muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/660, Karar No: 2013/631, Tarih: 24.12.2013

**Ceza Genel Kurulu         2013/660 E.  ,  2013/631 K.**

* ÇOCUĞUN CİNSEL İSTİSMARI

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 43

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 53

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 62

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 63

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 103

* CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) (1412) Madde 318

**"İçtihat Metni"**

Çocukların cinsel istismarı suçundan sanık M.. Z..'in 5237 sayılı TCK'nun 103/2, 103/6, 43/1, 62/1, 53/1 ve 63/1. maddeleri uyarınca ondört yıl iki ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin, Erzurum 3. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 30.04.2012 gün ve 199-83 sayılı hükmün sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 14. Ceza Dairesince 16.01.2013 gün ve 13102-216 sayı ile;

"Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinin mağdurenin ruh sağlığının bozulduğunu belirten 24.02.2012 tarihli adli kurul raporunda iki adli tıp uzmanı bulunmadığı anlaşılmakla, Ceza Genel Kurulunun Dairemizce de benimsenen 05.04.2011 gün ve 56-76 sayılı kararında açıklandığı üzere, mağdurenin olay nedeniyle ruh sağlığının bozulup bozulmadığına ilişkin Adli Tıp Kurumu İlgili İhtisas Kurulu veya Adli Tıp Kurumu Kanununun 7, 23/B ve 31. maddeleri gereği yüksek öğrenim kurumları veya birimleri hastanelerinden, iki adli tıp uzmanı ve tetkik edilecek konunun uzmanı bir doktorun zorunlu katılımı, aynı kanunun 7. maddesinde Altıncı İhtisas Kurulunda yer alabilecek diğer alanlardan uzmanların iştirakiyle, toplam en az beş uzman hekimle oluşturulmuş heyetten rapor alınmasından sonra sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, usulüne uygun teşekkül etmeyen heyet tarafından verilen rapor esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması" isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Erzurum 3. Ağır Ceza Mahkemesi ise 15.05.2013 gün ve 92-111 sayı ile, hükme esas alınan adli raporu hazırlayan heyette yer alan bir adli tıp uzmanı dışında, uzmanlığı belirtilmeyen heyet başkanının uzmanlık alanını araştırdıktan ve adli tıp uzmanı olduğunu tespit ettikten sonra önceki hükmünde direnmiştir.

Bu hükmün de sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 08.09.2013 gün ve 239546 sayılı "onama" istemli tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

CEZA GENEL KURULU KARARI

Ceza Genel Kurulunda duruşmalı inceleme yapılabileceğine dair düzenleme olmadığından, 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 318. maddesi uyarınca sanık müdafiinin duruşma isteminin reddine karar verilerek, inceleme dosya üzerinden ve sanık hakkında çocukların cinsel istismarı suçundan kurulan hükümle sınırlı olarak yapılmıştır.

CEZA GENEL KURULU KARARI

Ceza Genel Kurulunda duruşmalı inceleme yapılabileceğine dair düzenleme olmadığından, 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan 318. maddesi uyarınca sanık müdafiinin duruşma isteminin reddine karar verilerek, inceleme dosya üzerinden ve sanık hakkında çocukların cinsel istismarı suçundan kurulan hükümle sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözülmesi gereken uyuşmazlık; çocukların cinsel istismarı suçundan mağdurenin ruh sağlığının bozulduğuna dair raporu düzenleyen heyette en az iki adli tıp uzmanı bulunmasının zorunlu olup olmadığının belirlenmesine ilişkin ise de, Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca yerel mahkeme'nin son kararının eylemli uyma sonucu verilen yeni hüküm niteliğinde olup olmadığının öncelikle belirlenmesi gerekmektedir.

Ceza Genel Kurulunun süreklilik kazanmış uygulamalarına göre şeklen ısrar kararı verilmiş olsa dahi;

a) Bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak,

b) Bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak,

c) Bozma sonrasında yapılan araştırma, inceleme ya da toplanan yeni delillere dayanmak,

d) İlk kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak,

Suretiyle verilen hüküm, özde direnme kararı olmayıp, bozmaya eylemli uyma sonucunda verilen yeni bir hükümdür. Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi durumunda ise incelemenin Yargıtay'ın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekmektedir.

İncelenen dosya kapsamından;

Özel Dairece hüküm, mağdurenin ruh sağlığının bozulduğunu belirten adli kurul raporunda iki adli tıp uzmanı imzasının bulunması gerektiğinden bahisle bozulmuş, yerel mahkemece bozma ilamında belirtilen eksiklik gözetilerek, hükme esas alınan raporu hazırlayan heyette imzası olan bir adli tıp uzmanının dışında, uzmanlığı belirtilmeyen heyet başkanının uzmanlık alanı araştırılıp, adli tıp uzmanı olduğu tespit edildikten ve bu şekilde raporda iki adli tıp uzmanı bulunduğu ortaya konulduktan sonra önceki hükümde olduğu gibi karar verilmiştir.

