muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/12155, Karar No: 2013/19941, Tarih: 21.11.2013

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların tanık beyanlarıyla sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalarda bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği

yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir

yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir

Somut olayda davacı günde 2-3 saat fazla mesai yaptığını ancak karşılığının ödenmediğini iddia ederek fazla mesai alacağı talebinde bulunmuştur. Davalılar ise işyerinde 3’ lü vardiya sisteminin bulunduğunu bu nedenle fazla mesai alacağının olmadığını savunmuşlardır. Mahkemece davacı tanık anlatımlarına itibar edilerek davacının 6 gün boyunca 1 gün ara ile 18.00-08.00 arası çalıştığı, Pazar günü ise 16.00-08.00 arası çalıştığı, yani 4 gün çalışıp 3 gün çalışmadığı, günde en fazla 14 saat çalışabileceği ve 11 saati geçen çalışmalar haftalık 45 saati geçmese dahi fazla mesai sayılacağı ilkesi de gözetilerek davacının 4 gün 3 saat olarak haftada toplam 12 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir. Ancak bu hesaplama yapılırken davacının çalışma esnasında yaptığı ara dinlenmeler mahsup edilmeden hesaplama yapılmıştır. Aynı işyerine ilişkin olarak Yargıtay denetiminden geçerek onanan Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2012/4796 Esas sayılı dosyasında davacının günlük çalışma saatinden 2 saat ara dinlenmesi düşülmüş ve davacının fazla mesai alacağı hesabı buna göre yapılmıştır. Bu nedenle mahkemece davacının günlük çalışma saati ara dinlenmeler düşülmek suretiyle ilgili işyeri ile ilgili daha önce temyiz incelemesinden geçen dosyalarda gözetilmek suretiyle hesaplanmalı ve davacının fazla mesai alacağı hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

Mahkemece bu husus yerine getirilmeksizin eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı Belediyeye iadesine, 21.11.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/29525, Karar No: 2010/17327, Tarih: 03.11.2010

**6. Ceza Dairesi         2009/29525 E.  ,  2010/17327 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Olay günü yakınanın ikindi namazını kılmak için ... giderek, henüz cami içerisine girmeden, abdest almak için cami avlusunda ceketini astığı sırada, sanığın ceketin cebinde bulunan cüzdanı çalması eyleminin, 5237 sayılı TCK’nun 141/1. maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeyerek, yazılı biçimde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...’ın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 03/11/2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5230, Karar No: 2013/16083, Tarih: 28.11.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/5230 E.  ,  2013/16083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava kira alacağı nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Mahkemece yetkisizlik kararı verilmiş hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki ilişki kira sözleşmesi olarak nitelendirildikten sonra mahkemenin yetkisine ilişkin itirazında bu nitelendirmeye bağlı olarak çözümlenmesi gerekir. HMK.nun 6.maddesi hükmü uyarınca kural olarak yasada aksine hüküm bulunmadıkça davanın açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesi yetkili ise de davacının istemi kira sözleşmesinden kaynaklanan kira alacağı olduğuna göre HMK.nun 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan uyuşmazlıkta sözleşmenin yerine getirileceği yer mahkemesi yetkili olduğu gibi TBK.nın 89.maddesi gereğince kira borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğundan akdin icra edileceği yer olan davacının ikametgahı mahkemesi de yetkilidir. Taşınmazın bulunduğu yer ve davacının ikametgahı Ankara olup sözleşmenin bu adreste yapıldığı anlaşılmaktadır.Borcun ifa edileceği ve sözleşmenin yapıldığı yer itibariyle yetkili mahkeme Ankara mahkemesi olduğundan mahkemece işin esasının incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir

SONUÇ:Hükmün yukarda açıklanan nedenle BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 28.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12774, Karar No: 2023/73, Tarih: 10.01.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/12774 E.  ,  2023/73 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/245 E., 2022/177 K.

