeli durum giderilmeden kendisine ait telef olan büyükbaş hayvanların olay tarihi olan 19.07.2015 tarihinde söz konusu merada otlatılmasına müsaade etmesi nazara alındığında,söz konusu olayda davacının da davaya konu edilen zararın meydana gelmesinde kusuru bulunup bulunmadığının araştırılıp tartışılması gerektiği kuşkusuzdur.

.....

Zira; TBK'nın 52/1. (BK m.44/1) maddesi gereğince; zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

.....

Zira; TBK'nın 52/1. (BK m.44/1) maddesi gereğince; zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Bu itibarla,mahkemece davacının eldeki davada meydana gelen zararın doğumunda ya da artmasında müterafik kusuru bulunup bulunmadığı yönünden inceleme ve değerlendirme yapılarak,davacının müterafik kusuru var ise TBK'nın 52/1.maddesi gereğince hesaplanan tazminat miktarından müterafik kusur indirimi yapılarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar göz ardı edilerek, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davalı vekili yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

........
Yargıtay — Esas No: 2014/7100, Karar No: 2015/1127, Tarih: 26.01.2015

**7. Ceza Dairesi         2014/7100 E.  ,  2015/1127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I-... adına hazine vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanıkta ele geçen eşyanın niteliği ve eylem tarihine göre, sanığın eyleminin 4733 sayılı Yasa'nın 8/4 maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu, ... suçtan doğrudan zarar görmediği cihetle davaya katılma hakkı bulunmayan ... vekilinin temyiz isteğinin 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. Maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II-Sanığın temyiz talebinin incelenmesinde;

1-Sanık hakkında hükmolunan doğrudan gün adli para cezasının bir gün karşılığı olarak günlüğü 20 TL üzerinden hesaplanması sırasında tatbik edilen kanun madde ve fıkrasının gösterilmemesi suretiyle CMK.nun 232/6.maddesine aykırı davranılması,

2-Açılan davanın niteliğine göre, suçtan doğrudan zarar görmeyen ve davaya katılma hakkı bulunmayan ... idaresinin müdahilliğine karar verilerek lehine dilekçe yazım ücreti takdir edilmesi,

3-TCK.nun 53.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, mahkum olduğu uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında 1.fıkranın (c) bendinde yazılı hak yoksunluğunun, sanığın sadece kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlık yetkileri açısından uygulanmamasına, altsoyu dışında kalanlarla ilgili hak ve yetkilerden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. Maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi uyarınca, doğrudan verilen gün adli para cezasının adli para cezasına çevrilmesine ilişkin 1. bentte yer alan "5 gün" ibaresinden önce gelmek üzere "TCK.nun 52/2.maddesi uyarınca" ifadesinin yazılması,TCK.nun 53/1-c .maddesinin uygulanmasına yer olmadığına ilişkin fıkranın hükümden çıkartılarak, yerine "sanığın cezası ertelendiğinden, 5237 sayılı TCK.nun 53/1. maddesinde belirtilen hakları kullanmaktan hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına, aynı Kanunun 53/1-c maddesinde yazılı kişisel hak yoksunluğunun, TCK.nun 53/3. maddesi uyarınca kendi altsoyu üzerindeki yetkileri bakımından uygulanmasına yer olmadığına" ifadesinin eklenmesi ile dilekçe yazım ücreti takdir edilmesine ilişkin fıkradan "katılan kurumlar kendilerini" ve "katılanlara" ibarelerinin hükümden çıkarılması ile yerlerine "katılan ... kendisini" ve "katılan ...'ya" ifadelerinin eklenmesi, sair kısımların ise aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 26.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/11423, Karar No: 2008/6877, Tarih: 19.06.2008

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/11423 E.  ,  2008/6877 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ..... Petrol ve Petrol Ürünleri Otogaz Lpg Ürünleri .... İnş. Taah. Nak. Tekstil Gıda Tarım Ürünleri Besi Hayvancılığı Temizlik Otomotiv Yedek Parça İth. İhr. Paz. San. Ltd.Şti. vek.Av. ... ile davalı ... aralarındaki menfi tespit davası hakkında Tunceli (Tic. Mah. sıfatıyla) Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 24.05.2007 gün ve 75/135 sayılı hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Davanın temelini oluşturan icra takip dosyası ile dayanağı olan çekin önlü arkalı okunaklı tasdikli örneğinin eklenmesinden sonra yeniden gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine ÇEVRİLMESİNE, 19.06.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/703, Karar No: 2007/3348, Tarih: 17.05.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/703 E.  ,  2007/3348 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı T.Halk Bankası A.Ş. ile davalılar 1-... Tekstil San.Tic.A.Ş. 2- ... arasındaki davadan dolayı Adana 4. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 24.11.2005 gün ve 2003/1165-2005/456 sayılı hükmü bozan Dairemizin 20.12.2006 gün ve 2006/1291-7486 sayılı ilamı aleyhinde davalılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Dava, İİK’nın 277 vd.maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptâli istemine ilişkindir. Davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce; tasarrufa konu taşınmazın ticarî işletme niteliğinde olması ve devir sırasında kanunda öngörülen gerekli ilânların yaptırılmaması nedeniyle tasarrufun iptâli gerektiğinden bahisle bozulmuştur. Davalılar vekilleri karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

