muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/18871, Karar No: 2014/1114, Tarih: 21.01.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/18871 E.  ,  2014/1114 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 07/02/2013

NUMARASI : 2012/743-2013/243

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılar vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak kabul edilen çeltiğin, taşınmazın bir dekarından elde edilebilecek brüt gelirinden indirilmesi gereken üretim masraflarının, Türkiye ortalaması dikkate alındığında brüt gelirin 1/3'ü oranında olması gerektiği gözetilmeden, daha fazla miktarda üretim masrafı yapıldığının kabulü ile az bedel tespiti,

Doğru görülmemiştir.

Davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3577, Karar No: 2007/10521, Tarih: 02.07.2007

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2007/3577 E.  ,  2007/10521 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 1.5.1995'ten dava tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 2.7.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/19214, Karar No: 2012/2467, Tarih: 06.02.2012

**3. Hukuk Dairesi         2011/19214 E.  ,  2012/2467 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde 7.000 TL manevi tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile herbir davalı için 2000 TL toplam 4000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.Dava, cismani zarar nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.

Borçlar Kanununun 47. maddesi hükmüne göre hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Dava konusu olayda; tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumları, olayın niteliği, oluş şekli, davalının belirlenen gelir durumu nazara alındığında hükmolunan manevi tazminat miktarı çoktur. Ancak bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden bu yöne ilişkin temyiz itirazlarını kabulü ile hükmün 2.fıkrasındaki “Adam başı 2.000 TL manevi tazminatın (toplam 4.000 TL)... rakam ve ifadelerinin çıkartılarak yerine “Davacıların herbiri için 1.000 TL manevi tazminatın (toplam 2.000 TL)...” rakam ve ifadelerinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA, 06.02.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/8578, Karar No: 2019/203, Tarih: 16.01.2019

**19. Ceza Dairesi         2018/8578 E.  ,  2019/203 K.**

**"İçtihat Metni"**

Firar suçundan sanık ...'un, 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu’nun 66/1-a ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 62/1. maddeleri gereğince 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231/5. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair Kara Kuvvetleri Komutanlığı 1. Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 10/09/2015 tarihli ve 2015/284 Esas, 2015/294 Karar sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 13/12/2018 gün ve 94660652-105-34-9785- 2018-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20/12/2018 gün ve 2018/102715 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Sanığın dosya içerisinde bulunan adlî sicil kaydında daha önce işlemiş olduğu suç nedeniyle, İstanbul 4. Çocuk Mahkemesinin 03/04/2010 tarihli ve 2010/661 Esas, 2011/1211 Karar sayılı kararı ile verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kaydın bulunduğu, işbu yargılamaya konu suçun ise anılan kararın denetim süresinde işlendiği cihetle, 5271 sayılı Kanun’un 231/8. maddesindeki “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. (Ek cümle: 18/06/2014-6545 S.K./72. md) Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez.” şeklindeki hükme nazaran, sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Yukarıda sözü edilen kanuni düzenlemeler karşısında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Kara Kuvvetleri Komutanlığı 1. Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 10/09/2015 tarihli ve 2015/284 Esas, 2015/294 Karar sayılı kararının CMK’nun 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı CMK’nun 223. maddesinde tanımlanan ve davanın esasını çözen karar niteliğinde olmadığından müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine, 16/01/2019 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

1) Karşı Düşüncenin Konusu: Hakkında çocuk iken işlediği bir suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılması (kısaca “erteleme” olarak anılacaktır) kararı verilen askeri personel sanık hakkında denetimli serbestlik süresi içinde işlediği “sırf askeri suç” niteliğinde olan firar suçu sebebiyle yeniden bir hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilip verilemeyeceği konusuna ilişkindir.

2) Olay ve Olgular:

A) Olaylar:

KARŞI OY

1) Karşı Düşüncenin Konusu: Hakkında çocuk iken işlediği bir suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılması (kısaca “erteleme” olarak anılacaktır) kararı verilen askeri personel sanık hakkında denetimli serbestlik süresi içinde işlediği “sırf askeri suç” niteliğinde olan firar suçu sebebiyle yeniden bir hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilip verilemeyeceği konusuna ilişkindir.

2) Olay ve Olgular:

A) Olaylar:

§ 1) ... 17 yaşında çocuk iken, 03/04/2010 tarihinde İstanbul’da ... Caddesi isimli alışveriş caddesinde gündüz vakti ... isimli arkadaşı ile birlikte yürürken bir kadının çantasından bir şeyler çalmak isterken polis tarafından yakalandığı iddiasıyla hakkında dava açılmıştır.

