muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6691, Karar No: 2014/12914, Tarih: 18.09.2014

5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesinde de nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılacağı hükme bağlandığından mahkemece, mükerrer kaydın iptali suretiyle nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkin davanın görevli asliye hukuk mahkemesinde açılması gerektiği dikkate alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davacı tarafa iadesine, 18.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13110, Karar No: 2021/21752, Tarih: 15.09.2021

**4. Ceza Dairesi         2021/13110 E.  ,  2021/21752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığı

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü,

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Suça sürüklenen çocuğa atılı suçun yasa maddesinde öngörülen cezanın üst sınırı uyarınca, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e, 66/2. ve 67/2. maddelerine göre, suçun tabi bulunduğu 5 yıl 4 aylık olağan dava zamanaşımının gerçekleştiği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk ... müdafisinin temyiz itirazları bu nedenle, yerinde görülmekle, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca, tebliğnamaye aykırı olarak, başkaca yönleri incelenmeyen HÜKMÜN (BOZULMASINA), ancak, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan suça sürüklenen çocuk hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle, 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e. 66/2. ve CMK'nın 223/8. maddeleri gözetilerek (DÜŞMESİNE) 15/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/986, Karar No: 2025/2377, Tarih: 24.02.2025

**5. Hukuk Dairesi         2025/986 E.  ,  2025/2377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/519 Esas, 2024/165 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Burhaniye Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.12.2005 Tarihli ve 2004/335 Esas, 2005/569 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı Bahadır Gürler, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve mahkemenin 23.09.2022 tarihli ek kararıyla kendisine ... vasi olarak atanmıştır.

Vasi 12.09.2023 tarihli dilekçesi ile, kısıtlının yerleşim yeri adresinin .....Mahallesi ....... Sokak No:29/2 ......../Balıkesir olarak değiştirilmesine izin verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 15.09.2022 tarihli ek kararla, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. Edremit 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.11.2023 Tarihli ve 2023/1506 Esas, 2023/1634 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlının kısıtlılık halinin ve vasinin vasilik görevinin devamına karar verilmiştir.

Vasi 11.06.2024 tarihli dilekçesi ile, kısıtlının yerleşim yeri adresinin şuan bulunduğu adres olan Muğla .........Tipi Kapalı Cezaevi ..........olu No:3 B/7 Koğuşu 48000 .......Menteşe/Muğla olarak değiştirilmesine izin verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 09.08.2024 tarihli ek kararla, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

C. Muğla 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.10.2024 Tarihli ve 2024/519 Esas, 2024/165 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlının merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin Eroğlan Mahallesi 9028. Sokak No:29/2 Edremit/Balıkesir olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine izin verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

C. Değerlendirme

Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Edremit 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığından vesayet dosyasının takibinde Muğla 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Muğla 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6210, Karar No: 2022/5603, Tarih: 05.04.2022

**8. Ceza Dairesi         2019/6210 E.  ,  2022/5603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj, özel hayatin gizliliğini ihlal

...

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Sanık ... hakkında şantaj suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Sanığa yüklenen suçun yasa maddesinde öngörülen cezanın türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu 5237 sayılı TCK.nın 66/1-e maddesinde belirlenen 8 yıllık olağan dava zamanaşımının, zamanaşımını kesen son işlem olan 07.05.2013 tarihindeki ilk sorgudan hüküm tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmekle sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta anılan Yasanın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan sanık hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen olağan dava zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK.nun 66/1-e ve CMK.nın 223/8. maddeleri gözetilerek DÜŞÜRÜLMESİNE,

2-Sanık ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın, sanık ...'nun, eski kızarkadaşı ile arkadaşlık etmesi nedeniyle husumet duyduğu lise öğrencisi olan 16 yaşındaki katılanı, okul çıkında arkadaşları ... ve ...ile dolaştıkları sırada, sanık ... ve yaş küçüklüğü nedeniyle dava dosyası tefrik edilerek yargılaması ayrı yapılan ... ile birlikte yanlarına araçla gittikleri, katılandan araca binmesini istedikleri, araca arkadaşı ... ile birlikte binen katılanı fikir ve eylem ./..

