muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/11208, Karar No: 2019/15002, Tarih: 16.12.2019

5237 sayılı Kanun'un 245/4-a maddesi gereğince atılı suçun haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin zararına olarak işlenmesi hâlinde ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmayacağının düzenlendiği, sanıkların 10/05/2017 ve 16/05/2017 tarihli ödeme işlemlerinin evlilik birliği içinde yapılmasına karşın 11/07/2017 tarihli işlemin tarafların boşandığı 10/07/2017 tarihinden sonra gerçekleştirilmesi nedeniyle şahsî cezasızlık kapsamında bulunmadığı gözetilerek yapılan incelemede; anılan takipsizlik kararında Türkiye Halk Bankası A.Ş.'nin 26/04/2018 tarihli cevabî yazısına göre alışveriş işlemlerinin kart hâmilinin sistemde kayıtlı cep telefonuna gönderilen SMS ile tamamlandığının belirtilmesine rağmen ilgili banka cevabı incelendiğinde söz konusu harcamaların "3D Secure" olarak tamamlanmadığı, yani kart hâmilinin sistemde kayıtlı cep telefonuna SMS gönderilmeksizin gerçekleştirildiğinin belirtilmesi ve müştekinin beyanında da söz konusu harcamaların kendisinin bilgisi ve rızası haricinde gerçekleştirildiğini ifade etmesi karşısında, şüphelilerin üzerine atılı suça ilişkin delillerin takdir ve değerlendirmesinin mahkemesince incelenmesi gerektiği gözetilmeksizin, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın bu yönüyle kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 08.04.2019 gün ve 2019/2269 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.04.2019 gün ve KYB/2019-38866 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize tevdii kılınmakla incelendi.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Başkasına ait banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçundan şüpheliler hakkında yapılan şikayet üzerine, Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 27.08.2018 tarihli, 2018/8771 soruşturma nolu kararıyla ‘‘Nüfus kayıt örneğine göre tarafların 10.07.2017 tarihinde boşandıklarının görüldüğü, 10.05.2017 ve 16.05.2017 tarihlerinde müşteki Burcu'nun kredi kartından yapılan işlemlerin evlilik birliği sürerken yapıldığı, TCK.nın 245/4.a maddesine göre belirtilen tarihlerde tarafların evli olması nedeniyle şüpheli ... üzerine atılı suç ile ilgili olarak cezaya hükmolunamayacağı, 11.07.2017 tarihli işlemle ilgili olarak ise bilgisine başvurulan iş yeri çalışanları ... ve ...'ün alınan ifadelerinde şüpheli ...'ın eşine ait kredi kartını eşini telefonla arayıp kart bilgilerini alarak gerçekleştirdiğini beyan ettikleri, bu haliyle şüphelilerin müştekinin kredi kartını bilgisi ve rızası olmaksızın kullandığına dair delil bulunmadığından’’ bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve verilen bu karara karşı yapılan itirazın, mercii tarafından reddedilmesi üzerine kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ceza Muhakemesi Kanununun 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, Ceza Muhakemesi Kanununun “soruşturma” başlıklı 2. kitabında, Cumhuriyet Savcısının suç soruşturmasına ilişkin süreci nasıl yürüteceği ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi durumunda, itirazı incelemekle görevli mahkemenin görevleri açık bir şekilde düzenlenmiş bulunmaktadır.

Bu çerçevede, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen mahkeme, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

CMK.nın 170/2. maddesine göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir. Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet Savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Diğer bir deyişle Cumhuriyet Savcısı elde edilen delillerin kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturduğu kanaatine varırsa dava açacak, aksi durumda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilecektir. Aksi durumun kabulü her ihbar veya şikayet üzerine Cumhuriyet Savcısının kamu davası açmasını gerektirir ki bu kabul, lekelenmeme hakkıyla bağdaşmayacak ve kanunun ruhuna uygun düşmeyecektir.

Bu açıklamalar ışığında; soruşturmaya konu olayda, olay tarihi ile şikayet tarihi arasında geçen süre, harcamaların büyük kısmının evlilik birliği içinde gerçekleşmesi ve harcamaların şikayetçinin bilgisi dahilinde yapıldığına dair alınan tanık beyanları gözetildiğinde, dosya kapsamına uygun gerekçelerle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile bu karara yönelik itirazın reddine dair verilen karar usul ve kanuna uygun bulunduğundan,

Bu açıklamalar ışığında; soruşturmaya konu olayda, olay tarihi ile şikayet tarihi arasında geçen süre, harcamaların büyük kısmının evlilik birliği içinde gerçekleşmesi ve harcamaların şikayetçinin bilgisi dahilinde yapıldığına dair alınan tanık beyanları gözetildiğinde, dosya kapsamına uygun gerekçelerle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile bu karara yönelik itirazın reddine dair verilen karar usul ve kanuna uygun bulunduğundan,

Adalet Bakanlığı'nın Kanun Yararına Bozma istemine dayalı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca düzenlenen ihbarname içeriği, açıklanan nedenlerle yerinde görülmediğinden kanun yararına bozma isteminin REDDİNE, dosyanın Adalet Bakanlığı'na gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na tevdiine, 16.12.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5408, Karar No: 2010/560, Tarih: 08.02.2010

