muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/15629, Karar No: 2014/6531, Tarih: 03.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/15629 E.  ,  2014/6531 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı vekili, davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı Üniversitenin 2547 sayılı yasanın 56/b maddesi delaletiyle Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu gözetilmeden, Üniversite aleyhine harca hükmedilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nun geçici 3/1. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

Hüküm fıkrasının 8, 9 ve 10 numaralı bentlerin tamamen çıkartılarak, yerlerine;

“ 8- Davalı Üniversite 2547 sayılı yasanın 56/b maddesi delaletiyle Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, davalı Üniversite aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

Alınması gereken 803,00 TL. harçtan davacının yatırdığı toplam 205,70 TL. harcın mahsubu ile 597,30 TL. bakiye karar harcının davalı Şirket’ ten tahsili ile hazineye irat kaydına,

9- Davacının yatırdığı başvuru, peşin ve ıslah harcı toplamı 224,10 TL. harç masrafının davalı Şirket’ ten tahsili ile davacıya verilmesine,

10- Davacının yaptığı harçlar hariç 314,60 TL. yargılama giderinden red ve kabule göre hesaplanan 275,60 TL. yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, “ bentlerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalı Üniversite’ den 03.10.2013 tarihli makbuz ile tahsi l edilen 143,30 TL. temyiz harçları ile 14.11.2013 tarihli makbuz ile tahsil edilen 200,75 TL. temyiz harcının isteği halinde davalı Üniversite’ ye iadesine, bakiye karar harcının tahsiline ilişkin tarihsiz harç tahsil müzekkeresinin Üniversite açısından iptaline ilişkin işlemlerin Mahkemesince yerine getirilmesine, 03.03.2014 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12848, Karar No: 2014/27986, Tarih: 26.11.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/12848 E.  ,  2014/27986 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20/2...c madde ve fıkrası gereğince zamanaşımı nedeniyle CMK.nun 223/8. madde ve fıkrası uyarınca açılan kamu davasının düşürülmesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Müşteki Göynük Belediye Başkanlığı vekilinin 30.05.2013 tarihli dilekçe ile temyizden feragat ettiği anlaşılmakla, katılan Maliye Hâzinesi vekilinin temyiz itirazları ile sınırlı olarak yapılan incelemede;

Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen kanıtlara, mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre katılan hazine vekilinin, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak:

Sanığın eylemi 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 15/1. madde ve fıkrası kapsamında olup idari yaptırımı gerektirdiği, ancak 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20/2...c maddesi uyarınca soruşturma zamanaşımı süresinin 3 yıl olduğu, kabahat tarihinden karar tarihine kadar bu sürenin gerçekleştiği gözetilerek anılan maddenin 1. fıkrası uyarınca sanık hakkında idari para cezası verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/E maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından "aynı yasanın 5. maddesi yollamasıyla CMK.nun 223/8. maddesi uyarınca, kamu davasının düşürülmesine" ibaresi çıkartılarak yerine "gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle

./..

S/2

5326 sayılı Yasanın 20/1. maddesi uyarınca sanık hakkında idari para cezası verilmesine yer olmadığına" yazılmak suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 26.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13839, Karar No: 2018/1594, Tarih: 14.02.2018

**10. Ceza Dairesi         2013/13839 E.  ,  2018/1594 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipinin doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından; yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 10. maddesine göre, tebligatın bilinen en son adrese yapılması gerekir. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat bu adrese yapılır. Buna göre, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı hükmedilen tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazına ilişkin Yalova Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından çıkarılan davetiyenin; sanığın 18.11.2012 günü alınan savunmasında belirttiği ve aynı zamanda bilinen en son adresi olan “...” adresi yerine, doğrudan Mernis adresine tebliğe çıkarılarak muhtara edildiği, tebligatın anılan düzenlemeye aykırı ve usulsüz olduğu anlaşıldığından sanık hakkında denetimli serbestlik tedbirinin infazının devamına karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek mahkûmiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 14.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4950, Karar No: 2013/7047, Tarih: 13.11.2013