HÜKÜM/KARAR : Açılmamış sayılmasına

Taraflar arasındaki davacının maaşından Kurum tarafından yapılan kesintilerin kaldırılması ve kesintilerin iadesi davasından dolayı bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Karar davacı vasisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; bir önceki geri çevirme kararında, davacının Kurum nezdindeki şahsi sigortalılık sicil dosyaları (tüm sigortalılık kollarına tabi) ile sigortalı tahsis dosyaları ve Ordu İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2022/59 Es. sayılı dava dosyasının celbedilip, dosya arasına alındıktan sonra gönderilmesinin istendiği, Ordu İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/59 Es. sayılı dava dosyasının gönderilmiş ise de, söz konusu geri çevirme kararının gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmakla, yeni bir geri çevirmeye mahal bırakmaksızın, davacının Kurum nezdindeki şahsi sigortalılık sicil dosyaları (tüm sigortalılık kollarına tabi) ile sigortalı tahsis dosyalarının celbedilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla sözü geçen eksiklik giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın 10. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesi gerekir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Belirtilen işlemin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,

10.01.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/25519, Karar No: 2013/17889, Tarih: 01.07.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/25519 E.  ,  2013/17889 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması

Hüküm : Beraat

Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

A) Sanık ... hakkında verilen beraat kararına yönelik temyiz incelemesinde;

Dosya kapsamına göre; gizli kamerayla yapılan şikayete konu ses ve görüntü kaydının oluşması ve Cumhuriyet Başsavcılığına verilmesinde, oğlu olan diğer sanıkla beraber hareket etmediği ve olaya dahil olmadığı anlaşılan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olduğu gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin sübuta ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraata ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,

B) Sanık ... hakkında verilen beraat kararına yönelik temyiz incelemesinde;

B) Sanık ... hakkında verilen beraat kararına yönelik temyiz incelemesinde;

1- İki veya daha fazla kişinin, başkalarının bilmeyeceği ve sınırlı bir dinleyici çevresi dışına çıkmayacağı yönünde haklı bir inanç ve iradeyle hareket ederek, herhangi bir aracı vasıta olarak kullanmadan, yüz yüze gerçekleştirdikleri, ancak özel bir çaba gösterilerek duyulabilecek, aleni olmayan, söze dayalı, sesli düşünce açıklamalarının, konuşmanın tarafı olmayan kişi veya kişilerce, ilgilisinin rızası olmaksızın, elverişli bir aletle (sesli bir açıklamayı kuvvetlendirerek veya naklederek onu ses alanının dışına çıkartıp doğrudan doğruya algılanabilir hale getirmeye yarayan her türlü düzenekle) dinlenmesi veya akustik olarak tekrar dinlenebilmesi imkanını sağlayan bir aletle kaydedilmesinin 5237 sayılı TCK'nın 133/1. maddesinde; en az üç veya daha fazla kişinin, yüz yüze gerçekleştirdikleri, aleni olmayan, söze dayalı düşünce aktarımlarının, söyleşinin tarafı olan kişi veya kişilerce, ilgililerinin rızası olmaksızın, bir aletle kaydedilmesi aynı Kanunun 133/2. maddesinde kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması başlığı altında suç olarak tanımlandığı, söyleşiden farklı olarak, iki kişi arasında da gerçekleşebilecek olan konuşmada, konuşan tarafların, aralarında geçen sözleri kaydetmesi, 5237 sayılı TCK'nın 133/1. maddesi kapsamında suç olarak tanımlanmamış olup, koşulları bulunduğu takdirde eylemin aynı Kanunun 134. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabileceği; elverişli bir aletle dinlenilen veya kaydedilen konuşma veya söyleşiden elde edilen bilgiler sayesinde kendi veya üçüncü kişi lehine, maddi ya da manevi yarar, yani; fayda veya avantaj sağlanması; bu bilgilerin, menfaat karşılığı olsun ya da olmasın, ilgilisi dışındaki kişi veya kişilere verilmesi ya da diğer kişilerin dolaylı olarak bilgi edinmelerinin temin edilmesinin 5237 sayılı TCK'nın 133/3. maddesinde ayrıca suç olarak tanımlandığı, hükümlerden sonra 05.07.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un 80. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 133/3. maddesinde yapılan değişiklikle kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların kaydedilmesi suretiyle elde edilen verilerin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi eyleminin suç olarak düzenlendiği anlaşılmakla,

Oluşa ve incelenen dosya kapsamına göre, katılan ve katılanın çalışanları tarafından, otomobil alım satımından kaynaklanan bir hukuki uyuşmazlıkla ilgili babası olan diğer sanık ... ile beraber mağdur edildiklerini düşünen sanık ...'in, ileride yapacağı suç duyurusunda delil teşkil etmesi için, katılan ve konunun muhataplarından Cenk isimli şahısla, katılanın bürosunda bir araya geldiklerinde, üçü arasında geçen konuşmaları, yakasına taktığı mikro kamera aracılığıyla gizlice kaydettiği, daha sonra, katılanla birlikte beş kişi hakkında dolandırıcılık suçundan adli soruşturma başlatılması amacıyla suç duyurusunda bulunularak, sanık ...'in elde ettiği kayıtlardan oluşturduğu CD'nin, 10.11.2006 havale tarihli dilekçe ekinde, Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edildiği olayda;

Şikayete konu CD çözümüne ilişkin bilirkişi raporu ve alınan beyanların içeriğine göre, taraflar arasında gerçekleşen iletişimin “söyleşi” nitelinde olduğu, sanık ...'in, Cumhuriyet Başsavcılığı ya da ilgili kolluk makamlarına müracaat etmek veya hukuk mahkemesinde dava açmak yerine, katılan tarafından kendisine karşı işlenmekte olan ve ani gelişen bir suç (örneğin; cinsel saldırı, hakaret, tehdit, iftira veya şantaj gibi) bulunmadığı halde, kaybolma olasılığı bulunan mevcut delilin muhafazasını sağlamak için değil, önceden hazırlıklı ve planlı şekilde, yeni bir delil elde etmek amacıyla hareket ettiği ve şikayete konu CD'yi katılanın bilgisi ve rızası dışında Cumhuriyet Başsavcılığına ulaştırdığı anlaşılmakla, sanığın sabit olan kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçundan eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK'nın 133/2 ve 133/3. maddeleri gereğince mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen yazılı gerekçelerle, sanık hakkında beraat kararı verilmesi,

2- Hükümden sonra 05.07.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun 80. maddesi ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 133/3. maddesinde yapılan değişikliğe göre hapis cezasının üst sınırı itibariyle 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 11. maddesi uyarınca davaya bakma görevinin Asliye Ceza Mahkemesine ait olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 01.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21222, Karar No: 2015/16874, Tarih: 28.10.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/21222 E.  ,  2015/16874 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ŞANLIURFA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/10/2014

NUMARASI : 2014/90-2014/590

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı şirketin ......... numaralı tarımsal sulama abonesi olduğunu, müvekkilinin sulama sezonlarında tükettiği elektrik enerji bedellerinin bir kısmını ödediğini ancak TEDAŞ yetkililerinin gerçeklerden uzak elektrik ücreti tahakkuk etmeleri neticesinde faturalarını ödemeyemez duruma geldiğini, tahakkuk ettirilen faturaların EPDK kurul kararlarına ve elektrik mevzuatına açıkça aykırı olduğunu, müvekkiline sulama dönemlerinde aylık ortalama 1.200.TL-1.300.TL elektrik faturası tahakkuk ettirilmekteyken 01.11.2003 tarihinde 98.898,04.TL. 21.12.2004 tarihinde 102.053,86.TL. 22.09.2006 tarihinDe 20.509,69.TL. 25.09.2008 tarihinde 182.267,20.TL. 09.10.2010 tarihinde 334.191,20.TL, 16.07.2010 tarihinde 62.813,70.TL., 19.08.2010 tarihinde 62.332,70.TL., 22.11.2010 tarihinde 23.745,00.TL., 05.10.2011 tarihinde 53.292,70.TL. olmak üzere toplam 940.090,78.TL. borç tahakkuk ettirildiğini, tahakkuk ettirilen enerji bedelinin hukuka ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca bilimsel verilerden uzak gerçek tüketimle alakası olmadığını, elektrik enerjisini tekelinde bulunduran davalının fatura bedellerine fahiş oranda faiz uygulamakta olduğunu, kaçak elektrik bedellerine yasal faiz uygulanması gerekirken sözleşmede kararlaştırılan faizin uygulandığını, ayrıca kaçak elektrik tüketiminden KDV.nin alınmasının da hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davacının abonesinde borç olarak gösterilen 940.090,78.TL meblağ ve bu meblağa işletilen faizler hususunda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin davalıya şimdilik 1.000.00.TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; elektrik borcundan kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

