muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/10496, Karar No: 2023/12600, Tarih: 18.12.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/10496 E.  ,  2023/12600 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/10 Esas, 2023/13 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ceylanpınar Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.05.2016 Tarihli ve 2016/29 Esas, 2016/50 Karar ... Kararı

Kısıtlı ..., 4721 ... ... Medenî Kanunu’nun (4721 ... Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış, kendisine ... vasi olarak atanmıştır.

Mahkemece 05.06.2023 tarihli ek karar ile, kısıtlının yerleşim yeri adresinin Mevlana Mahallesi 17035. Sokak No:4/1 .../Osmaniye olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Osmaniye 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.09.2023 Tarihli ve 2023/10 Esas, 2023/13 Karar ... Kararı

Vasi tarafından kaybolan kimliği çıkarttırmak için işlem yapmak üzere izin talebine ilişkin dilekçe sunulduğu, kısıtlının veya vasinin herhangi bir adres değişikliği talebi olmadığı, kısıtlının ikametgah değişikliğine izin almadan ikametgahı değiştirilse de vesayet makamından izin alınmaksızın yapılan yerleşim yeri değişikliğinin herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağı, vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 ... Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine izin verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 ... Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 ... Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 ... Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

C. Değerlendirme

Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Ceylanpınar Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 ... Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığından vesayet dosyasının takibinde Ceylanpınar Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

C. Değerlendirme

Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Ceylanpınar Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 ... Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığından vesayet dosyasının takibinde Ceylanpınar Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ceylanpınar Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

18.12.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4218, Karar No: 2012/13600, Tarih: 24.12.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/4218 E.  ,  2012/13600 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılmaya teşebbüs suçundan sanıklar ..., ..., ... ve ...'in yapılan yargılamaları sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetlerine dair Boyabat Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 08.02.2007 gün ve 2006/119 Esas, 2007/32 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanıklar müdafileri ve katılan vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi,

Baro tarafından mağdure Döndü'ye atanan zorunlu vekilin 09.02.2007 tarihli dilekçesinde davada taraf olmayan ... isimli kişi vekili sıfatıyla temyiz talebinde bulunduğu anlaşıldığından temyiz istemini CMUK.nın 317. maddesi uyarınca reddiyle, incelemenin sanıklar müdafilerinin temyizi ile sınırlı olarak yapılmasına karar verilmekle gereği düşünüldü:

Sanıklardan ...'ın yaşı nedeniyle 08.06.2006 gününden sonraki duruşmaların kapalı yapılması yerine açık yapıldığı anlaşılmış ise de, sanık ...'ın 26.07.2007 tarihinde ölmüş olması ve bu durumun telafisinin de bulunmaması karşısında bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Hükümden sonra temyiz aşamasında Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla temin edilen nüfus kayıt örneğine göre, sanık ...'ın 26.07.2007 tarihinde öldüğü anlaşıldığından, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanununun 8/1. madesi gözetilerek, CMUK.nın 322. maddesinin verdiği yetkiye istinaden 5237 sayılı TCK.nın 64 ve 5271 sayılı CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca davanın DÜŞMESİNE,

Sanıklar ..., Mevlüt ve Hayrettin hakkında kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanık müdafiin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Mağdurenin aşamalardaki özde değişmeyen beyanları, tanık ...'nin anlatımları, Devlet Hastanesi raporları ve tüm dosya kapsamına göre sanıkların mağdureyi 30-40 metre sürükleyerek eylemlerini zorla gerçekleştirdiklerinin anlaşılması karşısında, sanıklar hakkında ceza tayin edilirken TCK.nın 109/2,3-b-f 35/2. maddeleri yerine, 109/1,3-b-f, 35 maddeleri uyarınca uygulama yapılması,

Uygulamaya göre de;

5237 sayılı TCK.nın 53/1. maddesinin tatbiki sırasında aynı maddenin 3. fıkrası gereğince mahkûm olduğu hapis cezaları ertelenen sanıklar ... ve ...'in kendi altsoyu üzerindeki velâyet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından 1. fıkra hükmünün uygulanmayacağının gözetilmemesi,

Uygulamaya göre de;

5237 sayılı TCK.nın 53/1. maddesinin tatbiki sırasında aynı maddenin 3. fıkrası gereğince mahkûm olduğu hapis cezaları ertelenen sanıklar ... ve ...'in kendi altsoyu üzerindeki velâyet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından 1. fıkra hükmünün uygulanmayacağının gözetilmemesi,

