muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/8605, Karar No: 2023/12256, Tarih: 30.11.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8605 E.  ,  2023/12256 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/3103 E., 2023/880 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Nevşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

SAYISI : 2020/399 E., 2021/275 K.

Taraflar arasındaki yurt dışı borçlanmasına istinaden sigorta başlangıç tarihinin tespiti ve buna göre yaşlılık aylığı tahsisi ile aylıkların yasal faizleriyle tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının Hollanda'da 27.06.2003 tarihi itibariyle sigortalılık başlangıcının bulunduğunu, bu tarihin öncesinde bulunan ev kadınlığı süresini 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanıp ödediğini, 27.06.2003- Hollanda sigorta başlangıç tarihinin, borçlanma süresi kadar başa çekilerek Türkiye'de yaşlılık aylığına esas olmak üzere sigorta başlangıç tarihinin 27.06.1993 olarak tespiti ile 24.11.2019 tarihi yani 58 yaşın ikmali ile yaşlılık aylığı tahsis koşullarının oluştuğunu, davacıya 24.11.2019 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsiline, davalı Kurumun aksine işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 03.01.2020 tarihli talebine istinaden, takip eden aybaşı olan 01.02.2020 tarihi itibari ile emekliliğine ve aylık bağlanmasına, bunun aksine Kurum işleminin iptaline, ödenmeyen aylıkların faizi ile ödenmesi hususunun Kurumca yapılacak idari işlemerden olması nedeni ile bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Hollanda'da ilk kez çalışmaya başladığı tarihin 27.06.2003 olduğu ve davalı Kurumca bu tarihin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak kabul edildiği, davacının, Hollanda’da 3600 gün ev kadınlığı süresi ile 27.06.2003 tarihindeki 1 günlük çalışması olmak üzere 3601 günlük süreleri borçlandığı ve borcunu ödediği, davacının Türkiye'de 1024068 sicil numaralı iş yerinde 01.08.2018-13.08.2018 tarihleri arasında 6 gün süreyle 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında hizmetinin bulunduğu, 3201 sayılı Kanun'un 5/2. maddesinde, sigorta başlangıç tarihinden önceki döneme ilişkin borçlanılan sürelerin, sigorta başlangıç tarihinden borçlanılan süre kadar geriye gidilerek sigorta başlangıç tarihinin tespit edileceğinin düzenlendiği, buna göre davacının Hollanda'da ilk defa çalışmaya başladığı 27.06.2003 tarihinden 3601 gün geriye gidilerek sigorta başlangıç tarihinin 27.06.1993 olarak tespit edilmesinin gerektiği, davalı kurumca, davacının Hollanda'da ilk kez çalışmaya başladığı 27.07.2003 tarihinin esas alınmasının yerinde olmadığı, davacının tahsis talebinde bulunduğu 03.01.2020 tarihi itibariyle, 58 yaş ile 15 yıllık sigortalılık süresi koşullarını taşıdığı, bu nedenlerle davacıya 01.02.2020 tarihi itibariyle yaşlılık aylığının bağlanması gerektiği gerekçeleri ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yurt dışı borçlanmasına istinaden sigorta başlangıç tarihinin tespiti ve buna göre yaşlılık aylığı tahsisi ile aylıkların yasal faizleriyle tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin 29 uncu maddesi, 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi

Uyuşmazlık, yurt dışı borçlanmasına istinaden sigorta başlangıç tarihinin tespiti ve buna göre yaşlılık aylığı tahsisi ile aylıkların yasal faizleriyle tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin 29 uncu maddesi, 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi

2 Davanın yasal dayanağı olan Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin 29 uncu maddesi "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları hakkındaki Türk mevzuatının uygulanmasında, sigortalı, Türkiye’de yaşlılık sigortasına tabi işe girmeden önce Hollanda’da bir yaşlılık sigortasına tabi olmuşsa, bahis konusu Hollanda rejimine tabi olduğu ilk gün Türk mevzuatına göre yaşlılık sigortasına tabi işe ilk defa girdiği gün olarak kabul edilir." düzenlemesini, 3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5 inci maddesinin 2. ve 3. bendi " Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir." düzenlemesini,

