muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/18260, Karar No: 2023/3402, Tarih: 09.03.2023

**9. Hukuk Dairesi         2022/18260 E.  ,  2023/3402 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2072 E., 2022/2109 K.

TEMYİZ EDENLER : Davalılar vekilleri

İLK DERECE MAHKEMESİ : Aliağa 2. ... Mahkemesi

SAYISI : 2020/154 E., 2022/38 K.

Taraflar arasındaki işe iade davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekillerince temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

25.10.2017 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı ... Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince 4857 sayılı ... Kanunu'nun 20 nci maddesi uyarınca açılan fesih bildirimine itiraz davalarında verilen kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamaz. Aynı Kanun'un geçici 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında da ilk derece mahkemeleri tarafından bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararların karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tâbi olduğu hususu düzenlenmiştir. Belirtilen düzenlemeler uyarınca ilk derece mahkemelerinden 25.10.2017 tarihinden sonra verilen işe iade davalarındaki kararlar hakkında bölge adliye mahkemesi kararları kesindir, bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz.

Dosya içeriğine göre işe iade talepli somut davada, İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi 25.10.2017 tarihinden sonra olduğundan, karara yönelik temyiz isteminin 7036 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve geçici 1 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince reddine karar verilmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalılar vekillerinin temyiz dileklerinin ayrı ayrı REDDİNE,

Peşin alının temyiz harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6469, Karar No: 2011/5299, Tarih: 20.09.2011

**7. Hukuk Dairesi         2010/6469 E.  ,  2011/5299 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan yargılama usul hükümlerine uygun düşmemiştir.

HUMK'un 73. maddesi hükmünde çok açık bir şekilde vurgulanan temel hukuk kuralına göre, hâkim tarafları dinlemeden, onları iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez.

Somut olaya gelince, mahkemece davalı vekilinin mazeret dilekçesi kabul edilerek, duruşmanın 16.06.2009 tarihine bırakıldığının tebliğ edilmiş olmasına rağmen, duruşmanın 09.06.2009 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Hasımlı davalarda duruşma gününün öne alınabilmesi için tarafların birlikte müracaat etmeleri veya davalının duruşma gününün öne alınmasına muvafakat etmesi zorunludur. Davalı, muvafakat veya talep etmedikçe savunma ... kısıtlanarak hüküm verilemez.

Hal böyle olunca, davalının duruşma gününün öne alınması konusunda talep veya muvafakatının bulunmadığı gözetilerek duruşmanın ara kararı ile belirlenen günde yapılması, davalı tarafında savunması alınıp delilleri toplandıktan sonra bir hüküm verilmesi gerekirken, savunma ... kısıtlanarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, davalının temyiz itirazının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

2-Kabule göre de, davalının hükmedilen tazminat miktarına yönelik temyiz itirazlarına gelince, mahkemece yapılan araştırma ve soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir.

HUMK'un 275. maddesi hükmüne göre, genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkesin bilmesi gereken konularla hâkimlik mesleğinin gereği olarak hâkimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konular dışında kalan ve çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Kural olarak bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz. Hâkim raporu serbestçe takdir eder. HUMK'un 284. maddesi hükmüne göre de hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir.

Somut olaya gelince; davacı, ışıklı reklam tabelasına davalı tarafından hasar verildiğini öne sürmüştür. Mahkemece hasar bedeli yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın, davacı tarafından sunulan fatura bedeli esas alınarak karar verilmiştir. Davaya konu olayda hasar bedeli hesabının özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir konu olduğu kuşkusuzdur. Yukarıda açıklanan hukuksal olgular dikkate alındığında, mahkeme hâkiminin özel ve teknik konuda bilirkişi raporu almaksızın, davacı tarafından sunulan fatura bedelini esas alarak hasar bedeli değerlendirmesi yapması yasal olarak mümkün değildir. Eksik araştırma, soruşturma ve yasal düzenlemelere aykırı biçimde karar verilemez.

Hal böyle olunca, hasar bedeli yönünden bilirkişi raporu alınması, daha sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması dâhi doğru görülmemiştir.

SONUÇ :Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin ödenen harcın istek halinde davalıya iadesine, 20.09.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/933, Karar No: 2010/7075, Tarih: 25.05.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/933 E.  ,  2010/7075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, ... ili, Yaşamkent Mahallesi, 1 parsel üzerinde inşa edilmiş olan 3. Blok 43 no’lu daireyi satın aldığını, iskan ruhsatı alınmış olan bağımsız bölüme, su aboneliği verilmesi için davalıya başvuruda bulunduğunu, aboneliğin tesisi için kendisinden kanal katılım ve şebeke hissesi ile sayaç, montaj ve keşif bedeli talep edildiğini, sözleşmenin imzalanması için talep edilen söz konusu bedelleri ödemek zorunda kaldığını, oysa ki daha önceden iskan ruhsatı alınmış olan taşınmaz için yeniden kanal katılım ve şebeke hisse bedeli ödemekle yükümlü olmadığını ileri sürerek, ... olduğu 3.822,74 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının satın aldığı konutun bulunduğu bölgeye kanalizasyon hizmeti getirdiğini, Belediye Gelirleri Kanunu 87 ve 88.maddeleri ve ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi gereğince davacının kanal katılım payı ödemekle yükümlü olduğunu savunarak, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının iskan izni alınmış binadan daire satın almış olması nedeniyle, binadaki kanalizasyon hizmeti için katılım payının önceden ödenmiş olması gerektiği, davacıdan yeniden katılım payı istenemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, ödenen 3.810,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87.maddesi "Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır:

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

b)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi, su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

b)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi, su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi "2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87. Ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevsii), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASKİ Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve Kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tek su aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin ... vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir" düzenlemesini getirmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin yapılmış olması, veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talep edilebileceğinin kabulü gerekir. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınmalıdır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. O halde mahkemece açıklanan hususlar konusunda tarafların delilleri toplanıp, gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün, temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 221.40 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 25.5.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18636, Karar No: 2013/27658, Tarih: 09.09.2013

**12. Hukuk Dairesi         2013/18636 E.  ,  2013/27658 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... arafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Dar yetkili icra mahkemesinde ticari defterlerin incelenmesi suretiyle itirazın kanıtlanamayacağına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının İİK. 366. ve HUMK. 438. maddeleri uyarınca (ONANMASINA), 24,30 TL onama harcı temyiz edenden alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09/09/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/969, Karar No: 2019/274, Tarih: 02.04.2019

**Ceza Genel Kurulu         2017/969 E.  ,  2019/274 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kararı veren

Yargıtay Dairesi : 17. Ceza Dairesi

Mahkemesi :Asliye Ceza

Sayısı : 166-346

Hırsızlık suçundan sanık ...'ün TCK'nın 141, 143, 168/1-4, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 11 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve mahsuba ilişkin Yahyalı Asliye Ceza Mahkemesince verilen 26.10.2011 tarihli ve 122-187 sayılı hükmün, sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 17. Ceza Dairesince 03.03.2016 tarih ve 10548-2821 sayı ile;

“...1- Sanığın hırsızlık suçunu tamamladıktan sonra fakat bu nedenle hakkında kovuşturmaya başlanmadan önce motosikletin yerini kolluk kuvvetlerine gösterdiğinin anlaşılması karşısında; 5237 sayılı Yasa'nın 168/1-4 maddeleri uyarınca, tayin edilen cezadan 1/2'den daha fazla indirim yapılması gerekirken 1/2 indirim oranında yapılmak suretiyle sanık hakkında fazla ceza tayini,

2- Mahkece 1 no'lu hüküm fıkrasında temel ceza belirlenirken çelişkiye düşülmesi,

3- T.C. Anayasa Mahkemesi'nin, TCK'nın 53. maddesine ilişkin olan, 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararının, 24.11.2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olması nedeniyle iptal kararı doğrultusunda TCK'nın 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,” isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmiştir.

(2) ve (3) numaralı bozma nedenlerine uyan Yerel Mahkeme ise (1) numaralı bozma nedeni yönünden 30.11.2016 tarih ve 166-346 sayı ile;

"...Sanığın, yakalandıktan hemen sonra, suça konu motorsikleti sakladığı yeri kolluk güçlerine rızasıyla göstererek motorsikletin sahibi olan mağdura iadesini sağladığı, ancak bir kısım parçaları eksik veya kırılmış olarak motorsikletin mağdura teslim edilmiş olması nedeniyle bu şekilde motorsikletinin kendisine teslim edilmesine rızasının bulunup bulunmadığı mağdura mahkememiz huzurunda sorulduğunda, kısmi olarak da olsa zararının giderilmesine rızasının bulunduğunu beyan etmekle; sanık, hakkında kovuşturma başlamadan önce, mağdurun zararını kısmen de olsa giderdiği ve mağdurun buna rıza gösterdiği de dikkate alınarak TCK’nın 168/1-4. maddesi gereğince takdiren ve oluşa göre, sanığın cezasından 1/2 oranında indirim yapılmıştır. Her ne kadar Yargıtay bozma ilamında daha fazla indirim yapılması gerektiğini söylemiş olsa da sanığın, müştekinin zararını tamamen gidermediği, sadece motosikleti iade ettiği, ancak motosikletin bir kısım parçaları eksik veya kırılmış olarak iade edildiği anlaşıldığından eski kararda direnilerek Yargıtay bozma ilâmının bu hükümle ilgili bozma nedenine uyulmamıştır." şeklindeki gerekçeyle bozmaya direnerek, sanığın önceki hüküm gibi cezalandırılmasına karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükmün de sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16.03.2017 tarihli ve 9399 sayılı "Bozma" istekli tebliğnamesi ile dosyanın gönderildiği Yargıtay 17. Ceza Dairesince 04.07.2017 tarih ve 2924-8800 sayı ile; CMK'nın 307. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucu Yerel Mahkeme kararı yerinde görülmediğinden Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığa verilen cezadan 5237 sayılı TCK'nın 168/1. maddesi uyarınca etkin pişmanlık nedeniyle indirim yapılırken indirim oranının 1/2 olarak belirlenmesinin isabetli olup olmadığının değerlendirilmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Mağdur ...'ın, 19.09.2011 tarihinde gece saat 23.45 sıralarında evinin önündeki sokağa herhangi bir sabit yere kilitlemeden ve kontak anahtarı üzerinde olacak şekilde park ettiği motosikletinin, sabah 08.00 sıralarında yerinde olmadığını farkederek karakola müracaatta bulunması üzerine soruşturmaya başlanıldığı,

20.09.2011 tarihli görgü tespit tutanağında; çalındığı iddia edilen motosikletin konulduğu yerin korunaksız bir yer olduğunun belirtildiği,

24.09.2011 tarihli araştırma ve tespit tutanağında; olay ile ilgili olarak yapılan çalışmalar sırasında başka bir motosiklet hırsızlığının şüphelisi olarak yakalanan sanık ...'ün, mağdurdan çalınan motosikletin özelliklerine benzer nitelikte bir motosiklet kullandığının tespit edildiği bilgisinin yer aldığı,

25.09.2011 tarihli yakalama tutanağında; mağdurdan çalınan motosikletin sanık tarafından kullanıldığı yönünde yapılan tespitler doğrultusunda sanığın kaldığı eve gidildiği, sanığa mağdurdan çalınan motosiklet ile ilgili olarak kendisiyle görüşülmek istenildiği söylendiğinde sanığın, suça konu motosikleti çaldığını ve kullandığını, motosikleti görülmemesi amacıyla Şehit İhsan Kemik Caddesi üzerinde bulunan mezarlığın alt kısmında ağaçlık bir yere sakladığını, sakladığı yeri gösterebileceğini söylediği, bunun üzerine bahsi geçen yere gidildiği, motosikletin burada bulunduğunun görüldüğü, motosikletin mağdurdan çalınan motosiklet olduğu tespit edilerek muhafaza altına alındığının belirtildiği,

Aynı tarihli görgü, değer tespit ve teslim tutanaklarında; suça konu motosikletin plakasının ve orijinal aynasının üzerinde olmadığı, ön koruma demirinin kırık, ön tekerlek yanlarının yırtılmış olduğu, bu eksikliklerin 125 TL karşılığında giderilebileceği, söz konusu motosikletin değerinin 1.750 TL olduğu, muhafaza altına alınan suça konu motosikletin mağdura plakasız ve hasarlı olarak teslim edildiği bilgilerine yer verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Aynı tarihli görgü, değer tespit ve teslim tutanaklarında; suça konu motosikletin plakasının ve orijinal aynasının üzerinde olmadığı, ön koruma demirinin kırık, ön tekerlek yanlarının yırtılmış olduğu, bu eksikliklerin 125 TL karşılığında giderilebileceği, söz konusu motosikletin değerinin 1.750 TL olduğu, muhafaza altına alınan suça konu motosikletin mağdura plakasız ve hasarlı olarak teslim edildiği bilgilerine yer verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Mağdur ...; 38 D 7360 plakalı motosikletini saat 23.45 sıralarında evinin giriş kapısının karşısında bulunan yol kenarına herhangi bir yere kilitlemeden ve kontak anahtarını üzerinde bırakarak park ettiğini, sabah saat 08.00 sıralarında motosikletin yerinde olmadığını gördüğünü, sanıktan şikâyetçi olmadığını, zararının 350 TL olduğunu, sanığın motosikletin teslimini sağlaması nedeniyle zararının giderildiğini, bu nedenle kısmi iade nedeniyle ceza indirimine rızasının bulunduğunu ifade etmiştir.

Sanık ...; olay gecesi saat 00:00'dan sonra bir evin önünde suça konu motosikleti gördüğünü, kilitli olmayan motosikletin üzerinde kontak anahtarının bulunduğunu, motosikleti üzerindeki kontak anahtarı ile çalıştırıp götürdüğünü, kaldığı eve gelen polislerin hırsızlık olayını sorduklarında söz konusu motosikleti kendisinin çaldığını söyledikten sonra motosikleti bulunduğu yeri polislere gösterdiğini, motosikleti çaldıktan sonra plakasını attığını, tespit edilen hasarların motosikleti kullandığı esnada oluştuğunu, pişman olduğunu, zararını karşılamaya hazır olduğunu savunmuştur.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözümü için “Etkin pişmanlık” kavramı üzerinde durulmalıdır.

Pişmanlık Türk Dil Kurumu Sözlüğünde; "Yaptığı bir iş ya da davranışının olumsuz sonucunu görerek üzülme, nadim olma" şeklinde tanımlanmaktadır.

Öğreti ve uygulamada; "Bir suçun işlenmesinden sonra failin, herhangi bir dış etken bulunmaksızın kendi hür iradesiyle, meydana gelen neticeyi ortadan kaldırmaya yönelik davranışlarına etkin pişmanlık" denilmektedir.

Türk Ceza Kanunu'nun kabul ettiği suç teorisi uyarınca, suçun kanuni tanımında yer alan unsurların gerçekleşmesiyle, ortaya cezalandırmayı gerektirir bir haksızlık çıkmakta ve kusurluluğu kaldıran bir sebebin bulunmaması hâlinde, fail hakkında bir ceza ya da güvenlik tedbirine hükmolunmaktadır. Fakat bazı hâllerde kanun koyucu, failin cezalandırılması için başka birtakım unsurların da bulunması veyahut bulunmamasını aramıştır. İşte haksızlık ve kusur isnadı dışında kalan bu gibi hususlar "Suçun unsurları dışında kalan hâller" başlığı altında ele alınmaktadır. Bunlardan failin cezalandırılması için gerekli olanlara "Objektif cezalandırılabilme şartları," bulunmaması gerekenlere ise "Şahsi cezasızlık sebepleri" ya da "Cezayı kaldıran veya azaltan şahsi sebepler" denilmektedir. (Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2016, s. 359). Bu yönüyle etkin pişmanlık, cezayı kaldıran veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebepler arasında yer almaktadır.

İşledikleri suç nedeniyle şahısların cezalandırılması kural olmakla birlikte, bir kısım şartların gerçekleşmesi durumunda kişi hakkında ceza davasının açılmasından, açılmış olan davanın devamından ve sonuçta ceza verilmesinden veya mahkûm olunan cezanın infazından vazgeçilmesi izlenen suç politikasının bir gereğidir. Bilindiği üzere suç, bir süreç içerisinde işlenmekte olup buna suç yolu ya da "iter criminis" denilmektedir. Bu süreçte fail, önce belli bir suçu işlemek hususunda karar vermekte, daha sonra bunun icrasına yönelik hazırlıkları yapmakta, son olarak icra hareketlerini gerçekleştirmektedir. Çoğu suç, fiilin icra edilmesiyle tamamlanırken, kanuni tarifte ayrıca bir unsur olarak neticeye yer verilen suçlarda, suçun tamamlanması için fiilin icra edilmesinden başka ayrıca söz konusu neticenin gerçekleşmesi de aranmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nun 36. maddesindeki "Gönüllü vazgeçme" düzenlemesi ile failin suç yolundan dönerek, suçun tamamlanmasını veyahut da neticenin gerçekleşmesini önlemesi; etkin pişmanlığa ilişkin düzenlemeler ile de, suç tamamlandıktan sonra hatasının farkına vararak nedamet duyup neden olduğu haksızlığın neticelerini gidermesi için teşvikte bulunulması amaçlanmıştır.

Etkin pişmanlık kavramıyla ilgili bu genel açıklamalardan sonra uyuşmazlığa konu 5237 sayılı TCK'nın 168. maddesindeki etkin pişmanlık müessesesini irdeleyecek olursak:

5237 sayılı TCK'nın 08.07.2005 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5377 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değişik 168. maddesi;

"1) Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflâs, taksirli iflâs ve karşılıksız yararlanma suçları tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.

2) Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi hâlinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.

3) Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiye verilecek cezanın, birinci fıkraya giren hâllerde yarısına, ikinci fıkraya giren hâllerde üçte birine kadarı indirilir.

4) Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun rızası aranır." şeklinde iken; 6352 sayılı Kanun'un 84. maddesiyle yapılan değişiklikle "ve karşılıksız yararlanma" ibaresi madde metninden çıkarılmış ve maddeye eklenen 5. fıkrada karşılıksız yararlanma suçlarında etkin pişmanlıkla ilgili farklı bir düzenlemeye gidilmiştir.