muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6869, Karar No: 2015/11892, Tarih: 25.06.2015

Yine 3194 sayılı İmar Kanununun “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30.maddesinin 3.fıkrasında “Bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı idarece yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış olması veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Ayrıca İmar Kanununun 30/3. maddesi uyarınca iskân ruhsatının alınmış olması davalı idarenin kanal katılım payı istemesine engel teşkil etmez.

Hal böyle iken, yasa koyucu; toplu konutların maliyetini düşürmek ve sosyal devlet ilkesinin gereği olarak daha ucuz konut üretip konut açığını kapatmak için yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere, 2985 Sayılı Toplu Konut Kanununa 5492 Sayılı Kanunun 2. maddesiyle eklenen Ek 9/2. maddesi ile bir istisna getirmiştir. Anılan maddenin 2. fıkrası; “Toplu Konut İdaresince yapılacak veya yaptırılacak her türlü alt yapı ve üst yapı inşaatlarıyla ilgili olarak 26.5.1981 tarihli Belediye Gelirleri Kanunu'nun ek 6. maddesinde yer alan bina inşaat harcı ve 84. maddesinin (1) ve (2) numaralı bentlerinde yer alan çeşitli harçlar kanunundaki tarifesinde belirtilen en az tutarlar üzerinden alınır. Bu harçlar dışında her ne olursa olsun hizmet karşılığı olsa dahi başka ücret veya bedel alınamaz” hükmünü içermekte olup, bu düzenleme ile alınması gereken bir kısım bedellerin asgari hadden alınması, bunun dışında kalanların ise hiç bir şekilde alınmaması ve böylelikle konut maliyetinin düşürülmesi amaçlanmaktadır. Ancak, bu düzenlemenin; sadece konutun üretilmesi, inşaat ve iskân aşamalarında alınması gereken bedelleri içerdiği de gözönünde tutulmalıdır. Zira, bu aşamalardan sonra toplu konut bölgelerinde, Belediyelerin veya Belediyeye bağlı kuruluşların altyapıyı ıslah etmesi, yeni alt yapı tesisleri yapması, mevcutları iyileştirmesi, konut alanı dışında olan tesis ve ilavelerini değiştirip yenilemesi ve ihtiyaca cevap verecek hale getirmesi, gelişen teknolojiyle paralel hizmetler yapması durumunda, gerek Belediye Gelirleri Kanununda, gerekse ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinde açıklanan bedelleri isteyebileceği kabul edilmelidir. Aksi halde, bu bölgede mülkiyet sahibi olanlara ayrıcalık tanınmış olur ki, bunu hukuk düzeninin koruması düşünülemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2012 gün ve 2012/13-157 E. 2012/345 K., Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 31.5.2012 gün ve 2011/21139 E. 2012/14121 K., Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 06.12.2012 gün ve 2012/4090 E. 2012/9001 K. sayılı ilamları).

Yapılan bu açıklamalardan sonra, somut olaya dönüldüğünde, mahkemece; davacıya ait bağımsız bölümün yer aldığı taşınmazın Başbakanlık Toplu Konut İdaresinin (TOKİ) başvurusu üzerine Ankara Valiliğince “Toplu Konut Alanı” olarak ilan edilip edilmediği, TOKİ’ nin taşınmazdaki mevcut payını (arsa vasfı ile) dava dışı yükleniciye satış suretiyle temlik edip etmediği, taşınmaz üzerinde inşa edilmiş olan binaların, TOKİ tarafından yapılan veya yaptırılan binalar kapsamında bulunup bulunmadığı bulunmadığı ve dolayısıyla 2985 Sayılı Toplu Konut Kanununun Ek 9/2. maddesinde ifadesini bulan istisnai halin, eldeki dava bakımından uygulanıp uygulanamayacağı araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 25.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/15447, Karar No: 2010/328, Tarih: 21.01.2010

**6. Ceza Dairesi         2006/15447 E.  ,  2010/328 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın hırsızlık suçunu, yakınanın alış veriş için girdiği işyerinde işlediğinin anlaşılması karşısında; eylemin 5237 sayılı TCK’nun 142/1-b maddesinde belirtilen hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden yazılı biçimde karar verilmesi,

2-Yakınanın masanın üzerine bıraktığı çantasının üzerine, sanığın askılıktan elbise düşürerek kapatmasının ardından, yanında bulunan ve evrakı ayrılan arkadaşı ...’nun çantayı alarak işyerinden kaçtığının anlaşılması nedeniyle; eylem tamamlandığı halde, kalkışma hükümlerinin uygulanması,

3-5237 sayılı TCK.nun 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği de gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, somut olayda koşulları bulunmadığı halde, bu maddeye sevk amacının dışında yorumlar getirilerek anılan madde uyarınca cezadan indirim yapılması,

4-Sanığın adli sicil kaydına göre hırsızlık suçundan tekerrüre esas hükümlülüğü bulunduğu halde hakkında 5237 sayılı Yasanın 58/6-7.maddesi ile uygulama yapılmaması,

5-5337 sayılı TCY’nın 145. maddesinin, 35. maddesinden sonra uygulanması suretiyle aynı yasanın 61/5. maddesine aykırı davranılması,

6-Sanık savunmanının tedbir hükümlerinin uygulanması konusundaki talebinin, hükmedilen kısa süreli hürriyeti bağlayıcı cezanın, para cezasına çevirme veya erteleme hususlarını da kapsadığı düşünülmeden bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları ile tebliğnamedeki düşünce bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 Sayılı CMUK.nun 326/son maddesinin gözetilmesine, 21.01.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18862, Karar No: 2014/1127, Tarih: 21.01.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/18862 E.  ,  2014/1127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 05/02/2013

NUMARASI : 2012/1279-2013/186

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan G.. İ.. ile M.. B.. vd. vekillerince verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Yasa ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan G.. İ.. ile M.. B.. vd. vekillerince temyiz edilmiştir.

Taşınmazın tarım arazisi niteliğinde kabulü ile olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tespit edilmesinde; üzerinde bulunan binalara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı düşülerek ve ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

1) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak kabul edilen buğday ve mısırın, taşınmazın bir dekarından elde edilebilecek brüt gelirinden indirilmesi gereken üretim masraflarının, Türkiye ortalaması dikkate alındığında, brüt gelirin 1/3'ü oranında olması gerektiği gözetilmeden,daha fazla miktarda üretim masrafı yapıdığının kabulü ile az bedel tespiti,

Doğru olmadığı gibi,

2) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine 6459 sayılı Yasanın 6. maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından, Anayasa Mahkemesi’nin 19.12.2013 tarih ve 2013/817 başvuru numaralı 1. bölüm kararı da göz önüne alınarak, kamulaştırma bedeline 14.02.2013 tarihinden, karar tarihine kadar geçen süre için yasal faiz yürütülmesi gerektiğinden,

Mahkeme kararının açıklanan nedenlerle davalılardan G.. İ.. ile M.. B.. vd. vekillerinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, temyiz edenlerden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2020, Karar No: 2015/3763, Tarih: 09.06.2015

**1. Ceza Dairesi         2014/2020 E.  ,  2015/3763 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten yaralama, kasten yaralamaya teşebbüs, 6136 sayılı Yasaya muhalefet

1- Sanık ..... hakkında mağdur ....’i yaralama ve 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçlarından kurulan hükümler yönünden;

CMK’nun 231. maddesi uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar CMK’nun 231/12. maddesi uyarınca itiraz yoluna tabi olduğundan, itiraz merciince incelenmek üzere inceleme dışı tutulmasına karar verilmiştir.

