muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/6293, Karar No: 2007/11813, Tarih: 09.07.2007

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının  1995 yılında yapılan ilk prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir.

Mahkemece  istemin  kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Dosya içeriğinden, davacının Ziraat Odası  kaydının 2.2.1999’dan başladığı , Tarım Kredi Kooperatifi ortağı olmadığı,  üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu Pancar ekicileri Kooperatif kaydının da 25.12.2002’den itibaren bulunduğu, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 14.4.1995 tarihinde yapılıp  diğer kesintilerinin ise 1999,2002,2004,2006 yıllarında yapıldığı ayrıca davacının 1.3.1999’dan itibaren  2926 sayılı yasa kapsamında Kuruma tescilli olduğu   görülmektedir.

Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.05.1995-31.12.1995 tarihleri arasında kalan süreler yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı 1.1.1996-1.3.1999 tarihleri arasında kalan süreler yönünden 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı   ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi  ve 1.3.1999-24.4.2006 tarihleri arasında da Kuruma  tescilli olduğu  halde mükerrer hüküm kurulması   yasaya uygun değildir .

Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 9.7.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2018/2709, Karar No: 2021/8821, Tarih: 11.03.2021

**4. Ceza Dairesi         2018/2709 E.  ,  2021/8821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

K A R A R

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre, 28/12/2014-03/01/2015 olan suç tarihlerinin, gerekçeli karar başlığında 04/01/2015 olarak gösterilmesinin mahallinde düzeltilebileceği kabul edilerek dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanığa yükletilen tehdit, hakaret ve kasten yaralama eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerin ve bu eylemlerin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükümleri etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

TCK'nın 53/1-b maddesinde yer alan hak yoksunluğunun uygulanmasına ilişkin hükmün, Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uygulanma olanağının ortadan kalkmış olması ve tekerrür hükümlerinin uygulanması sırasında, sanığın adli sicil kaydındaki en ağır cezayı içeren Avanos Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/56 Esas 2013/187 Karar sayılı ilamı yerine kesin nitelikteki adli para cezası içeren birden fazla ilamın tekerrüre esas alınması,

Bozmayı gerektirdiğinden sanık ...'nın temyiz iddiaları yerinde görülmekle hükümlerin bu nedenle BOZULMASINA, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. madde ve fıkrası aracılığıyla 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesi uyarınca bu aykırılık, yeniden yargılama yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bulunduğundan, temyiz edilen kararın açıklanan noktasının; tebliğnameye uygun olarak, hüküm fıkralarından, TCK'nın 53/1-b maddesinin uygulanmasına ilişkin kısımların çıkarılması ve tekerrür uygulamasına ilişkin kısımların da çıkarılarak yerine “sanığın adli sicil kaydında yer alan Avanos Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2011/56 Esas 2013/187 Karar sayılı ilamının tekerrüre esas alınmasına ve 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesi gözetilerek, 5275 sayılı Kanun'un 108/2. maddesine göre koşullu salıvermeye eklenecek sürenin yanılgılı uygulama sonucu hükümde gösterilen ilamda belirtilen süreden (miktardan) fazla olamayacağının dikkate alınmasına” ibaresinin eklenmesi suretiyle, sair yönleri usul ve kanuna uygun olan HÜKÜMLERİN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 11/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14837, Karar No: 2013/8154, Tarih: 08.05.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2012/14837 E.  ,  2013/8154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Eşya alacağı

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, eşler arasında ziynet ve çeyiz eşyasından kaynaklanan alacak davasıdır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemelerce verilecek her türlü kararların gerekçeli olması TC Anayasası'nın 141.maddesi gereğidir. Mahkeme hükmünün gerekçesinde nelerin bulunması gerektiği HMK.nun 297.maddesi hükmünde gösterilmiştir. Bu hükme göre delillerin tartışılması, red ve üstün tutulma sebepleri, sabit görülen olaylar ile bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebebin kararda gösterilmesi zorunludur. Ayrıca gerekçe ile hüküm fıkrasının birbiri ile çelişki yaratmaması gerekir.

Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların 2010 yılında boşandıklarını, dava tarihinden 2,5 sene önce, davalı ve ailesi tarafından davacının istenmeyerek, baba evine bırakıldığını, dilekçesinde belirttiği takıların düğün gecesi elinde alındığını, çeyiz eşyalarının ise müşterek hanede kaldığını belirterek, mümkünse aynen iadesini, değilse bedelinin ödenmesini istemiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ve beyanlarında, davacının müşterek haneyi kendisinin terk ettiğini, düğünde davacıya takılan takıların davacıda olduğunun düğünün ertesinde çekilen fotoğraflarda sabit olduğunu, çeyiz eşyalarının ise belirtilen kadar olmadığını, davacının, cevap dilekçelerinde belirttikleri eşyaları çeyiz olarak getirdiğini, kabul ettikleri eşyaları da teslime hazır olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, taraf tanıkları dinlemiş, düğüne ilişkin görüntüler üzerinden takıların tespitine yönelik rapor karşısında takıların sayısı yönünden davacının beyanlarına itibar edilmediği belirtilmiştir. Ancak, ziynet eşyalarının davalıda kalıp kalmadığı, kaldı ise ne şekilde kaldığının kabul edildiği, davacının getirdiğini iddia ettiği çeyiz eşyalarını hangi delillerle ispatladığı kararda tartışılmadan “tarafların boşandıkları, davacıya, davalılar tarafından 5 adet bilezik yine hediye olarak takılan 5 adet bilezik, 2 adet yarım altın ve 17 adet çeyrek altının alınıp davacıya teslim edildiği, ancak daha sonra bu bileziklerden 2 adet bileziğin odun kömür parası için bozdurulduğu, ayrıca davacının baba evinden getirdiği eşyalarında davalıda kaldığı anlaşılmakla nizalı eşyaların ve altınların aynen, aynen olmadığı takdirde bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp ./..

davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.” denilmiştir. Kararda taraf delilleri tartışılmamış, hangi delillerin red ve üstün tutulduğu belirtilmemiştir. Ayrıca mahkemece, takıların “davacıya teslim edildiği daha sonra bu bileziklerden 2 adet bileziğin odun kömür parası için bozdurulduğu” denilerek takıların davacıya teslim edildiğini kabul edilmesine rağmen, hükümde davacıya takıldığı kabul edilen tüm takılar yönünden aynen iadesine mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesine karar verilmesi karşısında, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişkiye düşülmüştür.

Öte yandan, davacı dilekçesinde getirdiği çeyiz eşyalarını belirtmiş, davalı, davacının getirdiğini belirttiği eşyaların tamamının getirmediğini belirterek itiraz etmiş, davacının getirdiğini kabul ettiği çeyiz eşyalarını dilekçesinde belirtmiştir. Mahkemece, dinlenen tanıkların, getirilen çeyiz eşyalarına yönelik ayrıntılı beyanları alınmadan, davacı tarafından talep edilen tüm çeyiz eşyalarının aynen iadesi mümkün olmaması halinde bilirkişi tarafından tespit edilen bedellerinin ödenmesine karar verilmiştir. Davacının getirdiğini beyan ettiği çeyiz eşyalarının tamamı davalı tarafından kabul edilmemiştir.

Bu durumda davacı getirdiğini iddia ettiği ihtilaflı çeyiz eşyalarının varlığını kanıtlamak zorundadır. Davacıdan alınan çeyiz eşyalarına ilişkin delilleri sorularak, gerektiğinde dava dilekçesinde belirtilen çeyiz eşyalarının tamamının alınıp alınmadığına ilişkin tanıkları yeniden dinlenerek, tamamının alındığı ispatlanamaması halinde, dava dilekçesinde yemin deliline de dayandığından, ispatlanamayan çeyiz eşyalarına yönelik yemin teklif etme hakkı da hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davacının beyan ettiği tüm çeyiz eşyalarının olduğu kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 08.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1492, Karar No: 2018/3412, Tarih: 25.09.2018

**15. Hukuk Dairesi         2018/1492 E.  ,  2018/3412 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi:Asliye Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl davada, arsa sahibinden bağımsız bölüm satın alanlar ve arsa sahibi, yükleniciye karşı tazminat istemiyle dava açmış, birleşen tüketici mahkemesi sıfatıyla açılan davada ise başkaca bağımsız bölüm malikleri yine yükleniciye karşı tazminat davası açmış, davalar birleştirilerek Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla görülüp sonuçlandırılmıştır.Tüketici Mahkemesine dava açıldığı tarih itibariyle yükleniciye karşı hatalı imalât sebebiyle imalâtçının sorumluluğuna dayanılarak dava açılmış olup asıl davada ise tüketici sıfatı bulunmayan arsa maliki ve yine arsa malikinden satın alanlar yükleniciye karşı tazminat davası açmışlardır. Öte yandan birleşen davada davacı şirket tüketici mahkemesi sıfatıyla davayı açmış ise de bu davacının nihai tüketici sıfatı olmadığından, davanın genel mahkemede görülmesi zorunludur. Her iki dava farklı mahkemelerde açılmıştır. Tüketici mahkemesi özel bir mahkeme olup basit yargılama usulüne tabiyken asliye hukuk mahkemesi genel bir mahkeme olup yazılı yargılama usulüne tabidir. Bu halde sıfatları birbirinden farklı bu iki mahkemede açılan davaların birleştirilerek birlikte görülmesi mümkün değildir.

Bu nedenlerle, birleşen davadaki davacı şirket ve asıl davadaki arsa sahibi ... yönünden de davanın genel mahkeme sıfatıyla bakılıp sonuçlandırılması; diğer davalılar, bağımsız kat malikleri yönünden ise davanın tefrik edilerek Tüketici Mahkemesi sıfatıyla ayrı bir esasa kaydedilip bağımsız bölümlerini yükleniciden satın alıp almadıkları araştırılmak suretiyle 4077 sayılı Yasa'nın 4. maddesindeki satışa ilişkin hükümlerin uygulanması, arsa sahibinden satın alanlar yönünden ise yine 4. maddede belirtilen imalâtçının sorumluluğu hükümlerinin değerlendirilerek hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekirken, her iki davanın birleştirilip birlikte görülmesi usul hükümlerine aykırı olup kararın bu nedenle bozulması uygun bulunmuştur.

Bozma sebebine göre diğer temyiz itirazları incelenmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 25.09.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14251, Karar No: 2012/8934, Tarih: 25.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/14251 E.  ,  2012/8934 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/08/2011 tarih ve 2011/135-2011/332 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı ve davalı şirket vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25/05/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. .... ile davalı ...Ş. vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin müvekkilinden tahsil ettiği halde geri ödemediği paranın tahsili için Federal Almanya Cumhuriyeti Mahkemesi nezdinde açılan davanın kabul edildiğini ve bu kararın kesinleştiğini ileri sürerek, anılan yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan şirket vekili, davanın reddini istemiş, diğer davalı ... davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 1965 tarihli Lahey sözleşmesinin 10. maddesindeki posta yoluyla tebligat usulüne Türkiye’nin çekince koyduğu, tenfizi istenen kararın da davalıya posta yoluyla tebliğ edildiği için tenfizi mümkün olan kesinleşmiş bir karardan söz edilemeyeceği, TTK 405/2 maddesi uyarınca pay sahiplerinin şirkete sermaye olarak verdiklerini geri isteyemeyeceği, tenfizi istenen kararın TTK 329 ve 405. maddelerine aykırı sonuç doğuracağı için kamu düzenine aykırı bulunduğu, Türk mahkemelerinde açılan davaların ret edilmesi nedeniyle tenfizin kabul edilmesi sonucunun eşitliği zedeleyeceği ve hissenin davacı elinde olması nedeniyle mükerrer tahsilata yol açabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı ve davalı şirket vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan şirket vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

Kararı, davacı ve davalı şirket vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan şirket vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden ise; dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, tenfizi istenilen kararın Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre diplomatik yollarla yapılmadığı, posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nın 329 ve 405/2. maddelerine aykırı olduğu şeklindeki yazılı diğer gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, tenfize konu karar, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalı şirket vekili Av. ...’na 07.06.2010 tarihinde, davalı ...’a ise 21.06.2010 tebliğ edilmiş olup, buna ilişkin tebliğ evrakı dosya içinde yer almaktadır. Bu durumda tenfizi istenen mahkeme kararı usulüne uygun olarak davalılara tebliğ edilmiş ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunmasına göre, mahkemece tenfize konu kararın kesinleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca; mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi de, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır. Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının s avunma hakkını kısıtlar nitelikte

olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.