muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/19498, Karar No: 2014/3955, Tarih: 17.02.2014

İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut olayda bilirkişinin 14 saatlik çalışmadan 2 saat yerine 1,5 saat, indirmek suretiyle ara dinlenme sürelerini düşük tutması hatalı olup bozma sebebidir.

3-Davacının ücretinden kesinti yapıldığına dair tanık beyanları dışında başkaca delil bulunmadığı halde 47 ay süreyle aylık 40,00 TL ücret kesintisi yapıldığı kabul edilerek hesaplama yapılması da hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 17.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18132, Karar No: 2012/7285, Tarih: 08.02.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/18132 E.  ,  2012/7285 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suç tarihi olan 25.04.2004'ten inceleme tarihine kadar 765 sayılı TCK'nın 102/4 ve 104/2.maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık dava zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından; diğer yönleri incelenmeksizin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, aynı Kanun'un 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, 5271 sayılı CMK'nın 223/8.maddesi gereğince sanıklar hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 08.02.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2832, Karar No: 2024/6072, Tarih: 20.05.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/2832 E.  ,  2024/6072 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/209 Esas, 2023/243 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2023 Tarihli ve 2023/18 Esas, 2023/516 Karar Sayılı Kararı

Yetki itirazının ilk itiraz olduğu ve ilk cevap dilekçesinde öne sürülmesi gerektiği, davalının da vermiş olduğu cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu, genel yetkinin davalının yerleşim yeri mahkemeleri olduğu, dosya kapsamında taraflar arasında bir alım satım olduğu, buna ilişkin davalarda da sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemelerinin yetkili olduğu, davalının yerleşim yerinin... ilçesi olduğu, sözleşmenin ifa edildiği yerin de... olduğu, bu hususlar göz önüne alındığında davalının yetki itirazının makul bir itiraz olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Dazkırı Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.09.2023 Tarihli ve 2023/209 Esas, 2023/243 Karar Sayılı Kararı

Davacının davalı ...'den temin ettiği diğer davalı Maks Mühendislik A.Ş.'nin ayıplı gübresi ile ücret ödediği halde verim alamama şeklinde haksız eylem nedeniyle haksız fiil kapsamında zarara uğradığı, bu şekilde haksız eylem sebebiyle dosyada seçimlik yetkinin bulunduğu ve haksız fiil kapsamındaki eyleminde davacının tarlası olan... Mahallesi ... ilçesinde gerçekleştiği ve gerek zararın meydana geldiği yer ve gerekse de zarar görenin yerleşim yerinin yetkisi kapsamında ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, ayıplı mal satımı nedeniyle bedel iadesi ve ayıp nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

3. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.

Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.”

C. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

2. Dosya kapsamından, davacı vekilinin dava dilekçesi ile birlikte müvekkilinin ... ilçesi... köyünde çiftçilik yaptığını, davalı ...'den Maks A.Ş'ye ait gübrelerden satın aldığını, gübrelerin ayıplı çıktığını ve müvekkilinin verim kaybı yaşayarak zarara uğradığını beyan ettiği, davalı ...'in ise cevap dilekçesi ile birlikte tarafına yapılmış herhangi bir başvuru bulunmadığı, analiz rapor sonucu alındıktan sonra tarafına başvuru yapılsa idi kalan malın iadesinin alınacağı ve zararın karşılanmaya çalışılacağını, belirtilen ürün için hiçbir tüketiciden şikayet olmadığını bu nedenlerle davanın reddini talep ettiği, bu hali ile taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin ifa yerinin ... ilçesi olduğu, 6100 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceğinin düzenlendiği, bu nedenle sözleşmenin ifa yeri mahkemesi de yetkili olup davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/16641, Karar No: 2017/5975, Tarih: 23.05.2017