S/2

birliği içerisinde Belgrad Ormanı'na götürdükleri, burada hayati tehlike geçirmeyecek ve basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde darp ettikleri, ardından katılanın soyunmasını isteyerek bütün kıyafetlerini çıkarttırdıkları, çıplak olan katılanın cep telefonu ile görüntülerini kayda aldıkları, daha sonra katılan ile arkadaşı ... 'ı araca bindirerek Alibeyköy'de indirdiklerinin anlaşılması karşısında, sanığın 5237 sayılı TCK'nın 37/1 delaleti ile 109/2, 109/3-b-f maddelerinde belirtilen cebir, tehdit veya hile kullanmak suretiyle silahla birden fazla kişi tarafından birlikte ve çocuğa karşı işlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun gerçekleştiği gözetilerek, sanık hakkında atılı suçtan mahkumiyet hükmü kurulması gerekirken, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA,

3-Sanık ... hakkında özel hayatın gizliliğinin ihlal suçundan kurulan hükümlere yönelik yapılan temyiz incelemesinde ise;

Sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA,

3-Sanık ... hakkında özel hayatın gizliliğinin ihlal suçundan kurulan hükümlere yönelik yapılan temyiz incelemesinde ise;

Sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Oluşa ve dosya kapsamına göre; sanık tarafından eski kızarkadaşı ile arkadaşlık etmesi nedeniyle husumet duyduğu katılanı, diğer sanıklarla birlikte araca bindirerek Belgrad Ormanı'na götürdüğü, burada darp edilerek bütün kıyafetlerinin çıkartıldığı, yaş küçüklüğü nedeniyle dava dosyası tefrik edilerek yargılaması ayrı yapılan ... 'tarafından sanığın talimatıyla ve sanığa ait cep telefonu ile katılanın resimlerinin çekildiği ve videolarının kayda alındığı, katılana ait bu görüntülerin "Youtobe" ve "Facebook" adlı sosyal paylaşım sitelerinde yayınlandığı, yaklaşık 3.5 ay sonra da görüntülerin gazete ve internet sitelerinde yayınlanarak haber yapılması şeklinde gerçekleşen olayda, sanığın, 16 yaşındaki katılanın fiziksel mahremiyetine ilişkin çıplak görüntülerinin cep telefonu ile kaydedilmesine yönelik eylemlerinde, 5237 sayılı TCK'nın 134/1. madde ve fıkrasında tanımlanan görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturduğu gözetilmeden, yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 05.04.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12125, Karar No: 2013/1135, Tarih: 12.02.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/12125 E.  ,  2013/1135 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ...'in yapılan yargılaması sonunda; beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, cinsel taciz ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (2 kez) suçlarından mahkûmiyetine dair ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 12.12.2011 gün ve 2010/203 Esas, 2011/330 Karar sayılı beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hüküm yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii ve O Yer Cumhuriyet Savcısı tarafından istenilmiş ve sanık müdafii tarafından incelemenin duruşmalı yapılması talep edilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 26.12.2012 Çarşamba saat 13.30’a duruşma günü verilerek sanık müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti.

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Sanık müdafiin 19.12.2012 havale tarihli dilekçesi ile vekillikten istifa ettiği, yapılan tebligatta kendisine Baroca zorunlu müdafii teminini istediği anlaşılmakla,

Suç vasfı ve ceza miktarı nazara alındığında 5271 sayılı CMK.nın 150/3. maddesi gereği kendisine müdafii tayini zorunlu olduğundan, CMK.nun 156. maddesi uyarınca sanık ... için ... Barosundan zorunlu müdafii görevlendirilmesine karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Savcısınca da uygun görülmekle zorunlu müdafii görevlendirilmesi için ... Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılmasına karar verilmekle,

Yargıtay Cumhuriyet Savcısının uygun görülen talep ve mütalaasına göre duruşmanın 23.01.2013 saat 13.30'a bırakılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanık ... adına ... Barosundan görevlendirilen Av. ... huzura alınarak duruşmaya başlandı.

Duruşma isteğinin süresinde ve yerinde olduğu anlaşıldıktan sonra uygun görülen talep ve mütalaâ dairesinde sanık ... hakkında DURUŞMALI inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek tefhim olunduktan sonra işin açıklanmasına dair raportör üye tarafından düzenlenen rapor okundu.

Raportör üye rapora ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirdi.

Sanık müdafii temyiz layihasını açıklayarak savunmada bulunup müvekkili hakkındaki hükmün BOZULMASINI istedi.

Yargıtay Cumhuriyet Savcısı tebliğname içeriğini tekrar etti.

Son sözü sorulan sanık müdafii savunmasına ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirmekle dosya incelenerek karar verilip tefhim olunmak üzere duruşmanın 13.02.2013 Çarşamba günü saat 13:30'a bırakılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Raportör üye rapora ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirdi.

