muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2164, Karar No: 2019/6625, Tarih: 23.10.2019

b) Sanık hakkında aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse veya daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan beraat kararı verilmiş ise, bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmış olan sanığın, yükümlülüklerini ihlal ettiğinin sabit görülmesi halinde hakkında, 6545 sayılı Kanunun 85. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 7. maddenin 3. fıkrası uyarınca, yargılamaya devam olunarak, suç tarihi itibarıyla, TCK'nın 191. maddesi çerçevesinde,

Karar verilmesi, gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 23.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3964, Karar No: 2020/1996, Tarih: 04.03.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/3964 E.  ,  2020/1996 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

Dava, 15.08.1989 tarihinde 1 gün çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin tüm sigorta kollarında olmak üzere 11.09.1989 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Dava; davacının (1) gün süreyle hizmet akdine tabi sigortalı çalışmasının ve 506 sayılı Kanun'un 108'inci maddesine göre sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili; Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuru koşulunun yerine getirilmesi gerektiğini, çalışma olgusunun yöntemine göre kanıtlanması gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi davanın kabulüne, davacı ... (Sert)'in işveren ...,... ve Dış Tic. A.Ş.'ye ait işyerinde ... sigorta sicil numarası ile 15.08.1989 tarihinde en az bir gün sigortalı olarak çalıştığının, ayrıca tüm sigorta kollarında sigortalılık başlangıcının 15.08.1989 tarihi olduğunun tespitine, karar vermiştir.

B-BAM KARARI

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi Kırklareli İş Mahkemesi'nin 23/02/2018 tarihli, 2016/254 Esas - 2018/45 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasa'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı Kurum vekili; davanın yöntemince kanıtlanmadığını, hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, yazılı belge bulunmadığını, davanın tanık sözleri ile kanıtlanamayacağını belirterek temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

506 sayılı Kanunun 108. maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79/10 maddesi kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

506 sayılı Kanunun 108. maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79/10 maddesi kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır.

Halı imalatı işyerinde 15.08.1989 günü çalışmaya başladığı yönünde hakkında düzenlenen işe giriş bildirgesi davalı Kuruma verilmesine karşın herhangi bir sigortalılık bildirimi ve adına prim ödemesi gerçekleştirilmeyen davacının istemi, sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine ilişkin olup mahkemece yapılan yargılamada davanın kabulüne karar verilmiş, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi tarafından esastan reddedilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun 3. maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenen (D) bendinde “El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” düzenlemesine yer verilmiş, sonrasında 06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 57. maddesiyle söz konusu bent ilga edilmiş olup yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, şu durumda 09.07.1987 – 05.08.2003 (dahil) dönemi bakımından bentte yazılı nitelikteki hizmetin 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği belirgindir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında dava irdelendiğinde, anılan Kanun kapsamında malûllük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85. madde gereğince isteğe bağlı sigortalılık başvurusu bulunmayan davacının sunduğu yazılı belgeler karşısında uyuşmazlık konusu dönemde davacının, işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin “el halıcılığı dokuma işi” niteliğinde olup olmadığı belirlendikten sonra, yapılan işin el halıcılığı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde davanın reddine, aksi halde elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04/03/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/19117, Karar No: 2016/9556, Tarih: 09.06.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/19117 E.  ,  2016/9556 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

K A R A R

1-Davacının 4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalı sicil dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneği Kurumdan istenerek alınacak yanıt ve belge dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere,

2-Davacının yurt dışı borçlanma dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneği Kurumdan istenerek alınacak yanıt ve belge dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere,

3-Gerekçeli karar ve temyiz dilekçesi davacı vekiline yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 09.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/14812, Karar No: 2024/25695, Tarih: 05.12.2024

**10. Ceza Dairesi         2020/14812 E.  ,  2024/25695 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ceza Dairesi

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi

Sanıklar ve hakkında kurulan hükümlerin, yapılan ön inceleme neticesinde temyiz edilebilir oldukları, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 5271 sayılı CMK'nın 299/1. maddesi gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

A. Boyabat Ağır Ceza Mahkemesince, sanık ...'ın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine; sanık ...'ın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan beraatine karar verilmiştir.

B. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanıklar ve hakkında, İlk Derece Mahkemesince kurulan ve sanık ... yönünden re'sen de istinafa tabi olan hükümlere yönelik istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

A. Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Sanığın muhbir olarak görev yaptığına,

2. Eylemlerin sabit olmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

3. Eksik araştırma ile karar verildiğine,

İlişkindir.