Bu nedenle yerel mahkemenin son uygulaması direnme kararı olmayıp, bozma ilamında araştırılması gerektiği belirtilen hususlar araştırıldıktan ve mağdurenin ruh sağlığının bozulduğunu belirten adli kurulda iki adli tıp uzmanı bulunduğu tespit edildikten sonra, eylemli uyma sonucunda verilen yeni hüküm niteliğindedir. Özel Daire denetiminden geçmemiş bulunan bu yeni hükmün doğrudan ve ilk kez Ceza Genel Kurulunca incelenmesi mümkün görülmediğinden, hükmün Özel Dairece incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, yerel mahkemenin son uygulaması direnme kararı olmayıp, yeni hüküm niteliğinde bulunduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Bu itibarla, yerel mahkemenin son uygulaması direnme kararı olmayıp, yeni hüküm niteliğinde bulunduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Erzurum 3. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından verilen 15.05.2013 gün ve 92-111 sayılı karar, eylemli uyma sonucu verilen yeni hüküm niteliğinde olduğundan, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.12.2013 günü yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8499, Karar No: 2024/9424, Tarih: 02.12.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/8499 E.  ,  2024/9424 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/796 Esas, 2024/1014 Karar

TALEP EDEN : Alanya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Yozgat Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.06.2024 Tarihli ve 2024/746 Esas, 2024/835 Karar Sayılı Kararı

Yapılan kolluk araştırması sonucunda hükümlünün ceza infaz kurumuna girmeden önce Mitatpaşa Mahallesi 3. Sokak No:11/12 Salihli/Manisa adresinde ikamet ettiği, hükümlünün Başıbüyüklü Köyü Merkez/Yozgat adresinde daha önce ikamet etmediğinin bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Salihli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.07.2024 Tarihli ve 2024/796 Esas, 2024/1014 Karar Sayılı Kararı

Yetkili mahkemenin hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yerine göre tespit edileceği, hükümlünün ceza infaz kurumuna girmeden önceki adresini Başıbüyüklü Köyü Merkez/Yozgat olduğunu beyan ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, hükümlünün cezaevine girmeden önceki yerleşim yeri adresinin Salihli/Manisa olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Salihli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Salihli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,02.12.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18944, Karar No: 2017/3426, Tarih: 30.03.2017

**17. Hukuk Dairesi         2014/18944 E.  ,  2017/3426 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili kurum sigortalısı... ...'ın .../05/2008 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucu vefat ettiğini, olayla ilgili ceza dosyasında davalının tecziyesine karar verildiği, sigortalının hak sahiplerine aylık bağlandığını, sigortalının emekli sandığı iştirakçisi olduğunu, kurumun zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak kurum zararından şimdilik ....886,05 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre, ıslah da dikkate alınarak, açılan davanın kabulü ile, 31.555,68 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...-)Davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının incelemesinde, dava, Emekli Sandığı iştirakçisi olarak çalışan .... kişinin, meydana gelen çift taraflı kazada ölümü nedeniyle, davacı kurum tarafından ölenin hak sahiplerine ödenen aylık ve peşin sermaye değerinin, zarardan sorumlu olduğu iddia edilen davalılardan, Emekli Sandığı Kanunu'nun 129. maddesine göre rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı kurum, dava dışı iştirakçisi ... ...'ın, geçirdiği trafik kazası sonucu ölümü nedeniyle, hak sahiplerine ödediği dul ve yetim aylığı ile peşin sermaye değerinin rücuen tahsilini talep etmektedir. Mahkeme, davacının ödediği peşin sermaye değeri için rücu hakkının bulunduğunu kabul etmiş; 31.555,68 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle karar vermiştir.

.Davacının ödemesine dayanak kazanın tarihi olan ....05.2008 itibariyle yürürlükte bulunan 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri gereği, ölenin, Emekli Sandığı iştirakçilerinden olması halinde, hayatta kalan yakınlarına dul ve yetim maaşı bağlandığı gibi toptan ödeme de yapılmaktadır. Bu dul ve yetim maaşları ile yapılan toptan ödeme, destekten yoksun kalma tazminatı gibi hayatta kalanın şahsına bağlıdır, ölenin terekesine dahil değildir.

