muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/592, Karar No: 2021/9246, Tarih: 05.10.2021

Kural olarak, sanığa, polis tarafından ifadesinin alındığı veya tutuklu olarak yargılandığı andan itibaren avukat yardımından yararlanma imkanı sağlanmalıdır (Dayanan/Türkiye davası, başvuru no:7377/03).

Adil yargılanma hakkı kapsamında yer alan müdafi yardımından yararlanmadan vazgeçmenin geçerli ve etkin olabilmesi için her türlü şüpheden uzak bir açıklıkta olması, ayrıca sonuçlarının ağırlığı itibariyle asgari garantileri içermesi, önemli hiçbir kamu menfaatine ters düşmemesi ve vazgeçmenin sonuçlarının makul olarak öngörebileceğinin ortaya konulması gerekir (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Salduz/Türkiye Davası, B. No: 36391/02, 27.11.2008; Talat Tunç/Türkiye Davası, B. No: 32432/96, 27.03.2007). Ne var ki; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bazı durumlarda kişinin talebi olmasa da, resen ücretsiz olarak avukat tayin edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Kişinin imkanının olmaması yanında, ayrıca suçlama nedeniyle alabileceği özgürlükten mahrum bırakılmayı gerektiren bir ceza ve davanın karmaşıklığı, avukat yardımının sağlanmasını gerektiren bir hukuki menfaati ortaya çıkarmaktadır (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Talat Tunç/Türkiye Davası, B. No: 32432/96, 27.03.2007).

Bu cümleden olarak, kanun koyucu bir suç isnadıyla karşı karşıya kalan şüpheli ya da sanığın, müdafii yardımından faydalanmak hakkından açıkça vazgeçmesi halinde dahi adaletin selameti bakımından re'sen bir müdafiin atanması gerektiğini, 5271 sayılı CMK'da tahdidi olarak düzenlemiştir.

Savunma, toplumun suçtan sorumlu olması nedeniyle muhakemenin vazgeçilmez unsuru olduğu için, en azından ağır suçlarda müdafii bulunmasının gerektirir. Nitekim Ceza Muhakemesi Kanunu önce sadece küçükler bakımından (CMK. 150/2) ve gözlem altına almada (CMK. 74/2) kabul edilmiş olan mecburi müdafiiliği yerinde bir şekilde genişletmiştir.

CMK'nın 150/3 maddesine göre; müdafiisi bulunmayan şüpheli veya sanığa talebi olup olmadığına bakılmaksızın, alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı yapılan soruşturma veya kovuşturmada bir müdafi görevlendirilmek zorundadır. Şüpheli veya sanığın talebi olmasa, hatta kendisine hukuki yardımda bulunması için görevlendirilen avukatı geçerli bir nedene dayanmadan kabul etmese veya reddetse bile, iddia veya yargılamaya konu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla olması halinde zorunlu müdafilik uygulama alanı bulacak ve bu durumda şüpheli veya sanığın yanında avukat bulunmaksızın yapılan tasarruflar hukuka aykırı kabul edilecektir.

Acaba CMK'nın 150/3 maddesinde düzenlenen ve zorunlu müdafinin atanması için gerekli olan beş yıllık hapis cezasının tespitinde sadece suçun temel şekline mi bakılacak yoksa suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenleri de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınacak mıdır?

Acaba CMK'nın 150/3 maddesinde düzenlenen ve zorunlu müdafinin atanması için gerekli olan beş yıllık hapis cezasının tespitinde sadece suçun temel şekline mi bakılacak yoksa suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenleri de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınacak mıdır?

Suç genel teorisinde suça etki eden nedenler, suçun temel şeklini düzenleyen suç tipindeki kanuni unsurların dışında kalan ve ona eklenen özel fiili nedenler veya şahsi nedenlerdir. Bu bağlamda suça etki eden nedenler, doktrinde çeşitli ayrımlara tabi tutulmaktadır: Ağırlatıcı-hafıfletici nedenler, genel-özel nedenler, kanuni-takdiri nedenler, fıili-şahsi nedenler gibi. Suça etki eden nedenlerden cezanın artırılmasını gerektiren nedenler ağırlatıcı nedenler iken; indirilmesini gerektirenler hafifletici nedenlerdir.

