muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/5394, Karar No: 2011/7444, Tarih: 23.06.2011

1. Hukuk Dairesi 2011/5394 E., 2011/7444 K.

**1. Hukuk Dairesi 2011/5394 E., 2011/7444 K.**

**- ARSA TAHSİSİ ŞART VE ŞEKİLLERİ**- 775 S. GECEKONDU KANUNU [ Madde 25 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacı, 775 Sayılı Yasa ve uygulama yönetmeliği hükümleri uyarınca arsa tahsisi yapılan dava dışı kooperatife, davalının anılan yasanın 25.maddesinde öngörülen koşulları taşıdığına dair beyanı üzerine üye kaydedilip, bilahare 4189 ada 1 sayılı parselde kat mülkiyeti tesis edilerek davalı adına F blok 19 nolu bağımsız bölümün tescil edildiğini, ancak davalının gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu ileri sürerek, tapu iptali; bozması sonrası açılıp birleştirilen davasında da tapu iptali ve Hazine adına tescil istemiştir.

Davalı, iddiaların doğru olmadığını, yasal koşulları taşıdığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davanın reddine dair önceden verilen karar, Dairece; "...öncelikle davacı idareye iptali istenen yerle ilgili tescil davası açması için önel verilmesi, açtığı takdirde eldeki dava ile birleştirilmesi ve ondan sonra davanın kabulüne karar verilmesi..." gereğine değinilerek bozulmuş ise de mahkemece eski kararda direnilmesine ve davanın reddine karar verilmiş ve bu kararın Hukuk Genel Kurulunun 06.05.2009 tarih 1-82/161 sayılı kararıyla "...mahkemece yapılacak iş, dava dilekçesinde salt tapunun iptali talebinde bulunulduğu gözönünde tutularak, davacıya dava konusu taşınmazla ilgili ayrı bir tescil davası açması ya da tapunun iptaliyle beraber adına tescili yönünde davanın ıslah yoluyla düzeltilmesi için önel verilmesi, ıslah ya da ek dava yoluyla tescil talebinde bulunulması durumunda davanın esastan karara bağlanması, aksi takdirde iptal yanında tescil isteminde bulunulmadığından, davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesinden ibarettir..." gerekçesiyle bozulması üzerine bozma ilamına uyularak yeniden yapılan ve açılan tescil davasının birleştirilerek görülen yargılama sonucunda asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi S…

….. T…

……..'in raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Asıl dava, tapu iptali; birleşen dava ise tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine dair önceden verilen kararın Dairece bozulması ve akabinde verilen direnme kararının da Hukuk Genel Kurulu tarafından " …

…dava dilekçesinde salt tapunun iptali talebinde bulunulduğu göz önünde tutularak, davacıya dava konusu taşınmazla ilgili ayrı bir tescil davası açması ya da tapunun iptaliyle beraber adına tescili yönünde davanın ıslah yoluyla düzeltilmesi için önel verilmesi, ıslah ya da ek dava yoluyla tescil talep edilmesi halinde davanın esastan karara bağlanması; aksi takdirde iptal yanında tescil istenilmediğinden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi…

…dava dilekçesinde salt tapunun iptali talebinde bulunulduğu göz önünde tutularak, davacıya dava konusu taşınmazla ilgili ayrı bir tescil davası açması ya da tapunun iptaliyle beraber adına tescili yönünde davanın ıslah yoluyla düzeltilmesi için önel verilmesi, ıslah ya da ek dava yoluyla tescil talep edilmesi halinde davanın esastan karara bağlanması; aksi takdirde iptal yanında tescil istenilmediğinden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi…

…" gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma ilamına uyularak ve iptal tescil isteğiyle açılan davanın birleştirilerek görülmesi sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Dairenin daha önceki bozma kararında belirtildiği üzere; çekişme konusu 1 parsel sayılı taşınmazdaki 19 nolu bağımsız bölümün 775 sayılı Yasanın 25. maddesi hükmü gereğince davalı adına tahsisen tescil edildiği dosya kapsamıyla sabittir.

Hemen belirtilmelidir ki; genelde 775 sayılı Yasa, özelde aynı yasanın 25. maddesi hükümleri gereğince tahsisen hak sahibi olunabilmesi anılan yasa hükümlerindeki koşulların oluşmasına bağlıdır. Söz konusu yasal düzenlemeler kentlerdeki gecekondulaşmayı önlemek ve bu suretle oluşan sağlıksız şehirleşme ve yapılaşmayı ıslah etmek amacına yöneliktir.Ancak, bu nitelikteki bir yerde gecekondu sahipleri yada o çerçeve içerisinde yaşamını sürdürenler yönünden yasanın uygulama yeri bulacağı kuşkusuzdur.Diğer taraftan yine anılan yasa hükümleri gereğince hak sahibi olmanın bir diğer şartı da yoksul ve dar gelirli olmaktır.