.Davacının ödemesine dayanak kazanın tarihi olan ....05.2008 itibariyle yürürlükte bulunan 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri gereği, ölenin, Emekli Sandığı iştirakçilerinden olması halinde, hayatta kalan yakınlarına dul ve yetim maaşı bağlandığı gibi toptan ödeme de yapılmaktadır. Bu dul ve yetim maaşları ile yapılan toptan ödeme, destekten yoksun kalma tazminatı gibi hayatta kalanın şahsına bağlıdır, ölenin terekesine dahil değildir.

06.03.1978 tarih ve 1978/... Esas, 1978/... Karar sayılı ... İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı gereğince, destekten yoksun kalma tazminatının saptanmasında, Emekli Sandığı tarafından bağlanan gelirlerin indirilmemesi gerekir. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 129. maddesinde, görevleri içinde veya dışında ölenlerin dul ve yetimlerinin, ölüme sebep olanlar aleyhine açacakları davaları kovuşturmaya, davalılar üçüncü şahıs ise bunu doğrudan doğruya açmaya Sandık yetkili kılınmıştır. Dava sonunda para tazminatı da alınırsa kovuşturma masrafları ile birlikte, dul ve yetim aylıkları bağlanan hallerde bu aylıkların beş yıllığı, toptan ödeme yapılan hallerde de yarısının Sandıkça alınarak, varsa geri kalanının ilgililere ödeneceği öngörülmüştür. Esasen 129. madde zarar verenden tazminatın tamamının alınacağı hükmünü getirmiş ve Emekli Sandığı davaya katılmış veya doğrudan doğruya dava açmış olduğu takdirde alınacak tazminatın zarara uğrayanlar ile Sandık arasında nasıl bölüşüleceğini saptamıştır. Bu itibarla, tazminat ödemekle yükümlü olan kişi, bu maddeye dayanarak tazminatın indirilmesini isteyemez. Haksız eylem sonucu ölen kişi, yaşamı süresince çalışmış ve maaşından düzenli olarak belirli bir miktar para kesilerek Sandığa yatırılmıştır. Zarar verenin, bu paradan yararlanması söz konusu olamaz. O halde zarar veren, verdiği zararın tamamını, ölenin hak sahiplerince açılan davada ödemelidir.

Somut olayda; dava dışı Süleyman Bayrak, ....05.2008 tarihinde bisikleti ile seyir halinde iken gerçekleşen trafik kazasında ölmüş olup, ölenin hak sahiplerine davacı kurum tarafından yapılan aylık ve peşin sermaye değeri ödemesi, ölenin hayattayken maaşından Emekli Sandığı tarafından kesilen miktarların karşılığıdır. Yukarıda ifade olunan 1978 tarihli İBK kararı gereği, Emekli Sandığı tarafından bağlanan aylıklar ve peşin sermaye değeri, kendisine aylık ya da gelir bağlanan ölenin hak sahipleri için destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılırken, tazminattan düşülmemektedir. Nitekim, ... ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/344 Esas sayılı dosyasında, ölenin hak sahipleri tarafından, eldeki davanın davalılardan çarpan araç sürücüsü ...’a karşı açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemli davada, destekten yoksun kalma tazminatı hesabında, davacının ödediği bedellerin tazminattan düşülmediği ve davalıların tazminatın tamamından sorumlu tutulduğu da görülmektedir. Tüm bu nedenler karşısında, davacı kurumun, ölenin hak sahiplerine bağladığı dul ve yetim aylığı ile peşin sermaye değeri gelirinin, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu gereğince rücua tabi olmadığı, davacının yaptığı ödemeler için davalılara rücua hakkı bulunmadığı gözetilmeksizin, İçtihadı Birleştirme Kararına da aykırı olarak, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

