muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/4941, Karar No: 2024/3801, Tarih: 30.05.2024

Davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; muhtıraya rağmen gerekli harç ve giderleri yatırmadıkları için davacılar vekilinin kararı istinaf etmemiş sayılmasına, davalı ... vekilinin istinafı yönünden ise; Mahkemece dosya iki ayrı bilirkişiye tevdi edilerek rapor alındığı, dosya içerisindeki alınan bu raporların birbirleri ile uyumlu olduğu, daha önceden Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/1138 Esas-2011/103 Karar sayılı ilamını temyizen inceleyen Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 2010/2066 Esas-2010/3652 Karar sayılı ilamında eldeki davada davacı olarak yer alan ... ve ...'ün kardeşi ...'ün daha önce vakıfta mütevellilik yapan vakıf evladı ... oğlu ...’in torunu olduğuna vurgu yapıldığı, vakfiyedeki batın şartının davacıların amcası ... 'ün vefatı ile davacılar yönünden ortadan kalktığı, dolayısıyla dosyaya sunulan vakfiyeler, vakıfnamenin şahsiyet kayıt örneği, mazbutiyet kararı, evlat listesi ve veraset ilamı birlikte değerlendirildiğinde davacıların davalı vakıfla irtibatının ispatlandığı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin davacıların Çerkes Bey İbni ... Bey Vakfının galleden istifade eden vakıf evladı olduklarının tespiti yönündeki karar usul ve esas yönünden dosya kapsamına uygun gerekçesi ile davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararını davalı ... vekili ile katılma yolu ile davacılar vekili temyiz etmişlerdir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğunu, davacıların müteveffa vakıf evladının kan bağı bulunan mirasçısı olmaları, kendilerinin de galleden istifade eden vakıf evladı oldukları anlamına gelmeyeceğini, arz ve izah edilen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Davacılar vekili katılma yolu ile verdiği temyiz dilekçesinde; davalarının kabul edilmesine rağmen lehlerine vekalet ücreti verilmediği gibi yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakıldığı ileri sürülerek kararın sadece vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin kısmına dair hükmün kaldırılarak davacılar lehine yargılama gideri ve avukatlık vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1.Davacılar vekilinin katılma yolu ile temyiz dilekçesi yönünden;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'da (6100 sayılı Kanun) yeni düzenleme ile getirilen istinaf yolu, İlk Derece Mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.

Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1.Davacılar vekilinin katılma yolu ile temyiz dilekçesi yönünden;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'da (6100 sayılı Kanun) yeni düzenleme ile getirilen istinaf yolu, İlk Derece Mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.

6100 sayılı Kanun'un yargılama sitemine göre, İlk Derece Mahkemesinin kesin olmayan kararlarına karşı öncelikle istinaf yoluna başvurulmalıdır. Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusu üzerine, tarafın istinaf başvurusunun usulden/esastan reddine karar verilebilir veya İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırarak yeniden hüküm kurulabilir. Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeni karar verilmesi halinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz ... bulunmaktadır.

Taraflardan birisinin İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmaması halinde kamu düzenine aykırılık yok ise diğer taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşacaktır. Karşı tarafın istinafı üzerine de Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararının değiştirilmemesi halinde, istinaf etmeyenin temyize başvurması usulü müktesep hak ilkesine aykırı olacaktır. Zira, istinaf mahkemesine götürülmeyen bir kararın temyiz incelemesi söz konusu olamaz. Dolayısıyla tarafların istinaf incelemesinin kapsamı dışında bıraktığı hususlar, kendiliğinden temyiz incelemesinin de kapsamı dışında bırakılmış sayılır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne dair kararın davacılar vekili tarafından istinaf edildiği, istinaf eden davacılar tarafından istinaf başvurusu sırasında yatırılması gereken istinaf harçlarının yatırılmaması üzerine mahkemesince davacılar vekiline usulüne uygun muhtıra çıkartılarak istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve istinaf karar harcı ile istinaf giderlerinin muhtıranın tebliğinden itibaren bir haftalık kesin süre içerisinde yatırılması aksi halde istinaf isteminden vazgeçilmiş sayılacağının ihtar edildiği ve bu muhtıranın davacılar vekiline 28.03.2022 tarihinde tebliğ edildiği, ancak davacılar tarafından istinaf harçlarının sürenin son günü olan 04.04.2022 tarihi mesai saati sonuna kadar yatırılmadığı, harçların 05.04.2022 tarihinde yatırıldığı tespit edildiğinden davacılar tarafından yapılan istinafın süresinde olmadığı anlaşılmış olmakla 6100 sayılı HMK.'nın 344 ve 352/1-ç maddesi gereğince istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davacılar vekilinin, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz ... bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davalı ... vekilinin temyizi yönünden;

Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davacılar vekilinin, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını temyiz ... bulunmadığından, temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davalı ... vekilinin temyizi yönünden;

2.1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, 6100 Sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.2.Davalı ... Müdürlüğünün diğer temyiz itirazları yönünden;

5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 3 üncü maddesinde, mülhak vakıf mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulan, yönetimi vakfedenlerin soyundan gelenlere şart edilen ve bu kişiler tarafından; mazbut vakıf ise bu Kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulan ve 2762 sayılı Vakıflar Kanunu gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıflar olarak tanımlandıktan sonra, aynı Kanunun 6 ve 7 nci maddelerinde ise mazbut vakıfların ... tarafından yönetilip temsil edileceği, Kanun'un (5737 sayılı Vakıflar Kanunu) yürürlüğe girmesinden önce mazbut vakıflar arasına alınan vakıflarla, bu Kanuna göre mazbut vakıflar arasına alınan vakıflara bir daha yönetici seçimi ve ataması yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.

