muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/20871, Karar No: 2013/25945, Tarih: 27.12.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/20871 E.  ,  2013/25945 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2013/436-2013/719

Dava, Alman sigorta rejimine tabi çalıştığı 20.03.1988 tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı tescili olup, Almanya’da geçen sürelerini 3201 sayılı Kanuna göre borçlanarak, borçlanma bedelini ödemiş olan davacı, sigorta başlangıcının Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesi gereğince, 18 yaşını doldurduğu 20.03.1988 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini istemiş; Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Konuya ilişkin 10.04.1965 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 01.11.1965 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin uzun vadeli sigorta kollarından olan “Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları(aylıkları)” başlıklı beşinci bölüme 02.11.1984 tarihinde imzalanıp 05.12.1985 tarihli 3241 sayılı Yasayla onaylanıp yürürlüğe giren Ek Sözleşme ile getirilen sözleşmenin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmüne göre, bir kimsenin Türk sigortasına girişinden önce, bir Alman Rant Sigortasına girmiş bulunması halinde, Alman Rant Sigortasına giriş tarihi, Türk Sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceği açıkça ifade edilmiştir.

3201 sayılı Kanununda, borçlanılacak süreler belirtilmiş olup; yukarıda da belirtildiği gibi, sözleşme gereği sigorta başlangıcına esas alınacak çalışmanın rant sigortasına (uzun vadeli sigorta kollarına –maluliyet, yaşlılık ve ölüm sigortası-) tabi olması gerekir.

Dosyadaki TR-4 belgesinde, davacının kabulüne karar verilen tarihte schulausbildung (öğrenci) olarak yazılı olup; Mahkemece, tespitine karar verilen çalışmanın, sözleşme gereği rant sigortasına (uzun vadeli sigorta kollarından olan malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları) dayalı olup-olmadığı araştırılmalı; rant sigortasına dayalı olmayan çalışmanın sigorta başlangıcına esas alınamayacağı gözetilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 27.12.2013 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/21827, Karar No: 2015/28562, Tarih: 14.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/21827 E.  ,  2015/28562 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı Talebinin Özeti:

Davacı vekili, işvereni olan .... ile ....'nı davalı olarak göstererek ve davacının davalı işveren yanında 2009 yılı başından 2011 yılı 7 nci ayına kadar 2 yıl 6 ay sigortasız olarak çalıştığını, iş akdinin davalı işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek;

1- Davacının, davalı ....'in iş yerinde 2009 yılı başından 2011 yılı 7 nci ayına kadar 2 yıl 6 ay süre ile çalıştığının tespitine,

2- Kıdem ve ihbar tazminatı ile izin ücreti, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti, fazla çalışma ücreti ve manevi tazminat alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, davacının feragat beyanına bir diyeceklerinin olmadığını, kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, hizmet tespit davasında feragatın mümkün olmadığını beyan etmiştir.

Diğer davalı, davaya cevap vermemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece;

1- İşçilik alacaklarına yönelik davanın feragat nedeniyle reddine,

2- Hizmet tespitine yönelik davanın, işçilik alacaklarına yönelik davadan tefrikine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar, ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Davacının açtığı işçilik alacaklarının tahsiline yönelik davada, ...'nun davalı sıfatı bulunmamaktadır. .... kurumu, sadece hizmet tespit davasında taraftır (davalıdır). Hizmet tespit davası, işçilik alacaklarına yönelik davadan tefrik edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 168 inci maddesi gereğince tefrik kararlarının ancak hükümle birlikte temyiz edilebileceği (tek başına temyiz edilemeyeceği) ve ...'nun işçilik alacağı davasında taraf sıfatının (davalı sıfatının) bulunmaması nedeniyle işçilik alacaklarına yönelik davada mahkemece verilen feragat nedeniyle red kararını temyiz etme yetkisinin bulunmaması hususları nazara alınarak, ...'nun temyiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

F) Sonuç:

