muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/17936, Karar No: 2020/5449, Tarih: 25.09.2020

**14. Hukuk Dairesi         2016/17936 E.  ,  2020/5449 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince;

1- Gerekçeli karar, davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'nin adres kayıt sisteminde yer alan adreslerine 7201 sayılı Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre doğrudan tebliğ edilmiş ise de, muhatabın bilinen en son adresine tebligat çıkarılarak bu adresinin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi bilinen en son adresi olarak kabul edilmek suretiyle tebligatın buraya yapılacağına ilişkin 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri gözardı edilerek, davalıların ilk seferde adres kayıt sisteminde yer alan adreslerine Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre yapılan bu tebligatların usulüne uygun olmadığı anlaşıldığından, adı geçen davalılara 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararın tebliği sağlanarak yasal temyiz süresinin dolmasının beklenmesi,

2- Dava konusu taşınmazların 07.10.2015 tarihinde 3402 sayılı Yasanın 22/A maddesi uyarınca yenileme işlemine tabi tutularak yeni ada/parsel numarası aldıkları anlaşıldığından, yenileme sonucu oluşan güncel tapu kayıtlarının ilgili tapu müdürlüğünden temin edilerek dosyaya eklenmesi,

3- Dava konusu 570 ada 2 parsel ile 571 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtları üzerinde TEDAŞ lehine kamulaştırma şerhi bulunduğu anlaşıldığından; anılan taşınmazlar ile birlikte getirtilecek güncel tapu kayıtlarına göre tapu kaydı üzerinde kamulaştırma şerhi bulunan davaya konu başka taşınmaz var ise bunlara ilişkin kamulaştırma işlemlerinin akıbetinin araştırılarak tüm kamulaştırma evraklarının ilgili kurum ve kuruluşlardan temin edilip dosyaya eklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE, 25.09.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/3968, Karar No: 2023/4581, Tarih: 31.10.2023

**12. Ceza Dairesi         2023/3968 E.  ,  2023/4581 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/550 E., 2022/974 K.

SUÇ : Kişilerin huzur ve sükununu bozma, tehdit

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında bozma kararı üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.05.2014 tarihli ve 2014/908 Esas, 2015/580 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kişilerin huzur ve sükununu bozma suçundan; 5237 sayılı Kanun'un 123 üncü maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesi gereğince 3 ay 3 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, tehdit suçundan; 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 62 nci maddesi gereğince 25 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

2. Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.05.2014 tarihli ve 2014/908 Esas, 2015/580 Karar sayılı kararının sanık ve O yer Cumhuriyet savcısı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 09.05.2022 tarihli 2020/14420 Esas, 2022/11752 Karar sayılı ilamıyla;

''...1-Tehdit suçundan TCK'nın 62. maddesi uyarınca indirim yapılırken 25 gün hapis cezası yerine 25 gün adli para cezasına hükmedilmesi,

2-17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle değişik CMK'nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK'ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK'nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa'nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nın 7 ve CMK'nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

3-TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı doğrultusunda uygulanması zorunluluğu'' bulunduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

3-TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal kararı doğrultusunda uygulanması zorunluluğu'' bulunduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

3.Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.12.2022 tarihli ve 2022/550 Esas, 2022/974 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kişilerin huzur ve sükununu bozma suçundan; 5237 sayılı Kanun'un 123 üncü maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesi gereğince 3 ay 3 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, tehdit suçundan; 106 ıncı maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 62 nci maddesi gereğince 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

4.Dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 19.04.2023 tarihli 2023/26371 sayılı hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteği;

Sanığa isnad edilen suçlarının maddi, manevi unsurlarının oluşmadığına, eksik inceleme ile karar verildiğine, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve saire ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Mahkeme gerekçesinde;

'' ...Dosyanın yapılan incelemesinde; her ne kadar sanık üzerine atılı suçlamaları kabul etmemiş ise de, dosya kapsamı, mevcut delil durum, müştekilerin birbirleriyle kendi içinde tutarlı beyanları ile tanık olarak dinlenilen ...'ün müştekilerin tutarlı beyanlarını doğruladığı, tanıklar ..., ..., ... ve ...'ün ise sanığı suçtan kurtarmaya yönelik beyanları dikkate alındığında sanığın suçtan ve cezadan kurtulmaya ve hayatın olağan akışına aykırı savunmalarına itibar edilmeyerek olay günü müştekiler ve sanık ... ile aralarında çıkan husumetten dolayı sanığın müştekilerin ikamet ettiği binanın çatısına taş atarak müştekilerin huzur ve sükununu bozduğu, ayrıca müştekilerden ...'a hitaben " kolumun hesabını vereceksin" diyerek müştekiyi tehdit ettiği, bu suretle üzerine atılı kişilerin huzur sükununu bozma ve tehdit suçlarını işlediği vicdani kanaatine varılmış olup atılı suçlardan ayrı ayrı cezalandırılmasına dair karar vermek netice ve kanaati hasıl olmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.'' denilmiştir.