...-) Bozma kapsam ve şekline göre davacı vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalı ... şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... şirketi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, (...) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı ... vekilinin tüm, davalı ... şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... ile davalı ... A.Ş'ne geri verilmesine ....03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/42124, Karar No: 2013/4422, Tarih: 06.02.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/42124 E.  ,  2013/4422 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 27.05.2009 tarihinde iş akdinin malları hatalı çıkardığı ve şirketin zarara uğradığı gerekçesi ile haksız feshedildiğini, feshe neden yapılan iddiaların doğru olmadığını, tüm işlerin kontrolden geçtiğini ve satılan malların geri iade edilmediğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatlarını istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, şirketin dökme demir ve alaşımları, demir dışı metal ve alaşımlarını hazırlayan, çeşitli kalıplama yöntemlerini kullanarak kum kalıp ve maçalarını hazırlayıp, özel döküm yöntemleri ile döküm işini yaptığını, davacının işyerinde çalıştığı süre içinde işini yaparken dikkatsiz ve özensiz davranışları ile eksik işler yaptığını, 14.04.2009-21.04.2009 tarihleri arasında .... ve Tic. Ltd. Şti.nin sipariş ettiği DN600/16 ...isimli malları hatalı çıkarması nedeniyle malların bu firma tarafından iade edildiğini, iade faturasının 17.406,98 TL olduğunu, davacının bu işlem sırasında ölçü hatası ve maçada kaçıklık yaptığını, bu hatanın siparişi veren firma tarafından tespit edilerek geri iade edildiğini, 25.05.2009 tarihinde de GMS isimli bir firmanın...işini kalıplama hatası nedeniyle bozuk çıkardığını, bu malların da ilgili firmaya teslim edilememesinden dolayı hurdaya çıkarıldığını, hatalı üretimler nedeniyle davacıya ihtarda bulunulduğunu ve savunmasının istendiğini, ancak kendisinin savunma vermekten imtina ettiğini ve bu durumun tutanak altına alındığını, bu nedenle 27.05.2009 tarihinde 25/II-I maddesi uyarınca iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-İş sözleşmesinin, işçinin işverene zarar vermesi nedeniyle ve haklı olarak işverence feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

E) Gerekçe:

1-İş sözleşmesinin, işçinin işverene zarar vermesi nedeniyle ve haklı olarak işverence feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması durumunda, işverenin haklı fesih imkânı olmadığı gibi işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarının bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır (Yargıtay 9.HD. 281.2010 gün, 2008/14825 E, 2010/1448 K.).

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının hukukî sonuca etkisi bulunmamaktadır. Örneğin işverene ait iş makinesi paletlerine kasten metal cisim sokmak suretiyle zarar veren veya trafik kazası sonucu işvereni zarara uğratan işçinin aynı şekilde iş sözleşmeleri haklı nedenle sona erdirilebilir. İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 26.1.2010 gün, 2009/25906 E, 2010/1326 K). Zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin brüt ya da net olarak dikkate alınması gerektiği noktasında Yasada herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, işçi lehine yorum ilkesi uyarınca brüt ücretin esas alınması gerekir. Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içersinde değerlendirilmemelidir. Ancak, ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış pirimi olarak belirlendiği hallerde, gerçek ücretin bu ödemelerin toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur. Örneğin uygulamada uluslararası yük taşıyan tır şoförleri asgarî ücret ve sefer pirimi karşılığı çalışmaktadır. Sefer pirimi olarak adlandırılan kısım da dar anlamda ücrettir. Bu durumda maddenin uygulanması anlamında otuz günlük ücret, tır şoförleri yönünden her iki ödemenin toplamına göre belirlenmelidir (Yargıtay 9.HD. 24.11.2008 gün 2007/32361 E, 2008/32028 K.).

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar. İşçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş olması fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar. İşçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş olması fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 26 ncı maddesi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre, zarara neden olan olayın oluşumu tarihinden itibaren başlar. Ancak altı işgünlük ikinci süre, zarar miktarının belirlenmesinin ardından, bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Zarar miktarının belirlenmesi bazen uzun zaman alabilir ve fesih hakkının kullanılması bakımından zarar miktarının belirlenmesi ve işçinin ücreti ile kıyaslanması zorunluluğu vardır.

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulunun raporunda, hem ... Makine için yapılan 600 Vana Gövde Maliyetleri hem de GMS Makine için yapılan 250 Vana Gövde Maliyetleri, bu firmaların siparişi nedeniyle davalının zararı ve tarafların kusurları birlikte incelenmiş ve tespitler yapılmıştır.

Oysa, mahkeme gerekçesinde de kabul edildiği üzere fesih bildirimine göre davacının iş akdine sebep olarak gösterilen olay 25.05.2009 tarihli GMS firmasının siparişinin hatalı yapılmasıdır.

Hem davacıya ... Makinenin siparişi ile ilgili 14.04.2009-21.04.2009 tarihleri arasındaki üretim için disiplin kurulu kararı ile ihtar cezası verildiği görülmektedir. Malumdur ki , bir fiilden dolayı iki ceza verilemez . Bu nedenle ve fesih bildirimine dayanak yapılmaması nedeniyle ... Makine için yapılan hatalı üretim için kusur ve zarar tespiti yapılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle feshe gerekçe yapılan 25.05.2009 tarihli GMS firmasının siparişine ilişkin üretim dikkate alınarak, davacının bu üretimde kusuru ve kusur oranına göre işverene verdiği zarar tespit edilip, yukarıdaki ilkeler de göz önünde bulundurularak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken fesih nedeni yapılmayan ... Makine için yapılan imalata dayanarak feshin haklı kabul edilmesi ve davanın reddi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 06.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.