Yukarıdaki nedenlerle, ...'nun temyiz talebinin REDDİNE, 14/10/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2598, Karar No: 2019/6209, Tarih: 23.12.2019

**4. Hukuk Dairesi         2018/2598 E.  ,  2019/6209 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalılar ... ve ... Otomotiv Temizlik Gıda Turizm Emlak Tic. Ltd. Şti. aleyhine 17/10/2014 gününde verilen dilekçe ile trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 10/03/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... Otomotiv Temizlik Gıda Turizm Emlak Tic. Ltd. Şti. yetkilisi tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin 1. fıkrasına göre; tebligat, muhatabın bilinen en son adresinde yapılır. 6099 sayılı Kanun'un 3. maddesi ile eklenen aynı maddenin 2. fıkrasına göre ise, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat bu adrese yapılır. Aynı Kanun'un 21/1. maddesinde ise muhatabın adresten geçici olarak ayrılmış olması halinde tebligat usulü, 21/2 maddesinde ise mernis adresine tebligat usulü düzenlenmiştir.

Davalılardan ... vasisi ... Türk adına çıkan gerekçeli karar tebliğinin doğrudan mernis adresine mernis şerhli çıkarıldığı ve Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince muhtara tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Açıklanan Kanun maddeleri gereği, yapılacak gerekçeli karar tebliği yönünden izlenecek yol; öncelikle adı geçenin bilinen en son adresine tebligat çıkartılması, oradan sonuç alınamazsa adres kayıt sistemindeki adresine “mernis adresi" şerhi düşülmeksizin tebligat çıkartılması buradan da sonuç alınamazsa o takdirde “mernis adresi" şerhi düşülerek Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre tebligat yapılması gerekirken yukarıda anılan Kanun hükümleri uyarınca belirtilen yol ve yöntem izlenmeden yapılan tebliğ işlemi usulüne uygun değildir.

UYAP kayıtlarından, davalı ... vasisinin 2017 yılı itibariyle ... olduğu anlaşılmaktadır. Şu durumda mahkemece, davalı ...’ın yeni vasisine gerekçeli kararın usulüne uygun tebliği ile yasal temyiz süresi beklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklandığı şekilde işlem yapılıp eksiklikler tamamlandıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtaya yeniden gönderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye GERİ ÇEVRİLMESİNE 23/12/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/10596, Karar No: 2012/254, Tarih: 17.01.2012

**20. Hukuk Dairesi         2011/10596 E.  ,  2012/254 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 15/12/2009 gün ve 2009/15887-18737 sayılı bozma kararında özetle: "Davacının taşınmazın maliki olduğuna yönelik temyiz itirazlarının yerinde olmadığı ancak taşınmaz üzerindeki muhtesatın cinsi yaşı ve sayısı belirtilerek davacı kişiye ait olduğunun beyanlar hanesine yazılmamasının isabetsiz olduğu, hazinenin temyiz itirazları yönünden ise Yörede 1999 yılında kesinleşen orman kadastrosunda çekişmeli taşınmazın orman sınırı dışında bırakılma tarihinden tespit tarihine kadar 20 yıllık zilyetlik süresi dolmadığı, daha önce bu davanın tarafları olan gerçek kişilerin miras bırakanları aralarında görülen ve dosyaya getirtilen ... Hukuk Asliye Mahkemesinin 1985/193 - 1986/203 sayılı kararında sözü edilen, tarafların miras bırakanları arasında (davacı ... davalı ...) görülen ve davaya konu taşınmaza ... elatmasının önlenmesine ilişkin, ... Hukuk Asliye Mahkemesinin 1976/255-1983/243 sayılı kararının incelenmesi sonucunda(mahkemece dava dosyasının bulunamadığı belirtilmiştir.) anılan davanın yargılaması sırasında yapılan keşifte 16/11/1964 tarihli yarıcılık sözleşmesine konu yer ve tapu uygulatılarak, fen bilirkişisinin 18/5/1983 tarihli krokisinde üzüm bağı olan kısmının 6800 m2 elma ağacı dikilen kısmının 17900 m2, ekin tarlası olarak kullanılan kısmının 12200 m2 olduğu ve bu taşınmazların dışında kalan 32000 m2 yüzölçümündeki bölümün ise eylemli kızılçam ormanı olduğu saptandığı, ayrıca taşınmazın zeminde de kadastrosu kesinleşmiş devlet ormanına bitişik olduğu anlaşıldığından tapu kayıt miktar fazlasının sınırda bulunan devlet ormanından kazanılmaya çalışıldığının düşünülmemiş olması doğru olmadığı" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın REDDİNE, asli müdahiller Hazine ve Orman Yönetiminin davasının KABULÜNE, ÇEKİŞMELİ 101 ada 744 parsel saylı taşınmazın kadastro tesbitinin iptaliyle orman niteliğiyle Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraza ilişkidir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu tespit tarihinden önce yapılarak 1999 yılında kesinleşmiştir