Ceza adalet sistemimizde 'bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerinin aynı suç sayılacağı' ilkesini benimsemiştir (TCK md. 43/1, 3. cümle). Bu itibarla, aynı suç sayılan bir suçun nitelikli halinin ve benzer şekilde fiilin ağırlaştırıcı neden altında işlenen şeklinin CMK'nın 150/3 maddesinde belirlenen ve zorunlu müdafi atanması için gerekli olan beş yıllık sürenin belirlenmesinde esas alınması gerektiği kuşkusuzdur. Nitekim Dairemiz; 16/01/2018 tarihli ve 2017/3415 E. - 2018/495 K. sayılı kararında, özellikle Bölge Adliye Mahkemelerinin hangi kararlarının temyize tabi olduğu veya kesin olduğunu gösteren 5271 sayılı CMK'nın 286. maddesinin 2/a-b bentleri kapsamında “temyiz edilebilirlik sınırını” belirlerken, suçun sadece temel şeklini esas alınmamış nitelikli hal ve ağırlaştırıcı nedenleri de gözönüne alınmıştır.

Bu açıklamalar ışığında;

5271 sayılı CMK'nın zorunlu müdafilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde zorunlu müdafilik sisteminin uygulama alanını genişletmesi, özellikle Dairemizin 16.01.2018 tarih ve 2017/3415 E. – 2018/495 K. sayılı ilamında “temyiz edilebilirlik sınırı belirlenirken suçun temel şeklinde belirlenen cezanın değil nitelik hal ve ağırlaştırıcı nedenlerde gözönünde bulundurularak istenilen sonuç cezanın esas alınması” gerektiğine yönelik gerekçesi, gerçekten de pratik olarak bakıldığında, suç isnadı altında olan bir birey için önemli olan hususun; hakkında istenen hapis cezasının alt veya üst sınırının uzunluğu olması olup bu alt ve üst sınırın uzunluğunun ister cezanın temel şeklinden kaynaklansın isterse suçun nitelikli hali veya ağırlaştırıcı nedeninden kaynaklansın belirtilen sonucun değişmeyeceği, aksi durumun kabulü yani, CMK'nın 150/3 maddesinde düzenlenen “beş yıllık sınırının” belirlenmesinde ağırlaştırıcı neden veya nitelikli hal uygulanması sebebiyle üst sınırın beş yılın üstüne çıkması durumunda zorunlu müdafii atanmasının gerekmediğini kabul etmenin sanıkların “savunma haklarının kısıtlanması ve bunun sonucunda adil yargılanma” hakkından mahrum edeceği, bunun da adalete erişim hakkını sınırlayacağı apaçık ortadadır.

Bu nedenlerle, Silahlı terör örgütü üyesi olmak suçlarının 3713 sayılı TMK'nın 3. maddesinde düzenlenen mutlak terör suçlarından olması, aynı Kanunun 5. maddesi kapsamında mutlak terör suçlarında her halükarda 3713 sayılı TMK'nın 5. maddesinin herhangi bir takdir hakkı olmaksızın uygulanmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda “silahlı terör örgütü üyesi olmak suçlarında cezanın alt sınırın beş yıldan fazla olduğu” nazara alındığında, sanık hakkında, “silahlı terör örgütü üyesi olmak” suçundan yapılan yargılama sırasında, CMK'nın 150/3 maddesi gereğince isteğine bağlı olmaksızın hatta açıkça müdafi istemediğini beyan etse bile müdafii görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu zorunluluğa uyulmamasının temyizen inceleme konusu yapılıp yapılmayacağına gelince;

CMK 188/1. maddesinde; "Duruşmada, hükme katılacak hakimler ve Cumhuriyet savcısı ile zabıt katibinin ve kanunun zorunlu müdafiiliği kabul ettiği hallerde müdafiinin hazır bulanması şarttır." şeklinde duruşmada hazır bulunması gerekenler gösterilirken "zorunlu müdafiiyi" mahkeme heyetinden saymıştır.

CMK 197/1 maddesinde; “ sanık hazır bulunmasada müdafi bütün oturumlarda hazır bulunmak yetkisine sahiptir” denmek suretiyle kanun koyucu genel kural olarak sanık müdafiinin tüm oturumlarda bulunmasını arzu etmiştir.

