muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/408, Karar No: 2010/1572, Tarih: 15.02.2010

"Ayni haklar" başlığını taşıyan 18.madde “Kanunu Medeninin mer’iyeti zamanında mevcut olan ayni haklar gayrimenkul sicillerine müteallik hükümler mer’i olmak şartı ile mahfuzdur.

Mamafih iş bu kanunda bir istisnai hüküm mevcut olmadıkça hakkı mülkiyetin ve diğer ayni hakların şümulü mer’iyeti başlar başlamaz yeni kanuna tabidir. Yeni kanununa nazaran tesisleri kabul olmayan filhal mevcut ayni haklar, eski kanuna tabi kalırlar” şeklindedir.

Anılan maddeden de anlaşıldığı gibi, tesisi mümkün olmayan haklar için yürürlükte bulunan kanun hükümlerine göre bu hakların değerlendirilmesi olanağı da bulunmamaktadır. Bu tür haklar için zaman zaman yapılan yasal düzenlemelerle tasfiye hükümleri getirilmiştir.Örneğin; Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinden önce ... hakkı, oda mülkiyeti gibi isimler altında kurulmuş bulunan hakların 634 sayılı Kanunla tasfiye edilmeleri gerekli görülmüş, bu amacı gerçekleştirmek üzere de Kanunun 52. maddesine göre, ilgili kişilerin 634 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki üç yıl içinde eski hakları kendiliklerinden anlaşma suretiyle kat mülkiyetine veya kat irtifakına çevirmedikleri takdirde bu yöne ilişkin bulunan işlemin hak sahiplerinden birinin tapu dairesine başvurması üzerine veya doğrudan doğruya tapu dairesince yapılması öngörülmüştür.

Dalyan hakkı için de bugünkü mevzuatımızda çeşitli düzenlemeler yer almaktadır. Bu hükümlere Su Ürünleri Kanunu ile vergi mevzuatında ve bu hakkın mirasçılara intikali sırasında alınacak harçlar nedeniyle Tapu Sicil Mevzuatında rastlanmaktadır. Bunlardan 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununun 12. maddesi; “Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinden evvel sahipleri adına tapuya tescil edilmiş olan dalyan ve voli yerleri (Olağanüstü sebeplerin devam ettiği müddet içindeki inkıtalar hariç olmak üzere) sahipleri tarafından bizzat veya kiraya verilmek suretiyle devamlı olarak 5 sene işletilmediği veya terk edildiği takdirde kamulaştırılır” şeklindedir.

Anılan maddenin bir tasfiye hükmü olduğu açıktır. Ancak somut olayda dalyan hakkı tapu kütüğünde bir irtifak hakkı olarak düzenlendiğinden Türk

Medeni Kanununun irtifak hakkının terkinine ilişkin hükümlere göre hareket edilmesi gerekmektedir.

Bilindiği gibi irtifak hakkı,bir eşya üzerinde hak sahibine o eşyadan yararlanma yetkisi sağlayan sınırlı bir ayni haktır. Ayni hak olarak herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir etkiye sahiptir. Fakat hak sahibine eşya üzerinde sınırlı bir hakimiyet sağlar. Bu sınırlı hakimiyet Türk Medeni Kanununun 718.maddesindeki mülkiyet hakkının sınırlandırılması sonucunu da doğurur.

İrtifak hakkı Türk Medeni Kanununun 783.maddesi uyarınca sicildeki kaydın terkini ile sona erer. Terkin talebi yararlanan taşınmaz maliki tarafından yazılı olarak yapılır(TMK.1014). Terkin dışında, yüklü ya da yararlanan taşınmazın yok olması yüklü taşınmazın kamulaştırılması, sürenin sona ermesi halinde de irtifak hakkı son bulur. Ne varki;

İrtifak hakkı Türk Medeni Kanununun 783.maddesi uyarınca sicildeki kaydın terkini ile sona erer. Terkin talebi yararlanan taşınmaz maliki tarafından yazılı olarak yapılır(TMK.1014). Terkin dışında, yüklü ya da yararlanan taşınmazın yok olması yüklü taşınmazın kamulaştırılması, sürenin sona ermesi halinde de irtifak hakkı son bulur. Ne varki;

