muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/202, Karar No: 2022/512, Tarih: 04.07.2022

**Ceza Genel Kurulu         2021/202 E.  ,  2022/512 K.**

**"İçtihat Metni"**

Yargıtay Dairesi : 4. Ceza Dairesi

Sanık ...’ın kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan TCK’nın 125/1, 125/3-a-son, 125/4 ve 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna ilişkin ... 47. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 05.02.2015 tarih ve 50-21 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesince 23.11.2020 tarih ve 20378-17561 sayı ile;

"Sanığın suç tarihinde polis merkezi önüne gelip bağırmak suretiyle Cumhurbaşkanı ve Başbakana yönelik sarf ettiği sözlerinin hukuken tek bir fiil ile TCK'nın 229/1. maddesinde tanımlanan Cumhurbaşkanına hakaret ve aynı Kanun’un 125/3-a. maddesinde tanımlanan hakaret suçlarını oluşturduğu, TCK'nın 44. maddesi uyarınca en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılması gerektiği anlaşıldığından; sanık hakkında ayrı yürütülen yargılama sonucu Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen erteli 11 ay 20 gün hapis cezasının temyiz edilmeden kesinleştiği gözetilerek, sanık hakkında TCK’nın 125/3-a maddesi uyarınca hakaret suçundan verilen cezada fikri içtima ve mahsup hükümleri de nazara alınarak sanığın hukuki durumunun tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi," nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca ise 09.01.2021 tarih ve 191485 sayı ile;

"..Maddi olayda sanığın 09.11.2011 günü saat 00:30 sıralarında... Polis Merkezi Amirliği önünde alkollü olarak bağıra bağıra 'ben bu devletin a... koyayım, o başbakan olacak... ...'ın g... sinkaf edeyim, o ... ...ün de anasını sinkaf edeyim, bu hükumet benim anamı sinkaf etti, ben o başta bulunanların hepsinin tek tek a... koyayım, hepsinin makamı g... girsin, bu devletten ben 375 milyar para aldım, hepsinin Allah belasını versin, ben bu hükumet yüzünden 375 milyar para batırdım, benim hayatımı sinkaf ettiler, ben de onların hayatını sinkaf edeyim' şeklinde hakaretler ettiği, sanığın görevli polis memurları tarafından sözlerinin suç olduğuna dair ikaz edilmesine rağmen dinlemeyerek küfürlerine devam ettiği, bunun üzerine hakkında yasal işlem yapıldığı şeklinde gerçekleşen eylemde,

Sanığın, işlediği kabul edilen hakaret suçlarının aynı neviden yada farklı neviden fikri içtima niteliğinde olup olmadığının tartışılması gerekmektedir.

Sanığın, suç tarihinde Cumhurbaşkanı olan ... ... ile Başbakan olan... ...'a yönelik sinkaflı sözlerle hakaret etmekten ibaret eylemlerinin farklı neviden fikri içtima hükümleri uyarınca değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmelidir.

Zira sanığın,Cumhurbaşkanı olan ... ...e yönelik hakaret eylemi Türk Ceza Kanunu'nun 299. maddesinde 'Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organların Saygınlığına Karşı Suçlar' başlığında, Başbakan olan... ...'a yönelikhakaret suçu, 'Şerefe Karşı Suçlar' başlıklı 125/1-3/a maddesince müeyyide altına alınarak ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Zira sanığın,Cumhurbaşkanı olan ... ...e yönelik hakaret eylemi Türk Ceza Kanunu'nun 299. maddesinde 'Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organların Saygınlığına Karşı Suçlar' başlığında, Başbakan olan... ...'a yönelikhakaret suçu, 'Şerefe Karşı Suçlar' başlıklı 125/1-3/a maddesince müeyyide altına alınarak ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Farklı içtima hükümleri, işlenen suçların temel ve nitelikli halleri dışında yer aldığı diğer suçları kapsadığı tartışmasız kabul edilmektedir.

Sanığın her iki mağdura yönelik eylemleri sinkaflı sözler söylemekten ibaret eylemlerinin, aynı neviden fikri içtima hükümleri kapsamında bulunmadığı, sanığın üzerine atılı bulunan suçların Türk Ceza Kanunu'nun ayrı fasıl ve bölümlerde düzenlendiğini ve söz konusu suçların farklı nevide olduğu görülmektedir.

Sanığın işlediği kabul edilen suçların,TCK 44 maddesinde yazılı farklı neviden içtima hükümleri kapsamında bulunduğu anlaşılmış ise de,

Sanığın, Kasımpaşa Polis Merkezi Amirliği önünde alkollü olarak bağıra bağıra her iki mağdura yönelik sarf ettiği sinkaflı sözler, hukuki anlamda tek eylem kabul edilse bile, sanığın bilerek ve isteyerek her bir mağdura yönelik ayrı kasıt ile işlendiği nedenle, TCK'nın 44. maddesinin uygulama olanağı bulunmamaktadır.

TCK'nın 44 maddesinin uygulanabilmesi için, sanığın hukuki anlamda tek eylemle birden fazla suçun ihlal edilmesi ve sanığın kastının ihlal edilen tek suça yönelik olması gerekmektedir. Ancak sanığın, Cumhurbaşkanı olan ... ... ile Başbakan olan... ...'a yönelik ve ayrı kasıt altında atılı suçları işlediği açıkça görülmektedir." görüşüyle itiraz yoluna başvurulmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 4. Ceza Dairesince 17.05.2021 tarih ve 489-13628 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen mahkûmiyet hükmü ile aynı suçtan mükerrer olarak açılan kamu davasının reddine ilişkin hüküm temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan itirazın kapsamına göre inceleme kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan verilen mahkûmiyet hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın, olay tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ... ... ile Başbakanı... ...'a yönelik olarak hakaret içerikli sözler söylemekten ibaret olayda, TCK'nın 44. maddesi uyarınca fikri içtima hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın, olay tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı ... ... ile Başbakanı... ...'a yönelik olarak hakaret içerikli sözler söylemekten ibaret olayda, TCK'nın 44. maddesi uyarınca fikri içtima hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan yapılan yargılamaya ilişkin ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/561 Esas numaralı dosyası, sanığın yüklenen suçları işlediğini kabul ettiğine dair savunmaları, sanık tarafından Cumhurbaşkanına ve Başbakana iddianamede belirtildiği şekilde hakaret edildiğini içeren kolluk görevlilerince tanzim edilen 09.11.2011 tarihli tutanak ve tüm dosya kapsamından;

09.11.2011 tarihinde saat 00.30 sıralarında... Polis Merkezi Amirliği önüne alkollü bir vaziyette gelen sanığın bağırarak "Ben bu devletin a... koyayım, o başbakan olacak... ...'ın g... sinkaf edeyim, o ... ...’ün de a… sinkaf edeyim, bu hükumet benim anamı sinkaf etti, ben o başta bulunanların hepsinin tek tek a... koyayım, hepsinin makamı g... girsin, bu devletten ben 375 milyar para aldım, hepsinin Allah belasını versin, ben bu hükumet yüzünden 375 milyar para batırdım, benim hayatımı sinkaf ettiler, ben de onların hayatını sinkaf edeyim!" şeklinde hakaretler ettiği,

Olay tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olan ... ...’e yönelik hakaret suçundan yapılan soruşturmanın ... Bakanlığının iznine tabi olması nedeniyle bu husustaki evrakın tefrik edildiği, ... Bakanlığınca 06.03.2012 tarihinde verilen izin üzerine yapılan soruşturma neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 09.04.2012 tarihli ve 49508-9040 sayılı iddianame ile sanığın Cumhurbaşkanı ... ...’e yönelik eylemleri sebebiyle TCK’nın 299/1-2 ve 53. maddelerinin uygulanması istemiyle kamu davası açıldığı, ... 3. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 26.12.2013 tarih ve 561-440 sayı ile sanığın TCK’nın 299/1-2, 62, 51 ve 53. maddeleri gereğince 11 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, ertelemeye ve hak yoksunluğuna karar verildiği, söz konusu hükmün temyiz edilmeksizin 01.04.2014 tarihinde kesinleştiği,

İtiraz konusu dosya kapsamında yapılan yargılama neticesinde ise, ... 47. Asliye Ceza Mahkemesince 05.02.2015 tarih ve 50-21 sayı ile; sanık hakkında Cumhurbaşkanına hakaret suçundan açılan kamu davasının mükerrer olması nedeniyle CMK’nın 223/7 maddesi gereğince reddine, sanığın olay tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı olan... ...’a yönelik hakaret eylemi sebebiyle de TCK’nın 125/1, 125/3-a-son, 125/4 ve 53. maddeleri uyarınca 1 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluğuna karar verildiği,

Sanık tarafından olay sırasında gerek Cumhurbaşkanına gerekse Başbakana yönelik olarak söylenen sözlerin hakaret suçunu oluşturacağı hususunda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ile Özel Daire arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamasına karşın, TCK'nın 44. maddesinde düzenlenen fikri içtima koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda uyuşmazlık doğmuştur.