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 17.01.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/24771, Karar No: 2012/32007, Tarih: 15.03.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/24771 E.  ,  2012/32007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet; Temyizin Reddi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mahkemenin 31.10.2008 tarihli hükmünde; yasal temyiz süresinin ne şekilde, ne zaman başlayacağı açıkça belirtilmediğinden sözkonusu yanıltma nedeniyle "temyiz isteminin süreden reddine" dair 26.01.2009 gün ve aynı sayılı "ek karar" kaldırılarak yapılan incelemede;

Suç tarihi olan Mart 2004'ten inceleme tarihine kadar 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2.maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık dava zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından; 5320 sayılı Kanun'un 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; aynı kanunun 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 5271 sayılı CMK'nın 223/8.maddesi gereğince sanık hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 15.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9801, Karar No: 2017/3316, Tarih: 20.11.2017

**23. Hukuk Dairesi         2015/9801 E.  ,  2017/3316 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı kooperatif vekili avukat ... ile davalı ... ve vekili avukat ...'in gelmiş olmalarıyla, duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, taraflar arasında 30.03.2007 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşmedeki tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalının 3361 Ada, 3 Parseldeki payını müvekkili kooperatife devretmeyerek dava dışı S.S. Zeki Konut Yapı Kooperatifini 2010 yılında satıp devrettiğini, bu devirden dolayı müvekkili kooperatifin zarara uğradığını ileri sürerek, sözleşmeye aykırılıktan dolayı şimdilik 25.000,00 TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının sözleşmedeki hükümleri yerine getirmediğini, sözleşmede belirtilen 2 adet daireyi müvekkiline vermediğini, ayrıca 15.000,00 TL nakit paranın da müvekkile ödenmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edimlerini yerine getirmediğini 3368 Ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 3 no'lu bağımsız bölümü arsa sahibi davalıya vermediği, davalının bu taşınmazı para ödeyerek dava dışı 3. kişiden satın aldığı, ayrıca sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerden 15.000,00 TL nakit parayı davalıya ödediğini kanıtlayamadığı, dava dışı Muammer Nadir ile davalı arasında para ödeme tarihi itibariyle bir vekillik ilişkisinin bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla davacının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmeden davalıdan sözleşmeden kaynaklı istemde bulunamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi sonrası taşınmaz maliki arsa sahibi olduğundan yüklenicinin taşınmazı temlik ettiği 3. kişilere satış arsa sahibi tarafından yapılır. Dosyada yüklenici adına yapılan diğer satışlar nazara alındığında 3 no'lu bağımsız bölümün de aynı şekilde devredildiği sabittir. Davalı tarafın dava konusu 3 no'lu bağımsız bölümü 3. kişiden bedel karşılığında satın aldığı yönündeki savunmasını mevcut deliller ile ispat edemediği ve ayrıca sözleşme gereği ödeme yükümlülüğünde bulunan 15.000,00 TL nakit paranın davalı arsa sahibine ödendiği dosya kapsamı ile sabit olduğuna göre mahkemece davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 1.480,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6127, Karar No: 2020/7824, Tarih: 29.12.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/6127 E.  ,  2020/7824 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, iş kazası sonucu sigortalının maddi zararlarının giderilmesine ilişkindir

