muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2005/10836, Karar No: 2006/11735, Tarih: 14.11.2006

11. Hukuk Dairesi 2005/10836 E., 2006/11735 K.

**11. Hukuk Dairesi 2005/10836 E., 2006/11735 K.**

**- KUSURLU OLAN KİMSEYE KARŞI DAVA HAKKI**- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1338 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy Asliye 3.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 19.04.2005 tarih ve 2000/398-2005/122 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılardan sigorta vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkilerinin murisi R.B.'ın davalıların maliki, sürücüsü, taşıma şirketi otobüs zorunlu koltuk ve trafik sigortacısı oldukları aracın içinde yolcu iken, 18.03.2000 tarihinde meydana gelen kazada öldüğünü ileri sürerek, şimdilik toplam 500.000.000.-TL maddi tazminatın, sigorta dışındaki davalılardan 10.000.000.000.-TL manevi tazminatın, ıslah dilekçesi ile 6.500.000.000.-TL daha maddi tazminatın temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, 22.12.2004 tarihli dilekçe ile davalılardan M…

…. Turizm Ltd. Şti., H.K. ve H.Z. aleyhine açtıkları maddi ve manevi tazminata ilişkin davayı atiye terk ettiklerini belirtmiştir.

Davalılardan İ.Sigorta A.Ş. vekili davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına, benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalılardan M…

…. Turizm Ltd. Şti., H.E. ve H.Z. aleyhine açılan davada karar verilmesine yer olmadığına, davalılardan İ..Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın ise bu davalının ZMSS limiti olan 7.000.000.000.-TL üzerinden davanın kabulüne, faizin bu davalıya keşide edilen ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihten başlamasına karar verilmiştir.

Kararı, davalılardan İ. Sigorta A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalılardan İ.Sigorta A.Ş.'nin Otobüs Koltuk Ferdi Kaza Sigortası sözleşmesine dayanarak yaptığı ödemenin bir tazminat ödemesi değil, bir meblağ ödemesi olmasına, TTK.'nun 1338 nci maddesinde açıkça hükme bağlanmamakla birlikte, Otobüs Koltuk Ferdi Kaza Sigortası sözleşmesi uyarınca ödenen meblağ dışında, hak sahiplerinin gerçek zararları bakımından zarar sorumluları ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortacısından tazminat talep edebilecek olmalarına, davacıların davalarını davalılardan İ. Sigorta A.Ş.'ye Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Sigortası sözleşmesine dayanarak açmış olmalarına göre, davalılardan İhlas Sigorta A.Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılardan İ. Sigorta A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 14.11.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4108, Karar No: 2018/9470, Tarih: 19.04.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/4108 E.  ,  2018/9470 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalıya bağlı ... Devlet Hastanesinde faaliyet gösteren taşeron firmalarda ihaleye aykırı biçimde hastanenin asıl işlerinde muvazaalı olarak çalıştırıldığını, işyerinde mevcut alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunun Çalışma Bakanlığı müfettişlerince tespit edildiğini, davalı Bakanlık tarafından açılan itiraz davasının red edilmesiyle muvazaa olgusunun kesinleştiğini ve davacının ilk günden beri davalı Bakanlığın işçisi konumuna geldiğini, davalı Bakanlığın kamu kurumu olması nedeniyle hem davacının hemde davalının 6772 sayılı İlave Tediye Yapılması Hakkındaki Kanun kapsamında bulunduğunu iddia ederek ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı Bakanlık vekili; açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, muvazaa iddiasında bulunan davacının bu iddiasını ispat etmek zorunda olduğunu, kurumun alt işveren işçilerinin açtığı davalar sonucu yüklü meblağlar ödemek zorunda kaldığını, bu nedenle yeni sözleşme dönemlerinde ve yeni kurulan asıl işveren-alt işveren ilişkilerinde bu durumu göz önünde bulundurarak gerekli tedbirleri aldığını, bu nedenle ... Devlet Hastanesinde 01.01.2014 tarihinde bahçe bakım ve temizliği hizmet alımı ihalesi, 01.02.2014 tarihinde teknik personel hizmet alımı ihalesi, 01/05/2014 tarihinde mutfak personeli hizmet alımı ihalesi, 01.01.2015 tarihinde klinik destek hizmetleri hizmetleri hizmet alımı ihalelerinin yapıldığını, veri hazırlama ve güvenlik hizmetleri ihalelerinin 2010-2011 yıllarında yapıldığını ve halen devam ettiğini, muvazaa raporunda ve daha önce açılan ilave tediye davalarında temizlik işçilerinin yaptığı belirtilen işlerin ilgili ihaledeki personele yaptırıldığını, bu anlamda davacının ve diğer temizlik işçilerinin aynı koşullarda çalıştığı iddiasının herhangi bir dayanağının olmadığını, ilave tediye ücreti talep edilen döneme ilişkin herhangi bir muvazaa incelemesi ve kararı bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtilen müfettiş raporu ve mahkeme kararının bu davada delil olarak kullanılamayacağını, davacının tediye talepli ilk davasının kabul edilmiş olmasının sözleşme dönemleri ve tarafların farklı olması nedeni ile bu davada delil olarak kabul edilemeyeceğini, alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme Kararının Özeti:

