muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/6069, Karar No: 2021/9481, Tarih: 01.12.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/6069 E.  ,  2021/9481 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki trafik kazası nedeniyle yapılan tahkim yargılaması üzerine Uyuşmazlık Hakem Heyetince yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kısmen kabulüne dair verilen karara davacı vekili ile davalı vekili tarafından yapılan itiraz incelemesinde; İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine dair verilen kararın süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü;

K A R A

Davacı vekili; 12/10/2018 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Zorunluluk Sigorta poliçesi ve Karayolu Yolcu Taşımacılık Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı 08 M 0160 plakalı araç ile seyir halindeyken dağdan kopan taş parçasının aracın arka camına düşmesi sonucu davacının yaralandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... kapsamında 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile Karayolu Yolcu Taşımacılık Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında 10.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, Ferdi Kaza Sigortası kapsamında tazminat talebini 87.500,00 TL'ye, sürekli iş göremezlik tazminatına yönelik talebini ise 360.000,00 TL 'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetince, başvuru sahibinin yaralanmasına yol açan kaza da işletene ve sürücüye atfedilebilecek bir kusur olmadığı gerekçesiyle sürekli iş göremezlik tazminatına yönelik talebin reddine, Karayolu Yolcu Taşımacılık Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi kapsamında tazminat talebinin kabulü ile 87.500,00 TL tazminatın 27/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiş, davacı vekili ile davalı vekilinin karara itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, Sigorta Hakem Heyetinin kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 4,90 TL kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına 01/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6495, Karar No: 2013/1204, Tarih: 01.03.2013

**23. Hukuk Dairesi         2012/6495 E.  ,  2013/1204 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde dairelerde kullanılacak malzemenin cinsi ve markasının ayrıntılı bir biçimde belirlenmiş olduğunu, arsa sahiplerinin istekleri ve oluşacak fiyat farkını ödeyeceklerini şifai olarak tahahhüt etmeleri üzerine sözleşmede kararlaştırılandan daha kaliteli malzeme kullanıldığını ve ilave imalatlar yapıldığını, ancak davalıların bu işler nedeniyle oluşan fiyat farkını bu zamana kadar ödemediklerini ileri sürerek, 52.370,00 TL'nin, bağımsız bölümlerin davalılara teslim edildiği ....06.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, daireler sözleşmede kararlaştırılan sürede teslim edilmediğinden müvekkilinin de davacıdan cezai şart alacağı olduğunu, sözleşmenin teknik şartname bölümünde belirtilen işlerin tamamının yapılmadığını, müvekkillerinin dava konusu edilen bir kısım işlerin yapılmasını talep etmediklerini ve bu işlerin bedelinin ödeneceğini de yazılı ya da sözlü olarak taahhüt etmediklerini, sadece dairelere alarm sistemi ve klima takılmasını istediklerini ve bunların bedelini ödemeyi kabul ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalılar tarafından, sözleşme haricinde yapıldığı kabul edilen klima ve alarm sistemi bedelinin toplam ....000,00 TL olduğu, bunun dışında davacı tarafından fazladan yapıldığı ve daha kaliteli malzeme kullanıldığı ileri sürülen işlerle ilgili taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davacı yüklenicinin bu işleri arsa sahiplerinin isteği ile yaptığı yönündeki iddiasını da ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile ....000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi dışında yapılan fazla imalat bedelinin ve daha kaliteli olduğu ileri sürülen malzeme bedeli farkının tahsili istemine ilişkindir.

Yüklenici, kural olarak sözleşmede kararlaştırılandan fazla ve daha kaliteli malzeme kullanarak yaptığı işler bedelini, yapılan bu fazla işlerin ve kullanılan kaliteli malzemelerin arsa sahiplerinin menfaatine ve yasal olması, ekonomik değerinin bulunması ve fazla işler ile

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi dışında yapılan fazla imalat bedelinin ve daha kaliteli olduğu ileri sürülen malzeme bedeli farkının tahsili istemine ilişkindir.

