muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1649, Karar No: 2015/2504, Tarih: 16.02.2015

**21. Hukuk Dairesi         2015/1649 E.  ,  2015/2504 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Fransada başladığı 01/01/1982 tarihinden itibaren sigortalılığının tespitiyle hizmet borçlanması yapabileceğine emekliliği için gerekli sürenin 01/01/1982 tarihinden itibaren hesaplanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı,Fransa'da işe başladığı 01.01.1982 tarihinden itibaren sigortalılığının tespiti ve hizmet borçlanması yapabileceğinin tespiti ile emekliliği için gerekli sürenin 01.01.1982 tarihinden itibaren hesaplanmasını talep etmiştir.4.11.2014 tarihli celsede talebini davacının yurt dışında Türk vatandaşı olarak çalışmaya başladığı 01.01.1982 tarihinden itibaren çalıştığı süreleri 5510 Sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında borçlanabileceğinin tespiti olarak açıklamıştır.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Objektif dava birleşmesi(davaların yığılması) dar anlamda davacının aynı davalıya karşı sahip olduğu birden fazla talebini açtığı tek bir davada istemesidir. Bu durumda görünüşte tek dava, gerçekte ise talep sayısınca dava mevcuttur. Mahkeme objektif dava birleşmesi halinde her bir talep hakkında ayrı ayrı inceleme yapacak taleplerden birinin kabulüne karar verirken diğerinin reddine yada kısmen kabulüne karar verebilecektir.

Somut olayda, davacının borçlanma talep tarihi 28.06.2013 olup bu tarihten önce Türkiye'de 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalılığı bulunmadığından 3201 sayılı Kanun'un 5.maddesinin 4.fıkrasına göre yurt dışı hizmet borçlanmasına ait süreler 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(b) bendi kapsamında sigortalılık haline göre geçmiş sayılacaktır.

Bu nedenle mahkemenin davacının yurt dışı borçlanmasının 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında sayılmasına ilişkin talebi reddetmesi yerindedir. Ancak dava dilekçesinin,ön inceleme tutanağının ve davacının taleple ilgili beyanlarının incelenmesinden yurt dışında sigorta kapsamına girdiği tarihin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulüne ilişkin talebi de bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının sigortalılık başlangıç istemi hakkında da bir karar verilmesi gerekirken davanın tümden reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

16.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/9682, Karar No: 2018/133, Tarih: 16.01.2018

**22. Hukuk Dairesi         2017/9682 E.  ,  2018/133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı-karşı davacı tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı-karşı davalı vekili, davacının uluslararası tır şoförü olarak çalışan müvekkilinin ücret alacaklarının ödenmemesi nedeni ile iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini belirterek kıdem tazminatı, ücret ve birkısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını; karşı davanın ise reddini talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı, davanın reddi gerektiğini savunmuş, karşı davada ise, mazot bedeli ve avans tutarı toplamı olan 5.013,05 TL şirket zararının davacı-karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davalı-karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur.

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir.

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır.

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır.

Yurtdışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurtdışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir.

Somut olayda, davacı-karşı davalı ücretinin garanti asgari ücrete ilave yurt dışı sefer ve dorse priminden oluştuğunu, ayda bir defa komple sefer yaptığında 430 avro, dorse sefer yaptığında ise 350 avro prim aldığını, son 2 yılda ayda bir kez komple, 3 kez de dorse sefer yaptığını ileri sürmüştür. Mahkemece tanık beyanları doğrultusunda davacı-karşı davalının garanti asgari ücrete ilaveten ayda bir komple ve iki dorse sefer yaptığı kabul edilerek aylık ücretin miktarı belirlenmiştir. Davacı-karşı davalının yaptığı iş, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının garanti asgari ücrete ilaveten sefer primi ile çalıştığının kabulü isabetlidir. Ancak sefer primi miktarının tespiti bakımından yapılan araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Davacı-karşı davalının yurda giriş ve çıkış kayıtları Emniyet Genel Müdürlüğünden getirtilmeli, bu kayıtlar gözetilerek davacının ayda kaç kez yurtdışı sefere çıktığı tespit edilerek ücrete esas sefer primi miktarı, temyiz eden davalı-karşı davacının lehine oluşan usulü kazanılmış haklar gözetilerek yeniden değerlendirilmelidir.

Ayrıca davacı-karşı davalı dava dilekçesinde ayda bir defa komple sefer yaptığında 430 avro, dorse sefer yaptığında ise 350 avro prim aldığını ileri sürmüş olup, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı-karşı davalının talebi aşılmak suretiyle dorse sefer primi olarak 365 Avro belirlenmesi isabetsiz olmuştur. Mahkemece yapılacak değerlendirme sonucunda, davacı-karşı davalının dilekçesinde bildirdiği sefer primi miktarı ile bağlı kalınarak karar verilmesi gerektiği göz önüne alınmalıdır.

2-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık konusu davacının ücret alacağı talebi ile ilgilidir.

