muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/150, Karar No: 2013/1696, Tarih: 25.12.2013

Somut olayda taraflar arasındaki ilişkinin, davalı bankanın verdiği Wings kredi kartı kullanımından kaynaklandığı ve 5464 sayılı yasanın 44. maddesinin 1. fıkrası gereğince de davanın  4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığı anlaşıldığına göre davaya bakmaya tüketici mahkemesi görevlidir. Mahkemece, Tüketici Mahkemesi sıfatıyla işin esası incelenerek, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir...)

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın genel mahkemede görülmesi gerektiğinden dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair verdiği karar, davacı vekilinin temyizi üzerine, Özel Daire'ce yukarıda yazılı gerekçelerle bozulmuş; yerel mahkemece, önceki kararda direnilmiştir. Hükmü davacı vekili, temyiz etmiştir.

Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davanın niteliği, tarafların sıfatı itibariyle 4077 sayılı Kanunun uygulanmasının gerekip gerekmediği ve Asliye Hukuk Mahkemesi'nin davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakıp bakmayacağı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Yanlar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde, tarafların sıfatı itibariyle 4077 sayılı Yasanın uygulanmasının gerekip gerekmediği ve Asliye Hukuk Mahkemesinin davaya Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakıp bakmayacağı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Modern çağın ihtiyaçlarından doğan, sosyal devlet ilkesinin hukuk düzenine yansımasını gösteren, kendine özgü bir sözleşme tipi olan tüketici sözleşmeleri Almanya, İsviçre, Fransa ve Belçika gibi ülkelerde genel kanunlarda yapılan değişikliklerle düzenlendiği halde Türkiye'de Anayasamızın emri gereği (Anayasa 172 md.) 8.3.1995 tarihinde çıkarılan 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile düzenlenmiştir.

Buna göre, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un “Amaç” başlıklı 1.maddesinde; bu kanunun amacının, kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmek olduğu, açıklanmış; “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde de aynen;  “Bu Kanun, 1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar.” hükmüne yer verilmiştir.

Yine aynı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4822 sayılı Kanunla değişik 3.maddesinin (e ) bendinde tüketicinin, “bir mal veya hizmeti ticari ve mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan ve yararlanan gerçek ve tüzel kişiyi” ; (h) bendinde Tüketici işleminin, “mal veya hizmet piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı arasında yapılan her türlü hukuki işlemi”,  (f) bendinde satıcının, “kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek ve tüzel kişileri”; (c) bendinde ise malın, “Alış-verişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları” ifade edeceği belirtilmiştir.

Görülmektedir ki, 4077 sayılı Kanun, ticari dağıtım zincirinin nihai halkasını oluşturan ve ekonominin nihai hedefi olan tüketicinin, satıcı karşısında daha etkin olarak korunması gereğinden hareketle düzenlenmiş ve bu koruma anlayışı tüketici hukukunun temelini oluşturmuştur.

Tüketici, üretilip piyasaya sürülen ve üretim sürecinin hiçbir aşamasında bilgi sahibi olmadığı ürün veya sunulan hizmeti satın aldığı bir ilişkide zayıf olan taraf olarak kabul edilmiş; yasa koyucu, bu kabulden yola çıkarak iradesini tüketiciyi korumak şeklinde ortaya koymuştur. 4077 sayılı Kanun ile de bu koruma olgusunu yasal düzenleme altına alıp;  üretim aşamasında bilgi sahibi olmadığı malları veya sunulan hizmetleri satın alan ve sözleşmede satıcıya karşı zayıf durumda olduğu kabul edilen tüketicinin, sonradan bu mal veya hizmetlerin ayıplı çıkması sonucu uğradığı zararın tazminini sağlama yoluna gitmiştir.

Satılan malın anılan Kanun kapsamında değerlendirebilmesi için alıcının bu malı ticari amaçlarla kullanmak üzere almamış olması gerekir. Bu nedenle de tüketici, satışa konu araçta açık veya gizli ayıpların ortaya çıkması halinde 4077 sayılı Kanunun himayesine sığınabilecektir (Hukuk Genel Kurulu'nun 17.04.2013 gün ve E:2012/13-1217, K:2013/555 sayılı ilamı).