**23. Hukuk Dairesi         2013/4950 E.  ,  2013/7047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl davada tazminat, birleşen davada tapu iptali, tescil ve tazminat davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekilince duruşmalı, asıl davada davacılar-birleşen davada davalılar vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili Av. ... ile asıl davada davacılar-birleşen davada davalılar vekili Av. ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacılar-birleşen davada davalılar vekili, müvekkilleri arsa sahibi ile davalı yüklenici firma arasında 30.05.2008 tarihinde düzenleme şeklinde “Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme uyarınca işin teslim tarihinin ruhsat tarihinden en geç 10 ay sonra 28.06.2009 tarihi olduğunu, ancak bu tarih üzerinden 6 aylık süre geçmesine rağmen inşaatın halen bitirilmediğini, ayrıca inşaatın komşu parsele 4,43 m² taştığının belirlendiğini, bu hususun sözleşmenin ağır ihlali olduğunu, bu durumun düzeltilmeden iskan izin belgesinin alınmasının mümkün olmadığını, davalıya bu konuların ihtaren bildirildiğini, ancak davalının bu sorunları çözmediğini, sözleşmenin 13. maddesi uyarınca ödenmesi gereken gecikme bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL'nin 28.06.2009 tarihinden itibaren avans faizi ile tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili 22.12.2011 tarihli duruşmada taleplerinin gecikme nedeni ile 10.000,00 TL olduğunu ifade etmiştir.

Asıl davada davalı-birleşen davada davacı yüklenici vekili, dava konusu inşaatın resmi belge ve projelere uygun olarak yapıldığını, davacıların ilgili Belediye ve Kadastro Müdürlüğü'ne bizzat başvurmak sureti ile imar durumu aplikasyon ve röperli krokileri, inşaat istikamet rölevelerini, inşaat sözleşmesinden önce ölçümlerini, çizimlerini yaptıklarını, gerekli belgeleri temin ettiklerini ve inşaatın da bu belgere sadık kalınarak projeye uygun şekilde yapıldığını, Kadastro Müdürlüğü'nce yapılan ölçümler sonucu komşu parsele herhangi bir tecavüzün olmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin ekonomik krize rağmen kısa bir gecikme ile inşaatı tamamladığını, ancak davacının yaptığı haksız girişimler sonucu iskanın alınamadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Yüklenici ... İnşaat Ltd. Şti. tarafından aynı sözleşmeye dayalı ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan tapu iptali, tescil ve tazminat davasının mahkemenin 15.06.2010 gün 2010/652 E, 2010/258 K sayılı ilamı ile asıl dosyayla birleştirilmesine karar verilmiştir. Bu davada yüklenici şirket vekili, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca müvekkili şirketin üzerine düşen edimleri yerine getirmesine rağmen arsa sahiplerinin tapuları devretmediklerini belirterek tapu iptali ve tescil ve müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi tazminatın tahsilini talep etmiş, arsa sahipleri vekili davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi kurulu raporu ve ek raporu ile tüm dosya içeriğine göre; taraflar arasında arsa sahiplerine ait arsa üzerinde yüklenici firma tarafından inşaat yapılmak üzere 30.05.2008 tarihinde düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 11. maddesi uyarınca teslim tarihinin inşaat ruhsat tarihinden 10 ay sonrası 26.08.2009 günü olduğu, bu tarih ile dava tarihi arasında 6 ay 5 günlük bir gecikmenin bulunduğu ve inşaatın henüz arsa sahibine teslim edilmediği, sözleşmenin 1. maddesi uyarınca gecikme halinde yüklenicinin aylık 2.000,00 TL kira yoksunluğu tazminatı isteyebileceği, arsa sahiplerinin asıl davada nesafet farkı olarak 10.000,00 TL tazminat talebinde bulundukları ancak henüz inşaatın arsa sahiplerine teslim edilmediği bu nedenle ayıplı inşaat nedeni ile arsa sahiplerinin bu aşamada bir talepte bulunmalarının mümkün olmadığı, birleşen davada ise yüklenici firmanın inşaatı yaparken komşu parsele 2.27 m² tecavüz ettiği, bu hali ile kaba inşaatın bittiğinin kabul edilemeyeceği, yüklenici firmanın üzerine düşen edimi yerine getirmeden karşı taraftan edimini yerine getirmesini isteyemeyeceği gerekçesiyle, asıl davanın kira tazminatına ilişkin olarak 10.000,00 TL üzerinden kabulüne, asıl davacının diğer talepleri ve birleşen davanın ise tümden reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davalı-birleşen davada davacı yüklenici şirket vekilinin tüm, asıl davada davacılar-birleşen davada davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazların reddi gerekmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davalı-birleşen davada davacı yüklenici şirket vekilinin tüm, asıl davada davacılar-birleşen davada davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazların reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında imzalanan 30.05.2008 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, arsa sahiplerine ait bağımsız bölümlerin 26.06.2009 tarihinde teslim edilmesi gerektiği hususunda bir çekişme bulunmamaktadır. Ne var ki, dava tarihi itibariyle ve hatta yargılama sırasında dahi inşaatın ikmali ile teslim edilmediği, yapılan keşif ve alınan bilirkişi kurulu raporu ile saptanmış, böylece yüklenicinin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmeyip, teslimde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır. Davacılar ise BK'nın 106. maddesindeki seçimlik haklarını kullanarak, gecikme nedeniyle kira tazminatı ile eksik ve kusurlu işler nedeni ile doğan zararlarıın tazminini istemiştir.