2-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık konusu davacının ücret alacağı talebi ile ilgilidir.

Dosya içeriğine göre, Mahkemece davacı-karşı davalının 2010 yılının Ağustos ayından önceki döneme ait asgari ücretlerinin ödenmediği kanaatine varılarak, bu döneme ilişkin ücret alacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak ücret alacağı talebine yönelik araştırma ve incelemenin eksik olduğu anlaşılmaktadır. Dosya içinde söz konusu döneme ilişkin imzalı ücret bordroları ve banka kayıtları bulunmaktadır. Mahkemece yapılması gereken iş, ücret alacağı noktasında imzalı ücret bordroları ile banka kayıtları karşılaştırılmak suretiyle, temyiz eden lehine usuli kazanılmış haklar da göz önüne alınmak suretiyle davacı-karşı davalının ücret alacağı bulunup bulunmadığını belirlemektir.

Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16/01/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10797, Karar No: 2016/13047, Tarih: 19.12.2016

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2016/10797 E.  ,  2016/13047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, müttevefa ...'nin davacının babası olduğunun tespitine ve nüfusa tesciline karar verilmesi talep edilmiştir. Mahkemece davanın hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bilgi ve belgeler okunup gereği düşünüldü:

Dava, ergin çocuk tarafından açılan babalığın tespiti isteğine ilişkindir. (TMK. m. 301) Mahkemece, "hak düşürücü sürenin geçtiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Türk Medeni Kanununun 303'ncü maddesinde yer alan hükme göre; babalık davası, çocuğun doğumundan önce veya sonra açılabilir. Ananın dava hakkı, doğumdan başlayarak bir yıl geçmekle düşer. Çocuğa doğumdan sonra kayyım atanmışsa, çocuk hakkındaki bir yıllık süre, atamanın kayyıma tebliği tarihinde; hiç kayyım atanmamışsa, çocuğun ergin olduğu tarihte işlemeye başlar. Çocuk ile başka bir erkek arasında soybağı ilişkisi varsa, bir yıllık süre bu ilişkinin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar. Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinde dava açılabilir.

Bu hükmün ikinci fıkrasında yer alan "Çocuğa doğumdan sonra kayyım atanmışsa, çocuk hakkındaki bir yıllık süre, atamanın kayyıma tebliği tarihinde, hiç kayyım atanmamışsa çocuğun ergin olduğu tarihte işlemeye başlar" hükmü, Anayasa Mahkemesinin 27.10.2011 tarihli 2010/71 Esas, 2011/143 Karar sayılı kararıyla; aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan "Bir yıllık süre geçtikten sonra gecikmeyi haklı kılan sebepler varsa, sebebin ortadan kalkmasından başlayarak bir ay içinda dava açılabilir" hükmü ise, Anayasa Mahkemesinin 15.03.2012 tarihli ve 2011/116 Esas, 2012/39 Karar sayılı kararıyla çocuk yönünden iptal edilmiş; ikinci fıkrayla ilgili iptal kararı 07.02.2011 tarihli 28197 sayılı; dördüncü fıkrayla ilgili iptal kararı ise, 21.07.2012 tarihli 28360 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış; her iki iptal kararında, iptal hükmünün kararın Resmi

Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe gireceğinin kararlaştırılması sebebiyle, ikinci fıkrayla ilgili iptal hükmü 07.03.2012 tarihinde, dördüncü fıkrayla ilgili iptal hükmü ise 21.07.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarından sonra, çocuk tarafından açılan babalık davasında artık herhangi bir hak düşürücü süre sözkonusu değildir. O halde, mahkemece işin esasının incelenip iddia ile ilgili taraf delillerinin toplanması, DNA incelemesinin yapılması, bütün delillerin birlikte değerlendirilmesi ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bu husus nazara alınmadan "hak düşürücü süre geçtiğinden" bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 19.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2017/1, Karar No: 2018/5121, Tarih: 22.10.2018

**19. Hukuk Dairesi         2017/1 E.  ,  2018/5121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabûlüne kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyizi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; davacıdan hatır çeki olarak alınan çekin davacıya iade edilmeyerek davalının kullandığı kredinin teminatı olarak ING Bankasına rehin olarak verildiği, davalıya herhangi bir borcunun olmadığı, çekleri elinde bulunduran bankanın davalı ...’ın temsilcisi konumunda olduğundan bahisle dava konusu çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti ile çekin geçersizliğine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... Çoşkun Balım vekili, davalının şahıs firması olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin ticari olduğu, çeklerin hatır çeki olmadığı, davalının bu çeki kredi kullandığı bankalara devir ederek kredi kullandığı savunması ile davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ING Bank vekili, davalı ... ....’ın borçlarından düşülmek üzere dava konusu çeki ciro ederek çek tevdi bordrosuyla bankaya temlik cirosu ile verdiği, hatır çeki olmadığı, bankanın iyiniyetli 3. şahıs olarak çeki iktisap ettiği savunması ile davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, çekin hatır çeki olarak verildiğinin sabit olması nedeniyle davacının borçlu olmadığını iddia etmesi mümkün ise de çeki ciro yoluyla alan ING Bank’ın borçlunun zararına kötü niyetli hareket ettiğinin ispatlanamadığı.....’a verilen çekin hatır çeki olduğunun çeki ciro yolu ile alan bankaya karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığı gerekçeleri ile ... açısından davanın kabûlü ile davacının bu davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı bankaya karşı açılan menfi tespit davasının ise reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usûl ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, fazla yatırılan peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 22/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.