§ 2) Suça sürüklenen çocuk, ..., o tarihte İstanbul’a ilk defa geldiğini, arkadaşı ...’ten kendisini gezdirmesini istediğini, İstiklal caddesinde gezerken arkadaşının bir kadının çantasından bir şeyler almaya çalıştığını, kendisinin karşı çıktığını, engel olmaya çalıştığını, ancak ...’in kendisini dinlemediğini ve polislerin kendilerini yakaladığını belirtmiştir. ... arkadaşı yüzünden ilk defa böyle bir olay sebebiyle soruşturma geçirdiğini, kendisinin suça katılmadığını ifade etmiştir.

§ 3) İstanbul 4. Çocuk Mahkemesi 22/12/2011 tarihinde çocuk ...’un (diğer sanık ... ile birlikte) teşebbüs aşamasında kalan hırsızlık suçunu işlediğini kabul ederek hakkında Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 142/2-b, 35/2, 31/3, 62. maddelerini uygulamıştır. Sonuç olarak çocuk ...’un 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

§ 4) İstanbul 4. Çocuk Mahkemesi çocuğun kişilik özellikleri ile ilk defa kasıtlı bir suç işlemesini dikkate alarak Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 231/5. ve Çocuk Koruma Kanunu’nun 23. maddesi gereğince erteleme kararı vermiştir. Ayrıca çocuk hakkında üç yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verilmiştir. Bu karar 29/03/2012 tarihinde kesinleşmiş ve bu tarihten itibaren çocuk hakkındaki üç yıllık denetim süresi başlamıştır.

§ 5) ... 27/12/2013 tarihinde zorunlu askerlik hizmetini yapmak üzere İstanbul’daki askeri birliğe sevk edilmiştir ve bu görevi süresince asker kişi statüsüne geçmiştir. Askeri personel sanık hakkında 23/11/2014-07/5/2015 tarihleri arasında askerlik görevinden firar ettiği gerekçesiyle dava açılmıştır. 1. Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesince 10/09/2015 tarihli karar ile Askeri Ceza Kanunu’nun 66/1-a, TCK’nun 62/1, maddeleri gereğince kişinin 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Ayrıca Askeri Mahkeme askeri personel sanığın kişilik özelliklerini, suç sebebiyle herhangi bir zarar doğmamış olmasını, daha önce başka bir kasıtlı suçtan mahkum olmamasını dikkate alarak CMK’nun 231/5. maddesi gereğince erteleme kararı vermiştir. İlave olarak sanığın beş yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verilmiştir.

§ 6) Adalet Bakanlığının talebi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 1. Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 10/09/2015 tarihli kararının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla CMK'nun 309. maddesi uyarınca kanun yararına bozma yoluna başvurmuş ve talep Dairemizce incelenmiştir.

§ 7) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ileri sürdüğü hukuka aykırılık iddiasının gerekçesi şudur:

Sanık hakkında 03/04/2010 tarihli İstanbul 4. Çocuk Mahkemesince daha önce verilmiş erteleme kararı bulunmakta ve sanık bu karar uyarınca denetim süresine tabi bulunmaktadır. Denetim süresi içinde askeri personel iken işlediği firar suçu sebebiyle hakkında yeniden erteleme kararı verilmesi hukuka aykırıdır.

§ 8) Bu başvuru üzerine Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 16/01/2019 tarih ve 2018/8578, 2019/203 sayılı Dr. ...’ün karşı oyu ile ve oy çokluğu ile alınan kararı (özetle) şu şekildedir: “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının talebi yerinde görüldüğünden, 1. Ordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 10/09/2015 tarihli ve 2015/284, 294 sayılı kararının CMK’nun 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı CMK’nun 223. maddesinde tanımlanan ve davanın esasını çözen karar niteliğinde olmadığından müteakip işlemlerin mahallinde mahkemesince yerine getirilmesine…”

§ 9) Yargıtay 19. Ceza Dairesinin söz edilen kararının pratik sonucu (özetle) şudur:

Suç tarihinde askeri personel olan sanık ... hakkındaki erteleme kararı öncelikle ortadan kaldırılacaktır. Devamında bu kişi hakkında firar etmek suçundan verilen 10 ay hapis cezasına ilişkin hüküm infaz edilecektir.

B) İLGİLİ HUKUK

Uyuşmazlık konumuzla ilgili hukuki düzenlemeler şunlardır:

§ 10) Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 231:

(5) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.

(6) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;

a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,

c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir. (Ek cümle: 22/7/2010 - 6008/7 md.) Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.

(7) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.

c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir. (Ek cümle: 22/7/2010 - 6008/7 md.) Sanığın kabul etmemesi hâlinde, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmez.

(7) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.

(8) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. (Ek cümle: 18/6/2014-6545/72 md.) Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;

a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,

b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine, karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.

(9) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.

(10) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.)Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.

(11) (Ek: 6/12/2006-5560/23 md.) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir.

§ 11) Çocuk Koruma Kanunu Madde 3/1:

Bu Kanun'un uygulanmasında; “Çocuk” daha erken yaşta ergin olsa bile, onsekiz yaşını doldurmamış kişiyi ifade eder.

Çocuk Koruma Kanunu Madde 23/1. (Değişik: 6/12/2006-5560/40 md.):

§ 11) Çocuk Koruma Kanunu Madde 3/1:

Bu Kanun'un uygulanmasında; “Çocuk” daha erken yaşta ergin olsa bile, onsekiz yaşını doldurmamış kişiyi ifade eder.

Çocuk Koruma Kanunu Madde 23/1. (Değişik: 6/12/2006-5560/40 md.):

Çocuğa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda, Ceza Muhakemesi Kanunundaki koşulların varlığı halinde, mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Ancak, bu kişiler açısından denetim süresi üç yıldır.

§ 12) Ceza Muhakemesi Kanunu Madde 309:

(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.

(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

§ 13) Türk Ceza Kanunu Madde 58: Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular:

(1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.

(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;

a) Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,

b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl,

Geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz.

(3) Tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.

(4) Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hariç olmak üzere; yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas olmaz.

(5) Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.

§ 14) Askerlik Kanunu Madde 1:

Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek, işbu kanun mucibince askerlik yapmaya mecburdur.

3) İNCELEME VE GEREKÇE

A) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kurumu ve Amaçları

Bir ceza muhakemesi kurumu olarak erteleme Türkiye’de 2008 yılından beri kabul edilmiştir. Bu uygulamayla ulaşılmak istenen amaç; modern ceza hukuku prensiplerine uygun olarak hapsetme yoluna en son çare olarak başvurulmasıdır.

§ 14) Askerlik Kanunu Madde 1:

Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek, işbu kanun mucibince askerlik yapmaya mecburdur.

3) İNCELEME VE GEREKÇE

A) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kurumu ve Amaçları

Bir ceza muhakemesi kurumu olarak erteleme Türkiye’de 2008 yılından beri kabul edilmiştir. Bu uygulamayla ulaşılmak istenen amaç; modern ceza hukuku prensiplerine uygun olarak hapsetme yoluna en son çare olarak başvurulmasıdır.

Erteleme kurumu CMK’nun 231. maddesinin ilgili fıkralarında düzenlenmiştir. Eğer maddede öngörülen tüm zorunlu şartlar gerçekleşmişse mahkeme erteleme kararı verebilecektir. Kısacası, mahkeme ilk defa veya tesadüfen suç işleyen kişilerin işlediği hafif nitelikteki suçlarda erteleme kararı verebilir. Böylece, sanık beş yıllık bir denetim süresine tabi tutulacaktır. Diğer taraftan suç faili eğer çocuk ise üç yıllık denetim süresine tabi olacaktır.

B) Kurumun özellikleri ve Ceza Muhakemesi Kanunundaki Düzenleniş Şekli

Erteleme, hükmün sanık hakkında hiçbir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder (CMK md. 231/5-son cümle). Erteleme kararı verilebilmesi için sanığın bunu açıkça kabul etmesi gereklidir. Erteleme kararına karşı itiraz edilebilir (CMK md. 231/12).

Erteleme kararı, bunlara özgü bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir (CMK md. 231/13).

C) Kurumun uygulanma şartları

Erteleme kurumunun uygulanması için gerekli şartlar CMK’nun 231. maddesinde gösterilmiştir. Öncelikle, yargılama sürecinin sonunda, sanık hakkında hükmolunacak ceza iki yıl veya daha az hapis cezası ya da para cezası ise mahkemece Erteleme kararı verilebilir. Aynı zamanda bu kararın verilebilmesi için aşağıda belirtilen şartların da bulunması zorunludur. Böylelikle, Erteleme kararı verilebilmesi için:

İlk olarak, sanık daha önceden kasıtlı bir suçtan mahkum edilmemiş olmalıdır.

İkinci olarak, mahkeme sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışlarını göz önünde bulundurarak o kişinin yeniden suç işlemeyeceği hususunda bir kanaate ulaşmalıdır.

Son şart olarak, suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmiş olması gereklidir.

D) Denetim süresinin sona ermesinin hukuki sonuçları

Mahkeme denetim süresi sonunda bu sürenin sanık tarafından nasıl geçirildiğine bağlı olarak iki tür karar verebilecektir. Bir diğer deyişle, mahkemenin son kararı sanığın denetim süresi boyunca gösterdiği davranışlara bağlıdır.

İlk ihtimal: Eğer fail denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlememiş ya da denetimli serbestlik tedbirlerine aykırı davranmamış olma durumudur. Fail bu iki ihtimali sağlamışsa bu durumda açıklanması geri bırakılmış olan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesine karar verilir.