B. Cumhuriyet savcısının sanık ... hakkındaki hükme yönelik temyiz sebepleri özetle;

Sanık ...'ın, 19.03.2017 tarihinde diğer sanık ... ile iştirak halinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu işlediği sabit olduğundan, hakkında mahkûmiyet kararı verilmesi gerektiğine, beraat kararının ve beraat kararına yönelik aleyhe istinaf isteminin esastan reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğuna,

İlişkindir.

A. Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 286/2-a maddesinde yer verilen “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun

esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları“nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında, Cumhuriyet savcısının ve sanık müdafiinin temyiz istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

B. Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden;

Sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasıyla ilgili olarak, hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'la yapılan değişikliğin infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

B. Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden;

Sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin uygulanmasıyla ilgili olarak, hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanun'la yapılan değişikliğin infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Sanığın 02.03.2017, 03.03.2017, 06.03.2017, 19.03.2017 tarihlerinde bir suç işleme kararının icrası kapsamında dört kez uyuşturucu madde satışı yaptığı kabul edilmesine rağmen, sanık hakkında 1/4 ila 3/4 arasında arttırım öngören 5237 sayılı TCK'nın 43. maddesi uygulanırken, sabit görülen eylem sayısına göre asgari orandan (1/4) uzaklaşılması gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun (eylemlerin) sübutuna ve vasfına, delillerin değerlendirilmesine, temel cezaların alt sınır aşılarak belirlenmesine, 5237 sayılı TCK'nın 188/4-a ve b, 43. maddelerinin uygulanmasına, 5237 sayılı TCK'nın 62. maddesinin uygulanmamasına, delillerin hukuka uygun olarak toplandığına ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş; hükümde açıklanan gerekçeler tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak eleştiri dışında hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

C. Sanık ... hakkında kurulan hüküm yönünden;

Dosya kapsamında yer alan sanık ...'ın aşamalardaki savunmaları ile sanık ... ve hakkında verilen beraat kararı kesinleşen temyiz dışı sanık ...'in aşamalardaki beyanları, olay ve arama tutanağına göre sanık ...'ın üzerinde kullanma sınırında uyuşturucu madde ele geçirilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanık ...'ın, diğer sanık ...'ın temyiz dışı sanık ...'e uyuşturucu madde satışı eylemine iştirak ettiğine dair kuşku sınırlarını aşan yeterli ve inandırıcı delil bulunmadığı; sanık ... hakkında, 19.03.2017 tarihli söz konusu olay sonrasında alınan kan ve idrar örneklerinde uyuşturucu maddeye rastlanması nedeniyle ayrıca "kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma" suçundan da soruşturma yapıldığı dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin sanık ... hakkındaki kabullerinde isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, sanığın atılı suçu işlediğinin sabit olmadığına ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla Cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri

yerinde görülmemiş; hükümde açıklanan gerekçeler tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

A. Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenlerle, Cumhuriyet savcısının ve sanık müdafiinin temyiz istemlerinin, aynı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanıklar ve hakkında kurulan hükümler yönünden;

yerinde görülmemiş; hükümde açıklanan gerekçeler tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

A. Sanık ... hakkında kurulan hükme yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenlerle, Cumhuriyet savcısının ve sanık müdafiinin temyiz istemlerinin, aynı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanıklar ve hakkında kurulan hükümler yönünden;

Gerekçe bölümünün (B) ve (C) bendinde açıklanan nedenlerle, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi kararında sanık ... müdafii ve Cumhuriyet savcısı (sanık ... aleyhine) tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; aynı Kanun'un 302/1. maddesi gereği, sanık ... yönünden Tebliğname’ye uygun olarak; sanık ... yönünden Tebliğname'ye aykırı olarak oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık ... hakkındaki salıverilme talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Boyabat Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.12.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19527, Karar No: 2015/7612, Tarih: 06.05.2015

**18. Hukuk Dairesi         2014/19527 E.  ,  2015/7612 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ...Köyü 140 ada 2 parsel sayılı taşınmazın irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak;

1-Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik 11.maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca arazilerde değerlendirme, taşınmaz malın değerlendirme tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği yıllık net gelire göre yapılır. Birden çok ürün yetiştirilebilen yörelerde gerçek değere ulaşılabilmesi için tek ürünle yetinilmeyerek çevrede ekilmesi mutat olan ürünler dikkate alınır. Net gelirin hesaplanmasında münavebeye alınan ürünlerin dekar başına ortalama verimi ve ayrıntılı üretim giderleri ile kg başına ortalama satış fiyatlarının değerlendirme yılına ilişkin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilecek listelerde yazılı verilere uygun olması gerekir.