Bu durumda mahkemece, davacıların eksik ve kusurlu işlerin giderilme bedeline yönelik talepleri hususunda işin esasına girilerek toplanan deliller çerçevesinde bir hüküm kurulması gerekirken, hatalı değerlendirmeyle ancak teslimin gerçekleşmesi halinde bu isteğin dava konusu edilebileceği gerekçesi ile bu hususa ilişkin davacı-birleşen davanın davalıları arsa sahiplerinin taleplerinin reddinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı-birleşen davada davacı yüklenici vekilinin tüm, asıl davada davacı-birleşen davada davalılar arsa sahipleri vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) no'lu bentte açıklanan nedenlerle asıl davada davacı-birleşen davada davalı arsa sahipleri vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan asıl davada davacı-birleşen davada davalılar yararına takdir olunun 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl davada davalı-birleşen davada davacıdan alınarak asıl davada davacı-birleşen davada davalılara verilmesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden asıl davada davalı-birleşen davada davacı yükleniciden alınmasına, asıl davada davacı-birleşen davada davalılar arsa sahiplerinden peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2004/226, Karar No: 2004/223, Tarih: 14.04.2004

Hukuk Genel Kurulu 2004/21-226 E., 2004/223 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2004/21-226 E., 2004/223 K.**- 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 6 ]

- 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 79 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 45 ]

- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 46 ]

- 2797 S. YARGITAY KANUNU [ Madde 14 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki ""çalışma tespiti ve tazminat"" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; ( Pazar/Tokat Asliye Hukuk Mahkemesi )nce davanın kısmen kabulüne dair verilen 27.5.2002 gün ve 2000/81 E. 2002/59 K. sayılı kararın incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay Yirmibirinci Hukuk Dairesinin 23.1.2003 gün ve 10164-329 sayılı ilamı ile; ( ... Sigortalılığa ilişkin, ""hizmet tespiti"" davaları Sosyal Güvenliğe yönelik ortaya çıkan davalardır. Yasal dayanağını 506 sayılı Yasanın 6. ve 79/10. maddelerinden almaktadır. Sözü edilen 6. madde de, çalıştırılanların, işe alınmaları ile kendiliğinden sigortalı olacakları, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği belirtilmiştir. 79/10. madde de ise sigortalıların çalışmalarının tespiti ile ilgili dava açabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu bakımdan bu tür davalar Sosyal Güvenlik hakkı ve Kamu düzeni ile ilgilidir. Kamu Hukuku içerisinde yer alan bir hukuk dalında kişi iradesi önemli değildir. Doğrudan yasal statüsü gereği içerisinde bulunduğu durum dikkate alınır. Hakimin doğrudan gerçeği bulma yükümü bulunmaktadır.

İşçilik haklarına gelince; bu tür davalar 1475 sayılı Yasadan kaynaklanmaktadır. Kişi iradesi önemli rol oynadığı gibi, taraf anlaşmaları dahi geçerlidir. Ayrıca bu tür haklardan her zaman için vazgeçilebilir. Alacak ve tazminat türü davalardandır.

Bu durumda; her iki davanın yasal konumları birbirinden tamamen farklıdır. Her iki dava arasında; birlikte görülmelerini veya birleştirilmelerini gerektiren bir neden bulunmamaktadır. Kaldı ki, birbirinden bağımsız sonuçlandırılmalarında da yarar bulunmaktadır. Öte yandan, bu davaların Yargıtay inceleme mercileri de farklıdır; ayrı ayrı açılıp, görülmeleri gerekli bu tür davaların birleştirilmek suretiyle birlikte görülmeleri usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemenin bu maddi ve hukuksal olguları gözetmeksizin, birbirinden tamamen farklı iki davayı birlikte bir arada görmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Yapılan iş her iki davayı ayırmak ve yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir... ) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

Temyiz Eden: Davalılar vekili.

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, hizmet tespiti ve işçilik alacaklarının tahsili isteğine ilişkindir.

Temyiz Eden: Davalılar vekili.

Hukuk Genel Kurulu'nca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, hizmet tespiti ve işçilik alacaklarının tahsili isteğine ilişkindir.

Davacı, davalı Ü... Belediyesinde 25.5.1992 tarihinde mevsimlik işçi olarak işe başladığını, daha sonra daimi işçi olarak görevlendirildiğini, 1996 yılı çalışmasının her nasılsa Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmediğini; 1999 yılında 53 günlük çalışmasının eksik bildirildiğini; Sendikaya üye olduğu için hiçbir ihtar yapılmaksızın 1.11.1999 tarihinde işten çıkartıldığını; Sosyal Sigortalar Kurumuna eksik bildirilen 1996 yılına ait 120 gün, 1999 yılına ait 53 gün çalışmasının tespitine, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 246.786.232 TL. ihbar tazminatı; 762.393.150 TL. kıdem tazminatı; 109.910.000 TL. yıllık izin ücreti; 740.358.696 TL. kötüniyet tazminatı ve ödenmeyen zorunlu tasarruf ( nemasının ) davacının işten çıkartılmasından itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Ü... Belediye Başkanlığı vekili davanın reddini savunmuş, Yerel Mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar, Özel Dairece yukarıda yazılı gerekçeyle bozulmuştur.

Yerel mahkeme ile Özel Daire arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti davası ile işçilik alacakları davasının birlikte görülüp görülmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle davacı işçinin birlikte açtığı her iki davanın hukuksal nitelikleri üzerinde durulmalı ve ardından da bu iki davanın usul hükümleri çerçevesinde birlikte görülme olanağının bulunup bulunmadığı hususu yani uyuşmazlığın kilitlendiği nokta irdelenmelidir.

İlkin sigortalı hizmetin tespiti davalarının hukuksal niteliği ve yargılama yöntemi üzerinde durulmasında yarar vardır.

