muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/5602, Karar No: 2009/7856, Tarih: 23.06.2009

Bu kanun hükümleri yanında TMK’nun 783. maddesine göre de; irtifak hakkı, tapu sicilindeki tescilin terkini veya yüklü ya da yararlanan taşınmazın yok olmasıyla sona erer.

Somut olaya gelince; dava konusu 40 ada 26 parsel numaralı deniz vasıflı taşınmazın bu niteliğinin ortadan kalkmaması nedeniyle ancak kamulaştırma bedeli bilirkişilere tespit ettirilerek, belirlenen bedelin depo edilmesi sonrasında terkin isteminin kabulü gerekirken, bedel depo edilmeden yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru olmamıştır. Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar ... ile ... ... ve ... ... ...’in temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde yatırılan peşin harcın yatırana iadesine, 625 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ... ve ... ... ...’e verilmesine, 23.06.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12209, Karar No: 2016/12104, Tarih: 12.12.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/12209 E.  ,  2016/12104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Ticaret ile ... 4. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

... Asliye Ticaret Mahkemesince, davacılar tarafından davalılara karşı açılan maddi - manevi tazminat davasını davalı sigorta şirketi yönünden tefrik edip ayrı esasa kaydettikten sonra davalı gerçek kişiler yönünden tarafların tacir olmadıkları, ticari nitelikte olmayan davanın ticaret mahkemesinde görülemeyeceği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

... 4. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ise sigorta sözleşmesinden kaynaklanan davanın ticari dava olduğu, Ticaret Mahkemelerinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak, araç sürücüsü olan davalı ile ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketine karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de; dava, gerçek kişiler ile birlikte karşı tarafın ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı da açılmıştır. Davalı sigorta şirketi, sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında "Yargılama usûlüne" ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir.

O halde, gerek davalı araç sürücüsü ve gerekse de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu aynı maddî olaydan kaynaklanmış ve zarar tek olmakla, davaların birlikte görülmesi zorunludur. Bütün talepler yönünden ihtilafın özel mahkeme olan asliye ticaret mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir. Mahkemece, birlikte görülmesi gereken davaların sonradan tefrik edilmesi, göreve ilişkin kuralları değiştirmez.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12/12/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16373, Karar No: 2012/9933, Tarih: 30.04.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/16373 E.  ,  2012/9933 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanıklar hakkında zamanaşımı süresi içerisinde işyeri dokunulmazlığını ihlal suçundan işlem yapılması olanaklı görülmüştür.

1-Yakınanın beyanında sanıkların baktığını belirttiği motorsikletin sanık ... Kıraman'a ait motorsiklet olup olmadığının araştırılması, eğer kendisine ait motosiklet ise beraat kararı yerine mahkumiyet hükmü kurulması,

Kabule göre de,

2-Sanıkların olay günü hırsızlık amacıyla girdikleri belediyeye ait açık hava deposunda zincirle kilitlenmiş motosikleti çözmeye çalıştıkları sırada deponun bekçisi tarafından fark edilmeleri üzerine kaçmaya çalışırken olay yerine gelen polislerin kesintisiz takibi sonucu yakalanmalarının hırsızlığa teşebbüs olduğunun anlaşılması karşısında, eylemin yanlış anlamlandırılarak gönüllü vazgeçme şeklinde değerlendirilmek suretiyle sanıklar hakkında ceza tertibine yer olmadığına karar verilmesi,

3-5237 Sayılı TCK'nın 35. maddesinin aynı yasanın 143. maddesinden önce uygulanması,

4-5237 sayılı TCK'nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK'nın 522. maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği gözetilmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, bu maddenin düzenleniş amacı dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması,

5-Suç tarihinde sabıkasız olan sanıklar hakkında hükümden sonra 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562.maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK’nın 231. maddesi uyarınca ve bu maddenin 6.fıkrasına 25.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın 7.maddesi ile eklenen cümle de gözetilerek; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, O Yer C. Savcısı'nın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 30.04.2012 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11212, Karar No: 2013/9489, Tarih: 23.05.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/11212 E.  ,  2013/9489 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA ilişkin olarak daireden verilen 10.04.2012 gün ve 2011/4741-2012/2571 E.K. sayılı ilamın karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Karar düzeltme nedeni olarak ileri sürülen yönler daire kararında gerekçesi gösterilmek suretiyle karşılanmıştır. Düzeltilmesi istenilen karar, dosya içeriğine, usul ve kanuna uygundur. Bu nedenlerle, yerinde olmayan karar düzeltme isteğinin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440. maddesi gereğince REDDİNE, aynı kanunun 442.maddesi hükmünce 219,00 TL para cezasının ve peşin alınan red harcının mahsubu ile geriye kalan 6,55 TL harcın karar düzeltme isteğinde bulunan davalı ...'ten alınmasına, 23.05.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3065, Karar No: 2020/1742, Tarih: 04.03.2020

**14. Ceza Dairesi         2016/3065 E.  ,  2020/1742 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı (sanık ...), kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanıklar)

HÜKÜM : Sanık ...'in beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı eylemi rişet olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek bu suçtan mahkumiyetine, sanıkların kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan beraatlerine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanık ... hakkında kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Muhakeme safahatını yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, iddia ve savunma ile tüm delillerin eksiksiz olarak kararda gösterildiği, hükmedilen ceza nevi ve miktarı itibarıyla kanuni sınırlar içinde tayin edildiği gibi beraat hükmünün de dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, sanık müdafisi ile katılan mağdure vekilinin yerinde görülmeyen temyiz taleplerinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Sanığın hükümden sonra 05.11.2018 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kaydından anlaşılması karşısında, mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 04.03.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5147, Karar No: 2021/22969, Tarih: 16.12.2021

**8. Ceza Dairesi         2019/5147 E.  ,  2021/22969 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, tehdit

HÜKÜMLER : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Sanık ... hakkında tehdit suçundan verilen beraat kararına yönelik katılan ... vekilinin yapmış olduğu temyiz talebinin incelenmesinde,

Sanık ...'nin katılan ...'ye yönelik gerçekleştirdiği iddia olunan tehdit suçundan açılan davada, suçtan doğrudan zarar görmeyen katılan ...'un, davaya katılma hakkı ve kurulan hükmü temyiz etme yetkisi bulunmadığından, katılan vekilinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

2-Sanıklar ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince,

Mağdure ... ile birlikte diğer katılanların aşamalardaki istikrarlı beyanları, kamera kayıtları, adli muayene raporları ve tüm dosya kapsamına göre, sanık ... ile mağdure ... arasında bir yıl kadar süren gönül ilişkisinin bulunduğu, bu süreçte aralarında yaşanan cinsel eylem nedeniyle sanık hakkında ağır ceza mahkemesi nezdinde kamu davası açıldığı, olay günü sanık ..., plakasını söktüğü kiralık araçla, yanında arkadaşı sanık ... olduğu halde, mağdurenin yaşadığı eve geldikleri, o sırada ütü yapmakta olan mağdurenin bulunduğu odaya girdikleri, mağdurenin kolundan tutup, çekiştirmek suretiyle dışarı çıkarmaya çalıştıkları, evde bulunan katılanlar dedesi Hüseyin, annesi ..., babaannesi ...'in hemen sanıklara müdahale ettikleri, aralarında yaşanan arbedeye rağmen sanıkların mağdureyi dışarı çıkarmaya devam ettikleri, katılan ...'nin kızı ...'un kolunu tuttuğunu görmesi üzerine, sanık ...'nın kolunu ısırdığı, bu durumun 23.07.2012 tarihli adli muayene raporuyla da desteklendiği, mağdurenin bağırıp yardım istemesi ve katılanların direnmesi nedeniyle sanıkların eylemlerini tamamlayamadan geldikleri araçla kaçtıkları anlaşılmakla, sanıkların mağdureye yönelik teşebbüs aşamasında kalan kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunu gerçekleştirdikleri gözetilerek, sanıklar hakkında mahkumiyet hükümleri kurulması gerekirken, dosya kapsamına uymayan gerekçeyle yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan mağdure vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 16.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7040, Karar No: 2011/6270, Tarih: 24.05.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/7040 E.  ,  2011/6270 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/11/2008 tarih ve 2008/366-2008/607 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 24.05.2011 gününde davacı avukatı ..... geldi, davalı vekili tebliğe rağmen gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının müvekkilinden para aldığını, iade etmemesi üzerine Almanya Lübeck Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davanın kabul edildiğini, bu kararının kesinleştiğini, Türkiye’de icraya konulmasının gerektiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tenfiz koşullarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının tenfizini istediği mahkeme kararında alacağının hüküm altına aldırdığı, davalı şirketin ortağı olduğunun bildirildiği, mahkemede ortaklık ilişkisinin kurulmadığı gerekçesiyle aynı durumda olan kişilerce alacak davaları açıldığı, TTK'nun 405/2. maddesi gerekçe gösterilerek davaların reddine karar verildiği, kararların onanarak kesinleştiği, bu durum karşısında yabancı mahkeme kararının tenfizinin açıkça Türk yasalarına aykırı durum meydana getireceği, ticari hayatın işleyişine ve kamu düzenine aykırı olacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez.

Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 825,00 TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.05.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.