muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1532, Karar No: 2016/3998, Tarih: 05.04.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/1532 E.  ,  2016/3998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 6. İş ve ... İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, işe iade istemine ilişkindir.

... 6. İş Mahkemesince, 6100 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca ortak yetkili mahkemenin işçinin işini yaptığı, ... Panosunun bulunduğu, ... Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... İş Mahkemesi ise 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin davacıya seçimlik hak verdiğini ve eldeki davada davacının seçimlik hakkını kullandığını belirterek yetkisizlik kararı vermiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, diğer bir ifadeyle işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan davada yetki, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesidir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde itiraz edilmese de; hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekilinin, davacının iş akdinin feshinin geçersizliğinin tespiti, işe iadesi ve boşta geçen süreye ait ücretin tahsili istemleri ile, davalılardan .... Genel Müdürlüğünün yerleşim yeri adresi olan ... İş Mahkemesinde dava açtığı, HMK'nın 7/1. maddesi hükmüne göre, davalı ... Müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, davada kesin veya özel yetki kuralı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık seçimlik yetkiye tâbi ve davalı ... Müdürlüğünün merkez yerleşim yeri adresi olan "...." mahkemelerinin de yetkili

olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... 6. İş Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 6. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 05/04/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13575, Karar No: 2015/7258, Tarih: 14.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/13575 E.  ,  2015/7258 K.**

**"İçtihat Metni"**

... Müh. Gemi Mak. ve Plas. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. adına Av. ... Yeğin ile ... Başkanlığı adına Av. ... arasındaki dava hakkında ... ... 13. İş Mahkemesinden verilen 08.04.2014 günlü ve 2013/372-2014/230 sayılı hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

1-) 18.03.2011 tarihli ... Müfettiş raporu eksiksiz olarak davalı Kurumdan celbedilerek eklendikten sonra;

2-)Davacının davaya konu edilen prim borcuna ilişkin yaptığı ödemelerin açıkca okunur makbuz suretleri davalı Kurumdan celbedilerek eklendikten sonra

3-)Davaya konu pilot bot yapım işine uyguladığı asgari işçilik oranı davalı Kuruma sorularak belirlenip celbedilen belgeler eklendikten sonra

4-)Davaya konu pilot bot yapım işinin kesin hakediş miktarı davalı Kuruma sorulup belirlenerek celbedilen belgeler eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, temyiz itirazlarının bu noksanlıklar giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 14.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4807, Karar No: 2021/21873, Tarih: 30.11.2021

**8. Ceza Dairesi         2019/4807 E.  ,  2021/21873 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanık ...’ın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Sanık ile mağdure parkta yürürken aralarında çıkan tartışma sonucunda, sanığın mağdurenin kolundan tutarak sürüklemeye çalıştığı sırada diğer sanık ...’ın yanlarına gelerek sanık ...’ın koluna sopa ile vurarak onu engellemesi karşısında, ...’ın eyleminin teşebbüs aşamasında kaldığı ve TCK.nın 35. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden tamamlanmış suçtan hüküm kurularak fazla ceza tayini,

2- Adli sicil kaydı bulunmayan sanık hakkında, mahkeme tarafından sabıkasının olması ve yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu bir kanaatin oluşmadığı şeklinde yasal olmayan gerekçe ile TCK 51. ve CMK 231. maddesi uygulanmamış olmasi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5230 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30.11.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/15612, Karar No: 2015/3358, Tarih: 24.02.2015

**17. Hukuk Dairesi         2013/15612 E.  ,  2015/3358 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

Davacı vekili, 14.04.2008 günü müvekkilinin kaldırımda yürüdüğü esnada davalıların sürücüsü, maliki ve trafik sigortacısı olduğu aracın aynasının müvekkiline arkadan çarpması neticesinde yere düşerek yaralanmasına sebebiyet verdiğini, sağ bacağının sekiz yerden kırıldığını ve uzun süre tedavi gördüğünü, halen tedavisinin devam etmekte olup çalışamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 5.000,00 TL tedavi giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen; 10.000,00 TL manevi tazminatın ise davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş; 26.02.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebini 1.127,36 TL'ye, sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebini 2.957,93 TL'ye yükselttiklerini bildirmiştir.