Mahkemece, bozma üzerine yapılan yargılama sonunda ilamında belirtilen gerekçelerle, açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla, dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Uyuşmazlık, sigortalının, işletme hakkı ... Genel Müdürlüğüne ait olup, işletilmesi 17/01/2005 tarihli rödövans sözleşmesi ile 10 yıl süreyle davalı ... İnş. Orman Ür. Emlak Alım Satım Nak. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne bırakılan maden sahası içerisinde alt işveren diğer davalı ... Mad. Köm. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin işçisi olarak çalışmakta iken çalıştığı maden ocağında meydana gelen iş kazası sürekli iş göremezliğe uğramasına neden olan olayda davalı ... Müdürlüğünün kusuru olmasa bile tazminattan sorumlu olup olmayacakları noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, (Kapatılan) 21.Hukuk Dairesince verilen 05/03/2019 tarih ve 2018/3103 E- 2019/1628 K sayılı araştırmaya yönelik bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, davacının davalı ... İnş. Orman Ür. Emlak Alım Satım Nak. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Madencilik Kömür Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'lerine karşı açmış olduğu maddi tazminat istemli davaların kabulüne, davalı ... Müdürlüğüne yönelik davanın ise husumetten reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

506 sayılı Kanunun 87.maddesinde, "aracı", 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde ise, "asıl işveren-alt işveren" ilişkisinin tanımına yer verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, "aracı" olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; alt işveren, taşeron, tali işveren, alt müteahhit, alt ısmarlanan vb. adlarla anılmaktadır.

Bunlardan; asıl işverenin yanında "taşeron" olarak adlandırılan başka işverenlerinde, işyerinden iş almaları ve kendi sigortalılarını çalıştırmaları ile, uygulama kazanmış olan "asıl işveren-alt işveren" ilişkisini Sosyal Sigortalar Kanunu açısından ele alan 506 sayılı Kanunun 87.maddesi hükmü, tıpkı mülga 1475 sayılı İş Kanununun l/son. 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddelerinde olduğu gibi, aracının yanında asıl işvereni de sorumlu tutan bir içerik taşımaktadır.

Bunlardan; asıl işverenin yanında "taşeron" olarak adlandırılan başka işverenlerinde, işyerinden iş almaları ve kendi sigortalılarını çalıştırmaları ile, uygulama kazanmış olan "asıl işveren-alt işveren" ilişkisini Sosyal Sigortalar Kanunu açısından ele alan 506 sayılı Kanunun 87.maddesi hükmü, tıpkı mülga 1475 sayılı İş Kanununun l/son. 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddelerinde olduğu gibi, aracının yanında asıl işvereni de sorumlu tutan bir içerik taşımaktadır.

506 sayılı Kanunun "üçüncü kişinin aracılığı" başlıklı 87. maddesi, "Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur. Bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı denir." hükmünü içermektedir. Aracının asıl işverenden bir bölüm iş alması ve bu işte kendi adına sigortalı çalıştırması, aracı kavramının belirleyici özelliğini oluşturmaktadır.

Bilindiği üzere madenler, Anayasanın 168. maddesi ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 4. maddesi gereği devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, arama ve işletme hakkının gerçek ve tüzel kişilere devri ancak kanunun öngördüğü şartlarda mümkündür.

