muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/15982, Karar No: 2023/19871, Tarih: 19.12.2023

7. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesinin tarafları, sözleşme ile irtibatlı olsun olmasın diledikleri bir ülkenin hukukunu seçebilirler. Ancak tarafların seçmiş oldukları bu hukuk düzeninin, işçinin mutad işyeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari korumanın altında kalması hâlinde mutad işyeri hukuku uygulanır. Bu durumda, seçilen hukuk ile mutad işyeri hukuku arasında bir yararlılık karşılaştırması yapılmalıdır (Vahit Doğan, “5718 sayılı Kanunu'na Göre İş Akdine Uygulanacak Hukukun Tespiti”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt XI, 2007, Sayı 1-2, s.153; A. İpek Büyükalp Sarıöz, “Mutad İşyeri Kavramı ve MÖHUK m.27/f.3’ün Uygulanması Sorunu”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 8, 2018, Sayı 2, s.211-212; Elçin, s.89-100). Mutad işyeri, işin zaman ve içerik olarak ağırlıklı ifa edildiği işyeridir. Başka bir anlatımla mutad işyeri, işçinin işini fiilen yaptığı yerdir. İşçinin ücretinin ne şekilde ve hangi para biriminden ödendiği mutad işyerinin belirlenmesi açısından belirleyici değildir. İşçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması, örneğin montaj için yurt dışında görevlendirilmesi durumunda, bu işyeri mutad işyeri sayılmayacaktır. Geçici çalışmanın ne kadar olacağı her olayın özelliğine göre hâkim tarafından belirlenmelidir. İşçi sadece yabancı ülkede çalışmak için işe alınmışsa ya da işveren çalışmak üzere yabancı ülkeye gönderdiği işçisini geri alma niyetinden veya işçi geri dönme niyetinden vazgeçerse, yabancı ülkeye gönderilen işçinin fiilen çalıştığı yer, mutad işyeri hâline gelir (Musa Aygül, Nazlı Çoban, “Birden Fazla Ülkede İfa Edilen İş Sözleşmelerinde Mutad İşyerinin Tespiti”, Terazi Hukuk Dergisi, 2020, Sayı 169, s.1822-1824; Elçin, s.118-137; Büyükalp Sarıöz, s.217).

8. Yabancılık unsuru taşıyan iş sözleşmelerinde taraflar uygulanacak hukuku seçmemişlerse veya yapmış oldukları hukuk seçimi anlaşması herhangi bir sebepten geçerli değilse, işçinin işini mutad olarak yaptığı işyeri hukuku uygulanır. 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince işçinin işini geçici olarak başka bir ülkede yapması hâlinde, bu işyeri mutad işyeri sayılmaz. İşin birden fazla ülkede ifa edilmesinde de mutad işyerinin tespitine çalışılmalıdır. Bu hâlde mutad işyeri, Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarında ve doktrinde belirtildiği üzere, işçinin işini ifa faaliyetlerini veya ifa faaliyetlerinin çoğunluğunu gerçekleştirdiği yer, işçinin esas olarak işverene karşı yükümlülüklerini yerine getirdiği yer, işçinin işini ifa etmek üzere hangi ülkede daha çok zaman geçirdiği, işin organize edildiği yer, işin esas kısmının ve ağırlıklı bölümünün yapıldığı yer gibi kriterlerden hareket edilebilir (Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi, 18.09.2019 tarihli ve 2016/9339 Esas, 2019/16564 Karar sayılı kararı; Aygül, Çoban, s.1822-1824). Ancak aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre işçinin işini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayıp devamlı olarak birden fazla ülkede yapması hâlinde iş sözleşmesi, işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir. Esas işyeri ile kastedilen, işverenin işyeri merkezinin bulunduğu ülkedir. Örneğin açık denizlerde görev alan gemi adamları bakımından esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku önem taşır. Maddenin dördüncü fıkrasında ise hâlin bütün şartlarına göre iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde sözleşmeye mutad işyeri hukuku ve işverenin esas işyerinin bulunduğu ülke hukuku yerine bu hukukun uygulanabileceği ifade edilmiştir. Daha sıkı ilişkili hukukun uygulanmasındaki en önemli unsur, işçinin menfaatidir (Elçin, s.147). Örneğin, işçinin sosyal çevresinin Türkiye’de bulunması, Türkiye’nin sosyal güvence sistemi içinde yer alması, ücretinin Türkiye’de ve Türk lirası üzerinden ödenmesi, işverenin Türk olması, iş sözleşmesinin Türk hukukuna özgü kurumlar gözetilerek düzenlenmesi, Türk hukukuna tâbi daha önceki bir iş sözleşmesine gönderme yapılması, iş sözleşmesinin Türkçe kaleme alınması gibi unsurların tamamının ya da önemli bir bölümünün varlığı hâlinde, iş sözleşmesinin Türk hukuku ile sıkı ilişki içinde olduğu sonucuna varılabilir (Elçin, s.152).

9. Sözleşmenin belirli süreli olarak yapılıp yapılamayacağı, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle işçinin hak kazanacağı tazminatlar, fazla çalışma, yıllık izin, işverence yapılan uygulama ve ödemelerin niteliği, zamanaşımı gibi hususlar 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi uyarınca tayin edilen hukuka göre değerlendirilmelidir. Hafta tatili, dinî ve millî bayram günleri ve ücretlerini düzenleyen hükümler, doğrudan uygulanan kuraldır; ancak uygulama alanına giren iş ilişkilerine uygulanır. Örneğin tamamen yurt dışında ifa edilen bir iş ilişkisinde, dinî ve millî bayram günleri Türk hukukuna göre belirlenemez (Aygül, s. 528; ... ..., Canan ..., “Türkiye’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkında Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, Cilt 13, 2016, Sayı 50, s.971-972).

10. Somut uyuşmazlıkta davacı işçi; davalının yurt dışında bulunan şantiyelerinde çalıştığını, ücretinin USD olarak ödendiğini ileri sürerek ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiş; davalı işveren ise davacının yurt dışı şantiyelerinde çalışması sebebiyle uyuşmazlığın yabancı hukuka göre çözümlenmesi gerektiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesince, davalı vekilinin bu savunmasına değer verilmeksizin uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanmak suretiyle yargılama sonuçlandırılmış ve Bölge Adliye Mahkemesince de davalının bu yöndeki istinaf başvurusu; gerekçe belirtilmeksizin reddedilmiştir. Ne var ki varılan sonuç, dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

11. Dosya kapsamına ve Mahkemenin kabulüne göre davacı işçi, dava dışı Şirkete bağlı olarak davalı Şirketi Suudi Arabistan'da bulunan şantiyelerde 15.10.2014-25.11.2015 tarihleri arasında çalışmıştır.

12. Dava dışı Şirket ile davacı arasında uyuşmazlık konusu çalışma dönemine ilişkin olduğu anlaşılan 15.10.2014 tarihli yurt dışı iş sözleşmesi düzenlenmiştir. Bu sözleşmenin; tarafların iş ilişkisindeki hak ve yükümlüklerine ilişkin çalışma süresi, fesih, fazla çalışma, yıllık izin, hafta tatili ve genel tatil ücretine ilişkin maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının uygulanacağı belirtilmiş, yine sözleşmenin 16 ncı maddesinde de anlaşmazlık hâlinde uygulanacak mevzuata ilişkin olarak sözleşme maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının geçerli olduğunun belirtildiği hususlardaki ihtilafların çözümünde öncelikle çalışılan ülke mevzuatı, çalışılan ülkede konuya ilişkin hukuki düzenleme bulunmaması hâlinde Türk mevzuatının uygulanacağı açıklanmıştır. Diğer taraftan davacının uyuşmazlık konusu dönemde Suudi Arabistan'da davalıya ait işyerinde çalışmış olup ilgili dönemde mutad işyerinin de işçinin işini fiilen yaptığı Suudi Arabistan olduğu sabittir.

13. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, taraflar arasında 5718 sayılı Kanun'un 27 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında hukuk seçimi anlaşması bulunduğu anlaşıldığından davacının uyuşmazlık konusu çalışma döneminde Suudi Arabistan hukukunun uygulanması gerekmektedir. Hâl böyle olunca, uzman bir bilirkişiden de denetime elverişli rapor alınmak suretiyle dosya kapsamındaki delil durumu birlikte değerlendirilerek ve dava konusu alacaklar hakkında usuli kazanılmış haklar da gözetilerek bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8547, Karar No: 2014/13427, Tarih: 24.06.2014

**8. Hukuk Dairesi         2014/8547 E.  ,  2014/13427 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Muhdesat aidiyetinin tespiti

KARAR

Hüküm Av.... tarafından temyiz edilmiş olup, temyiz dilekçesinde davalılar ..., ... ile ...’nun vekili olarak yazılıdır. Ancak dosyada davalı ...’un Av....’e verdiği vekaletname bulunmakta ise de ...ile ... tarafından verilmiş vekaletnameler bulunmadığı gibi davalı ... ’nun da vekilinin Av.... olduğu görülmektedir. Hükmü temyiz eden davalı/davalılar bakımından tereddüde düşülmüştür.

