muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/36558, Karar No: 2017/6165, Tarih: 22.05.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/36558 E.  ,  2017/6165 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret, cinsel taciz

HÜKÜM : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın savunmalarında suçta kullanılan telefon numarasının kendisi tarafından kullanılmadığı, istek üzerine yurt dışından ...'e telefon getirerek sim kartını da kendisinin aldığını beyan etmesi ve katılanın da sanığı tanımadığını beyan etmesi karşısında, telefon numarasının sanık tarafından kullanılıp kullanılmadığı hususlarının sanığın mahkûmiyetine mutlak surette etki ettiği anlaşılmakla, sanık adına kayıtlı 0 534 302 69 33 nolu cep telefonu hattının olay tarihine ilişkin arayan ve aranan numaralara ilişkin kayıtlar getirilmiş ise de, olay öncesi ve sonrasına ait arayan ve aranan numaralar ile baz istasyonlarını ve hatla birlikte kullanılan cep telefonlarının imei numaralarını gösterir kayıtların Telekomünikasyon İletişim Başkanlığın'dan istenerek, olay tarihi öncesi ve sonrasında bu telefon hattıyla aranan telefon numarası sahiplerinin sanıkla yakınlıklarının bulunup bulunmadığı ve kimlik bilgilerinin tespiti, hattın takıldığı başka cep telefonu var ise, bu cep telefonlarına ait imei numaralarının kime ait olduğunun tespiti ile bu kayıtlarda en çok görüşme yapan kişilerden bir kaç tanesinin tanık sıfatıyla davet edilip dinlenilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi, gerektiği gözetilmeksizin, eksik kovuşturma ve yetersiz gerekçeyle mahkumiyet kararı verilmesi,

Kabule göre de;

1-TCK'nın 62. maddesinde öngörülen "failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri" gibi hususlar değerlendirilmeden ve yurt dışında yaşayan sanığın yurda giriş yaptığı esnada yakalama kararına istinaden Edirne 2. Suh Ceza Mahkemesince savunması alındığı esnada hakkındaki suç isnadından haberdar olması karşısında “sanığın fiilden sonraki yargılamayı uzatmaya yönelik davranışları sebebiyle ” biçimindeki kanuni olmayan gerekçe ile takdiri indirimin uygulanmaması,

2-CMK'nın 231/6. maddesi uyarınca, engel mahkumiyeti bulunmayan sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak, yeniden suç işleyip işlemeyeceği konusunda bir değerlendirme yapılıp, ayrıca suç nedeniyle maddi bir zarar doğup doğmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, mahkemece huzurda görülmeyen sanık hakkında “sanığın duruşma ve yargılama esnasındaki tutum ve davranışları ile sanığın kişilik özellikleri gözönüne alınarak bir daha suç işlemeyeceği hususunda mahkememizce olumlu bir kanaate varılmadığından” biçimindeki kanuni olmayan gerekçe ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık ... müdafiinin temyiz nedenleri yerinde görülmekle tebliğnameye aykırı olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine 22/05/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10701, Karar No: 2017/12986, Tarih: 16.10.2017

**8. Hukuk Dairesi         2015/10701 E.  ,  2017/12986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İmzaya İtiraz (Şikayet)

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Şikayetçi İcra Mahkemesi'ne başvurusunda; ilamlı icra takibine dayanak ...'nin 14.12.2010 tarih, 1307 nolu müşterek ve müteselsil borç senedinde bulunan imzanın kendisine ait olmadığını bu belgeye dayanılarak icra emri düzenlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek takibin iptalini talep etmiştir.

Mahkemece; imza incelemesi yapılarak borç senedi altındaki imzanın şikayetçinin eli ürünü olduğu gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiş, karar şikayetçi tarafından temyiz edilmiştir.

1581 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre, kooperatiflerin kredi ile ilgili alacak senetleri, kayıtları ve her türlü taahhütname ve sözleşmeler ortağın oturduğu veya kooperatifin bulunduğu köy veya mahalle ihtiyar heyetleri tarafından parasız olarak tasdik olunur. Bu suretle tasdik olunan senetler ve belgeler İİK'nun 38. maddesinde yazılı belgeler hükmündedir. İİK'nun 38. maddesindeki mahkeme huzurunda yapılan sulhler, kabuller ve para borcu ikrarına havi res'en tanzim edilen noter senetleri ve temyiz kefaletnameleri ve icra dairesindeki kefaletler, ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabidir. Bu maddedeki icra kefaletleri müteselsil kefalet hükmündedir.

Somut olayda, takibe dayanak borç senedinde yukarıda yazılı olduğu şekilde 1 muhtar ve 2 aza imzası bulunmadığından, anılan husus resen gözetilerek senedin ilam niteliğinde olmadığının kabulü ile takibin iptali gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de Tarım Kredi Kooperatifileri borç senetlerinin ilam niteliğindeki belgelerden olması halinde belgedeki imza inkar edilemez, edilmesi halinde ise dar yetkili İcra Mahkemesinde imza incelemesi yapılamaz. Bir başka anlatımla Yasa'nın aradığı şekil koşullarını taşıyan dayanak belge genel mahkemelerce iptal edilmedikçe ilamlı takibe konu edilebilir.

SONUÇ: Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366/3. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA,taraflarca İİK'nun 366/3. maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 16.10.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5721, Karar No: 2013/5808, Tarih: 01.04.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/5721 E.  ,  2013/5808 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

...

