muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/21299, Karar No: 2016/22117, Tarih: 28.11.2016

Hal böyle olunca, tarafların hukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesince duruşma yapılması kural olup, mahkemece tarafların iddia ve savunmalarının toplanarak duruşma açılması ve tarafların açıklamaları dinlenildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken dosya üzerinde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davalı ...'a iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/11116, Karar No: 2019/1468, Tarih: 17.01.2019

**9. Hukuk Dairesi         2018/11116 E.  ,  2019/1468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ...Bankası A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Dosyadaki bilgi ve belgelere ve delillerin taktirinde bir isabetsizlik görülmemesine ve özellikle davalı işverenin icra takibi esnasında yaptığı ödemeler var ise bunların infaz aşamasında gözetileceğinin anlaşılmasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 17/01/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23895, Karar No: 2015/1087, Tarih: 28.01.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/23895 E.  ,  2015/1087 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/10/2010

NUMARASI : 2009/382-2010/715

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmazlara net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 28.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9539, Karar No: 2021/11627, Tarih: 24.11.2021

**8. Hukuk Dairesi         2021/9539 E.  ,  2021/11627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... vekili, Kadastro Mahkemesine hitaben tanzim ettiği 14.05.2007 havale tarihli asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 1958 yılında önceki maliki ... satın aldığı tapusuz taşınmazın, 42 tahrir sayılı vergi kaydı ile müvekkili adına kayıtlı olduğunu, ... köyünde yapılan kadastro çalışmalarında 70 dönüm olması gereken taşınmazın müvekkili adına 10 dönüm olarak tespit edildiğini ileri sürerek, müvekkilinin zilyetliğinde bulunan taşınmazın mesaha tashihinin yapılarak adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiş; Kadastro Mahkemesine hitaben tanzim ettiği 14.05.2007 havale tarihli birleşen dava dilekçesinde ise; ... Köyünde yapılan kadastro çalışmaları esnasında Kür mevkii olarak bilinen yerde müvekkilinin babası ... ve amcaları ... ve ... ’a ait 200 dönüm arazinin kadastro tespiti 17500 dönüm olarak tespit gördüğünü, bu arazinin 1910 yılından beri müvekkilinin zilyetliğinde olduğunu, taşınmazın parsel numarasını henüz öğrenemediklerini belirterek, Erbaşlar Köyü Kür mevkisinde bulunan 43, 44, 45 tahrir nosunda kayıtlı taşınmazların müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Kadastro Mahkemesince, davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonunda, davacı adına tespit edilen 101 ada 4 ve 101 ada 12 parsel sayılı taşınmazlar ile komşu parsellerin kadastro tespitlerinin dava tarihi olan 14.05.2007 tarihi itibariyle kesinleştiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dava dosyası Asliye Hukuk Mahkemesine aktarılmıştır.

Kadastro Mahkemesince, davaların birleştirilmesi suretiyle yapılan yargılama sonunda, davacı adına tespit edilen 101 ada 4 ve 101 ada 12 parsel sayılı taşınmazlar ile komşu parsellerin kadastro tespitlerinin dava tarihi olan 14.05.2007 tarihi itibariyle kesinleştiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dava dosyası Asliye Hukuk Mahkemesine aktarılmıştır.

Asliye Hukuk Mahkemesince, yargılama sırasında davacı ...’ın vefat etmesi nedeniyle mirasçılarının davaya katılımları sağlanmak suretiyle yapılan yargılama sonunda, asıl dava konusu taşınmazın Hazine adına tescilli 119 ada 19 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığının belirlendiği, davacının 119 ada 9 parsel sayılı taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun herhangi bir tasarrufunun bulunmadığı, Uçar ailesinden satın alınan ve 42 numaralı tahrir kaydı bulunan taşınmazın komşu 101 ada 4 parsel sayılı taşınmaz olduğu ve bu taşınmazın da 1 hektarın üzerinde bir yüzölçümü ile senetsizden davacı adına tespit ve tescil gördüğü, dayanak tahrir kaydının mevkii itibarı ile davalı taşınmazın bulunduğu bölgeye uyduğu, ancak tahrir kayıtlarında belirtilen hudutların sabit sınırları ihtiva etmediği, genişlemeye ve değişmeye elverişli olup herhangi bir plan, kroki ve haritaya dayanmadığı, bu anlamda da 119 ada 9 parsel sayılı taşınmazı kapsadığından söz edilemeyeceği, birleşen dava konusu taşınmazın ise Hazine adına orman vasfı ile tescil edilen taşınmaz sınırları içerisinde kaldığı, davacının dayandığı 43,44,45 numaralı tahrir kayıtlarının 101 ada 11 ve 12 parsellere revizyon gördüğü, bu taşınmazların toplam 5 hektarın üzerinde bir yüzölçümüne sahip olduğu, dayanak tahrir kayıtlarının mevkii itibarı ile davalı taşınmazın bulunduğu bölgeye uyduğu, dayanak tahrir kayıtlarında belirtilen hudutların sabit sınırlar ihtiva etmediği, genişlemeye ve değişmeye elverişli olup herhangi bir plan, kroki ve haritaya dayanmadığı, bu anlamda da 101 ada 16 sayılı orman parseli içerisinde yer alan ve hak iddiasında bulunulan taşınmaz parçasını kapsadığından söz edilemeyeceği, ayrıca mahkeme gözlemi ile uyumlu denetime elverişli bilirkişi raporları uyarınca dava konusu taşınmazların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı, orman sayılan alanlardan olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 27.70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 31.60 TL'nin temyiz eden davacılardan alınmasına, 24.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11432, Karar No: 2017/4205, Tarih: 12.04.2017