Bu nedenle hükmün davalı ... vekili olarak Av.... ile davalılardan ...’na tebliğ edildiği de gözetilerek, hükmü temyiz eden davalı bakımından tereddütün giderilebilmesi için ... ile ... tarafından Av....’e verilmiş vekaletname var ise dosyaya konması, hükmü hangi davalı bakımından temyiz ettiği hususunda Av....’ten açıklayıcı bilgi alınması ve bu şekilde temyiz ile ilgili tereddütün giderilmesi, eksikliklerin tam olarak yerine getirildiği hususunda Mahkeme Hakimi tarafından denetim yapılması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için, dosyanın geri çevrilmek suretiyle Yerel Mahkemeye İADESİNE, 24.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9869, Karar No: 2012/23753, Tarih: 11.09.2012

**7. Ceza Dairesi         2010/9869 E.  ,  2012/23753 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4926 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Beraat ve iade

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1- Açılan kamu davasının niteliğine göre suçtan doğrudan doğruya zarar gören kurumun Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu olduğu gözetilmeden, suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresinin davaya katılmasına karar verilmesi hukuken geçersiz olup, hükmü temyize hak vermeyeceğinden Gümrük İdaresi vekilinin vaki temyiz isteminin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK.nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

2- Katılan ... vekilinin temyiz talebine yönelik olarak yapılan inceleme neticesinde; 17.2.2007 günlü yakalama ve muhafaza altına alma tutanağı içeriğine göre, "...yıkama yağlama tır parkı "işyerinde araç tamiri mümkün olmadığından, sanığın dava konusu mazotu satış için bulundurduğu ve eyleminin 5015 sayılı yasanın ek 5. maddesinin oluşturduğu gözetilmeksizin, mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraati yönünde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.9.2012 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17763, Karar No: 2017/22722, Tarih: 24.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2015/17763 E.  ,  2017/22722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesini emeklilik sebebi ile feshettiğini beyanla kıdem tazminatı alacağını istemiştir.

Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının hizmet süresi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Dosya içeriğine göre davacının davalı işyerinde alt işveren işçisi olarak çalıştığı anlaşılmaktadır.

Davacı dava konusu işyerinde 1995 yılı Ocak ayından itibaren çalıştığını ileri sürmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının 20.02.1995-31.03.2012 tarihleri arasında değişen alt işverenler bünyesinde davalı işyerinde çalıştığı kabul edilmiş, Mahkemece sözkonusu hizmet süresine göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Davacı sigorta hizmet cetvelinde, 20/02/1995- 02/02/1996 dönemine ilişkin kayıt bulunmakta ise de hizmet cetvelinde gözüken ... Temizlik Ltd. Şti. ile Pak Temizlik Ltd. Şti. isimli işverenliklerin davalı idare ile aralarında akdedilen bir hizmet alım sözleşmesinin mevcut olup olmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Hizmet süresinin tespiti kamu düzeni ile ilgilidir. Davacının hizmet döküm cetvelinde kayıtlı, 20/02/1995-02/02/1996 tarihleri arasında işveren olarak gözüken işyerlerinin davalı idare ile ilgili hizmet alım ilişkisinin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Davacının belirtilen dönemde davalı idareye bağlı işyerinde çalışması olup olmadığı belirlenerek hizmet süresi kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, Maliye Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yero olmadığına, 24.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5747, Karar No: 2014/8657, Tarih: 05.05.2014

**19. Hukuk Dairesi         2014/5747 E.  ,  2014/8657 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Tekstil İnş. Turz. Pet. Ür. San. Ltd. Şti. vek.Av... ile davalı ...vek.Av...aralarındaki menfi tespit davası hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesinden verilen 13.11.2013 gün ve 2012/40 E.- 2013/251 -K. sayılı hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşuldu.

- K A R A R -

Davalı... yargılamada Av. ... Av.. Av... tarafından temsil edilmiştir.

Yerel mahkeme kararı Av. ...' ye (bizzat imzasına) 11.02.2014 tarihinde tebliğ olunmuştur.

Davalı... vekillerinden Av. 29.01.2014 tarihinde, Av. ... 29.01.2014 tarihinde vekalet görevlerinden istifa etmişlerdir.

