muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/7135, Karar No: 2016/8730, Tarih: 31.05.2016

**18. Hukuk Dairesi         2016/7135 E.  ,  2016/8730 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

İHBAR OLUNANLAR : 1-...

2-...

BİRLEŞEN DOSYA

DAVACISI : Ç....

DAVALILAR : ....

Davacı dava dilekçesi ile "soybağının reddine", birleştirilen davada ise "babalığın tespitine" karar verilmesini istemiş; mahkemece, asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiş; karar, birleştirilen davanın davalıları tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili, 08.10.2012 tarihli dava dilekçesiyle; davacının, annesi ....'nin evlenmeden önce ... ile evlilik dışı ilişkisinden doğduğunu, daha sonra annesinin davalı ... ile evlenmesi neticesi, adı geçen davalı hanesine kaydının yapıldığını, babasının davalı ... olmadığını ileri sürerek, davalı ile arasındaki soybağının reddine; 16.10.2012 tarihinde açtığı birleştirilen ....sayılı dava ile de; babasının davalıların mirasbırakanı ....olduğunun tespiti ile bu kişinin babalığına hükmedilmesini istemiş; mahkemece, asıl ve birleştirilen davanın kabulüne, davacı ile ... arasındaki soybağının reddine, davacının babasının..... Yıldırım olduğunun tespitine karar verilmiş, kararı birleştirilen davanın davalıları temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının 01.03.1978 tarihinde evlilik dışında doğduğu, annesi..... 28.01.1981 tarihinde davalı ... ile evlenmesinden sonra, eşlerin bildirimi üzerine 04.11.1981 tarihinde ..... olarak nüfusa tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Türk Medeni Kanununun 292'nci maddesine göre; "evlilik dışında doğan çocuk, ana ve babasının birbirleriyle evlenmesi halinde kendiliğinden evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olur." 293'ncü maddesine göre; "Eşler evlilik dışında doğmuş olan ortak çocuklarını, evlenme sırasında veya evlenmeden sonra, yerleşim yerindeki veya evlenmenin yapıldığı yerdeki nüfus memuruna bildirmek zorundadırlar. Bildirimin yapılmamış olması, çocuğun evlilik içinde doğan çocuklara ilişkin hükümlere tabi olmasını engellemez. Daha önce tanıma veya babalığa hükümle soybağı kurulmuş olan çocukların ana ve babası birbirleriyle evlenince, nüfus memuru re'sen gerekli işlemi yapar. "

....

....

Somut olayda davacı, evlilik devam ederken değil, evlilik dışında doğmuş; anasının daha sonra davalı ... ile evlenmesinden sonra, eşlerin nüfus memurluğuna birlikte beyanda bulunmaları üzerine ....çocuğu olarak bu ikisinin üzerine tescil edilmiştir. Başka bir ifade ile davacı ile davalı ... arasındaki soybağı, "evlilik içinde doğumla" (TMK. m. 285/1) değil, sonradan evlenme yoluyla (TMK. m. 292) kurulmuştur. Sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağının ortadan kaldırılması, Türk Medeni Kanununun 286'ncı maddesinde düzenlenen soybağının reddi davasıyla değil, aynı Yasanın 294'ncü maddesinde düzenlenen "itiraz ve iptal" davasıyla mümkündür. Anılan maddeye göre, "Ana ve babanın yasal mirasçıları, çocuk ve ....ı, sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz edebilir. Çocuğun alt soyu da, çocuğun ölmüş ya da ayırt etme gücünü sürekli olarak kaybetmiş olması halinde itiraz hakkına sahiptir. İtiraz eden, kocanın baba olmadığını ispatla yükümlüdür." Gerçekleşen bu hukuki duruma göre, davacı tarafından açılan asıl dava, "sonradan evlenme yoluyla soybağının kurulmasına itiraz" niteliğinde olduğu halde, bu davanın hukuken soybağının reddi olarak nitelendirilmesi doğru değil ise de, bu husus temyiz edilmediğinden, nitelendirmedeki yanlışlık bozma sebebi yapılmamıştır.

2-Birleştirilen davaya ilişkin temyiz itirazlarına gelince:

Davacı evlilik dışında doğmuş, anasının daha sonra Rekabi ile evlenmesiyle, eşlerin birlikte beyanı üzerine nüfusa bu ikisinin çocuğu olarak tescil edilmiştir. Davacı ile davalı ... arasındaki "sonradan evlenme yoluyla kurulan soybağı" ilişkisi, davacı tarafından açılan yukarıda birinci maddede sözü edilen dava ile ortadan kaldırılmış, buna ilişkin karar temyizin dışında bırakılarak kesinleşmiştir. Bu durumda, davacı tarafından açılan "babalığa" ilişkin birleştirilen dava görülebilir hale gelmiştir.

Birleştirilen dava, ergin çocuk tarafından açılan "babalığa" ilişkindir. Mahkemece, davanın kamu düzenini ilgilendirmesi bakımından kuşku ve duraksamaya yer bırakılmaksızın soybağının doğru olarak tespit edilmesi zorunludur. Somut olayda, salt taraf beyanları ile yetinilmeyip, babalık iddiası ile ilgili olarak davacı ile davalıların mirasbırakanı .... arasında.... testi yaptırılması gerektiği hususu gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün ikinci bentte yazılı sebeplerle HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, işbu kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 31.05.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7058, Karar No: 2009/608, Tarih: 06.02.2009

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2008/7058 E.  ,  2009/608 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, İİK’nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, icra takibine borçlu davalının vâki itirazının iptâli istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne ve Konya 5. İcra Müdürlüğü’nün 2006/7161 Esas sayılı takip dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptâline karar verilmiş, verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Konya 5. İcra Müdürlüğü’nün 2006/7161 takip sayılı dosyası kapsamından; davacının, davalı ... hakkında ödeme emrinde belirtilen faturayı dayanak alarak adî takip yoluyla başlatmış olduğu icra takibinde, 2.509,00 TL asıl alacak ile 256,12 TL işlemiş temerrüt faizinin tahsilini istediği ve takip borçlusu davalının süresindeki itirazı sonucu İİK’nın 62. maddesi gereğince takibin durduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... vekili, süresindeki itirazında Konya İcra Müdürlüğü’nün yetkili olmadığını, yetkili İcra Müdürlüğü’nün Aksaray İcra Müdürlüğü olduğunu bildirilerek yetki itirazında bulunmuştur.

Dava dosyası kapsamındaki bilgi ve belgeler ve tarafların açıklamaları değerlendirildiğinde; yanlar arasındaki akdî ilişki Borçlar Kanunu’nun 355. maddesi hükmü uyarınca bir “eser” sözleşmesidir. Davacı yüklenici, bakiye iş bedelinin davalı iş sahibinden tahsilini istemektedir. Ancak, yanlar arasındaki sözleşme, yazılı olarak yapılmamıştır. Dava, ve takip az yukarıda açıklandığı gibi eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. HUMK’nın 9. maddesi uyarınca; her dava, kural olarak davalının yasal yerleşim yeri mahkemesinde açılır. Sözleşmelerden doğan davalar; ayrıca sözleşmenin icra olunacağı yani işin yapılacağı yer mahkemesinde de görülebilir (HUMK’nın 10. maddesi). Taraflar arasında yetki sözleşmesi

varsa, o yer mahkemesi de yetkilidir (HUMK’nın 22. maddesi). Alacak davaları, kamu düzeniyle ilgili olmadıkları için davacı tarafın, bu mahkemelerden birinde açmak konusunda seçimlik hakkı vardır. Açıklanan bu yetki kuralları İİK’nın 50. maddesi hükmünün yollamasıyla icra takiplerinde de uygulanır. Somut olayda, davalının yerleşim yerine göre Aksaray İcra Müdürlüğü takipte yetkili olduğu gibi; sözleşmenin yerine getirildiği yani işin yapıldığı yer itibariyle de aynı İcra Müdürlüğü yetkilidir. Borçlar Kanunu’nun 73. maddesi hükmünün somut olayda uygulanmasına olanak bulunmadığı gibi, Konya İcra Dairelerini yetkili kılan yetki sözleşmesi de bulunmadığından icra takibi başlatılan Konya 5. İcra Müdürlüğü yetkisizdir.

İİK’nın 67. maddesi hükmü gereğince, itirazın iptâli davasının mahkemede açılması ve icra takibine karşı süresinde ve doğru olarak yetki itirazında bulunulması durumunda mahkemece, borcun esasına yönelik itirazın incelenmesine geçilmeksizin takibin yetkili icra dairesinde yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir. Somut olayda da, yetkili icra müdürlüğünde geçerli bir takip bulunmadığından takip başlatılan icra müdürlüğü’nün yetkisizliği sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken; mahkemece, uyuşmazlığın esası incelenerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin icranın yetkisine yönelik temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek bulunmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 06.02.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10707, Karar No: 2013/18969, Tarih: 22.10.2013

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2013/10707 E.  ,  2013/18969 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVACILAR : ...

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekillerince temyiz edilmesi ve... Ltd.Şti. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, sigortalının iş kazasından vefatı nedeniyle yakınlarının maddi ve manevi zararının giderilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, davacı eş yönünden 210.99,82 TL maddi ve 35.000,00 TL manevi tazminatın, davacı çocuk .... yönünden 60.559,45 TL maddi ve 25.000,00 TL manevi tazminatın, davacı çocuk .... yönünden 17.143,07 TL maddi ve 25.000,00 TL manevi tazminatın, davacı çocuk ... yönünden 10.564,83 TL maddi ve 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 20.04.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan dayanışmalı olarak tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; 20.04.2011 tarihindeki zararlandırıcı sigorta olayının Kurum tarafından iş kazası sayıldığı, hükme esas kusur raporunda iş kazasının oluşumunda davacılar murisinin kusurunun bulunmadığının belirtildiği, bilirkişi hesap raporunda Kurum'un davacılara iş kazası sigorta kolundan yaptığı ödemelerin hesaplanan tazminattan tenzil edilmediği, Mahkemece Kurum tahsislerinin davacılar murisinin kusuru bulunmadığı gerekçesi ile maddi tazminat miktarlarından tenzil edilmeden sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davaya konu zararlandırıcı olayın iş kazası olduğu tartışma konusu değildir. Tartışma konusu olan öncelikli hususlar Kurumun iş kazası sigorta kolundan davacılara yaptığı ödemelerin hesaplanan maddi tazminatlardan tenzil edilmeden neticeye varılmasının doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davaya konu zararlandırıcı olayın iş kazası olduğu tartışma konusu değildir. Tartışma konusu olan öncelikli hususlar Kurumun iş kazası sigorta kolundan davacılara yaptığı ödemelerin hesaplanan maddi tazminatlardan tenzil edilmeden neticeye varılmasının doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından hak sahiplerine bağlanan bir gelirin bulunup bulunmadığının tespiti ile haksahiplerine iş kazası sigorta kolundan bağlanan bir gelir var ise bunun ilk peşin sermaye değerlerinin B.K'nun 55.maddesi de gözetilerek rücuya tabi kısmının hesaplanan tazminattan tenzili gerekir. Ancak B.K'nun 55.maddesi kapsamında Kurumun davacılara yaptığı ve rücu edilemeyen bir ödeme var ise, bu ödeme hesaplanan tazminattan tenzil edilemez. Bu açıklamalar kapsamında Kurumun davacılara yaptığı ödemelerin rücuya tabi ödemeler olduğunun anlaşılmasına göre davacılar için hesaplanan maddi tazminatlardan Kurumun yaptığı tahsislerin tenzil edilmeden mükerrer tahsile neden olacak şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Yapılacak iş; Maddi tazminat davaları bakımından, Kurumca davacılara iş kazası sigorta kolundan bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerini Kurumdan öğrenmek, davacılar murisinin somut olayda hiç kusurunun olmamasına göre Kurum tahsislerinin tamamını hesaplanan tazminatlardan tenzil ederek çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 22/10/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3624, Karar No: 2014/7049, Tarih: 07.11.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/3624 E.  ,  2014/7049 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 25/06/2013

NUMARASI : 2012/119-2013/186

Davacının açmış olduğu iflasın ertelenmesi davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 16.01.2014 gün ve 2013/6357 Esas, 2014/190 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, makine imalatı işi yapan müvekkili şirketin, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik koşullar nedeniyle vadeli mal alımlarında vadelerin kısalması üretimin azalması sonucunda şirketin dar boğaza girdiğini, borçlarını ödeyemez hale geldiğini, borca batık olduğunu, ancak sundukları iyileştirme projesiyle mali durumlarının düzelebileceğini, borca batıklıktan kurtulabileceğini ileri sürerek, iflasın bir yıl süreyle ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, borca batık olmasına rağmen iyileştirme projesinin gerçekleşme ihtimalinin bulunmadığı gibi inandırıcı da olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine, davacı şirketin iflasına dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz itirazı üzerine Dairemizin 16.01.2014 gün ve 2013/6357 E., 2014/190 K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu kez, davacı vekili kararın düzeltilmesini istemiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE, alınması gereken harç peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına ve takdiren 226,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 07.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/47376, Karar No: 2013/33644, Tarih: 16.12.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/47376 E.  ,  2013/33644 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai, yıllık izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının tüm alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş akdini feshinin haksız olduğu gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin taleplerinin kabulüne, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı işçi tır şoförü olup, işçilik alacaklarına hak kazanma ve hesap yönlerinden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur (Yargıtay 9.H.D. 21.05.2013 gün, 2011/ 10769 E, 2013/ 15255 K.).

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir (Yargıtay 9.H.D. 02.05.2013 gün, 2011/ 10981 E, 2013/ 13086 K. ; Yargıtay 9.H.D. 06.06.2013 gün, 2011/ 17648 E, 2013/ 17351 K. ; Yargıtay 22. H.D. 17.04.2013 gün, 2012/ 22153 E, 2013/8106 K.) .

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir (Yargıtay 9.H.D. 02.05.2013 gün, 2011/10981 E, 2013/ 13086 K.).

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır (Yargıtay 9.H.D. 20.05.2013 gün, 2011/ 14649 E, 2013/ 15167 K.).

Sefer primlerinin eksik ödendiği veya işverence kesinti yapıldığının soyut şekilde iddia edilmesi halinde, işçiden eksik ödeme yapılan dönemlerin ve kesinti yapılan tarihlerin açıklanması istenmeli ve talep somutlaştırılmalıdır (Yargıtay 7.H.D. 11.04.2013 gün, 2013/ 2500 E, 2013/ 6317 K.). Daha sonra işverenin ödeme belgeleri değerlendirilerek eksik ödeme ya da kesinti olup olmadığı belirlenmelidir.

Yurt dışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurt dışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir (Yargıtay 9.H.D. 03.05.2013 gün, 2011/ 8904 E, 2013/ 13358 K.).

Yurt dışında çalışan ve asgari ücret ile gidilen ülkeye göre sefer primi alan tır şoförü işçinin yıllık izin hakkını kullandığı dönemde kendisine ödenmesi gereken ücret asgari ücretle sınırlı değildir. Yıllık izin hakkı Anayasal temeli olan dinlenme hakkı olmakla çalışılmayan dönemde de işçi ücretini tam olarak almalıdır. Bu anlamda yıllık izinde geçen sürede işçiye salt asgari ücretin ödenmesi halinde işçinin dinlenme hakkını kullanabileceğinden söz edilemez. Sefer primi ortalamalarına göre işçinin izinde geçen süreye ait ücret hakları sağlanmalıdır. İş sözleşmesinin feshinde işçinin kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretleri de sefer primi eklenmiş ücret üzerinden hesaplanarak ödenmelidir (Yargıtay 7.H.D. 28.03.2013 gün, 2013/ 1623 E, 2013/ 4798 K.).

Yurt içi tır şoförleri bakımından fazla çalışmalar her türlü delille ispatlanabilir ise de takometre kayıtları bulunması halinde inceleme bu kayıtlar üzerinden yapılmalıdır (Yargıtay 9.H.D. 30.01.2013 gün, 2010/ 39450 E, 2013/ 3675 K.). Yurt içinde çalışan tır şoförünün hafta tatili ile bayram ve genel tatillerde çalıştığını her türlü yazılı delil veya tanıklarla kanıtlaması mümkündür. Ancak ulusal trafik kurallarına göre günde belli bir saat araç kullanma zorunluluğu sebebiyle fazla çalışma yapıldığının inandırıcı delillerle ispatı gerekir (Yargıtay 22.H.D. 24.06.2013 gün, 2012/ 25400 E, 2013/ 15235 K.). Takometre kayıtlarının sunulması halinde konunun uzmanı bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak kayıtlara üstünlük tanınmalıdır (Yargıtay 9.H.D. 13.06.2013 gün, 2011/ 17536 E, 2013/ 18349 K. ; Yargıtay 22. H.D. 21.05.2013 gün, 2013/ 10623 E, 2013/ 11943 K.).

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre yurt dışına sefer yapan tır şoförlerinin salt tanık deliline dayanarak fazla çalışma ücreti talep etmeleri mümkün değildir. Tanıkların anlatımları kendi çalışma saatleri ile ilgili olup, dava açan tır şoförü ile aynı seferde görev yapmamaları sebebiyle günlük çalışma saatlerini tam olarak bilmeleri imkânsızdır (Yargıtay 22. H.D. 02.05.2013 gün, 2012/ 20294 E, 2013/ 9333 K.). Öte yandan uluslararası tır şoförleri mesailerini kendileri belirledikleri gibi günlük tır kullanımıyla ilgili sıkı trafik mevzuatına uymak zorundadırlar (Yargıtay 9.H.D. 25.03.2013 gün, 2013/ 1808 E, 2013/ 9914 K. ; Yargıtay 9.H.D. 23.01.2013 gün, 2010/ 39429 E, 2013/ 2594 K.).

Avrupa ülkelerinde hafta tatili günlerinde tır trafiği yasak olduğu için Avrupa ülkelerine sefer yapan tır şoförleri için salt tanık beyanları ile hafta tatili çalışmalarının ispatı mümkün değildir (Yargıtay 9.H.D. 2011/ 16868 E, 2013/ 17242 K.; Yargıtay 9.H.D. 03.05.2013 gün, 2011/ 7424 E, 2013/ 13347 K.).

Yurt dışına sefer yapan tır şoförlerinin fazla çalışma yaptıklarını ve hafta tatillerinde çalıştıklarını yazılı delille ispatlamaları gerekir.

Tır şoförünün yurt dışında olduğu sırada bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının yazılı delil veya tanık beyanları ile ispatı mümkündür. Tanık beyanları ile kanıtlanan bu tür çalışmalarda pasaport ve benzeri yurda giriş çıkış kayıtları üzerinden inceleme yapılmalı ve işçinin yurt dışında olduğu süreye rastlayan bayram ve genel tatil günleri için hesaplamaya gidilmelidir (Yargıtay 9.H.D. 11.04.2013 gün, 2011/ 5273 E, 2013/ 11883 K.; Yargıtay 9.H.D. 24.01.2013 gün, 2010/ 39272 E, 2013/ 2778 K.).

Somut olayda; uluslararası tır şoförü olarak çalışan davacının, yurtdışı çalışma koşulları ve usulü itibariyle fazla çalışma yapamayacağı gerçeği karşısında, fazla çalışma ücreti talebinin reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 16.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.