muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/53, Karar No: 2021/611, Tarih: 25.05.2021

Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.

Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.” hükmünü haiz olup buna göre limited şirket ortağı, şirketten tahsil imkânı bulunmayan kamu alacaklarından sermaye payı oranında sorumludur. Eş söyleyişle ortağın, limited şirketin AATUHK kapsamındaki kamu borçlarından, aynı Kanun’un yukarıdaki maddesinde sayılan şartlar dâhilinde ve şirketteki sermaye payı oranında sorumluluğu mevcut olup bu Kanun kapsamı dışındaki şirket borçlarından TTK’nın 573/2. maddesi gereği sorumluluğu bulunmamaktadır.

16. 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında limited şirket ortağının kamu alacaklarından sermaye payı oranındaki sorumluluğunun ilk şartı; şirket hakkında 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alacağının mevcudiyetidir. 6183 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca kamu alacağı, aynı Kanun’un 1 ve 2. maddelerinde belirtilen alacakları ifade etmekte olup buna göre; devlete, il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ilişkin muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i kamu alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve kamu hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile bunların takip masrafları gibi alacaklar kamu alacağı olarak tanımlanabilir. Ayrıca muhtelif kanunlarda Tahsili Emval Kanunu’na göre tahsil olunacağı bildirilen her çeşit alacağın da kamu alacağı olduğu aynı Kanun’un 2. maddesinde belirtilmiştir. Bu manada 1. maddede sayılan kurumlar dışındaki bir kuruma ait bir alacak, kamu alacağı niteliği haiz olsa bile hakkında özel bir hükmün bulunmaması hâlinde AATUHK kapsamı dışında kalacaktır. Kamu alacağının büyük kısmını vergi alacağı oluşturmakla birlikte, kamu alacağı, vergi alacağını da kapsayan daha geniş bir kavramdır. Bunun yanında 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun (SSGSSK) 88. maddesinin yollamasıyla Sosyal Güvenlik Kurumunun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde de 6183 sayılı Kanun’un uygulanacağı düzenmiş olup bu kapsamda anılan kurumun ödenmeyen prim ve diğer alacakları da kamu alacağı kapsamı içerisindedir. Dolayısıyla limited şirket ortağı, şirketin 6183 sayılı Kanun kapsamındaki tüm kamu borçlarından, aynı Kanun’un 35. maddesi gereği sermaye payı oranında şahsi malvarlığıyla sorumludur.

17. 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında limited şirket ortağının sorumluluğunun bir diğer şartı ise; kamu alacağının asli borçlu olan limited şirketten tamamen yahut kısmen tahsil edilememiş olması veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmasıdır. Bu kapsamda kamu alacağından dolayı limited şirket ortağının sorumluluğu, ancak alacağın şirketten tahsil imkânının bulunmaması hâlinde doğacaktır. Tahsil edilemeyen kamu alacağı kavramı; 6183 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca; kamu borçlusunun aynı Kanun hükümlerine göre yapılan malvarlığı araştırması sonucunda haczi kabil herhangi bir malvarlığının bulunmaması, haczedilen malvarlığının satılarak paraya çevrilmesine rağmen satış bedelinin kamu alacağını karşılamaması gibi nedenlerle tahsil edilemeyen kamu alacaklarını, tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağı ise; kamu borçlusunun haczedilen mal varlığına 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre biçilen değerlerin kamu alacağını karşılayamayacağının veya hakkında iflas kararı verilen kamu borçlusundan aranılan kamu alacağının iflas masasından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması gibi nedenlerle tahsil dairelerince yürütülen takip muamelelerinin herhangi bir aşamasında amme borçlusundan tahsil edilemeyeceği ortaya çıkan kamu alacaklarını ifade eder. Bu kavramlardan anlaşılacağı üzere tahsil edilemeyen kamu alacağından söz edebilmek için limited şirkete karşı 6183 sayılı Kanunun 54 ve devamındaki maddelerinde yer alan bütün cebren tahsil yollarının tüketilmiş olması ve buna rağmen tahsilâtın yapılamamış olması gerekir. Tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağında ise bütün cebren tahsil yollarının tüketilmesi gerekmez. Takip sırasında yapılan malvarlığı araştırması sonucunda kamu alacağının tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmış olması yeterlidir.