Ülkemizde Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi olması gerektiği halde Kurumun bilgisi dışında çalıştırılan büyük bir kitlenin olduğu bilinen bir gerçektir. Bu nedenle sigortalı hizmetin tespiti davaları iş mahkemelerini ve giderek de Yargıtay'ın ilgili dairelerini en çok meşgul eden uyuşmazlıklar arasında yer almaktadır.

Sosyal güvenlik hakkı, bireylerin geleceğe güvenle bakmalarını sağlayan bir insan hakkıdır. Aynı zamanda ""sosyal güvenlik, sosyal hukuk devleti içerisinde yer alan ve bu ilkeyi oluşturan temel kavramlardan birisidir"". Bu esası göz önüne alan anayasa koyucu ""Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler"" başlığı altında sosyal güvenlik hakkını da düzenlemiş ve 60. madde ile ""herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar"" hükmünü getirmiştir.

Görüldüğü gibi vatandaşlara bu konuda Anayasal bir hak tanınırken, devlete de onların bu haktan yararlanmasını sağlayacak şartları hazırlama görevi yüklenmiştir. Bu Anayasal görevin yerine getirilmesi için getirilen yasal düzenlemeler ve kurulan kurumların görevleri de bu bilinçle değerlendirilmelidir.

Görüldüğü gibi vatandaşlara bu konuda Anayasal bir hak tanınırken, devlete de onların bu haktan yararlanmasını sağlayacak şartları hazırlama görevi yüklenmiştir. Bu Anayasal görevin yerine getirilmesi için getirilen yasal düzenlemeler ve kurulan kurumların görevleri de bu bilinçle değerlendirilmelidir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10. maddesi genel olarak sosyal güvenliğin sağlanması araçlarından birisidir. Söz konusu düzenlemenin özel amacı ise, kanunun diğer maddeleriyle birlikte değerlendirildiğinde daha açık biçimde ortaya çıkar. Anılan maddede ""yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün ve sayıları nazara alınır"" hükmü yer almaktadır.

Yine aynı yasanın 6/1. maddesinde, ""çalıştırılanlar işe alınmakla kendiliğinden sigortalı olurlar"" denilmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ""sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği"" öngörülmüştür.

Gerçekten, işe başlamakla sigortalılık niteliği kazanılır ve sigorta kollarına tabi olunur. Ne var ki, tek başına sigortalılık bazı sigorta kollarının sağladığı birtakım haklardan yararlanmak için yeterli değildir. Bunun için belli bir süreden beri sigortalı olmak ve/veya o sigorta kolu için belli bir prim ödeme gün sayısına ulaşmak gerekir. Sigortalı hakkındaki böylesine önemli bilgilerin, bu doğrultuda işlem yapılabilmesi için Kuruma ulaşması gerekir. Bunu sağlamak için de sigortalı çalıştıran işverenlere sosyal sigorta ilişkisi çerçevesinde bazı yükümlülükler getirilmiştir.

İşveren öncelikle işyerini ( SSK m.8 ) ve çalıştırdığı sigortalıları. ( SSK m.9 ) Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirmek zorundadır. Böylelikle Kurum, işyeri ve sigortalıdan haberdar olur, onları takip edebilir. İşveren ayrıca çalıştırdığı sigortalı sayısı, sigorta primleri hesabına esas tutulacak kazançlar toplamı ( SSK m.77 ), prim ödeme gün sayıları ve sigorta primleri miktarını da Kuruma bildirmelidir. ( SSK m.79/1 ). Bu da örnekleri Sosyal Sigortalar işlemleri Yönetmeliğinde gösterilen ""aylık sigorta primleri bildirgesi"" ( SSİY m.16 ) ve ""dört aylık sigorta primleri bordrosu"" ( SSİY m.17 ) düzenleyerek yapılır. İşveren bu yükümlülüklerini yerine getirmez, Sosyal Sigortalar Kurumu da bunu tespit edemezse Kurumun bilgisi dışında, sigortalı çalıştırılması söz konusu olur.