2.Sanık savunmasında: "Ben suçlamaları kabul etmiyorum. Müştekilerin evine gidip binalarının çatısına taş atmadım. Müşteki ...'a hitaben de "kolumun hesabını vereceksin" demedim. Ayrıca müştekiler benim komşum olur. Ancak olay tarihinde aramızda böyle bir olay yaşanmadı. Tanıklar ... ve ...'ı bir sonraki celseye getirmek istiyorum. Suçsuzum. Hakkımda şikayetten vazgeçme olursa kabul ederim. Öncelikle beraatimi aksi takdirde hakkımda hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasını talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3.Katılan ... ; "Olay tarihinde sanık oturduğumuz evin çatı kısmanı defalarca taş atarak bizi rahatsız etmiştir. Ayrıca bana "kolumun hesabını vereceksin " şeklinde de tehditte bulunmuştur. Her ne kadar sanık beni tanımadığını söylemişse de sanık ile benim aramda bir ... ilişkisi yaşanmıştır.Ayrıca olayla ilgili tanık dinletmek istiyorum. Şikayetçiyim. Davaya katılmak istiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

4.Katılan ... ; "Olay tarihinde kız kardeşim olan ... ile birlikte bana ait olan evde kalıyorduk. Sanık kız kardeşime "bu kolumun hesabını vereceksin" diyordu. Ayrıca sanık sabaha kadar yer evi olan evimizin çatısına taş atarak kardeşimi ve beni rahatsız etmiştir. Sanıktan şikayetçiyim. Davaya katılmak istiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

5.Tanık ...: "Olay tarihinde ben sanık ... ile birlikteydim. Ancak ben sanığın katılanların evlerini taşladığını görmedim. Ayrıca kolumun hesabını vereceksin şeklindeki sözü ise sanık bana söylemiştir. Zira daha önceden ben sanığın kolunu sıkıştırmıştım." şeklinde beyanda bulunmuştur.

6.Tanık ... : "Olay tarihinde ben sanık ...'in yanındaydım. Sanık Katılanların evine taş atmadığı gibi katılanlara yönelik olarak kolumun hesabını vereceksiniz şeklinde sözler söylemedi. Bizim yanımızdan arkadaşları geldiği için ayrıldı." şeklinde beyanda bulunmuştur.

7.Tanık ... : "Ben olay tarihinde sanığı alarak arkadaşım olan ...'in evine beraber geçtik. Ben sanığı oturduğu evin oraya almaya gittiğimde, yanında ... ve ... isimli şahıslar vardı. Her hagi bir şekilde taş atma ve tehdit olayı görmedim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

8.Tanık ... : "Olay tarihinde sanık benim evime ... ile birlikte geldi. O gece sanık ile beraber kaldık. Her hangi bir şekilde sanık dışarı çıkmadı. Ben de kaldığı süre zarfı içinde bir şey görmedim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

9.Tanık ...: "Olay tarihinde ben sanık ve katılanlarla aynı mahallede ikamet etmekteydim. Evimde pencereden sigara içerken sanığın katılanların evinin çatısına taş attığını gördüm. Daha sonra ben de dışarı çıkarak, sanığa neden taş attığını sordum. Sanık bana yönelik olarak da sen karışma deyip katılanlara yönelik tehditlerini devam ettiriyordu. Sanığın katılan ...'a yönelik kolumun hesabını vereceksiniz şeklindeki tehdidini duydum. Daha sonra ben olay yerine polis çağırdım." şeklinde beyanda bulunmuştur.

