muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1571, Karar No: 2024/3591, Tarih: 25.03.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/1571 E.  ,  2024/3591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/819 Esas, 2023/710 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Mersin 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.05.2023 Tarihli ve 2022/2518 Esas, 2023/1080 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayının adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:3 İç Kapı No:3 Sarıyer/İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13.09.2023 Tarihli ve 2023/819 Esas, 2023/710 Karar Sayılı Kararı

Dava dilekçesinde kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:5/9 Mezitli/Mersin olarak bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamı ve yapılan kolluk araştırması sonucundan, kısıtlı adayının dava tarihi itibariyle yerleşim yeri adresinin Mezitli/Mersin olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Mersin 3. Sulh Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Mersin 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

25.03.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/33080, Karar No: 2020/4709, Tarih: 04.06.2020

**15. Ceza Dairesi         2017/33080 E.  ,  2020/4709 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : TCK'nın 158/1-e, son, 31/3 ve 52/2-4 maddeleri uyarınca mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık suçundan suça sürüklenen çocuğun mahkumiyetine ilişkin hüküm, suça sürüklenen çocuk müdafisi ile katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuğa 5271 sayılı CMK'nın 150/2. maddesi uyarınca suç tarihi itibariyle zorunlu müdafi atanması gerekli ve bu husus bozma nedeni yapılmış ise de, suça sürüklenen çocuğun bozmadan sonra yakalama yolu ile 13/01/2014 tarihinde... 2.Ağır Ceza Mahkemesi'nde alınan savunmasında 18 yaşını doldurduğu ve müdafi talebi olmadığını beyan etmesi nedeniyle bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Temyiz kapsamı dışında bulunan ve hakkındaki mahkumiyet hükmü kesinleşen sanık...'ın “...” adı altında bir şirket kurduğu, ticaret odalarında kayıtlı bulunmayan “... Danışmanlık Şirketi” aracılığıyla Uluslararası Kalite Sistem Sertifikasını aldığı, bu sertifikayı kullanarak Avrupa Birliği Projesinden yüklü miktarda ödenek alacağını, bu nedenle kamu kurum ve kuruluşlarının kalorifer sistemlerine ait yakıt tanklarını temizlemek istediklerini belirterek ... İl ve İlçelerinde bulunan kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlara tavsiye niteliğinde İl Özel İdare Müdürlüğünden ve ... İl Encümeninden karar çıkmasını, ... İl Sağlık Müdürlüğünden de ilçe hastane başhekimliklerine söz konusu şirketin ihtiyaçları halinde ücretsiz kalorifer tesisat, bakım ve baca temizliği yaptırabileceklerini belirtir bir yazı çıkarttığı, firma elemanları olan suça sürüklenen çocuk ve temyiz kapsamı dışında bulunan diğer sanıkların bu yazıya dayanarak, sanıklardan Melaha’nın olmadığı halde kendisini Makine Mühendisi, hakkında ayırma kararı verilen açık kimliği tespit edilemeyen ...isimli şahsın da kendisini Çevre Mühendisi olarak tanıtmak suretiyle, şirketlerine ait olduklarını belirttikleri tankerle, ... Devlet Hastanesi Baştabipliği Müdürlüğüne başvurdukları, burada ...'da serbest makine mühendisi olarak görev yapan sanık ...ile ...in kendilerini şirketin Karadeniz Bölge Müdürleri olarak tanıtarak hastane müdürü olan şikayetçi ile görüştükleri, daha önceden kalorifer yakıt tankı temizliğini yaptıklarını kurumlardan verilen teşekkür belgelerini de göstererek temizlik işlemi yapıyor görünüp kalorifer yakıt tanklarının kontrollerine de mani olarak, yakıt tankında bulunan 2120 litre kalorifer yakıtını kendi tankerlerine yükleyip götürdükleri, bu surette suça sürüklenen çocuğun nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği iddia olunan somut olayda,

Suça sürüklenen çocuğun suçtan kurtulmaya yönelik soyut savunmaları, katılan ve müşteki beyanları, tanık anlatımları, ... Devlet Hastanesi Baştabipliği görevlileri tarafından tutulan 15.09.2006 tarihli tutanak, kurum yazışmaları ile dosya içeriğine göre, suça sürüklenen çocuğun atılı suçu işlediğinin sabit olduğu gerekçesine dayanan mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocuk müdafisi ile katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1136 sayılı Kanun'un 168. ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, sanığın mahkumiyetine karar verilmesi halinde kendisini vekille temsil ettiren katılan lehine maktu avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak, yeniden yargılanmayı gerektirmeyen bu hususta, aynı kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden, hükmün ilgili kısmına "katılan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlenen 3.000-TL vekalet ücretinin suça sürüklenen çocuktan alınarak katılana verilmesi" fıkrasının eklenmesi suretiyle, hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 04/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29652, Karar No: 2015/1715, Tarih: 11.02.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/29652 E.  ,  2015/1715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sorgun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 20/05/2014

NUMARASI : 2013/234-2014/339

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak hüküm kurulmuş; karar, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Acele el koyma kararından sonra davalı taraf adına bankaya bloke edilen miktarın ilk kararla tespit edilen kamulaştırma bedelinden mahsubundan sonra kalan kısmına 15.10.2012 tarihinden ilk karar tarihi olan 27.12.2012 gününe kadar faiz işletilmesi gerektiği halde, yazılı şekilde acele el koyma bedelinin bozmadan sonra oluşan bedelden mahsubundan sonra kalan fark bedelin tamamına son karar tarihine kadar faiz yürütülmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 4 nolu bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine (Acele el koyma kararından sonra davalı taraf adına bankaya bloke edilen miktarın ilk kararla tespit edilen kamulaştırma bedelinden mahsubundan sonra kalan 1.798,16-TL fark bedele 15.10.2012 tarihinden ilk karar tarihi olan 27.12.2012 gününe kadar, bozmadan sonra oluşan bedel ile ilk kararla tespit edilen bedel arasındaki fark bedel olan 113.582,66-TL'ye ise 15.10.2012 tarihinden, son karar tarihi olan 20.05.2014 gününe kadar yasal faiz uygulanmasına,) cümlesinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 11.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7825, Karar No: 2010/15873, Tarih: 30.11.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/7825 E.  ,  2010/15873 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Dava, balık çiftliği sahibi olan ve bu niteliği itibariyle tacir sıfatına haiz bulunan davacının balık yemi nedeniyle davalı şirkete verdiği bonolardan dolayı borçlu bulunmadığının tesbitine ilişkin olup, kararın temyizen incelenmesi görevi 19.Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay Yüksek 19.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 30.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15126, Karar No: 2010/11494, Tarih: 08.11.2010

**4. Hukuk Dairesi         2009/15126 E.  ,  2010/11494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... tarafından, davalı Hazine aleyhine 28/04/2008 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 25/12/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.

2-Diğer temyiz itirazlarına gelince; dava, kıyı kenar çizgisi içinde kalan taşınmazın davacı adına oluşturulmuş olan tapu kaydının iptal edilmesinden dolayı uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istemin bir bölümü kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Somut olayın özelliklerine, zararın haksız eylemden değil karşılıklı hak ve adaletin korunması ilkesinden kaynaklanmasına göre, taşınmazın gerçek değerinin karşılanması gerekmez.

Yerel mahkemece, açıklanan nedenlerle tazminat tutarından uygun bir indirim yapılmamış olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince, davalının 5.000,00 YTL maddi tazminat ile sorumlu tutulması suretiyle, kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenle hüküm fıkrasının maddi tazminat tutarına ilişkin ilk paragrafında yer alan “…6.736,50.-…” biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine “…5.000,00…” sayı dizisinin yazılmasına; öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA 08/11/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/32303, Karar No: 2016/12779, Tarih: 30.05.2016

**3. Ceza Dairesi         2015/32303 E.  ,  2016/12779 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜMLER : Mahkumiyetlerine dair

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık hakkında katılan ...'a yönelik bıçakla kasten yaralamaya teşebbüs suçundan açılan davada mahkemece herhangi bir karar verilmemesine karşın bu hususta her zaman karar verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla;

Katılan-sanık ...'ın 11.02.2014 havale tarihli temyiz dilekçesinde “mağduriyetinin giderilmesini” talep etmesi karşısında beraat eden sanık ... hakkında kurulan kararı temyiz edip etmediği anlaşılamadığından bu husus katılan-sanık ...' ten sorulup açıklattırılması suretiyle tanzim edilecek tutanağın gönderilmesi için dosyanın mahalline gönderilip eksiklik giderildiğinde dairemize iade edilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11448, Karar No: 2012/2409, Tarih: 21.02.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/11448 E.  ,  2012/2409 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR :1- ...

2-...

VEKİLİ : Av. ...

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03/06/2010 tarih ve 2009/748-2010/317 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının müvekkilinden aldığı parayı ödememesi üzerine Almanya Hannover Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kabul edildiğini, kararının kesinleştiğini ileri sürerek, bu kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile benzer durumda olan kişiler tarafından Türkiye’de açılan davalarda, bu kişilerin şirket ortağı oldukları gerekçesiyle TTK’nın 405/2. maddesine dayalı olarak alacak davalarının reddedildiği, ancak davacıların tenfizini istedikleri yabancı mahkeme kararı ile alacağın hüküm altına alındığı, bu kararın tenfizinin Türk yasalarına aykırı durum meydana getireceği ve kamu düzenine aykırı olacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

.../...

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez.

Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

.../...

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 21/02/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

13/03/2012 - S.C