Yüklenici, kural olarak sözleşmede kararlaştırılandan fazla ve daha kaliteli malzeme kullanarak yaptığı işler bedelini, yapılan bu fazla işlerin ve kullanılan kaliteli malzemelerin arsa sahiplerinin menfaatine ve yasal olması, ekonomik değerinin bulunması ve fazla işler ile

kaliteli malzemeyi içeren imalatı kendisine isabet eden bağımsız bölümler için de yapmamış olması koşulu ile 818 sayılı BK'nın vekaletsiz ... görmeye ilişkin 410 vd. (TBK'nın 526 vd.) maddeleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayiç değerleri üzerinden tahsilini talep edebilir. Ancak inşaatın ortak yerlerinde ya da davacı yükleniciye düşecek bağımsız bölümlerde yapılan bu neviden fazla ve daha kaliteli imalatlar arsa sahiplerinin yararına olduğu gibi, yüklenicinin de yararınadır. Dolayısıyla her iki tarafın da yararına olan böyle bir kazanım, fazla ... olarak nitelendirilemez ve yükleniciye bunların karşılığını isteme hakkı vermez.

Bu durumda mahkemece, yüklenicinin sözleşme dışında bir kısım ilave işler yaptığı kabul edilmiş ise de, bu belirleme yukarıdaki açıklamalara göre yapılması gereken incelemeye dayalı değildir. Bina ortak alanları dışında, sadece arsa sahiplerine düşen bağımsız bölümlerde olmak ve yüklenicinin kendisine düşen bağımsız bölümlerde olmamak koşulu ile arsa sahiplerinin yararına fazla imalat yapılmışsa ve sözleşmenin teknik şartname bölümünde belirtilen cins ve kalitenin üzerindeki malzeme kullanılmışsa bunların gerektiğinde ek rapor alınarak belirlenmesi, bunların yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiç değerleri tespit edilerek, ortaya çıkan bedel farkının yüklenici lehine hüküm altına alınması gerekirken, yüklenicinin bu işleri kendiliğinden yaptığı, taraflar arasında bu konuda yazılı bir sözleşme bulunmadığı ve bu işlerin arsa sahiplerinin talebi üzerine yapıldığı yönündeki iddianın da ispatlanamadığı şeklindeki yanılgılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2573, Karar No: 2011/1519, Tarih: 03.11.2011

**23. Hukuk Dairesi         2011/2573 E.  ,  2011/1519 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin halen davalı kooperatifin ortağı olduğunu ve ortaklık yükümlülüklerini yerine getirdiğini, kooperatifin iflası üzerine alacağının iflas masasına kaydı için yaptığı başvurunun, belgelerin eksik olması nedeniyle reddedildiğini ileri sürerek, 209.500,00 TL alacağının masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı iflas idaresi temsilcileri, davacının kooperatife ödeme yaptığına ilişkin herhangi bir belge ibraz etmediğini, davanın hak düşürücü süreden sonra açıldığını savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının müflis kooperatifin ortağı olup ortaklığının halen devam ettiği, alacağın iflas masasına kaydı için iflasın açıldığı tarih itibari ile muaccel olması gerektiği, iflasın açıldığı tarih itibariyle davacının ortaklığının devam etmesi nedeniyle çıkma alacağının muaccel hale gelmediğinden iflas masasına kaydedilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, müflis kooperatifin ortağı olan davacının çıkma payı alacağının iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kanun’un 98. maddesi uyarınca bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır. Anonim şirket ortağı ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için ödediği paylar ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK.nun 196. maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür. O halde, mahkemece, davanın yukarıda açıklanan gerekçeler ile reddi gerekirken,aynı sonuca yazılı gerekçelerle varılması isabetsiz ise de,sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK. nun 438/son maddesi gereğince değişik gerekçe ile onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan kararın değişik gerekçe ile ONANMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 03.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verilmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2020/4989, Karar No: 2023/5269, Tarih: 30.11.2023

**12. Ceza Dairesi         2020/4989 E.  ,  2023/5269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2014/659 E., 2016/201 K.