Somut olayda; davacı taraf 940.090,78 TL tutarındaki borç tahakkukunun şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece; dava konusu olayda kısmi dava açılamayacağı gerekçesi davanın reddine karar verilmiştir.

Kural olarak alacaklı, alacağının tümü için dava açmak zorunda olmayıp, alacağının belli bir bölümünü dava konusu yapabilir. Zira; hiç kimse kendi lehine olan davayı (tam dava) açmaya zorlanamaz.(HMK m.24/2)

Somut olayda; davacı taraf 940.090,78 TL tutarındaki borç tahakkukunun şimdilik 1.000,00 TL tutarındaki kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece; dava konusu olayda kısmi dava açılamayacağı gerekçesi davanın reddine karar verilmiştir.

Kural olarak alacaklı, alacağının tümü için dava açmak zorunda olmayıp, alacağının belli bir bölümünü dava konusu yapabilir. Zira; hiç kimse kendi lehine olan davayı (tam dava) açmaya zorlanamaz.(HMK m.24/2)

Bu bağlamda davacının alacağının şimdilik belli bir kesimi için açtığı davaya, kısmi dava denilir. Kısmi dava 6100 sayılı HMK’nın 109. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında; “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir” denilmiştir.

Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden (mesela, ödünç veya satış sözleşmesinden) doğmuş olması ve bu (aynı hukuki ilişkiden doğan) alacağın şimdilik bir kesiminin dava edilmesi gerekir.

Dava konusu alacak, bir alacağın belli bir kesimi değil (bilakis bağımsız bir alacak) ise, o zaman dava, kısmi dava olarak nitelendirilemez (tam dava olur).

Davacının kısmi dava mı yoksa tam dava mı açtığı, dava dilekçesinden (talep neticesinden) anlaşılır. Davacı, dava sebebi olarak gösterdiği vakıalardan (hukuki ilişkiden) doğan alacağının tümünü mü, yoksa yalnız bir kesimini mi istediğini (dava ettiğini) açıkça bildirmelidir (m.119, 1/ğ). Aksi halde, yani davacı alacağının yalnız bir kesimi için dava açtığını bildirmemiş ise, dava (kısmi dava değil) tam dava sayılır.

Davacının davasını açıkça kısmi dava olarak nitelendirmesi zorunlu değildir. Dava dilekçesindeki açıklamalardan, davacının alacağının (dava edilenden) daha fazla olduğunun ve bunun yalnız bir kesiminin (bölümünün) dava edildiğinin açıkça anlaşılması gerekli ve yeterlidir.

Hukukumuzda kısmi dava açılması mümkündür (m.109). Bundan başka, kısmi davanın mümkün (caiz) olması, hiç kimsenin kendi lehine olan davayı (yani tam dava) açmaya zorlanamayacağı kuralına (m.24) da uygundur. Borçlar Hukuku bakımından da, alacaklının alacağının bir kısmını istemesine (dava etmesine) bir engel yoktur (TBK m.84).

Şu halde, alacaklı, alacağının tümü için dava açmak zorunda olmayıp, alacağının şimdilik belli bir kesimini (bölümünü) dava konusu yapabilir. Ancak, alacaklının böyle bir kısmi dava açmada korunmaya değer (meşru) bir hukuki yararının bulunması gerekir.

Kısmi davanın açılması mümkün olan hallerde davacının, yargılama giderlerinden tasarruf etmek için, kısmi dava açmasında korunmaya değer (meşru) bir hukuki yararı vardır. Buna karşılık, bir alacağın (keyfen) küçük parçalara bölünerek, her parça (bölüm) için ayrı ayrı dava açılmasında, korunmaya değer bir hukuki yarar yoktur.