muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/52, Karar No: 2021/671, Tarih: 03.06.2021

23. Tanıma ve tenfiz talebine konu yabancı mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olup olmadığının tespiti, esas itibariyle hâkimin takdirine bırakılmıştır. Ancak hâkim, takdir yetkisini kullanırken milletlerarası özel hukukun varlık sebebini ve bu hukukun genel prensiplerini dikkate almak durumundadır. Bu hususta MÖHUK’nın 54/c maddesinde kamu düzenine “açıkça” aykırılıktan bahsedilerek yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizinde kamu düzenine aykırılık hususunda hâkimlerin takdir yetkisi daraltılmaya çalışılmıştır. Bu itibarla tenfiz hâkimi, sırf Türk hukukundakinden farklı maddi ve usul kuralları uygulanarak verildiği için yabancı bir kararı kamu düzenine aykırı sayıp tenfizini ret edemez. Yabancı bir kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı sayılabilmesi için, kararda yer alan hüküm fıkrasının Anayasanın veya hukuk sisteminin temel ilkelerine (vazgeçilmez prensiplerine), Türk toplumunun genel örf-adet ve ahlak telakkilerine aykırı olması gerekir (Şanlı, Cemal: Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2013, s. 486).

24. Tenfiz kararının verilebilmesi için aranan son şart, savunma hakkının ihlal edilmiş olmamasıdır. MÖHUK’nın 54/ç maddesi gereğince, kendisine karşı tenfiz istenen kişi, mahkemeye o yer kanunlarına göre usulüne uygun olarak çağrılmamış yani davet edilmemiş veya uygun çağrı yapılmadığı ya da yapıldığı hâlde temsil edilmemiş veyahut da o yer kanunlarına aykırı olarak kararın gıyabında veya yokluğunda verilmiş olması hâllerinde ilgilinin tenfize karşı Türk mahkemesinde itiraz etmesi üzerine yabancı mahkeme kararının tenfizi mümkün olmayacaktır. Görüldüğü üzere MÖHUK’nın 54/ç maddesi bütün savunma haklarını içine alacak bir genişliğe sahip olmadığı için savunma hakkını ihlal eden diğer durumlar MÖHUK’nın 54/c maddesindeki kamu düzenine aykırılık nedeni ile tenfiz engeli olabilecektir (Çelikel, Aysel/Erdem, B. Bahadır: Milletlerarası Özel Hukuk, ... 2016, s. 706).

25. Görüldüğü üzere yabancı mahkeme kararlarının tenfizi için aranan şartlar MÖHUK’da sınırlı bir şekilde sayılmış; hâkimin tenfiz kararını verirken, yabancı karara uygulanan hukukun doğru seçildiğinin, doğru uygulandığının, delillerin doğru takdir edildiğinin kısaca kararın esas yönünden doğruluğunun incelenmesini öngören “revision” sistemi Türk Hukuku’nda kabul edilmemiştir. Başka bir deyişle tenfiz davasına bakan Türk mahkemesi, yabancı mahkeme kararının doğru olup olmadığını denetleyemez veya uyuşmazlığın esası hakkında karar veremez. Yabancı mahkemenin maddi vakıaları doğru uygulayıp uygulamadığı, yabancı mahkemenin uyguladığı usul kurallarının veya maddi hukuk kurallarının Türk Hukuku ile uyumlu olup olmadığı tenfiz davası kapsamı dışında kalmaktadır.

26. Hemen belirtilmesi gerekir ki, yabancı mahkemece verilen dava masraflarına ilişkin masraf tespit kararları asıl kararın fer’isi niteliğinde olduğundan bu kararlara ilişkin tenfiz koşulları da asıl karara bağlı olarak incelenmelidir. Yabancı mahkemenin asıl kararı değil de sadece masraf tespit kararının tenfizinin talep edildiği durumlarda hem masraf tespit kararının hem de asıl kararın tenfiz şartlarının oluşup oluşmadığı incelenerek masraf tespit kararının tenfizi hakkında karar verilmelidir. Tenfizi talep edilmese dahi yabancı mahkemenin asıl kararının tenfiz şartları oluşmamış ise; örneğin yabancı mahkemenin asıl kararı Türk kamu düzenine açıkça aykırı ise masraf tespit kararının tenfizine de karar verilemeyecektir. Bununla birlikte dava masraflarına ilişkin yabancı mahkemenin masraf tespit kararları hakkında Türkiye’nin de taraf olduğu 01.03.1954 tarihli Usul Hukukuna Dair La Haye Sözleşmesi’nin 19. maddesi gereğince “tarafların dinlenmesi” şartı aranmadığı için yabancı mahkemenin masraf tespit kararlarının tenfizinde MÖHUK’nın 54/ç maddesi gereğince savunma hakkının ihlal edilmiş olup olmadığı incelenmeyecektir.

27. Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; tenfizi talep edilen yabancı mahkeme kararlarının masraf tespitine ilişkin kararlar olduğu, asıl kararın fer’isi niteliğinde olan masraf tespit kararlarının tek başına MÖHUK’da belirtilen tenfiz şartlarını taşıdığı, bu hususlarda mahkeme ile Özel Daire arasında bir uyuşmazlığın bulunmadığı, uyuşmazlığın ise tenfizi talep edilmeyen yabancı mahkeme asıl kararının, sınai mülkiyet haklarına ilişkin ülkesellik ilkesi gözetildiğinde, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

28. Belirtilmelidir ki; fikri mülkiyet haklarında ülkesellik ilkesi bu haklar ile bulundukları ülke arasında oluşan bağı ifade etmektedir. Ülkesellik ilkesi gereğince her ülke maddi ve şekli (tescil gibi) koşulları yerine getirmek kaydıyla fikri mülkiyet haklarını kendi ülkesinin sınırları içerisinde korumaktadır. Aynı şekilde her devlet sadece kendi ülkesi içindeki ihlallerde hak sahiplerinin, kendi ülkesinde tanınan hukuk yollarını kullanmasına imkan vermektedir. Örneğin bir patent başka bir ülkede tescilli olmakla birlikte Türkiye’de tescilli değilse patent sahibi 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (551 sayılı KHK) korumasından yararlanamayacak; bu patentin Türkiye’de kullanılmasını yasaklayamayacaktır. 551 sayılı KHK korumasından yararlanabilmesi için mutlaka patentin Türkiye’de tescil edilmesi gerekir. Ülkesellik ilkesi devletin egemenlik haklarının bir sonucu olarak kamu düzeniyle doğrudan ilgilidir.

29. Davacı vekili tarafından davalı şirkete ait Türkçe ve İngilizce tasarlanan internet sitesinde tanıtımı yapılan ürünlerin müvekkilinin Almanya’da tescilli patentine tecavüz edildiği ileri sürülerek Almanya mahkemelerinde patente tecavüzün men’i davası açıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu masraf tespit kararlarının da ilişkin olduğu Düsseldorf Yüksek Asliye Mahkemesinin 14.04.2010 tarihli ve I-2 U 75/07 - 4a O 374/05 sayılı asıl kararında; davalı şirketin sitesinde yer alan reklamlarda en azından teklif yapıldığı, reklamın İngilizce yapılmış olmasının burada rol oynamayacağı, zira Almanya’da İngilizce yazılmış olan metni sorunsuz anlayabilen muhtemel ilgililerin bulunduğu, internet sitesinde Almanya’ya “geçici” olarak sevkiyat yapılmadığına dair ibare yer alsa da bu ibarenin esasen yurtdışına sevkiyat yapma niyetinde olduğunun kanıtı olduğu, internette doğrudan sipariş verme imkânı olmasa da reklamlarda davalı şirket ile temasa geçilerek sipariş verilebileceğinin belirtildiği gerekçesiyle davalıların eyleminin patente tecavüz teşkil ettiği kabul edilerek patente tecavüzün men’ine karar verilmiştir. Mezkur kararda, davalıların internette yaptığı reklamlar, Almanya’da ika edilmiş eylemler olarak kabul edilmiş ve buna göre davalıların eyleminin Almanya’da tescilli davacıya ait olan patente tecavüz niteliğinde görülmüştür. Bu hâliyle yabancı mahkeme kararında fikri mülkiyet haklarına ilişkin ülkesellik ilkesine riayet edilerek, kendi ülkesinde tescilli patente dayalı olarak yine kendi ülkesinde bir koruma hükmü kurulmuştur.

30. Davacı vekili tarafından söz konusu yabancı mahkemenin asıl kararının tenfizi talep edilmemiş sadece bu kararın fer’isi niteliğinde olan ve aynı mahkemece verilen masraf tespit kararlarının tenfizi talep edilmiştir. Yukarıda da bahsedildiği üzere revision yasağı kapsamında yabancı mahkeme kararının içeriğine girilmesinin mümkün olmaması karşısında yabancı mahkemenin asıl kararı Almanya’da tescilli patent hakkına ilişkin olarak yine Almanya içinde bir koruma sağlamakta olup ülkesellik ilkesiyle çelişen bir yön bulunmamaktadır. Zira masraf tespit kararlarının tenfizi hâlinde dahi davalılar tarafından davacıya ait patent, Türkiye’de rahatlıkla kullanılabilecek; tenfiz kararı davalıların kullanımını engellemeyecektir. Bu itibarla yabancı mahkemenin asıl kararının ülkesellik ilkesini ihlal etmediği ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmadığı, kamu düzeni bakımından dava konusu masraf tespit kararlarının tenfizine engel bir hâlin varlığından söz edilemeyeceği kabul edilmelidir.

31. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; yabancı mahkemenin asıl kararının Almanya’da tescilli patent hakkına ilişkin olarak yine Almanya içinde bir koruma sağlaması karşısında ülkesellik ilkesiyle çelişen bir yönü bulunmamakta ise de bu kararın Türkiye’de tenfiz edilemeyeceği, asıl karar tenfiz edilemezken asıl kararın fer’isi olan masraf tespit kararının tenfizinin mümkün olmadığı, aksinin kabulü hâlinde ülkemiz sınırları içerisinde korunma hakkı bulunmayan bir patentin başka ülkede korunması için dahi olsa yapılmış giderlerle ilgili olarak ülke sınırları içerisinde kararın tenfizi yoluyla korunma sağlanması anlamına geleceği, bu nedenle direnme kararının Özel Dairenin bozma kararında gösterilen gerekçelerle bozulmasının gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de; bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

32. O hâlde mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden usul ve yasaya uygun direnme kararının onanması gerekmiştir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının ONANMASINA,

Harç peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.06.2021 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Patent, marka, endüstriyel tasarımların ve coğrafi işaretlerin tescili ve korunmalarına ilişkin olarak ülkesellik prensibi geçerlidir. Bu prensip gereğince marka, patent, endüstriyel tasarım ve coğrufi işaretler tescili talep edilen ülkenin milli hukukuna göre tescil edilir ve tescil edildiği ülke hukukunun tanıdığı hak ve yetkiler çerçevesinde o ülke sınırları içinde bu hak doğar. Bunun sonucu olarak hak sahibi izni olmaksızın bu tescilden doğan hakkın kullanılmasına ancak Türkiye sınırları içinde engel olabilir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda da uygulanacak hukuk konusunda ülkesellik ilkesine uygun olarak, fikrî mülkiyete ilişkin hakların, hangi ülkenin hukukuna göre koruma talep ediliyorsa o hukuka tâbi olduğu (md. 23/1) ve tarafların, fikrî mülkiyet hakkının ihlâlinden doğan talepler hakkında, ihlâlden sonra mahkemenin hukukunun uygulanmasını kararlaştırabilecekleri (md. 23/2) düzenlenmiştir.

Ülkesellik prensibi iki yönlüdür. Birinci yönü hemen üstte belirtilen ülkemizde tescilli markaların ülkemizde koruma sağlaması diğer yönü ise ülkemizde değil de başka ülkede tescilli markaların ülkemizde koruma sağlamamasıdır.

Ülkesellik prensibinin iki yönlü niteliği itibarıyla, ülkemizde tescilli bir marka Türkiye dışında bir koruma sağlamaz iken, başka ülkede tescilli bir marka da ülkemizde bir koruma sağlamayacaktır.

Ülkesellik prensibi iki yönlüdür. Birinci yönü hemen üstte belirtilen ülkemizde tescilli markaların ülkemizde koruma sağlaması diğer yönü ise ülkemizde değil de başka ülkede tescilli markaların ülkemizde koruma sağlamamasıdır.

Ülkesellik prensibinin iki yönlü niteliği itibarıyla, ülkemizde tescilli bir marka Türkiye dışında bir koruma sağlamaz iken, başka ülkede tescilli bir marka da ülkemizde bir koruma sağlamayacaktır.

Ülkesellik prensibi devletin egemenlik haklarının bir sonucu olarak kabul edilmekte olup kamu düzeniyle de ilgilidir. Markaların karşılıklı korunmasına ilişkin bir anlaşma olmadıkça tek yönlü olarak, bir devletin başka devlette tescilli markaya koruma sağlayabileceği düşünülemez. Bu ise başka ülkede tescilli markaların, ülkemizde korunması için başka ülke mahkemelerince de karar verilememesini gerektirir. Bunun bir diğer anlamı ise yabancı markaların ülkemiz sınırları içinde korunması amacıyla açılabilecek davalarda yabancı ülke mahkemelerinin yetkili olmayıp Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinin bulunmasıdır.

Münhasır yetki kuralları; Devletin kendi ülke ve sınırları içerisinde haiz olduğu mutlak güç ve yetkiyi ifade eden, Devletin egemenlik ve hükümranlık haklarını kullanılmasını gösteren ve simgeleyen kurallar olup dava konusunun sadece Türk mahkemelerinde görülmesini sağlamak amacıyla konulmuştur.

Bu kuralların temel dayanağı kamu düzenidir. Kamu düzeni ise, kısaca tarafların uymak zorunda oldukları, kamu hukukundan ve Özel Hukuktan doğan ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri kuralların bütünü olarak anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Kanun (MÖHUK)nun 54/1-c maddesinde, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı olmaması hâli, tenfiz şartları içinde sayılmıştır. Buna göre, yabancı mahkeme kararının verilmesinde uygulanan hukuk ve bunun hangi ölçütlere göre uygulandığı değil, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilmesi hâlinde meydana gelecek sonuçların Türk kamu düzenini ihlal edip etmeyeceğinin araştırılması gerekir.

10.02.2012 tarih ve 2010/1 Esas 2012/1 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, esasa uygulanan hukukun Türk Hukukundan farklı olması ya da Türk Hukukunun emredici kurallarına aykırı olması gibi nedenlerle yabancı mahkeme kararının tenfizi reddedilemez.

5718 sayılı Kanun (MÖHUK) nun 54/1-b maddesinde ise tenfiz kararı verilebilmesi için yabancı mahkeme ilâmının, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması gerektiği düzenlenmiştir. Münhasır yetki doğrudan kamu düzeniyle ilgili olup Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda karar verilmiş ise başkaca bir hususun araştırılmasına gerek olmaksızın tenfiz talebinin reddi gerekecektir

5718 sayılı Kanun (MÖHUK) nun 54/1-b maddesinde ise tenfiz kararı verilebilmesi için yabancı mahkeme ilâmının, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması gerektiği düzenlenmiştir. Münhasır yetki doğrudan kamu düzeniyle ilgili olup Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda karar verilmiş ise başkaca bir hususun araştırılmasına gerek olmaksızın tenfiz talebinin reddi gerekecektir

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; tenfizi istenen karar masraf tespit kararı olsa da masraf tespitine esas olmak üzere Almanya mahkemesince yargılama yapılarak verilen asıl karar patent hakkının korunmasıyla ilgilidir. Nitekim Almanya sınırları içinde geçerli olmak üzere bir karar verilmiştir. Tenfize konu masraf tespit kararı ise bu patent hakkına tecavüzle ilgili dava dolayısıyla davacı tarafça yapılan giderler olup niteliği itibarıyla yargılama gideri niteliğindedir.

Ülkemiz usul Kanunu olan HMK’da yargılama giderleri ile ilgili karar asıl karardan bağımsız olmayıp üstelik doğrudan ona bağlıdır. Zira bu konudaki temel kural olan HMK 326/1. maddede yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlenmiştir. Bu ise yargılama giderleri ile ilgili kararın asıl kararın fer'i bir karar olması sonucunu doğurmaktadır.

Asıl karar patent hakkına ilişkin Almanya içinde bir koruma sağlamakta olup bu yönüyle ülkesellik prensibiyle çelişen bir yönü olmasa da gerek içeriği hüküm itibarıyla gerekse ülkesellik prensibinin sonucu olarak ülkemizde korunma hakkı olmadığı için, asıl kararın Türk mahkemelerinde tenfizinin istenmesi mümkün değildir. Zira ülkemizdeki marka veya patent hakkı koruma talepleri için Türk mahkemeleri münhasır yetkilidir. Asıl karar bu nedenle tenfiz edilemez iken asıl karara bağlı olan ve onun fer'i niteliğinde sayılması gereken masraf tespit kararı için de tenfiz koşulu gerçekleşmediğinin kabulü gerekir.

Ülkemiz sınırları içinde ülkesellik prensibi gereğince koruma sağlanması kabul edilmeyen patent hakkı bir bütün olup, bu hak; tecavüzün önlenmesi, tazminat ve giderler gibi unsurlara bölünerek korunmamaya farklı bir kapsam çizilemez. Bölünebilirliğin kabul edilmesi, korunmayan bir hakkın korunabilmesi için yapılan giderlerin korunabileceği ve korunamayan bir hakkın korunması için hükmedilen tazminatın istenebileceği gibi korumasızlıkla bağdaşmayan bir sonuç olacaktır.