Vakıflar Kanunu ve Vakıflar Yönetmeliğine göre, galle fazlası evlada şart kılınan mazbut ve mülhak vakıflarda vakfedenin soyundan gelen ve bu nedenle vakfın gelirinden (gallesinden) yararlanma hakkına sahip olan kişiler için öncelikle dava açılması ve bu haklarının dava ile tespit edilmesi aranmıştır. Uygulamada bu dava, vakıflarda evladiye davaları, vakıf evladı ya da galleye müstehak evlat olduğunun tespiti davası şeklinde isimlendirilmiştir. Belirtmek gerekir ki vakıf evladı kavramı daha çok, vakfedenin çocukları ya da alt soyundan gelenler için kullanılan bir kavram olup, vakfedenin akrabaları ya da vakıftan yararlanan ismi ile belirtilmiş kişileri kapsamamaktadır.

Vakfın geliri üzerinde hak sahibi olduğuna ilişkin davayı, vakfiye uyarınca galleden yararlanma ... olan, yani vakfeden ile soy bağı olan ya da soy bağı olmasa bile galleden kendisine pay özgülenen diğer kişiler açabilir.

Vakfın geliri üzerinde hak sahibi olduğuna ilişkin davayı, vakfiye uyarınca galleden yararlanma ... olan, yani vakfeden ile soy bağı olan ya da soy bağı olmasa bile galleden kendisine pay özgülenen diğer kişiler açabilir.

Bir vakıftan galle fazlasının alınabilmesi için öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması, sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Yani bu tür davalarda incelenecek ilk husus; davacılar ile vakfeden arasında iddia edildiği üzere kan bağı yolu ile soybağı mevcut olup olmadığı, eğer soybağı kurulabiliyorsa ikinci aşamada vakfiyede galle fazlası için öngörülen şartların somut olayda davacılar yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması olacaktır.

Vakfiyeler, vakıf davalarında birinci derecede delil olup (Akgündüz, ... , İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, 1996, Sh. 428), kadimden beri uygulandığı bilinmedikçe vakıf davalarında yazılı delil olarak kullanılamazlar. (Mecelle md.1739) Vakfiyelerin uygulanma şartı, bunların ifade ettikleri maddelerin sabit ve meşhur olmasıdır.

Bu genel açıklamalar sonrası dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden özellikle dava konusu Çerkes Bey İbni ... Bey Vakfı'nın 985 Hicri (1577 Miladi) tarihli ve 996 Hicri (1588 Miladi) tarihli olmak üzere iki ayrı vakfiyesinin bulunduğu, galle fazlası evlada bırakılan 996 Hicri (1588 Miladi) tarihli vakfiyede galle fazlası vakıfın soyu tükenene kadar batın şartı ile batın şartı ile erkek evlatlara, erkek evladın soyu kesilirse kız evlatlara verilmesi şeklinde vakfın evlatlarına bırakıldığı, ancak 985 Hicri (1577 Miladi) tarihli vakfiyede; "...Vâkıf zikrolunan mevkufatını ebedi ve sermedi bir sadaki-i cariye olarak vakfı sahîhi şer'i ve habsi sarihi mer'i ile vakıf ve habis etti" denilerek galle fazlasının evlada bırakılmadığı, bu vakfiye ile kurulan vakfın hayri bir vakıf olduğu anlaşılmakla Mahkemece, yalnızca gallenin evlada bırakıldığı 996 Hicri (1588 Miladi) tarihli vakfiye yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, uygulama ve infazda çelişki oluşturabileceği düşünülmeden vakfın her iki vakfiyesini kapsayacak şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru değil ise de, bu hatanın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm fıkrasının HMK’nin 370/2 nci maddesi gereğince aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Açıklanan sebeplerle;

A.) Davacılar vekilinin katılma yolu ile verdiği temyiz dilekçesinin yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle REDDİNE,

B.)Davalı ... vekilinin temyizi yönünden;

B.1) Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

SONUÇ

Açıklanan sebeplerle;

A.) Davacılar vekilinin katılma yolu ile verdiği temyiz dilekçesinin yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenle REDDİNE,

B.)Davalı ... vekilinin temyizi yönünden;

B.1) Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

B.2.1)Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yukarıda (2.2) nolu bentte açıklanana nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararı hüküm fıkrasının (1.) bendi son paragrafındaki "...Vakfının" kelimesinden sonra gelmek üzere " 996 Hicri (1588 Miladi) tarihli vakfiye yönünden" ibaresinin hükme eklenmek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 370/2 nci maddesi gereğince DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA,