**2. Ceza Dairesi         2015/11432 E.  ,  2017/4205 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuğun, müştekinin kilitsiz olarak sokağa park ettiği motosikletini çalması şeklinde gerçekleşen eyleminin, 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Kanun'un 141/1. maddesi ile uygulama yapılması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 12/04/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11100, Karar No: 2010/3006, Tarih: 10.03.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/11100 E.  ,  2010/3006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... ilçesi 61202 ada 1 parsel üzerinde bulunan B. blok 4 nolu bağımsız bölümü mesken olarak kullanma amacı ile satın aldığını, konutun su aboneliğinin tesisi için davalıya müracaatta bulunduğunu, davalının abonelik için kanal katılım payı ödenmesini istediğini, toplam 1.624.00 YTL yatırdığını, bu talebin yasal dayanağının olmadığını belirterek, davalı tarafça abonelik tesisini kanal katılım payı ödenmesi koşuluna bağlayarak çıkarılan haksız muarazanın meni ile ödenen bedelin faiziyle iadesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının satın aldığı meskenin olduğu yere kanalizasyon hizmeti getirdiğini, Belediye Gelirleri Kanunu 87 ve 88. maddeleri ve Aski Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi gereğince davacının kanal katılım payı ödemesi gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının iskan izni alınmış binadan daire satın aldığını, kanalizasyon ve su bağlantası yapılmayan binaya iskan izni verilmeyeceği, iskan izni alınan binadaki kanalizasyon hizmeti için katılım payının önceden ödenmiş olması gerektiği, davacıdan yeniden katılım payı istenemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87. maddesi "Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır:

a) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara gore iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait giderleri nazara alınır. " düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88. maddesi su tesisleri için 87. maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

Aski Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi "2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87. Ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevzi), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASKI Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve Kanalizasyon şebekelerine katılma arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tek su aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin ... vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir" düzenlemesini getirmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Hal böyle olunca bu konuda tarafların delilleri toplanıp gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı lehine BOZULMASINA, peşin alınan 87.70 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 10.3.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1835, Karar No: 2020/370, Tarih: 14.01.2020

**14. Ceza Dairesi         2016/1835 E.  ,  2020/370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ile kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Adli Tıp Kurumunun istikrar kazanmış uygulamasına göre, TCK'nın 102/5. maddesi kapsamında beden veya ruh sağlığının bozulup bozulmadığına ilişkin kesin rapor düzenlenebilmesi için yetişkinlerde olay tarihinden itibaren en az bir yıllık sürenin geçmesi koşulu arandığı halde suç tarihi olan 12.02.2013'ten itibaren bir yıl geçmeden İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalından alınan 12.06.2013 tarihli rapora istinaden suça sürüklenen çocuk hakkında söz konusu maddenin tatbik edilmesi,

Mahkemece Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı adli emanetinin 2013/9418 sırasında kayıtlı eküvyon ile mağdureye ait kan örneğinin karar kesinleştiğinde imhası yerine yazılı şekilde dosyada delil olarak saklanmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 14.01.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/592, Karar No: 2021/9246, Tarih: 05.10.2021

**3. Ceza Dairesi         2021/592 E.  ,  2021/9246 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi :... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.12.2017 tarih

ve 2017/25 ve 2017/274 sayılı kararı

3)..., 4)...,

5)..., 6)...

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

16.11.2016 (...),

26.11.2016 (...),

25.11.2016 (Diğer sanıklar)

Hüküm : 1) TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın

221/4, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca

mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun

esastan reddi dair kesin kararı (Sanıklar ... ve ...),

2)TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın

62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

(Diğer sanıklar)

Temyiz edenler : Sanık ... müdafii, sanık ...

müdafii, sanık ... müdafii, sanık ...

Doğan müdafii, sanık ... müdafii, sanık

... müdafii

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatları, başvuruların süresi, kararların niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Hükmolunan cezanın süresine göre şartları bulunmadığından, sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme isteminin CMK’nın 299/1. maddesi uyarınca REDDİNE,

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından, işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Toplanan deliller suçun sübuta erdiği hususunda vicdani kanaatin oluşması için yeterli olup, şüpheye yer bırakmamış olması karşısında; sanıklar ... ve ... ile ilgili ByLock tespit değerlendirme raporları beklenilmeden karar verilmesi sonuca etkili görülmemiştir.

1)Sanıklar ..., ..., ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanıklar müdafilerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler ayrı ayrı yerinde görülmediğinden, CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

2)Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Ceza muhakemesi hukukunda savunmanın ayrılmaz parçası olan “müdafilik” kavramı üzerinde durmak gerekecektir.

Müdafi; şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade eder (CMK m. 2/1-c).

2)Sanıklar ... ve ... hakkında kurulan mahkumiyet hükümlerine yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Ceza muhakemesi hukukunda savunmanın ayrılmaz parçası olan “müdafilik” kavramı üzerinde durmak gerekecektir.

Müdafi; şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade eder (CMK m. 2/1-c).

Müdafilik ihtiyari veya zorunlu olabilir. 1412 sayılı sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak isteğe bağlı/ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş, sınırlı hallerde ise kişilerin kendilerini yeterince savunamayacakları ve kamusal bir kurum olan savunmanın zaafa uğrayacağı kabulünden hareketle zorunlu müdafilik sitemini getirmiştir. 5271 sayılı CMK ise zorunlu müdafilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde genişletmiştir(C.G.K. 17.12.2009 t. 2008/1-172 E. 2009/26 K.).

Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafinin yardımından yararlanabilir. Müdafiiyi kendisi ya da kanuni temsilcisi seçebilir. Müdafii seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir. Bu haller isteğe bağlı müdafiliktir. Kanunumuz bazı hallerde ise zorunlu müdafiliği benimsemiştir. Bu durum Ceza Genel Kurulunun gündemine birçok kez gelmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK zorunlu müdafilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

5271 sayılı CMK’ya göre; müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığın, çocuk, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz olması (CMK’nın 150/2. maddesi), soruşturma veya kovuşturma konusu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi (CMK’nın 150/3. maddesi), resmi bir kurumda kusur yeteneğinin araştırılması için gözlem altına alınmasına karar verilecek olması (CMK’nın 74/2 maddesi), tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilmesi (CMK’nın 101/3. maddesi), davranışları nedeniyle hazır bulunmasının duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşılan sanığın yokluğunda duruşma yapılması (CMK’nın 204/1. maddesinde) ve kaçak sanık hakkında duruşma yapılması (CMK’nın 247/4. maddesinde) hallerinde, şüpheli veya sanığın istemi bulunmasa, hatta açıkça müdafi istemediğini beyan etse bile müdafi görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır”.

“5271 sayılı CMK'nun 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerekip gerekmediği, bu kapsamda “beş yıllık ceza süresinin belirlenmesinde suçun temel şekli için kanunda öngörülen cezanın mı dikkate alınacağı yoksa, suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenlerinin de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınıp alınamayacağı”, hususları yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

“5271 sayılı CMK'nun 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerekip gerekmediği, bu kapsamda “beş yıllık ceza süresinin belirlenmesinde suçun temel şekli için kanunda öngörülen cezanın mı dikkate alınacağı yoksa, suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenlerinin de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınıp alınamayacağı”, hususları yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

Adil yargılanma hakkı, Anayasanın 36/1. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6/1. maddesinde de; “Herkes davasının, … cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak, … görülmesini isteme hakkına sahiptir..” denilerek teminat altına alınmıştır.

Adil yargılanma hakkının muhtevası, savunma ve müdafii yardımından faydalanma hakkı yönünden iç hukukumuzun da bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/3-c maddesinde belirlenmiştir. Buna göre, bir suç ile itham edilen herkes, kendisini bizzat savunmak veya seçeceği bir müdafiin yardımından faydalanmak; eğer avukat tutmak için gerekli maddi olanaklardan yoksun ise ve adaletin yerine gelmesi için gerekli görüldüğünde, resen atanacak bir avukatın yardımından ücretsiz olarak yararlanabilmek hakkına sahiptir. Anılan madde gereğince, bir suç isnadı altında bulunan kişi savunma hakkının kullanılmasında, kendisini bizzat savunma, seçtiği bir müdafi yardımından yararlanma ve bir müdafi tayin etme imkanından yoksun ise ve adaletin selameti için gerekli görülürse re’sen atanacak bir müdafi yardımından yararlanma olmak üzere üç ayrı hakka sahiptir. Bu

nedenle, suç isnadı altında bulunan kişinin kendisini bizzat savunması talep edilemez. Savunma hakkının etkin bir şekilde kullanma imkânını sağlayan müdafi yardımından yararlanma hakkı aynı zamanda adil yargılanma hakkının diğer bir unsuru olan “silahların eşitliği” ilkesinin de gereğidir (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Pakelli/Federal Almanya Davası, B.No: 8398/78, 25.04.1983).

Gözaltı sırasında bir avukatın hazır bulunmaması ile ilgili olarak, AİHM, her sanığın, gerekiyorsa resmi olarak görevlendirilen bir avukat tarafından etkili bir şekilde savunulması hakkının adil yargılamanın temel özelliklerinden birisi olduğunu hatırlatmaktadır (Salduz, Poitrimol-Fransa, 23 Kasım 1993 ve Demebukov- Bulgaristan, başvuru no: 68020/01, 28 Şubat 2008).

Kural olarak, sanığa, polis tarafından ifadesinin alındığı veya tutuklu olarak yargılandığı andan itibaren avukat yardımından yararlanma imkanı sağlanmalıdır (Dayanan/Türkiye davası, başvuru no:7377/03).