muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/2859, Karar No: 2022/5027, Tarih: 20.06.2022

**11. Hukuk Dairesi         2021/2859 E.  ,  2022/5027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 10.10.2019 tarih ve 2013/708 E. - 2019/703 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin tasfiyesine karar verildiğini, tasfiye sırasında 2000 yılında stok mal göründüğünü, davalılara yapılan çağrıya rağmen malların teslim edilmediğini, bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, 37.542.968.000 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, yetkili olmayan kişi tarafından verilen vekaletname ile dava açılmadığını, beyannamelerin geçerli olmadığını, müvekkillerinin 19.10.1999 tarihinde şirketi devir aldıklarını, aynı günlü tutanakta neyin ne kadar devir alındığının belli olduğunu, müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar vekili, yetkili olmayan kişi tarafından verilen vekaletname ile dava açılmadığını, beyannamelerin geçerli olmadığını, müvekkillerinin 19.10.1999 tarihinde şirketi devir aldıklarını, aynı günlü tutanakta neyin ne kadar devir alındığının belli olduğunu, müvekkillerinin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ortak grubu davacıya ait akaryakıt istasyonunu 19/10/1999 tarihinde devraldığı, 19/10/1999 tarihli tutanakta imzası bulunanlardan davalı ... 25/03/2015 tarihli celsesinde "tutanakta yazan benzin ve motorin dışında herhangi bir şeyin teslim edilmediğini, yağlar ve sabunların depo içinde bulunduğunu ancak teslim edilmediğini" beyan ettiği, tanık ... ise 01/02/2018 tarihli celsesinde "benzin, motorin ve ayrıca yağların davalılara teslim edildiğini" beyan ettiği, 1999-2000-2001 yıllarının kaydi envanterine göre stok mevcuduna ilişkin yapılan tespite göre 19/10/1999 sonrasında bir emtia alışı mali belgelerde bulunmadığı, 1999-2000-2001 yıllarında gerçekleşen giderler ise bilirkişi raporuna göre 3.759.140,00 TL olduğu, tasfiye kararı öncesi piyasa rayicine göre yapılan değerlendirmede akaryakıt dışındaki emtianın değeri 5.614.050,00 TL olduğu, 01/08/2002 tarihli satış sözleşmesine göre bu emtiadan kullanılabilir olanı şirket ortaklarından ...'ya 3.750.000,00 TL üzerinden beş taksitte satılmış olup bu tutarın ödenip ödenmediği noktasında ispat yükü davacı tarafta olup ispat yükünün yerine getirilmediği, davacı akaryakıt satış ürünlerinden elde edilen hasılata dair talepte bulunmadığı, 2000 yılı bilançosunda stok mala ilişkin talepte bulunduğunun anlaşıldığı, TTK gereği envanterin üç yılda bir fiziki sayımın yapılması zorunlu olduğu, Mahkememizin 1999/222 esas sayılı dosyasında tespit tarihine göre stok malların değerinin belirlendiği, emtianın kullanılabilir olan kısmı da ortaklardan ...'ya satılmış olup satış tarihi tespit tarihinden sonra olduğu, satış bedelinin ödenip ödenmediği noktasında davacı tarafça ispat yükü yerine getirilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 21,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 20/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9008, Karar No: 2010/9648, Tarih: 11.10.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/9008 E.  ,  2010/9648 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 30.11.1986-01.04.1998 tarihleri arasında ... ... sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava davacının, 30.11.1986-1.4.1998 tarihleri arasında ... Bağ kur sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığını hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava davacının, 30.11.1986-1.4.1998 tarihleri arasında ... Bağ kur sigortalısı olduğunun ve yaşlılık aylığını hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş ... ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına ...sal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından ... ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, ... satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği , T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve ... kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların ...da kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1.1.1985 tarihinden resen ... Bağ Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığı, 13.6.2000 tarihli dilekçesi uyarınca 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılık dikkate alınarak 5.6.1995 tarihi itibariyle sigortalılığının terkin edildiği, daha sonra Kurumun 2007 yılı içinde yaptığı anlaşılan işlemine göre de terkin tarihinin davacının SSK tabi çalışması nedeniyle 24.4.1989 tarihi olarak düzeltildiği ve prim ödemesine göre 1.3.1992 tarihinden itibaren yeniden sigortalı olduğu kabul edilerek 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığın başladığı 5.6.1995 tarihine kadar devam ettirildiği, ziraat odasına 9.8.2006 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, kooperatif kaydının bulunmadığı, 1995 yılındaki kadastro işlemleri ile edindiği ... arazisinin bulunduğu, uyuşmazlık dönemi içerisinde ... Bağ Kur sigortalılığı ile çakışan 25.4.1989-30.8.1989 tarihleri arasında 125 gün 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı bulunduğu ve 6.6.1995 tarihinden beri de 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının devam. ettiği, sigortalılık dosyasında 7.1.2010 tarihli tahsis talebinden önce verilmiş aylık istemi içeren bir dilekçesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır

Davacının 6.6.1995 tarihinde başlayan 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığı halen devam ettiğinden Mahkemece 5.6.1995- 1.4.1998 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin reddine karar verilmesi doğrudur.