2- Sanık .... hakkında mağdur ...’u kasten yaralama suçundan kurulan hüküm yönünden;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, cezayı azaltıcı tahrike ve takdire ilişen sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma nedenleri dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin bir sebebe dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine;

Ancak;

a- Sanığın bıçak ile maktulü sağ ve sol koltuk altından ve kolundan olmak üzere üç yerinden ikisi toraksa nafiz, hemopnömothoraks oluşturacak ve hayati tehlike meydana getirecek şekilde yaraladığı olayda mağdurun kolu ile sanığa engel olması, mağdur ...’in sanığı engellemeye çalışması, yaraların niteliği ve sayısı ile silahın elverişliliği gibi hususlar dikkate alındığında, sanığın eyleme bağlı olarak ortaya çıkan kastının öldürmeye yönelik olduğu anlaşıldığı halde kasten öldürmeye teşebbüs suçundan hüküm kurulması yerine yazılı şekilde kasten yaralama suçundan cezalandırılmasına karar verilmesi,

b- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesi son fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/3-c maddesi uyarınca, 5271 sayılı CMK’nun 150, 234 ve 239. maddeleri gereğince sanık için baro tarafından görevlendirilen zorunlu müdafii ücretlerinin yasaya aykırı olarak sanıktan yargılama gideri olarak tahsiline karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin ve Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi BOZULMASINA, 09/06/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7653, Karar No: 2017/11124, Tarih: 01.11.2017

**2. Ceza Dairesi         2015/7653 E.  ,  2017/11124 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Müştekinin kovuşturma aşamasında 21/01/2014 tarihli celsede “ ... tartışma kavgaya dönüşünce her üçü yumruk ile beni darp ettiler daha sonra .. elindeki bira şişesini kırarak seni öldürürüm şeklinde tehdit etti, ... ayrıca ben ... ile kavga ettiğim sırada ismini sonradan ... olarak öğrendim çocuk bir anda elini pantolomun cebine sokarak cebinde bulunan cep telefonumu aniden aldı ve kaçmaya başladı o sırada sanırım cüzdanım da yere düşmüş olcak ki, cüzdanımı da aldı daha sonra cüzdana baktıktan sonra cüzdanı bana doğru attı daha sonra telefon ile birlikte tek başına kaçıp gitti, bir süre sonra ... ile... kavgayı bitirip yanımdan uzaklaştırdılar...” şeklinde beyanda bulunması karşısında; suça sürüklenen çocuğun eyleminin TCK'nın 148. ve devamı maddelerinde düzenlenen yağma suçunu oluşturabileceği ve bu durumda delilleri takdir ve değerlendirmenin, üst dereceli ağır ceza mahkemesine ait olduğu gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi yerine duruşmaya devamla yazılı şekilde esas hakkında karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ve müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK'nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 01/11/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2860, Karar No: 2007/4177, Tarih: 30.03.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/2860 E.  ,  2007/4177 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tereke hukukuna ilişkin davada Zeytinburnu 2. Sulh Hukuk ile ... Tereke Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tereke hukukuna ilişkindir.

Türk Medeni Yasasının 589. maddesinde "miras bırakanın yerleşim yeri Sulh Hakimi, istem üzerine veya resen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır.", aynı Yasanın 19. maddesinde de "Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyeti ile oturduğu yerdir" hükümleri yer almaktadır. Yerleşim yerinin tespit edilemediği hallerde, karine olarak nüfusa kayıtlı olunan yer de yerleşim yeri olarak kabul edilir.

Dosya kapsamından, ... ...’in ölmeden önce Selçuklu İlçesi İsabey Mahallesinde oturduğu, ... İlçesindeki iş yerinde intihar ettiği anlaşılmakla, yetkili mahkeme ... (Tereke) Sulh Hukuk Mahkemesidir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... (Tereke) Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 30/03/2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2, Karar No: 2010/51, Tarih: 03.02.2010

**Hukuk Genel Kurulu         2010/2-2 E.  ,  2010/51 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Eskişehir 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ : 20/11/2008

Taraflar arasındaki “korunma kararı verilmesi istemine ilişkin” davadan dolayı yapılan yargılama sonunda; Eskişehir 2. Aile Mahkemesince dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair verilen 09.04.2008 gün ve 2008/289-289 sayılı kararın incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 10.09.2008 gün ve 2008/9366-11508 sayılı ilamı ile;

(…Dava özürlü 1957 doğumlu Aynur Özel hakkında fiziksel, cinsel, duygusal istismara açık olduğundan bahisle 2828 sayılı Yasa uyarınca koruma kararı verilmesine ilişkindir.

4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 6/1-c maddesi uyarınca görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. İşin esasının incelenmesi gerekirken yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir…)

gerekçesiyle oyçokluğuyla bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ  EDEN  : Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Uyuşmazlık, ergin kişi hakkında 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 22. maddesine dayalı korunma kararı verilmesine ilişkin istemlerde görevli mahkemenin aile mahkemesi olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

T.C. Anayasasının 136 ve 142. maddelerinde, mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişleri ve yargılama usullerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Mahkemelerin görevi kıyas veya yorum ile genişletilemez yada değiştirilemez. Kanunda açıklık bulunmayan durumlarda görev genel mahkemelere aittir (5.12.1977 gün 1977/4 E., 1977/4 K. sayılı İçtihatları Birleştirme Kararı gerekçesinden).

Bilindiği üzere, Medeni Yargılamada ilk derece mahkemeler, genel mahkemeler ve özel mahkemeler olarak ayrılmışlardır.

Öncelikle genel mahkeme ile özel mahkeme arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti üzerinde durulmasında yarar vardır.

Genel mahkeme ile özel mahkeme arasındaki ilişkinin bir görev ilişkisi olduğu ve görevle ilgili kuralların kamu düzenine ilişkin bulunduğu konusunda öğreti ve uygulamada duraksama yoktur.

Genel Mahkemelerin bakacakları davalar belirli kişi ve iş gruplarına göre sınırlandırılmamış olup, aksi belirtilmedikçe, Medeni Yargılama Hukukuna giren her türlü işe bakmakla görevlidirler. Açık kanun hükmü ile özel mahkemelerde görüleceği belirtilmemiş olan bütün davalar genel mahkemelerin görevine girer (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü 2001 Cilt 1 S.164).

Buna karşın özel mahkemeler, belirli kişiler arasında çıkan veya belirli uyuşmazlıklara bakmakla görevlidir. Eşdeyişle özel mahkemeler özel yasalarla kurulmuş olup, özel yasalarında belirtilen davaları yürütür.

Buna karşın özel mahkemeler, belirli kişiler arasında çıkan veya belirli uyuşmazlıklara bakmakla görevlidir. Eşdeyişle özel mahkemeler özel yasalarla kurulmuş olup, özel yasalarında belirtilen davaları yürütür.

Genel mahkemelerin kuruluşunda olduğu gibi özel mahkemelerin (veya ihtisas mahkemelerinin) kuruluşu da mutlaka ayrı (özel) bir kanun hükmü ile düzenlenir. Özel mahkemelerin kuruluşunun tabii hakim ilkesine aykırı düşmeyeceği Anayasanın 37. maddesinde belirtilmiştir.

Türk Medeni Yargılama Hukukunda özel yasalarla kurulmuş özel mahkemeler; İş Mahkemeleri (5521 sayılı Kanun), Kadastro Mahkemeleri (3402 sayılı Kanun), Tüketici Mahkemeleri (4077 sayılı Kanun), Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemeleri (551 sayılı KHK m.146, 554 sayılı KHK m.58, 555 sayılı KHK m.30, 556 sayılı KHK m.71, 5846 sayılı Kanunun 21.2.2001 gün ve 4630 sayılı kanunla değişik 76 maddesi) ile 09.01.2003 tarihinde kabul edilen ve 18.01.2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 4787 sayılı Aile Mahkemesinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun ile kurulan Aile Mahkemeleridir.

Aile Mahkemelerinin kuruluşuna dair 4787 sayılı Kanunun 1. maddesinde “Amaç ve Kapsam” başlığı altında;

“Bu Kanunun amacı, aile mahkemelerinin kuruluş, görev ve yargılama usullerini düzenlemektir.

Bu Kanun, aile hukukundan doğan dava ve işleri görmek üzere kurulan aile mahkemelerine dair hükümleri kapsar.”

Hükmüne;

Yine 4. maddesinde de “Aile Mahkemelerinin Görevleri” başlığı altında;

“Aile mahkemeleri, aşağıdaki dava ve işleri görürler:

1. 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (Ek ibare: 14/04/2004-5133 s.k. 2.mad.) Üçüncü Kısım hariç olmak üzere İkinci Kitabı ile 03/12/2001 tarihli ve 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna göre aile hukukundan doğan dava ve işler,

2. 20/05/1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanuna göre aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi,

3. Kanunlarla verilen diğer görevler.”

Düzenlemesine yer verilerek aile mahkemelerin görevi düzenlenmiştir.

Maddede hariç tutulan Üçüncü Kısım ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 396 ilâ 494 maddelerini içermektedir.

Uyuşmazlığın çözümünde sosyal hizmet kavramının da incelenmesine gerek bulunmaktadır.

2. 20/05/1982 tarihli ve 2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanuna göre aile hukukuna ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi,

3. Kanunlarla verilen diğer görevler.”

Düzenlemesine yer verilerek aile mahkemelerin görevi düzenlenmiştir.

Maddede hariç tutulan Üçüncü Kısım ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 396 ilâ 494 maddelerini içermektedir.

Uyuşmazlığın çözümünde sosyal hizmet kavramının da incelenmesine gerek bulunmaktadır.

Buna göre, sosyal hizmetler, insanların kendi bünye ve çevre şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi ve manevi sosyal yoksunluklarının giderilmesi ve ihtiyaçlarının karşılanmasında, insanların kendilerine daha yeterli hale gelmelerinde ve başkalarına bağımlı olma hallerinin önlenmesinde, aile ilişkilerinin güçlenmesinde, birey, aile, grup ve toplumların sosyal işlevlerini başarıyla yerine getirmelerinde yardımcı olmak; insanların yaşam standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesini sağlamak amacıyla gerçekleştirilen koruyucu-önleyici, iyileştirici-rehabilite edici, değiştirici-geliştirici nitelikteki sistemli ve düzenli faaliyet ve programlar bütünüdür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 366. maddesi uyarınca korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanuna göre ise, korunmaya muhtaç çocuk, özürlü, bakıma muhtaç özürlü ve muhtaç yaşlılar koruma kapsamında bulunmakta olup, korunmaya, bakıma, yardıma muhtaç aile, çocuk, özürlü ve yaşlılar ile sosyal hizmetlere muhtaç diğer kişileri tespit ve incelemekle Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu görevlidir.

07.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5378 sayılı Özürlüler Ve Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun ile Türkiye’de bakım hizmetlerinin sunumu Sosyal Hizmetler Ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğüne verilmiştir. Bu Kanunun 30. maddesi ile 2828 sayılı Kanuna eklenen ve 5579 sayılı Kanunla değişikliğe uğrayan Ek 7. madde ile sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmayan bakıma muhtaç özürlülerden ailesini kaybetmiş olanlar ile ailesi ekonomik veya sosyal yoksunluk içerisinde bulunanlara bakım hizmetinin resmi veya özel bakım kurumlarında ya da ikametlerinde verilmesi hükme bağlanmıştır. Bu uygulamaya istinaden özürlü bireyler arasındaki ayrımı ortadan kaldırmak ve daha geniş kapsamlı hizmet verebilmek amacıyla 5579 sayılı Kanunun 2. maddesi ile sosyal güvenlik kurumlarına tabi olanların da bakım hizmetinden yararlanması hükme bağlanmıştır.

Bu Kanun uyarınca, bakıma muhtaç özürlü; özürlülük sınıflandırmasına göre resmi sağlık kurulu raporu ile ağır özürlü olduğu belgelendirilenlerden, günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olan kişiyi ifade eder.