Davalı ... vekili, kaza tespit tutanağına göre olayda müvekkilinin davacıya çarptığına dair herhangi bir iz ve emareye rastlanmadığını, müvekkilinin kusurunun bulunmayıp talep edilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, talep edilen maddi tazminattan poliçe limiti ile sorumlu olduklarını, tedavi giderlerinin ... tarafından karşılanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, davanın kısmen kabulü ile 4.085,29 TL iş göremezlik tazminatının davalı ...'ten olay tarihi olan 14.04.2008 tarihinden, ... 'den dava tarihi olan 15.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 690,41 TL tedavi giderinin ve 2.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'ten olay tarihi olan 14.04.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekili, dava dilekçesinde 5.000,00 TL tutarında tedavi gideri ile 10.000,00 TL tutarında manevi tazminatın da davalı ...'ten tahsilini istemiş olup mahkemece 690,41 TL tedavi gideri ile 2.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş, fazlaya ilişkin istemin ise reddine karar verilmiş olmasına göre; kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına reddedilen 4.309,59 TL tedavi gideri tutarı üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre hesaplanan 517,15 TL vekalet ücreti ile reddedilen 8.000,00 TL manevi tazminat tutarı üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.’nin 10/2-4. maddesine göre hesaplanan 440,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru değil bozma nedeni ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK’nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK’nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın hüküm fıkrasına yeni bir bent olarak “Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre hesaplanan 517,15 TL vekalet ücreti ile reddedilen manevi tazminat yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT’nin 10/2-4. maddesi gereğince 440,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine” ibaresinin eklenmesine, hükmün bu hali ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ...'e geri verilmesine 24.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14353, Karar No: 2011/14167, Tarih: 07.12.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/14353 E.  ,  2011/14167 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 23/02/2011 gün ve 14737 - 1566 sayılı bozma kararında özetle; "Çekişmeli ... köyü 118 ada 4 parsel (16776 m2) hakkında açılan davanın reddine karar verilmişse de, mahkemece kesinleşmiş orman kadastrosuna göre karar verildiği, oysa eski tarihli resmi belgelerde taşınmazın kısmen veya tamamen yeşil renkli bölümde işaretlendiği, taşınmazın fındıklık olarak kullanıldığı belirtilmişse de fındık ağaçlarının yaşının, sayısının, taşınmazdaki dağılımının belirlenmediği, memleket haritasında fındık rumuzunun da bulunmadığı, Hazine tarafından, taşınmazın öncesi itibarıyla orman olması nedeniyle zilyedlikle kazanılamayacağı iddia edildiğine göre, 4999 sayılı Yasanın 3. maddesi ile değişik 6831 sayılı Yasanın 7. maddesine göre herhangi bir nedenle orman sınırı dışında kalmış orman olup olmadıklarının hem yöreye ait en eski tarihli, hem de kadastro tesbitinden 20 yıl önceye ait (yeni tarihli) resmi belgeler karşılaştırılmak suretiyle incelenmesi, eğimi % 12'den fazla, çalılık cinsi ağaçlarla kaplı, ormanın devamı niteliğindeki yerlerin orman sayılan yerlerden olduğu ve 4999 sayılı Yasa ile değişik 6831 sayılı Yasanın 7/1. maddesi gereğince herhangi bir nedenle sınırlama dışında kalmış olmaları nedeniyle her zaman orman sınırı içine alınabileceklerinin gözönünde bulundurulması, orman olmadıkları saptanırsa, bu kez 3402 sayılı Yasanın 14 - 17. madde koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması” gereğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozma kararına uyulduktan sonra davanın reddine ve dava konusu taşınmazın tesbit gibi davalılar adına tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 3116 sayılı Yasaya göre 1948 yılında seri bazda yapılıp kesinleşen orman kadastro çalışmaları ile 1975 yılında 1744 sayılı Yasaya göre yapılıp dava tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 2. madde uygulaması vardır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi uyarınca harç alınmasına yer olmadığına 07/12/2011 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2208, Karar No: 2012/5425, Tarih: 09.05.2012

**1. Hukuk Dairesi         2012/2208 E.  ,  2012/5425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : AKÇAABAT 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/06/2009

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan tapu iptal, terkin davasının yapılan yargılamasında mahkemece davanın reddine dair verilen kararın davacı Hazine vekilince süresinde  temyizi üzerine dosya incelendi, Tetkik Hakimi ''nın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, tapu iptali ile taşınmazın sicil kaydının kütükten terkini ve elatmanın önlenmesi isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Gerçekten de işin esası bakımından 5841 sayılı Yasanın yürürlüğü döneminde davanın hak düşürücü süreden reddedilmiş olması doğrudur. Ancak anılan yasa Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 tarih 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararı ile iptal edilmiş ve 23.07.2011 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse de, Anayasa Mahkemesi’nin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez.

Buna göre, işin esasının 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı birleştirme Kararına göre belirlenen ve belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre çözüme kavuşturulacağı açıktır. Bunun yanında, davanın tamamen veya kısmen kabulü halinde de 19.1.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasa hükümlerinin gözetileceği de izahtan varestedir.