Somut olayda uyuşmazlık SSK tabi çakışan sigortalılığın sona erdiği 1.9.1989 tarihinden prim ödemesine göre davacının yeniden sigortalı kabul edildiği 1.3.1992 tarihleri arasındaki dönemde ... Bağ Kur sigortalısı olup olmadığı ve Bağ Kur’dan yaşlılık aylığını hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, davacının sahip olduğu ... arazilerini kadastro geçmeden önce de kendi adına kullanıp kullanmadığı araştırılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacının kadastro ile edindiği taşınmazların uyuşmazlık dönemi olan 1.9.1989-1.3.1992 tarihleri arasında adına kayıtlı olup olmadığına dair dayanak kayıt ve zilyetlik belgeleriyle , yine bu dönemde varsa adına kayıtlı traktör kaydının ilgili kurum ve kuruluşlardan sorularak belgelerinin getirtilmesi, ve tüm deliller değerlendirilerek çıkacak sonuca göre dava tarihi tahsis tarihi kabul edilmek suretiyle aylık koşulları değerlendirilerek, davacının aylık istemi konusunda bir karar vermektir.

Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 14.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1418, Karar No: 2012/4624, Tarih: 28.05.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/1418 E.  ,  2012/4624 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR 3. İCRA MAHKEMESİ

Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suçundan sanık ...'ın beraatine karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde şikayetçi vekili tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının onama-bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1- Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suçuna yönelik olarak kurulan hükmün temyiz incelemesi sonunda;

Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararda yazılı gerektirici nedenlere, yapılan yargılama ve uygulamada isabetsizlik bulunmadığına ve sanığın borçlu şirkete olan sermaye borcu şirket iç ilişkisi olup, sermaye borcu yönünden şirkete karşı üçüncü şahıs sayılamayacağından, haciz ihbarnamesi gönderilmesinin yasal dayanağının bulunmamasına göre yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün İİK.’nun 366. maddesi uyarınca istem gibi ONANMASINA,

2- Tazminat talebine yönelik kurulan hükmün temyiz incelemesi sonunda;

Müşteki vekili, şikayet dilekçesinde İİK'nun 89/4. maddesi gereğince sanığın tazminata da mahkum edilmesini istediği halde, bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle hükmün istem gibi BOZULMASINA, 28.05.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10750, Karar No: 2014/6454, Tarih: 14.03.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/10750 E.  ,  2014/6454 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2012/81887

Mahkemesi : Denizli 4. Asliye Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi : 30/12/2011

Numarası : 2010/254 - 2011/654

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Denizli Devlet Hastanesi acil servisinde pratisyen hekim olarak görev yapan sanığın, 18.07.2009 tarihinde saat 22:00 sularında şiddetli baş ağrısı şikayeti ile hastaneye müracaat eden hastaya “akut tonsilit” tanısı koyarak ilaç tedavisi önerdiği, hasta yakınlarının beyin tomografisi çekilmesini talep etmeleri üzerine, tomografi çekilecek durum olmadığını belirterek hastayı taburcu ettiği, bu sırada şikayetleri iyice artan hasta yakınlarının hastaneden gitmek istememeleri üzerine, sanığın hasta yakınlarına serviste iyileşene kadar durabileceklerini beyan ettiği, ertesi gün öğlen saatlerinde hasta yakınlarının, nöbeti devralan başka bir doktordan tomografi çekilmesini yeniden talep etmeleri üzerine tomografi çekilerek hastanın beyin sapında kanama olduğunun tespit edildiği, Pamukkale Üniversitesi Hastanesi'nde yoğun bakıma alınan hastanın 25.07.2009 tarihinde öldüğü olayda; tomografi çekilmesindeki gecikmenin hastanın ölümüne neden olup olmadığı, ilk müracaat sırasında beyin tomografisi çekilmesinin erken teşhis ve tedavi bağlamında sonucu etkileyip etkilemeyeceği, bu hususta sanığın kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti için bir kez de Yüksek Sağlık Şurasından rapor alınarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, eksik inceleme ile yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 14.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11996, Karar No: 2011/11575, Tarih: 30.09.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/11996 E.  ,  2011/11575 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/03/2009 tarih ve 2008/985-2009/307 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 30.09.2011 gününde davacı avukatı ..... geldi, davetiye tebliğine rağmen davalı vekili duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının müvekkilinden aldığı parayı ödememesi üzerine Almanya Darmstadt Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kabul edildiğini, kararının kesinleştiğini ileri sürerek, bu kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile benzer durumda olan kişiler tarafından Türkiye’de açılan davalarda, bu kişilerin şirket ortağı oldukları gerekçesiyle TTK’nın 405/2. maddesine dayalı olarak alacak davalarının reddedildiği, ancak davacıların tenfizini istedikleri yabancı mahkeme kararı ile alacağın hüküm altına alındığı, bu kararın tenfizinin Türk yasalarına aykırı durum meydana getireceği ve kamu düzenine aykırı olacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez.

Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 825,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30.09.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.