muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/3553, Karar No: 2011/6479, Tarih: 14.11.2011

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/3553 E.  ,  2011/6479 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... ve diğer davalı asil ... .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ve ek sözleşme gereğince tapu iptâli ve tescil, olmadığı takdirde tazminat ve yüklenicinin temerrüdü nedeniyle gecikme tazminatı ile ecrimisil alacağının tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

- K A R A R -

Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ve ek sözleşme gereğince tapu iptâli ve tescil, olmadığı takdirde tazminat ve yüklenicinin temerrüdü nedeniyle gecikme tazminatı ile ecrimisil alacağının tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı adına vekili davalı ... ile diğer davalı yüklenici arasında...1. Noterliği'nde imzalanan 06.06.1998 gün 7364 yevmiye nolu düzenleme şeklinde daire karşılığı inşaat yapım sözleşmesi ile davalı yüklenici, davacı ile dava dışı arsa sahiplerine ait tevhit sonucu oluşan 176 ada 10 parsel sayılı taşınmaza inşaat yapımını üstlenmiştir. Bu sözleşmede A Blokta yapılacak daire ve dükkanların arsa sahiplerine B Blokta yapılacak daire ve dükkanların yükleniciye ait olacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 31. maddesinde yükleniciye aşamalı pay devri yapılması öngörülmüş, 28. maddesinde inşaatın ruhsat alınmasından itibaren 24 ay içerisinde bitirilmesi, bu süre içinde bitirilmemesi halinde 6 ay ek süre verileceği, bu süre zarfında da binanın teslimi gerçekleştirilemez ise; arsa sahiplerine ait her bir daire için aylık 500 DM kira bedeli ödeneceği, dükkanlar için kira talep edilmeyeceği kabul edilmiştir. Bilahare davacı arsa sahibi ile davalı yüklenici arasında...1. Noterliği'nde imzalanan 24.06.1996 gün 7987 yevmiye nolu düzenleme şeklinde daire karşılığı inşaat sözleşmesiyle davacı arsa sahibinin tevhitten önce 176 ada 8 parseldeki 1/2 hissesine karşılık, yapılacak inşaatın A Blok ön cephe köşe başı olmayan orta bölümden 25 m2'lik bir dükkan ile B Bloktan projeye göre 4. kat güneybatı anayola cepheli bir daire verileceği kararlaştırılarak aşamalı devir, yapılacak inşaatın nitelikleri, inşaat süresi ve gecikme tazminatı ile ilgili asıl sözleşmedeki hükümler aynen bu ek sözleşmede de tekrar edilmiştir. Yapı ruhsatı 21.12.1999 tarihinde alınmıştır. 06.06.1996 tarihli sözleşmenin 28., 24.06.1996 tarihli sözleşmenin 21. maddesine göre 24 aylık inşaat süresi 21.12.2001 tarihinde bittiği ve sözleşmede kararlaştırılan 6 aylık ek süre de ilave edildiğinde inşaatın en geç 21.06.2002 tarihinde tamamlanıp teslim edilmesi gerektiği halde bitirilemediği anlaşılmaktadır. Her iki sözleşmede yükleniciye aşamalı pay devredileceği öngörülmüş olup Dairemizin uygulamalarında da kabul edildiği gibi tapu devirlerinin yapılmaması halinde yüklenicinin işi beklemeye alacağı ve beklenen sürenin inşaat yapım süresine ekleneceği sözleşmede de kabul edilmiş ise de; davalı yüklenicinin aşamalı devre hak kazandığını belirterek arsa sahiplerinden pay devrini istediği, başka bir anlatımla arsa sahibini pay devri konusunda temerrüde düşürdüğüne dair bir ihtarı bulunmamaktadır.

Bu durumda davalı aşamalı pay devrini talep ederek davacı arsa sahibini temerrüde düşürmediği ve inşaatı da sözleşmede kararlaştırılan süre ile ek süre geçtiği halde bitirip teslim etmemek suretiyle temerrüdü gerçekleştiğinden, mahkemece işin esası incelenip davalı ...'ın 22.02.2007 tarihli beyan dilekçesine ekli...1. Noterliği'nce düzenlenen 25.04.1997 gün 6602 ve aynı noterlikçe düzenlenen 16.12.1998 gün 24265 yevmiye nolu sözleşmelerin tamamı ibraz ettirilip gözönünde tutulmak suretiyle davalı, vekil ... ile davalı yüklenici ...'ün hukuki sorumlulukları tayin ve takdir edilip davanın sonuçlandırılması gerekirken yanlış değerlendirme sonucu yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, 825,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalılardan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 14.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13617, Karar No: 2018/6769, Tarih: 17.10.2018

**15. Ceza Dairesi         2015/13617 E.  ,  2018/6769 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat (ayrı ayrı)

