muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/5594, Karar No: 2010/4320, Tarih: 14.04.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/5594 E.  ,  2010/4320 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1.10.1987 tarihinden SSK sigortalılığı haricinde Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2- Davacı, 01.11.1987 ila dava tarihi olan 01.08.2008 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalılığının; 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları dışında geçerli olduğunun tespitini talep etmiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2- Davacı, 01.11.1987 ila dava tarihi olan 01.08.2008 tarihleri arasındaki 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalılığının; 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları dışında geçerli olduğunun tespitini talep etmiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda, davacının 01.11.1987 tarihinde 2926 sayılı Yasa’ya göre tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescili yapılmış, 2201010192232 sigorta sicil numarası ile 15.11.1987-01.12.1991 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli çalışmaları olmasına rağmen ... dosyasında bu çalışmalarına ilişkin hizmet cetveli bulunmadığı için davalı Kurumca çakışan bu çalışmaları nedeniyle uyuşmazlık çıkartılmamıştır.Bu nedenle anılan çalışmaların dışlanması sözkonusu değil ise de, 3400008608242 sigorta sicil numaralı hizmet cetveli ... dosyasında bulunmaktadır. Bu hizmet cetvelinde 2005 yılında 38 gün, 2006 yılında 197 gün, 2007 yılında 207 gün ve 2008 yılında 151 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı olarak çalıştığı görülmektedir. Bu nedenle 22.11.2005 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım ... sigortalılığı sona erdirilmiştir. Davacının, kendisine ait arazisinin olduğu ve Ziraat Odasında 22.07.1987 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, 21.07.2008 tarihinde geriye doğru sürekli prim ödemesinin bulunduğu dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Ziraat Odası kaydı tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesidir. Tarımsal faaliyet kanıtlandığından, mahkemece davacının 01.11.1987 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalılığının; 506 sayılı Yasa’ya tabi zorunlu sigortalı çalışmaları dışında geçerli olduğu kabul edilerek bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/3087, Karar No: 2013/10786, Tarih: 02.04.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/3087 E.  ,  2013/10786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile hakettiği Ocak ve Şubat ayı ücretlerinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, sürekli fazla çalışma yaptığı halde fazla çalışma ücretlerinin eksik ödendiğini, bordrolarda göstermelik olarak birkaç saat fazla mesai yazıldığını, fazla mesailerin sürekli eksik gösterildiğini, bu şekildeki bordroları işçilere imzalatan davalının Yargıtay kararlarını istismar ettiğini, bu uygulamaya karşı geldiğini diğer bordrolar gibi kendisine imzalatılmak istenen 2009 Aralık ayı bordrosunun gerçeğe uygun olarak düzenlenmesini istemesi ve uygunsuz kısımları karalamak istemesi üzerine rahatsız olan işveren tarafından hizmet akdinin feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile hakettiği Ocak ve Şubat ayı ücretlerinin ödenmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, davacının 8 ve 9 Şubat 2010 tarihlerinde habersiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediğini, davacının olumsuz davranışlarının süreklilik arzettiğini bunun üzerine ... 6. Noterliği'nden gönderilen 10/02/2010 tarih, 2156 yevmiye nolu ihtarname ile mazeretinin bildirilmesinin istendiğini. davacının 10,11,12, Şubat 2010 tarihlerinde de işe gelmediğini, bu nedenle hizmet akdinin 4857 S.K 25//II-g hükmüne göre haklı nedenle feshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatı alacağının bulunmadığını, dava konusu edilen 2010 Ocak ve Şubat ayı ücretleri alacaklarının havale ile davacıya gönderildiğini, fazla çalışma ücretlerinin de bordrolar ile ödendiğini ve ihtirazi kayıtsız imzalandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle, kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Her ne kadar ibraz edilen maaş bordrolarında, fazla mesai tahakkuku yapılmış ve davacı tarafından ihtirazi kayıtsız olarak imzalanmış ise de, davalı işveren tarafından aylık ücretin bir parçasının, fazla mesai gibi bordroda gösterildiği böylece, işçinin fazla mesai alacağının ödenmiş gibi tahakkuk ettirildiği, oysa bordrolarda yer alan toplam ödemenin işçinin fazla çalışma alacağını içermeyen normal ücreti olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda fazla mesai ücreti talebinin tümüyle reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 02.04.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/19411, Karar No: 2015/7577, Tarih: 02.04.2015

**8. Hukuk Dairesi         2014/19411 E.  ,  2015/7577 K.**

**"İçtihat Metni"**

İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İstihkak

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin pul yokluğu nedeniyle reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra için esası incelendi;

Davacı alacaklı vekili, İcra Müdürlüğü’nün 2013/ 8420 sayılı takip dosyasında yapılan hacze konu menkullerin, borçlu şirkete ait olduğunu, borçlu şirket ile 3. kişi şirket ortakları arasında yakın arabalık bağı bulunduğunu, davalıların mal kaçırmak amacıyla muvazaalı işlemler yaptığını açıklayarak, davalı 3. kişinin istihkak iddiasının kaldırılmasına ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı 3. kişi vekili, haciz adresi ile tebligat adresinin farklı olduğunu, haciz esnasında borçluya ait evrak bulunmadığını, haciz adresinde 2005 yılından bu yana hurdacılık işi yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı borçlu, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmadığı gibi cevap da vermemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; haciz işleminin, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği ve borçlu şirketin Ticaret Sicil Memurluğu'nda kayıtlı adresinde yapılmadığı, ispat yükünün takip alacaklısında olduğu, davacının resmi belge ya da mahcuzların müvekkil şirkete ait olduğuna dair esaslı delil ibraz edemediği, davalı ....'ın borcun doğumundan ve takip tarihinden yaklaşık 4 yıl önce borçlu şirketteki hisselerini devrettiği, sırf şirket sahiplerinin yakın akraba olmalarının iki şirket arasında organik bağ olduğu şeklinde yorumlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, alacaklının İİK'nun 99. maddesi uyarınca açtığı istihkak iddiasının reddi davası niteliğindedir.

Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Öncelikle; eldeki dosyada, “... .... No:... Yenimahalle/Ankara” adresinde yapılan davaya konu haciz sırasında istihkak iddiasında bulunan 3.kişi ..... , davacının dayandığı delillerden olan,İcra Müdürlüğü'nün 2013/ 3984 sayılı takip dosyasında ve “..... No:... Yenimahalle /Ankara” ( Eldeki dosyada, takip ve ödeme emri tebligat adresidir.) adresinde yapılan 14.3.2013 günlü hacizde de istihkak iddiasında bulunmuştur. Bu durumda,anılan takip dosyasına konu istihkak iddiası ile ilgili istihkak davası açılıp açılmadığı araştırılarak, açılmış ise eldeki istihkak davasının sonucuna etki edecek mahiyette olup olmadığı ve akibetinin ne olduğu üzerinde durulmadan karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan, 18.6.2013 günlü haciz tutanağına yansıtılan bilgilere göre, haciz esnasında hazır bulunan ve davalı 3. kişinin oğlu olan ...'ın '' ... şirketi amcalarımın olur onlar da taşındılar.'' şeklinde beyanda bulunduğu, söz konusu hacze sonradan katılan ve isminin .... olduğunu söyleyen kişinin isminin ... (davalı 3.kişi) olduğunun tespit edildiği, davalı 3.kişinin haciz esnasında evrak araştırması yapılmasına izin vermediği, oğlu .... 'in alacaklı tarafa küfür ve hakaret içeren sözler söylediği, ayrıca hacze konu mahcuzların davalı 3.kişinin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı bilirkişi raporu ile saptandığına göre, bu hususlar dikkate alınmadan karar verilmesi doğru olmamıştır. Hal böyle olunca, bütün bu hususlar, toplanan ve toplanacak tüm delillerin iddia ve savunma kapsamında birlikte değerlendirilerek, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK'nun 366 ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 25,20 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 02.04.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5913, Karar No: 2024/9692, Tarih: 09.12.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/5913 E.  ,  2024/9692 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/547 Esas, 2024/251 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.07.2023 Tarihli ve 2023/54 Esas, 2023/637 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak kanunla öngörülmüş kesin yetki kuralı bulunmadığından davalının yetki itirazının ilk itiraz niteliğinde olduğu, yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerektiği, her iki davalının da süresinde yetki itirazında bulunduğu ve yetki ilk itirazının süresinde yapıldığı, tüm dosya kapsamı incelendiğinde taraflar arasındaki 28.08.2022 tarihli araç satış sözleşmesinin Trabzon'da akdedildiği, davaya konu 30.08.2022 tarihli araç arızasının Trabzon'dan Erzurum'a getirmek amacı ile yola çıkıldığında meydana geldiği, davalıların süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.04.2024 Tarihli ve 2023/547 Esas, 2024/251 Karar Sayılı Kararı

Araç arızası nedeniyle zarar gören davacının yerleşim yerinin Erzurum ili olduğu, aracı Erzurum Ford servisinde muayene ettirdiği, bu nedenle zararın meydana geldiği ve gelme ihtimalinin bulunduğu yerin de Erzurum ili olması nedeniyle Erzurum Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, ayıplı mal satışından kaynaklanan bedel iadesi, mümkün olmadığı takdirde ise değer kaybı ve ayıp nedeniyle yapılan masrafların tazmini istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesi şöyledir:

“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.”

