muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/14551, Karar No: 2023/659, Tarih: 25.01.2023

2.Davalı ... Apartman Yönetimi vekili temyiz dilekçesinde; davacının çalışmasına dair hiç bir resmi kaydın olmadığını, kendisinin binada ikamete karşılık sadece temizlik ve çöp toplama işini yaptığını, dışarıda ev işlerine gittiğini, o işlerden kalan zamanlarda merdivenleri silerek, akşamları da çöp topladığını belirtilerek; davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ıncı maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Diğer taraftan 4857 sayılı İş Kanunu' nun 13 üncü maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63 üncü maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. Bu tür hizmet tespiti davalarında tam gün üzerinden veya kısmi zamanlı olarak çalışma olgusunun ortaya konulması önem arz etmekte olup çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde günde kaç saat hizmet verildiği ve giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63 üncü madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Davacının davalı apartmanda çalıştığı hususu tartışmasız olup çalışma süresi konusunda yapılan araştırma ve değerlendirme yeterli değildir. Davacının çalıştığını iddia ettiği apartmanın 3 katlı 8 daireli olduğu, kömür kaloriferli olduğu, davacının özel hayatı ile iş hayatının iç içe geçtiği anlaşılmakla; buna göre çalışmanın tam zamanlı mı kısmi zamanlı mı çalışma olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda tanıklar yeniden dinlenmek suretiyle, davacının kapıcılık hizmetlerinden hangilerini yaptığı, bu hizmetler için günlük ne kadar mesai harcadığı sorulmalı; öte yandan davacıya ait ateşçilik belgesi olup olmadığı araştırılarak; kalorifer de yaktığının anlaşılması halinde, hangi dönemlerde kalorifer yakıldığı ilgili idareden sorularak, kalorifer yakım işi için de ne kadar süre harcadığı belirlenmelidir.

2. Yukarıda izah edilen kapsamda araştırma ve belirleme yapıldıktan sonra, davacının çalışma süreleri 7,5 saat bir gün kabul edilmek suretiyle haftalık ve aylık çalışma günleri belirlenerek, sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2023/9331, Karar No: 2024/14, Tarih: 08.01.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/9331 E.  ,  2024/14 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/211 Esas, 2023/231 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.05.2023 Tarihli ve 2022/243 Esas, 2023/115 Karar ... Kararı

Davacı tarafça müvekkilinin murisin mirasçısı olarak murisin ölmeden önce bankaya ödemekle yükümlü olduğu tüm borçları ödediğini, mirasçıların murisin vefatıyla murisin terekesindeki aktiflere olduğu gibi pasiflere de miras payları oranında katılım sağladığını, bu sebepten mirasçılar tarafından ödenen borcun Gölcük İcra Dairesinin 2022/1741 Esas numaralı icra dosyası ile davalıya rücu edildiğini ancak mirasçı borçlunun borcun tamamına itiraz ettiği gerekçesiyle dava açtığı, davacı ile davalı arasında hukuki bir ilişkinin olmadığı, murisin krediyi Gölcük ilçesindeki bankadan çekmesinin davacının davalıya rücu isteminde Gölcük Mahkemelerini yetkili hale getirmeyeceği ve iş bu davada yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri olan Adana Mahkemeleri olduğu, davalı tarafça yetki itirazında bulunulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.07.2023 Tarihli ve 2023/211 Esas, 2023/231 Karar ... Kararı

Somut olayda, dava konusu talebin para alacağına ilişkin olduğu, davacının yerleşim yeri mahkemesinin de eldeki davanın görülmesi konusunda yetkili olduğu, davacının yerleşim yeri adresinin Gölcük/Kocaeli olduğu, davanın yetkili Gölcük Mahkemelerinde açıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 ... Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 ... Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 ... İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 ... Kanun)50 nci maddesi

C. Değerlendirme

2. 6100 ... Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 ... Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 ... İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 ... Kanun)50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla ... bir takibin varlığı dava şartıdır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır.

2. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 ... Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 ... Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 ... Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden ... uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden ... davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden ... para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 ... Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir.

3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir.

4. Dosya kapsamından, alacağının tahsili için Gölcük İcra Müdürlüğünün 2022/1741 Esas ... dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden uyuşmazlığın Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17475, Karar No: 2013/3025, Tarih: 19.02.2013

**15. Ceza Dairesi         2012/17475 E.  ,  2013/3025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Mala Zarar Verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Somut olayda; sanıkların aralarında çıkan tartışma sırasında katılan ...'a ait saksıları yere atarak kırdıkları olayda mala zarar verme suçunun oluştuğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak,

Yargılama giderleri ile katılanlar ... ve ... lehine lehine takdir edilen vekalet ücretinin üzerlerine atılı suçu iştirak halinde işleyen sanıklar ..., ve ...'ten eşit olarak alınması yerine dayanışmalı ve paylarına düşen oranda tahsiline karar verilmesi,

-5271 sayılı CMK'nın 324/1 ve 326/2. maddeleri uyarınca, iştirak halinde işlenen suçlarda sanıkların, sebebiyet verdikleri yargılama giderlerinden ayrı ayrı, geriye kalan ortak yargılama giderlerinden eşit şekilde sorumlu oldukları gözetilmeden yazılı şekilde müteselsilen ve paylarına düşen oranda tahsiline karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK. un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden duruşma yapılmasını gerektirmeyen bu hususun aynı Kanunun 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından, sanıklar ..., ve ...'ten aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ile vekalet ücreti alınmasına ilişkin cümleden "müteselsilen" ve "paylarına düşen oranda ayrı ayrı "sözcükleri çıkarılıp vekalet ücretiyle ilgili bölüme "eşit olarak", yargılama giderleri ile ilgili bölüme ''kendilerinin sebebiyet verdikleri yargılama giderlerinden ayrı ayrı, geriye kalan ortak yargılama giderlerinden eşit şekilde'' denilmek suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 19.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/12115, Karar No: 2020/373, Tarih: 08.01.2020

**2. Ceza Dairesi         2019/12115 E.  ,  2020/373 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Suça sürüklenen çocuğun yakalandığında suça konu teybi atarak ve teybi çaldığı arabanın bulunduğu sokağı göstererek iadesini sağladığının anlaşılması karşısında; 5237 sayılı TCK'nın 168/1. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerekip gerekmediğinin tartışılmaması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 08/01/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2141, Karar No: 2020/585, Tarih: 16.07.2020

**Hukuk Genel Kurulu         2016/2141 E.  ,  2020/585 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Edirne İş Mahkemesince verilen davanın kabulüne ilişkin karar davalılar vekillerinin temyizi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyerinde 01.01.1994 – 31.10.2008 yılları arasında şoför olarak çalıştığını, son ücretinin günlük 60,00TL net olduğunu, 1994-2004 tarihleri arası döneme ait primlerinin yatırılmadığını, 2004 yılından sonra bildirilen hizmetlerinin de günlük net 60,00TL değil, asgari ücret üzerinden bildirildiğini, mahkemenin 2012/135 E.,-2012/329 K. sayılı dosyasında müvekkilinin 01.01.1994-31.10.2008 tarihleri arasında günlük 60,00TL net ücretle çalıştığının tespit edildiğini, kararın Yargıtayca onanarak kesinleştiğini ve kesin hüküm teşkil ettiğini belirterek 01.01.1994-31.10.2008 tarihleri arasında net günlük 60,00TL ücretle çalıştığının tespitini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

5. Davalı ... (SGK) vekili cevap dilekçesinde; davacının 01.07.2004-22.12.2008 tarihleri arasındaki çalışmaları her ay 30 gün üzerinden Kuruma bildirildiğinden bu döneme dair talebin yerinde olmadığını, 21.03.2002 tarihinde ise başka bir işverene ait işyerinden bildirim yapıldığından bu tarih öncesindeki çalışmalarının ise hak düşürücü süreye uğradığını, asgari ücret üzerindeki çalışma iddiasının da yazılı belgeyle ispata muhtaç olduğunu, işçilik alacakları davasında Kurumun taraf olmadığını bu nedenle Kurum açısından bağlayıcılığının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

6. Davalı ...Çağlar Petrol Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın zaman aşımına uğradığını, işçilik alacağı davasında verilen kararın bu dava yönünden kesin delil teşkil etmediğini, davacının davalı işyerinde sürekli olarak çalışmadığını, asgari ücret aldığını ve Kuruma bildirimlerinin de bu şekilde yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararı:

6. Davalı ...Çağlar Petrol Şti. vekili cevap dilekçesinde; davanın zaman aşımına uğradığını, işçilik alacağı davasında verilen kararın bu dava yönünden kesin delil teşkil etmediğini, davacının davalı işyerinde sürekli olarak çalışmadığını, asgari ücret aldığını ve Kuruma bildirimlerinin de bu şekilde yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararı:

7. Edirne İş Mahkemesinin 25.03.2015 tarihli ve 2013/335 E., 2015/159 K. sayılı kararı ile; işçilik alacağı davasında davacının 31.10.2008 tarihinde son ücretinin günlük net 60,00TL olduğunun kabul edildiği ve bu kararın onanarak kesinleştiği, kesinleşmiş mahkeme kararı ile tespit edilen ücret miktarının eldeki dava yönünden güçlü delil teşkil ettiği, davalı şirket tarafından verilen 01.04.1987 tarihli işe giriş bildirgesi dikkate alındığında hak düşürücü sürenin geçtiğinin kabul edilemeyeceği, işe giriş bildirgesinin bulunması da değerlendirildiğinde davacının davalı işyerinde 01.01.1994-01.07.2004 tarihleri arasında günlük 60,00TL ücret üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

8. Edirne İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

9. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 26.10.2015 tarihli ve 2015/12289 E., 2015/17775 K. sayılı kararı ile; “…1-Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1’nci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanunun 79’uncu maddesidir. Anılan maddenin 10’ncu fıkrası (eski 8) hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen veya Kurumca tespit edilemeyen çalışmaların, sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesi amacıyla açılacak davaların, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılması gerekir. 506 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte beş yıl olan hak düşürücü süre 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunla on yıla çıkarılmış, ancak 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanunla tekrar beş yıla indirilmiştir. Söz konusu hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi hâlinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacının dava dışı işyerinden yapılan bildirimlerinin mevcut olduğu 21.03.2002-30.04.2002 tarihleri arasındaki dönemde, davalı şirket nezdinde çalışıldığı belirtilen dönemde ilk kesintinin 30.04.2002 tarihinde gerçekleştiği ve bu dönemde yönetmelikte tespit edilen belgelerin de Kuruma verilmediği anlaşılmış olup, hak düşürücü süreyi kesen başkaca bir sebebe de rastlanmayan 01.01.1994-30.04.2002 tarihleri arasındaki bu dönem yönünden 26.06.2013 dava tarihi itibariyle hizmet tespiti talebinin hak düşürücü süreden reddi gerekmekte olup, kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.

2-5510 sayılı Kanunun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır. Diğer taraftan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun; 288. maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belirli bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belirli bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289. maddesinde, 288. madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292. maddesinde de, senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. 506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 Esas - 2010/523 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 Esas - 2010/524 Karar, 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 Esas - 2010/525 Karar, 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 Esas - 2011/649 Karar, 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 Esas - 2013/850 Karar sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

Yerel mahkemece, davacının günlük net ücretinin tespitinde, işçilik alacakları dosyasından hareketle sonuca gidilmiş ise de, yukarıdaki esaslar dahilindeki deliller celp edilip, değerlendirildikten sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma sonucu ve kuruma bildirilen süreler dışlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir…” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Direnme Kararı: