muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4300, Karar No: 2024/5448, Tarih: 07.10.2024

**1. Hukuk Dairesi         2023/4300 E.  ,  2024/5448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1799 E., 2022/74 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul/Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/548 E., 2021/501 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; 2001 yılında ekonomik krizin getirdiği sıkıntı ile davalıdan 10.000 DM borç aldığını, borca karşılık dava konusu 3027 parsel sayılı taşınmazını teminat olarak davalıya devrettiğini, kardeşinin (davacının) borcu olduğunu söyleyen davalının 10.000,00 DM yerine sadece 2.000 DM verdiğini, aldığı 2.000 DM borca karşılık 2002-2003-2004 yıllarında 6.000 DM, 2005 yılında da 7.000 euro ödemesine rağmen davalının halen 8.000 euro borcu olduğunu söylediğini ve teminat olarak devredilen taşınmazı iade etmediğini, tefecilik yapan örgütün eline düştüğünü anladığını, davalı ve başka kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulması üzerine ceza davası açıldığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları davaya devam etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı; dava konusu taşınmazı bedeli karşılığında satın aldığını, oğlunun ziraat mühendisi olması sebebiyle davacı ve başka kişilerden tarla satın aldığını, satış bedelini ödediğini, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince ilk kararda; davalının tefecilikten mahkumiyetine karar verildiği, taşınmaz satışı için davacıya para verdiğini ispat edemediği, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Kaldırma Kararları, İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Kararları Sonrasında Verilen Kararlar

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Kaldırma Kararları, İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Kararları Sonrasında Verilen Kararlar

Bölge Adliye Mahkemesince; Konya 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/872 Esas, 2016/424 Karar sayılı kararının taraflar bakımından ancak yazılı delil başlangıcı sayılabileceği, usulüne uygun ön inceleme duruşması yapılmadığı, davacıya tanıklarını bildirmek üzere süre verilmesi ve bildirdiği tanıkların dinlenilmesi, tüm delillerin birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karar üzerine İlk Derece Mahkemesince ikinci kararda; tanık dinlemenin yargılamayı uzatma dışında amaç gütmediği ve davalı yönünden kesinleşmiş ceza mahkemesi ilamının eldeki dosya için güçlü delil niteliğinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; kaldırma kararı gerekleri yerine getirilmeden, fiilen direnme mahiyetinde bulunan, uyuşmazlığı çözümsüzlüğe iten şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinden sonra, İlk Derece Mahkemesince üçüncü kararda; istinaf kararı doğrultusunda taraflara tüm delillerini ve tanıklarını bildirmeleri için süre verildiği, tarafların tanıklarının dinlenildiği, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince bu kez; dava konusu taşınmazın inanç sözleşmesi ile davalıya temlik edildiğinin ispatlandığı, davacının borcunu ödediğini iddia ettiği, varsa ödemeye ilişkin delillerini sunmak üzere davacıya süre verilmesi, ödeme hususu ispatlanamaz ise davacı tarafa 2.000 DM karşılığı euroyu mahkeme veznesine depo etmesi için usulüne uygun süre verilmesi, anılan bedelin depo edilmesi halinde davanın kabul edilmesi, aksi halde davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karardan sonra İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen dördüncü kararı ile; davacı tarafından 2.000 DM karşılığı euronun mahkeme veznesine depo edildiği, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararına Karşı İstinaf Yoluna Başvuranlar

C. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararına Karşı İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

D. İstinaf Sebepleri

Davalı vekilleri istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya uygun olmadığını, tanık olarak bildirilen .... ve...'in dinlenmediğini, dava konusu taşınmazın paydaşı...tarafından şufa hakkının kullanılmayacağına dair belgenin değerlendirilmediğini, davanın ispatlanamadığını, taşınmazın rayiç değeri üzerinden satış bedelinin ödendiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçtiğini bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

E. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı tarafın tanık listesini sunduğu, bu liste dışında dinlenilmesini istediği tanıkların ikinci tanık listesi yasağı kapsamında kaldığı, bu yöndeki ve diğer hususlara ilişkin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, inançlı işlem olgusu ispatlandığından, inançlı işlemden dolayı davacının aldığı 2000 DM markın karşılığı depo ettirilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itiraz nedenlerini yineleyip kararın usul ve yasaya uygun olmadığını bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

05.02.1947 tarihli, 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı.

3. Değerlendirme

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itiraz nedenlerini yineleyip kararın usul ve yasaya uygun olmadığını bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava; inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

05.02.1947 tarihli, 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı.

3. Değerlendirme

1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacı ...'in 3027 parsel sayılı taşınmazdaki 1/2 olan payının tamamını 11.08.2000 tarihinde satış suretiyle davalıya devrettiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, dosya içerisinde bulunan Karatay Tapu Müdürlüğünün 15.04.2019 tarihli yazısında dava konusu 3027 parselin 19.08.2018 tarihli toplulaştırma işlemi neticesinde kapatıldığı, yerine 510 ada 7 ve 509 ada 8 parsel sayılı taşınmazların meydana geldiği, 510 ada 7 parselin dava dışı...adına; 509 ada 8 parselin ise davalı ... adına kayıtlı olduğunun bildirildiği; yine TKGM Parsel Sorgulama üzerinden yapılan sorgulama sonucu söz konusu 3027 parsel sayılı taşınmazdan toplulaştırma işlemi sonucu 510 ada 7 ve 509 ada 8 parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, UYAP sistemi üzerinden yapılan tapu bilgisi sorgulamada da 510 ada 7 parselin dava dışı...adına, 509 ada 8 parselin ise davalı ... adına kayıtlı olduğu görülmekle, toplulaştırma neticesinde 3027 parsel sayılı taşınmazdan oluşan 509 ada 8 parselin tamamının davalı adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Ne var ki, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümde dava konusu taşınmazın yeni ada/parsel numaralarına yer verilmesi gerekirken eski parsel üzerinden hüküm tesis edilmesi doğru değil ise de, bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekillerinin temyizi üzerine ve re'sen yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekillerinin temyizi üzerine ve re'sen yapılan inceleme sonucu, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "Konya ili, .... ilçesi, .... köyü, 3027 parsel sayılı 159.000 m2 yüz ölçümlü taşınmazın 1/2 pay ile ... adına kayıtlı kaydın iptali ile davacı ... mirasçıları adına 3 pay kabul edilmek suretiyle 1/3'er paylarla elbirliği mülkiyet hükümlerine göre ..., ... ve ... adlarına tapuya tesciline," cümlesinin hüküm yerinden çıkartılarak yerine "Konya ili, .... ilçesi, ..... köyü, 509 ada 8 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı ... mirasçıları adına 3 pay kabul edilmek suretiyle 1/3'er paylarla elbirliği mülkiyet hükümlerine göre ..., ... ve ... adlarına tapuya tesciline," cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.10.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6188, Karar No: 2014/10590, Tarih: 29.09.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/6188 E.  ,  2014/10590 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Mahkûmiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilerek dosya incelenip gereği düşünüldü:

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün inceleNmesinde;

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün temyiz incelemesine gelince;

Suç tarihinde sanığın mağduru bulunduğu yerden başka bir yere götürmeksizin ona karşı nitelikli cinsel istismar suçunu işlediğinin anlaşılması karşısında, sanığın mağduru cinsel eylem süresince alıkoyma eyleminin cinsel istismar suçunun unsuru içinde bulunduğu, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun kanuni unsurlarının oluşmadığı gözetilmeden sanığın atılı suçtan beraati yerine yazılı gerekçeyle mahkûmiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 29.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8415, Karar No: 2021/12329, Tarih: 01.11.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/8415 E.  ,  2021/12329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Ödeme emrinin iptali istemine ilişkin olarak açılan davada Ankara 13. İş ve Yozgat İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

Ankara 13. İş Mahkemesi'nce, ödeme emirlerinin Yozgat Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından düzenlendiği, 5510 sayılı Kanun'un 88/19. maddesinde yer alan yetki kuralı nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Yozgat İş Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Yozgat İş Mahkemesince, ödeme emrinin iptali istemli davada kesin yetkinin söz konusu olmadığı, davalı tarafça usulüne uygun bir yetki itirazının bulunmadığı, bu nedenle Ankara Mahkemelerinin yetkili mahkeme haline geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 134. maddesinde, "Bu kanunun uygulanmasından doğan uzlaşmazlık, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür." 80. maddesinin 6. fıkrasında, "Kurum alacaklarının tahsilinde 21.07.1953 tarih ve 6183 Sayılı Kanun'un uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde, alacaklı Sigorta Müdürlüğünün bulunduğu yer İş Mahkemesi yetkilidir." hükümleri yer almakta iken, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101. maddesinde, "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği," 88. maddesinin 19. fıkrasında, "Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında, Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili" olduğu düzenlenmiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde ise, "İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın, Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz." 15. maddesinde de, "Bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemeleri bulunmaktadır.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde ise, "İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın, Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz." 15. maddesinde de, "Bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemeleri bulunmaktadır.

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu/Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup, buna ek olarak işçinin işinin yapıldığı yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesindeki düzenleme ile kanun koyucu, anılan Kanunun 1. maddesi gereğince görevli bulunan iş mahkemelerinin, yer itibariyle yetkisini saptamaktadır. Bu maddenin kapsamı, sadece İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesine göre açılacak davalarla sınırlı bulunmaktadır.