C. Değerlendirme

1. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

2. Dosya kapsamından, taraflar arasındaki satıma ilişkin sözleşmede satıcının aracı teslim ettiği, alıcının da bedelini peşin ödeyerek aldığının belirtildiğinden sözleşmenin ifa yerinin Akçaabat ilçesi olduğu, davalının yerleşim yerinin ise Ortahisar/Trabzon olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz Erzurum Mahkemelerinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalılara geçmiş ve davalı ... Tic. A.Ş. vekilince süresinde ve usulüne uygun olarak Trabzon Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/252, Karar No: 2018/1181, Tarih: 19.02.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/252 E.  ,  2018/1181 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili ile davalı .... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 09.01.2005 tarihli iş kazası sonucu sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelir masrafların tahsili istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanunu'nun 26. maddesidir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun “İşverenin sorumluluğu” başlığını taşıyan 26'ncı maddesinin birinci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya ve hak sahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin hesaplanacak sermaye değerleri toplamının, sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere Kurumca işverene ödettirileceği belirtilmiş iken, maddede yer alan “sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” ibareleri, 21.03.2007 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 23.11.2006 gün ve 2003/10 Esas - 2006/106 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiş, buna göre, sigortalı veya hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebileceği maddi zarar (gerçek zarar = dış tavan) tutarı ile sınırlı olan Kurumun rücu alacağı, iptal sonrasında, kanundan doğan, kendine özgü, sigortalı veya hak sahiplerinin hakkından bağımsız, basit rücu hakkına dönüşmüştür.

Şu durumda anılan madde kapsamında teselsül hükümlerine göre açılan rücu davalarında, gelirlerde oluşan artışlar istenilememeli, maddi zarar hesabı yapılmamalı, tazmin sorumlularının toplam kusur oranı, gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerlerine uygulanarak hüküm kurulmalı, sorumluların sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı ödemelerin rücu alacağından düşülmesine olanak bulunmadığı gözetilmelidir.

Mahkemece, ilk peşin sermaye değeri yönünden davalıların %100 kusurlu oldukları da göz önüne alınarak davacı Kurum talebi olan 7.158,13 TL’nin hüküm altına alınması gerekirken gerçek zarar hesabı yapılmak ve bununla sınırlı olmak üzere hüküm kurularak, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Mahkemece, ilk peşin sermaye değeri yönünden davalıların %100 kusurlu oldukları da göz önüne alınarak davacı Kurum talebi olan 7.158,13 TL’nin hüküm altına alınması gerekirken gerçek zarar hesabı yapılmak ve bununla sınırlı olmak üzere hüküm kurularak, yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ayrıca Mahkemece, Kurum tarafından sigortalıya yapılan tedavi giderleri ve ödenen geçici iş göremezlik ödemelerine ilişkin talepleri dosyaya sunulan belgelere göre değerlendirilerek davalıların kusurları oranında sorumlu olacakları tutarların da buna göre belirlenmesi gerekmektedir.

O hâlde, davacı Kurum vekili ile davalı ... Mermer San.Tic.Ltd.Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Mermer San.Tic.Ltd.Şti.'ye iadesine, 19.01.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/10939, Karar No: 2010/121, Tarih: 18.01.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/10939 E.  ,  2010/121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyaya gönderilen 16.02.2009 tarihli veri cetvelinde münavebeye alınan ürünlerin 2009 yılı verileri gönderilmiş ise de gönderiliş tarihi itibarıyla bu ürünlerin ortalama verimi, üretim gideri ve satış fiyatlarının henüz belirlenmesinin de mümkün olamayacağı dikkate alınarak yeniden birinci ve ikinci ürün taze fasulye ve buğday ürünleri ile zeytin ürününün 2009 yılı dekar başına (ağaç başına değil) ortalama verimi, toptan satış fiyatı ve üretim maliyeti resmi verilerinin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iade edilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.