Satılan malın anılan Kanun kapsamında değerlendirebilmesi için alıcının bu malı ticari amaçlarla kullanmak üzere almamış olması gerekir. Bu nedenle de tüketici, satışa konu araçta açık veya gizli ayıpların ortaya çıkması halinde 4077 sayılı Kanunun himayesine sığınabilecektir (Hukuk Genel Kurulu'nun 17.04.2013 gün ve E:2012/13-1217, K:2013/555 sayılı ilamı).

Yukarıda vurgulanan hususlar yanında, Hukuk Genel Kurulu'nun  11.10.2000  gün ve E:2000/19-1255K:2000/1249 sayılı ilamında belirtildiği üzere, Roma Sözleşmesi'nin 5/1 hükmüne göre, "Tüketicinin mesleki veya ticari bir faaliyetine dahil sayılmayacak bir amaçla bir menkul malın teslim edilmesine veya bir işin görülmesine ilişkin olan veya böyle bir muameleyi finanse etmeyi hedefleyen sözleşmeler tüketici sözleşmeleridir" diye tarif edilirken, 1993-1995 yıllarını kapsıyan AT. Komisyonu'nun İkinci Eylem Planında “Tüketici, mal ya da hizmet edimlerini mesleki amaçlar dışında kullanım amacıyla davranan, alım gücü az ya da çok gerçek veya tüzel kişilerdir" diyerek tanımlanmıştır. İsviçre Devletler Özel Hukuku Kanunu'nun 120.maddesinde de "Tüketicinin kendisinin ya da ailesinin kullanımına ilişkin olmakla birlikte, onun mesleki ya da ticari faaliyetleri ile ilişkili olmayan, olağan tüketime yönelik edimler hakkındaki sözleşmeler tüketici sözleşmeleridir" diyerek açık ve net bir tarif vermiştir. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunumuzun 3/f bendinde bu tanımlara uygun olarak "Tüketici, bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın alarak nihai olarak kullanan veya tüketen gerçek ve tüzel kişilerin tüketici sayıldığını belirterek AT. Komisyonu'nun tarifine uygun bir tarif vermiştir (Bkz. Yard. Doç. Dr. Çağlar Özel:Mukayeseli Hukuk Işığında Tüketiciyi Koruyan Geri Alma Hakkı, 1998, Sahife:30 vd.).

Tarifi verilen düzenlemelerden çıkan sonuca göre, tüketici sayılabilecek kişinin mal ya da hizmeti ticari faaliyeti dışında özel kullanım ya da tüketimi için talep etmesi gerekir. Mal ya da hizmetin bizzat kendi kullanımı ya da yararlanmasının talep edilmesi "nihai yararlanmak" olarak anlaşılmalıdır. Tariflerde yazılı özel amaç, ticari olmayan amaçtan kastedilen; kişinin ticareti veya mesleği ile ilgili olmayan amaç olarak yorumlanmalıdır.

Diğer taraftan, mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu(eTTK)'nda tacir sıfatı, gerçek ve tüzel kişiler bakımından ayrı ayrı ele alınarak düzenlenmiştir (eTTK. m.14,18).Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak gerçek kişi olan bir tacir, yaptığı iş ve işlemin veya aldığı hizmetin ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya muamele, fiil veya işleminin ticari sayılmasına halin icabı müsait bulunmadığı takdirde, bu işlemlerden doğan borç adi, yani özel sayılacaktır (eTTK. m.21/1;6102 sayılı TTK.m.19/1).

Nihayet, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 1.maddesinde “Bu Kanunun amacı; banka kartları ve kredi kartlarının çıkarılmasına, kullanımına, takas ve mahsup işlemlerine ilişkin usûl ve esasları düzenlemek suretiyle kartlı ödemeler sisteminin etkin çalışmasını sağlamaktır.” biçiminde açıklanmış; aynı Kanun'un “Tanımlar” başlıklı 3.maddesinin (j) bendinde “Kart hamili: Banka kartı veya kredi kartı hizmetlerinden yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi” olarak ifade edilmiş; Kanun'un 44/1.maddesinde ise,  “Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda kart hamilinin tüketici olması halinde, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 22 nci ve 23 üncü maddesi hükümleri uygulanır.” denilmiştir.

Somut olaya gelince; taraflar arasında kredi kartı sözleşmesinin 26.maddesinde bankanın ödül uygulamasında kart hamilinin biriktirmiş olduğu ödül tutarlarının kazanımı ve kullanımında kart sahibine önceden duyurmak suretiyle süre kısıtlaması koyma hakkına sahip olduğu, uçak bileti alınmasını sağlayan ödüllerin (mil puan) ek kartlarla yapılan harcamalar dahil bir ay içerisinde en fazla kart limiti kadar sağlanabileceğini, aylık kart limitinin üzerinde yapılmış harcamalar nedeniyle kazanılmış ödülleri (mil puanlar) toplam mil puan bakiyesinden düşüleceğini ve bir takvim yılı içerisinde en fazla 10 adet bilet ya da en fazla 300.000 mil puan değerinde uçak bileti alınabileceğini, bankanın önceden bildirmek şartı ile ödül programlarını durdurma, uzatma ya da koşullarında ve hediyelerde değişiklik yapma hakkını saklı tuttuğunu belirtmiştir. Aynı sözleşmenin 8. maddesinde ise, "Kart sistemi, Banka'nın hizmet amacına yönelik servislerden olduğundan kart ticari olarak kullanılamaz. Borç karşılığında harcama belgesi düzenlenmesi, kendi üye işyerinde kullanım yapılması, sürekli kuyumculardan alışveriş yapılması ve hep aynı üye işyerinde kullanılması nakit ihtiyacını temin ve ticari kullanım anlamındadır" hükmü yer almıştır.

Dosyaya yansıyan bilgi ve belgelerden, aralarındaki sözleşme gereğince davacının, davalı banka tarafından verilen kredi kartını hem şahsi harcamalarında hem de ticari işletmesine ait araçların yakıt alımında kullandığı anlaşılmaktadır. Bunun yanında, davacının gerçek kişi tacir olduğu da belirgindir.

Yukarıda vurgulandığı üzere, bir tacirin borçlarının ticari olması asıl ise de, gerçek kişi olan bir tacir, yaptığı iş ve işlemin veya aldığı hizmetin ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya muamele fiil veya işleminin ticari sayılmasına halin icabı, müsait bulunmadığı takdirde, bu işlemlerden doğan borç adi sayılacağına göre, taraflar arasındaki kredi kartı sözleşmesinin 8.maddesinde kredi kartının ticari olarak kullanamayacağı açıkça düzenlenmiş bulunduğundan, davacı gerçek kişi tacirin ticari işletmesine ait araçlara yakıt alımı sırasında kredi kartını kullanması dolayısıyla ortaya çıkan borç ilişkisi ticari olmayıp, özel niteliktedir.

5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 44.maddesinde kart hamilinin tüketici olması halinde, 4077 sayılı Kanunun 22 ve 23.maddelerinin uygulanacağı kabul edilmiş; bu maddenin istisnası ise, aynı Kanunun 43.maddesinde kurumsal kredi kartları hakkında  44.maddenin uygulanamayacağı şeklinde ifade edilmiştir.

Burada şu hususu vurgulamakta yarar vardır ki, kredi kartı hamilinin yaptığı harcamaların hangisinin şahsi, hangisinin ticari nitelikte olduğu ve kullanımların hangisinin kredi kartı sözleşmesi kapsamında mil puanı hesabında dikkate alınacağı konusu işin esası ile ilgilidir.

4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 23. maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü uyuşmazlıklara Tüketici Mahkemeleri'nde bakılacağı, hükme bağlanmıştır.

O halde taraflar arasındaki uyuşmazlık, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığına göre, mahkemece işin esası incelenerek, sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olması isabetsizdir.

Hal böyle olunca;  yerel mahkeme eldeki davaya bakmakla görevlidir. Mahkemece, aynı yöne işaret eden ve Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyularak işin esasına girilmesi ve hasıl olacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, aksine gerekçelerle görevsizliğe dair önceki kararda direnilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Direnme kararı bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Davacı H. O... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile; direnme kararının yukarıda ve Özel Daire bozma ilamında gösterilen nedenlerden dolayı 6217 Sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429.maddesi gereğince BOZULMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, aynı Kanun'un 440.maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 25.12.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21575, Karar No: 2014/28970, Tarih: 02.12.2014

**12. Hukuk Dairesi         2014/21575 E.  ,  2014/28970 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya 5. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/03/2014

NUMARASI : 2014/336-2014/330

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi . tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Şikayetçi icra kefili, icra mahkemesine başvurusunda; 07.02.2013 tarihli icra kefalet işleminin geçersiz olduğunu ileri sürerek anılan işlemlerin iptali isteğinde bulunmuş, mahkemece, yapılan yargılama sonunda, şikayetçinin kendi el yazısıyla yazılmış ifadesini içermeyen ve evli eşin rızası alınmadan düzenlenmiş icra kefalet sözleşmesinin geçerli sayılmayacağı gerekçesi ile şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

İİK.’nun 38.maddesi gereğince icra dairesindeki kefaletler ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabi olup; icra kefaletinin geçersizliği nedeniyle iptali istemi yargılamayı gerektirdiğinden, genel mahkemede ileri sürülebilecek bir husus olup, şikayet yoluyla icra mahkemesine başvurularak iptali talep edilemez.

Ancak, İİK.'nun 38. maddesi uyarınca ilam hükmünde olan icra kefalet işleminin, ilamlı icra takibine konu edilebilmesi, bir diğer ifade ile icra kefiline icra emri tebliğ edilebilmesi için icra kefaletinin yasada öngörülen şekil şartlarına uygun olarak yapılmış olması gerekir.

Bu durumda, şikayetçi, icra kefilliğinin iptali isteminde bulunmuş ise de; bu hususun incelenmesinin genel mahkemede yargılamayı gerektirdiği ve dar yetkili icra mahkemesinde dinlenemeyeceği açıktır.

Öte yandan, 07.02.2013 tarihli icra kefalet tutanağında; sorumlu olunan azami miktarın ve kefalet tarihinin kefilin kendi el yazısı ile yazılmadığı ve kefalet tarihinde evli olduğu anlaşılan şikayetçinin eşinin kefilliğe ilişkin rızasının bulunmadığı görülmekte olup; bu haliyle, kefalet tutanağının, kefaletin şeklini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu'nun 583. ve 584. maddelerinde belirtilen şartlarda düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Esasen bu husus, mahkemenin de kabulündedir.

Hal böyle olunca, mahkemece, yalnız icra emrinin iptaline karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6505, Karar No: 2007/11353, Tarih: 03.10.2007

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2007/6505 E.  ,  2007/11353 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin yürütümünün durdurulması kararın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı,davalı kurumla aralarındaki sözleşmeye dayanarak S.S.Kurumuna bağlı hastalara ... hizmetleri sunduklarını, yapılan teftiş sonucu düzenlenen rapor doğrultusunda ,sözleşmenin 4.11 ve 4.12 maddeleri uyarınca sözleşmenin yürürlüğünün durdurulmasına karar verildiğini, yapılan bu uygulamanın hatalı olduğunu ileri sürerek, sözleşmenin yürürlüğünün durdurulmasına ilişkin davalı kurum kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacı ile imzaladıkları sözleşmede ... mahkemelerinin yetkili kılındığını bildirerek yetkisizlik nedeniyle davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında yetki sözleşmesi yapıldığından mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yetkili ve görevli ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin davalı tarafından yürürlüğünün durdurulması işleminin iptali isteğine ilişkin olup uyuşmazlık sözleşmeden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında imzalanan 8.6.2005 tarihli sözleşmede münhasıran ... mahkemeleri yetkili kılınmış ise de yetki sözleşmesi genel yetkili mahkemenin yetkisini ortadan kaldırmaz. HUMK nun 10.maddesi hükmü uyarınca sözleşmenin yapıldığı ve aynı zamanda sözleşmenin icra olunacağı yer mahkemesinde de açılabileceği kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme ... ’da kurulmuş olup sözleşmenin ifa yeri de ...’dır. Böylece sözleşmenin icra edileceği yer mahkemesi bulunan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin de davaya bakmaya yetkili olduğunun kabulü zorunludur. Bu durumda mahkemece yetki itirazının reddi ile işin esası incelenmeli ve ortaya çıkacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemenin kanuna aykırı biçimde dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar vermiş olması bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden tarafa iadesine, 3.10.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4116, Karar No: 2012/8104, Tarih: 08.05.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/4116 E.  ,  2012/8104 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :505-857

Dava, davacının davalı işyerlerinde, 01.01.1999-31.03.2002 tarihleri arasında sürekli çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği üzere davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1. maddesi hükmü karşısında, davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun olduğu anlaşılmaktadır.

Her türlü delil ile kanıtlanabilecek hizmet tespiti davalarında izlenecek yol, öncelikle iddia edilen dönemde böyle bir işyerinin faal olup olmadığının araştırılması,işveren nezdindeki çalışmayla ilgili belgelerin getirtilmesi, sigortalının imzasını içerenler yönünden imzasının kendisine aidiyeti sigortalı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelenmesiyle saptananlardan yine sigortalıca hata-hile-ikrah durumu ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi aynı değerdeki yazılı delillerle kanıtlanmalı, kayıtlarda gözükmeyen çalışmaların neden kayıtlara geçmediği yöntemince araştırılmalı, yazılı belge ibraz olunmayan çalışma süreleri yönünden bordro tanıkları ile aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan işverenler ve bunların çalıştırdıkları kişilerin bilgilerine başvurulmalı, tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde işyerinin kapasitesi ve niteliği nazara alınmalıdır.

Davaya konu somut olayda, çalışmanın geçtiği banka şubesinin temizlik hizmetlerinde, davacının davalılardan ... Bina Yön.Güv.ve Tem. A.Ş nezdinde, 03.05.1999 tarihli işe giriş bildirgesi (işe başlamanın 04.04.1999 olarak belirtildiği) sonrası 29.02.2000 tarihine dek geçen çalışmaları kayıtlarda görünmektedir. Ancak 01.01.1999-04.04.1999 dönemi hakkında bir bildirim yapılmamış ise de, tanık olarak dinlenen bankanın o dönemki güvenlik görevlisi ile müdür yardımcısının davacının iddiasını destekler yöndeki beyanda bulundukları dikkate alınmamıştır.

Diğer davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.Şti nezinde geçtiği iddia olunan çalışmalar yönünden ise; temizlik işine dair ihale belgelerine ulaşılamamış olması sebebiyle davanın sübut bulmadığı şeklinde yapılan değerlendirme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Diğer davalı ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.Şti nezinde geçtiği iddia olunan çalışmalar yönünden ise; temizlik işine dair ihale belgelerine ulaşılamamış olması sebebiyle davanın sübut bulmadığı şeklinde yapılan değerlendirme hüküm kurmaya yeterli değildir.

Adı geçen davalının aslında 1995'den beri faaliyette olup, 09.07.2003 ve 17.12.2004 tarihlerinde ünvan değişikliklerine uğradığı ilgili Ticaret Sicil Gazetesi örneklerinden anlaşılmaktadır. Ayrıca, dinlenen tanık beyanlarında geçen ve davacı ile banka şubesinin temizlik işinde davacıyla beraber çalışan iki kişiden diğerinin adının "S..." olduğunun belirtildiği, yine davacı vekilince dosyaya sunulan ve tanık beyanlarında geçen ...'ya ait olduğu iddia olunan hizmet cetvelinde, 2000 yılı 2. döneminde ... sicilli işyerinden bildirilen çalışmalar bulunduğu görülmektedir. Bu sicil numaralı işyerine ait araştırma (ünvanı, faaliyet konusu, adresi, ihake evrakı, bordroları v.b)yapılmamış, gerektiğinde bordro tanıkları, özellikle anılan şahıs dinlenmemiştir.

Davaya konu edilen çalışmaların geçtiği iddia olunan ikinci işyerinin, davalı ... İnş.Taah. San. ve Tic. Ltd.Şti tarafından devralınmış olduğunun cevap dilekçesinde belirtilmiş olduğu dikkate alındığında, yapılacak yargılama sonunda, 01.03.2000-31.03.2002 dönemi çalışmalarının sübutu halinde, işbu davalının sorumlu olması gerektiği gözetilmelidir. Zira 506 sayılı Kanunun “Prim borçlarına halef olma” başlığını taşıyan 82’nci maddesinde ise; sigortalıların çalıştırıldığı işyeri devredilir veya intikal ederse, eski işverenin kuruma olan sigorta primi ile gecikme zammı ve faiz borçlarından, aynı zamanda yeni işverenin de müteselsilen sorumlu olacağı ve buna aykırı sözleşmelerin geçerli kabul edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Yeni işverenin sorumluluğunun hukuksal dayanağı, sigorta primi ile buna bağlı olarak gecikme zammı ve faiz borcuyla sınırlı “halefiyet”tir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre sigortalılık süresi hakkında karar vermesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... İnş.Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne iadesine, 08.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.