muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/18103, Karar No: 2011/13177, Tarih: 27.09.2011

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/18103 E.  ,  2011/13177 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatınca duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde taraflardan gelen olmadığından incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının, ... 2 İcra Müdürlüğünün 2008/4106 E. Sayılı dosyasıyla aleyhine icra takibine başladığını, ancak takibe dayanak olan 10.06.2008 tanzim tarihli senedin davalıya teminat amacıyla boş olarak verildiğini, davalının senedi doldurup icraya koyduğunu, ayrıca senedin bedelinin "malen" alındığının yazılı olması nedeniyle davalının davacıya mal verdiği ispatlaması gerektiğini, taraflar arasında 1990 ila 1993 yılları arasında kısa bir süre gayri resmi olarak adi ortaklık bulunduğunu, alacağın buna ilişkin olduğunun iddia edilmesi halinde ise ortaklığın 1993 yılında sona ermesi nedeniyle alacağın zamanaşımına uğradığını, ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davalı; taraflar arasında 18/04/1992 tarihli sözleşmeye göre balık çiftliği ortaklığı olduğunu,senedin adi ortaklıktaki tasfiye payına ilişkin olduğunu, davacının senet bedelini ödediğini yazılı belge yada kesin delille ispatlaması gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı eldeki dava ile davalının senede dayalı olarak hakkında yaptığı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istemiş,davalı ise senet bedelinin ödenmediğini ileri sürerek davanın reddini dilemiştir. Mahkemece taraflar arasında adi ortaklık bulunduğu,bu ortaklığın 1993 yılında son bulduğuna göre alacağın ortaklığa ilişkin olması halinde BK 126/4 maddesi gereği 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu,senette yazılı alacağı ispatlaması gereken davalının alacağını kanıtlayacak yazılı belge sunamadığı gibi davacıya yemin de teklif etmeyeceğini bildirdiğinden davalının alacağını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. Taraflar arasında Muğla İli Kazıklı Koyu'nda balık çiftliği işletme hususunda 18/04/1992 tarihli ön sözleşme ile ortakların hisse oranlarını gösteren 02/05/1992 2010/18103 2011/13177

tarihli mukavelelerin imzalandığı ve buna göre taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin kurulduğu, davalının da 1993 yılında ortaklıktan ayrıldığı ve takibe konu senedin boş olarak düzenlenip davalıya verildiği ve davalı tarafından doldurularak icra takibine konulduğu dosya kapsamı ile sabittir.

tarihli mukavelelerin imzalandığı ve buna göre taraflar arasında adi ortaklık ilişkisinin kurulduğu, davalının da 1993 yılında ortaklıktan ayrıldığı ve takibe konu senedin boş olarak düzenlenip davalıya verildiği ve davalı tarafından doldurularak icra takibine konulduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Her ne kadar menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü davalı alacaklıya düşmekte ise de; bu kural mutlak olmayıp, bir senedin karşılıksız olduğunun iddia edilmesi sureti ile açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer. Bu durumda senedin boş olarak düzenlendiği ve davalı tarafça doldurularak takibe geçildiği anlaşıldığına göre davacı senedin aradaki anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğunu ya da taraflar arasında ilişki bulunmadığı yolundaki iddiasını HUMK.nun 290. maddesi uyarınca yazılı delille kanıtlamakla yükümlüdür. Davacı ortaklığın devam ettiği yıllarda yürüttükleri ticari faaliyet gereği iyiniyetli olarak başka birisine verilmesi için boş olarak davacıya verilmesinin mümkün olduğunu iddia etmesine karşı,bu iddiasını da ispatlayamamıştır.Senedin sonradan anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğu ve davalının ortaklık payının ödendiği iddiası ise yazılı delille kanıtlanamamıştır.

Bu durumda senedin adi ortaklıktaki tasfiye payına karşılık olarak düzenlediğinin kabulü gerekmekle ,bu borç ikrarı olup,10 yıllık zamanaşımına tabidir. Davalı, davacının 2008 yılına kadar balık çiftliğini işletmeye devam ettiğini,2008 yılında çiftliği bir başkasına devrettiğini öğrendiğini,balık çiftliğinde kendi parası ile kurduğu yapı,çiftlik malzemesi ve ve alet edevatı da yine kendisinin haberi olmadan devretmesi nedeniyle kendisine ait malzemelerin karşılığı olan 41.000,00 TL.nı daha önceden boş olarak aldığı senede yazarak icraya koyduğunu beyan etmiştir.Adi ortaklık tasfiye payı olarak verilen senette malen kaydının bulunması ve davalının bu savunması karşısında senedin talil edildiğinden söz etmek mümkün değildir. Öyle olunca Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken ispat yükünün tayininde yanılgıya düşülmesi ve yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bu yönler gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı yanın temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 27.9.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2020/3007, Karar No: 2020/4100, Tarih: 16.03.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/3007 E.  ,  2020/4100 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-5237 sayılı TCK'nun 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nun 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nun 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nun 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nun 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “Suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. TCK'nun 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; mağdurun mahkemede alınan beyanında, suça konu ayakkabıların maddi değerinin 60 TL olduğunu beyan etmesi karşısında; hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malların değerinin az olması nedeniyle 5237 sayılı TCK'nun 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

2)Suça sürüklenen çocuk hakkında verilen adli para cezasının taksitlendirilmesine karar verilen hükümde, buna ilişkin kanun maddesinin kararda yazılmaması,