Sanık müdafii temyiz layihasını açıklayarak savunmada bulunup müvekkili hakkındaki hükmün BOZULMASINI istedi.

Yargıtay Cumhuriyet Savcısı tebliğname içeriğini tekrar etti.

Son sözü sorulan sanık müdafii savunmasına ilave edecek bir cihet bulunmadığını bildirmekle dosya incelenerek karar verilip tefhim olunmak üzere duruşmanın 13.02.2013 Çarşamba günü saat 13:30'a bırakılmasına oybirliğiyle karar verildi.

Belli günde oturum açıldı. Dava evrakı incelenip gereği görüşülmüş olduğundan aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Sanık hakkında mağdure ...'a karşı beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve mağdure ...'ya karşı cinsel taciz ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde:

Mağdurelerin beyanlarına ve dosya içeriğine göre, sanığın mağdure ...'a karşı nitelikli cinsel istismar eylemini izleyen mağdure ...'ya cinsel organını gösterip yalamasını istemesi şeklinde gerçekleşen ve fiziksel temas içermeyen eyleminin cinsel taciz suçunu oluşturduğu kabul edilerek hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmediğinden tebliğnamedeki bu husustan bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, yerinde görülmeyen O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık müdafiin temyiz itirazları ve duruşmalı inceleme sırasındaki savunmalarının reddiyle kısmen re'sen de temyize tâbi hükümlerin ONANMASINA,

Sanık hakkında mağdure ...'a karşı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükme yönelik temyizlere gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak:

Mağdure ...'un beyanlarına ve dosya içeriğine göre, sanığın bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda mağdure ...'a karşı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu birden fazla işlediği sabit olduğu halde,

hakkında 5237 sayılı TCK.nın zincirleme suçu düzenleyen 43. maddesinin uygulanmaması suretiyle eksik ceza tayini,

Kanuna aykırı, O Yer Cumhuriyet Savcısı ve sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 12.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

12.02.2012 tarihinde verilen işbu karar 13.02.2013 tarihinde Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde sanık müdafii Av. ...'ın yüzüne karşı tefhim olundu.
Yargıtay — Esas No: 2011/6988, Karar No: 2011/8390, Tarih: 27.06.2011

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2011/6988 E.  ,  2011/8390 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 17.10.2007 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve mera olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14.10.2010 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan bir kısmı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine, mera iddiasıyla mülkiyeti davalılara ait 102 ada 9 sayılı parselin tapu kaydının iptali ve mera olarak sınırlandırılması isteminde bulunmuştur.

Davalılar, taşınmazın kadim tarım arazisi olduğunu, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan keşif ve bilirkişinin dosyaya sunduğu rapor dikkate alınmak suretiyle dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalılar temyiz etmiştir.

Belirtmek gerekir ki, 4342 Sayılı Mera Kanununun 3.maddesinde yapılan tanımlamaya göre mera; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için yetkili mercilerce tahsisi yapılan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir.

4342 sayılı Mera Kanununun 1.maddesinde kanunun amacı “… daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve çayırların tespiti, tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tahsislerinin yapılmasını, belirlenecek kurallara uygun bir şekilde kullandırılmasını, bakım ve ıslahının yapılarak verimliliklerinin artırılmasını ve sürdürülmesini, kullanımlarının sürekli olarak

denetlenmesini, korunmasını ve gerektiğinde kullanım amacının değiştirilmesini sağlamaktır” şeklinde açıklanmıştır. Mera Kanununun 6. maddesine göre mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılır. Uygulamayı yapacak merci ise valilik onayı ile oluşturulacak olan mera komisyonu ve komisyona bağlı olarak çalışan teknik ekiplerdir.

Daha önceleri fermanlarla ya da kanuni düzenlemeye uygun yetkili makamlar tarafından tahsis edilen veya geleneksel olarak mera, yaylak ve kışlak olarak kullanıldığı tespit edilen yerlerin Mera Kanununun getirdiği hükümlere uygun olarak tespiti ile ölçümlemesi yapıldıktan sonra yeniden bir veya birkaç köy ya da belediye tüzel kişiliklerine yararlanmaları amacıyla tahsisine Mera Komisyonları yetkilidir. Çünkü sonraki dönemlerde mera, yaylak ve kışlaklardan yararlanma iddiaları ancak Mera Kanununun 21/1 maddesi gereği özel sicildeki kayda göre ispatlanabilir. O yüzden hak sahibi olabilmek için öncelikle lehe tahsis kararı bulunmalıdır.