O halde, tahsis tarihi olan 5.6.1997 tarihi itibariyle hakim olan davalının yoksul ve dar gelirli bir kişi olarak nitelendirilmesi mümkün değildir. Ayrıca dosyada mevcut olan 31.3.2004 tarihli müfettiş raporunda ifade edildiği üzere, davalı 775 sayılı Yasanın 25. maddesinde öngörülen koşullara sahip değildir.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı olduğu üzere aksi yönde hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Davacının temyiz itirazı yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerle HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 23.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21646, Karar No: 2014/21996, Tarih: 08.07.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/21646 E.  ,  2014/21996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 321. maddesinin 2. fıkrasında, "Kararın tefhimi, mahkemece hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanması ile gerçekleşir. Ancak zorunlu hâllerde, hâkim bu durumun sebebini de tutanağa geçirmek suretiyle, sadece hüküm özetini tutanağa yazdırarak kararı tefhim edebilir.Bu durumda gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir." hükmü düzenlenmiştir. Bu sebeplerle basit yargılamada 6100 sayılı Kanun'un 297/2. maddesindeki unsurları taşıyan hükmün, 6100 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca gerekçeli olarak açıklanması zorunludur.

6100 sayılı Kanun'un 321. maddesindeki "hükme ilişkin tüm hususlar"dan kastedilen 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesindeki unsurlardır. Taraflarca süre tutum dilekçesinin verilmesi gerekçeli kararın tebliğ edilmemesinden kaynaklanmaktadır. Gerekçeli karar tebliğ edildiğinde taraflar gerekçeli temyiz dilekçesi ile temyiz haklarını kullanabileceklerdir. 6100 sayılı Kanun'un “Hukuki dinlenilme” başlıklı 27. maddesi, Anayasa’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun 26.09.2004 tarih ve 5236 sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki 433. madde hükmü gereğince tarafların kararın temyiz edildiğinden haberdar edilmeleri ve katılma yoluyla temyiz talebinde bulunma haklarını kullanmaları için temyiz dilekçelerinin de diğer tarafa tebliğ edilmesi gerekir.

Dosya içeriğine göre gerekçeli kararın davacı vekiline, ... Temizlik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekiline ve ... Belediyesi Tim A.Ş. vekiline tebliğ edilmediği anlaşıldığından; gerekçeli kararın davacı vekiline, ... Temizlik İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekiline ve ... Belediyesi Tim A.Ş. vekiline, temyiz dilekçesinin de karşı tarafa yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi beklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 08.07.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10796, Karar No: 2014/10261, Tarih: 24.06.2014

**3. Hukuk Dairesi         2014/10796 E.  ,  2014/10261 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : MARMARİS 3.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/06/2012

NUMARASI : 2010/528-2012/335

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili davalıya banka havalesi yoluyla borç olarak gönderdiği paranın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya konu edilen paranın, ödünç vermek amacı ile değil, taraflara arasında bir ortaklık kurulması için gönderdiğini ifade etmiş davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava konusu edilen parayı adi ortaklığa sermaye koyma borcunun bir gereği olarak kabul ederek davacının gönderilen parayı isteyebilmesi için öncelikle BK 538 ve devamı maddeleri uyarınca adi ortaklığın tasfiyesinin istenmesi gerekmektedir denilerek davanın reddi cihetine gidilmiş hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir (HMK.md.190).

Somut olayda, davacı tarafından banka havalesi yoluyla davalıya gönderilen paraların davalı tarafından adi ortaklığa sermaye olarak gönderildiği savunması karşısında ispat yükü yer değiştirerek, gönderilen pararların karz akdi olarak değil de adi ortaklığa sermaye olarak gönderildiğinin davalı tarafından ispat edilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8774, Karar No: 2014/1599, Tarih: 29.01.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/8774 E.  ,  2014/1599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bakırköy 1. Aile Mahkemesi