3)Lehe bozmadan sonra yapılan yargılama giderinin suça sürüklenen çocuğa yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi,

2)Suça sürüklenen çocuk hakkında verilen adli para cezasının taksitlendirilmesine karar verilen hükümde, buna ilişkin kanun maddesinin kararda yazılmaması,

3)Lehe bozmadan sonra yapılan yargılama giderinin suça sürüklenen çocuğa yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 16/03/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7899, Karar No: 2007/7789, Tarih: 27.09.2007

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2007/7899 E.  ,  2007/7789 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Geri çevirme kararının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Dava konusu taşınmazların 2005 yılına ait emlak vergisine esas m2 değerleri (mahalle-cadde-sokak bazında) getirtilip mahkemece denetlendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine tekrar GERİ ÇEVRİLMESİNE, 27.9.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6348, Karar No: 2022/2735, Tarih: 07.04.2022

**12. Ceza Dairesi         2021/6348 E.  ,  2022/2735 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : TCK'nun 85/1,22/3, 62/1, 50/4- 1.a, 52/2-4, 53/6, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Olay günü saat 12:30 sıralarında tanık ...'ın taşeronluğunu yaptığı inşaatta tanığın işçisi olarak çalışan ...’nin çay demlemekte kullanacağı inşaatın semaverini temizlemek için inşaat alanının, karayolunun ve karayolu dışı banket alanının dışında bulunan traktör arkasına takılan ve toprak sürmekte kullanılan ızgara pulluğun yanına geldiği sırada, sanık ...'ın da inşaat alanının batısında bulunan inşaat malzemelerini ağabeyi tanık ...’a ait kamyonete yüklemek için sevk ve idaresinde bulunan bu kamyonetle karayolu üzerinde aşamalarda birbiri ile ve 25.01.2013 tarihli duruşmadaki beyanıyla da uyumlu olacak şekilde yaklaşık 50 metre geri geri hareket ettiği, ızgaranın bulunduğu noktada yine geri manevra ile kamyoneti karayoluna dik olacak şekilde banket alanı ve banket alanı dışına sevk ettiği sırada ...'nin kamyonetin sağ arkası ile ızgara pulluğun arasında kalması sonucu kafa bölgesinden aldığı darbeyle geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı kafa travması ile oluşan kafa kemiklerinin ve beyin dokusunun parçalanması sebebiyle gelişen beyin ölümüne bağlı solunum ve dolaşım yetmezliği sebebiyle hayatını kaybettiği olayda; sanığın alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere geri manevraları düzenleyen genel şartlara aykırı hareket etmesi sebebiyle asli ve tam kusurlu olduğu anlaşılmakla, mahkemenin kabul ve takdirinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafiinin kusura ilişkin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 07.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14151, Karar No: 2017/10856, Tarih: 30.10.2017

**2. Ceza Dairesi         2016/14151 E.  ,  2017/10856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

19.07.2013 tarihinde yapılan sorgusu esnasında 18 yaşını doldurduğu anlaşılan suça sürüklenen çocuğun, müdafii istemediğini beyan ettiği ve mahkemesince suça sürüklenen çocuğun yokluğunda, müdafiinin yüzüne karşı verilen 19.11.2013 tarihli kararın, zorunlu müdafii tarafından temyiz edildiği, ancak suça sürüklenen çocuğun yokluğunda verilen hükmün suça sürüklenen çocuğa tebliği gerektiği halde, kendisine hükmün tebliğ edildiğine dair dosyada bir belgeye rastlanmadığı anlaşılmakla, gerekçeli hükmün suça sürüklenen çocuğa usulüne uygun olarak tebliği (tebliğ evrakına temyiz süresinin başlangıcı, şekli ve mercine ilişkin ihtar da yazılmak suretiyle) ile tebligat ilmühaberi ile birlikte verilmesi halinde temyiz dilekçesi de eklenerek incelenmek üzere İADESİNİN mahallince sağlanması için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 30/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/12080, Karar No: 2006/12065, Tarih: 09.11.2006

**21. Hukuk Dairesi         2006/12080 E.  ,  2006/12065 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Amasya 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarih               : 3.5.2006
Yargıtay — Esas No: 2011/2644, Karar No: 2012/8199, Tarih: 18.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/2644 E.  ,  2012/8199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09/12/2010 tarih ve 2010/563-2010/521 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18/05/2012 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ve .... ile davalı vekili Av. ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Almanya Bochum Eyalet Mahkemesi tarafından verilen 27.03.2009 tarihli, 1-4 O 53/08 numaralı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tenfizi istenen kararın TTK’nun 329 ve 405/2. maddesine aykırı olduğu, benzer nitelikteki Türkiye’de açılan davaların bu nedenle reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, ayrıca yabancı mahkemenin dava dilekçesi ve kararı posta yolu ile tebliğ etmesi nedeniyle davalının savunma hakkının kısıtlandığı ve bu nedenle kararın usulüne uygun kesinleşmediği, bununla birlikte yabancı mahkeme kararında şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği, tüm bu durumların açıkça kamu düzenine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre yapılmadığı, adi posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nun 329 ve 405/2. maddelerine ve anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu Almanya Bochum Eyalet Mahkemesi’nin yapmış olduğu yargılama sonucu verdiği kararın dosya içindeki tebliğ belgelerinden anlaşılacağı üzere Adalet Bakanlığı Uluslar arası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalının vekili Av. ... Atçı’ya 15.07.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez.

Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 08/06/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.