muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/13853, Karar No: 2007/13789, Tarih: 09.11.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/13853 E.  ,  2007/13789 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı temsilcisi tarafından, davalılar aleyhine 29.06.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13.03.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Hazine tarafından çekişmeli taşınmaz evveliyatının yayla olduğu, zilyetlikle kazanılmasının söz konusu edilemeyeceği iddiasıyla açılmış, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmü davacı idare vekili ve davalılar temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, davacı idare vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalının temyiz itirazlarına gelince; yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, Mahkemenin dava konusu taşınmazı yayla niteliğinde kabul etmesinde yasaya aykırılık yoktur. Davalıların diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddesinde 20.06.2007 tarih ve 26558 sayılı resmi gazetede yayımlanan 3.6.2007 tarihli 5685 sayılı kanunla değişiklik yapılmış “Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

9.3.1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre, olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olması nedeniyle diğer koşullar gerçekleşmişse yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

Kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2.) bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 09.11.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8816, Karar No: 2016/3045, Tarih: 10.03.2016

**17. Hukuk Dairesi         2014/8816 E.  ,  2016/3045 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :..........Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; 19/06/2010 ile 20/06/2010 tarihinde meydana gelen aşırı yağışlar sonucunda çatı katındaki andilon uçması nedeni ile evin içinde bulunan tavan ve yerdeki lambirilerin ıslanması ile zarar oluştuğunu ayrıca evin içinde bulunan yatak dolabı, yatak koruyucusu gibi eşyaların da zarar gördüğünü belirterek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, 1.500,00-TL eşyaların zarar gördüğü hasar, 6.500,00-TL çatının gördüğü zarar ve tamiratı için gereken hasar bedeli olmak üzere, toplam 8.000,00-TL'nin, hasar tarihi olan 19/06/2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden sorumluluk hükümleri çerçevesinde tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; ...'in davasının reddine, ...'in davasının kısmen kabulü ile 5.069,54-TL'nin temerrüt tarihi olan 23/08/2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA 10/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/12570, Karar No: 2024/2158, Tarih: 26.02.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/12570 E.  ,  2024/2158 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/2248 Esas, 2023/2365 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Nevşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.12.2022 Tarihli ve 2022/2522 Esas, 2022/2532 Karar Sayılı Kararı

Hükümlünün mahkumiyetine esas ceza dosyasında verdiği savunmasında Aksaray'da bulunan ... isimli mahallede dört Afgan uyruklu arkadaşıyla kaldığını beyan ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Aksaray 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.01.2023 Tarihli ve 2023/28 Esas, 2023/74 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayı hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri adresi hususunda tercüman vasıtasıyla alınan beyanında cezaevine girmeden önceki sakin olduğu yerin İstanbul ili Aksaray semti olduğunu belirttiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.06.2023 Tarihli ve 2023/567 Esas, 2023/721 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı adayı hükümlünün mahkumiyete esas ceza dosyasındaki savunmasında İstanbul'a gezmek amaçlı geçici olarak geldiğini belirttiği, bu sebeple sakin olduğu yerin İstanbul olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, bu nedenle Türk vatandaşı olmayan hükümlünün mahkumiyetine esas suçun işlendiği yerin sakin olduğu yer olarak kabulü gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

D. Nevşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.10.2023 Tarihli ve 2023/2248 Esas, 2023/2365 Karar Sayılı Kararı

Hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri adresinin tespiti için öncelikle beyanına başvurulduğu, ancak hükümlünün 06.12.2022 tarihli beyanında adresini bilmediğini beyan ettiği, hükümlünün mahkumiyete esas ceza dosyasında tercüman vasıtasıyla alınan beyanında Türkiye'ye İstanbul'a geldiği, burada Aksaray semtinde ... Mahallesinde Afganistan uyruklu arkadaşlarının yanında kaldığı beyanında bulunarak cezaevine girmeden önceki sakin olduğu yerin İstanbul Aksaray semti olduğunu beyan ettiği, bu nedenle kısıtlı adayının sakin olduğu yerin İstanbul ili Aksaray semti olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri” başlıklı 20 nci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

“Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 42 nci maddesi şöyledir:

“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, Türk vatandaşı olmayan hükümlünün cezaevine girmeden önceki adresinin Fatih/İstanbul olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2605, Karar No: 2018/3954, Tarih: 08.10.2018

**1. Ceza Dairesi         2018/2605 E.  ,  2018/3954 K.**

**"İçtihat Metni"**

(KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİ)

Nitelikli hırsızlık suçundan....3. Asliye Ceza Mahkemesinin 22/11/2016 tarihli ve 2015/312 esas, 2016/665 sayılı Kararı ile 4 yıl 2 ay hapis cezasına hükümlü ...'in, bu cezasının infazı sırasında, cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilmesine ilişkin....İnfaz Hakimliğinin 25/08/2017 tarihli ve 2017/2771 esas, 2017/2763 sayılı Kararını müteakip, hükümlünün denetimli serbestlik tedbirine uymadığından bahisle kapalı ceza infaz kurumuna iadesine ilişkin....İnfaz Hakimliğinin 24/10/2017 tarihli ve 2017/3364 esas, 2017/3360 sayılı Kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii....1. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/11/2017 tarihli ve 2017/1482 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Dosya kapsamına göre,....İnfaz Hakimliğinin 24/10/2017 tarihli kararı ile hükümlünün denetimli serbestlik tedbiri kapsamında yer alan, 10/11/2017 tarihinde imza yükümlülüğünü, 11/10/2017 tarihinde ise imza ve bireysel görüşme yükümlülüğünü ikinci kez ihlal ederek denetim planına uymamakta ısrar ettiği gerekçesi ile kapalı ceza infaz kurumuna iadesine karar verilmiş ise de, hükümlü tarafından merci....1. Ağır Ceza Mahkemesine 31/10/2017 tarihli dilekçesi ekinde 10/10/2017 tarihinde istirahatli olduğuna dair....Toplum Sağlığı Merkezinin aynı tarihli raporu ile 11/10/2017 ila 15/10/2017 tarihleri arasında ayakta tedavi olduğuna ilişkin....Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenmiş iş göremezlik raporunun fotokopilerini ibraz etmiş olması karşısında, yükümlülüğünü yerine getirmemekte geçerli bir mazereti olup olmadığının tespiti için adı geçen toplum sağlığı merkezi ve hastaneden hükümlüye ait rapor asılları temin edildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 09/05/2018 gün ve 94660652-105- 42-2136-2018-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Dairemize ihbar ve dava evrakı gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü;

TÜRK MİLLETİ ADINA

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına göre

../..

S/2

yerinde görüldüğünden,....1. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/11/2017 tarihli ve 2017/1482 değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı CMK'nun 309. maddesi uyarınca KANUN YARARINA BOZULMASINA, diğer işlemlerin yapılabilmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/13868, Karar No: 2011/14048, Tarih: 15.11.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/13868 E.  ,  2011/14048 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Mahkemesi

Tarih :26.04.2011

No :321/648

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, davacı ile davalı arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan takibe yönelik itirazın iptali ve tazminat isteminden ibarettir.

Davalı, icra takibine yönelik itirazında icra dairesinin yetkisine ve alacağın esasına itiraz etmiştir. Cevap dilekçesinde ise Rize Mahkemeleri’nin yetkili olmayıp Of Mahkemeleri’nin yetkili olduğunu, öncelikle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini ve borçlu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğundan, davalının ikametgâh mahkemesi olan Of Mahkemeleri yetkili olduğundan dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, talep halinde dosyanın yetkili ve görevli Of Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiş hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı bankanın Rize şubesi ile davalı arasında 23.06.2008 tarihinde genel kredi sözleşmesi imzalandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu nedenle sözleşmenin imzalandığı şubenin bulunduğu yer icra dairesi ve mahkemelerinin yetkili olduğu (1086 Sayılı HUMK Madde 10,17 ve 6100 Sayılı HMK Madde 14) gözden kaçırılarak yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi isabetli değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/23237, Karar No: 2010/17071, Tarih: 08.11.2010

**3. Ceza Dairesi         2008/23237 E.  ,  2010/17071 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanıkların mahkumiyetlerine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1-Gerekçeli Karar başlığında suçun işlendiği yer ve zaman dilimi yazılmayarak CMK'nun 232/2-c. maddesine aykırı davranılması,

2-Katılan ... hakkında düzenlenen Adli Tıp Kurumu Eskişehir Şube Müdürlüğünün 06.02.2006 tarihli raporunda “Mandibula corpusunda fraktür”olduğu tespit edilerek bu arızanın uzuv zaafı niteliğinde bulunmadığı belirtilmiş ancak kemik kırığının hayat fonksiyonlarına etkisi belirtilmemiş olması karşısında;bu hususta da yeni adli tıp kriterlerine göre rapor aldırılıp sonucuna göre 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı kanunla değişik TCK'nun 87/3 maddesinin yeniden değerlendirilmesinin gerekmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar savunmanlarının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 08 / 11 /2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10222, Karar No: 2019/12140, Tarih: 05.11.2019

**14. Ceza Dairesi         2015/10222 E.  ,  2019/12140 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (sanıklar); cinsel taciz, tehdit (sanık ...)

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mağdurenin duruşmaya yeniden celbiyle her bir sanığın eyleminin hangi tarihlerde gerçekleştiğinin net olarak belirlenmesinden ve mağdure hakkında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezince düzenlenen 02.01.2013 tarihli raporun içeriği itibarıyla yetersiz görülmesi karşısında, İstanbul Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kuruluna sevk edilip, suç tarihlerinde akıl hastalığı veya akıl zayıflığı bulunup bulunmadığı, varsa bu durumun hekim olmayanlar ile kendisini tanıyanlar veya çevresinde yaşayanlarca anlaşılıp anlaşılamayacağı, beyanlarına itibar edilip edilemeyeceği, tespit edilen zeka durumunun kendisine yönelik cinsel istismar eylemlerinin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğine etkisi bulunup bulunmadığı, sanıkların iddia olunan birbirinden bağımsız eylemleri sebebiyle ruh sağlığının bozulup bozulmadığı bozulmuşsa hangi sanığın fiilinden dolayı bozulduğu, hususlarında yeniden rapor alınmasından sonra toplanacak delillere göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kanuna aykırı, O Yer Cumhuriyet Savcısı, katılanlar vekili ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/385, Karar No: 2014/13810, Tarih: 09.07.2014

**11. Ceza Dairesi         2014/385 E.  ,  2014/13810 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2013/315708

MAHKEMESİ : Terme Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 20/06/2013

NUMARASI : 2013/167 (E) ve 2013/455 (K)

SUÇ : Mühür bozma

1- Anayasa’nın 38. maddesine göre “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.” Aynı hususlar, 5237 sayılı TCK'nun “Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı 2. maddesinde de vurgulanmış ve “İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nun "Kamu güvenine karşı suçlar" bölümünde, 203. maddede düzenlenen "mühür bozma" suçunun konusu, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin olduğu gibi korunması veya üzerinde değişiklik yapılmaması için konulan mühürdür. Suçla korunan değer, kamu idaresinin, dolayısıyla devletin otoritesidir. Kanunla verilmiş yetkiye dayalı olarak ve usulüne uygun bir şekilde yetkili makam tarafından konulan mührün kaldırılması ya da konuluş amacına aykırı hareket edilmesi ile mühür bozma suçu oluşur.

Devlet daha önce, elektrik dağıtım ve satışını Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve ortaklıklar eliyle gerçekleştirirken, bu hizmet özelleştirme uygulamaları kapsamında, dağıtım ve perakende satış lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişileri olan şirketlere devredilmiştir. Elektrik ve Doğalgaz'ın dağıtım ve satışının Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından gerçekleştirildiği dönemde ve özelleştirme programının yürütüldüğü sürece, usulsüz veya kaçak kullanımların tespiti üzerine usulünce yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışların TCK'nun 203. maddesi kapsamındaki suçu oluşturduğu tartışmasız ise de Elektrik ve Doğalgaz'ın dağıtım ve satışının, özelleştirme uygulamaları sonucu lisans sahibi özel şirketlere devredilmesinden sonra özel şirket yetkililerince yapılan mühürleme işlemi ve buna aykırı davranışların ceza hukuku açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.04.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

Mühür bozma suçunun fiil öğesi bağlamında hukuka aykırılık unsurunun oluşması için, mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunması zorunludur. Ne yukarıda anılan 4046 sayılı Kanun’da, ne 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 14.03.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda, ne de başka bir özel Yasada özelleştirme sonrasında özel şirketlere mühürleme yetkisi verildiğine ve buna aykırı davrananlar hakkında TCK’nun 203. maddesi hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

4628 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 25.09.2002 tarihli “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 13/3. maddesinde “Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektriğini keserek Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunacağı” belirtilmişse de bu düzenleme, yukarıda yer verilen Anayasa’nın 38 ve TCK’nun 2. maddeleri hükmü karşısında özel bir şirketin tatbik ettiği mührün bozulması eylemini suça dönüştürmez.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 12.11.2013 tarih ve 2525 sayılı Dairemize hitaben gönderilen cevabi yazısında belirtildiği üzere Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 29.12.2010 tarihinde hisselerinin özel şirkete devredildiği, 09.03.2012 olan mühürleme tarihinde lisans sahibi özel şirket görevlileri tarafından yapılan işleme aykırı davranışta, 5237 sayılı TCK'nun 203. maddesinde düzenlenen "mühür bozma" suçunun unsurları oluşmadığından, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Kabule göre ise de;

TCK 50/2 maddesindeki "suç tanımında hapis cezası ile adlî para cezasının seçenek olarak öngörüldüğü hâllerde, hapis cezasına hükmedilmişse; bu ceza artık adlî para cezasına çevrilmez" hükmüne aykırı olarak tercih edilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi,

Yasaya aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 09.07.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.