Aynı maddede 5.bent olarak bulunan "(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/79 md.) Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz.(Ek cümle: 10.09.2014-6552/29 md.) Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir." düzenlemesini amirdir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

İnceleme konusu davada 24.11.1961 doğumlu olan davacının Hollanda'da ilk kez çalışmaya başladığı tarihin 27.06.2003 olduğu, davacının Hollanda’da geçen 3600 gün ev kadınlığı süresi ile çalışma süresinden bir günle toplam 3601 günlük süreleri borçlandığı ve borcunu süresinde ödediği, davacının Türkiye'de 1024068 sicil numaralı iş yerinde 01.08.2018-13.08.2018 tarihleri arasında 6 gün süreyle 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında hizmetinin bulunduğu, davacının 23.12.2019 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebinin, Türkiye’ de sigorta başlangıç tarihinin 27.06.2003 tarihinin esas alınması üzerine tahsis koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile reddi üzerine eldeki dava ile borçlanılan 3600 gün ev kadınlığı süresinin, yine borçlanılan bir günlük yurt dışı çalışma süresi olan 27.06.2003 tarihi öncesine maledilerek, sigorta başlangıç tarihinin 27.06.2003 tarihinin 3600 gün kadar öncesine gitmekle 27.06.1993 olarak tespiti ile buna göre yaşlılık aylığı koşullarının değerlendirilmesi gerektiğinin talep edildiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan ve yukarıda belirtilen Türkiye Cumhuriyeti ile Hollanda Krallığı Arasında Sosyal Güvenlik Sözleşmesi'nin 29 uncu maddesine göre davacının sigorta başlangıcının Hollanda’da bir yaşlılık sigortasına tabi olması halinde artık buna göre belirlenmesi gerektiğinin düzenlenmesi ve bu düzenlemeye uygun şekilde 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesine 6552 sayılı Kanun'un 29 uncu maddesi ile eklenen, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir düzenlemeleri karşısında, ayrıca davacının borçlanma sürelerinin, borçlanma talep tarihinde ibraz ettiği ispatlayıcı belgelerde bulunan son tarihten geriye doğru maledilmesi kanuni gerekleri karşısında, Mahkemece davacının sigorta başlangıç tarihinin 27.06.2003 tarihi olarak kabulü ile yaşlılık aylığı tahsis koşullarının buna göre değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.11.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/1311, Karar No: 2025/5410, Tarih: 15.04.2025

**5. Ceza Dairesi         2025/1311 E.  ,  2025/5410 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2024/206 Değişik iş

ŞÜPHELİ : Meçhul

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

İNCELEME KONUSU KARAR : Yetkili savcılığın tespitine ilişkin

İstanbul Anadolu ve Akyazı Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararları üzerine oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın gönderildiği Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.02.2024 tarihli ve 2024/206 Değişik iş sayılı Kararı ile Milas Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğuna karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 20.01.2025 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.02.2025 tarihli ve KYB-2025/12409 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

''Dosya kapsamına göre, Akyazı Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararındaki gerekçesinde ilk usuli işlem yapılan yerin soruşturmaya yetkili olduğu ve bu haliyle iddiaya konu eylem ile ilgili olarak soruşturma yapma yetkisinin İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının olduğunun belirtilmesi karşısında, Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/02/2024 tarihli kararında, Akyazı Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararındaki gerekçeye göre, hüküm kısmında Milas Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesinde, isabet görülmemiştir.''

