muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/1922, Karar No: 2011/2979, Tarih: 21.03.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/1922 E.  ,  2011/2979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi ile davalılardan ... ve ... Belediye Başkanlığı tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

... Köyü 6823 ada 4 parsel sayılı 961,71 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, 2002 yılında yapılan imar uygulaması ile davalılar adına tapuya tescil edilmiştir. Davacı ... Yönetimi, taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kaldığını ve orman sayılan yerlerden olduğunu iddia ederek, tapusunun iptali ve orman niteliği ile Hazine adına tescili ve davalıların elatmasının önlenmesi istemiyle dava açmıştır. Mahkemece, davalı ...'nin dava tarihinden önce öldüğü ve ölü kişi aleyhine dava açılamayacağından dava koşulu bulunmaması nedeniyle bu davalı aleyhine açılan davanın reddine, davalılar ... Belediyesi, ... ve Hazine aleyhine açılan davanın kabulü ile 6823 ada 4 parselin (A1) ve (A2) ile gösterilen bölümlerinde bu davalılar adına kayıtlı olan pay tapu kaydının iptali ile orman niteliğinde Hazine adına tesciline ve davalıların elatmalarının önlenmesine karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi ile davalılardan ... ve ... Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptali tescile ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 20.02.2002 - 20.08.2002 tarihleri arasında ilanı yapılarak kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır.

Dava konusu parsel paylı olarak davalılar adına kayıtlıdır. Paydaşlardan biri dava tarihinden önce ölmüştür. Mahkemece, taşınmazın krokide (A1) ve (A2) ile gösterilen kısımlarının niteliğinin orman olduğu kabul edilmiştir. Orman nitelikli taşınmazın bir kısım payının cinsinin orman, bir kısım payının da arsa olarak tapuda kayıtlı olması tapu tekniğine uygun değildir. Taşınmazın niteliği orman olmasa idi paydaşlardan biri hakkında dava koşulu bulunmadığından 04.05.1978 gün ve 4/5 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince o paydaş hakkındaki davanın reddine karar verilmesi doğru olacaktı. Nevar ki; taşınmazın niteliği ve kamu düzeni buna engeldir. Mahkeme kararının bu haliyle infazı mümkün değildir (H.G.K.'nun 06.02.2008 gün 2008/20-56-100 sayılı kararı).

O halde; davacı ... Yönetimine ölü olan tapu maliki ... mirasçılarına karşı dava açması için önel verilmeli, açtığı dava bu dava ile birleştirilerek taraf oluşturulduktan sonra istek hakkında bir karar verilmelidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ... Yönetimi ve davalılar ... Belediye Başkanlığı ve ...'nın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer yönlerin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine 21/03/2011 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/486, Karar No: 2007/490, Tarih: 04.07.2007

Hukuk Genel Kurulu 2007/20-486 E., 2007/490 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2007/20-486 E., 2007/490 K.**

**- EKSİK İNCELEME VE YETERSİZ BİLİRKİŞİ RAPORU

- KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ**- 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 45 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "kadastro tespitine itiraz" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Tunceli Kadastro Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 24.5.2006 gün ve 262-228 sayılı kararın incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 20.Hukuk Dairesinin 10.11.2006 gün ve 11886-14879 sayılı ilamı ile,

(...Kadastro sırasında U…

……… Köyü 108 ada 148 parsel sayılı 1.831,14 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz belgesiz olarak tarla niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı Mustafa A..... adına tespit edilmiştir.

Davacı Orman Yönetimi, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm kurmaya yeterli değildir.

a) Hükme dayanak yapılan orman bilirkişi raporunda; çekişmeli alanın, çok eski tarihlerden beri 30-40 cm pulluk derinliğinde sürülerek ve işlenerek en az 100 yıldır tarım arazisi olarak kullanıldığı, ancak son 10-15 yıldır terk edilerek nadasa bırakıldığı, bakımsızlıktan üzerinin çayır otları ile kaplandığı, yörenin ekolojik koşullarına uygun olarak nadasa bırakıldığı süre içerisinde alana gelen ve alanın kenarlarında serpili halde 10-15 yaşlarında meşe ağaçlarının oluştuğu, davalı parsel üzerinden alınan toprak örneklerinden ve profil içinde yapılan incelemelerden toprak içerisinde orman ağaçlarına ilişkin kök kalıntılarının yer almadığının tespit edildiği,