18. Buradan hareketle limited şirket ortağının, şirketin kamu borçlarına ilişkin sorumluluğu fer’i niteliği haiz ikinci derece bir sorumluluk olup kamu alacağının tahsilinde öncelikle asli borçlu olan limited şirketin malvarlığına müracaat edilmesi gerekir. Kamu alacağının şirketin malvarlığından karşılanamaması veya karşılanamayacağının anlaşılması durumunda ortakların şahsi malvarlıklarına başvurulabilecektir. Ancak belirtilmelidir ki; ortakların kamu alacağına ilişkin sorumlulukları müşterek nitelikte olup her bir ortak, şirketin kamu borcundan sermaye payı oranında, doğrudan doğruya ve kusursuz sorumluluk esasına dayalı şekilde sorumluluk altındadır.

19. Eldeki davada taraflar, dava konusu limited şirketin ortakları olmakla beraber aynı zamanda şirketi temsil ve ilzama yetkili kanunî temsilcileridir. Bu sebeple değinilmesi gereken 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35. maddesi kapsamında şirketin kanunî temsilcilerinin kamu borçlarından sorumluluğu; “Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mal varlığından tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacakları, kanuni temsilcilerin ve tüzel kişiliği olmayan teşekkülü idare edenlerin şahsi mal varlıklarından bu Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Bu madde hükmü, yabancı şahıs veya kurumların Türkiye ’deki mümessilleri hakkında da uygulanır.

Tüzel kişilerin tasfiye haline girmiş veya tasfiye edilmiş olmaları, kanuni temsilcilerin tasfiyeye giriş tarihinden önceki zamanlara ait sorumluluklarını kaldırmaz.

Temsilciler, teşekkülü idare edenler veya mümessiller, bu madde gereğince ödedikleri tutarlar için asıl amme borçlusuna rücu edebilirler.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre limited şirketlerden tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağı, bu şirketlerin kanunî temsilcilerinden tahsil edilebilecek olup bu anlamda kamu alacağı, borcun asli yükümlüsü olan şirketten talep edilmedikçe şirketin kanunî temsilcilerinden talep edilemez. Burada şirketin kanunî temsilcilerinin kamu borçlarından sorumluluğu da fer’i niteliktedir. 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35. maddesindeki düzenlemeye paralel olan bir başka düzenleme de 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 10/2. maddesinde düzenlenmiş olup anılan hükme göre; limited şirketler de dâhil olmak üzere tüzel kişilerin kanunî temsilcilerinin vergi ödevini yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınmayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanunî temsilcilerin malvarlığından alınacağı öngörülmüştür.

20. Limited şirketin kamu borcunu ödeyen ortağın rücu hakkı bakımından 6183 sayılı Kanun’da bir düzenleme bulunmamakla beraber ortak, ödediği borcun tamamı için asli borçlu olan şirkete başvurabilir. Zira kamu alacağının asıl borçlusu limited şirkettir. Öte yandan şirketin kamu borcunu ödeyen ortağın, kendi malvarlığından yaptığı ödeme nedeniyle sermaye payını aşan kısım bakımından diğer ortaklardan rücuen talepte bulunabilmesi için ödediği kamu borcunun, asıl yükümlü olan limited şirketten rücuen tahsilinin imkân dâhilinde bulunmaması gerekir. Zira kamu borcunun şirketten tahsili mümkün olmasına ve 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesindeki şartların mevcut olmaması nedeniyle herhangi bir sorumluluk altında bulunmamasına rağmen bu borcu ödeyen ortak, ödemiş olduğu miktarı asıl yükümlü olan limited şirketten talep edebilecek olup bu kapsamda diğer ortaklardan rücuen talepte bulunamaz. Aksinin kabulü, limited şirketten tahsil imkânı bulunmasına rağmen, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu borçlarından dolayı, doğrudan doğruya şirket ortaklarının sorumluluklarına gidilmesi sonucunu doğuran ve aynı Kanun’un 35. maddesinin ihdasında amaçlanan ilkelere aykırı bir durum ortaya çıkarır. Bu durum, 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35. maddesi uyarınca limited şirketten tahsil imkânı bulunan kamu borcunun tamamını ödeyen kanunî temsilci için de söz konusudur (Pulaşlı, H.: Şirketler Hukuku Genel Esaslar, Ankara 2017, 5. Baskı, s. 842-843). Sonuç itibariyle limited şirketin 6183 sayılı Kanun kapsamında kalan ve şirketten tahsil imkânı bulunmayan kamu borçlarını ödeyen ortak, yaptığı ödemelerden kendi sermaye pay oranını aşan tutar yönünden diğer ortaklardan rücuen talepte bulunabilir.

21. Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacının dava dışı ... Medikal Tur. Ltd. Şti.’nin %70, davalının ise aynı şirkette %30 oranında pay sahibi olduğu, pay sahibi her iki tarafın da şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili oldukları, Trabzon Ticaret Sicil Müdürlüğünden gönderilen 20.12.2012 havale tarihli müzekkere cevabına göre şirketin sicilde kayıtlı olup kaydının devam ettiğinin bildirildiği anlaşılmakla, davacı tarafça, şirketin kredi borçları, vergi borçları, şirket defterlerinin tasdikleri ile muhasebe giderleri ve SSK borçlarının ödendiği iddia edilerek davalının yapılan harcamalardan sermaye payı oranındaki sorumluluğuna dayalı şekilde rücuen alacak talebinde bulunulmuştur.

22. Davacı taraf dava dilekçesinde; şirket borçlarına ilişkin olarak 2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarına ilişkin defter tasdiklerini, muhasebe giderlerini, 2007 yılı İş Bankası Park Şubesi’nden çekilen kredileri, SSK giderlerini, Vakıflar Bankası’ndan 2006-2008 yılları arasında çekilen kredileri ve vergi borçlarının yapılandırılarak ödediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000TL’nin davalıdan tahsilini talep etmekle birlikte, talep edilen miktar içerisinde yukarıda anılan borç kalemlerinden hangisi bakımından ne miktarda talepte bulunulduğu davacı tarafça açıklanmamıştır. Eldeki davada ilk aşamada mahkemece, talep edilen 10.000TL’nin içerisinde hangi alacak kalemi bakımından ne miktarda talepte bulunulduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 119/1-ğ maddesi ve aynı Kanun’un 31. maddesi kapsamında düzenlenen hâkimin davayı aydınlatma ödevi gereği davacı tarafa açıklattırılması gerekmektedir. Talep sonucunun anılan şekilde açıklattırılması sonrasında ise ödendiği iddia olunan şirket borçlarının davacının şahsi malvarlığından ödenip ödenmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Zira dava konusu şirketin aynı zamanda kanunî temsilcisi olan davacı tarafından yapılan ödemelerin şirketin malvarlığından yapılmış olması hâlinde, yapılan bu ödemeler nedeniyle diğer ortak olan davalı taraftan sermaye payı oranında rücuen alacak talep edilemez. Ancak dava konusu şirket borçlarının davacının malvarlığından ödendiğinin belirlenmesi durumunda ise, rücuen talepte bulunulabilecek kimselerin tespiti için açıklığa kavuşturulması gereken bir diğer husus; ödenen şirket borcunun, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki bir kamu borcu niteliğinde olup olmadığıdır.

23. 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu borcu niteliği haiz olmayan şirket borcu için yapılan ödemeler ancak limited şirketten talep edilebilir. Bu anlamda limited şirketin gayri faal durumda veya aciz içerisinde bulunup bulunmamasının, şirketin 6183 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan ve davacı tarafından ödendiği iddia olunan borçları bakımından herhangi bir önemi bulunmamaktadır. Zira limited şirket, bu tür borçlardan dolayı TTK’nın 602. maddesi uyarınca malvarlığıyla sınırlı şekilde sorumlu olup, ödendiği iddia olunan bu nitelikteki şirket borcuna dair rücuen alacak talebi ancak şirketin malvarlığına müracaatla tahsil edilebilir.