Tasarrufun iptâli davalarında davanın kabul edilmesi halinde dava konusu taşınmaza haciz konulması ve satışını temin etmesi bakımından alacaklıya yetki verilmekte, icra kanalıyla taşınmazın satışından elde edilen bedel, alacak ve fer'ilerinden fazla ise bu bedel 3.kişiye iade olunmaktadır. Dosyadaki belgelerden taşınmazın icra kanalıyla 27.10.2006 tarihinde satıldığı anlaşılmaktadır. Temyiz incelemesi aşamasında satışla ilgili bir belge dosyaya ibraz olunmadığından Daire kararında bu hususun nazara alınmadığı görülmüştür. Oysa taşınmazın alacağa mahsuben alacaklı yanca icradan satın alındığı ve ipotekli takip miktarından az bir değere satıldığının sabit olması halinde davanın konusunun kalıp kalmayacağı incelenmelidir. Bu nedenle mahkemece dava konusu taşınmazın satıldığına ilişkin belgelerin merciinden getirtilmesi, satım bedelinin takip konusu alacak ve fer’ilerini karşılayıp karşılamadığının belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre davanın karara bağlanması gereklidir. Dairemizin bozma kararından sonra belgelendirilen ve davanın esasına etkili olan bu durum karşısında tashihi karar isteminin kabulü ile kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan sebeplerle Dairemizin 20.12.2006 gün 2006/1291 E. 2006/7486 K. sayılı bozma ilamının kaldırılarak mahkeme kararının değişik bu gerekçe ile BOZULMASINA, ödedikleri karar düzeltme peşin harcının istek halinde karar düzeltme isteyen davalılara geri verilmesine 17.05.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/30023, Karar No: 2016/3594, Tarih: 17.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2015/30023 E.  ,  2016/3594 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalı işyerinde tanker şoförü olarak çalıştığını, iş akdinin haksız nedenle işverence sona erdirildiğini, aylık ücretinin yol harcırah ödemeleri ile birlikte net 1500,00 TL olduğunu iddia ederek kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir. Davalı, davacının iş akdini istifa etmek suretiyle kendisinin sona erdirdiğini, hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur.

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir.

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır.

Yurt dışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurt dışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir.

Somut olayda, davacının iş akdinin sona erdiği 23.12.2011 tarihinde asgari ücretin brütü 837,00 TL neti ise 658,95 TL dir. Davacı tanıkları davacının harcırahlarla birlikte 1200, 1500 TL ücretle çalıştığını ve yurt içi seferlerde 125,00 – 150,00 TL civarında yurt dışı seferlerde 900,00 – 1200,00 Dolar civarında ücret verildiğini, davalı tanıkları ise davacının asgari ücret aldığını yurt dışı seferlerde 1000-1500 Dolar arasında yurt içi seferlerde ise 100 – 150 TL arasında harcırah aldığını beyan etmişlerdir. ... Şoförler ve Otomobilciler Odası tanker şoförlerinin asgari ücretin iki katı kadar aylık aldığını ve ek olarak harcırah aldıklarını ve harcırah miktarlarının 2011 yılı için yurt içi seferlerde 25,50 TL, yurt dışı seferlerde ise 53,00 TL olduğunu bildirmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davacının asgari ücretin iki katı ücrete ilave ayda 10 defa yurt içi sefer harcırahı ve ayda 2 defa yurt dışı sefer harcırahı toplamı brüt 2043,00 TL ücret ile çalıştığı kabul edilmiştir. Davacının görevi, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının asgari ücrete ilave harcırah ile çalıştığının kabulü gerekirken iki asgari ücrete ilave harcırah toplamı ile belirlenen ücrete göre çalıştığının kabulü isabetsiz olmuştur. Ayrıca davacının yurda giriş ve çıkış kayıtlarının Emniyet Genel Müdürlüğünden getirtildiği görülmüştür. Mahkemece bu kayıtlar gözetilerek davacının ayda kaç kez yurt dışı sefere çıktığının tespiti gerekirken tanık beyanlarına göre davacının ayda 2 kez yurt dışı sefere çıktığı kabul edilerek ücrete esas harcırah miktarının belirlenmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

O halde davalı vekilin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 17/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/12959, Karar No: 2019/8178, Tarih: 12.09.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/12959 E.  ,  2019/8178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dolandırıcılık suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;