Madenler üzerindeki hakların bölünmezliğini, devir ve intikalini düzenleyen anılan Yasa'nın 5. maddesinde, madenler üzerindeki hakların hiç birisinin hisselere bölünemeyeceği ve her bir hakkın bir bütün halinde muameleye tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır. Anılan Yasal düzenleme çerçevesinde, ruhsat sahibi tarafından maden sahası üzerinde, ruhsatın verdiği yetkilerin tamamının yada bir bölümünün sözleşme ile 3. kişilere devri mümkün değildir. Ancak, uygulamada, ruhsat sahipleri özel hukuk alanına giren kimi sözleşmelerle ve belirli bir bedel karşılığında maden çıkarma ve satış haklarını özel kişilere bırakmaktadırlar. Rödovans olarak adlandırılan bu yöntemle ruhsat sahipleri, taşeron olarak üretim yapan üçüncü kişilere süreli sözleşmeler ile maden çıkarma ve satış haklarını kiralamaktadırlar.

Günümüz literatüründe rödovans, “maden ruhsat alanlarının, hukuki hak ve sorumlulukları kendisinde kalması koşuluyla hak sahibi tarafından sözleşme ile özel veya tüzel bir kişiye, bir süre tahsis edilmesi durumunda, maden ocağının işletilmesini üstlenen özel veya tüzel kişinin, esas ruhsat sahibine, ürettiği her bir ton maden için ödemeyi taahhüt ettiği meblağ” olarak tanımlanmaktadır.

Günümüz literatüründe rödovans, “maden ruhsat alanlarının, hukuki hak ve sorumlulukları kendisinde kalması koşuluyla hak sahibi tarafından sözleşme ile özel veya tüzel bir kişiye, bir süre tahsis edilmesi durumunda, maden ocağının işletilmesini üstlenen özel veya tüzel kişinin, esas ruhsat sahibine, ürettiği her bir ton maden için ödemeyi taahhüt ettiği meblağ” olarak tanımlanmaktadır.

Rödovans sözleşmesine Maden Kanunu'nda özel bir düzenleme olmadığı için Borçlar Kanunu'nun 270 ve devamı maddelerinde düzenlenen "hasılat kirasına" ait hükümler uygulanır (Tandoğan 1985). Türk Borçlar Hukuku'nda sözleşmelerde şekil serbestisi geçerlidir. Yasada özel olarak bir şekle bağlanmayan sözleşmeleri taraflar istedikleri şekilde yapabilirler (Eren 1998). Rödovans sözleşmesi maden ruhsatının devri anlamına gelmediğinden, devir sözleşmesinin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nde yetkili memur huzurunda yapılması zorunluluğu yoktur.

1990 yılında Maden Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 32. maddesinin son fıkrası değiştirilerek, üçüncü kişi ve kuruluşların ruhsat sahipleri ile yapmış oldukları rödovans, kira, taşeron vb. sözleşmelere dayanılarak ruhsat sahasında faaliyette bulunabilmesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının iznine bağlanmıştır. Ruhsat sahiplerinin, sözleşmeleri bir ay içinde Maden Dairesi’ne bildirerek uygun görüş alması şartı getirilmiştir. Ancak 03.02.2005 tarihinde yayımlanan Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin geçici 2. maddesindeki “Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra, ruhsat sahiplerinin Kanun kapsamındaki faaliyetleri ile ilişkili olarak üçüncü kişi ya da kuruluşlarla yaptığı sözleşmelerin Genel Müdürlüğe bildirilmesine ve görüş alınmasına gerek yoktur. Ancak ruhsat sahasındaki tüm faaliyetlerden Genel Müdürlüğe karşı ruhsat sahibi sorumludur.” hükmü gereği bildirim yükümlülüğü kaldırılmıştır. Anılan yönetmelik, 06.11.2010 tarihinde yayımlanan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin 168. maddesi ile yürürlükten kaldırılarak, Rödovans sözleşmeleri ile ilgili olarak geçici 1. maddesinde aynı düzenlemeye yer verilmiştir. Rödovansçının sorumluluğu konusunda 24.06.2010 tarih 27621 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5995 sayılı Kanunun 17. maddesi ile Maden Kanununa eklenen Ek 7. maddesi ile yeni düzenleme yapılmıştır. Anılan madde de; maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödovans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklarının rödovansçıya ait olacağı, ancak bu durumun ruhsat sahibinin Maden Kanunu'ndan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağı belirtilmiştir.