Daval... vekili olan ... ise 14.02.2014 tarihinde yerel mahkeme kararının kendisine tebliğinden sonra istifa etmiştir.

Davalı ... karardan sonra 05.02.2014 tarihinde Av... Av. ... Av. ... vekil olarak atamıştır.

Yerel mahkeme kararının temyizi 28.02.2014 tarihinde yeni atanan vekiller tarafından yapılmıştır.

Davalı vekili, Av. ...' ye karar 11.02.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olup anılan kişi tebliğ tarihinde vekalet görevinden ayrılmamış olup hükmün temyizi için yasal süre işlemeye başladığından 28.02.2014 tarihinde verilen temyiz dilekçesinin 15 gün geçtikten sonra harç ve kaydının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 gün ¾ sayılı İBK uyarınca Yargıtay tarafından da karar verilebileceğinden süresinden sonra yapılan temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden REDDİNE, 05.05.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/21836, Karar No: 2021/8211, Tarih: 06.10.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/21836 E.  ,  2021/8211 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Olayın intikal şekli ve zamanı, mağdurenin başka delillerle desteklenmeyen çelişkili ve tutarsız beyanları, savunma ile tüm dosya içeriği nazara alındığında, sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair cezalandırılmasına yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilerek beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ile kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanığın olay tarihinde on beş yaşından küçük mağdureye yönelik kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu cinsel amaçla işlediği hususunda cezalandırılmasına yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilmeden 5237 sayılı TCK’nın 109/1, 109/3-f. maddeleri ile belirlenen cezanın aynı Kanunun 109/5. maddesi ile artırılması,

Kanuna aykırı, sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 06.10.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/187, Karar No: 2013/426, Tarih: 14.02.2013

**Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu         2013/187 E.  ,  2013/426 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Tarih ve numarası yukarıda yazılı hükmün incelenmesi sırasında Özel Daireler arasında meydana gelen görev uyuşmazlığının giderilmesi istenilmekle, 2797 sayılı Yasa uyarınca toplanan Başkanlar Kurulu'nca dairelerin görevsizlik kararlarıyla dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, kişiler arasındaki kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Uyuşmazlığın bu niteliği itibariyle hükmün temyiz inceleme görevi Yargıtay 16.Hukuk Dairesine aittir.

S O N U Ç : 16.Hukuk Dairesinin görevsizlik kararının KALDIRILMASINA, dosyanın bu Daireye gönderilmesine, 14.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/3656, Karar No: 2006/3898, Tarih: 23.06.2006

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/3656 E.  ,  2006/3898 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Tüketici Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı ile davalı ...Tic.Ltd.Şti vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, ... sözleşmesinin feshi ile ödenen bedelin iadesi ve menfi tespit istemine ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen ... sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden ... ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık ... sözleşmesinden kaynaklandığından davaya Tüketici Mahkemesinde bakılamaz. Müddeabihin değerine göre davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Yerel Mahkemece görevsizlik kararı yerine, davanın esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı ile davalı ... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd.Şti.nin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 23.06.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4564, Karar No: 2023/8125, Tarih: 02.10.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/4564 E.  ,  2023/8125 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/125 Esas, 2023/201 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.01.2023 Tarihli ve 2023/269 Esas, 2023/309 Karar Sayılı Kararı

Müteveffanın son yerleşim yeri adresinin .../... Krallığı olduğu ve nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise ... Mahallesi .../Afyonkarahisar olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Emirdağ Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.03.2023 Tarihli ve 2023/125 Esas, 2023/201 Karar Sayılı Kararı

Müteveffanın son yerleşim yerinin tespiti amacıyla yapılan kolluk araştırması sonucunda müteveffanın son yerleşim yeri bakımdan Eskişehir Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 609 uncu maddesi uyarınca mirasın gerçek reddi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un 609 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.

”

C. Değerlendirme

1. Mirasın reddi istemi, mirasın açıldığı yerin sulh hukuk mahkemesinde mirasçı tarafından sözlü veya yazılı beyanla yapılabilir. Buradaki yetki kesin olup, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi görevli ve yetkili mahkemedir.

2. Dosya kapsamı ve Emirdağ İlçe Emniyet Müdürlüğünün 28.02.2023 tarihli yazısının ekinde bulunan tutanağa göre, müteveffanın Türkiye'deki son yerleşim yeri adresinin Odunpazarı/Eskişehir olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.