İlk derece Mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmiş, ilk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Kararı davalı vekilinin temyiz etmesinin üzerine Dairemizce 06.07.2017 tarihli bozma ilamı ile araştırmaya yönelik bozma kararı verilmiş, bozma ilamına uyulmasına karar veren Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tarafından daha önce açılan ilave tediye alacağı talepli davada davalı ile hizmet alım sözleşmelerinin tarafı şirketler arasında muvazaa olduğunun kabul edildiği ilk derece mahkeme kararının Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin ilamı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır. Somut davada da aynı ihale dönemine yönelik talepte bulunulduğu dikkate alındığında söz konusu ihale dönemi için davacı yönünden kesinleşmiş muvazaa tespitine ilişkin hüküm bulunduğundan aynı ihale dönemi için alacağın hüküm altına alınması gerekirken davanın reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan hükmün, yukarıda açıklanan sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 19.04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10060, Karar No: 2015/8487, Tarih: 17.09.2015

**14. Ceza Dairesi         2013/10060 E.  ,  2015/8487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat kararı usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan mağdur vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 17.09.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30118, Karar No: 2014/17982, Tarih: 31.10.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/30118 E.  ,  2014/17982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

UYAP kanalı ile mernis üzerinden alınan güncellenmiş nüfus kayıt örneğinden sanığın hükümden sonra 26.10.2012 tarihinde vefat ettiğinin anlaşılması karşısında, hakkındaki kamu davasının TCK.nun 64. maddesi uyarınca düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafileri ile katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeksizin hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 31.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/338, Karar No: 2018/4212, Tarih: 29.05.2018

**14. Hukuk Dairesi         2018/338 E.  ,  2018/4212 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.06.2013 gününde verilen dilekçe ile ... iptali, mera olarak sınırlandırılması talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 04.10.2017 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... vekili, ... İli, ... İlçesi,... Mahallesinde kain 324 ada 63 parsel sayılı taşınmazın ifraz edildiğini, tapulama çalışmalarında Belediye adına tescil edilerek ve vasfı değiştirilmek suretiyle özel mülkiyete konu hale getirildiğini, öncesi mera olan taşınmazın daha sonra imar gördüğünü ve davalıya satışının yapıldığını, 766 sayılı Tapulama Kanununa göre ve gerekse 3402 sayılı Yasa uyarınca 1953 yılında tahsis edilen ...... Mahallesi mera sınır krokisi içerisinde kalan 4502 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tapusunun iptaliyle tescilini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne dair karar Dairemizce eksik inceleme nedeniyle bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyulmuş yeniden keşif yapılmış ve dava konusu taşınmaz mera norm kararında belirtilen sınırlar dışında kaldığından bu kez davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