T
Yargıtay — Esas No: 2016/3892, Karar No: 2017/6092, Tarih: 13.11.2017

**11. Hukuk Dairesi         2016/3892 E.  ,  2017/6092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 13/01/2016 tarih ve 2015/669-2016/17 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş'nin davalı bankadan aldığı ve alacağı her türlü kredi ve teminat mektubu borcunun teminatını teşkil etmek üzere taşınmazları üzerine ipotek konulması için davalının ekspertizi olan ...'i vekil tayin ettiğini, ancak vekilin vekaletnamede verilen kredi ve teminat mektubu borçları için ipotek koyma yetkisini aşarak resmi senette anılan şirketin doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını teşkil etmek üzere müvekkilinin iki taşınmazı üzerine ipotek koydurduğunu, ... San. ve Tic. A.Ş'nin kredi veya teminat mektubu borcunun bulunmadığını, şirket hakkında ileri sürülen borcun kambiyo senedinden kaynaklandığını ileri sürerek her iki taşınmazdaki ipoteğin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, lehine ipotek verilen şirketin müvekkiline olan borcunun devam ettiğini, borçlu şirket hakkında üç ayrı icra takibinin bulunduğunu, vekaletname ve ipotek resmi senediyle ilgili iddiaların hukuken kabul edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, yargılama esnasında yapılan ödemelerle ipoteklerin fekkedildiği, davanın konusuz kaldığı, davalının, dava tarihi itibariyle haksız olmadığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine ve taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava, ipoteğin fekki istemine ilişkin olup, mahkemece, yargılama esnasında ipoteklerin fekkedildiği, dava tarihi itibariyle davalının haksız olmadığı gerekçesiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine ve taraflar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir. Ancak, mahkemece, davalının dava tarihi itibariyle haksız olmadığı kabul edildiğine göre, kendini vekil ile temsil ettiren davalı yararına vekalet ücretine hükmolunması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,20 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 13/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10867, Karar No: 2022/4627, Tarih: 11.03.2022

**4. Hukuk Dairesi         2021/10867 E.  ,  2022/4627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 13/08/2020 tarih ve 2020/İHK-13579 sayılı kararın, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

K A R A R

Davacı vekili, 12/03/2015 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında müvekkilinin yolcu konumundayken yaralandığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik toplam 15.000,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiş ve ıslahla talebini 65.003,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvurunun kabulüne karar verilmiş, anılan karara karşı davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kural olarak alacaklı, alacağının tümü için dava açmak zorunda olmayıp, alacağının belli bir bölümünü dava konusu yapabilir. Zira; hiç kimse kendi lehine olan davayı (tam dava) açmaya zorlanamaz.(HMK m.24/2)

Bu bağlamda davacının alacağının şimdilik belli bir kesimi için açtığı davaya, kısmi dava denilir. Kısmi dava 6100 sayılı HMK’nın 109. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında; “Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir” denilmiştir.

Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden (mesela, ödünç veya satış sözleşmesinden) doğmuş olması ve bu (aynı hukuki ilişkiden doğan) alacağın şimdilik bir kesiminin dava edilmesi gerekir.

Dava konusu alacak, bir alacağın belli bir kesimi değil (bilakis bağımsız bir alacak) ise o zaman dava, kısmi dava olarak nitelendirilemez.

Davacının davasını açıkça kısmi dava olarak nitelendirmesi zorunlu değildir. Davacının kısmi dava mı yoksa tam dava mı açtığı, dava dilekçesinden (talep neticesinden) anlaşılır. Davacı, dava sebebi olarak gösterdiği vakıalardan doğan alacağının tümünü mü, yoksa yalnız bir kesimini mi istediğini açıkça bildirmelidir. (m.119, 1/ğ). Aksi halde, yani davacı alacağının yalnız bir kesimi için dava açtığını bildirmemiş ise, dava, kısmi dava değil tam dava sayılır.

Hukukumuzda kısmi dava açılması mümkündür. (HMK m.109) Bundan başka, kısmi davanın mümkün olması, hiç kimsenin kendi lehine olan davayı (yani tam dava) açmaya zorlanamayacağı kuralına (HMK m.24) da uygundur. Borçlar Hukuku bakımından da, alacaklının alacağının bir kısmını istemesine (dava etmesine) bir engel yoktur. (TBK m.84).