Kuşkusuz, Mera Komisyonları Kanunun 5.maddesine göre mera, yaylak ve kışlak kapsamına alınan bir yerin bir veya birkaç köy ya da belediye tüzel kişiliklerine yararlanmaları amacıyla tahsisini gerçekleştirirken yasanın öngördüğü kıstasları aramak ve tahsisi bu ölçülere uygun yapmak zorundadır. Bu konudaki Mera Kanununun 11. maddesi hükmü “Komisyon; bölgenin ekonomik durumunu, iklim özelliklerini, toprak işleme esaslarını, arazi kullanma şekillerini ve kullanma kabiliyet sınıflarını dikkate alarak mevcut mera, yaylak ve kışlaklar ile bu amaçla kullanılabilecek diğer alanları, sulama ve geçit yerlerini tespit eder ve haritaları üzerinde belirler. Köy veya belediyenin münferiden veya müştereken yararlanacağı mera, yaylak ve kışlak ihtiyacının belirlenmesinde, bu alanların karakter ve otlatma kapasitesi, bitkisel ve hayvansal gelişme ve otlatılacak hayvan miktarı dikkate alınır. Hesaplamada, bir büyükbaş hayvan birimi için verilmesi gerekli olan mera, yaylak ve kışlak alanı üzerinden o yerlerdeki çiftçi ailelerinin otlatma hakkı bulunur” 12. madde hükmü ise; “Komisyon, 11 inci maddeye göre belirlenen ihtiyacı karşılayacak miktarda mera, yaylak ve kışlaklar ile bunlarla ilgili sulama ve geçit yeri olarak tespit edilen alanları halkın ortak olarak yararlanmaları amacıyla, o köy veya belediye tüzel kişiliğine tahsis eder ve tahsis kararı valiliğin onayına sunulur. Bu kararda tahsis edilen yerin niteliği, miktarı, sınırları, hayvan sulama ve geçit yerleri, tahsis amacı, otlatma kapasitesi, aile işletmelerinin büyükbaş hayvan birimi üzerinden otlatma hakkı ve otlatabilecekleri hayvan sayısı da belirtilir…” şeklindedir. Görülüyor ki Mera Kanunu, komisyonca tahsis işlemi gerçekleştirilirken kadim yararlanma biçimini veya mera, yaylak ve kışlakların hangi köy veya belediyenin idari sınırları içinde ise o köy veya belediyeye tahsis edilmesi gerektiğini bir ölçü

olarak kabul etmemiştir. Mera Kanunu’nun tahsis için kabul ettiği kıstas o köy veya belediyenin mera, yaylak ve kışlaklara olan ihtiyacıdır. İhtiyaç unsurunun belirlemesi yapılırken gözetilmesi gereken ölçütlerin neler olduğu de özellikle yasanın 11. maddesinde sıralanmıştır. Öte yandan ihtiyaç tespiti yapılırken Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenen normların dikkate alınması da zorunludur.

Mera Kanununa ilişkin bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

olarak kabul etmemiştir. Mera Kanunu’nun tahsis için kabul ettiği kıstas o köy veya belediyenin mera, yaylak ve kışlaklara olan ihtiyacıdır. İhtiyaç unsurunun belirlemesi yapılırken gözetilmesi gereken ölçütlerin neler olduğu de özellikle yasanın 11. maddesinde sıralanmıştır. Öte yandan ihtiyaç tespiti yapılırken Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenen normların dikkate alınması da zorunludur.

Mera Kanununa ilişkin bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden, yörede 4342 Sayılı Mera Kanununun göre kurulan komisyon çalışmaları yapıldığı, çekişme konusu 102 ada 9 sayılı parselin mera kaynakları kapsamına alındığı anlaşılmaktadır. Ancak komisyon çalışmalarının kesinleşip kesinleşmediği belli değildir. Yukarıda belirtildiği üzere, komisyon çalışmaları kesinleşmişse bir yerin mera kaynaklarına alınıp alınmayacağı, mera komisyonlarının yetkisi dahilinde olduğundan çalışmaların sonucunun ne olduğu, başka bir anlatımla mera komisyon çalışma sonuçlarının kesinleşip kesinleşmediği önem kazanmaktadır. Bu nedenle mahkemece, komisyon çalışmalarının kesinleşip kesinleşmediği sorulup saptanmalı, istem bunun sonucuna uygun bir hükme bağlanmalıdır.

Değinilen yön bir yana bırakılarak, eksik inceleme ve araştırmayla dava kabul edildiğinden karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 04.07.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.