CMK 289. maddesinin 1-a-e bendlerinde, kanuna kesin aykırılık halleri içinde, "mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması ile Cumhuriyet savcısı veya duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gereken kişilerin yokluğunda duruşma yapılması" gösterilmiştir. Temyiz denetiminde bu madde kapsamındaki hukuka aykırılıklar temyiz kapsamında gösterilmiş olmasa da re'sen incelenecektir (CMK 289/1).

Tüm bu hususlar dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde;

Silahlı terör örgütü üyeliği suçundan yargılaması yapılan sanıkların, yargılama aşamasında kendisinin seçtiği bir müdafi bulunmadığı gibi CMK'nın 156. maddesi gereğince de re'sen bir müdafi görevlendirilmediği, sanıklara isnat edilen “silahlı terör örgütü üyeliği” suçunun niteliği dikkate alındığında, CMK'nın 150. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca hakkında müdafi görevlendirilmesinin zorunlu olduğunun anlaşılması karşısında, Anayasanın 36, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerinde teminat altına alınan adil yargılanma ilkesine aykırı olacak ve savunma hakkının kısıtlanmasını doğuracak biçimde kovuşturmada müdafi hazır bulundurulmaksızın mahkumiyet hükmü kurulmak suretiyle CMK 150/3, 188/1, 197/1 ve 289/1-a-e maddelerine muhalefet edilmesi;

Kanuna aykırı, sanık ... müdafii ve sanık ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, bu sebeplerden dolayı hükümlerin BOZULMASINA, sanık ...'ın tutuklulukta geçirdiği süre, atılı suç için kanun maddelerinde öngörülen ceza miktarı, mevcut delil durumu ve bozma nedeni gözetilerek tutukluluk halinin devamına, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın,... 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir

örneğinin bilgi için... Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.10.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23889, Karar No: 2015/1075, Tarih: 28.01.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/23889 E.  ,  2015/1075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/10/2010

NUMARASI : 2009/389-2010/721

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Taşınmazın tarım arazisi niteliğinde kabulü ile olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tesbit edilmesinde; üzerinde bulunan ve taşınmaza bahçe niteliği vermeyen ağaçlara maktuen değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 28.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/855, Karar No: 2017/3223, Tarih: 27.03.2017

**8. Ceza Dairesi         2017/855 E.  ,  2017/3223 K.**

**"İçtihat Metni"**

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması ve hırsızlık suçundan suça sürüklenen çocuk ... hakkında 09.10.2012 tarihli verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar kaldırılarak hükmün açıklanmasına ve TCK.nun 245/1. ve 141/1. madde ve fıkrası uyarınca hükümlülüğüne ve ertelemeye dair; ERZURUM Çocuk Mahkemesinin 21.10.2014 gün ve 2014/326 esas, 2014/616 karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi suça sürüklenen çocuk vasisi tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi:

Gereği görüşülüp düşünüldü:

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca vekille takip edilen işlerde, tebligatın vekile yapılması zorunlu olup, yoklukta verilen hükmün yöntemine uygun olarak suça sürüklenen çocuk müdafiine tebliği sağlanıp, tebellüğ belgesi ve temyiz ettiği takdirde dilekçesi eklenip ve buna göre ek tebliğname düzenlendikten sonra, temyiz etmemesi halinde ise suça sürüklenen çocuk vasisinin temyizine hasren inceleme yapılmak üzere iadesi için mahalline gönderilmek üzere incelenmeksizin dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/4834, Karar No: 2008/6927, Tarih: 09.06.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/4834 E.  ,  2008/6927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

İlçe Tarım Müdürlüğünce dosyaya gönderilen 27.11.2006 ve 19.06.2007 günlü veri cetvellerinin birbirinden farklı ve çelişkili olduğu anlaşılmakla, dava konusu taşınmazın bulunduğu Pazarcık ilçe genelinde yaş üzüm ürününün kuru ve sulu şartlarda dekar başına ortalama verim, üretim gideri ve kg başına ortalama satış fiyatının değerlendirme tarihi olan 2006 yılı itibariyle Pazarcık İlçe Tarım Müdürlüğünden, sorulması ve alınacak cevap yazılarının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 9.6.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5930, Karar No: 2023/4876, Tarih: 12.09.2023

**12. Hukuk Dairesi         2023/5930 E.  ,  2023/4876 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nafaka hükümlerine uymamak suçundan sanık ... hakkındaki yargılama sonunda, müşteki veya vekilinin mazeret bildirmeksizin duruşmaya katılmadıklarından bahisle 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun 349/6. maddesi gereğince müştekinin şikayet hakkının düşürülmesine dair Ankara 13. İcra Ceza Mahkemesinin 04.03.2021 tarihli ve 2020/179 Esas, 2021/139 Sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü ile anılan kararının kaldırılmasına ve sanığın 2004 sayılı Kanun'un 344. maddesi uyarınca 3 ay tazyik hapsi ile cezalandırılmasına ilişkin Ankara 14. İcra Ceza Mahkemesinin 09.07.2021 tarihli ve 2021/85 değişik iş sayılı kararı aleyhine ... Bakanlığı'nın 13.05.2023 gün ve 94660652-105-06-29655-2022-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23.06.2023 tarihli ve KYB- 2023/61511 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'nun "İtiraz" başlıklı 353/2. maddesinde; ""İcra mahkemesinin bu Bapta yer alan suçlardan dolayı verdiği hükümlerle ilgili olarak 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun kanun yollarına ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindeki düzenleme,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 271/2. maddesinde yer alan, "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir." şeklindeki düzenleme,

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03.03.2020 tarihli ve 2016/11-1150 Esas, 2020/148 Sayılı kararında yer alan "...Dolayısıyla, kanunda yer alan "İtiraz yerinde görülürse merci, aynı zamanda itiraz konusu hakkında da karar verir." hükmü, itirazı kabul eden mercinin sadece "itiraz konusu" hakkında karar vermesi şeklinde anlaşılmalıdır. Buna karşın bu hüküm itiraz konusu dışında dosyanın esası hakkında da yargılamayı sonuçlandıracak (örneğin görevsizlik kararını kaldıran mercinin dosyanın esası hakkında karar vermesi ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararı kaldıran mercinin hükmü açıklaması gibi) bir karar vermesi gerektiği şeklinde yorumlanmamalıdır." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Somut olayda, mahkemesince henüz işin esası hakkında bir karar verilmediği cihetle, mercii tarafından itirazın yerinde bulunup, düşme kararının kaldırılmasını müteakip, yine aynı mercii tarafından yargılamayı yapan mahkeme yerine geçmek suretiyle işin esasına girilerek sanığın mahkûmiyetine hükmedilmesinin olanaklı olmadığı gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden Ankara 14. İcra Ceza Mahkemesinin 09.07.2021 tarihli ve 2021/85 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309/4. maddesi uyarınca BOZULMASINA, sanık hakkında nafaka hükümlerine uymama eyleminden dolayı hükmolunan tazyik hapsinin kaldırılmasına, bu eylemle ilgili olarak sanık hakkında tazyik hapsi infaz edilmekte ise salıverilmesine; 12.09.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8510, Karar No: 2022/5902, Tarih: 15.09.2022

**11. Hukuk Dairesi         2020/8510 E.  ,  2022/5902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 25.09.2018 tarih ve 2014/885 E. - 2018/1183 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce verilen 09.11.2020 tarih ve 2018/2244 E. - 2020/1234 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 13.09.2022 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin yurtdışından mal tedarik ederek Türkiye ve başka ülkelerin iç piyasalarına mal ihraç ettiğini, davalının ise Türmenistan’da inşaat işiyle uğraştığını, alacaklarına karşılık Türkmen hükümeti borsası tarafından kendisine pamuk ipliği verildiğini, bunların Türkiye’de satışını yaptığını, bu kapsamda davalıdan 180.000 kg pamuk ipliği alındığını, davalı tarafından kesilen fatura bedelinin ödendiğini, 138.747 kg ipliğin davacıya gönderildiğini, bakiye 41.253 kg ipliğin ise teslim edilmediğini, bunun üzerine teslim edilmeyen ipliklerin bedelinin istendiğini, davalının ödemeyi kabul ettiğini, 01.07.2013 tarihinde 14.950 USD, 05.07.2013 tarihinde 25.400 USD, 07.08.2013 tarihinde 36.000 USD olmak üzere toplam 76.350 USD ödeme yaptığını, bu arada gelen malların dara kilo kaybı, missing yarn (yüklemede noksan teslim edilen) kayıpların da cari hesaba alacak olarak kaydedildiğini, tüm ticari ilişkinin incelenmesi sonucunda 31.12.2013 tarihi itibariyle 50.824,24 USD alacakları bulunduğunu, Bursa 11. İcra Müdürlüğü'nün 2014/444 sayılı takip dosyasında 24.850 USD, Bursa 9. İcra Müdürlüğünün 2014/1857 sayılı takip dosyasında ise 25.974,24 USD talepte bulunduklarını, yapılan takiplere haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazların iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin pamuk ipliği alım satımıyla uğraştığını, Türkmenistan borsasından alınan pamuk ipliklerinin Türkmenistan’da alıcılara teslim edildiğini, davacının talebi üzerine borsadan alınan ipliklerin satıldığını, davacı tarafından temin edilen araçlara fabrikadan ürünlerin yüklendiğini, davalının ürünlerin sadece faturasını tanzim ettiğini, gümrüklemesinin davacı tarafından yapıldığını, cari hesap ilişkisi içinde tüm ürünlerin bu şekilde satıldığını, davacının malı bizzat teslim alıp gümrüklemesini yaptıktan sonra dara kilo kaybından bahsetmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, gümrükten mallar çekildikten sonra hiçbir tespit yapılmadan ürünlerin eksik olduğundan bahsedilemeyeceğini, davacının cari hesap ilişkisi içerisinde bir mal satışından kaynaklı olarak alacak talebinde bulunamayacağını, cari hesap kayıtlarına göre davacının 12.095 USD borcu bulunduğunu, davacının sözünü ettiği 04.10.2012 tarihinden sonra da ticari faaliyetlerinin devam ettiğini, 15.03.2013 tarihinde 4.310 kg iplik siparişi verildiğini belirterek, davanın reddini, kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafın cari hesaptan kaynaklanan alacak isteminde bulunduğu, alacaklı olunduğunun yazılı belge ile ispatlanamadığı, davacı tarafından sunulan CMR belgelerinde dara kilo kaybı, yükleme noktası eksikliği gibi iddiaları ispata yarar bilgi bulunmadığı, malın gümrüklemesini yapan davacının, gümrükten geçiş sırasında anılan eksikliklere dair herhangi bir tespit yaptırmadığı, davacının kötüniyetinin ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı tarafın cari hesap ilişkisinden ve eksik teslim edilen maldan dolayı icra takibi yapıldığı, davalı defterlerinde cari hesap alacağından dolayı herhangi bir alacak bulunmadığının tespit edildiği, davacı kayıtlarının, dayanak belge ve davalı kayıtları ile ispatlanmadığı sürece esas alınamayacağı, dava dilekçesinde ve sonraki beyanlarda 455.400 USD tutarlı faturaya konu malın eksik teslim edildiğinin ve bir kısım malların dara-kilo noksanlığının bulunduğunun belirtildiği, 455.400 TL tutarlı malın davacı defterlerinde kayıtlı olmasının malların teslim edildiğine karine olduğu, aksini davacı tarafın ispatlaması gerektiği, dara-kilo kaybı nedeniyle eksik mal teslim edildiğine dair herhangi bir delil sunulmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1. maddesine göre esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

(1) Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

(2) Dava, ticari satım sözleşmesinde eksik teslim iddiasına dayalı bakiye avans bedelinin istirdatı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK)’nun 184. maddesinde (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.209) menkul satımının (taşınır satışının) tanımı yapılmış; BK’nun 182/2. maddesinde (6098 sayılı TBK. m.207/2) ise, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü oldukları belirtilmiştir. Bu madde hükmünde (BK. m.182/2. fıkra; 6098 sayılı TBK. m.207/2.fıkra), malın müşteriye teslimi ile birlikte, bedelinin peşin olarak satıcıya ödendiği yolunda kanuni bir karine kabul edilmiştir. Bu kanuni karinenin aksini yani satışın veresiye olduğunu iddia eden tarafın bu iddiasını ispat etmesi gerekir. Dolayısıyla bu halde, ispat yükü, kanuni karinenin aksini iddia eden taraftadır.