muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/3807, Karar No: 2013/22156, Tarih: 25.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/3807 E.  ,  2013/22156 K.**

* RÖDOVANS SÖZLEŞMESİ

* ASIL İŞVEREN/ALT İŞVEREN

* PRİM BORÇLARININ TAHSİLİ İÇİN GÖNDERİLEN ÖDEME EMİRLERİNİN İPTALİ VE HACİZLERİN KALDIRILMASI

* MADEN KANUNU (3213) Madde 4

* SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) (506) Madde 87

* SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU (5510) Madde 12

**"İçtihat Metni"**

Dava, davadışı S... B... Kömür İşletmeciliği Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. nin işlettiği kömür madeni işyerinin asıl işvereni olmadığı iddiasıyla prim borçlarının tahsili için gönderilen ödeme emirlerinin iptalini ve hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakim tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Bilindiği üzere madenler, Anayasanın 168. maddesi ve 3213 sayılı Maden Kanununun 4. maddesi gereği devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, arama ve işletme hakkının gerçek ve tüzel kişilere devri ancak kanunun öngördüğü şartlarda mümkündür.

Madenler üzerindeki hakların bölünmezliğini, devir ve intikalini düzenleyen anılan Kanunun 5. maddesinde, madenler üzerindeki hakların hiç birisinin hisselere bölünemeyeceği ve her bir hakkın bir bütün halinde muameleye tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır. Anılan yasal düzenleme çerçevesinde, ruhsat sahibi tarafından maden sahası üzerinde, ruhsatın verdiği yetkilerin tamamının yada bir bölümünün sözleşme ile 3. kişilere devri mümkün değildir. Ancak uygulamada, ruhsat sahipleri özel hukuk alanına giren kimi sözleşmelerle ve belirli bir bedel karşılığında maden çıkarma ve satış haklarını özel kişilere bırakmaktadırlar. Rödovans olarak adlandırılan bu yöntemle ruhsat sahipleri, taşeron olarak üretim yapan üçüncü kişilere süreli sözleşmeler ile maden çıkarma ve satış haklarını kiralamaktadırlar.

Günümüz literatüründe rödovans, “maden ruhsat alanlarının, hukuki hak ve sorumlulukları kendisinde kalması koşuluyla hak sahibi tarafından sözleşme ile özel veya tüzel bir kişiye, bir süre tahsis edilmesi durumunda, maden ocağının işletilmesini üstlenen özel veya tüzel kişinin, esas ruhsat sahibine, ürettiği her bir ton maden için ödemeyi taahhüt ettiği meblağ” olarak tanımlanmaktadır.

Rödovans sözleşmesine ilişkin Maden Kanununda özel bir düzenleme olmadığı için Borçlar Kanununun 270 ve devamı maddelerinde düzenlenen "hasılat kirasına" ait hükümler uygulanır. Türk Borçlar Hukukunda sözleşmelerde şekil serbestisi geçerlidir. Yasada özel olarak bir şekle bağlanmayan sözleşmeleri taraflar istedikleri şekilde yapabilirler. Rödovans sözleşmesi maden ruhsatının devri anlamına gelmediğinden, devir sözleşmesinin Maden İşleri Genel Müdürlüğünde yetkili memur huzurunda yapılması zorunluluğu yoktur.

1990 yılında Maden Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 32. maddesinin son fıkrası değiştirilerek, üçüncü kişi ve kuruluşların ruhsat sahipleri ile yapmış oldukları rödovans, kira, taşeron vb. sözleşmelere dayanılarak ruhsat sahasında faaliyette bulunabilmesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının iznine bağlanmıştır. Ruhsat sahiplerinin, sözleşmeleri bir ay içinde Maden Dairesi’ne bildirerek uygun görüş alması şartı getirilmiştir. Ancak 03.02.2005 tarihinde yayımlanan Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin geçici 2. maddesindeki “Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra, ruhsat sahiplerinin Kanun kapsamındaki faaliyetleri ile ilişkili olarak üçüncü kişi ya da kuruluşlarla yaptığı sözleşmelerin Genel Müdürlüğe bildirilmesine ve görüş alınmasına gerek yoktur. Ancak ruhsat sahasındaki tüm faaliyetlerden Genel Müdürlüğe karşı ruhsat sahibi sorumludur.” hükmü gereği bildirim yükümlülüğü kaldırılmıştır. Anılan yönetmelik, 06.11.2010 tarihinde yayımlanan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin 168. maddesi ile yürürlükten kaldırılarak, Rödövans sözleşmeleri ile ilgili olarak geçici 1. maddesinde aynı düzenlemeye yer verilmiştir.

Rödovansçının sorumluluğu konusunda 24.06.2010 tarih 27621 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5995 sayılı Kanunun 17. maddesi ile Maden Kanununa eklenen Ek 7. maddesi ile yeni düzenleme yapılmıştır. Anılan madde de; maden ruhsat sahiplerinin, ruhsat sahalarının bir kısmında veya tamamında üçüncü kişilerle yapmış oldukları rödovans sözleşmelerinde, bu alanlarda yapılacak madencilik faaliyetlerinden doğacak İş Kanunu, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili idari, mali ve hukuki sorumluluklarının rödovansçıya ait olacağı, ancak bu durumun ruhsat sahibinin Maden Kanunundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacağı belirtilmiştir.

Davada çözümü gereken sorun, prim borçlusu davadışı şirket ile davacı şirket arasında düzenlenen, maden kömürü sahasının rödovansla çalıştırılmasına ilişkin sözleşmeye dayalı çalışmanın, asıl işveren-alt işveren (taşeron) ilişkisi yaratacak nitelikte olup olmadığının saptanmasıdır.

Davada çözümü gereken sorun, prim borçlusu davadışı şirket ile davacı şirket arasında düzenlenen, maden kömürü sahasının rödovansla çalıştırılmasına ilişkin sözleşmeye dayalı çalışmanın, asıl işveren-alt işveren (taşeron) ilişkisi yaratacak nitelikte olup olmadığının saptanmasıdır.

Dava konusu dönemin bir kısmında yürürlükte olan ve üçüncü kişinin aracılığının düzenlendiği 506 sayılı Kanunun 87. maddesine göre; "sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işveren de sorumludur. Aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir." 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 12. maddesinde de "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur." hükümleri düzenlenmiştir.

Bu çerçevede, asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Yapılan açıklamalar ışığında, davacı ile, davadışı prim borçlusu S... B...Kömür İşletmeciliği Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasındaki sözleşmenin tetkikinden; Saha sahibinin rödovans karşılığı üretimciye mevcut tesisleri (yeraltı ve yerüstü) hali hazır şekliyle bir zabıt karşılığı teslim edeceğinin; saha sahibinin uhdesinde bulunan maden sahasını, Maden Kanunu ve işbu sözleşmenin maddelerinden doğan haklarını her zaman kontrol etmek denetlemek hakkına sahip olduğunun ve bu denetlemeyi dilediği kimseye yaptırabileceğinin; maden sahibinin, üretimcinin bir yeminli mali müşavir tarafından tam tastik kapsamında denetim altına alınmasını talep etmek hakkı olduğunun; üretimci tarafından Maden İşleri Genel Müdürlüğüne her yıl verilen üretim programını öncelikle saha sahibinin onayına sunacağının, saha sahibi program üzerinde itiraz ve düzeltme haklarını isterse kullanabileceğinin ve üretim programı saha sahibinin onayından sonra Maden İşleri Genel Müdürlüğüne sunulacağının; saha sahibi ve üretimci gerek program ve hedeflerin takibi gerekse gerekli görülen diğer hususları karşılıklı olarak görüşmek üzere üç ayda bir tarafların anlaşacağı bir yerde toplanacağının; dönem faaliyetleri raporlarının, projelerin ve imalat haritalarının hazırlanması ve Maden Kanunu'nun yükümlülüklerinden ruhsat sahibinin sorumlu olduğunun; rödovans tutarının kontrolü için saha sahibinin kantar, sevk irsaliyesi, fatura gibi vesairleri kontrol hakkının daima olduğunun taraflar arasında kararlaştırıldığı görülmektedir.

Mahkeme, sözleşme hükümlerinin irdelemesini yaparak sonuca varmışsa da; yukarıda değinilen yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevede, sözleşmede belirtilen hükümlerin yaşama geçirilme biçimi, asıl işverenin işyerinde işçi çalıştırıp çalıştırmadığı; sözleşme hükümlerinin uygulandığı dönem içerisinde denetim görevinin sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilip, bu konuda eleman çalıştırılıp çalıştırılmadığı; üretim araçlarının kim tarafından ne şekilde sağlandığı konuları da araştırılarak, 506 sayılı Kanunun 87. ve 5510 sayılı Kanunun 12. maddelerinde belirtilen koşulların somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin şüpheden uzak biçimde ortaya konulması gereğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1557, Karar No: 2018/14414, Tarih: 13.12.2018

**8. Ceza Dairesi         2018/1557 E.  ,  2018/14414 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Hükümden önce 05.08.2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7035 sayılı Kanununun 21. maddesi ile 5271 sayılı CMK.nun 291. maddesinin 1. fıkrasında düzenlenen ve bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı yedi gün olarak öngörülen temyiz süresinin on beş gün olarak değiştirildiği; ancak bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihinden önce verilen ve Yargıtay'dan geçen dosyalar hakkında 5320 sayılı Yasanın 8. maddesi uyarınca hüküm kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'un 305 ila 326. maddelerinin uygulanması gerektiği ve 1412 sayılı CMUK'un 310. maddesi uyarınca da temyiz süresinin bir hafta olduğu gözetilmeden temyiz süresinin 15 gün olduğu belirtilmek suretiyle yanıltıcı ifade kullanılmış olması, kanun yoluna ilişkin süreler konusunda 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununda ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda farklı düzenlemelere yer verilmesi, 7035 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra temyiz süresi konusunda tereddütler oluşması ve ilk derece mahkemelerince yanıltıcı ifadeler kullanılmasının, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 13.10.2015 gün, 2015/11...120 esas, 2015/313 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, avukatlar da dahil olmak üzere başvurucuların kanun yolunda yanılmalarına sebep olduğu gibi, Anayasa Mahkemesi'nin 09.06.2016 tarihli (Başvuru Numarası: 2014/4987) ve 22.09.2016 tarihli (Başvuru Numarası: 2014/1382) kararlarına göre bu durumun adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkının ihlali niteliğinde bulunması nedenle ...'ın da temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Dosyada mevcut ekspertiz raporu içeriğinde, davaya konu gaz tabancasının namlusu içerisinde gaz dağılımını temin eden gaz ayırıcı parçasının bulunduğu, bu haliyle uygun çapta, özel şekil ve nitelikte saçma, kurşun, metal küre vb. bir cisim geçebileceği ancak, teknik özelliklerinde sonradan değişiklik yapıldığını gösterir nitelikte herhangi bir bulgu ve emarenin tespit edilmemesi, sanıklarda özel yapım mermi de ele geçirilememiş olması ve silahın kuru sıkı silah olduğunu savunmaları karşısında sanıkların, ele geçen tabancanın vasıflarını bilerek taşıdığına dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı halde, sanıkların beraati bizatihi suç teşkil eden tabancanın müsaderesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 13.12.2018 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1960, Karar No: 2016/3693, Tarih: 03.03.2016

**2. Ceza Dairesi         2016/1960 E.  ,  2016/3693 K.**

**"İçtihat Metni"**

Hırsızlık suçundan sanık ...'nın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/1-e, 143, 35, 290/2, 62, 50/1-a ve 52. maddeleri gereğince 1.860,00 Türk Lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair . 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 28/09/2010 tarihli ve . esas, . sayılı karar aleyhine Yüksek Adalet Bakanlığınca verilen 04.01.2016 gün ve 2015/56-134 sayılı kanun yararına bozma talebine dayanılarak dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 19.01.2016 gün ve . sayılı tebliğnamesiyle dairemize gönderilmekle okundu.

Kanun yararına bozma isteyen tebliğnamede;

Dosya kapsamına göre, sanık hakkında Muğla İcra Müdürlüğünün 11/10/2008 tarih ve 2008/1135 talimat sayılı haciz tutanağı ile müşteki . . ye yediemin olarak teslim edilen balık havuzundaki levrek cinsi balıkların bir kısmını müştekinin rızası dışında 07/08/2009 tarihinde alıp götürdüğünden bahisle yapılan yargılama sonucunda . 1. Asliye Ceza Mahkemesinin . esas sayılı dosyasında sanığın mahkumiyetine dair karar verilmiş ise de; sanığın 04/08/2009 tarihinde balık havuzunda bulunan balıklardan bir kısmını alıp götürdüğünden bahisle hakkında 16/09/2009 tarihinde iddianame düzenlenerek kamu davası açıldığı ve . 1. Asliye Ceza Mahkemesinin . esas dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda sanığın mahkumiyetine dair karar verildiği, verilen kararın sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın yargıtay incelemesinde bulunduğu, her iki dosyanın suç tarihlerinin çok yakın olduğu ve sanığın üzerine atılı eylemlerin aynı mahiyette bulunduğu, bu eylemlerin bir suç işleme kararı icrası kapsamında işlendiği anlaşıldığından, dosyaların birleştirilmesi ve 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinde öngörülen zincirleme suç hükümlerinin uygulanarak cezanın arttırılması gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi ile Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 19.01.2015 gün ve 2015/8 sayılı kararına göre, incelemenin daha önce Yüksek Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 29.04.2014 tarih ve . esas, . karar sayılı kararı ile yapılıp temyiz isteminin reddine karar verildiğinin ve dosyanın incelemeyi yapan dairece neticelendirilmesinin gerektiği gözetilerek, kanun yararına bozma incelemesinde,Yüksek Yargıtay 13. Ceza Dairesinin görevli olması nedeniyle Daire'mizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın ilgili daireye gönderilmesine, 03/03/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3635, Karar No: 2014/5901, Tarih: 24.09.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/3635 E.  ,  2014/5901 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Çüngüş Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkmesi Sıfatıyla)

TARİHİ : 19/12/2013

NUMARASI : 2013/93-2013/195

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı, davalı kooperatifin üyesi olduğunu, ancak yönetim kurulu toplantısında alınan karar ile kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, bu kararın ana sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, ihraç kararı öncesinde kendisine herhangi bir ihtarname de gönderilmediğini ileri sürerek, üyelikten ihraç kararının iptaline ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının üst üste 3 defa kooperatif genel kurul toplantılarına katılmamak suretiyle kooperatif anasözleşmesinin 21. maddesi hükmünü ihlal ettiği gibi, kooperatif anasözleşmesinin 14. maddesinde belirtilen anasözleşme ve yönetmelik hükümlerine uymamak, kooperatif çıkarlarına ve alınan kararlara aykırı davranmak, kooperatifin bütün hizmetlerine yardımcı olmak gibi hükümlerine aykırı hareket ettiğini, bu gerekçeler ile yönetim kurulu tarafından ihraç kararı verildiğini ve bu kararın noter kanalı ile davacıya tebliğ edildiğini, davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin yasal şartların oluştuğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davacının üst üste üç genel kurul toplantısına katılmadığından, kooperatif anasözleşmesinin 21. maddesindeki hükümlerin davacı yönünden oluştuğu, ancak, davalının ihraç kararı öncesinde davacıya sorumluluklarını yerine getirmesi konusunda makul bir süre vermesi gerekirken aksi yönde hareket edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne kararı verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, Tarımsal Kalkınma kooperatifi üyesi olan davacının, kooperatif ortaklığından ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, kooperatif anasözleşmesinin 21. maddesinin c bendi uyarınca 3 defa arka arkaya genel kurul toplantılarına katılmadığı gerekçesi ile ihracına karar verilen davacıya, makul süre verilmediğinden bahisle ihraç kararının iptaline karar verilmiş ise de, kooperatif anasözleşmesinin 21. maddesinin c bendine göre "3 defa arka arkaya genel kurul toplantılarına katılmayanlar" hakkında çıkarılma kararı verilebileceği belirtilmiştir.

Mahkemece, kooperatif anasözleşmesinin 21. maddesinin c bendi uyarınca 3 defa arka arkaya genel kurul toplantılarına katılmadığı gerekçesi ile ihracına karar verilen davacıya, makul süre verilmediğinden bahisle ihraç kararının iptaline karar verilmiş ise de, kooperatif anasözleşmesinin 21. maddesinin c bendine göre "3 defa arka arkaya genel kurul toplantılarına katılmayanlar" hakkında çıkarılma kararı verilebileceği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı taraf, 10.08.2010, 01.06.2011 ve 17.06.2012 tarihli genel kurul toplantılarına katılmadığını kabul etmiş olup, davacı tarafından herhangi bir mazeret de ileri sürülmemiştir. Bu durumda, kooperatif anasözleşmesinde belirtilen 21. maddenin c bendindeki şartın oluştuğu halde, bu husus gözardı edilerek, somut olayda uygulama yeri olmayan makul süre verilmesi ile ilgili yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/3894, Karar No: 2012/5341, Tarih: 06.06.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/3894 E.  ,  2012/5341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali, tescil ve elatmanın önlenmesi ve kal

Hazine ile ... ve ... aralarındaki tapu iptali, tescil ve elatmanın önlenmesi ve kal davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Edremit 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 24.06.2010 gün ve 132/361 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine vekili; mülkiyeti davalılara ait olan 2 parsel sayılı taşınmazın bir kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğundan tapu kaydının kısmen iptaline, davalıların müdahalelerinin men'ine ve tecavüzlü kısım üzerindeki yapının kal'ine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece; hak düşürücü süreden davanın reddine, karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın, kısmen kabulüne kısmen reddine dair önceki mahkeme kararı Yargıtay 1.Hukuk Dairesi tarafından onanmış ve davacı Hazine vekilinin karar düzeltme talebi üzerine aynı Dairenin 04.02.2010 tarih, 2010/402-1113 Esas ve Karar sayılı kararında özetle; “ ...5841 sayılı yasa gereğince, 3402 sayılı Yasanın 12/3 maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesi, davanın açıldığı tarihteki koşullara ve tarafların haklılık durumlarına göre yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulması gerektiği belirtilerek onama ilamının kaldırılması ...” gereğine değinilerek mahkeme kararı bozulmuş olup, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtmelidir ki, mahkemenin esasa ilişkin ilk kararı ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin yukarıda açıklanan bozma kararı ile temyize konu son mahkeme kararları tümüyle, 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3. maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2. maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen cümlede: “bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın “ ve 3. maddesi ile aynı Kanuna eklenen geçici 10. maddesinde ise, “bu Kanunun 12. maddesinin 3.fıkrası hükmü Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.