TARİHİ :30.11.2012

NUMARASI :Esas no:2010/677 Karar no:2012/1032

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı-karşı davalı koca tarafından, kusur belirlemesi, velayet, tazminatlar, iştirak nafakası ve lehine manevi tazminat verilmemesi yönünden; davalı-karşı davacı kadın tarafından ise, kocanın davasının kabulü ve iştirak nafakası miktarı azlığı yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 29.01.2014 günü duruşmalı temyiz eden davacı-karşı davalı T.. G.. ile vekilleri Av. C.. A..r ve karşı taraf temyiz eden davalı-karşı davacı Ö.. G.. vekili Av. M.. B..geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-karşı davacı kadının tüm, davacı-karşı davalı kocanın ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davalı-karşı davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK.md.174/1) ve manevi (TMK .md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için taktir olunan 1100 TL. vekalet ücretinin Özcan'dan alınıp Talat'a verilmesine, aşağıda yazılı temyiz ilam harcının temyiz eden Özcan'a yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna 119.00 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatıran Talat'a geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 29.01.2014 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2018/3053, Karar No: 2020/5991, Tarih: 19.10.2020

**11. Ceza Dairesi         2018/3053 E.  ,  2020/5991 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan

HÜKÜM : Beraat

1-Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 01.04.2014 tarihli 2013/9-542 Esas ve 2014/153 Karar sayılı kararında ayrıntılı olarak açıklandığı ve Dairemizin yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere; 5237 sayılı TCK'nin 206. maddesindeki "resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan" suçunun oluşabilmesi için, yalan beyanın resmi belge düzenleme yetkisine sahip kamu görevlisine yapılmış olması gerekmektedir. Resmi bir belgenin düzenlenmesi sırasında beyanda bulunacak kişinin gerçeği söyleme zorunluluğu vardır. Kişinin beyanı üzerine düzenlenen resmi belgenin bu beyanın doğruluğunu ispatlayıcı nitelikte olması, bir başka ifadeyle beyanın doğruluğunun kamu görevlisi tarafından araştırılmasının zorunlu olmaması şarttır. Aksi halde kişinin beyanı yeterli olmayıp, bu beyanın doğruluğunun kamu görevlisi tarafından araştırılması zorunluysa ve bu araştırma sonunda bildirimin gerçeğe uygun olmadığı belirlenirse, kişinin beyanına itibar edilemeyeceğinden ve kişinin beyanını içeren belge, ispat aracı olarak kullanılamayacağından anılan maddedeki suç oluşmayacaktır. Bununla birlikte, suçun oluşması için sanığın beyanda bulunması yeterli olmayıp, sanığın beyanı üzerine kamu görevlisi tarafından bir belgenin de düzenlenmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, dosya kapsamına göre sanığın suç tarihinde rahatsızlanarak hastaneye geldiği, giriş işlemleri yaptırdığı esnada görevli personele kardeşi ...'a ait kimlik bilgilerini vererek tedavisini bu şekilde yaptırdığı muayene esnasında uyuşturucu madde kullandığının değerlendirilmesi üzerine Torul Devlet Hastanesi'nde, ... adına genel adli muayene raporu düzenlendiği anlaşılmakla, TCK'nin 206/1. maddesinde tanımlanan "resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan" suçunun oluştuğu ve sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme sonucu beraat hükmü kurulması yasaya aykırı,

2- Hükümden sonra, 19/08/2020 tarihinde 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 25/06/2020 tarih ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 17/10/2019 tarihli 7188 sayılı Kanunu’nun 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin (d) bendinde yer alan “kovuşturma evresine geçilmiş” ibaresinin, aynı bentte yer alan “basit yargılama usulü” ibaresi bakımından Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olması nedeniyle, sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, Cumhuriyet savcısının temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 19/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/45, Karar No: 2014/550, Tarih: 20.01.2014

**4. Hukuk Dairesi         2014/45 E.  ,  2014/550 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 06/09/2013

NUMARASI : 2011/898-2013/482

.

Davacı H.. K.. vekili Avukat A.. S. tarafından, davalı A.. M.. aleyhine 04/10/2011 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 06/09/2013 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, sulama kanalından sızan suların davacının taşınmazına verdiği zararın giderilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.

Davacı, DSİ sulama kanalından sızan sulardan dolayı değirmen olarak kullandığı taşınmazını su bastığını, bu nedenle taşınmazı kiraya veremediğini, nem nedeniyle bina temelinin zarar gördüğünü belirterek zararının giderilmesini istemiştir.