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Meçhul şüpheli hakkında resmi belgede sahtecilik suçundan yapılan soruşturma esnasında, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2023 tarihli ve 2023/233626 soruşturma, 2023/17675 sayılı Kararı ile; faili meçhul şahıslar tarafından kullanılan aracın ve ikiz olduğu iddia edilen plakanın en son Akyazı/Sakarya'da kullanıldığı, ikiz veya sahte plaka kullanma suçunun temadi eden suç niteliğinde olduğu, temadi suçlarda son kesintinin gerçekleştiği ve tespitin yapıldığı yerin yetkili olduğu gözetilerek soruşturmanın Akyazı Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülmesi gerektiğinden bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Akyazı Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.02.2024 tarihli ve 2023/5309 Soruşturma, 2024/62 sayılı Kararı ile; resmi belgede sahtecilik suçunun sahtecilik eyleminin gerçekleştirilmesi ile oluşması ve eylemin gerçekleştirildiği yerin tespit edilememiş olması göz önüne alındığında 5271 sayılı Kanun'un 12 ve 13. maddeleri gereğince ilk usul işleminin yapıldığı yerin soruşturma yürütmeye yetkili olduğu, bu haliyle iddiaya konu dosya kapsamındaki eylem ile ilgili olarak soruşturmayı yürütmekle İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğu belirtilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.

5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümü için dosyanın gönderildiği Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.02.2024 tarihli ve 2024/206 Değişik iş sayılı Kararı ile soruşturma yapma yetkisinin Milas Cumhuriyet Başsavcılığına ait olduğuna karar verilmiştir.

Akyazı Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararının gerekçesinde ilk usuli işlemin yapıldığı yerin soruşturmayı yürütmekle yetkili olduğu ve bu haliyle iddiaya konu eylem ile ilgili olarak soruşturma yapma yetkisinin İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına ait olduğunun belirtildiği ve Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.02.2024 tarihli kararında Akyazı Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisizlik kararındaki gerekçeye göre denildiği halde Milas Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili savcılık olarak belirlenmesi hukuka aykırı bulunmuş ve bu itibarla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.02.2024 tarihli ve 2024/206 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4. maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,15.04.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10514, Karar No: 2021/10288, Tarih: 15.09.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/10514 E.  ,  2021/10288 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

No : 2020/31-2020/909

İlk Derece

Mahkemesi : Bursa 6. İş Mahkemesi

Dava, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına, Üye ...'in muhalefetine karşı, Başkan ... ve Üyeler ..., ..., ...'ün oyları ve oy çokluğuyla, 15/09/2021 gününde karar verildi.

KARŞI OY

Davacı Duruder Halıcılık Tic. A.Ş.ye ait işyerinde 1/9/1987 tarihinde işe başladığını ve işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiğini belirterek 1/9/1987 tarihinin sigorta başlangıcı olarak tespitini talep etmiştir. Bursa 11. Bölge Adliye Mahkemesinin davanın reddine dair vermiş olduğu kararın onanmasına ilişkin Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin çoğunluk görüşüne aşağıda belirtilen gerekçelerle katılamamaktayım.

Uyuşmazlık, davacının halı dokuma işyerinde geçen çalışmasının uzun vadeli sigorta kolları kapsamında olup olmadığı ve davacının sigorta işe giriş bildirgesinde çalışma başlangıcı olduğu belirtilen tarihteki çalışmasının yöntemince kanıtlanıp kanıtlanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

I) El Halıcılığı Dokuma İşyerlerinde Çalışanların Sigortalılığı:

506 sayılı Kanun'un ilk halinde "el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar" hakkında özel bir düzenleme bulunmamakta iken; 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 20.06.1987 tarih ve 3395 sayılı Kanun'un 1'inci maddesi ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına aşağıdaki (D) bendi eklenmiştir.

"D) El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollan uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollan bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler."

06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57'nci maddesiyle söz konusu bent yürürlükten kaldırılmış olup Kanun'da yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57'nci maddesiyle söz konusu bent yürürlükten kaldırılmış olup Kanun'da yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

İşin, işverene ait atölye ve fabrika benzeri bir işyerinde, işverenin denetim ve gözetimi altında ve ona bağımlı olarak geçmesi durumunda yapılan işin hizmet akdi niteliğinde olduğu ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olacağı belirgindir.