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanıklar hakkında verilen beraat hükümleri katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Sanık ...'in Bey Başak Bulgur Bakliyat ve Hububat San.Tic. Ltd. Şti şirketinin ortağı ve şirket müdürü olduğu, diğer sanık ...'ın ise aynı şirkette muhasebe müdürü olduğu, sanık ...'in bilgisi dahilinde çek keşide etme yetkisi bulunmayan şüpheli ...'ın Türkiye İş Bankası Karaman şubesindeki şirket hesabından keşide ettiği 3188896 numaralı, 11/12/2009 keşide tarihli, 21.000 TL bedelli; 3188897 numaralı,18/12/2009 keşide tarihli,21.000 TL bedelli, 3188898 numaralı, 25/12/2009 keşide tarihli, 23.326 TL bedelli, katılanın emrine yazılı çekleri şirketin borcuna karşılık müştekiye posta yolu ile yollandığı ve müşteki tarafından her üç çekin de yasal süreleri içerisinde ibraz edildiğinde, banka tarafından keşideci imzasının yetkisiz temsilciye ait olduğunun tespit edildiği ve sanıkların resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık kastıyla hareket ettikleri iddia edildiği olayda,

Sanıkların savunması, katılan beyanı ile tüm dosya kapsamına göre, sanıkların suç kastı bulunmaması nedeniyle verilen, mahkemenin beraate ilişkin hükümlerinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, sanıkların suçlara yönelik kastının bulunmadığı gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin beraat hükmünün kanuna aykırı olduğuna ve sanıkların eyleminin suç teşkil ettiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 17/10/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/4216, Karar No: 2024/46, Tarih: 08.01.2024

**6. Ceza Dairesi         2022/4216 E.  ,  2024/46 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/43 E., 2015/333 K.

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, özel hayatın gizliliğini

ihlal, şantaj, hakaret, bilişim suçu, yağma

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

Katılan Sanık ...'ın 14.01.2016 tarihli temyiz dilekçesinin içeriğine göre; sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında nitelikli yağma suçundan verilen beraat hükmüne karşı temyiz talebinde bulunduğu anlaşılmış ise de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan Tebliğname’de, adı geçen sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan verilen beraat hükmü yönünden herhangi bir görüş bildirilmediği anlaşılmakla, bu suça ilişkin ek Tebliğname düzenlenmesi için dava dosyasının, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 08.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/41429, Karar No: 2017/9044, Tarih: 03.10.2017

**13. Hukuk Dairesi         2015/41429 E.  ,  2017/9044 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı ... 15. İş Mahkemesi’nin 2013/684 esas,2013/487 karar sayılı kararı gereği ödemek zorunda kaldığı 14.104,11 TL işçilik alacağının ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan rücuen tazminine karar verilmesini istemiştir.Davalı, yetki itirazında bulunmuş ve davanın reddini dilemiştir .Mahkemece, yetkisizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.6100 sayılı HMK’nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı yasanın 7. maddesinde ise, davalının birden fazla olması halinde, davanın bunlardan birinin yerleşim yerinde açılabileceği hükme bağlanmıştır. Öte yandan, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda, aynı kanunun 10.maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılması mümkündür.Dava, rücuen işçi alacağı istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde, anlaşmazlık halinde İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olacağı hususu da düzenlenmiştir. Taraflar arasında HMK 17.madde uyarınca geçerli bir yetki sözleşmesi bulunmaktadır. Öyleyse davacı davasını genel yetkili mahkemede açabileceği gibi, taraflar arasında sözleşme ile belirlenen yerde ve özel yetkili mahkemede de davanın açılması veya davalıların birden fazla olması halinde davalılardan sadece birisinin ikametgâhı mahkemesinde de dava açılması mümkündür.Dava konusu olayda, taraflar arasında yapılmış ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre geçerli bir yetki sözleşmesi bulunduğu anlaşılmakla davanın yukarıda açıklanan yasa hükümleri uyarınca yetkili mahkemede açıldığının kabulü gerekir. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek işin esasına girilmek suretiyle hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, HUMK’nun 440/III-3 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 03/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/6723, Karar No: 2023/7634, Tarih: 19.06.2023

**5. Ceza Dairesi         2023/6723 E.  ,  2023/7634 K.**

**"İçtihat Metni"**

Koruyucu ve destekleyici tedbir talebi üzerine yapılan inceleme sırasında; Aydın Çocuk Mahkemesiyle Antalya 3. Çocuk Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tebliğname ile daireye verilmekle incelendi;

Dosyanın mahiyeti itibarıyla ön inceleme denetimine tabi olmadığı, kararların sonucunda da uyuşmazlığın doğduğu tespit edilmekle gereği düşünüldü:

İncelenen dosya içeriğine göre, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 20.06.1960 tarih ve 1960/14 sayılı Kararıyla; "Hukuk ve ceza mahkemeleri arasında selbi vazife uyuşmazlığı çıktığı takdirde, dava konusu işin hukuka ait olması halinde hukuk dairesinin, cezaya ilişkin olduğu takdirde de ceza dairesinin mercii tayinine vazifeli olacağına" karar verilmiş olmasına, uyuşmazlık konusu olayda herhangi bir suç soruşturması bulunmaksızın korunmaya ihtiyacı olan çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun hükümleri uyarınca tedbire ilişkin talepte bulunulmasına göre; Aydın Çocuk Mahkemesiyle Antalya 3. Çocuk Mahkemesi arasında meydana gelen yetki uyuşmazlığını çözme görevi 6100 sayılı HMK'nin 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Yüksek 5. Hukuk Dairesine ait olduğundan Dairemizin oy birliğiyle GÖREVSİZLİĞİNE,

Dava dosyasının ilgili Daireye gönderilmesine,19.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3630, Karar No: 2014/19884, Tarih: 27.11.2014

**15. Ceza Dairesi         2013/3630 E.  ,  2014/19884 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 15 - 2011/291951

MAHKEMESİ : Aydın 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 27/06/2011

NUMARASI : 2011/406 (E) ve 2011/620 (K)

SUÇ : Dolandırıcılık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Katılanın, evinde tek başına bulunduğu sırada kapı zilinin çalındığı, kapıyı açmadan balkondan ikametin zilini çalan sanık ile görüştüğünde, sanığın, üst katında oturan Adem'i sorduğu, daha sonra sanığın tekrar evin zilini çaldığı ve katılana "teyze sana bir emanet versem Adem abiye verir misin" dediğini ve Ziraat Bankası'na ait bir kredi kartını verdikten sonra, "teyze ben sana yiyecek içecek getireyim, 250 TL para vereyim, namazını kılarsın, annem sana yüzük ve küpe alır" dediği ve katılanın parmağındaki yüzüğü ölçü almak için istediği, katılanın yüzüğünü verdiğini bu sırada katılandan pet şişe getirmesini isteyen sanığın, katılanın evin içerisine girmesini fırsat bilerek yüzükle birlikte evden uzaklaşarak ortadan kaybolduğu, katılanın soruşturma ve kovuşturma aşamasında canlı olarak sanığı teşhisiyle anlaşılması karşısında, sanığın sübut bulan dolandırıcılık suçundan mahkumiyeti yerine, yasal olmayan gerekçe ile beraatine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, O Yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 27.11.2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10802, Karar No: 2015/8236, Tarih: 01.10.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/10802 E.  ,  2015/8236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Korgan Sulh Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 15/06/2015

NUMARASI : 2015/44-2015/58

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Ankara Batı 1. Sulh Hukuk ve Korgan Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesince, kısıtlı adayının MERNİS adresinin “P. Mah. Nebi Sok. N:32-8 İç kapı N:6 Başiskele/KOCAELİ” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Kocaeli 4. Sulh Hukuk Mahkemesince ise, kısıtlı adayının MERNİS adresinin “M. 792. Sok. Mevlana Apt. No:7/2 Sincan/ANKARA” olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İki mahkeme arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Yargıtay 17. Hukuk Dairesine gönderilmiş, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 23.12.2014 tarih ve 2014/23091 - 2014/19348 sayılı ilâmı ile de Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.

Yargı yeri olarak belirlenmesinin ardından Ankara Batı 1. Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının MERNİS adresinin “Ç. Mah. 1 Nolu Sokak No:11/2 Korgan/ORDU” olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Korgan Sulh Hukuk Mahkemesince, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “F. Mah. 771 Sokak, 1. ve 2. Etap konutları, H1-2, Daire:19 Yenikent Sincan/ANKARA” olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir. “Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Aynı dosyayla ilgili olarak daha önce Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 23.12.2014 tarih ve 2014/23091 - 2014/19348 sayılı ilâmı ile Ankara Batı (Sincan) 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlendiği ve HMK m. 23/2 gereği Yargıtayca verilen yargı yeri belirlenmesine ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlayacağından uyuşmazlığın Ankara Batı 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Ankara Batı 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 01/10/2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2522, Karar No: 2018/6460, Tarih: 05.07.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/2522 E.  ,  2018/6460 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Asıl ve birleşen dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin tüm, davalıların sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, 23.08.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler ve cenaze masraflarının davalılardan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesidir.

Davanın yasal dayanağı olan, 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir.

Anlaşılacağı üzere 1. fıkrada işverenin, 4. fıkrada üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bunlara dayanılarak açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Anlaşılacağı üzere 1. fıkrada işverenin, 4. fıkrada üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bunlara dayanılarak açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.