muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5788, Karar No: 2023/10459, Tarih: 09.10.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/5788 E.  ,  2023/10459 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/130 D.İş, 2023/128 K.

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : KIT/2023/2230

HÜKÜM/KARAR : Başvurunun kabulü

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2018/18818

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12.05.2015 tarihinde davalının zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin tek taraflı trafik kazası neticesinde yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.100,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece; "...Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına,Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarında belirtilen arazlar tahdidi olarak sayıldığı ve psikolojik rahatsızlıklara ilişkin karşılığın olmadığına göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dava zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davalı ...Ş., aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi ile de sigortacısı olup bu davalı bakımından bu poliçeden kaynaklanan sigorta bedeline yönelik alacağın tahsili istemine ilişkindir. Bu sigorta, can sigortası türlerinden olup bir meblağ sigortası olması itibariyle de ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere sigorta bedelinin ödenmesi gerekeceğinden bu yönlerin ispatlanması yeterli olup gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

HMK'nın 266 ve devamı maddeleri gereğince çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir, hükmüne yer verilmiştir. KYTZKFKS Genel Şartlarına göre, uzman bilirkişiden rapor alınmadan Uyuşmazlık Hakem Heyetince hesaplama yapılarak, davalı ... şirketinin yaptığı ödemenin yeterli olduğundan bahisle başvurunun reddine karar verilmesi hatalıdır.

Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nda bu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette malûliyetine sebebiyet verdiği takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve daimi sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, daimi sakatlık sigorta bedelinin, maddede belirtilen oranları dâhilinde ödenmesi gerektiği öngörülmüştür. Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, bu açıklamalar çerçevesinde uzman bir doktor ve sigortacı bilirkişinin de bulunduğu bir bilirkişi kuruldan alınacak rapor ile davacının riziko nedeniyle uğradığı kısıtlılıkların, sigorta poliçesi genel şartlarındaki karşılığı varsa tespit ettirilmek ve buna göre hak edebileceği sigorta bedeli belirlenerek, davalı ... şirketinin de yaptığı ödeme düşüldükten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir." şeklinde gerekçe ile İtiraz Hakem Heyetinin kararı bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilmanına uyularak yeniden yapılan itiraz incelemesi sonucunda başvurunun kabulü ile 56.000,00 TL tazminatın 25.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden alınarak başvunu sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, İtiraz Hakem Heyetinin bozma ilamına uymadığını, hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, İtiraz Hakem Heyetinin bozma ilamına uymadığını, hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, zorunlu koltuk ferdi kaza poliçesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

Dosya kapsamından; İtiraz Hakem Heyeti'nin 26.06.018 tarihli ve 2018/5257 sayılı kararının taraflarca temyiz edildiği, Dairenin 22.09.2021 gün ve 2021/4198 E., 2021/5317 K. sayılı ilamı ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarında belirtilen arazların tahdidi olarak sayıldığı ve psikolojik rahatsızlıklara ilişkin karşılığın olmadığına göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nda bu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve daimi sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, daimi sakatlık sigorta bedelinin, maddede belirtilen oranları dâhilinde ödenmesi gerektiğinin öngörüldüğü, İtiraz Hakem Heyetince, bu açıklamalar çerçevesinde uzman bir doktor ve sigortacı bilirkişinin de bulunduğu bir bilirkişi kuruldan alınacak rapor ile davacının riziko nedeniyle uğradığı kısıtlılıkların, sigorta poliçesinde karşılığı varsa tespit ettirilmek ve buna göre hak edebileceği sigorta bedeli belirlenerek, davalı ... şirketinin yaptığı ödemede düşüldükten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği şeklindeki gerekçe ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma ilamına uyulmakla birlikte, hükme esas alınan raporun sadece adli tıp uzmanı tarafından hazırlandığı ve hesaplamada travma sonrası stres bozukluğunun dikkate alındığı anlaşılmıştır.

Bozma ilamından sonra yapılan yargılamada hakem heyetince bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeksizin ve bozma ilamında işaret edildiği şekilde yeni bir rapor alınmaksızın davanın esası yönünde karar verilmiştir. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Buna göre hakem heyetince Dairenin 22.09.2021 gün ve 2021/4198 E., 2021/5317 K. sayılı sayılı bozma ilamı doğrultusunda yargılama yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle; davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16789, Karar No: 2014/2225, Tarih: 20.02.2014

**14. Hukuk Dairesi         2013/16789 E.  ,  2014/2225 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

1-Dava konusu ... İli ... İlçesi..... Köyü 344 parsel sayılı taşınmazın son mülkiyet durumunu ve üzerindeki tüm takyidatları gösteren tapu kaydının,

2-Dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında paydaş olan.....veraset ilamının,

3-Ayrıca, dava konusu 43, 161 ada 5, 7, 162 ada 1 ve 3 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarında paydaş olan...'ın soyadının nüfus kayıtlarına uygun olarak ...." şeklinde düzelttirilerek ve taşınmazların düzeltilmiş son tapu kayıtları getirtilerek Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 20.02.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8201, Karar No: 2019/5460, Tarih: 24.04.2019

**12. Ceza Dairesi         2018/8201 E.  ,  2019/5460 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması

Hüküm : CMK’nın 223/2-a maddesi gereğince beraat

Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılan tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya kapsamına göre; sanığın boşanma aşamasındaki eşinin kardeşi olan katılan ile yapmış olduğu telefon konuşmasını kaydedip, katılan ile arasında devam eden ceza davasına delil olarak sunması şeklinde gerçekleşen olayda; sanığın kendisi ile yapılan ve içeriği özel olmayan haberleşme içeriğini kaydetmesi eyleminin kanunda suç olarak tanımlanmadığı gibi, katılanın tarafı olduğu haberleşme içeriklerini üçüncü kişi ya da kişilerle paylaştığı ve/veya çoğaltarak dağıttığına ilişkin hakkında bir iddia ileri sürülmeyen sanığın, katılan ile arasındaki davada iddialarını ispatlama amacını taşıyan eyleminde, hukuka aykırı hareket etme bilinciyle davranmadığı gözetildiğinden yerel mahkemenin beraate ilişkin kabulünde bir isabatsizlik görülmemiş; sanığa isnat edilen ve iddianamede kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu olarak nitelendirilen eylemin, iddianame anlatımı gözetilerek TCK’nın 132/1-3. madde ve fıkralarında düzenlenen haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu niteliğinde olduğu, ancak; hukuki nitelendirmenin sonuca etkili olmadığı anlaşıldığından, bu husus bozma nedeni olarak kabul edilmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olduğu gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanın, sanığın kayıtları bilinçli ve planlı yaptığına, suçun delillerle sabit olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 24.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/11471, Karar No: 2012/11174, Tarih: 12.11.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2012/11471 E.  ,  2012/11174 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, konut dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme, basit yaralama ve hakaret suçlarından sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı ve diğer atılı suçlardan mahkûmiyetine dair Aksaray Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 27.03.2012 gün ve 2010/172 Esas, 2012/143 Karar sayılı beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan kurulan hüküm yönünden re'sen de temyize tâbi hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık ve müdafii tarafından istenilmiş ve incelemeninde duruşmalı yapılması talep edilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 07.11.2012 Çarşamba saat 13:30'a duruşma günü tayin olunarak sanık müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti.

Belli günde Hakimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından ... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanık müdafiin gelmediği, ayrıca bir talepte de bulunmadığı anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Savcısının uygun görülen talep ve mütalaası dairesinde DURUŞMASIZ inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek, vaktin darlığına binaen dosyanın incelenmesi başka bir güne bırakılmıştır.

Bugün dava evrakı incelenerek aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık ve müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle kısmen re'sen de temyize tâbi hükümlerin ONANMASINA, 12.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/1197, Karar No: 2008/2468, Tarih: 28.02.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/1197 E.  ,  2008/2468 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.11.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve mer'a olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 20.06.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine vekili ve davalılar ... ile ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine, çekişme konusu 1 ada 17 parsel sayılı (ifraz ile 1 ada 24 ve 25 parseller olmuştur) taşınmazın tesbitine dayanak olan tapu kaydının miktar fazlası olarak davalılar adına yazılan bölümünün mer'a olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptalini ve mer'a olarak sınırlandırılmasını istemiştir.

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı Hazine vekili ile davalılar ... ve ... temyiz etmişlerdir.

1- Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve dosya içeriğine göre davalılar ... ve ... tüm temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddi gerekmiştir.

2- Davacı Hazine vekilinin temyizine gelince;

Dava, mer'a iddiasına dayalı tapu iptali ve sınırlandırma isteğine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 17 parsel sayılı taşınmazın ifrazı ile oluşan 24 parsel sayılı 9216 m2'lik taşınmaz ve 25 parsel sayılı taşınmazın krokide "B" harfi ile gösterilen 24.480 m2 kısmı olmak üzere toplam 33.696 m2 taşınmaz bölümünün tapu kaydının iptali ile mer'a olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilmiştir.

4342 sayılı Mera Kanunu'nun 3. maddesinde mer'a; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerler olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 4. maddesinin 3. fıkrasında, "mer'a, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete geçirilemez, ilk fıkrasına göre de, mer'a, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Mer'alar, kamu ortak mallarından olup, maliki Hazine'dir ve özel mülkiyete konu olamaz" şeklindedir. Bu cümleden olarak zilyetlikle kazanılmaları da mümkün değildir.

Yapılan bu açıklamalar doğrultusunda somut olaya gelince;

Dava konusu 1 ada 17 parsele uygulanan 23.09.1971 tarih ve 36 sıra numaralı tapu kaydı doğu ve güney sınırları itibariyle "hali" okumakta olup, kayıt miktarı 4593.36 m2'dir. Yine aynı parsele uygulanan 708 numaralı vergi kaydının da doğu ve güney sınırlarının mer'a olarak okuduğu görülmektedir. Vergi kaydının toplam miktarı da 12000 m2'dir. 1 ada 17 parsel sayılı taşınmaz ise sözü edilen bu tapu ve vergi kaydına istinaden toplam 45696 m2 miktar ile kadastro çalışmaları sırasında tesbit edilmiştir.

Mahkemece, mahallinde yapılan keşif, yerel bilirkişi anlatımları ve bilirkişi raporları ile kaydın dava konusu yere uyduğu, taşınmazın doğu ve güney hududunda yer alan 1 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastroca tescil harici bırakıldığı ve mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. 3402 sayılı Kanunun "Kayıt ve Belgelerin Kapsamını Tayin" başlığını taşıyan 20. maddesinin e bendine göre; harita, plan ve krokiye dayanmayan kayıt ve belgelerde belirtilen sınırlar, değişebilir ve genişletilmeye elverişli nitelikte ise, bunlardan gösterilen miktara itibar olunur. Ancak, değişebilir ve genişletilmeye elverişli sınırlardaki taşınmaz malların kayıtları, fizik yapıları ve konumları itibariyle belli bir yer kapsıyorsa, tesbit o sınır esas alınarak yapılır" şeklindedir.

Vergi kaydı mülkiyete karine teşkil ederse de, bu kayda hukuken değer vermenin iki ayrı önkoşulu bulunmaktadır. Birinci koşul, kaydın kapsadığı alanın özel mülkiyete konu teşkil eden yerlerden olmasıdır. İkinci koşul ise, vergi kaydı kapsamlı yerin kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğini sağlayacak biçimde ve sürede elde tutulmuş olmasıdır.

Yerinde yapılan keşif ve yerel bilirkişi beyanlarına göre, taşınmaza uygulanan tapu kaydının doğu ve güney sınırlarının hali okuduğu da dikkate alındığında, çekişme konusu yerin mer'a olduğu kesin olup, uygulanan vergi kaydının mülkiyete karine teşkil etme niteliği bu nedenle yoktur. Daha dar kapsamlı olan tapu kaydına değer verilerek sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı

şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle davalılar ... ve ...'ın temyiz itirazlarının reddine, (2). bentte açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 28.02.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1136, Karar No: 2014/974, Tarih: 26.11.2014

**Hukuk Genel Kurulu         2013/1136 E.  ,  2014/974 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 11/02/2013

NUMARASI : 2013/37 E.-2013/36 K.

Taraflar arasındaki “tenfiz” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce davanın reddine dair verilen 01.12.2011 gün ve 2010/620 esas, 2011/560 karar sayılı kararın incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 18.05.2012 gün ve 2012/2602 esas, 2012/8221 karar sayılı ilamı ile;

(...Davacı vekili, Almanya Dortmund Eyalet Mahkemesi tarafından verilen 22.05.2007 tarihli 7 O 206/06 numaralı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tenfiz istenen mahkemede davalının savunma için avukatla temsil edilme zorunluluğunun uygulandığı ve davaya gelmemenin iddiaları kabul olarak değerlendirildiği, ayrıca şirket ortağı olan kişiler tarafından Türkiye’de açılan benzer davaların TTK’nun 329 ve 405/2. maddeleri gereğince reddedildiği, tenfizi istenen mahkeme kararının şirket ortakları arasında eşitsizliğe neden olduğu, aynı amaca yönelik yabancı mahkemelerden kararlar alınmasının kanuna karşı hile ve hakkın kötüye kullanılması olduğu, tenfizi istenen kararın gerekçesiz olduğu ve karara karşı gidilebilecek yasa yollarının kararda gösterilmediği, ayrıca hisse senetlerinin şirkete iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği, tüm bu durumların kamu düzenine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nun 329 ve 405/2. maddelerine ve anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu, savunma hakkının kısıtlandığı ve ayrıca şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilâta neden olunabileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu Almanya Dortmund Eyalet Mahkemesi’nin yapmış olduğu yargılama sonucu verdiği kararın dosya içindeki tebliğ belgelerinden anlaşılacağı üzere Adalet Bakanlığı Uluslar arası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalının vekili Av. O. P..na 28.04.2010 tarihinde tebliğ edildiği ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.