**8. Hukuk Dairesi         2009/5408 E.  ,  2010/560 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Asliye Hukuk Mahkemesi

Muhlis ve dahili davacı Arife ile Resul ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne dair ...Asliye Hukuk Hâkimliğinden verilen 13.11.2008 gün ve 67/55 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacı tarafından süresinde istenilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, dava dilekçesinde dava konusu 151 ada 35 (imar sebebiyle 151 ada 74) parselin amcası ... adına kadastro tespitini müteakip tapuya tescil edildiğini, oysa dava konusu taşınmazın tamamının kendisine ait olduğunu, tapu kaydının iptaliyle adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini, dava konusu taşınmazın babaları ...’e ait olduğunu davacının herhangi bir hakkı bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Davacı, 18.09.2008 tarihli dilekçesiyle dava konusu 151 ada 35 numaralı parsel karşılığında babası Halil Halis’in amcası ...’e ... mahallesi, Güllütarla mevkiinde bulunan taşınmazı verdiğini, bu taşınmazın ... adına yazıldığını, dava konusu taşınmazın babasından intikal ettiğini açıklamıştır.

Mahallinde yapılan keşifte dinlenen mahalli bilirkişi ... dava konusu taşınmazın kök muris ... ’a ait olduğunu, çocukları... ve ...’e kaldığını, onlar tarafından zilyet ve tasarruf edildiğini, aralarında taksim yapmadıklarını beyan etmiş, davacı şahidi... de bu yönde beyanda bulunmuştur.

Davacı da, taşınmazın babasına ait olduğunu, babasından kendisine intikal ettiğini söylemektedir. Dinlenen mahalli bilirkişi ve şahitler taşınmazın taksimen davacı ...’e kaldığını ifade etmemişlerdir. Davacı bu manada iddiasını ispatlayamamıştır. Ancak, taşınmazın kök muris ...’e ait olduğu da bu dava kapsamında belirlenmiştir. O halde davacının .... mirasçısı olarak taşınmaz üzerinde miras payı oranında hakkı bulunmaktadır. Davacının talebi taşınmazın tamamı üzerinde olduğuna göre, çoğun içinde az da bulunması kuralına göre miras payı oranında tescil talebi hakkında kök muris ...’e ait veraset belgesi getirtildikten ve tüm ... mirasçıları belirlendikten sonra davacı yönünden ... mirasçısı olarak miras payı oranında iptal ve tescile karar vermek gerekirken davada herhangi bir talebi bulunmayan, harç yatırarak dava açmayan ... ’u da kapsayacak biçimde ve ... mirasçılarına da pay vermek suretiyle iptal ve tescile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulüyle usul ve kanuna aykırı olan hükmün HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 15,60 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 08.02.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/29354, Karar No: 2015/11025, Tarih: 14.05.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/29354 E.  ,  2015/11025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bala Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/03/2014

NUMARASI : 2010/123-2014/87

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabülüne karar verilmiş; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Bedeline hükmedilen toplam 1953,63 m2 kısmın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkini yerine 1605,64 m2 kısım için terkin hükmü kurulması,

Doğru değil ise de bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının; 2. bendindeki (1.605,64) rakamlarının çıkartılmasına, yerine (1953,63) rakamlarının yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 14.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12286, Karar No: 2023/281, Tarih: 18.01.2023

**12. Hukuk Dairesi         2022/12286 E.  ,  2023/281 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki yetkiye ve borca itiraz yargılamasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince yetki itirazının kabulüne, sair itirazların yetkili mahkemece değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Kararın borçlular vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlular vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı borçlular vekili; takip dayanağı senetlerde İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığını, tarafların tacir olmaması nedeni ile yetki şartının geçerli olmadığını, takip borçlularından ... ve ... Madencilik... Ltd.Şti'nin adresinin .../..., ... Maden .... Ltd.Şti'nin adresinin .../... olduğunu, takipte ... İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, takip dayanağı senetlerden dolayı borçlu olmadıklarını beyanla, yetki ve borca itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı vekili; yetki itirazını kabul ettiklerini dosyanın yetkili ... İcra Dairesine gönderilmesine karar verilmesini, diğer itirazların yetkili mahkemece değerlendirilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin cevap dilekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği, ... 12. Noterliğinin 05.10.2021 tarih 11694 yevmiye numaralı vekaletnamesine göre davayı kabul yetkisinin bulunduğu, HMK'nın 308 ve 309/2 maddesi gereğince kabulün, karşı tarafın kabulüne bağlı olmayıp kesin hükmün tüm hukuki neticelerini doğuracağını, davalı tarafın geçerli kabulü ve anılan hükümler gereğince kabul nedeniyle davanın kabulüne karar vermek gerektiği gerekçesi ile yetki itirazının kabul nedeniyle kabulüne, İstanbul İcra Dairelerinin yetkisizliğine, kararın kesinleşmesi ve talep halinde takip dosyasının, davacı borçlular yönünden tefrik edilerek, yetkili İstanbul ... İcra Dairesine gönderilmesine, sair itirazların yetkili mahkemece değerlendirilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlular vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı borçlular vekili; mahkemece yetki itirazlarının kabulüne karar verildiğini ancak borca itiraz etmiş olmalarına rağmen bu yönde bir inceleme yapılmadığını beyanla, borca itirazlarının incelenmek üzere dosyanın yerel mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlular vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı borçlular vekili; mahkemece yetki itirazlarının kabulüne karar verildiğini ancak borca itiraz etmiş olmalarına rağmen bu yönde bir inceleme yapılmadığını beyanla, borca itirazlarının incelenmek üzere dosyanın yerel mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borçlu tarafça yetki ve borca itiraz edilmesi durumunda öncelikle yetki itirazının incelenmesi gerektiği, yetki itirazının kabul edilmesi durumunda süre içerisinde talep edilmesi durumunda dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderileceği, yetkili icra müdürlüğünce çıkartılacak ödeme emrine karşı borçluların borca ve sair yönlere itiraz haklarının mevcut olduğu, ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabulü halinde borca itirazın incelenmesinin mümkün olmadığı, borca itirazın dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesinden sonra yetkili icra mahkemesine yapılan itiraz üzerine incelenebileceği gerekçesi ile istinaf başvurusunun HMK 353(1)-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlular vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı borçlular vekili tarafından; yetki itirazlarının kabulüne karar verildiği ancak borca itiraz etmiş olmalarına rağmen bu yönde bir inceleme yapılmadığı ileri sürülerek kararın bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte, yetkiye ve borca itiraz ile takibin durdurulması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370., 371., 308. ve 309/2 inci maddeleri,

İİK’nın 168/5, 169, 169/a maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı borçlular vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/27742, Karar No: 2020/15897, Tarih: 23.09.2020

**8. Ceza Dairesi         2019/27742 E.  ,  2020/15897 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkumiyet, ceza verilmesine yer olmadığına

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Nazilli Ağır Ceza Mahkemesince sanık hakkında "çocuğu cinsel amaçla hürriyetinden yoksun kılma ve çocuğun cinsel istismarı suçlarından yapılan yargılama sonucunda, sanığın TCK.nın 32/1. maddesi kapsamında olduğu yönündeki Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin 14.03.2014 tarihli ve 5599 sayılı sağlık kurulu raporu dikkate alınarak, işlediği suçlar yönünden ceza sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle sanık hakkında 5271 sayılı CMK.nın 223/3-a maddesi uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın infazı sırasında, Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği'nin 22.12.2014 tarihli ve 40384065/450 sayılı yazısı ile, önceki raporun tanı ve açıklama kısmına sağlam yazılmasına ve sanığın cezai ehliyetinin tam olduğu belirtilmesine rağmen, sehven yazım hatası ile sanığın TCK.nın 32/1. maddesi kapsamında olduğu yönünde rapor düzenlendiğinin bildirildiği ve daha önceki 14.03.2014 tarihli ve 5599 sayılı raporun yanlış yorumlanarak karar verildiği anlaşılan olayda, yargılamanın yenilenmesi şartlarının oluşmadığı ve sonradan CMK.nın 23/3. maddesine de aykırı olarak ve CMK'nın 289/1-b maddesinde belirtildiği şekilde kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olan mahkeme tarafından hükmün kurulmasının hukuka kesin aykırılıklar oluşturduğu gözetildiğinde inceleme konusu hükmün hukuki değerden yoksun olup, ancak hukuka aykırı olduğu ileri sürülen ve temyiz edilmeksizin kesinleşen 14.10.2014 tarihli hükme karşı kanun yararına bozma yoluna gidilebileceği gözetilerek, dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE, 23.09.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9844, Karar No: 2012/10100, Tarih: 08.06.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/9844 E.  ,  2012/10100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3 Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05/04/2011 tarih ve 2010/656-2011/118 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ile katılma yolu ile davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 08/06/2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ..... ile davalı vekili Av. ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Almanya Baden- Baden Eyalet Mahkemesi tarafından verilen 31.07.2009 tarihli, 3 O 154/08 numaralı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tenfizi istenen kararın TTK’nın 329 ve 405/2. maddesine aykırı olduğu, benzer nitelikteki Türkiye’de açılan davaların bu nedenle reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, ayrıca yabancı mahkemenin dava dilekçesi ve kararı posta yolu ile tebliğ etmesi nedeniyle davalının savunma hakkının kısıtlandığı ve bu nedenle kararın usulüne uygun kesinleşmediği, bununla birlikte yabancı mahkeme kararında şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği, tüm bu durumların açıkça kamu düzenine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre yapılmadığı, adi posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nın 329 ve 405/2. maddelerine ve anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu Almanya Baden- Baden Eyalet Mahkemesi’nin yapmış olduğu yargılama sonucu verdiği kararın dosya içindeki tebliğ belgelerinden anlaşılacağı üzere Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalının vekili Av. ......’na 18.11.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.