24. Öte yandan ödendiği iddia olunan limited şirket borcunun 6183 sayılı Kanun kapsamındaki bir kamu borcu olduğunun tespiti hâlinde ise şirketin aciz içerisinde veya gayri faal durumda olup olmadığı önem kazanır. Zira 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi kapsamında ödenen kamu borcunun sermaye payı oranında diğer ortak olan davalıdan rücuen tahsili için gereken koşullardan biri de; anılan kamu borcunun, bu borcun yükümlüsü olan limited şirketten tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılmasıdır. Bu bağlamda ortaklardan biri tarafından ödenen ve aynı zamanda şirketten tahsil imkânı bulunan kamu borcunun, 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi çerçevesinde diğer ortaktan rücuen tahsili mümkün olmayıp bu yöndeki talebin yegâne muhatabı limited şirketin kendisidir. Ancak şirketten tahsil imkânı bulunmayan kamu borcunu ödeyen ortak, ödediği miktarın sermaye pay oranını aşan tutarı bakımından 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi çerçevesinde diğer ortaktan rücuen talepte bulunabilir. Bu sebeple, tarafların ortağı oldukları şirketin 6183 sayılı Kanun kapsamında kalıp davacı tarafça ödendiği iddia olunan kamu borçları bakımından davalıya karşı rücuen ileri sürülen alacak talebinin değerlendirilmesinde, anılan kamu borcunun şirketten tahsil imkânının belirlenmesi bağlamında, şirketin aciz içerisinde veya gayri faal durumda olup olmadığının somut bir biçimde tespiti önem arz etmektedir.

25. Bu itibarla, ödendiği iddia olunan şirket borçlarından, 6183 sayılı Kanun kapsamında kalan kamu borçlarına ilişkin tutarların belirlenmesi sonrasında, ispatlanan ödemelerden davacının şahsi malvarlığından ödenen kısım belirlenerek bu tutarın 6183 sayılı Kanun’un 35. maddesi anlamında tarafların ortağı oldukları limited şirketten tahsil edilme imkânının tespiti yönünden şirketin aciz içerisinde veya gayri faal olup olmadığının açıklığa kavuşturulması zorunludur. Belirtilen araştırmaların yapılmasını müteakip, davacının şahsi malvarlığından ödendiği ve şirketten tahsil imkânının bulunmadığı ispatlanan 6183 sayılı Kanun kapsamındaki şirkete ait kamu borcunun belirlenmesi hâlinde, davacının sermaye payını aşan oranda yapıldığı iddia olunan ödemelere ilişkin olarak ileri sürülen rücuen alacak talebine dair davalının sermaye payı oranındaki sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

26. Ayrıca tarafların ortağı oldukları şirketin fesih ve tasfiyesine dair verilen Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.04.2010 tarihli ve 2008/45 E., 2010/65 K. sayılı kararında; şirket faaliyetinin durma noktasına geldiği, vergi borçlarının ödenmediği ve bu şekilde şirketin kuruluş gayesinin gerçekleşme ihtimalinin ortadan kalktığı hususları haklı neden olarak kabul edilerek şirketin fesih ve tasfiyesine karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece, şirketin fesih ve tasfiyesine dair verilen yukarıdaki kararda mevcut belirlemeler nazara alınarak ve anılan dosyadaki bilirkişi raporu ile davalının davacı aleyhine ikame ettiği alacak davasındaki bilirkişi raporlarının ve şirket tasfiye edilmiş ise tasfiye memurundan tasfiyeye ilişkin tüm kayıtların, raporların ve ticari defterlerin temin edilmesi sonrasında anılan tüm bu kayıt ve belgeler ile davacının talebini değerlendiren, alanında uzman bilirkişilerden oluşturulacak heyet nezdinde yapılacak bilirkişi incelemesi sonrasında yapılacak değerlendirme sonucu hâsıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik incelemeye dayalı direnme kararının bozulması gerekmiştir.

27. Hâl böyle olunca; direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulması gerekir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Geçici 3. maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunumun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440/III-1 maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 25.05.2021 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/22550, Karar No: 2013/1855, Tarih: 26.02.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/22550 E.  ,  2013/1855 K.**

**"İçtihat Metni"**

Cinsel taciz suçundan sanık ...'nın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 29.09.2009 gün ve 2008/737 Esas, 2009/660 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Mağdurenin aşamalardaki anlatımlarında, sanığın suç tarihinde yanında bulunan ... isimli şahısla birlikte kendisine cinsel içerikli sözler söylediğini belirtmesi, dosya kapsamından mağdurenin şikâyeti üzerine adı geçen kişinin de sanıkla birlikte polislerce yakalandığı ancak yaşı nedeniyle soruşturma işlemlerinin ayrı olarak yürütülmesine karar verildiğinin anlaşılması ve sanığın kollukta alınan 08.07.2008 tarihli ifadesinde, mağdurenin önce eylemi arkadaşı Volkan'ın gerçekleştirdiğini söylediğini, daha sonra kendisinden de şikâyetçi olduğunu belirtmesi karşısında, ... Oran isimli kişi tanık olarak dinlendikten ve hakkındaki soruşturmanın akıbeti araştırıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabul ve uygulamaya göre ise;