Yukarıda açıklanan haller dışında, Türk Medeni Kanununun 785.maddesi uyarınca irtifakın sağladığı yararın yok olması veya olağanüstü azalarak çok az yarar sağlaması halinde yüklü taşınmaz maliki yararlanan taşınmaz malikinden irtifakın terkini için onay isteyebilir. Bu onayın verilmediği hallerde mahkemeye başvurarak irtifak hakkının terkini istenir. Böylece, eşya hukukundan kaynaklanan bu kısıtlamanın mülkiyet hakkının başlangıçta mevcut olan yararın ortadan kalkması veya azalması nedeniyle önüne geçilmek istenmektedir. Diğer yandan, ortadan kalkmış ya da yük karşısında sağladığı yarar önemli ölçüde azalmış bir hakkın terkinine karşı çıkmak da Türk Medeni Kanununun 2.maddesindeki dürüst davranma kuralına aykırıdır.

Eldeki davada da; taşınmaz başında yapılan keşifte 1112 m2.lik kısmın beton iskele, 1618 m2.lik kısmın dalgakıran olduğu, dalgakıran ile iskele arasında kalan kısmın kayık çekme yeri ve deniz ulaşım araçlarının geçiş yeri olduğu, 3840 m2.lik kısmın ise açık deniz olduğu saptanmıştır. Köy halkı ile yapılan görüşmelerde taşınmazın Karadeniz’in İstanbul Boğazı ile buluştuğu noktada bulunduğu ve balıkçı köyü kıyısında olması nedeniyle dalyan kullanımına uygun olması nedeniyle bu hakkın tesis edilmiş olacağı 1990'lı yıllara kadar da taşınmazın dalyan amaçlı kullanıldığı, ticari değeri yüksek balıkların avlandığı bulgularına ulaşıldığına değinilmiştir. İnşaat yüksek mühendisi ve kadastro teknisyeninden oluşan bilirkişi heyeti ayrıca taşınmazın dalyan yeri olarak kullanılmasının mümkün olmadığını belirtmişlerdir.

Yapılan bu açıklamalardan sonra, mahkemece dalyan hakkının terkinine karar verilmesinde bir usulsüzlük görülmemiştir. Bu hakkın Türk Medeni Kanununun 785.maddesi uyarınca terkini olanaklı ise de aynı madde hükmü gereğince bedeli karşılığı terkin edilebilecektir. Bunun için de irtifak hakkı bedeli saptanmak üzere uzman bilirkişi görüşüne başvurulması, bilirkişilerden gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak(HUMK.m.275 vd.) sonucuna göre bedeli depo ettirildikten sonra terkin kararı verilmelidir. Mahkemece bu husus gözardı edilerek bedele ilişkin bir dava ya da ıslahla getirilen bir talep bulunmadığından söz edilerek irtifak hakkının bedelsiz olarak terkin edilmesi doğru görülmemiş bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatıranlara geri verilmesine, 15.02.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1967, Karar No: 2013/3659, Tarih: 02.04.2013