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda; sanıklar ...,...'in kendilerini galerici olarak tanıtarak 17.08.2009 günü katılan ...'nın oto pazarında satışa sunduğu araca talip olup 32750 TL'ya almak ve kendilerine ait olduğunu beyan ederek katılana verdikleri ve ... Otomotiv ve Nakliyat'a ait kartvizitte yazılı olaydan kısa süre önce kiraladıkları adreste buluşmak üzere anlaştıkları, ertesi gün bu adreste katılana 2750 TL kapora verip, kalan paranın bankada vadeli hesapta olduğunu, birkaç güne vadenin dolacağını söyleyen sanıkların, katılana ... tarafından tanzim edilen 30.000 TL bedelli 21.08.2009 vadeli senedi verdikleri, bir gün sonra katılanın, paranın kendisine tesliminde verilmek şartıyla aracın devri konusunda sanık ...'e Kadıköy 14. Noterliği'nden vekaletname çıkardığı, daha sonra sanık ...'in fotokopi çektkirmek bahanesi ile vekaleti alıp, aynı gün aracı kız kardeşinin eski eşi olan sanık ...'ye Kocaeli

3.Noterliği'nde sattığı, katılanı ise para ayarlamamak bahanesi ile oyalayan sanıkların, daha sonra sanık ...'in işinin uzayacağını belirtip, ertesi gün gelmesini söyledikleri, katılanın daha sonra bahse konu işyerine geldiğinde kapalı olduğunu görmesi üzerine sanıkları aradığında bir süre kendisini oyaladıktan sonra telefonlara çıkmadıkları, daha sonra suça konu aracı Ankara adresinde sanık ... adına sahibinden.com internet sitesinden satışa sunan sanıkların irtibat telefonu olarak sanık ...'in numarasını verdikleri, katılanın araması üzerine, bu kez Eskişehir adresinden aynı şekilde satışa sundukları, irtibat telefonunu arayan katılana sanık ...'in 10.000 TL para karşılığında aracı iade edebileceğini, üç gün sonra kendisini aramasını söyledikten sonra ilanı kaldırdığı ve kendisine ulaşılamadığı, aracın daha sonra bilahare katılan ... 'ye satıldığı anlaşılmakla, sanığın atılı suçtan mahkumiyetine dair kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Adli sicil kaydına göre, tekerrüre esas mahkumiyeti bulunan sanığın ... hakkında, 5237 sayılı TCK'nın 58/6.maddesi uyarınca mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmaması isabetsizlik, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan ... vekili ve sanık ...'in yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıklar hakkından verilen hapis cezası alt sınırdan tayin olunmasına karşılık adli para cezası belirlenirken yasal ve yeterli gerekçe gösterilmeden alt sınırdan uzaklaşmak suretiyle 500 gün olarak tayin edilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan ... ... vekili ve sanık ...'in temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu aykırılık aynı kanunun 322.maddesi gereğince yeniden yargılamayı gerektirmediğinden; hükümde yer alan "500 gün karşılığı günlüğü 20 TL'den hesapla 10.000 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" ifadesinin yerine "5 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, aynı yasanın 52/2.maddeleri gereğince günlüğü 20.00 TL'den olmak üzere sonuç olarak 100.00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, yazılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3908, Karar No: 2011/7775, Tarih: 05.05.2011

**2. Hukuk Dairesi         2011/3908 E.  ,  2011/7775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ    :Diyarbakır Aile Mahkemesi

TARİHİ     :16.7.2009
Yargıtay — Esas No: 2023/960, Karar No: 2024/2549, Tarih: 29.02.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/960 E.  ,  2024/2549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2013/310 Esas, 2016/291 Karar

SUÇLAR : Suç işlemek için örgüt kurma, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi, mala zarar verme

HÜKÜMLER: Mahkûmiyet, beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Kısmi iade, kısmi onama, kısmi bozma

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 31.10.2022 tarihli, 2021/36615 Esas ve 2022/21201 Karar sayılı tevdii kararı sonrasında eksikliği gideren Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca dosyanın sehven Dairemize gönderildiği anlaşıldığından, dosyanın incelenmeksizin Yüksek 4. Ceza Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 29.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20328, Karar No: 2016/13, Tarih: 18.01.2016

**10. Hukuk Dairesi         2014/20328 E.  ,  2016/13 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davacı Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, tarafların vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 01.12.2009 günü gerçekleşen iş kazasında yaşamını yitiren sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm gelirleri nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerine göre rücuan alınmasına ilişkin davanın mahkemece yapılan yargılamasında düzenlenen bilirkişi raporuyla, kazanın oluşunda davalı işveren ...’ın %40, davalı ...’in %30, sigortalının %30 oranında kusurlu oldukları saptanmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 1. fıkrada işverenin, 4. fıkrada üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bunlara dayanılarak açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve

bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Ayrıca, gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalıdır. Sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar hesabı, ölüm halinde ise destekten yoksun kalma tazminatı (818 sayılı Borçlar Kanununun 45 ve 46, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 54 ve 55’inci maddeleri) hesabı dikkate alınmalıdır. Uygulamada, sigortalının veya hak sahibinin bakiye ömürleri 1931 tarihli “PMF (Population Masculine et Feminine)” Fransız yaşam tablosundan yararlanılmakta ise de; .... çalışmalarıyla “...” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012/32 sayılı Genelgesiyle de ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda, Ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH 2010 tablosunun bakiye ömrün belirlenmesinde nazara alınmalıdır.