Sanık ...'in ise TCK.nın 53/1. maddesi gereğince uygulama yapılırken aynı maddenin 3. fıkrası gözetilmeksizin 53/1-c madde ve bendinde sayılan velâyet ..., vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksunluğun sadece kendi altsoyu yönünden koşullu salıverilme tarihine kadar süreceği, altsoyu haricindekiler yönünden ise yoksunluğun hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar devam edeceği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafiilerin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, ceza miktarı itibarı ile sanıkların kazanılmış ... saklı kalmak kaydıyla hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA 24.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/17354, Karar No: 2011/6395, Tarih: 11.04.2011

**2. Hukuk Dairesi         2010/17354 E.  ,  2011/6395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Mardin Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :30.04.2010
Yargıtay — Esas No: 2017/243, Karar No: 2017/1114, Tarih: 13.02.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/243 E.  ,  2017/1114 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... Asliye Ticaret ve ... Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Dava, trafik kazası sonucunda meydana gelen zararın tazmini istemine ilişkindir.

... Asliye Ticaret Mahkemesince, davacının yolcu olarak bulunduğu otobüsün karayolu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk, zorunlu mali mesuliyet ve kasko sigortası poliçelerine dayanarak işgöremezlik tazminatı talep ettiği, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası; taşıyan tarafından taşıdığı yolcuların, sürücü ve yardımcılarının zararlarının teminat altına almak amacıyla yapılan ve zarar meydana geldiğinde sigorta şirketinden sadece zarara uğrayan yolcu, sürücü ve yardımcıları tarafından talepte bulunulabilen bir can sigortası türü olduğu, davacıyla davalı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısı arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinin kurulması, biletin alınması veya fiili olarak taşımanın başlaması ile sözleşme ilişkisine dönüştüğü ve sorumluluğunun kaynağının davacı ile kurulan sigorta sözleşmesinden kaynaklandığı ve davaya bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

... Tüketici Mahkemesince ise davalı sigorta şirketleri ile otobüste yolcu olarak bulunan davacı arasında akdedilmiş herhangi bir sigorta sözleşmesinin bulunmadığı, talebin trafik kazası nedeniyle maruz kalınan maddi tazminatın sigorta şirketlerinden tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın Türk Ticaret Kanununun 850. maddesi v.d. düzenlenen "Taşıma sözleşmesi hükümlerinden" ve 1483. v.d. maddelerinde sayılan hususlardan olduğu, bu durumda ihtilafın ... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat taleplerine ilişkin olarak, karayolu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk ve kasko sigortacısı şirket ile ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketine karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de dava, kazayı yapan otobüsün ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı da açılmıştır. Davalı sigorta şirketi, sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-a ve 5. maddesi hükümleri karşısında, mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da, taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında "Yargılama usulüne" ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir.

O halde, gerek karayolu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk, zorunu mali mesuliyet ve kasko sigortacısı şirketlerin ve gerekse de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu aynı maddi olaydan kaynaklanmış ve zarar tek olmakla, davaların birlikte görülmesi zorunludur. Bütün talepler yönünden ihtilafın özel mahkeme olan asliye ticaret mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 13/02/2017 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/11995, Karar No: 2011/11574, Tarih: 30.09.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/11995 E.  ,  2011/11574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21/04/2009 tarih ve 2009/227-2009/441 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 30.09.2011 gününde davacı avukatı ..... geldi, davalı vekili tebligata rağmen duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalıların müvekkillerinden aldığı parayı ödememesi üzerine Almanya Darmstadt Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kabul edildiğini ve kararının kesinleştiğini ileri sürerek, bu kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacılar ile benzer durumda olan kişiler tarafından Türkiye’de açılan davalarda, bu kişilerin şirket ortağı oldukları gerekçesiyle TTK’nın 405/2. maddesine dayalı olarak alacak davalarının reddedildiği, ancak davacıların tenfizini istedikleri yabancı mahkeme kararı ile alacağın hüküm altına alındığı, bu kararın tenfizinin Türk yasalarına aykırı durum meydana getireceği ve kamu düzenine aykırı olacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez.

Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, taktir edilen 825.00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30/09/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.