muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/18602, Karar No: 2012/22835, Tarih: 22.11.2012

**10. Hukuk Dairesi         2012/18602 E.  ,  2012/22835 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :641-52

Dava, kısa vadeli sigorta kollarından bildirilen çalışmaların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak gerçekleştiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 22.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3774, Karar No: 2014/13590, Tarih: 02.12.2014

**14. Ceza Dairesi         2013/3774 E.  ,  2014/13590 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kasten yaralama

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve kasten yaralama suçlarından mahkûmiyetine

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilerek dosya incelendi;

14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Kanunun 26. maddesiyle 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 2. madde ile hapis cezasından çevrilenler hariç sonuç olarak hükmedilen 3000 TL'ye kadar (dahil) para cezaları kesin nitelikte olup, cezanın tür ve miktarı itibarıyla kesin olan kasten yaralama suçundan kurulan hükmün temyizi mümkün bulunmadığından, sanığın temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 317. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından verilen hükümlere yönelik sanık müdafiin temyiziyle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 02.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14373, Karar No: 2018/2295, Tarih: 08.02.2018

**4. Ceza Dairesi         2016/14373 E.  ,  2018/2295 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, yaralama

HÜKÜMLeR : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

A-Yaralama suçundan verilen kararda öngörülen cezanın nitelik ve niceliğine göre, verildiği tarih itibariyle hükmün temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

B-Suça sürüklenen çocuk hakkında tehdit suçundan kurulan hükme yönelik temyize gelince,

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre, suça sürüklenen çocuğun uzlaşmaya tabi olmayan silahlı tehdit suçunu işlediği belirlenerek yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğa yükletilen tehdit eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu ögelerinin ve bu eylemin suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı

Anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA, 08.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18713, Karar No: 2018/12268, Tarih: 31.05.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/18713 E.  ,  2018/12268 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde Ağustos/2013'e kadar kesintisiz çalıştığını, maaşının 1.500 TL olduğunu, son 6 aylık maaşının verilmediğini, haksız olarak işten çıkarıldığını ileri sürerek ücret, fazla mesai ücreti ve prim alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, haksız açılan davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalıya ait iş yerinde 7 ay 2 gün çalıştığı, ücretlerinin ödenmediği, fazla mesai yaptığı ve karşılığının ödenmediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut uyuşmazlıkta, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca gerçek kişi yönünden “Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir”. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh sayılması gerekir. Aynı kanununun 49. maddesi uyarınca da, “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Bu yer de genelde merkezin bulunduğu yerdir(Dairemizin 23.06.2008 gün ve 2008/17468 Esas, 2008/17262 Karar sayılı ilamı).

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı yer, bir başka anlatımla işyeri tanımına 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda yer verilmemiştir. İşyeri tanımına 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde yer verilmiştir. Buna göre “İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.” Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı kanunun 5. maddesinin son cümlesi gereğince söz konusu düzenlemeyi geçersiz kılar. Bu düzenleme emredici bir kuraldır.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2008/20378 Esas, 2008/12778 Karar sayılı ilamı).

Dosya içeriğine göre; işin yapıldığı yer ile davalı işverenliğin adresinin ...v/... olduğu anlaşılmaktadır. İşin yapıldığı yer ve davalının adresinin ... İş Mahkemelerinin yargı çevresinde olduğu, buna göre yetkili mahkemenin ... İş Mahkemeleri olduğu açıktır. Bu husus gözden kaçırılarak yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken davalının yetki itirazının reddine karar verilerek yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 31.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4697, Karar No: 2019/190, Tarih: 17.01.2019

**20. Hukuk Dairesi         2017/4697 E.  ,  2019/190 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı dava dilekçesi ile, müvekkili ile davalının aynı taşınmazda farklı bağımsız bölüm maliki olduklarını, davalının apartmanın ortak alanında bulunan kısımlara projeye aykırı olarak elattığını, ... katta sığınak olan yerle birlikte merdiven altını da bağımsız bölüm maliki olduğu dükkana dahil ettiğini, elatmasının giderilmesine, ortak alana vaki tecavüzün eski hale getirilmesine ve elatılan yerden dolayı ....000.TL ecrimisilin davalıdan alınıp müvekkiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davaya konu davaya konu ... mahallesi, 21 ada, 5 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalıya ait taşınmazda ... nolu bağımsız bölüm numarası alan dükkanın sahibi olan davalının projeye aykırı olarak ortak alanlara vaki müdahalesinin men'ine ve eski hale getirilmesine, yapılacak işler için davalıya taktiren 5 gün süre verilmesine ve eski hale getirme bedellerinin davalı tarafından karşılanmasına, ecrimisil konusunda mahkememiz karar veremeyeceğinden bu konudaki görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğundan ve asliye hukuk mahkemesi dosyayı görevsizlikle göndermiş olduğundan ecrimisilde görevin kime ait olduğundan belirlenmesi için dosyanın Yargıtay 17. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğindeki bilgi ve belgelerin ve özellikle duruşma tutanaklarının incelenmesinden; 10/05/2016 tarihli iki farklı duruşma tutanağının mevcut olduğu, ilk tutanakta davacı vekilinin gelmediği davalının gelerek dosyanın müracaata bırakılmasını talep ettiği bu nedenle HMK'nın 150. maddesine göre davacının gelmediği ve mazerette göndermediğinden davası yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiğinin yazılı bulunduğu, aynı tarihli ikinci tutanakta ise davacı vekilinin gelerek rapor doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği açıklanarak hükmün kurulduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 150/.... maddesine göre "dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir” hükmünü içermektedir. Yasanın bu açık hükmüne rağmen mahkemece dosya işlemden kaldırıldıktan sonra taraflardan biri tarafından dilekçe ile dava yenilenmeden ele alınarak işlem yapılması, karar verilmesi mümkün değildir. Anayasa ile güvence altına alınmış adil yargılanma hakkını ihlal eder şekilde savunma hakkı kısıtlanarak yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri karşı tarafa tebliğ edilmeksizin davalı tarafın yokluğunda duruşma günü açılmış ve hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına temyiz harcının istek halinde iadesine 17/01/2019 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9152, Karar No: 2016/7305, Tarih: 21.06.2016

**20. Hukuk Dairesi         2015/9152 E.  ,  2016/7305 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1- Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan ilk orman kadastrosu, aplikasyon ve orman rejimi dışına çıkarma işlemlerine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilân tutanakları ile çekişmeli taşınmazların bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı ilk orman tahdit haritası, aplikasyon ve orman rejimi dışına çıkarma haritalarının orijinalinden çekilmiş renkli fotokopi örneklerinin ... ...nden istenerek,

2- Çekişmeli taşınmazları ve komşu parselleri bir arada gösterir şekilde genel arazi kadastro paftasının fotokopi suretinin kadastro müdürlüğünden istenmesi, pafta getirtildikten sonra çekişmeli taşınmazlara komşu olan taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve var ise dayanak belgelerinin tapu müdürlüğünden getirtilerek,

3- Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yöreye ait en eski tarihli ve dava tarihinden geriye doğru 15-20 yıl öncesine ait memleket haritaları ve hava fotoğrafları bulundukları yerlerden getirtildikten sonra dava dosyasının hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritaları ve hava fotoğraflarının ölçeklerini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterecekleri, ayrıca, hava fotoğrafları, kadastro paftası ile çakıştırılıp stereoskop aletiyle incelenerek, çekişmeli taşınmazların üzerinde neler gözüktüğünü (bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, yaşı, kapalılık oranı vb) belirtir şekilde müşterek imzalı rapor alınarak,

bu dosya içine konulması; ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 21/06/2016 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8002, Karar No: 2025/1604, Tarih: 10.02.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/8002 E.  ,  2025/1604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/115 Esas, 2024/174 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 8. Tüketici Mahkemesinin 23.09.2021 Tarihli ve 2021/143 Esas, 2021/424 Karar Sayılı Kararı

Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davaların, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılması hakkındaki bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin ve kesin olduğu için, bu konuda yetki sözleşmesi yapılamayacağı ve yetki sözleşmesi ile başka yetkili mahkeme kararlaştırılamayacağı, bu durumda uyuşmazlığın taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiği, taşınmazın Ankara ili, Beypazarı ilçesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Ankara Batı 2. Tüketici Mahkemesinin 30.12.2021 Tarihli ve 2021/852 Esas, 2021/941 Karar Sayılı Kararı

Davaya konu devremülkün Ankara ili, Beypazarı ilçesinde bulunduğundan Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Beypazarı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 15.02.2024 Tarihli ve 2022/115 Esas, 2024/174 Karar Sayılı Kararı

Davacı tarafça, devre mülk satış sözleşmesi ve bağlantılı sözleşmelerin iptal edilmesini, davalı şirkete ödenen bedelin avans faizi ile birlikte iade edilmesinin talep edildiği, tapunun iptaline yönelik bir talepte bulunulmadığı, dolayısıyla, talebin taşınmazın aynına ilişkin olmaması nedeniyle kesin yetkinin söz konusu olmayacağı, davacı tarafça dava açma hususundaki seçimlik hakkın genel yetkili mahkeme olan İstanbul 8. Tüketici Mahkemesine dava açılarak kullanıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, devremülk sözleşmesinden cayma nedeniyle sözleşmenin feshi, verilenlerin iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6502 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:

“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlık taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma hakkı kullanıldığından bahisle feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Sözleşmenin feshi ve verilenlerin iadesi istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

3. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.

4. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan İstanbul 8. Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 8. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/15002, Karar No: 2009/14203, Tarih: 03.11.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/15002 E.  ,  2009/14203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,SSK'lı süreleri hariç 1.10.1985-20.1.2003 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine;

2-Dava, davacının 01.10.1985-20.01.2003 tarihleri arasında SSK.'na tabi zorunlu çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 01.11.1986-31.07.2001 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi çalışmaları dışında 26.02.1987-31.07.1998,01.01.1999-14.11.1999,01.01.2000- 31.07.2001 tarihleri arasında isteğe bağlı tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.