Aksine bir kabul ülkemiz sınırları içinde korunma hakkı bulunmayan bir patentin başka ülkede korunması için de olsa yapılmış giderlerle ilgili olarak ülkemiz sınırları içinde kararın tenfizi yoluyla korunma sağlanması anlamına gelecektir.

Aksine bir kabul ülkemiz sınırları içinde korunma hakkı bulunmayan bir patentin başka ülkede korunması için de olsa yapılmış giderlerle ilgili olarak ülkemiz sınırları içinde kararın tenfizi yoluyla korunma sağlanması anlamına gelecektir.

Belirtilen nedenlerle; kamu düzeninden hareketle davanın reddi gerektiğine değinen bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken tenfize ilişkin önceki kararda direnilmiş olması yerinde olmadığı için hükmün bozulması görüşünde olduğumdan hükmün onanması yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2016/1366, Karar No: 2016/3103, Tarih: 10.03.2016

**17. Hukuk Dairesi         2016/1366 E.  ,  2016/3103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :..........Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile dava dışı aracın kazası sonucu davacının yaralandığını, beden gücü kaybına uğradığını, davalıların, davacının yolcusu olarak bulunduğu araç ile karşı aracın trafik sigorta şirketi olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı....... vekili, davaya konu olan trafik kazasından doğan uyuşmazlıkların haksız fiilden kaynaklandığını, ilgili acente İstanbul'da bulunduğundan ve İstanbul Bölge Müdürlüğüne bağlı olduğundan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın görev ve yetki yönünden reddini savunmuştur.

Davalı....... vekili, davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek davanın yetki yönünden reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve dosyada bulunan belgelere göre, davalı ........ vekilleri tarafından yasal süresi içinde yetki itirazında bulunulduğu, davacı tarafın davayı yetkili mahkemede açmadığından seçme hakkının davalıya geçtiğini, yetkili mahkemenin davalı sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu ....... Ticaret Mahkemesi görevli ve yetkili olduğundan, dava dilekçesinin, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazası nedeniyle, davacının yolcu olarak bulunduğu aracın trafik sigorta şirketi ve karşı aracın trafik sigorta şirketinden maddi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110.maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vukuu bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Anılan bu düzenlemeler ve HGK'nın 25.12.2002 tarih ve 2002/11-1105 karar sayılı, 30.04.2014 gün ve 2013/17-2099 Esas, 2014/572 Karar sayılı ve 16.04.2014 gün ve 2013/17-2098 Karar, 2014/541 Karar sayılı ilamı ile "birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacının bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakkına sahip olacağını" belirtmiştir.

Somut olayda, davacının yerleşim yeri ........., davalı ...... şirketlerinin merkezi .....,sigorta poliçesini düzenleyen ...... Acentasının bulunduğu yer Konya, davalı sigorta şirketlerinin bölge müdürlüklerinin bulunduğu yer ....... olup, trafik kazasıda Sarayönün'de meydana gelmiştir. Haksız fiile dayalı olarak açılan davada yetki kesin olmayıp, davacı seçimlik hakkını kullanarak davayı, davalının şubesinden veya acentasından daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüklerinin bulunduğu ......’da açtığı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 10/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10643, Karar No: 2022/14792, Tarih: 23.11.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/10643 E.  ,  2022/14792 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No :

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Üye ... 'in muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla, 23/11/2022 gününde karar verildi.

(M)

KARŞI OY

Davacı, 01.09.1989 tarihinde işe başladığını işe giriş bildirgesinin verildiğini, ancak bu tarihin sigorta başlangıç tarihi olarak kabul edilmediğini belirterek, 01.09.1989 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitini talep etmiştir. Davanın reddine dair verilen hükmün onanmasına ilişkin Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin çoğunluk görüşüne aşağıda belirtilen nedenlerle katılmamaktayım

Uyuşmazlık, davacının halı dokuma işyerinde geçen çalışmasının yöntemince kanıtlanıp kanıtlanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

I) El Halıcılığı Dokuma İşyerlerinde Çalışanların Sigortalılığı:

506 sayılı Kanun'un ilk halinde "el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar" hakkında özel bir düzenleme bulunmamakta iken; 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 20.06.1987 tarih ve 3395 sayılı Kanun'un 1'inci maddesi ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına aşağıdaki (D) bendi eklenmiştir.

"D)El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollan uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollan bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler."

06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57'nci maddesiyle söz konusu bent yürürlükten kaldırılmış olup Kanun'da yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.