muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/282, Karar No: 2016/350, Tarih: 11.10.2016

Tanık ...; sanık ...'nin kendisinin yeğeni olduğunu, mağdure ile ....'nin telefonla görüştüklerini bildiğini, mağdurenin kaçırıldığını telefonla öğrendiğini, olayın nasıl olduğunu görmediğini, olayı çözmek için köy muhtarı ... ile birlikte, sanık ve mağdureyi bulundukları yerden alıp jandarmaya getirdiklerini,

Tanık ... aşamalarda benzer şekilde; köy muhtarı olduğunu, olay günü jandarmaya teslim etmek için sanık ... ve mağdurenin yanına gittiğinde, mağdurenin kaçırılmış gibi görünmediğini,

Tanık Kadir Zontur mahkemede; olay günü ikindi sıralarında sanıklardan Sedat'ı tarlada çalışırken gördüğünü,

Tanık ....; olay gününü de kapsayan 20.11.2011 ile 13.01.2012 tarihleri arasındaki 54 gün boyunca sanık ...'ın kendi bağında çalıştığını ve Buldan ilçesinde Doğanköy'de yanında kaldığını,

İfade etmişlerdir.

Sanık ... özde değişmeyen aşamalardaki ifadelerinde; mağdure ile lise 1. sınıftan beri görüştüklerini, arkadaş olduklarını, olay günü aşure dağıtmak için mağdurenin köy içerisine çıktığını, kendisiyle karşılaşınca "abim koyuna gitti, babam su yerine gitti, annem de aşure yapıyor, bugün gidelim" dediğini, bunun üzerine eve giderek babasının ceketinin cebinden arabanın anahtarını aldığını, eve giderken düştüğünü ve sağ elinden yaralandığını, mağdurenin elini ısırdığı iddiasının doğru olmadığını, daha sonra arabaya binerek anayola çıkan mağdurenin yanında durduğunu, mağdurenin arka koltuğa bindiğini ve "ben bağırayım, sesimi duysunlar ve beni zorla kaçırdığını zannetsinler, babam gönüllü olduğumu bilirse beni döver" diyerek bağırdığını, daha sonra köyden çıktıklarını, araçta başka kimsenin olmadığını, sahibini bilmediği bir bağ evine girdiklerini, mağdurenin kendisine ait telefonu kapattığını, konuşup yemek yediklerini, daha sonra rızası doğrultusunda mağdure ile birlikte olduklarını, mağdurenin siyah iç çamaşırını yırtarak "bunlar eve gidecek" dediğini, ilişki sonrasında mağdurenin kanamasının olduğunu, sabaha karşı dedesinin arkadaşı ....'nın evine gittiklerini, ancak ....'nın kendilerini eve almak istemediğini, daha sonra mağdurenin "kendi rızamla geldim, bunu ben kaçırdım" deyip ikna etmesi ile eve girdiklerini, kahvaltı yapıp evde tekrar ilişkiye girdiklerini, telefonunu açıp mağdurenin yengesini ve kendi amcasını aradıklarını, iyi olduklarını ve işin düzeltilmesini istediklerini, mağdurenin babası ile telefonla konuştuğunu, babasının da "ya şimdi gelin ya da her şey tersine döner" demesi üzerine mağdurenin ağladığını, gece jandarmaya gidip teslim olduklarını, sanık ...'ı cumartesi günü akşam işten gelirken gördüğünü, sanık ...'ı ise en son gördüğü zamanı hatırlamadığını,

Sanıklar ... ve ... aşamalarda değişmeyen ifadelerinde, suçlamaları kabul etmediklerini, olay günü başka yerlerde olduklarını,

Savunmuşlardır.

5237 sayılı TCK’nun “Cinsel saldırı” başlıklı 102. maddesi suç ve hüküm tarihlerinde;

Sanıklar ... ve ... aşamalarda değişmeyen ifadelerinde, suçlamaları kabul etmediklerini, olay günü başka yerlerde olduklarını,

Savunmuşlardır.

5237 sayılı TCK’nun “Cinsel saldırı” başlıklı 102. maddesi suç ve hüküm tarihlerinde;

“(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle işlenmesi durumunda, yedi yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

(3) Suçun;

a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

b) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

c) Üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı,

d) Silâhla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,

İşlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.

(4) Suçun işlenmesi sırasında mağdurun direncinin kırılmasını sağlayacak ölçünün ötesinde cebir kullanılması durumunda kişi ayrıca kasten yaralama suçundan dolayı cezalandırılır.

(5) Suçun sonucunda mağdurun beden veya ruh sağlığının bozulması hâlinde, on yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur.

(6) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur” şeklinde iken yerel mahkeme kararından sonra 28.06.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanununun 58. maddesiyle;

“(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

(3) Suçun;

a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya evlatlık tarafından,

d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,

e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.

(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,

e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,

işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı oranında artırılır.

(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

(5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur” biçiminde değiştirilmiştir.

Maddenin ilk fıkrasında cinsel saldırı suçunun temel şekli düzenlenmiş, ikinci fıkrasında ise vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi, suçun temel şekline nazaran daha ağır cezayı gerektiren nitelikli bir hal olarak yaptırıma bağlanmıştır.

Korunan hukukî değerin, kişilerin cinsel özgürlüğü ve dokunulmazlığı olduğu cinsel saldırı suçunda failin ve mağdurun, kadın ya da erkek, evli veya bekâr olması mümkündür. Fail ile mağdurun farklı ya da aynı cinsiyetten olması da önemli değildir. Ancak TCK’nun 102. maddesinde düzenlenen cinsel saldırı suçunun mağdurunun 18 yaşını tamamlamış olması gerekir.

"Reşit olmayanla cinsel ilişki" başlıklı 104. maddesinin 1. fıkrası ise suç ve hüküm tarihlerinde;

"Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklindedir.

Uyuşmazlıkla ilgili 5237 sayılı TCK’nun “Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma” başlıklı 109. maddesi ise;

“(1) Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Kişi, fiili işlemek için veya işlediği sırada cebir, tehdit veya hile kullanırsa, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Bu suçun;

a) Silahla,

b) Birden fazla kişi tarafından birlikte,

c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,

d) Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,

e) Üstsoy, altsoy veya eşe karşı,

f) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,

İşlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza bir kat arttırılır.

(4) Bu suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması halinde, ayrıca bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

(5) Suçun cinsel amaçla işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarı oranında artırılır.

(6) Bu suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

(4) Bu suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması halinde, ayrıca bin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

(5) Suçun cinsel amaçla işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarı oranında artırılır.

(6) Bu suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Maddenin birinci fıkrasında; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun temel şekli düzenlenmiş, ikinci fıkrasında; suçun cebir, tehdit veya hile ile işlenmesi ve üçüncü fıkrasında ise; altı bend halinde, suçun silahla, birden fazla kişi ile birlikte, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanmak suretiyle, üstsoy, altsoy veya eşe karşı, çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi nitelikli haller olarak yaptırıma bağlanmış, dördüncü fıkrasında; suçun netice sebebiyle ağırlaşmış haline, beşinci fıkrasında; cinsel amaçla işlenen özgürlüğü kısıtlama suçuna yer verilmiş, altıncı fıkrasında ise; suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun sonucu itibariyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi halinde, ayrıca bu suça ilişkin hükümlerin de uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu suç ile cezalandırılmak istenen husus, bireylerin hareket özgürlüğünün hukuka aykırı biçimde kaldırılması ya da kısıtlanmasıdır. Nitekim bu husus madde gerekçesinde de; “bu suç ile korunan hukuki değer, kişilerin kendi arzusu ve iradesi çerçevesinde hareket edebilme hürriyetidir” şeklinde belirtilmiştir. Bu fiil, failin doğrudan doğruya veya dolaylı hareketleriyle ve çeşitli araçlar kullanılarak gerçekleştirilebilir. Sonuç ise, mağdurun bir yere gitme veya bir yerde kalma özgürlüğünün kaldırılması biçiminde kendini gösterir. Serbest hareketli bir suç olduğundan, bir yere gitme ya da bir yerde kalma özgürlüğünün kaldırılması sonucunu doğurabilecek her türlü hareket ile işlenebilir.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun manevi unsuru, failin, mağduru kişisel özgürlüğünden yoksun bırakmaya yönelik hareketleri gerçekleştirmeyi istemesi ve bilmesi, yani genel kasttır. Kanunun metninden ve ruhundan da anlaşılacağı üzere, suçun temel şeklinin oluşumu için saik (özel kast) aranmamıştır. Bu görüş öğretide (Erman-Özek, Kişilere Karşı İşlenen Suçlar, İst-1994, s.130, Ayhan Önder, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 4. Bası, İst-1994, s.31; Durmuş Tezcan - .... Ruhan Erdem - Murat Önok, Teorik-Pratik Ceza Hukuku, Ankara-2008, s.363 vd.; Mehmet Emin Artuk, Ahmet Gökcen, A.Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara-2009, cilt:3, s.2830 vd.; Recep Gülşen, Hürriyeti Tahdit Suçları, Ankara-2002, s.87) ve yargısal kararlarda da (CGK’nun 29.06.2010 gün ve 110-161, 23.01.2007 gün ve 275-9, 03.12.2002 gün ve 288-419 sayılı kararları) benimsenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi nitelikli hal olarak yaptırıma bağlanmış; beşinci fıkrasında ise, suçun cinsel amaçla işlenmesi nitelikli unsur olarak düzenlenmiştir.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun temel şeklinin oluşması için kast yeterli iken, maddenin beşinci fıkrasının uygulanabilmesi için failin "cinsel amaçla" hareket etmesi, başka bir anlatımla kastın yanında bu saikin de gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu husus madde gerekçesinde de; “suçun cinsel amaçla işlenmesi, söz konusu suç açısından failin güttüğü amaç itibarıyla ayrı bir nitelikli unsur oluşturmaktadır" şeklinde belirtilmiştir.

5237 sayılı Kanunun 109/5. maddesindeki düzenlemede belirtilen cinsel amaçtan maksat, failin eylemi işlerken cinsel arzularını tatmin gayesi ile hareket etmesidir. Amaçlanan cinsel davranışın gerçekleşip gerçekleşmemesi önemli değildir. Bunun dışında fail cinsel amacını gerçekleştirmiş ise ayrıca bu fiillerden de sorumlu tutulacaktır. Nitekim öğretideki görüşler de bu yöndedir. (Osman Yaşar - Hasan Tahsin Gökcan - .... Artuç, Yorumlu Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, 2. Bası, Ankara-2014, cilt:3, s.3753 vd; Veli Özer Özbek - Mehmet Nihat Kanbur - Koray Doğan - Pınar Bacaksız - İlker Tepe, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 8. Bası, Ankara, 2015, s. 417; Mahmut Koca - İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, 2. Bası, Ankara, 2015, s. 403 vd)

Failin iç dünyasını ilgilendiren cinsel amacın varlığı; olayın oluşum ve gelişimi, suçun işleniş şekli, olay sırasında failin söylediği sözler ve sergilediği davranışlar ile dış dünyaya yansıyan diğer tüm özellikler değerlendirilerek belirlenmelidir.

Bu açıklamalar ışığında sanıklar ..., ... ve ...'nun üzerlerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun sabit olup olmadığı ve sanık ...'un mağdureye yönelik eyleminin nitelikli cinsel saldırı suçunu mu yoksa reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu mu oluşturduğuna ilişkin uyuşmazlık konularının birlikte değerlendirilmesinde;

Bu açıklamalar ışığında sanıklar ..., ... ve ...'nun üzerlerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun sabit olup olmadığı ve sanık ...'un mağdureye yönelik eyleminin nitelikli cinsel saldırı suçunu mu yoksa reşit olmayanla cinsel ilişki suçunu mu oluşturduğuna ilişkin uyuşmazlık konularının birlikte değerlendirilmesinde;

Mağdurenin, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcılığında; sanıkların kendisini zorla kaçırdıklarına, kaçırma esnasında eliyle ağzını kapatmaya çalışan sanık ...'nin elini ısırdığına ve sanık ...'nin kendisine yönelik nitelikli cinsel saldırıda bulunduğuna ilişkin ayrıntılı anlatımları, bu anlatımların tanık ...'un soruşturma evresinde verdiği ifadeleri, mağdure hakkında düzenlenen doktor raporları ve sanık ...'nin sağ avuç içinde muayene tarihinden üç gün kadar önce oluşmuş yara izinin olduğuna ilişkin 12.12.2011 tarihli raporla desteklenmesi, mağdure kollukta, sanık ... ile rızası ile kaçtığını ancak cinsel ilişkiye girmediklerini beyan etmiş ise de, bu beyanının mağdure hakkında düzenlenen doktor raporlarıyla uygun düşmemesi ve mağdurenin niçin kollukta bu şekilde beyanda bulunduğunu savcılıkta makul gerekçelerle açıklaması, sanık ...'nin babasının, mağdurenin babasına yaklaşık 10 dönümlük bağın 1/2 hissesini tapuda devretmesinden iki gün sonra mağdurenin Cumhuriyet savcılığına dilekçe verip aynı tarihli ifadesinde ve sonrasında mahkemede sanık ... ile gönüllü kaçtığını ve rızaen cinsel ilişkiye girdiğini belirtmesi ve tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; olay tarihinde reşit olan mağdurenin, sanıklar tarafından zorla kaçırıldığına ve sanık ...'nin kendisine nitelikli cinsel saldırıda bulunduğuna ilişkin beyanlarının, dosya kapsamı ile uygunluk göstermesi karşısında; sanıkların üzerlerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve sanık ...'nin üzerine atılı nitelikli cinsel saldırı suçunun sabit olduğunun kabulü gerekmektedir

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının bu iki uyuşmazlık konusu yönünden reddine karar verilmelidir.

Her iki uyuşmazlık konusuna ilişkin olarak çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; itirazın kabulü gerektiği yönünde karşı oy kullanmıştır.

Mağdurenin maruz kaldığı nitelikli cinsel saldırı eylemi nedeniyle ruh sağlığının bozulup bozulmadığına ilişkin Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen 08.06.2012 tarihli rapor ile Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alınmasına gerek olup olmadığı;

Mağdurenin maruz kaldığı nitelikli cinsel saldırı eylemi nedeniyle ruh sağlığının bozulup bozulmadığına ilişkin Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen 08.06.2012 tarihli rapor ile Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alınmasına gerek olup olmadığı;

Nitelikli cinsel saldırı suçu nedeniyle mağdurenin ruh sağlığının bozulup bozulmadığının tespiti için olaydan hemen sonra 15.12.2011 tarihinde, Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince düzenlenen sağlık kurulu raporunda; "akut stres tepkisi" tanısı ve "Anılan olay sonrası ruhsal sağlığı bozulmuştur. Ancak bu bozulma geçici olabilir. Olaydan 6 ay sonra yeniden kontrolü uygundur” ibarelerinin yer aldığı; aynı hastanece düzenlenen 08.06.2012 tarihli sağlık kurulu raporunda bu kez sadece “Anılan olay nedeni ile ruh sağlığı bozulmamıştır” bilgisine yer verildiği, ancak 08.06.2012 tarihli raporda, ne şekilde bu kanaate varıldığına ilişkin hiçbir açıklama yapılmadığı, mağdurenin sevk edildiği Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunca düzenlenen 25.01.2013 tarihli raporda ise; tüm dosya içeriği ve mağdure ile muayene esnasında yapılan görüşme bir bütün olarak değerlendirildikten sonra, mağdurede olaydan kaynaklanmış ruh sağlığını bozacak mahiyet ve derecede olan travma sonrası stres bozukluğu ve depresif bozukluk şeklinde psikiyatrik bozuklukların tespit edildiği ve 11.12.2011 ve 14.12.2011 tarihlerinde mağduru bulunduğu olay nedeniyle ruh sağlığının bozulduğunun belirtildiği, bu durumda Manisa Ruh Sağlığı Hastalıkları Hastanesince düzenlenen 08.06.2012 tarihli sağlık kurulu raporunun hiçbir gerekçe içermemesi, Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun 25.01.2013 tarihli raporunun ise olay ve olguların sebep-sonuç ilişkisi içinde değerlendirilerek bilimsel şekilde düzenlenmiş olması nedeniyle hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bu nedenle Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alınmasına gerek olmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazının bu uyuşmazlık yönünden de reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan altı Ceza Genel Kurulu Üyesi; itirazın kabulü gerektiği yönünde karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle;

1-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının her üç uyuşmazlık yönünden REDDİNE,

2-Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.10.2016 tarihinde yapılan müzakerede her üç uyuşmazlık yönünden oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9721, Karar No: 2020/10467, Tarih: 30.11.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/9721 E.  ,  2020/10467 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

İşçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkin olarak açılan davada ... 6. İş Mahkemesi ile ... 45. İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

... 6. İş Mahkemesince, davacının çalıştığı en son projenin ... ... Şantiyesi olduğu davacı işçinin işini yaptığı yerin adres itibariyle yargı yetkisinin ... İş Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 15. İş Mahkemesince ise yetkisizlik kararında gerekçe gösterilen 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 6/1. maddesinde davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olacağının belirtildiği, aynı madde de ikinci fıkrada "Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." düzenlemesinin bulunduğu, davacının davasını dört davalıya yönelttiği, davalılardan biri olan ...'nın adresinin ".../..." olduğu, nitekim gerekçeli kararın da bu adrese tebliğ edildiği, davacının da davasını yetkili iş mahkemesinde açtığı, ... İş Mahkemesi yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde, iş uyuşmazlıklarında yer itibarıyla yetkili olarak iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, "İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz." hükmü yer almaktadır.

İş Mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, diğer bir ifadeyle işyerinin bulunduğu yer mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

İş mahkemesinin yetkisini düzenleyen anılan maddede yer alan yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup kesin niteliktedir. Söz konusu hükme göre davacı işçi, davayı işin yapıldığı yer mahkemesinde açabileceği gibi davalının ikametgâhı mahkemesinde de açabilir.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

İş mahkemesinin yetkisini düzenleyen anılan maddede yer alan yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup kesin niteliktedir. Söz konusu hükme göre davacı işçi, davayı işin yapıldığı yer mahkemesinde açabileceği gibi davalının ikametgâhı mahkemesinde de açabilir.

Somut uyuşmazlıkta, davalılardan ... adresinin "... Cad. No:... ... Han Kat:... Bölüm ... ... .../..." olduğu, bu adresin de ... İş Mahkemelerinin yargı alanında kaldığı, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan davalılardan birinin yerleşim yeri yer mahkemesinde dava açtığı, bu nedenle uyuşmazlığın ... 6. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK’nun 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... 6. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 30/11/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.