B.2.2) Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının yukarıda (2.1) nolu bentte açıklanana nedenlerle REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17347, Karar No: 2012/1, Tarih: 12.01.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/17347 E.  ,  2012/1 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01/06/1995 tarihinden itibaren Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 01.06.1995 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalı olduğunun tespiti ile 6111 sayılı Yasadan yararlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.06.1995 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalı olduğunun tesipiti ve 6111 sayılı Yasadan faydalanması gerektiğinin tespitine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

K A R A R

Dava, davacının 01.06.1995 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalı olduğunun tespiti ile 6111 sayılı Yasadan yararlanma hakkı bulunduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.06.1995 tarihinden itibaren 2926 sayılı Yasa kapsamında tarım ... sigortalı olduğunun tesipiti ve 6111 sayılı Yasadan faydalanması gerektiğinin tespitine karar verilmiş ise de, bu sonuç usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T. ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının Tarım ... sigortalısı olarak 01.06.1995 tarihinden geçerli olmak üzere 2926 sayılı Yasa kapsamında kayıt ve tescilinin yapıldığı, daha sonra davacının aile reisi olmadığı gerekçesi ile başlangıç tarihinden itibaren iptal edildiği, davacının ilk kez, 03.05.2004 tarihinde de prim tevkifatı yapıldığı, takip eden yıllarda tevkifat yapılmadığı, ziraat odası, tarım kredi kooperatifi kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır

Mahkemece, davacının ilk tescilinin yapıldığı 01.06.1995-31.12.1995 ve prim kesintisinin yapıldığı 30.04.2004 tarihini takip eden ay başı olan 01.06.2004-31.12.2004 tarihleri arasındaki sürede 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayılması yerindedir. Ancak prim kesintisi bulunmayan ve tarımsal faaliyeti ısbatlanamayan diğer süreler yönünden 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 13.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24132, Karar No: 2014/12197, Tarih: 06.05.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/24132 E.  ,  2014/12197 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1- Sanık ... hakkında hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanığın, suça sürüklenen çocuk ... ile birlikte kilitlenmek suretiyle sokağa parkedilen yakınana ait aracın camına zarar vererek araçta hırsızlık yapması şeklindeki eyleminin 5237 sayılı TCK.nun 142/1-b maddesindeki suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanunun 142/1-e maddesinden hüküm kurulması sonuç ceza değişmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA,

2- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuğun, sanık ... ile birlikte kilitlenmek suretiyle sokağa parkedilen yakınana ait aracın camına zarar vererek araçta hırsızlık yapması şeklindeki eyleminin 5237 sayılı TCK.nun 142/1-b maddesindeki suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanunun 142/1-e maddesinden hüküm kurulması sonuç ceza değişmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.Dosya içeriğine göre sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak,

Suça sürüklenen çocuğa 5271 sayılı CMK.nun 150/2. maddesi uyarınca, mahkemesince Baroya yazı yazılarak suça sürüklenen çocuğu savunmak üzere avukat görevlendirilmesi nedeniyle, zorunlu müdafii için ödenen avukatlık ücretinin, dosyadaki bilgilerden mali olanaklardan yoksun olduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğa, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/3-c maddesindeki düzenlemeye açıkça aykırı olarak yargılama gideri olarak yükletilmesine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ile müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), ancak bu aykırılığın aynı Kanunun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan; hükmün 6 nolu bendindeki “ suça sürüklenen çocuk için soruşturma aşaması müdafi gideri 160 TL, kovuşturma aşaması müdafi gideri 294 TL müdafii ücretinin suça sürüklenen çocuktan alınmasına” ilişkin bölümün hüküm fıkrasından çıkartılmasına karar verilmesi suretiyle, diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 06.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/15025, Karar No: 2021/5047, Tarih: 29.03.2021

**8. Ceza Dairesi         2019/15025 E.  ,  2021/5047 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dairemizin 2020/2463 Esas sayılı dosyasında 01.10.2020 tarihli kararla, somut norm denetimi yoluyla iptal istemli başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 gün ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin "01.01.2020 tarihi itibariyle... hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda .... basit yargılama usulü uygulanmaz" bölümündeki "hükme bağlanmış" ibaresinin Anayasanın 38. maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. maddesinde suçun kanuniliği ve cezanın kanuniliği güvence altına alınmıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 7/1. maddesinde de aynı güvencelere yer verilerek "lehe kanunun uygulanması ilkesi" benimsenmiştir.

Maddi ceza hukukuna ilişkin hükümler içeren basit yargılama usulünün "hükme bağlanmış dosyalarda" uygulanmasını engelleyen 5271 sayılı CMK.nın geçici 5. maddesinin (d) bendindeki "hükme bağlanmış" ibaresinin basit yargılama usulü yönünden Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle temyiz davasına konu dosyalarda lehe hükümler içeren CMK.nın 251/3. maddesinin uygulanması imkanının doğması ve bu konuda mahkemesince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 29.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.