SUÇ : Taksirle öldürme

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Akhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.02.2016 tarihli ve 2014/659 Esas, 2016/201 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 85 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve dördüncü fıkrası ile 52 nci maddesi gereğince takdiren hapis cezasının günlüğü 20,00 TL dan paraya çevrilerek, neticeten 15.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve sürücü belgesinin 1 yıl süre ile geri alınmasına karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 25.09.2020 tarihli onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri;

1.Ölenin tali kusurlu olduğu, cezanın alt sınırdan verilmesi gerektiğine,

2.Sanığın ölenin kızının, annesinin ve kardeşinin zardrlarını giderdiğine, hükmün açıklanmasının geri bırakılması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemenin Kabulü;

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 25.09.2020 tarihli onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri;

1.Ölenin tali kusurlu olduğu, cezanın alt sınırdan verilmesi gerektiğine,

2.Sanığın ölenin kızının, annesinin ve kardeşinin zardrlarını giderdiğine, hükmün açıklanmasının geri bırakılması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemenin Kabulü;

1. "... Sanığın olay tarihinde idaresindeki volkswagen Jetta marka aracı ile Gölmarmara istikametinden Akhisar İlçesi istikametine geldiği bir sırada, Akhisara yaklaşık 7 km kaldığı olay yerine geldiğinde, önünde seyir halinde bulunan tırı sollamak üzere sol şeride geçtiği, bu esnada Müteveffa ...'ın kullanmakta olduğu motosiklet ile çarpışmaları neticesinde, motosiklet sürücünün öldüğü, mevcut bilirkişi raporları uyarınca, sanığın hatalı şekilde karşı istikametten gelen motorsikleti dikkate almadan dikkatsiz ve kontrolsüzce önündeki araçları geçmek için motosikletin seyrettiği şeride geçmesi ile kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, motosiklet sürücüsü müteveffa ...'ın kazanın oluşumunu etkileyen kural ihlali olmadığından kusurunun bulunmadığı hususunun tespit ve rapor edildiği, sanığın taksirle ölümüne neden olmak suretiyle üzerine atılı suçu işlediği hususunda, mahkememizde her türlü şüpheden uzak tam bir vicdani kanaat hasıl olmakla, mahkumiyetine karar verilmiştir..." şeklindedir.

2. Sanık savunmasında "...30 sendedir araba kullanmama rağmen ilk defa başıma böyle bir olay geldi.. ölenin yakınlarına baş sağlığı dilerim. Olay tarihinde Gölmarmara istikametinde kendime ait araç ile tek başıma 80-90 km hız ile gidiyordum. Önümde iki tane tır seyrediyordu. Beyaz tır kırmızı tırı solladı. O sollayınca benim de önüm açılınca ben de her iki tırı sollamaya karar verdim ve ilk tırı geçtim. Tam kendi şeridime yarı şekilde geçmiş iken önümdeki ikinci tırı sollamaya karar verdim. Yalnız iki tır arasındaki mesafe 25-30 metre idi. Daha sonra ben kendi şeridime tam olarak geçmeden önümdeki diğer tırı da sollamak için diğer şeride geçtiğimde, görmediğim bir cismin aracıma çarptığını ve patlama sesi geldiğini duydum. Bu sırada benim aracımın hava yastıkları açıldı. Ben kendimi kaybettim ve ortalığın bir anda karanlık olduğunu hissettim. Ben ölenin kullanmış olduğu motosikletin ışıklarını görmedim ama bu motosikletin 200-300 metre gerisinde tır ışıklarını görebiliyordum. Ben o nedenle sollama yaptım. Başka bir diyeceğim yoktur, çok üzgünüm...” demiştir.

3. Tanık ... beyanında "... olay günü ben ... plakalı tır ile Akhisar istikametine seyir halinde idim. Benim arkamda bir tır daha vardı ve arka arkaya seyir halinde idik. Saatini tam olarak hatırlamıyorum ancak hava kararmıştı. Saat 21.00-22.00 suları idi. Görüş alanı açıktı, yağış yoktu. Sanığın kullanmakta olduğu beyaz renkli wosvagen marka araç önce arkadaki tırı solladı ve devamında beni sollamaya çalışırken geçemeden motosiklet ile çarpıştı. Araç çok süratli idi. Seyir halinde olduğumuz yol geniş değildi, duble yolda değildi, tek gidiş tek geliş vardı. Motosikletin ışıklarıda yanıyordu. Kaza meydana gelince ben ve arkadaki araç durduk ve hemen yardıma koştuk ancak motosiklet sürücüsü erkek şahıs yerde hareketsiz yatmaktaydı..." demiştir.

4. Tanık ... beyanında "...Ben tır şoförüyüm, yolda seyir halinde iken benim arkamdan gelen tır beni solladı ve önüme geçti aramızda bir birbuçuk tır mesafesi boşluk vardı bu şekilde seyrederken arkadan gelen Wosvogen Jetta marka kahverengiye yakın renkli araç iki tırı sollamaya başladı beni geçip öndeki tırın yarısına geldiği sırada karşı yönden gelen motosikletle çarpıştı, olay sonrasındaki motosikletteki şahıs vefat etmiştir ben motorun havada uçtuğunu gördüm, bu yolda azami hız sınırı 50 km idi benim o gün 16 ton yüküm vardı, motosiklet kendi yolunda idi motosikletin farının yanmadığını söylemiş ancak ben motoru 150-200metreden ben farketmiştim" demiştir.

5. Trafik kazası tespit tutanağında, soruşturma ve kovuşturma aşamasında alınan bilirkişi raporlarında, sanığın şeride tecavüz etmesi nedeni ile asli ve tam kusurlu olduğu yönünde görüş verilmiştir.

6. İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi kusur raporunda, ölen motosiklet sürücüsünün şeridine giren otomobil ile çarpışmadan önce etkili fren ve direksiyon tedbirine başvurmadığından alt düzeyde tali kusurlu olduğu, sanığın ise asli kusurlu olduğu yönünde görüş vermiştir.

7. Katılanlar vekili ve katılanların katıldığı karar duruşmasında, şikayetlerinden vazgeçtiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Sanığın idaresindeki otomobil ile olay tarihinde, saat 22: 45 sıralarında, hız limitinin 90 km/s olduğu meskun mahal dışında ve 7 metre genişliğindeki iki yönlü ve sollama yasağının bulunmadığı yolda, önünde seyreden tırı solladığı sırada, karşıdan gelen ölen idaresindeki motosikletin şeridine girmek suretiyle, asli ve tam kusurlu olarak bir kişinin ölümüne neden olduğu, ölenin mirasçılarının sanık hakkındaki şikayetlerinden vazgeçtiği olayda; Mahkemenin kabul ve takdirinde bir isabetsizlik ve hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Akhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.02.2016 tarihli ve 2014/659 Esas, 2016/201 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Akhisar 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.02.2016 tarihli ve 2014/659 Esas, 2016/201 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden, sanık müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.11.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/337, Karar No: 2012/8189, Tarih: 18.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/337 E.  ,  2012/8189 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3 Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/10/2010 tarih ve 2010/231-2010/367 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18/05/2012 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ve ..... ile davalı vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Almanya Stuttgart Eyalet Mahkemesi tarafından verilen 31.03.2008 tarihli, 12 O 369/07 numaralı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tenfizi istenen kararın TTK’nun 329 ve 405/2. maddesine aykırı olduğu, benzer nitelikteki Türkiye’de açılan davaların bu nedenle reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, ayrıca yabancı mahkemenin dava dilekçesi ve kararı posta yolu ile tebliğ etmesi nedeniyle davalının savunma hakkının kısıtlandığı ve bu nedenle kararın usulüne uygun kesinleşmediği, bununla birlikte yabancı mahkeme kararında şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği, tüm bu durumların açıkça kamu düzenine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre yapılmadığı, adi posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nun 329 ve 405/2. maddelerine ve anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu Almanya Stuttgart Eyalet Mahkemesi’nin yapmış olduğu yargılama sonucu verdiği kararın dosya içindeki tebliğ belgelerinden anlaşılacağı üzere Adalet Bakanlığı Uluslar arası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalının vekili Av. Osman Pınarbaşı’na 27.02.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.