10. Sanığa ait adli sicil kaydının dosyada olduğu görülmüştür.

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafiinin yerinde görülmeyen tüm temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Giresun 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.12.2022 tarihli ve 2022/550 Esas, 2022/974 Karar sayılı sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 31.10.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1788, Karar No: 2012/6494, Tarih: 07.06.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/1788 E.  ,  2012/6494 K.**

**"İçtihat Metni"**

Çocuğun basit cinsel istismarı suçundan sanık ...'un yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan beraatine dair ... 21. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 03.03.2011 gün ve 2010/717 Esas, 2011/106 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi mağdure vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı ... Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Mahkemece yapılan yargılama esnasında nüfus kaydına göre suç tarihi itibarıyla 12 yaşı içinde bulunan mağdurenin annesi olan müştekinin 03.03.2011 tarihli duruşmada verdiği ifadesinde sanık hakkındaki şikâyetinden vazgeçtiğini ve davaya katılmak istemediğini beyan etmesi ve aynı celse dinlenen zorunlu vekilin de şikâyetçi olmaması karşısında, davaya katılmaya ve hükmü temyize ... olmayan mağdure vekilinin vâki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 07.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6739, Karar No: 2020/5033, Tarih: 17.11.2020

**14. Ceza Dairesi         2019/6739 E.  ,  2020/5033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Nitelikli cinsel saldırı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mahkemece 5252 sayılı Kanunun 9/3 ile 5271 sayılı CMK'nın 34 ve 230. maddeleri uyarınca her bir suç için lehe olan hükmün o suçla ilgili önceki ve sonraki kanunların bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbiriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi gerektiği nazara alınıp buna göre sanıkların işlediği ırza geçme suçuyla ilgili lehe kanun tespit edilirken 765 sayılı TCK ile 5237 sayılı TCK hükümleri mukayeseli uygulanarak, sonuç ceza miktarı itibarıyla o suçla ilgili lehe kanunun saptanması gerekirken yalnızca 5237 sayılı TCK'nın 102. maddesinde 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklik öncesi ve sonrası hükümlerin karşılaştırılması suretiyle 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki hükümlerin sanıklar lehine olduğu tespit edildikten sonra buna uygun şekilde İstanbul Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun 10.02.2016 tarihli mağdurun eylem nedeniyle ruh sağlığının bozulduğunu bildiren raporu dikkate alınarak sanıklar hakkında TCK'nın 102/5. maddesinin tatbiki gerekirken yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, ceza miktarları itibarıyla kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321 ve 326. maddeleri gereğince BOZULMASINA, 17.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4047, Karar No: 2015/17395, Tarih: 12.05.2015

**9. Hukuk Dairesi         2014/4047 E.  ,  2015/17395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı ile ücret alacağı, sefer primi alacağı, bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık ücretli izin alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12/05/2015 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat .... geldi. Karşı taraf adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı işyerinde uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını, ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ile yıllık izin, sefer primi, ücret ve genel tatil alacaklarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş sözlşemesinin devamsızlık nedeniyle haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş sözleşmesini feshetmekte haklı olduğu, yıllık izinlerinin bir kısmını kullanmadığı, ödenmemiş ücret alacağının bulunduğu ve genel tatil çalışması yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi tır şoförü olup, işçilik alacaklarına hak kazanma ve hesap yönlerinden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur (Yargıtay 9.H.D. 21.05.2013 gün, 2011/ 10769 E, 2013/ 15255 K.).

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur (Yargıtay 9.H.D. 21.05.2013 gün, 2011/ 10769 E, 2013/ 15255 K.).

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir (Yargıtay 9.H.D. 02.05.2013 gün, 2011/ 10981 E, 2013/ 13086 K. ; Yargıtay 9.H.D. 06.06.2013 gün, 2011/ 17648 E, 2013/ 17351 K. ; Yargıtay 22. H.D. 17.04.2013 gün, 2012/ 22153 E, 2013/8106 K.).

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir (Yargıtay 9.H.D. 02.05.2013 gün, 2011/10981 E, 2013/ 13086 K.).

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır (Yargıtay 9.H.D. 20.05.2013 gün, 2011/ 14649 E, 2013/ 15167 K.).

Sefer primlerinin eksik ödendiği veya işverence kesinti yapıldığının soyut şekilde iddia edilmesi halinde, işçiden eksik ödeme yapılan dönemlerin ve kesinti yapılan tarihlerin açıklanması istenmeli ve talep somutlaştırılmalıdır (Yargıtay 7.H.D. 11.04.2013 gün, 2013/ 2500 E, 2013/ 6317 K.). Daha sonra işverenin ödeme belgeleri değerlendirilerek eksik ödeme ya da kesinti olup olmadığı belirlenmelidir.