Davacı Hazinenin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle,  hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 09.05.2012  tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3217, Karar No: 2018/10980, Tarih: 05.11.2018

**3. Hukuk Dairesi         2018/3217 E.  ,  2018/10980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacılar; tarafların murisi Şuküfe Eyüpoğlu tarafından 16/07/1977 tarihinde Almanya Heindeheimde Noterliğince vasiyetname düzenlendiğini, bu vasiyetname ile murisin tüm servetinin varisi olarak (davalıların murisi )kardeşi Hayri'yi varis olarak tayin ettiğini, bu vasiyetnamenin açılması için davalılar tarafından ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesine 2012/655 esas ile açılan dava sonucunda söz konusu vasiyetnameden haberdar olduklarını, dava konusu vasiyetnamenin TMK.da belirtilen şekil şartlarına uygun olarak düzenlemediğini, bu nedenle davaya konu vasiyetnamenin şekil şartlarına uygun olmaması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalılar; davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece; mirasın ölenin milli hukukuna tabi olduğu, Türkiye'de bulunan taşınmaz hakkında Türk Hukukunun uygulanacağı, mirasın açılması sebeplerine, iktisabına ve taksimine ilişkin hükümlerin terekenin bulunduğu ülke hukukuna tabi olduğu, ölüme bağlı tasarrufun şekline 7. Madde hükmünün uygulanacağı ve ölenin milli hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarrufunda geçerli olduğu düzenlenmiş olup, yukarıda da belirtildiği üzere davaya konu vasiyetnamenin Almanya'da düzenlendiği ve somut olayda vasiyetname ile murisin tüm servetinin varisi olarak davalılar murisi kardeşini tayin ettiği, taşınmaz mal vasiyetinin geçerli olabilmesi için Türk Hukuk sistemindeki usul ile yapılmış olması gerektiği, davaya konu vasiyetnamenin de MK.nun 532 ve takip eden maddelerine göre usulüne uygun şekilde düzenlenmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Anılan karar Dairemizin 2015 /14723 Esas – 2016 / 12905 Karar sayılı ve 17/11/2016 tarihli kararı ile ; " ...Dava; davacıların murisi tarafından 16.07.1977 tarihinde Almanya Heindeheimde Noterliğince düzenlenmiş vasiyetnamenin, şekil kurallarına aykırı düzenlediği iddiasıyla açılmış, vasiyetnamenin şekle aykırılık nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Temyize konu uyuşmazlık; iptali istenen miras sözleşmesinin geçerliliği bakımından Türk Hukukunun mu, Alman Hukukunun mu uygulanacağı, buna bağlı olarak da, davaya konu vasiyetnamenin geçerli olarak düzenlenip düzenlenmediği, iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Temyize konu uyuşmazlık; iptali istenen miras sözleşmesinin geçerliliği bakımından Türk Hukukunun mu, Alman Hukukunun mu uygulanacağı, buna bağlı olarak da, davaya konu vasiyetnamenin geçerli olarak düzenlenip düzenlenmediği, iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 7.maddesinde" Hukuki işlemler, yapıldıkları ülke hukukunun veya o hukuki işlemin esası hakkında yetkili olan maddi hukuk hükümlerinn öngördüğü şekle uygun olarak yapılabilir. 20.maddenin 1.fıkrasında "Miras ölenin milli hukukkuna tabidir. Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. 4.fıkrasında ise; Ölüme bağlı tasarrufun şekline 7.madde hükmü uygulanır. Ölenin milli hukukuna uygun şekilde yapılan ölüme bağlı tasarruflar da geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.

Ölüme bağlı tasarruflarda şekil konusu menkul miras, gayrimenkul miras ayrımı yapılmadan düzenlenmiştir. (Nomer/Şanlı Devletler Hususi Hukuku, s.288). Bu kapsamda 5718 sayılı MÖHUK 20/4.maddesine göre, ölüme bağlı tasarrufun şekli, tasarrufun yapıldığı yer hukukuna veya işlemin esasına uygulanan hukuka veya ölenin milli hukukuna tabidir. Bu üç seçimli şekil kuralından amaç, ölenin son arzularının sonucu olan işlemin geçerliliğini sağlamaktır. Bu kural gereğince bir Türk vatandaşı yabancı ülkede yapıldığı yer hukukuna ya da Türk Hukukuna uygun bir vasiyetname yapılabilir. (Bkz. Milletler Arası Özel Hukuk Aysel Çelikel s.294) Kaldı ki; vasiyetnamelerin geçerliliğini sağlamak amacı ile "Vasiyet Tasarruflarının Biçimine İlişkin Kanun Uyuşmazlıkları Konusundaki 05.10.1961 tarihli La Haye Sözleşmesine Türkiye'de 1983 yılında taraf olmuştur.

Sözleşme'ye göre;

a) Vasiyetnamenin yapıldığı yer hukuku,

b) Vasiyetçinin tasarrufu yaptığı andaki vatandaşı olduğu devletin iç hukuku,

c) Vasiyetçinin ölümü anında vatandaşı olduğu devletin iç hukuku,

d) Vasiyetçinin tasarrufu yaptığı anda ikametgahının bulunduğu yer iç hukuku,

e) Vasiyetçinin tasarrufu yaptığı andaki mutad mesken hukuku,

g) Vasiyetçinin ölümü anındaki mutad mesken hukuku,

h) Taşınmazlar söz konusu ise, bu malların bulunduğu yer iç hukuklarından birine uygun olan vasiyetnameleri geçerlidir. 31.08.2005 tarihli itibariyle bu sözleşmeye Almanya'da taraf olmuştur.

Somut olayda; iş bu dava ile iptali istenen vasiyetnameyi düzenleyen davacıların murisi ..., dava konusu 16.07.1977 tarihli vasiyetnamesini Almanya 'Heindeheim Noterliğince düzenlenmiştir. Buna göre; iptali istenen vasiyetnamenin Alman Hukukuna uygun düzenlenmesi halinde geçerli olacağı açıktır. Ancak mahkemece dava konusu vasiyetnamenin Alman Kanunlarına uygunluğu yönünden yeterli inceleme ve araştırma yapılmamıştır.

Somut olayda; iş bu dava ile iptali istenen vasiyetnameyi düzenleyen davacıların murisi ..., dava konusu 16.07.1977 tarihli vasiyetnamesini Almanya 'Heindeheim Noterliğince düzenlenmiştir. Buna göre; iptali istenen vasiyetnamenin Alman Hukukuna uygun düzenlenmesi halinde geçerli olacağı açıktır. Ancak mahkemece dava konusu vasiyetnamenin Alman Kanunlarına uygunluğu yönünden yeterli inceleme ve araştırma yapılmamıştır.

Hal böyle olunca mahkemece; vasiyetnameyle ilgili Alman mevzuatının tamamı dosyaya celbedilerek, vasiyetnamenin Alman Kanunlarına uygun yapılıp yapılmadığı hususunda ayrıntılı, gerekçeli, Yargıtay denetimine elverişli bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir... " gerekçesi ile bozulmuş , mahkemece bozma kararına uyulmuş , herhangi bir araştırma yapılmaksızın davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir .

Kural olarak bozma kararına uyan mahkeme, artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep (kazanılmış) hak doğmuştur. Bu kazanılmış hak yeni bir hükümle ortadan kaldırılamaz. Bozulan bir hükmün, bozma sebepleri dışında kalan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olması nedeniyle; kesinleşen kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak farklı bir karar veremez. Zira, kesinleşmiş olan kısımlar, lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep hak teşkil eder.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/13-597 E, 2014/62 K sayılı ilamında da vurgulandığı üzere; Bir mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen biçimde inceleme ve araştırma yapmak ve yine o kararda belirtilen hukuksal esaslar gereğince karar vermek yükümlülüğü oluşur. Bu itibarla mahkemenin sonraki hükmünün bozmada gösterilen ilkelere aykırı bulunması, usule uygun olmadığından bir bozma nedenidir. Bozma kararı ile dava, usul ve yasaya uygun bir hale sokulmuş demektir. Bozmaya uyulduktan sonra buna aykırı karar verilmesi usul ve yasaya uygunluktan uzaklaşılması anlamına gelir ki, böyle bir sonuç kamu düzenine açıkça aykırılık oluşturur. Buna göre, Yargıtay’ın bozma kararına uymuş olan mahkeme, bu uyma kararı ile bağlıdır. Bozma kararında gösterilen biçimde inceleme yapmak, yada gösterilen biçimde yeni bir hüküm vermek zorundadır.

Yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde; mahkemece bozma ilamına uyulmuş olmakla usuli müktesep hak oluştuğu nazara alınmak sureti ile, bozma ilam gereği yerine getirilecek şekilde vasiyetname ile ilgili Almanya Yasalarının gerekirse bilirkişi aracılığı ile incelenmesi yapılarak hüküm tesisi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

Yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde; mahkemece bozma ilamına uyulmuş olmakla usuli müktesep hak oluştuğu nazara alınmak sureti ile, bozma ilam gereği yerine getirilecek şekilde vasiyetname ile ilgili Almanya Yasalarının gerekirse bilirkişi aracılığı ile incelenmesi yapılarak hüküm tesisi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince davacılar yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.