Adli sicil kaydına esas ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.07.2005 gün ve 2004/671 Esas, 2005/483 Karar sayılı 10 ay hapis cezasına ilişkin ilam nedeniyle mükerrir olan sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Mahkemece, sanığın sokaktan geçmekte olan mağdureye 04.07.2008 günü cinsel içerikli sözler söyledikten sonra, 07.07.2008 günü sokakta karşılaştıklarında benzer şekilde cinsel içerikli sözler söyleyerek eylemini zincirleme şekilde gerçekleştirdiği kabul edildiği halde, TCK.nın 105/1. maddesi ile hükmolunan cezasının aynı Kanunun 43. maddesi ile artırılması gerektiği nazara alınmadan noksan ceza tayini,

5237 sayılı TCK.nın 53/3. maddesine göre 53/1-c maddesinde yer alan kendi alt soyu üzerindeki velâyet, vesayet ve kayyımlık yetkileri ile ilgili hak yoksunluğunun koşullu salıvermeden sonra uygulanamayacağı gözetilmeden, bu hakları ve yetkileri kullanmaktan yoksunluğun da hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar uygulanmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, ceza miktarı itibarıyla kazanılmış hak saklı kalmak üzere 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 26.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/11392, Karar No: 2012/16258, Tarih: 25.09.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/11392 E.  ,  2012/16258 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :204-195

Dava, davalıya ait çay bahçesi işyerinde garson olarak 27.03.2007-15.07.2008 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan ...'ten alınmasına, 25.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14780, Karar No: 2011/10017, Tarih: 17.11.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/14780 E.  ,  2011/10017 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

K A R A R

Ziraat Odasına 01.05.1994 tarihi itibariyle kayıtlı oldukları bildirilen davacıların,bu kayıtlarına ilişkin Ziraat Odası üye kayıt defterlerinin aslı,bu tarihte kayıt olan tüm üyeleri de içerir şeklide celbedilip eklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE,17.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13108, Karar No: 2013/240, Tarih: 17.01.2013

**1. Hukuk Dairesi         2012/13108 E.  ,  2013/240 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BOYABAT SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/03/2012

Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi, ecrimisil ve yıkım davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ..raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, elatmanın önlenmesi,yıkım ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Ne varki, dava dilekçesinde sadece ecrimisil isteği yönünden değer bildirildiği, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteği yönünden bir değer bildirilmediği, yargılama sırasında da bu yönden harç ikmali yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki; iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür bir davada, HUMK'nun 413. (6100 sayılı HMK'nun hükümleri) ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 16.maddesi uyarınca dava değerinin elatılan yerin değeri ile talep edilen ecrimisil veya tazminatın toplamından, elatmanın önlenmesi isteğinin yanında yıkım isteği de varsa dava değeri elatılan yerin değeri ile yıkımı istenilen yapı değerinin toplamından ibaret olacağı (4.3.1953 tarih 10/2 sayılı İ.B.K.) ve belirlenen bu değer üzerinden Harçlar Kanununun 26, 27, 28, 30 ve 32. maddelerinin öngördüğü şekilde işlemlerin yerine getirileceği ve gerekli olan harcın alınacağı tartışmasızdır.

Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini hükme bağlamıştır. 492 sayılı Kanunun 32.maddesinde ise yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmış, 30.madde hükmünde de; " ...muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. HUMK.'nun 409.maddesinde (6100 sayılı Yasanın 150. maddesi) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Hal böyle olunca, öncelikle davada ileri sürülen elatmanın önlenmesi ve yıkım isteği ile ilgili olarak keşfen saptanan dava değeri üzerinden harç ikmalinin sağlanması, ondan sonra işin esası bakımından bir hüküm kurulması gerekirken, anılan husus gözardı edilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Hal böyle olunca, öncelikle davada ileri sürülen elatmanın önlenmesi ve yıkım isteği ile ilgili olarak keşfen saptanan dava değeri üzerinden harç ikmalinin sağlanması, ondan sonra işin esası bakımından bir hüküm kurulması gerekirken, anılan husus gözardı edilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacı tarafın temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 17.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.