27.05.2004 tarihli ve 5178 sayılı Yasanın 5. maddesi ile 4342 sayılı Mera Kanununun bazı maddelerinde değişiklik yapılmış ve eklenen geçici 3. madde ile; "Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 01.01.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek ... adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda ... adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan ... adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda ... adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir. (Ek fıkra: 03/06/2007-5685/1 md.) Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan, ... adına tescil edilmesi gerekirken belediyeler adına tescil edilen ve belediyelerce konut veya işyeri yapılmak üzere bedelsiz olarak veya bedeli karşılığında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine tahsis edilen, daha sonra ... tarafından ilgili belediye aleyhine açılan davalar sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilerek mera, yaylak ve kışlak özel siciline yazılan, fakat daha sonra bu Kanun hükümlerine göre mera, yaylak ve kışlak vasfı değiştirilerek ... adına tescil edilen taşınmazlardan; herhangi bir kamu hizmeti için gerekli olmayan, Hazinece herhangi bir tasarrufa konu edilmeyen ve halen tapuda ... adına kayıtlı olan  taşınmazlar, tahsis tarihindeki arsa değerine devir tarihine kadar geçen süre için yasal faiz eklenerek belirlenecek bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla adlarına tahsis yapılanlara devredilir" hükmü getirilmiştir.

Yukarıya aynen alınan madde hükmünden anlaşılacağı üzere; 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesinin uygulanacağı taşınmazlar, öncesi mera iken yasanın öngördüğü koşulların gerçekleşmesi sebebiyle aslında ... adına tescili gereken veya ... adına tescili gerekirken gerçek veya tüzel kişiler adına tescil edilecek taşınmazlardır. Başka bir anlatımla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesi hükmü, belediye adına tescil edilerek belediyenin özel mülkü haline gelen taşınmazlara uygulanamaz.

Bir yörede 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesine göre işlem yapılabilmesi için;

a)Mera, 4342 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi itibariyle belediye ve mücavir alan sınırları içersinde bulunmalıdır. Zira bu tarih itibariyle köy sınırları içerisinde bulunan veya bu tarihten sonra belediye ve mücavir alan sınırları içerisine alınan meralarda bu madde hükümlerinin uygulanma olanağı yoktur.

Bir yörede 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesine göre işlem yapılabilmesi için;

a)Mera, 4342 sayılı Kanunun geçici 3. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi itibariyle belediye ve mücavir alan sınırları içersinde bulunmalıdır. Zira bu tarih itibariyle köy sınırları içerisinde bulunan veya bu tarihten sonra belediye ve mücavir alan sınırları içerisine alınan meralarda bu madde hükümlerinin uygulanma olanağı yoktur.

b)Mera, 01.01.2003 tarihinden önce kesinleşmiş imar planı içersinde kalmalıdır. Bu tarihten sonra imar planı içerisine alınan veya imar planı bulunmayan yerlerdeki meralarda bu madde hükmü uygulanmaz. Yasa hükmünde geçen "imar planından" maksat ise, her türlü ölçekteki plan yani nazım, uygulama veya mevzi imar planlarıdır.

c)Meranın yerleşim yeri olarak işgal edilmesi yani bu şekilde kullanılması durumunun da 01.01.2003 tarihinden önce mevcut olması gerekir. Bu tarihten sonra işgal edilerek yerleşim yeri olarak kullanılan meralarda bu madde hükmü uygulanamaz. Bu maddenin uygulanmasında “yerleşim yeri” kavramı konut, konaklama, turizm, sanayi, askeri v.b. amaçlar için kullanılmak üzere planlanarak yapılaşmış veya eskiden beri bu amaçlarla kullanılan şehir, kasaba ve beldelerin üzerinde yapılaşma bulunan yerleşim alanlarını ifade etmektedir.

d)Diğer bir koşul da meranın mera niteliği ile kullanılmasının teknik açıdan mümkün bulunmamasıdır.

Yukarıda belirtilen şartların varlığı duraksamasız saptanmadan belediye ve diğer kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş meraların mülkiyeti bu kurum ve kuruluşlara bırakılamaz. Bu gibi yerler yasa uyarınca ... adına tescili gereken yerler olacağından, mahkemece 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesi koşullarının varlığı veya yokluğu üzerinde yeterince durulmalıdır.

Somut olayda, Mahallinde yapılan keşif ve alınan raporlar kararlar vermeye yeterli görülmemiştir. Bozma kararından önceki keşif ve raporlar ile bozmadan sonraki keşif ve raporlar arasında çelişki bulunmaktadır. Nitekim davacı vekili temyiz itirazlarında bilirkişilerin taraflı olduğunu, sınırları değiştirdiği belirterek itiraz etmiştir. Raporlar arasındaki çelişkiyi gidermek üzere tarafsız bilirkişiler ile yeniden keşif yapılmalı, dava konusu yerin mera norm kararı sınırları içinde kalıp kalmadığı tereddüte yer vermeyecek şekilde saptanmalı, sınırlar içinde kalıyor ise yukarıda detaylı şekilde anlatıldığı üzere 4342 sayılı Kanunun geçiçi 3. şartları incelenmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

SONUÇ:Yukarıda yazılı nedenlerle hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

29.05.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/9324, Karar No: 2024/18, Tarih: 08.01.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/9324 E.  ,  2024/18 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/296 Esas, 2023/344 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.05.2023 Tarihli ve 2022/553 Esas, 2023/221 Karar ... Kararı

Somut olayda tarafların yetki sözleşmesi yapmasına engel bir durumunun bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmelerin 14 üncü maddesinde sözleşmeden kaynaklı ihtilafların Ankara Mahkemeleri ve İcra Daireleri nezdinde çözüleceğine ilişkin yetki şartının bulunduğu, genel ve özel yetkili mahkemelerin yetkisinin devamına yönelik sözleşmelerde hüküm bulunmadığı, davalı vekilince cevap dilekçesinde süresinde ve usule uygun şekilde yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Ankara 37. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.07.2023 Tarihli ve 2023/296 Esas, 2023/344 Karar ... Kararı

Eldeki uyuşmazlıkta her ne kadar davalı vekili cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş ve ekinde sunduğu 20.12.2013 tarihli sözleşmeye göre Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğu ve İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından buna göre yetkisizlik kararı verildiği anlaşılmakta ise de, davacının davasına esas teşkil eden temel hukuki ilişkinin dava dilekçesine ek olarak sunulduğu görülen Sporcu Kamp Eğitim Merkezi Tahsis Protokolü başlıklı 10.03.2020 tarihli taraflar arasında imzalanan sözleşmeye dayandığı, davacının bu sözleşmeye aykırılık nedeniyle ecrimisil talebinde bulunduğunun tartışmasız olduğu, söz konusu sözleşmenin tarihinin önceki sözleşmeden yeni tarihli olduğu da dikkate alındığında 10.03.2020 tarihli sözleşmenin 16 ncı maddesinde düzenlenen yetki anlaşması gereği davanın doğru bir şekilde İzmir Mahkemelerinde açıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 ... Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 ... Kanun’un “Haksız fiilden ... davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

“Haksız fiilden ... davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 ... Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 ... Kanun’un “Haksız fiilden ... davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

“Haksız fiilden ... davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 ... Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi şöyledir:

“Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.”

5. 6100 ... Kanun'un “Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları” başlıklı 18 inci maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“(1) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz.

(2) Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır.

”

6. 6100 ... Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Gerek öğretide gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle işgal tazminatı zilyet olmayan hak sahibinin, hak sahibi olmayan zilyetten isteyebileceği bir bedeldir. Ecrimisil bir tür haksız fiil tazminatıdır. Ecrimisil isteminden kaynaklı açılan herhangi bir dava veya takip taşınmaz üzerindeki bir aynî hakka ilişkin bulunmadığı için, bu davaların ve takiplerin taşınmazın aynının bulunduğu yer mahkemesinde açılması zorunda değildir. Diğer bir ifadeyle, kesin yetkiyi düzenleyen 6100 ... Kanun'un 12 inci maddesi hükmüne tâbi değildir. Fakat, bu davaların ve takiplerin diğer yetki kurallarına göre taşınmazın bulunduğu yerde açılması da mümkündür. Özellikle, taşınmazın bulunduğu yer haksız fiilin işlendiği yer olduğundan, ecrimisil istemine ilişkin dava veya takipler taşınmazın bulunduğu yerde de açılabilir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme ... davalılara geçer.

3. 6100 ... Kanun'un 17 nci maddesine göre Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.