Bu aşamada, genel ve özel yetki kurallarının niteliğinin açıklığa kavuşturulmasında yarar vardır. Bütün davalar için uygulanan yetki kuralına genel yetki kuralı denilmekte olup, genel yetkili mahkeme, davalının ikametgâhı mahkemesidir. Eş deyişle, her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde görülür (HUMK. 9/1., HMK. 6. maddeler). Bundan ayrı olarak bazı davalar için davalının ikametgâhı mahkemesinin yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. Bu istisnai nitelikteki yetki kurallarına “özel yetki” kuralları denilmektedir. İlke olarak, özel yetki kuralları genel yetkiyi kaldırmaz, onunla birlikte uygulanır. Ancak, istisna olarak bazı davaların mutlaka belli bir yer mahkemesinde açılması öngörülmüştür ki, bu halde kesin yetki söz konusu olur. Kesin yetki halleri, genel yetki kuralının istisnasıdır ve mutlaka uygulanması gerekir. Bunun dışında, bir dava için özel yetki kuralı bulunsa bile, davacının genel yetki ile özel yetki arasında bir seçim hakkı vardır. Özel yetki kuralları ilke olarak kamu düzenine ilişkin değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 08.07.2009 gün 2009/10-236-345 sayılı kararı) Bu yönde, kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanununa dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 13.02.2013 gün 2012/10-1153 E., 2013/245 K. sayılı kararı)

Somut olaya ilişkin olarak, davacı hakkında Yozgat Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce tanzim edilen ödeme emirleri ile 6183 sayılı Kanunun uygulanması nedeniyle doğan uyuşmazlığın çözümlenmesi için açılan eldeki davada, 5510 sayılı Kanunun 88/19. maddesinde belirtilen yetkiye ilişkin hüküm, kesin nitelikte olup diğer yetki kurallarının üzerindedir ve uygulanmasının yasal gereklilik olduğu belirgindir.

Somut olaya ilişkin olarak, davacı hakkında Yozgat Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce tanzim edilen ödeme emirleri ile 6183 sayılı Kanunun uygulanması nedeniyle doğan uyuşmazlığın çözümlenmesi için açılan eldeki davada, 5510 sayılı Kanunun 88/19. maddesinde belirtilen yetkiye ilişkin hüküm, kesin nitelikte olup diğer yetki kurallarının üzerindedir ve uygulanmasının yasal gereklilik olduğu belirgindir.

Öte yandan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna Göre Kullanılacak Yetkilere İlişkin Yönetmeliğin;"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; “Tahsil dairesi: Kurumun tahsilâtla görevli ünitesini, servisini, icra memurlarını, memurlarını ve Kurum adına vekâletname verilen gerçek ve tüzel kişileri” “Ünite: Kurumun tahsilâtla görevli sosyal güvenlik il müdürlüğü ile sosyal güvenlik merkezlerini ifade eder.”

“Takip işlemlerine yetkili tahsil dairesi” başlıklı 17. maddesinde;

“ Takip işlemleri, Kurumun ilgili ünitesince yapılır.

Borçlu veya malları başka mahallerde bulunduğu takdirde, takip işlemleri Kurumun o mahaldeki ilgili ünitesince niyabeten yürütülür.”

"Yetkili mahkeme" başlıklı 32. maddesinde;

"Kurum alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı ünitesinin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir."

İfadelerine yer verildiği görülmektedir.

Değinilen mevzuat hükümleri çerçevesinde; “sosyal güvenlik il müdürlükleri” ile “sosyal güvenlik merkezlerinin" takip işlemlerinde yetkili olduğu görülmekte olup, bu yönde davaya konu 6183 Sayılı Kanunun uygulanması nedeniyle ödeme emirlerinin gönderilmesi işleminin Yozgat Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yapılması nedeniyle, bu merkezin bulunduğu yer iş mahkemesi olan Yozgatİş Mahkemelerinin kesin yetkili olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Yozgat İş Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince ... İş Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 01/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/511, Karar No: 2019/455, Tarih: 16.04.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2015/511 E.  ,  2019/455 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Eskişehir 2. İş Mahkemesince davanın reddine dair verilen 09.01.2014 tarihli ve 2013/522 E., 2014/4 K. sayılı karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.06.2014 tarihli ve 2014/8010 E.,2014/14770 K. sayılı kararı ile;

"…Davacı, 07.08.2008-24.02.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde, 2008 yılı için 1.500,00 TL, 2009 yılı için 1.650,00 TL, 2010 yılı için 1.800,00 TL, 2011 yılı için 1.900,00 TL, 2012 yılı için 2.000,00 TL, 2013 yılı için 2.100,00 TL net ücretlerle çalıştığının tespitini istemiştir. Dosya tetkikinde, banka kayıtlarına göre, davacının hesabına, 2009 yılı 1-12 aylar arasında, maaş ve nakit yatan adı altında toplamda aylık 1500-1900 TL arasında değişen miktarların yatırıldığı, 2010 yılı 1-12 aylar arasında 1800 TL civarı miktarın yatırıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece, talep olunun miktar itibariyle davacının bildirimi yapılan prime esas kazanç tutarının aksinin eşdeğerdeki belge ve senetlerle kanıtlanması gerektiği ve söz konusu nitelikte herhangi bir belge ve senet bulunmadığı sebebiyle davanın reddine dair hüküm tesis edilmiştir.

Davanın yasal dayanakları olan 506 sayılı Kanunun “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77. maddesinin 1. fıkrası ile 5510 sayılı Kanunun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır.