muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4667, Karar No: 2024/2969, Tarih: 10.10.2024

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın kira süresinin 49 yıl olduğunu, taşınmaz üzerinde kamuya ait arsanın bedelinden daha yüksek bedelli tesisler bulunduğunu, daha önceki yıllarda % 100’lük bir artış olmadığı halde 2003 yılında yaklaşık % 8351 oranında çok fahiş bir artış yapıldığını, buna bağlı olarak sonraki yılların irtifak hakkı bellerinin de çok yüksek talep edildiğini, konuyla ilgili olarak kesinleşmiş yargı kararları olmasına rağmen, davalı tarafından bu bedelin her yıl yüksek olarak belirlendiğini, ayrıca Kurumun zararının Hazine zararı olduğunu, Hazinenin bir yıldan uzun süreli kira ve irtifak hakkı gibi sözleşmelerde ÜFE oranında artış yapılacağı şeklinde düzenleme yapılmasına rağmen dava konusu taşınmaz ile ilgili her yıl yüksek bedeller istendiğini, Mahkemenin kararında ve kararına dayanak yapılan bilirkişi raporunda yıllara göre tespit olunan irtifak hakkı bedellerinin kısmen yüksek olduğunu, karara esas dosyadaki bilirkişi raporunda belirtilen bedelin fazla hesaplandığını ileri sürerek; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, karara dayanak olan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik inceleme içerdiğini, ... Genel Müdürlüğü tarafından ... aleyhine bedel yüksekliği gerekçe gösterilerek açılan davaların incelenmesi neticesinde uyuşmazlığın kaynağının 2003 yılında %8451'e isabet eden değer artışı olduğu anlaşıldığını, ancak bu kadar artışın da 2003 yılı asgari birim bedelinin %5'i olarak hesaplanmasından kaynaklandığı ve anılan irtifak hakkı sözleşmesinin 7. maddesinde de belirtildiği üzere "ilk üç yıldan sonra ikinci ve izleyen üç yıllık dilimlerin ilk yıl bedelleri yeniden takdir edilir" denildiğinden idarece yapılan kıymet takdirinin mevcut kanun ve sözleşmeye uygun olarak takdir edildiğini, bilirkişi raporunda bedel yönünden eksik inceleme olduğunu, idarece bugüne kadar belirlenen irtifak hakkı bedellerinin günün rayiçlerine ve mevzuata uygun olarak hesaplandığını, bilirkişi incelemesine itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesince hukuki nitelendirmenin davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, özellikle 9. dönem, 2. yıl için belirlenen irtifak hakkı bedelinin kesinleşmiş mahkeme kararları ve sözleşme hükümlerinin esas alınması suretiyle hesaplanması karşısında, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu gerekçesiyle, davacı ve davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; istinaftaki nedenleri tekrar ederek, kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili; istinaftaki nedenleri tekrar ederek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 2016 yılı irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Dürüst davranma" başlıklı 2 nci maddesi,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Sözleşme özgürlüğü" başlıklı 26 ncı maddesi,

3. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 27.09.2018 tarihli ve 2017/9419 E., 2018/8468 K. sayılı ilamı,

4. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 29.06.2011 tarihli ve 2013/3156 E., 2011/10393 K. sayılı ilamı,

3. Değerlendirme

Uyuşmazlık, 2016 yılı irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Dürüst davranma" başlıklı 2 nci maddesi,

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Sözleşme özgürlüğü" başlıklı 26 ncı maddesi,

3. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 27.09.2018 tarihli ve 2017/9419 E., 2018/8468 K. sayılı ilamı,

4. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 29.06.2011 tarihli ve 2013/3156 E., 2011/10393 K. sayılı ilamı,

3. Değerlendirme

1. Taraflar arasında akdedilen 10.06.1991 tarihli sözleşmenin 1 ve 2 nci maddesinde; İzmir İli, Konak İlçesi, ... Mahallesinde bulunan 27.898 m2'lik arsa üzerinde hak sahibi ... Genel Müdürlüğü lehine 49 yıllık irtifak hakkının kurulduğu, 7 nci maddesinde; irtifak hakkı bedelinin ilk yıl için 200.000.000 (İki yüz milyon) TL olduğu, 2 nci ve izleyen yıllar kullanım bedelinin ise Maliye ve Gümrük Bakanlığınca (Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü) her yıl yayımlanan Devlet İhaleleri Genelgesinde belirtilen artış oranlarının bir önceki yılın irtifak hakkı bedeline eklenmesi suretiyle saptanacağı, saptanan bu bedele hak lehtarınca herhangi bir mahkeme veya makama başvurarak itiraz edilemeyeceği, ilk üç yıldan sonraki ikinci ve izleyen üç yıllık dilimlerin ilk yıl irtifak hakkı bedellerinin yeniden takdir edileceği ve izleyen yılların bedellerinin tahakkuk ve tahsilinin yukarıdaki hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmede, irtifak hakkı süresinde üçer yılık dönemlerin ilk yıl irtifak hakkı bedelini belirleme hakkı davalı idareye tanınmış ise de, bu belirlemenin hangi ölçüler esas alınarak yapılacağı hususunda sözleşmede bir hüküm bulunmamaktadır. Üç yıllık dönemin ilk yıl irtifak hakkı bedelinin takdiri hakkının, öncelikle üst sınırının belirlenmesi gerekir. Her hakkın kullanımında olduğu gibi, sözleşmeden kaynaklanan hakkın kullanılmasında da, Türk Medeni Kanunun 2 nci maddesinde hükme bağlanan dürüstlük kurallarına aykırı davranılmamalıdır.

2. Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince dosya kapsamında alınan Mali Müşavir bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 10.06.2015 tarihinde başlayıp 10.06.2016 tarihinde sona eren 1 yıllık döneme (2015 yılı ) irtifak hakkı bedelinin 377.267,03 TL olduğu, Hazine taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğin 14/1 maddesinde yer alan ''bir yıldan uzun süreli kira, irtifak hakkı, kullanma izni sözleşmelerinde ikinci ve izleyen yıllar bedelleri , Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE-Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında arttırılır.'' hükmü gereği 10.06.2016-10.06.2017 (2016 yılı) irtifak hakkı bedeli 390.131,84 TL olarak hesaplanmış ve İlk Derece Mahkemesince bu rapor yerinde görülerek davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, yapılan incelemede dava konusu taşınmaza ilişkin 10.06.2015 tarihinde başlayıp 10.06.2016 tarihinde sona eren 1 yıllık döneme (2015 yılı ) ilişkin irtifak hakkı bedelinin belirlendiği İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin 18.10.2022 tarihli 2022/994 E., 2022/2012 K. (İlk Derece Mahkemesi İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/97 E., 2017/577 K.) sayılı kararının temyiz incelemesinde Dairece verilen 29.03.2023 tarihli ve 2023/213 E., 2023/882 K. sayılı ilamla hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğu ve yeniden ilamda belirtilen şekilde rapor alınıp 2015 yılı irtifak hakkı bedelinin belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, bu itibarla 2015 yılı irtifak hakkı bedeli henüz kesinleşmediğinden yazılı şekilde hüküm tesisinin hatalı olduğu anlaşılmaktadır.

O halde İlk Derece Mahkemesince; aynı taşınmaza ilişkin olarak açılıp kesinleşmemiş olan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'nin 18.10.2022 tarihli 2022/994 E., 2022/2012 K. (İlk Derece Mahkemesi İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/97 E., 2017/577 K.) sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenmesi, 2015 yılı irtifak hakkı belirlendikten sonra ise, dava konusu olan dönemin 10.06.2016-10.06.2017 (2016 yılı) irtifak hakkı bedelinin belirlenmesine ilişkin olup, bu dönemin ise 9. Dönemin 2. yılı olduğu nazara alınarak ilgili mevzuat uyarınca denetime elverişli bilirkişi heyet raporu alınıp sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi doğru görülmeyip, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371 inci maddesi uyarınca taraflar yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.10.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7674, Karar No: 2014/20771, Tarih: 24.09.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/7674 E.  ,  2014/20771 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2013/406508

MAHKEMESİ : Dinar Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 03/10/2013

NUMARASI : 2012/389 (E) ve 2013/366 (K)

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Dosyada mevcut ekspertiz raporu içeriğine göre; davaya konu gaz ta- bancasının mevcut durumu itibariyle bilinen ateşli silah fişeklerini istimale elverişli olmadığı, ancak namlusu içerisinde gaz dağılımını temin eden gaz ayırıcı parçasının daire şeklinde delikli bir yapıda olduğu, bu haliyle uygun çapta, özel şekil ve nitelikte saçma, kurşun, metal küre vb. bir cisim geçebileceği ve sanıkta ele geçen fişeğin ses fişeği olması karşısında; davaya konu gaz tabancasının marka, model ve üretim yılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından marka, model ve üretim yılı itibariyle bu silahın mevcut haliyle üretilmesine izin verilip verilmediği sorulup, bu silahların üretim şeması getirtilip, ayrıca suça konu silahın gaz ayırıcı parçasının fotoğrafları, varsa faturası ve dosyadaki polis kriminal raporu eklenip üretici firmadan gaz ayırıcı parçanın mevcut şekli ile imal edilip edilmediği, izne uygun imalattan sonra gaz ayırıcı parça üzerinde mermi çekirdeği geçişine imkan verecek şekilde tadilat yapılıp yapılmadığı sorulup dosya kül halinde Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek silahın üretim izni verilen orjinal haline uygun şekilde bilye geçişine imkan verecek nitelikte gaz ayırıcı parçasının tadil edilip edilmediğine dair alınacak bir rapor ile 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadığı hususu kesin olarak saptandıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ile yazılı biçimde hüküm kurulması,

2- Kabul ve uygulamaya göre de; 5252 sayılı Yasanın 4 ve 5/4. maddeleri uyarınca temel adli para cezasının 450 TL olacağı gözetilmeden, hükümlünün aleyhine olacak şekilde 08.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasa ile değişik 6136 sayılı Yasanın 13/1. madde ve fıkrası uygulanarak fazla adli para cezası tayini,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş oldu- ğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygu- lanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 24.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15306, Karar No: 2015/22529, Tarih: 30.11.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/15306 E.  ,  2015/22529 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/08/2014

NUMARASI : 2014/486-2014/1017

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca DÜZELTİLEREK ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 17.03.2015 gün ve 2014/28923 Esas - 2015/5034 Karar sayılı ilama karşı davalı vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dosyada bulunan delil ve belgelere, Yargıtay ilamında yazılı gerekçelere göre davalı vekilinin sair karar düzeltme istekleri HUMK'un 440.maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından yerinde değildir. Ancak;

Hüküm fıkrasının 5.paragrafında sehven başka bir dosya numarasından söz edilerek dava ile ilgisi olmayacak şekilde hüküm kurulduğundan bahisle Dairemizce düzeltilerek onama kararı verilmiş ise de; maddi hata sonucu, fark bedel ile faizin başlangıcı ve bitiş tarihlerinin hatalı yazıldığı bu kez yapılan incelemede anlaşılmakla;

Dairemizin 17.03.2015 gün ve 2014/28923-2015/5034 sayılı Düzeltilerek Onama ilamının (b) bendindeki rakam ve kelimelerin çıkartılmasına, yerine (Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 5. paragrafında yazılı bulunan ''16.726,56-TL'' rakamlarının çıkartılmasına, yerine (4.242,85-TL) rakamlarının yazılmasına, yine aynı bentdeki ''1.539,00-TL'' rakamlarının çıkartılmasına, yerine (470,95-TL) rakamlarının yazılmasına,) diğer bendin aynen muhafazasına bu hususun Dairemizdeki karar aslınada İŞLENMESİNE, peşin alınan temyiz ve karar düzeltme harçlarıının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 30/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5933, Karar No: 2024/1605, Tarih: 27.02.2024

**1. Hukuk Dairesi         2023/5933 E.  ,  2024/1605 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/485 E., 2023/1005 K.

DAVALILAR : Hazine, ... Köyüne İzafeten Köy Muhtarlığı

DAVA TARİHİ : ...

HÜKÜM/KARAR : Kabul / Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/131 E., 2022/722 K.

Taraflar arasındaki tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine temsilcisi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen (A) bölümünün zemin değeri 18.764,10, (B) bölümünün zemin değeri 4.318,65 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730 TL’nin altında kalmaktadır.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı Hazine temsilcisinin temyiz dilekçesinin değerden REDDİNE,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/468, Karar No: 2017/181, Tarih: 21.03.2017

**Ceza Genel Kurulu         2014/468 E.  ,  2017/181 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanık ...’in 5237 sayılı TCK’nun 109/1, 109/3-f, 62, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ve hak yoksunluğuna ilişkin, Bergama Asliye Ceza Mahkemesince verilen 20.01.2010 gün ve 476-30 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 14. Ceza Dairesince 28.11.2013 gün ve 671-12400 sayı ile;

“Mağdurenin cebir, tehdit veya hile kullanılmaksızın sanığın evine gitmesi, sanığın mağdureye yönelik hukuka aykırı herhangi bir eyleminin bulunmaması ve soruşturmanın mağdurenin annesi olan müşteki ...'in ihbarı üzerine başladığının anlaşılması karşısında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurlarının oluşmadığı, iddianamedeki anlatım ve mağdurenin beyanlarına göre eylemin TCK'nun 234/3. maddesine belirtilen çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu oluşturduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde sanığın TCK'nun 109/1-3. f maddeleri uyarınca mahkûmiyetine karar verilmesi” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 14.02.2014 gün ve 235191 sayı ile;

“...03.04.1993 doğumlu olup suç tarihi itibariyle 14 yaşında bulunan mağdure ... ile sanık ...'in telefon ile yaptıkları arkadaşlıktan sonra duygusal ilişkiye başladıkları, mağdurenin Selçuk ilçesinden kaçarak sanığın bulunduğu Bergama ilçesine gidip birlikte dört gün kaldıkları tüm dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Mağdurenin yaşı göz önüne alındığında sanığın üzerine atılı kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu oluşmuştur. Diğer taraftan çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu TCK'nun 234/3. maddesinde düzenlenmekte olup, bu suçun mağduru velayet hakkına sahip anne ve babadır. Suça sürüklenen çocuk hakkında düzenlenen 26.03.2009 tarihli iddianamede ise bu suça ilişkin bir anlatım sözkonusu olmadığından açılmış bir davanın bulunduğunun kabulüne de imkan yoktur" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurarak, Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

5271 sayılı CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 14. Ceza Dairesince 15.05.2014 gün ve 2516-6803 sayı ile, itiraz nedeninin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

5271 sayılı CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 14. Ceza Dairesince 15.05.2014 gün ve 2516-6803 sayı ile, itiraz nedeninin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; yaşı küçük mağdureyi cebir, tehdit veya hile olmaksızın kaçırıp alıkoyan ve bu süre içinde suç teşkil edecek herhangi bir fiil gerçekleştirmeyen sanığın eyleminin "kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" suçunu mu, yoksa "çocuğun kaçırılması ve alıkonulması" suçunu mu oluşturduğunun belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Mağdurenin annesinin 28.07.2007 günü Selçuk İlçe Emniyet Müdürlüğüne müracaat ederek, yaşı küçük kızı ...'in evden ayrıldığını ve bir daha geri dönmediğini beyan ederek şikâyetçi olduğu,

Arandıklarını öğrenen mağdure ve sanığın, 01.08.2007 günü Bergama İlçe Emniyet Müdürlüğüne giderek teslim oldukları,

Mağdurenin alınan raporunda bakire olduğunun tespit edildiği,

03.04.1993 doğumlu olup suç tarihi itibarıyla 14 yaş 3 aylık olan mağdurenin aşamalarda; sanıkla telefonda tanışıp duygusal ilişkiye başladıklarını, olay günü kendi isteği ile Selçuk ilçesindeki evinden ayrılıp sanığın Bergama ilçesindeki ikametine giderek dört gün birlikte kaldıklarını, sanıkla cinsel ilişki yaşamadıklarını beyan ettiği,

Sanığın aşamalarda; mağdurenin kendisine haber vermeden ikametine geldiğini, mağdurenin annesinin şikâyetçi olduğunu öğrenmesi üzerine mağdure ile teslim olduklarını, mağdureye karşı herhangi bir cinsel davranışta bulunmadığını savunduğu,

Anlaşılmaktadır.

Sanığın aşamalarda; mağdurenin kendisine haber vermeden ikametine geldiğini, mağdurenin annesinin şikâyetçi olduğunu öğrenmesi üzerine mağdure ile teslim olduklarını, mağdureye karşı herhangi bir cinsel davranışta bulunmadığını savunduğu,

Anlaşılmaktadır.

5237 sayılı TCK'nun "Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması" suçunu düzenleyen 234. maddesine 06.12.2006 tarih ve 5560 sayılı Kanunla eklenen 3. fıkra ile "Kanunî temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu, rızasıyla da olsa, ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutan kişi, şikâyet üzerine… cezalandırılır" hükmü getirilmiş, fıkranın gerekçesinde, “5237 sayılı Kanunun 234 üncü maddesine üçüncü fıkra olarak yeni bir fıkra eklenmiştir. 22.11.2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 339 uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre, 'Çocuk, ana ve babasının rızası dışında evi terk edemez ve yasal sebep olmaksızın onlardan alınamaz.' Bu hükümle, yaşı ne olursa olsun, çocuğa ana ve babasının bilgisi veya rızası dışında evi terk etmeme hususunda bir yükümlülük yüklenmiştir. Bu hükmü, ana ve babasının bilgisi ve rızası dışında evi terk eden çocuğu yanında bulunduran kişiye çocuğun ana ve babasını veya yetkili makamları durumdan haberdar etmek yönünde bir yükümlülük yüklemek suretiyle tamamlamak gerekir. Çocuğun evi terk etmesinin ana ve babada büyük bir tedirginlik oluşturduğu herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Belirtilen gerekçelerle, Türk Ceza Kanununun, 'Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması' başlıklı 234 üncü maddesine, kanuni temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu rızasıyla da olsa yanında tutan kişiye çocuğun ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmek yönünde bir yükümlülük yükleyen ve bu yükümlülüğe aykırı davranışı suç olarak tanımlayan bir fıkra eklendiği" ifade edilmiştir.

Madde gerekçesinden de anlaşılacağı üzere bu suçla korunan hukuki değer, veli ya da vasinin çocuk üzerinde sahip olduğu velayet veya vesayet hakkıdır. Kanuni temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evini terk eden çocuğu, ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmeden, rızasıyla da olsa yanında tutan kişi şikâyet üzerine cezalandırılacaktır. Çocuğun, kanuni temsilcisinin bilgisi ve rızası olmadan fakat kendi istek ve arzusuyla evi terk edip rızasıyla failin yanına gitmesi veya onun yanında rızasıyla kalması bu suçun oluşması bakımından önşart niteliğindedir. Kanuni temsilcinin rızasının bulunması suçun oluşmasına engel olacaktır. Fail, çocuğun ailesine veya yetkililere bildirme yükümlülüğünü somut olaya göre belirlenebilecek makul bir süre içerisinde yerine getirdiği takdirde, çocuğu yanında tutsa bile eylemi suç teşkil etmeyecektir.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu ise 5237 sayılı TCK'nun 109. maddesinde;

"(1) Bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakan kişiye, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) ...

(3)...