**2. Ceza Dairesi         2015/16641 E.  ,  2017/5975 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulunun bu yöndeki kararlarında belirtildiği üzere yakınanın kilitlemeden sokağa park ettiği motosikletinin çalınması biçimindeki eylemin, TCK'nın 142/1-e maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Kanun'un 141/1. maddesiyle uygulama yapılması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 23.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/26122, Karar No: 2016/2079, Tarih: 27.01.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/26122 E.  ,  2016/2079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davalı tarafından sunulan iş sözleşmesine göre davacının haber görevlisi olarak çalıştığı, bu nedenle karar gerekçesinde davacının spor programında istihdam edildiği şeklinde yer alan ibarelerin dosya içeriğine uygun olmadığı, ancak her ne kadar şirket yönetim kurulunun yaptığı toplantı sonucunda organizasyon değişikliği, haber yayınlarına son verildiği belirtilerek davacının iş sözleşmesi feshedilmişse de, feshin geçerli nedene dayandığını kanıtlama yükümü altında olan işveren davalının bu yükümünü yerine getirmediği, karar gerekçesinde de açıklandığı üzere davalı şirketi devralan şirketin yetkilisinin 27.11.2013 tarihinde bir televizyon kanalına çıkarak 15 gün önce davalı şirkete ait kanalı aldığını kendi ekibiyle geleceğini beyan ettiği, ancak devir işlemlerinin resmiyette fesihten sonra gerçekleştiği, tüm bunların davacının iş sözleşmesinin işyeri devri nedeniyle feshedildiğini gösterdiği, devrin fesih hakkı vermeyeceği bu nedenle feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından davalının yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan kararın bu gerekçeyle ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 27/01/2016 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7239, Karar No: 2014/23598, Tarih: 24.11.2014

**12. Ceza Dairesi         2014/7239 E.  ,  2014/23598 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 12 - 2013/318564

Mahkemesi : İstanbul 33. Sulh Ceza Mahkemesi

Tarihi : 28/05/2013

Numarası : 2012/405-2013/625

Suç : Özel hayatın gizliliğini ihlal

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafiinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanık hakkında 17.09.2012 tarihinde düzenlenen iddianamede, aynı firmada temizlik işçisi olarak çalışan sanık ve mağdurenin, olay günü bir iş merkezinde temizlik yaptıkları sırada, sanığın, mağdureye yaklaşıp, kamera sistemi çalışır vaziyetteki cep telefonunun yönünü, mağdurenin etek altına odaklayarak, onun bilgisi ve rızası dışında, fiziksel mahremiyetini içeren görüntülerini kaydetmek suretiyle TCK'nın 134/1. maddesindeki özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu işlediği iddiasıyla Asliye Ceza Mahkemesine dava açıldığı olayda,

Sanığın üzerine atılı TCK'nın 134/1. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçu için, suç tarihinden sonra, 05.07.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun 81. maddesi ile yapılan değişiklikle “bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası” öngörülmüş olup, hapis cezasının üst sınırı itibariyle davaya bakma görevinin 5235 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca Asliye Ceza Mahkemesine ait bulunduğu gözetilmeden, İstanbul 50. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.10.2012 tarih, 2012/1064 esas, 2012/1582 sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesini müteakip, dosyanın gönderildiği İstanbul 33. Sulh Ceza Mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi yerine, yargılamaya devamla yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 24.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16861, Karar No: 2014/11604, Tarih: 02.06.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/16861 E.  ,  2014/11604 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi Belgede Sahtecilik ve kaçakçılık

HÜKÜM : Kaçakçılık suçundan açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine, resmi belgede sahtecilik suçundan beraatlerine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delilllere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle kaçakçılık suçuna yönelik hükmün oybirliğiyle, resmi evrakta sahtecilik suçuna yönelik hükmün ise oyçokluğuyla ONANMASINA, 02.06.2014 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Tır karnesine ekli faturada ismi geçen Dara Telekominikasyon ve Ticaret Limited Şirketi'nin yapılan araştırmaya göre, Ticaret Sicili'nde kayıtlı olmadığının anlaşılmasına göre, sahte fatura kullanarak kaçakçılık suçunu işleyen sanıkların eylem birliği içinde bulunduğu ve suçları sabit olduğundan dolayı resmi evrakta sahtecilik suçundan mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.

...

Muhalif Üye
Yargıtay — Esas No: 2014/5031, Karar No: 2014/9383, Tarih: 15.05.2014

**7. Ceza Dairesi         2014/5031 E.  ,  2014/9383 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2013/41065

MAHKEMESİ : Erzurum 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 30/04/2009

NUMARASI : 2008/851 (E) ve 2009/203 (K)

SUÇ : Kaçakçılığa konu eşyayı bu özelliğini bilerek ticari amaçla saklamak

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

CMK.nun 260.maddesi gereğince, suçtan doğrudan zarar gören Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun hükmü temyiz etme yetkisi bulunduğu gözetilerek yapılan incelemede;

Suçtan doğrudan zarar gören Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun CMK.nun 234.maddesi uyarınca davadan haberdar edilip,aynı yasanın 237.maddesi gereğince davaya katılma imkanı sağlanmadan yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı, sanıkların ve suçtan doğrudan zarar gören TAPDK vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca sair yönleri incelenmeyen hükmün BOZULMASINA, 15/05/2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11822, Karar No: 2022/715, Tarih: 19.01.2022

**10. Hukuk Dairesi         2021/11822 E.  ,  2022/715 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

İlk Derece

Mahkemesi : ... 1. İş Mahkemesi

Dava, sigorta başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemiz bozma kararı sonrası, ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi'nce bozmaya uyularak verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 19.01.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/608, Karar No: 2011/649, Tarih: 19.10.2011

**Hukuk Genel Kurulu         2011/10-608 E.  ,  2011/649 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kadıköy 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 10.03.2010

Taraflar arasındaki “hizmet tespiti” davasında yapılan yargılama sonunda; Kadıköy 1.İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 14.11.2007 gün ve 2005/737 E., 2007/1281 K. sayılı kararın incelenmesinin davacı, davalılardan SGK, ....Ltd Şti ve Merttrans Ltd Şti vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 16.06.2009 gün ve 2008/6522 E., 2009/10966 K. sayılı ilamı ile;

(“…1-Davacının, davalı ..... Gümrük Müşavirliği ve Ticaret Ltd. Şti. işyerindeki çalışmalarından tespitine karar verilen, 1991/1-2-3, 1992/1.dönem ile 1996/1. dönem çalışmaları da eksiksiz olarak davalı Kuruma bildirilmiş olu; davalı Kurum tarafından gönderilerek dosya içerisine katılan dönem bordroları ile davalı tarafından sunulan ve Kuruma intikal ettiği anlaşılan dönem bordroları içeriğinde, davacının 1991/1-2-3, 1992/1 ve 1996/1.dönemde de çalışmalarının Kuruma bildirildiğinin anlaşılmasına karşın; bildirimi yapılan sürenin yeniden tespitinde davacının hukuki yararının bulunmadığı yönü gözetilmeksizin, davacının anılan dönemlerdeki çalışmalarının kuruma bildirilmemiş olduğu gerekçesiyle tespitine karar verilmesi;

2-Dosyaya sunulan ücret tediye bordroları, Kuruma bildirilen ücret düzeyi üzerinden düzenlenmiş ve bir kısım bordrolar davacının imzasını içermekte olup; banka ekstresinde yer alan maaş ibareli miktarlar esas alınarak, davacının 2000 yılı Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ayları net ücretinin 250,00 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İmzalı ücret bordrolarının bulunduğu dönemler yönünden de prime esas kazancın tespiti isteminde bulunulduğu yönü gözetilerek; banka ekstresiyle bordrolar arasındaki çelişki üzerinde durularak; banka hesabına yatan miktarların salt ücret olarak nitelenemeyeceği yönündeki itirazlarla ekstrede maaş adı altındaki farklı aylara ilişkin ödemeler arasındaki çelişki de gözetilip; davacı tarafından açılan işçilik haklarına ilişkin davanın akıbeti araştırılıp anılan dosya içeriği ve işyeri kayıtları ile sunulan imzalı belgelerin bağlayıcılık değeri yönünden inceleme yapılarak, davacının sigorta primi ödemesine esas gerçek ücretinin yöntemince belirlenmesi gereği üzerinde durulmamış olması;

3-Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.05.2008 gün ve 10-370/410 sayılı kararında da belirtildiği üzere, “Yargılama giderleri Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 423.maddesinde sayılarak, 6.bendinde vekâlet ücretine de yer verilmiştir.

29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği üzere, karşı tarafa yüklenmesi gereken ve yargılama giderlerinden olan vekâlet ücretine, diğer yargılama giderlerinde olduğu gibi mahkemece kendiliğinden (resen) hükmedilmesi gerekir.

3-Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.05.2008 gün ve 10-370/410 sayılı kararında da belirtildiği üzere, “Yargılama giderleri Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 423.maddesinde sayılarak, 6.bendinde vekâlet ücretine de yer verilmiştir.

29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği üzere, karşı tarafa yüklenmesi gereken ve yargılama giderlerinden olan vekâlet ücretine, diğer yargılama giderlerinde olduğu gibi mahkemece kendiliğinden (resen) hükmedilmesi gerekir.

Kural olarak yargılama giderleri, davada haksız çıkan, aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir (HUMK m. 417/I c.1). Bir davada her iki taraf da kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini haklı çıkma oranına göre taraflar arasında paylaştırır (HUMK m. 417/ I c.2).

Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 417.maddesinde tarafların kusuru değil, davada haklı çıkma oranları göz önünde tutulmuştur.

Yargılama giderlerinin davada haksız çıkmış olan tarafa yükletilmesine ilişkin açıklanan ana kuralın bazı istisnaları vardır. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 417.maddesinin birinci fıkrasında “kanunen musarrah olan hallerden maadasında” (kanunen açıkça belirtilmiş haller dışında) deyimi ile bu istisnalar kastedilmektedir.

Buna göre; davalı, ilk oturumda davayı kabul ederse ve hal ve durumu ile kendisi aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermemiş ise yargılama giderlerine mahkûm edilemez (HUMK m. 94/II). Yine, davada haklı çıkmış olan taraf, bilerek ve isteyerek davayı uzatırsa veya gereksiz masraf yaparsa ya da elinde bulunup da hükme etkisi olan belgeleri zamanında karşı tarafa bildirmezse, davayı kazanmış olmasına rağmen yargılama giderlerinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir (HUMK m. 418).

Sigortalılık süresinin tespitine yönelik davaların taraf ve niteliğinden hareket edilerek, kısmen haklı çıkma durumunda dahi yargılama giderlerinin tümünden davalının sorumlu tutulması gerektiği, reddedilen süreler yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmeyeceğine yönelik olarak yasalarda özel bir düzenleme öngörülmemiştir.

O halde; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 94 ve 418.maddelerinde öngörüldüğü gibi özel bir sebep bulunmayan hallerde, yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi, taraflar kısmen haklı çıkarsa, haklı çıktıkları oranda paylaştırılması yasa gereğidir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.03.2006 gün ve 2006/1-163 Esas, 2006/76 sayılı kararında da aynı ilke benimsenmiştir.

Davada, kısmen kabule karar verildiğine ve yukarıda açıklanan genel kuralın aksine, HUMK 94 ve 418.maddelerinde öngörüldüğü gibi özel bir sebep de bulunmadığına göre, tarafların haklı çıktıkları oranda yargılama giderlerinin paylaştırılarak,” kısmi redden dolayı davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gereğinin gözetilmemiş olması;  ayrıca davalı işveren şirket unvanının karar başlığına yanlış yazılması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.