Buna göre mahkemece, dava konusu taşınmazın bulunduğu yörede ekilmesi mutat olup münavebeye alınacak ürünlerin neler olduğu gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden sorulup, buğday ürününün yanında en az bir ürün daha alınıp, bunun da değerlendirme yılına (2012) ilişkin dekar başına ortalama verimi ve ayrıntılı üretim gideri ile kg. başına ortalama satış fiyatı esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken, yalnızca buğday ürününü değerlendirmeye alan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması

2-Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin son fıkrası hükmüne göre kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde kamulaştırma bedeli, bu kamulaştırma nedeniyle taşınmazın tamamında oluşacak değer düşüklüğüdür. Başka bir deyişle taşınmazın kamulaştırma öncesindeki değeri ile irtifakın geçmesinden sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelidir. Bu bedel taşınmazın büyüklüğüne, kullanma biçimine, arsa ya da tarım arazisi oluşuna, irtifakın niteliği ile geçtiği yer ve

2-Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin son fıkrası hükmüne göre kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde kamulaştırma bedeli, bu kamulaştırma nedeniyle taşınmazın tamamında oluşacak değer düşüklüğüdür. Başka bir deyişle taşınmazın kamulaştırma öncesindeki değeri ile irtifakın geçmesinden sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelidir. Bu bedel taşınmazın büyüklüğüne, kullanma biçimine, arsa ya da tarım arazisi oluşuna, irtifakın niteliği ile geçtiği yer ve

kapladığı alana göre yüzde olarak belirlenir ve irtifakın taşınmazda doğurduğu bu değer düşüklüğü oranına göre kamulaştırma bedeli bulunur. Ayrıca Yargıtay uygulamalarında üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olan taşınmazda bu irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün en fazla (taşınmazın cins ve niteliğine göre uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum yoksa) irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin arazide %35’i, arsada ise %50’si oranında olacağı kabul edilmektedir. Açıklanan bu esaslar gözönünde tutulduğunda irtifak kamulaştırmasından dolayı dava konusu taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranının %3.98 olarak kabul edilmesi gerekirken, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda daha az oranda değer düşüklüğü esas alınarak kamulaştırma bedelinin tesbit edilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6574, Karar No: 2015/10794, Tarih: 06.11.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/6574 E.  ,  2015/10794 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/02/2015

NUMARASI : 2014/305-2015/60

Taraflar arasındaki tazminat davasında Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Tavas Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü;

- K A R A R -

Dava, manevi tazminat istemine ilişkindir.

Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri Tavas olduğundan açılan davada Tavas Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Tavas Asliye Hukuk Mahkemesi ise, haksız fiilin işlendiği yer mahkemesinin de yetkili olduğu, zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkisinin kesin olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir”. Aynı Kanunun 7. maddesinde “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.” hükmü, 16. maddesinde de "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü düzenlenmiştir.

HMK'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp bir seçimlik yetkidir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, zarar gören davacının yerleşim yeri Isparta'dır. Davacı, HMK’nın 16. maddesi gereğince kendi ikametgah mahkemesi Isparta Mahkemesinde dava açarak seçimlik hakkını kullandığına göre, uyuşmazlığın Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 06/11/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7383, Karar No: 2012/32599, Tarih: 01.10.2012

**9. Hukuk Dairesi         2012/7383 E.  ,  2012/32599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, spor aidatı kesintisinin iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı belediyede çalışırken emekli olarak işten ayrıldığını, çalıştığı dönemde rızası dışında maaşından spor aidatı kesildiğini, bu kesintinin haksız olduğunu belirterek, yapılan kesintilerin iadesini istemiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, yapılan kesintilerin yasal olduğunu ve TİS uyarınca kesildiğni belirterek, davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, TİS'e konulan spor aidatı kesintisinin işçinin rızasına dayanmaması nedeniyle yasal olmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut olayda, toplu iş sözleşmesi özerkliği çerçevisinde kural koyma yetkilerinin dışına çıkılarak, işçilere sağlanan sosyal yardımlarda bir azalmaya gidilmemiş, tersine artışlar öngörülmüş, işçi ücretlerinden spor kesintisi adı altında bir kesintiye gidilmiştir.

Bu kesintiler uygulamada gerçek anlamda bir kesinti niteliğinde olmayıp, temizlik yardımı olarak fazladan sağlanan hakların bir kısmının geri alınması şeklinde görünümdedir.

Toplu iş sözleşmesine konulan temizlik yardımı adı altındaki artışlarla bağlantılı olarak yapılan spor aidatı kesintileri Dairemizin 01.11.2011 tarih, 2011/47503 Esas, 2011/42072 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere muvazaalı olduğundan, bu kesintinin bir kez de işçiye ödenmesi halinde işveren ikinci bir zarara uğrayacağından, mahkemece isteğin reddi yerine kabulüne karar verilmesini hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.10.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.