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2013/1967 E.  ,  2013/3659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, Başköy Köyü 163 ada 46, 47, 48, 49 ve 50 parsel sayılı sırasıyla 5051,78 m2, 10136,31 m2, 11379,26 m2, 7512,46 m2 ve 11633,38 m2 yüzölçümlü taşınmazlar, maliklerinin kim olduğu belirlenemediğinden tarla niteliği ile Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı ..., taşınmazların babası ...dan kaldığını belirterek zilyetlik iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulü ile dava konusu taşınmazların kadastro tesbitinin iptaliyle.... adına çayır niteliği ile tesciline karar verilmiş, davalı Hazine tarafından hüküm temyiz edilmekle, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin, 20.01.2010 tarih ve 2009/17935 E. -2010/288 K.sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; " Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Dosyada bulunan 06.10.2008 tarihli ziraat bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazların ortalama % 40 eğimli ve çayırlık olarak kullanıldığı, yer yer taşlık olduğu, üzerindeki otlar biçilmek suretiyle zilyet edildiği belirtildiğine göre, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin ekonomik amacına uygun olup olmadığı üzerinde durulmamıştır. Davalı, taşınmazların bütün komşu parsellerini gösterir geniş ölçekli pafta getirtilerek komşu parsellerin nitelikleri belirlenmemiş, aynı yerde bulunan, aynı kişiye ait ve aynı nitelikte birbirine bitişik taşınmazların niçin tek parsel olarak değilde beş ayrı parsel olarak tesbit edildiği anlaşılamamıştır. Taşınmazların eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarındaki konumlarına göre zilyetliğe konu olup olmayacakları araştırılmamıştır. Kadastro hâkiminin doğru sicil oluşturma görevi bulunmasına rağmen davacının murisi İbrahim Demircioğlu’nun veraset ilamı getirtilerek payları oranında mirasçıları adına tescile karar verilmesi gerekirken, ölü İbrahim Demircioğlu adına tescile karar verilmesi de isabetsizdir.

Mahkemece, usûlünce orman araştırması yapılarak, taşınmazın memleket haritasına göre gerçek eğiminin ne olduğu belirlenmeli, teraslama sonucu eğimin değiştirilmesinin taşınmazın niteliğini değiştirmeyeceği ve 15.07.2004 günlü Resmî Gazetede yayımlanan yönetmeliğin 23/p ve 24/j maddeleri gereğince eğimi % 12'den fazla olan yerlerin ormanda toprak muhafaza karakteri taşıyan yer olacağı düşünülmeli, dava konusu taşınmaz ve etrafını gösterir ve ilk defa o yerde grafik ya da fotogremetri yöntemiyle düzenlenen 1/5000 ölçekli arazi kadastro paftasının orjinal fokokopi örneği ile taşınmaza bitişik yada yakın komşu parsellerin kadastro tesbit tutanak örnekleri ve varsa bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları getirtilip uygulanmalı, fotogemetri yöntemiyle düzenlenen kadastro paftalarında zilyet ve tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı ile komşu parsellere uygulanan kayıtların taşınmazı sınır olarak nasıl niteledikleri belirlenmeli, keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, zilyetliğin ne zaman başladığı kaç yıl ve ne şekilde kullanıldığı hususlarında detaylı bilgi alınmalı, taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin ekonomik amacına uygun olup olmadığı değerlendirilmeli, aynı yerde bulunan, aynı kişiye ait ve aynı nitelikte birbirine bitişik taşınmazların niçin tek parsel olarak değilde beş ayrı parsel olarak tesbit edildiğinin belirlenmesi, 3402 sayılı Kanunda 14. maddede yazılı diğer koşulların da araştırılması, taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğu ve zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu belirlendiği takdirde bu kez kadastro hâkiminin doğru sicil oluşturma görevi gereği, davacının murisi İbrahim Demircioğlu’nun veraset ilâmına göre payları oranında mirasçıları adına tescile karar verilerek doğru sicil oluşturulması " gereğine değinilmiştir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı, davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne ve 163 ada 46, 47, 48, 49 ve 50 nolu parsellerin İbrahim Demircioğlu mirasçıları adına hisseleri oranında tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde, 24.11.2007 tarihinde ilân edilerek 25.12.2007 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır.

Dava, kadastro tesbitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde, 24.11.2007 tarihinde ilân edilerek 25.12.2007 tarihinde kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır.

Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince, uzman orman bilirkişi tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazların orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına ve adına tescil kararı verilen davacı yararına 3402 sayılı Kanunun 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu belirlenerek yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 02/04/2013 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/898, Karar No: 2021/3447, Tarih: 21.06.2021

**1. Hukuk Dairesi         2021/898 E.  ,  2021/3447 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : SAMSUN BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasındaki davadan dolayı Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinden verilen 28.02.2019 gün ve 2806-466 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

-KARAR-

Temyiz incelemesine esas olmak üzere;

Dava konusu, 102 ada 17 parsel, 102 ada 20 parsel, 102 ada 49 parsel, 103 ada 26 parsel, 117 ada 34 parsel, 102 ada 34 parsel, 103 ada 27 parsel (imardan sonra 10603 ada 6 parsel),102 ada 14 parsel, 103 ada 28 parsel (imardan sonra 10603 ada 7 parsel ve 10602 ada 2 parsel), 103 ada 29 parsel (imardan sonra 10603 ada 5 parsel ve 10603 ada 8 parsel), 102 ada 21 parsel (imardan sonra 10603 ada 6 parsel, 10614 ada 1 parsel, 10614 ada 2 parsel ve 10614 ada 3 parsel), 102 ada 48 parsel, 103 ada 30 parsel (imardan sonra 10602 ada 1 parsel ve 10603 ada 7 parsel) sayılı taşınmazların ilk tesisinden itibaren tüm tedavüllerini gösterir son güncel tapu kayıtlarının suretlerinin (kadastro tespit tutanağı, akit tablosu, vs.) eksiksiz bir şekilde ilgili Tapu Müdürlüğünden temini ile evraka eklenmesi, geri çevirme ile istenen hususların eksiksiz bir şekilde temin edilip edilmediği mahkeme hakimi tarafından bizzat denetlendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23410, Karar No: 2014/1329, Tarih: 27.01.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/23410 E.  ,  2014/1329 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tarafların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesidir. Mahkemece, Anayasa Mahkemesi’nin, 21.03.2007 gün ve 26649 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.11.2006 gün ve E:2003/10, K:2006/106 sayılı kararı ile anılan maddedeki “…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere…” bölümünün Anayasaya aykırılık nedeniyle iptali sonrasında oluşan hukuki durum gözetilerek, gelirlerin ve sosyal yardım zammının ilk peşin sermaye değeri olan 7554,51 TL. dikkate alınarak %65 kusur karşılığı 4910,43 TL.’ye, geçici iş göremezlik ödeneği yönünden 93,13 TL.ye, tedavi gideri yönünden, 679,64 TL.ye hükmedilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, gelirlerdeki artışlarda dahil gelirin ilk peşin sermaye değeri esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek yerine “Davanın kısmen kabulü ile gelirin ilk peşin sermaye değeri olan 4910,43 TL.nin onay, 93,13 TL. geçici iş göremezlik ödeneği ve 679,64 TL. tedavi gederinin sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” cümlesinin yazılmasına, 3. bentteki “2.188,31” rakamlarının silinerek yerine “681,98” rakamlarının yazılmasına ve aynı bendin devamına “davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiğinden ret edilen tutara göre hüküm tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesaplanan 2576,95 TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,” sözcüklerinin eklenmesine, 4. bende “yargılama giderinin” sözcüklerinden sonra gelmek üzere, “kabul ret oranına göre 62,58 TL.sinin” sözcüklerinin eklenmesine ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16535, Karar No: 2016/3676, Tarih: 05.04.2016