Kırklareli ilinde halı dokuma işinde çalışanlar tarafından açılan sigorta başlangıç tarihinin tespiti davalarının kabulüne dair kararların Yargıtay tarafından onandığı, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 21.04.2016 gün ve 2016/5478 - 2016/6136 E.K; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 16.11.2017 gün ve 2016/15755 - 2017/9339 E.K.; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 16.11.2017 gün ve 2016/16248 - 2017/9342 E.K.; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 25.01.2018 gün ve 2016/15537 - 2018/611 E.K.; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 22.03.2018 gün ve 2016/16489 - 2018/2657 E.K.; Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 29.03.2018 gün ve 2018/1130 - 2691 E.K.sayılı kararlarının bu yönde olduğu görülmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.05.2019 gün ve 2016/21-626 E. 2019/522 K.sayılı kararında açıklandığı üzere; hukuk devleti, devlet ve insan faaliyetlerine yön veren, yönetilenlere hukuk güvenliği sağlayan ilkeler bütünüdür. Devletin organ ve kurumları bakımından bu ilkeler birer sınırlama niteliği taşırken, vatandaşlar açısından hukuki güvenlik içinde yaşamanın araçları olarak işlev görmektedir.

Hukuki güvenlikle bağlantılı olarak “genellik” ve “öngörülebilirlik”, hukuk devletinin iki temel unsuru kabul edilir. Genellik unsuru, hukukun özel kişi ya da durumlara değil, herkesi kapsayacak biçimde genel, soyut ve tarafsız, geçmişe uygulama yasağı çerçevesinde ileriye yönelik, kamuya açık kurallar üzerine inşa edilmesi anlamını taşır.

Hukukun öngörülebilirliği ise, hukukun anlam açısından belirgin ve açıkça ifade edilmiş, istikrarlı ve birbiriyle uyumlu kurallar ile önceden tahmin edilebilir uygulamalara dayanmasıdır. Bireylerin hukukun gerektirdiği şeyi önceden bilmeleri ve davranışlarını buna göre düzenlemelerini sağlayan bir ilke olarak hukuki öngörülebilirliğin hukuki belirlilik ile ilişkisi, bu noktada çok açıktır. Hukuk kurallarının bütünüyle belirsiz olduğu kabul edildiğinde, hukuki öngörülebilirlikten de söz edilemeyecektir. Hukuki güvenirlik ve yargı erkine güven sağlandığından kamu yararı ile doğrudan ilgilidir. Buradaki asıl amaç hukuki barışın sağlanmasıdır.

El halıcılığı dokuma işyerlerinde çalışan bir kısım sigortalıların hizmet tespiti veya sigorta başlangıç tarihinin tespiti davaları kabul edilmiş, Yargıtay onamasından geçerek kesinleşmiş ve bu kişilere uzun vadeli sigorta kollarından yaşlılık aylığı dahi bağlanmış iken bir kısım sigortalıların davalarının reddedilmesi, toplumdaki adalet anlayışını örseleyen, hukuki güvenlik ilkesini ihlal eden sonuçlara yol açacağından çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

II) Hukuki Güvenlik İlkesi:

El halıcılığı dokuma işinin işverene ait atölye ve fabrika benzeri bir işyerinde, işverenin denetim ve gözetimi altında ve ona bağımlı olarak geçmesi durumunda yapılan işin hizmet akdi niteliğinde olduğu ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olacağı açık olup; bu sigortalıların uzun vadeli sigorta kolları kapsamında sayılmamalarını gerektirir gerçek ve makul bir neden olmadığından, Anayasal sosyal güvenlik güvenlik ilkesine aykırı Kanun hükmünün dar yorumlanması gerektiği kanaatindeyim.

El halıcılığı dokuma işyerlerinin asli işi "el halısı dokunması" olup bu işi yapanların sigortalı sayılmamasına karşın bu işyerlerinde şoför, aşçı, yönetici olarak çalışan kişilerin sigortalı sayılmasının makul bir izahı bulunmamaktadır.

Bu çalışanların uzun vadeli sigorta kolları kapsamı dışında tutulması, ölçülülük ilkesine aykırıdır ve Anayasal sosyal güvenlik ilkesinin ihlali sonucunu doğurduğundan, yargısal içtihatlarda anılan Kanun hükmü dar yorumlanarak hizmet akdi unsurlarını eksiksiz taşıyan iş ilişkisinin tespitine imkan tanınmalıdır.

III) Çalışma Olgusunun Tespiti: