muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3202, Karar No: 2023/5963, Tarih: 26.10.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçeye, mevcut delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, her ne kadar ... Bey oğlu ...Bey Vakfının niteliğine dair Mahkeme tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılmamış ve vakfiye kapsamı tayin edilmemiş ise de, gerek dosya içerisindeki Vakıflar Genel Müdürlüğünün yazı cevabına gerekse aynı Vakıf ile ilgili olarak Yargıtay denetiminden geçmiş pek çok emsal dosya bulunmasına, bu itibarla adı geçen Vakfın doğrudan doğruya hayrat vakıflardan olmayıp İcare-i Vahideli akarından istifade olunan mülhak, sahih, zürri bir vakıf olduğunun hükmen kabul edilmiş olmasına göre, vakfedilmiş malları doğrudan hayrat mal olmadığından, zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanılabilecek nitelikte bulunmasına, vakıf mallarının zilyetlikle kazanımını yasaklayan ilk düzenleme olan 903 sayılı Kanun’un yürürlüğünden önce 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü maddesindeki şartların davacı taraf yararına oluştuğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davalı ... vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip, istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrarla kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14 üncü maddesi; mülga 2762 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 1, 8 ve 41 inci maddeleri; 903 sayılı Kanun ile 13.07.1967 tarihinde mülga 743 sayılı ... Kanunu Medenisi'ne eklenen 81/B maddesi

3. Değerlendirme

1. Kadastro çalışmaları sonucunda dava konusu Elazığ ili,... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 117 ada 22 parsel sayılı 1.294,43 metrekare ve 119 ada 1 parsel sayılı 1.608,86 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kadastro tutanağının beyanlar hanesine ayrı ayrı, taşınmazların Hüseyin oğlu ...’nün kullanımında olduğu şerhi yazılarak, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... Bey oğlu ...Bey Vakfı adına tespit ve Kadastro Komisyon kararı uyarınca tescil edilmiştir.

Kadastro çalışmaları sonucunda dava konusu Elazığ ili,... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 354 ada 6 parsel sayılı 142,73 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, taşınmaz ve üzerindeki betonarme 3 katlı evin Hüseyin oğlu ...’nün kullanımında olduğu şerhi yazılarak, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... Bey oğlu ...Bey Vakfı adına tespit ve Kadastro Komisyon kararı uyarınca tescil edilmiştir.

2. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. SONUÇ

Açıklanan sebeplerle;

Vakıflar Bölge Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının, fazladan alınan peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.032,15 TL'nin istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.10.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9229, Karar No: 2012/9754, Tarih: 21.09.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/9229 E.  ,  2012/9754 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, kısıtlı adayının vesayet altına alınması istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından, kısıtlının, adrese dayalı nüfus kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bakım yeri olduğu, daha önce .../...’da yaşadığı ancak yerleşim yerinin olmadığı, anne ve babasının hayatta olmadığı, ablasının zihinsel özürlü olduğundan çocuklarının bakımının dahi devlet tarafından üstlenildiği,kısıtlının ... ...’da yerleşim yeri olmayıp sokakta yaşarken koruma altına alındığı anlaşıldığından uyuşmazlığın, ... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.'nun 21 ve 22.(1086 sayılı HUMK.’nun 25 ve 26.) maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 21.9.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/973, Karar No: 2009/7358, Tarih: 16.04.2009

10. Hukuk Dairesi 2008/973 E., 2009/7358 K.

**10. Hukuk Dairesi 2008/973 E., 2009/7358 K.**

**- DESTEKLEME PRİMİ

- YAŞLILIK AYLIĞI**- 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 62 ]

- 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 63 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalının işten ayrılmadan tahsis talebinde bulunduğunu ve yaşlılık aylığı bağlandığını iddia ederek ödenen yersiz aylıkların tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, 506 sayılı Kanunun 63. maddesinin B bendi gereğince yaşlılık aylığı almakta iken çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde aylıklarının kesilmeyeceği, ancak sosyal güvenlik destekleme primi kesileceği, davalının da bu kapsamda yaşlılık aylığı aldıktan sonra çalışmasını sürdürdüğü ve tüm primlerini ödediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi A..... K...... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 62. ve 63. maddeleridir. 62. maddede sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan sonra yazılı istekte bulunan ve yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıya bu isteğinden sonraki aybaşından başlanarak yaşlılık aylığı bağlanacağı hükme bağlanmıştır. 63. maddede ise; yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak bir işte çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde aylıkların ödenmesine devam edileceği, ancak sosyal güvenlik destekleme primi kesileceği düzenlenmiştir. Hukuk Genel Kurulu ve Dairemizin yerleşmiş içtihatlarında 506 sayılı Kanunun 63. maddesine göre tüm sigorta kollarından prim ödenerek çalışan sigortalının gerçek iradesine üstünlük tanınması gerektiği, tüm sigorta kolları prim oranının sosyal güvenlik destek primi oranlarından yüksek olması karşısında, Kurumun sigortalının isteğini dikkate alarak, alınan primleri sosyal güvenlik destek primi olarak kabul edip mahsup işlemi yapması ve böylece, yaşlılık aylığı almakta iken gerçekleşen çalışmaya geçerlilik tanıması gerektiği ve bunun sosyal güvenlik ilkelerine uygun olacağı üzerinde durulmuştur.

Davaya konu somut olayda, davalı 31.08.2001 tarihinde işten ayrıldığını bildirerek tahsis talebinde bulunmuş ve 01.09.2001 tarihinden itibaren kendisine yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Ne var ki; hizmet cetvelinden davalının 2001/2 dönemde 104 gün hizmetinin bulunduğu ve 2001/3 dönemde de çalışmalarının aynı işyerinde devam ettiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir. Dönem bordrolarının celbi ile, davalının işten ayrılıp ayrılmadığı ve tüm sigorta kollarında prim ödeyip ödemediği araştırılmalı, beyan ettiğinin aksine işten ayrılmadan yaşlılık aylığı almaya devam ettiğinin anlaşılması halinde, ayrıldığı tarihten itibaren aylık bağlanması gerektiği hususu nazara alınarak, yersiz ödenen miktar tespit edilip buna göre davanın kabulüne karar verilmelidir. Tahsis talebinden önce işten ayrıldığının anlaşılması halinde ise; davacının tüm sigorta kollarından prim ödemesine bağlı olarak sosyal güvenlik destekleme priminin mahsubu ile, aylık almaya devam edeceği nazara alınarak şimdiki gibi davanın reddine karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.04.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29530, Karar No: 2013/22898, Tarih: 27.11.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/29530 E.  ,  2013/22898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne ve müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Hükümde üzerine konulan şerhin kaldırılmasına karar verilen araç plakası "..." iken "...." olarak yazılması mahallinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

I-Gümrük İdaresi temsilcisinin temyizine göre yapılan incelenmede,

Açılan davanın niteliğine göre Gümrük İdaresinin suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği cihetle davaya katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin müdahilliğine karar verilmesi hükmü temyiz hakkı vermediğinden katılan temsilcisinin temyiz isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

II-Sanığın temyizine gelince,

Ele geçen eşyanın niteliğine ve suç tarihine göre, sanığın 5752 sayılı yasa ile değişik 4733 sayılı yasanın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmayarak yapılan incelemede,

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince, hüküm

fıkrasından vekalet ücretine ilişkin kısmın çıkartılması ve diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.11.2013 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

4733 sayılı yasanın 8/4 fıkrasında "ambalajlarında bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaret bulunmayan ürünleri yada taklit işaretleri taşıyan ürünleri ticari amaçla bulunduran, nakleden, satışa arz eden veya satanlar ile ambalajlar üzerinde bulunan ürün bilgileri ile bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işaretleri içerdiği bilgilerin farklı olması halinde bu ürünleri üreten veya ithal edenlere" müeyyide getirilmiş olup bu fıkranın uygulanabilmesi için ürünün yurt içinde üretilmesi veya yurt dışından yasal olarak ithal edilmesi gerekir. Yurt dışından kaçak getirilen eşyaya bandrol, etiket, pul, hologram vs konması mümkün değildir. Dolayısıyla 4733 sayılı yasa yönünden işlenemez suç söz konusu olduğundan kaçak sigara bulunduranlar için ancak 5607 sayılı Kaçakçılık Yasası uygulanabilir. İzah edilen nedenlerle mahkemece verilen karar doğrudur. Ancak;

Gümrükler Genel Müdürlüğünün 18157 sayı ve 22/07/2008 tarihli yazısı ile eşyanın müsaderesinin mümkün olmaması halinde gümrüklenmiş değer ya da kaim değeri eşit tutarda zararın sanıktan tahsili ile kamu zararının karşılanacağı benzer dosyalarda bildirilmiş olması nedeniyle mevcut davada da suç eşyasına el konulmuş ve zoralımına karar verilmiş olmasına göre zoralım nedeniyle idarenin zararı olmamasına rağmen "zararın giderilmediği" gerekçesiyle ayrıca CMK 231/9.fıkraya göre tazminatın denetim süresince de giderilmesi mümkün olduğundan CMK 231.maddenin uygulanmaması usul ve yasaya aykırı olup hükmün bu nedenle bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun ret, tenkit ve düzeltilerek onama kararına katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/20190, Karar No: 2016/720, Tarih: 25.01.2016

**10. Hukuk Dairesi         2014/20190 E.  ,  2016/720 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tarafların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesidir. Mahkemece, Anayasa Mahkemesi’nin, 21.03.2007 gün ve 26649 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.11.2006 gün ve E:2003/10, K:2006/106 sayılı kararı ile anılan maddedeki “…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere…” bölümünün Anayasaya aykırılık nedeniyle iptali sonrasında oluşan hukuki durum gözetilerek, gelirin ilk peşin sermaye değeri olan 22.129,40 TL. dikkate alınarak, davalının % 80 kusur karşılığı 17.703,52 TL.’ye hükmedilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, gelirlerdeki artışlarda dahil gelirin ilk peşin sermaye değeri esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek yerine “1-Davanın kısmen kabulü ile gelirin ilk peşin sermaye değerinin %80 kusur karşılığı olan 17.703,52 TL.nin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine” cümlesinin yazılmasına, 2. benteki “2318,09” rakamlarının silinerek yerine “2124,42” rakamlarının yazılmasına, 4.

bentteki “1319,77 TL harcın” rakam ve sözcüklerinin silinerek yerine “15,60 TL başvuru harcı ile 1209,32 TL. nispi karar ve ilam harcının” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, 5. bentteki “687,64” rakamlarının silinerek yerine “627,47” rakamlarının yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıdan alınmasına, 25.01.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7370, Karar No: 2012/32586, Tarih: 01.10.2012

**9. Hukuk Dairesi         2012/7370 E.  ,  2012/32586 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, spor aidatı kesintisinin iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı belediyede çalışırken emekli olarak işten ayrıldığını, çalıştığı dönemde rızası dışında maaşından spor aidatı kesildiğini, bu kesintinin haksız olduğunu belirterek, yapılan kesintilerin iadesini istemiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, yapılan kesintilerin yasal olduğunu ve TİS uyarınca kesildiğni belirterek, davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, TİS'e konulan spor aidatı kesintisinin işçinin rızasına dayanmaması nedeniyle yasal olmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Somut olayda, toplu iş sözleşmesi özerkliği çerçevisinde kural koyma yetkilerinin dışına çıkılarak, işçilere sağlanan sosyal yardımlarda bir azalmaya gidilmemiş, tersine artışlar öngörülmüş, işçi ücretlerinden spor kesintisi adı altında bir kesintiye gidilmiştir.

Bu kesintiler uygulamada gerçek anlamda bir kesinti niteliğinde olmayıp, temizlik yardımı olarak fazladan sağlanan hakların bir kısmının geri alınması şeklinde görünümdedir.

Toplu iş sözleşmesine konulan temizlik yardımı adı altındaki artışlarla bağlantılı olarak yapılan spor aidatı kesintileri Dairemizin 01.11.2011 tarih, 2011/47503 Esas, 2011/42072 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere muvazaalı olduğundan, bu kesintinin bir kez de işçiye ödenmesi halinde işveren ikinci bir zarara uğrayacağından, mahkemece isteğin reddi yerine kabulüne karar verilmesini hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.10.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3652, Karar No: 2010/10017, Tarih: 11.10.2010

**11. Hukuk Dairesi         2009/3652 E.  ,  2010/10017 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/12/2008 tarih ve 2008/415-2008/784 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin müvekkilinden tahsil ettiği parayı geri ödemediğini, bunun üzerine, davalı aleyhine yetkili Frankenthal (Pfalz) Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan alacak davasında 23.008,13 Euro anaparanın faiziyle birlikte tahsiline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini ileri sürerek, anılan mahkemece verilen 4 O 338/06sayılı kararın ve masraf tespitine ilişkin ek kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafça mahkemede daha önce alacak davası açıldığı, davanın TTK'nun 405/2 maddesini gereğince pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri düzenlemesi nedeniyle reddedildiğini, ret kararının Yargıtay onayından geçerek kesinleştiği, bu düzenleme karşısında yabancı mahkemece verilen kararın tenfizinin kamu düzenine aykırı olacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK.’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK.’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.