**16. Hukuk Dairesi         2015/16535 E.  ,  2016/3676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle; duruşma için belli edilen gün ve saatte temyiz eden ....... mirasçıları vs. vekili Avukat ... geldi. Aleyhine temyiz istenilen taraftan gelen olmadı. Gelenin yüzüne karşı duruşmaya başlandı. Sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmanın bittiği bildirildi. Süresi içinde inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "dosya içinde mevcut nüfus kayıtları ve veraset ilamının ...'nin karar tarihinden önce 14.10.2010 tarihinde öldüğü halde, mahkemece mirasçıları davaya dahil edilmeden karar verildiğinin anlaşıldığı; taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, mahkemelerce yargılamanın her aşamasında gözetilmesinin zorunlu olması nedeniyle; davacı ...'nin tüm mirasçılarına tebligat çıkarılarak davaya dahil edilmeleri ile bu şekilde yöntemince taraf teşkili sağlandıktan sonra bir karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davacıların davasının reddi ile ...... Köyü çalışma alanında bulunan çekişmeli 189 ada 14 parsel sayılı taşınmazın eşit paylarla davalılar ..., ..., ... ve ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Çekişmeli taşınmaz kadastro tespiti sırasında Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılarak tespit edilmiştir. Davacılar ... ve müşterekleri tarafından davalı ... aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde Mart 1290 tarih 9/18 defter varak sayılı .... Mevkiindeki 4000 dönüm yüzölçümlü çiftlik hakkında oluşturulan tarafları; “....” ve “....” ve “...” ve “....i” sınırlı; Mart 1290 tarih 9/19 defter varak sayılı, .. (....) Çiftliği Mevkiindeki 3000 dönüm yüzölçümlü çiftlik hakkında oluşturulan, tarafları; “...i” ve “...” ve “...” ve “.... ...” ve “....Çiftliği” sınırlı; Mart 1290 tarih 9/20 defter varak sayılı, ...-.... Çiftliği Mevkili 7000 dönüm yüzölçümlü çiftlik hakkında oluşturulan, tarafları “... ve ...ı”, “......” ve “....”, “...”, “....” ve “...” ve “...” sınırlı tapu kayıtları ile bu kayıtlardan gelme Ağustos 1326 tarih 2, 3 ve 4 nolu ve Şubat 1962 tarih 1, 2 ve 3 nolu tapu kayıtlarına dayanılarak açılan tapu iptali ve elatmanın önlenmesi davası dava konusu taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde kadastro tutanağı ile dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda verilen önceki karar temyiz edilmekle, Dairemizin yukarıda özetli kararıyla bozulmuştur. Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davalı ve öncüllerinin çekişmeli taşınmazlar üzerinde Medeni Kanun’un yürürlüğe girdiği 1926 yılından önce 10 yılı aşkın süre ile aralıksız, çekişmesiz ve malik sıfatıyla zilyetliğinin sürdüğü, malik sıfatıyla süren zilyetliklerinin Medeni Kanun’un yürürlüğünden sonra ve kadastro tespitine kadar kesintisiz olarak devam ettiği, bu suretle Arazi Kanunnamesi’nin 20 ve 78. maddeleri gereğince davacı ... ve müştereklerinin dayanağını oluşturan ve uygulama yeteneği bulunmayan tapu kayıtlarının hukuki kıymetini kaybettiği, davalı taraf yararına edinme koşullarının oluştuğu kabul edilmek suretiyle çekişmeli taşınmazın payları oranında davalılar adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Yukarıda belirtildiği ve dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere; davacı ... ve müşterekleri vekili çiftlik tapu kayıtlarına dayanmış, davalı taraf ve öncüllerinin araziler üzerindeki zilyetliklerinin malik sıfatı ile değil, kiracılık ilişkisine dayalı olduğunu ileri sürmüşler, Medeni Kanun’un yürürlüğe girmesi ile Arazi Kanunnamesi yürürlükten kalktığı için, Arazi Kanunnamesinin 20 ve 78. maddeleri hükümlerinin davalı taraf yararına uygulanma imkanının bulunmadığını iddia etmişlerdir. Davacı ... ve müştereklerinin bu iddialarına karşılık olarak karşı taraf; dayanılan çiftlik tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazı kapsamadığını, Kadastro Mahkemesinin 1996/.... Esas sayılı dosyasında yapılan kapsam belirlemesinin kendileri yönünden bağlayıcı olamayacağını, kayıt maliki ile davacılar arasında akdi veya irsi bir ilişkinin kurulamaması sebebiyle davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, taşınmaz üzerindeki çok uzun süreli zilyetliğin kiracılık değil malik sıfatıyla sürdüğünü, davacılar ... ve müştereklerinin dayanağını oluşturan çiftlik tapu kayıtları taşınmaza uysa dahi uzun süreli nizasız kullanma nedeniyle kaydın hukuki kıymetini kaybettiğini, kendileri adına edinme koşullarının oluştuğunu ileri sürmüştür. Bu iddia ve savunma çerçevesinde yerel mahkemece yapılan araştırma, inceleme ve uygulamanın yeterli olup olmadığı, delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülüp düşülmediği, varılan sonucun usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığı konularında yargıya varmadan önce, tarafların iddia ve savunmaları ile ilgili olarak ileri sürdükleri yukarıda özetlenen tüm vakıa ve delillerin ayrı ayrı tahlillerinin yapılıp buna göre bir sonuca ulaşılması uygun olacaktır. Şöyle ki;

1- Davacılar ... ve müştereklerinin kök kayıt malikinin mirasçısı olup olmadığı: Karşı taraf, kayıt maliki ile davacı ... ve müşterekleri ile .... Hanım arasında irs ilişkisi olmadığını ileri sürmüşlerse de; davacı ... ve müştereklerinin ... Hanım'ın mirasçısı oldukları hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Tereddüt karşı tarafın iddia ettiği gibi.... Hanım'ın tapu maliki ...nin kızı olup olmadığı konusundadır. Dosyada ....'ın nüfus kaydı mevcut olup, bu kayıtta baba adı ....’dir. Tapu kayıtlarında ise “.... kızı” olarak geçmektedir. Ancak ibraz edilen ve osmanlı arşivleri ile şer’i sicil kayıtları üzerinde yapılan araştırmanın yer aldığı klasör içindeki belgeler arasında yer alan 1303 tarihli vekaletnamede; vekil eden olarak “Muğla, Şeyh Bedrettin Mahallesi sakinlerinden Hacı ...... Efendi adı geçmektedir. ... kardeşi olduğu sabittir. Yine Şer’i sicil defterinde kayıtlı ......Ağaya ait bir dilekçede “.... Efendi Zade .... Efendi, İ...” ve “kız kardeşim....” yazılıdır. Yine aynı belgeler içerisinde yer alan Orman ve .. .... sunduğu 4 Nisan 1311 tarihli tezkerede “... Mütevefta.......Efendi Kerimesi.... Hanım'ın uhdei tasarrufunda bulunan ... “.. Çiftliklerin” ifadeleri yer almaktadır. Bu ve benzeri kayıtlardan ..ile ... ...’nin aynı kişi ve ... Hanım'ın .... ...) ...’nin kızı olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla davalı tarafın kayıt maliki ile davacı ... ve müştereklerinin murisi Habibe Hanım arasında irs ilişkisi olmadığına ilişkin iddiasında isabet bulunmamaktadır.

2- Çiftlik tapu kayıtlarının nitelikleri ile Arazi Kanunnamesinin uygulanıp uygulanamayacağı: Çiftlik tapu kayıtlarının oluşumunda geçen Mihrişah Valide Sultan Vakfı, bir hanedan vakfı olup, bu gibi vakıflar çerçevesinde yapılan tahsisler, bugünkü anlamı ile mülkiyetin (eski tabirle rakabenin) tahsisi değil, miri arazinin gelirin tahsisi niteliğindedir. Padişah tarafından; arazinin özel mülkiyete geçirilerek vakıf kurulmasına (sahih vakıf) izin verilmemiş, arazinin gelirinin vakıf amacına tahsis edilmesine (gayrisahih vakıf) izin vermiştir. Yani; arazi miri arazi niteliğindeki arazilerden olup, kurulan vakıf da gayrisahih nitelikli vakıflardandır ve olayda 1858 tarihli Arazi Kanunnamesinin uygulanmasına, tapu kayıtlarının oluşum şekli itibariyle bir engel bulunmamaktadır.

Yine, Arazi Kanunnamesinin uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığını saptamak amacıyla, davacı ... ve müştereklerinin dayanaklarını oluşturan çiftlik tapu kayıtlarının hukuki değerlerini kaybedip kaybetmedikleri yönünden yapılacak değerlendirmenin her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı yapılması zorunludur. Bir parsel ve zilyet yönünden hukuki değerini koruyan tapu kaydının diğer bir parsel yönünden hukuki değerini kaybetmesi mümkün olup, tapu kayıtlarının tüm parseller yönünden genel geçerli bir değerlendirmeye ve kabule tabi tutulmasında isabet bulunmamaktadır.