muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/5813, Karar No: 2024/9678, Tarih: 09.12.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/5813 E.  ,  2024/9678 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2024/804 Esas, 2024/305 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Sakarya Tüketici Mahkemesinin 18.03.2024 Tarihli ve 2024/145 Esas, 2024/127 Karar Sayılı Kararı

Taşınmazın aynına ilişkin davalarda kesin yetki kuralı gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemelerinin kesin yetkili olduğu, tapu kayıtlarına göre taşınmazın Yalova ili yargı çevresine bağlı Termal ilçesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Yalova 1. Tüketici Mahkemesinin 24.04.2024 Tarihli ve 2024/804 Esas, 2024/305 Karar Sayılı Kararı

Hukuk yargılamasının ... ilkelerinden olan tasarruf ilkesi ve taleple bağlılık ilkesi gözetildiğinde davacı tarafın talepleri içerisinde yer almayan, usulüne uygun olarak tapu iptal ve tescil talebi içerir bir dava açılmadığı, tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde açılabileceği, davacı tüketicinin yerleşim yerinin Akyazı/Sakarya olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, devremülk sözleşmesinden cayma nedeniyle sözleşmenin feshi, verilenlerin iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6502 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:

“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlık taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma hakkı kullanıldığından bahisle feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlık taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma hakkı kullanıldığından bahisle feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Sözleşmenin feshi ve verilenlerin iadesi istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

3. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.

4. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

5. Somut olayda, kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan Sakarya Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Sakarya Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,09.12.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/647, Karar No: 2018/980, Tarih: 25.04.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/647 E.  ,  2018/980 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mah.sıfatıyla)

Taraflar arasındaki ‘tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) davanın kabulüne dair verilen 11.02.2014 gün ve 2012/128 E., 2014/55 K. sayılı karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 09.06.2014 gün ve 2014/15497 E., 2014/17936 K. sayılı kararı ile:

“…Taraflar arasındaki ilişki hizmet sözleşmesine dayanmaktadır. Bu gibi hizmet sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davaların İş Mahkemelerinde görülmesi 4857 ve 5521 sayılı kanunların 1.maddeleri hükümleri gereğidir. Düzce'de ayrıca İş Mahkemesi bulunduğuna göre bu husus gözetilerek dava dilekçesinin görev yönünden reddi gerekirken mahkemece işin esasına girişilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu yönlerin gözden kaçırılması bozma nedenidir…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava maddi tazminat istemine ilişkindir.

Bu yönlerin gözden kaçırılması bozma nedenidir…”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili davalı ...'in müvekkili şirketin bünyesinde şoför olarak çalıştırılmak üzere işe alındığını, davacı şirkete ait muhteviyatı taşımak üzere davalıya 81 DY 130 plâkalı tırın verildiğini, davalının Almanya'dan tır karne muhteviyatına uygun yükü yükleyip, Türkiye üzerinden İran'a gitmek üzere Kapıkule Gümrük sahasına geldiği sırada araçta yapılan aramada beyan haricinde 249 koli filtreli sigara kâğıdının ele geçirildiğini, davalının müvekkiline ait tır ile kaçakçılık suçu işlediğini, olay ile ilgili Edirne Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmanın devam ettiğini, müvekkiline ait tırın kaçakçılık suçuna karışması nedeniyle iki gün boyunca bağlı kaldığını, bu nedenle şirketin kazanç kaybına uğradığını, tırın iade işlemlerinin yapılması için Edirne-Kapıkule’ye özel araçla gidildiğini ve masraf yapıldığını, Edirne'de bu işlemleri takip etmek amacıyla 2.500 TL avukatlık ücreti masrafı yapıldığını, müvekkiline ait tırın suça konu edildiğinden nedeniyle Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün kararı ile davacının tüm tırlarının tır sisteminden 21 gün süre ile ihraç edildiğini, bu karar aleyhine idare mahkemesinde yürütmenin durdurulması istemli iptal davası açıldığını, bununla ilgili olarak da 4.000 TL masraf yapıldığını ileri sürerek, maddi zararın şimdilik belirsiz olması nedeniyle öncelikle davacının uğradığı zararın tespitine ve tespit edilen zararın davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, tazminat talebinin belirsiz nitelikte olduğunun kabul edilmemesi hâlinde ileride fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.500 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı farazi bedeller üzerinden dava açıldığını belirtmek suretiyle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davacı şirket bünyesinde şoför olarak çalışan davalı ...'in 05.02.2012 tarihinde şirkete ait tırla kaçakçılık yaptığından bahisle araca geçici olarak el konulduğu, davacının tırlarının tır sisteminden ihraç edilmesine ilişkin zararın miktarının idare mahkemesi kararından sonra belli olacağı, kaldı ki İdare Mahkemesince yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu nedenle ihraç dolayısıyla dava tarihinde oluşan bir zararın bulunmadığı, her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmesinin gerektiği, davacı şirket tarafından açılan davaların takip edilmesi için 6.000 TL avukatlık ücreti ödendiği, ayrıca davacının 2.200 TL yol masrafı yaptığı gerekçesiyle taleple bağlı kalınarak 6.500 TL'nin davalıdan faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiş, Özel dairece yukarıda başlık bölümünde açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel Mahkemece önceki gerekçelerle direnme kararı verilmiş; direnme kararı davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık: davacı şirkette tır şoförü olarak çalışan davalının eylemi nedeniyle oluşan zararın haksız fiilden mi yoksa iş sözleşmesine aykırı eylemden mi kaynaklandığı; burada varılacak sonuca göre zararın tazmini için açılan davada görevli mahkemenin iş mahkemesi mi yoksa genel mahkemeler mi olacağı noktasında toplanmaktadır.

Genel anlamda bir mahkemenin görevi: belirli bir davaya, dava konusunun niteliği veya değerine göre o yerdeki aynı yargı koluna ait ilk derece (hüküm) mahkemelerinden, hangisi tarafından bakılabileceğini belirtir. Bir yerdeki ilk derece (hüküm) mahkemeleri; genel mahkemeler ve özel mahkemeler olmak üzere ikiye ayrılır. Genel mahkemeler ise asliye ve sulh hukuk mahkemesi olmak üzere ikiye ayrılır. Hangi davalara; özel mahkemelerde, hangi davalara genel mahkemelerde bakılacağı ve genel mahkemelerde bakılacak davalardan hangilerine asliye hukuk mahkemesinde, hangilerine sulh hukuk mahkemesinde bakılacağı hususuna görev, bunu düzenleyen kurallara da görev kuralları denir.

Diğer taraftan gerek mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1’inci maddesine gerekse 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5’inci maddesine göre iş mahkemelerinin görevi; “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş sözleşmesinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi”dir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı şirket bünyesinde tır şoförü olarak çalışan davalının, iş ilişkisi devam ederken davacıya ait tır ile kaçakçılık yaptığı ve bu eylemi nedeniyle davacı şirketi zarara uğrattığı iddiasıyla, eldeki dava açmıştır. Uyuşmazlıkta taraflardan davacı şirketin işveren, davalı ...’in işçi sıfatını taşıdıkları ve zararın adı geçenin iş sözleşmesi devam ederken yapmış olduğu hizmetten kaynaklandığı hususu dikkate alındığında davaya bakmakta görevli olan mahkeme iş mahkemesidir.

Bu nedenle mahkemece mutlak şekilde iş mahkemelerinin görevine giren davada görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek hüküm kurulması doğru değildir.

O hâlde, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davalının temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3’üncü maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429’uncu maddesi gereğince BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

S O N U Ç : Davalının temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3’üncü maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 429’uncu maddesi gereğince BOZULMASINA, istek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

aynı Kanunun 440’ncı maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 25.04.2018 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/6438, Karar No: 2006/6084, Tarih: 30.10.2006

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/6438 E.  ,  2006/6084 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği (Tük.Mah.Sıfatıyla)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, ... sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan ... ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen ... sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden ... ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 ... ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki ... sözleşmesinden kaynaklandığından, yerel mahkemece görevsizlik kararı verilerek davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, 4077 sayılı yasa uygulanarak Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılıp, esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacıların temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 30.10.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4189, Karar No: 2019/10282, Tarih: 24.06.2019

**14. Ceza Dairesi         2019/4189 E.  ,  2019/10282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümlerin sanık müdafisi ile katılanlar vekili tarafından temyiz edilmesi ve sanık müdafisince incelemenin duruşmalı yapılmasının talep edilmesi üzerine, dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğnameyle Daireye gönderilmekle, belirlenen tarihte yapılan duruşmaya sanık müdafisinin gelmediği anlaşıldığından, incelemenin duruşmasız yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Gerekçeli kararda sanık hakkında TCK’nın 103/6. maddesi tatbik edilirken uygulama maddesinin TCK’nın 103/5. maddesi olarak gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir yazım hatası kabul edilmiştir.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, sanığa yüklenen beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarına dair ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu unsurların ve bu suçların sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün delillerle soruşturma ve kovuşturmalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz incelemesini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı; böylece olaylara ilişkin sorunlarda gerekçenin yeterli bulunduğu, fiillerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu, cezaların kanuni takdir sınırlarında uygulandığı anlaşıldığından, sanık müdafisi ile katılanlar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz taleplerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 24.06.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/12629, Karar No: 2020/1255, Tarih: 21.01.2020

**2. Ceza Dairesi         2019/12629 E.  ,  2020/1255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuğun, onsekiz yaşını ikmal ettikten sonra 27/04/2015 tarihinde yapılan sorgusu esnasında müdafi istemediğini, savunmasını yapıp açıklamada bulunmaya hazır olduğunu beyan etmesi nedeniyle mahkemece Baro tarafından görevlendirilen müdafiinin yetkisinin ortadan kalktığı, suça sürüklenen çocuk müdafiinin yüzüne karşı verilen 02.10.2015 tarihli kararın, zorunlu müdafii tarafından temyiz edildiği, yokluğunda verilip usulüne uygun olarak tebliğ edilen kararı suça sürüklenen çocuğun temyiz etmediği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk müdafiinin verilen hükmü temyize hak ve yetkisi bulunmadığından, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak REDDİNE, 21/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2619, Karar No: 2024/9391, Tarih: 03.12.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/2619 E.  ,  2024/9391 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/3044 E., 2023/2960 K.

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı boşanma

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 6. Aile Mahkemesi

SAYISI : 2022/557 E., 2023/758 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-karşı davalı erkek vekili tarafından her iki dava ve fer'îleri yönelik olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı- karşı davalı erkek vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davalı-karşı davacı kadın yararına takdir edilen manevî tazminat çoktur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 4 üncü maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 50 nci ve 51 inci maddesi hükümleri dikkate alınarak daha uygun miktarda manevî tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı-karşı davacı kadın yararına hükmedilen manevî tazminat miktarı yönünden davacı-karşı davalı erkek yararına BOZULMASINA,

2.Davacı-karşı davalı erkek vekilin sair temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmanın kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3476, Karar No: 2007/13282, Tarih: 16.07.2007

**21. Hukuk Dairesi         2007/3476 E.  ,  2007/13282 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Afyonkarahisar İş Mahkemesi

TARİHİ : 08/12/2006

Davacı,01.04.1995-31.05.2006 tarihleri arası tarım bağ-kur sigortalısı olduğunun tesbiti ile 5458 sayılı Yasadan yararlandırılmasına   karar  verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının 01.04.1995 ile 31.05.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğunun ve 5458 sayılı prim borçlarını yapılandırma yasasından yararlanma hakkı bulunduğunun tesbiti istemine  ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir

Davacının 01.04.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalı olarak tescilinin yapıldığı,  davacı kuruma verdiği 05.09.1996 tarihli dilekçe ile tarımsal faaliyeti bulunmadığı gerekçesi ile kaydının silinmesini istediği ve başlangıçtan itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığını iptal edildiği ayrıca Afyon Şeker Fabrikası’na teslim ettiği ürün bedellerinden 19.03.1996 tarihinde, Toprak Mahsulleri Ofisi Afyon şubesine teslim ettiği ürün bedellerinden 1999, 2001, 2002, 2004 ve 2005 yıllarında prim tevkifatının yapıldığı, 02.08.2001 tarihinden itibaren ziraat odası üyeliğinin başladığı, adına kayıtlı zirai arazilerinin bulunduğu, 1994 yılından itibaren tarımsal faaliyet ile uğraştığının zabıta araştırması ve tanık anlatımları ile doğrulandığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'nın 6/a maddesi hükmüne göre, “tarımsal faaliyette bulunanlar, tarımsal faaliyetlerine son verdikleri tarihten itibaren sigortalılıkları sona erer.”  Bu nedenle   sigortalılığı sona erdirilen davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Mahkemece tescil tarihi olan 01.04.1995 ile terk dilekçesinin verildiği 05.09.1996 tarihleri arısındaki süreler ile kesintinin bulunduğu  1999-31.05.2006 tarihleri arasındaki dönem yönünden  verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı  05.09.1996 ile 1999 yılları  arasındaki dönemde   2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı   ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu döneme ilişkin istemin soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi  yasaya uygun değildir .