Bir kamu kurumunun yasalar uyarınca yapılmış olan tesislere bakım ve o tesisleri kullanım yükümlülüğü yasalardan doğan kamusal bir görevdir. O halde anılan nitelikteki bir kamu tesisinin gerek yapılmasındaki, gerekse kullanılması veya muhafazasındaki kusurdan doğan zararlar, idari karar ve eylemlerden doğan zararlar niteliğinde bulunduğundan onların ödetilmesi istekleri 11.02.1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının II. bendi hükmünce tam yargı davasının konusunu oluştururlar. Bu davaların ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi hükmünce idari yargı yerinde görülmesi gerekir. Mahkemece davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalı DSİ yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının tüm, davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve temyiz eden davalıdan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 20/01/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4269, Karar No: 2016/5762, Tarih: 09.05.2016

**1. Hukuk Dairesi         2016/4269 E.  ,  2016/5762 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ- TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali, tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava,gabin hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ile tescil isteğine ilişkindir.

Davacı ,kayden maliki olduğu 165 ada 21 parsel sayılı 25.000,00 TL.değerindeki taşınmazı yaşlılığı,rahatsızlıklarının etkisi ve davalı ile aralarında çıkan tartışma sonucunda davalıya 2.000,00 TL.ye sattığını ,satış işleminin korkutma,yanılma,aşırı yararlanma nedenleriyle sakat olduğunu ileri sürerek tapu iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı taşınmazı 8.000,00 TL.ye satın aldığını, iddiaların yerinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece gabin koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Eldeki davada iddianın içeriğinden ve ileriye sürülüş biçiminden gabin hukuksal nedenlerine dayanıldığı açıktır.

Bilindiği üzere;sözleşmenin gabin (aşırı yararlanma) nedeniyle illetli olduğunun kabulü için edim ve karşı edim arasındaki oransızlığın, taraflardan birinin, diğerinin şahsında mevcut özel bir durumu bilerek istismar etmesi, sömürmesi sonucu oluşması gerekir. Dar ve zor durumda kalmaları nedeniyle, sözleşme yapmaya, mallarını çok düşük bedel ile devretmeye sürüklenmiş kişileri korumak zayıfı güçlüye ezdirmemek için hukukumuzda da düzenlemeler yapılmış 6098 s. Türk Borçlar Kanunun (TBK) 28. (818 s. Borçlar Kanunun (BK) 21) maddesi ile aynen; "Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa, bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği takdirde, zarar gören, durumun özelliğine göre ya sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek ediminin geri verilmesini ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir. Zarar gören bu hakkını, düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği; zor durumda kalmada ise, bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak beş yıl içinde kullanabilir." hükmü getirilmiştir.

O hâlde, aşırı yararlanmadan (gabin ) söz edilebilmesi, objektif unsur olan edimler arasındaki aşırı oransızlık yanında, bir tarafın darda kalma, tecrübesizlik, düşüncesizlik (hafiflik) hallerinin bulunması, diğer yanın ise yararlanmak, sömürmek kastını taşıması biçiminde iki sübjektif unsurun dahi gerçekleşmesine bağlıdır. Gabinin varlığı zarar görene (sömürülene), sözleşme tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirerek iptal davası açıp iddiasını her türlü delille kanıtlama ve verdiğini geri isteme hakkı ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteme hakkı verir.

Hemen belirtmek gerekir ki gabin davasında öncelikle edimler arasındaki, aşırı oransızlık üzerinde durulmalı, objektif unsur ispatlandığı takdirde zarar gördüğünü iddia edenin kişiliği, yaşı, sağlık durumu, toplumdaki yeri, ekonomik gücü psikolojik yapısı gibi maddi, manevi yönler yani sübjektif unsur derinliğine araştırılıp incelenmelidir.

Somut olaya gelince, dava konusu taşınmazın gerçek değeri ile satış değeri arasında aşırı fark olduğu açıktır.

Ne var ki aşırı yararlanmanın kabul edilebilmesi için objetif unsurlarının yanında subjektif unsurlarının da gerçekleşmesi gerekir.Davacı ...'in davalı ile arasında sınır uyuşmazlığı bulunduğu ,taşınmazın alım satımı ile ilgili olarak önce 5.000,00 TL.konusunda anlaşılmış olup davacının itirazı üzerine satış bedeli olarak 8.000,00 TL..nin kararlaştırıldığı ,taşınmazın bu bedel üzerinden satışının gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca davacının olayda herhangi bir düşüncesizliği bulunmadığından ,temlikin iradi olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Davalı tarafından temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 09.05.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

- KARŞI OY-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerel mahkeme kararının onanması görüşünde olduğumdan çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.