b) Raporun devamında ise, dava konusu alanın çevresi ile birlikte incelendiğinde ormanlık alanlar ile arasında ayırıcı unsur bulunmadığı, çevresindeki ormanlık alanlar ile tam bir bütünlük arz ettiği genel görünümü itibariyle alanın toprak yapısının orman yetiştirmeye elverişli ve orman toprağı niteliğinde bulunduğu, çekişmeli taşınmazın 1959 basım tarihli memleket haritasında ve tarihi belirtilmeyen hava fotoğraflarında yeşil zemin üzerinde orman ile sembolize edilen orman alanları içinde kaldığı, bu sebeplerle orman sayılan yerlerden olduğunu,

c) Diğer taraftan, aynı keşifte bilgisine başvurulan ziraat bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise; çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı tarım arazisi niteliğinde bulunduğu açıklanmıştır.

c) Diğer taraftan, aynı keşifte bilgisine başvurulan ziraat bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise; çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı tarım arazisi niteliğinde bulunduğu açıklanmıştır.

Bu durumda karara dayanak alınan uzman orman ve ziraat bilirkişi raporları birbiriyle ve kendi içinde çelişkili olup, raporlar çekişmeli yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmadığından, bu raporlara dayanılarak hüküm kurulamaz.

O halde mahkemece, eski tarihli memleket haritası, hava fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek bir orman yüksek mühendisi bir ziraat mühendisi ve bir fen elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen diğer belgeler fen ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.....) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.....) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davalı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre,Hukuk Genel Kurulu'nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken,önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

SONUÇ:Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile,direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429. Maddesi gereğince BOZULMASINA,istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 4.7.2007 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10508, Karar No: 2017/4958, Tarih: 03.05.2017

**17. Hukuk Dairesi         2016/10508 E.  ,  2017/4958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kasko tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı ... şirketine kasko sigortalı olan müvekkiline ait ... plakalı römorkun ... plakalı çekici ile taşınırken yaptığı kaza üzerine hasar meydana geldiğini, ... acentesi ve eksper ile yapılan görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığını, hasarın teminat kapsamın dışında olduğu iddiası ile ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, römorkun 17.000,00 TL'ye tamir edildiğini, aracın 26 gün davalıdan cevap beklendiği için çalışmadığını ve kullanılamaması nedeni ile zarara uğradıklarını belirterek, şimdilik tamir masrafları için 13.000,00 TL ve römorkun kullanılamamasından dolayı uğranılan zarar için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 14.000,00 TL nin kaza tarihi olan 02.01.2014 tarihinden itibaren işletilecek ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 08.10.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile 13.000,00 TL olan hasar yönünden dava talebi 4.502,40 TL arttırılarak 17.502,40 TL'ye çıkartılmıştır.

Davalı vekili, yaptıkları eksper incelemesi sonucu araca yüklenmiş olan yükün özelliğini dikkate almadan şoförün pistonu sonuna kadar kaldırarak yükün akması için aracı ileri geri hareket ettirmesi sonucu pistonun kırıldığını, bu hasarın teminat kapsamına girmediğini, ayrıca poliçede aracın maden taş ocağında inşaat ve hafriyat aracı olarak kullanılamayacağının açıkça belirtildiğini ve araçtaki mahrumiyet zararına ilişkin tazminat talebinin poliçe teminatı dışında kaldığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; ... plakalı römorkun ... plakalı çekiciye bağlı iken yükünün boşaltılması esnasında sürücünün zeminin yan olduğunu fark etmeyerek damperi kaldırıp, aracın yerinden oynatılması sırasında pistonun kopması suretiyle hasarın oluştuğu, hasarın onarım maliyetinin hurda geliri de düştükten sonra 17.502,40 TL belirlendiği, meydana gelen kaza ve hasarın, sigortalı römorkun işlevi gereği kullanımı esnasında arazinin eğimi sonucu oluşan burkulmadan kaynaklı piston kırılmasından ibaret olması karşısında poliçe teminat kapsamında bulunduğu ve davacının zararının karşılanması gerektiği, bu zarar miktarı 17.502,40 TL olarak tespit edilmiş ise de; davacı dilekçesinde 17.000,00 TL'ye tamir ettirdiğini beyan ettiğinden davacının oluşan gerçek zararının 17.000,00 TL olduğu ve gelir kaybına ilişkin poliçede ayrıca teminat bulunmadığından bu talebin reddine karar vermek gerektiği belirtilerek, davanın kısmen kabulü ile; 17.000,00 TL tazminatın 28.01.2014 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 870,96 TL kalan onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına 03/05/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8186, Karar No: 2016/2667, Tarih: 23.02.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/8186 E.  ,  2016/2667 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalı Kuruma ödenen 90.534.81 TL gecikme zammının ödeme tarihinden itibaren faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı Genel Müdürlüğü, davalı SGK'ya ihtirazi kayıt ile ödenen 90.534,81 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Mahkemece; 89.666,49 TL'nin ödeme tarihi olan 25.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı çalışanı tarafından 1996 – 2005 yılları arasındaki çalışmalarının tüm sigorta kollarına tabi olduğunun tespitinin talep edildiği, mahkemece; “ Davacının 02.12.1996 – 15.05.2005 dönemindeki çalışmalarının 506 sayılı Yasa'nın 3/II-C maddesi gereğince uzun vadeli sigorta kollarına tabi tutulması gerektiğinin tespitine ” karar verildiği, kararın Yargıtay tarafından onandığı, bunun üzerine davalı SGK tarafından davacı Kurumu'ndan çalışan 'a ait uzun vadeli sigorta kollarına tabi ek aylık prim hizmet belgelerinin 5510 sayılı Yasa gereği verilmesinin talep edildiği, davacı Kurumu tarafından istenilen belgelerin süresinde verildiği ve mezkur döneme ait prim borcu ve gecikme zammı hesaplandığı, 9.648,04 TL asıl borç, 82.271,80 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 91.919,84 TL borç bildirildiği ve davacı Kurumu tarafından 25.08.2014 tarihinde ödendiği, iş bu dava ile davacı tarafından gecikme zammına “ yargı kararı sonrasında ” ortaya çıktığı gerekçesi ile itiraz edildiği ve iadesinin istenildiği, raporu karara esas alınan bilirkişi tarafından hesaplamanın 5510 sayılı Yasa'nın ilgili maddeleri gereğince yapıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda; raporu hükme esas alınan bilirkişi tarafından, davacı Kurumu'nun sorumlu olduğu gecikme zammı miktarı belirlenirken, 5510 sayılı Yasa'nın ilgili maddelerine göre hesaplama yapıldığı anlaşılmakla; davacı Kurumu çalışanı 'ın mahkeme kararı ile kabul edilen hizmetlerinin 02.12.1996 – 15.05.2005 tarihleri arasını kapsadığı, bu itibarla davaya konu gecikme zammının 506 sayılı Yasa maddelerine göre belirlenmesi gerektiği göz ardı edilerek sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davalı SGK'dan davaya konu borç ve gecikme zammı hesabına ilişkin belgeleri istemek, daha sonra dosyayı yeniden bilirkişiye tevdi ederek, davacı Kurumu'nun sorumlu olduğu gecikme zammı miktarını 506 sayılı Yasa madderine göre belirleyen bir rapor alarak varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davalı SGK'dan davaya konu borç ve gecikme zammı hesabına ilişkin belgeleri istemek, daha sonra dosyayı yeniden bilirkişiye tevdi ederek, davacı Kurumu'nun sorumlu olduğu gecikme zammı miktarını 506 sayılı Yasa madderine göre belirleyen bir rapor alarak varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 23.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19762, Karar No: 2012/14725, Tarih: 13.09.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/19762 E.  ,  2012/14725 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :552-930

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İstem, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 2004 yıllarında dava dışı işverene ait işyerinde gemi adamı olarak geçen çalışmalar yönünden 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesi kapsamındaki itibari hizmet süresinin tespitine ilişkin olup, anılan Kanunun 134. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlıkların, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görüleceği belirtilerek görev konusu açıklanmış olmasına karşın, söz konusu Kanunda yetkiye ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Bu Kanunun 80. maddenin yedinci fıkrasında, Kurum alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanunun uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde, alacaklı Sigorta Müdürlüğü’nün bulunduğu yer İş Mahkemesinin yetkili olduğu bildirilmiş ise de, bu hükmün, inceleme konusu davada uygulama yeri bulunmamaktadır. Diğer taraftan, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun genel yetki kuralını içeren 9. maddesinde, her davanın, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görüleceği, davalının ikametgahı belli değilse, davaya Türkiye'de son defa oturduğu yer mahkemesinde bakılacağı belirtilmiş, 17. maddesinde, gerçek veya tüzel bir kişinin çeşitli yerlerde şubeleri bulunduğu takdirde o şubenin işleminden dolayı iflas davası ayrık olmak üzere o şubenin bulunduğu yerde de dava açılabileceği açıklanmış, bununla birlikte 9. maddeye koşut hüküm içeren 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde, iş mahkemelerinde açılacak her davanın, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabileceği bildirilmiş, 15. maddesinde ise, bu Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, ayrıca 01.10.2011 günü yürürlüğe girerek 1086 sayılı Kanunu yürürlükten kaldıran 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Genel yetkili mahkeme” başlığını taşıyan 6. maddesi ile “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14. maddesinde de aynı yetki hükümlerine yer verilmiştir.

Tüm davalar için uygulanan yetki kuralına genel yetki kuralı denilmekte olup, 1086 ve 6100 sayılı Kanun hükümlerine göre genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Başka bir anlatımla, her dava, kanunda aksine hüküm öngörülmediği takdirde, açıldığı tarih itibarıyla davalının yerleşim yeri sayılan yer mahkemesinde görülür. Anılan genel yetki kuralının yanında, bazı davalar için başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmış olup, istisna niteliğindeki bu düzenlemelere özel yetki kuralları denilmektedir. Özel yetki kurallarının kamu düzenine ilişkin olmadığı, özel yetkinin genel yetkiyi kaldırmayıp her iki kuralın beraber uygulandığı, davacının her iki yetki düzenlemesi arasında seçim hakkı bulunup davasını, öngörülen iki mahkemeden birinde açabileceği temel ilke olmakla birlikte, bazı davaların mutlak surette belli bir yer mahkemesinde açılması benimsenmiştir ki, bu durumda kesin yetki söz konusudur. Diğer taraftan, tüzel kişilere karşı açılacak davalarda genel yetkili mahkeme, tüzel kişilerin yerleşim yeri sayılan merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olmakla birlikte, şube işlemleri nedeniyle açılacak dava, taraf olarak bağlı bulunulan merkez davalı gösterilerek, şubenin bulunduğu yerde de açılabilir. Kurum adına işlem yapmaya yetkili bulunmak, şubenin tanımından ortaya çıkan bir sonuç olup, şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olmasında yalnız başına yeterli değildir. Şubenin bulunduğu yer yetkisi, o şubenin yapmış olduğu işlemlerden, davacıya ait işlemlerin yürütülmesinden doğan uyuşmazlıklarda geçerli bulunmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.04.2008 gün ve 2008/10-329 Esas - 2008/334 Karar, 16.04.2008 gün ve 2008/10-330 Esas - 2008/335 Karar, 08.07.2009 gün ve 2009/10-236 Esas - 2009/345 Karar, 14.10.2009 gün ve 2009/21-381 Esas - 2009/427 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Şu durumda, iş mahkemeleri bakımından, iş ve sosyal güvenlik hukuku mevzuatının yanı sıra 1086 ve 6100 sayılı Kanunlarda yer alan genel ve özel yetki hükümlerinin de dikkate alınması gerekmekte olup, inceleme konusu dava yönünden yetkili mahkeme sorununun, anılan yasal düzenlemeler kapsamında çözümü yönünde, dava tarihi itibarıyla davalı Kurumun yerleşim yerinin (merkezinin) veya davalı Kurum şubesinin işleminden dolayı o şubenin bulunduğu yerin esas alınması gerektiği açıktır. Buna göre; sigortalının dava konusu dönemdeki çalışmalarının T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Mersin Liman İşletmesi Müdürlüğü’nde gerçekleşmesi, sigorta primlerinin Sosyal Sigortalar Kurumu Mersin İl Müdürlüğü hesabına yatırılmış olması, davalı Kurum vekilince yasal süresi içerisinde ilk oturum günü yetki itirazında bulunularak Mersin İş Mahkemesi’nin yetkili olduğunun belirtilmesi karşısında, karar tarihi itibarıyla yürürlükte olan 6100 sayılı Kanunun 20. maddesi kapsamında yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, işin esasına girilerek davanın kabulüne ilişkin hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi, bu davada verilecek karar ve elde edilecek sonuç yönünden hak alanını ilgilendirmesine karşın işverenin davaya yöntemince katılımı sağlanmaksızın yargılamanın sonuçlandırılmış olması da usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.