İtiraza konu uyuşmazlığın çözümü için öncelikle TCK'nın 43/2, 44. maddelerinde düzenlenen "Fikri içtima" koşulları açıklanıp, sanık tarafından olay sırasında söylenen sözlerin tek fiil olarak kabul edilip edilemeyeceği, tek fiil olarak kabul edilmesi hâlinde Cumhurbaşkanına hakaret suçu ile Başbakana hakaret suçunun farklı suçlar sayılıp sayılamayacağı, farklı suç olarak kabul edilmesi hâlinde ise; inceleme dışı Cumhurbaşkanına hakaret suçundan dolayı verilen mahkûmiyet hükmünün, kesinleşmiş olmasına karşın itiraza konu kamu görevlisine hakaret suçu ile birlikte değerlendirilerek TCK'nın 44. maddesi uyarınca daha ağır cezayı gerektiren Cumhurbaşkanına hakaret suçundan dolayı teşdit hükümlerinin uygulanması suretiyle yeniden hüküm kurulmasının "Ne Bis In Idem" (Aynı suçtan iki kez yargılama olmaz) ilkesine aykırı olup olamayacağı ve bunun sonucuna bağlı olarak her iki suçun dikkate alınması suretiyle yeniden kurulacak hükümden daha önce kesinleşen cezanın mahsup edilip edilemeyeceği hususlarının belirlenmesi gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın hazırlanmasında esas alınan suç teorisine göre; suç, toplumsal düzenin devamı açısından korunması gereken hukuki değerlerin açık ve bilinçli bir ihlali veya en azından bu değerleri korumaya matuf kurallara özensizlik niteliği taşıyan insan davranışlarıdır. Bu yönü itibariyle "Suç bir haksızlıktır"; bir başka ifadeyle de hukuka aykırılık arz eden muayyen bir fiildir (Özgenç, TCK. Gazi Şehri, Genel Hükümler 3. basım, s. 191-192).

Bu teoride suç, maddi, manevi ve hukuka aykırılık unsurundan oluşmaktadır. Maddi unsurlar bakımından ise; fiil, fail, mağdur, netice, nedensellik bağlantısı, ve suçun konusu olmak üzere alt unsurlardan oluşmaktadır.

Uyuşmazlık konusuyla ilgisi bakımından “Fiil” kavramı üzerinde durmak gerekecektir. “Genel olarak fiil, kişinin iradesine hakim olduğu, belli bir neticeyi gerçekleştirmeye matuf ve harici dünyada cereyan eden bir davranıştır. Ancak insana izafe edilebilen insandan kaynaklanan davranışlar fiil niteliğini taşır. Ayrıca dış dünyada tezahürü olmayan salt düşünce fiil değildir. İnsan davranışına fiil niteliğini kazandıran en önemli unsur bunun irade ürünü olmasıdır; fiil, iradi nitelik taşımalıdır."

TCK’nın hazırlanmasında "Kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza vardır" ilkesi esas alınmış, dolayısıyla da gerçek içtima kuralı benimsenmiştir. ... Komisyonu Raporu’nda da bu husus; “Ceza hukukunun temel kurallarından birisi, ‘kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza vardır.' şeklinde ifade edilmektedir. Bunun istisnaları, suçların içtimaı bölümünde belirlenmiştir. Bu istisnalar dışında, işlenen her bir suçla ilgili olarak ayrı ayrı cezaya hükmedilecektir. Böylece verilen her bir ceza, bağımsızlığını koruyacaktır.” şeklinde ifade edilmiştir. Bu kuralın istisnaları ise TCK’nın “Suçların içtimaı” bölümünde, 42 (bileşik suç), 43 (zincirleme suç) ve 44. (fikri içtima) maddelerinde düzenlenmiştir.

765 sayılı TCK’da, aynı neviden fikri içtima ile farklı neviden fikri içtima tek madde hâlinde ve aynı Kanun’un 79. maddesinde düzenlenmiş iken, 5237 sayılı TCK’da bu iki hâl birbirinden ayrılarak, aynı neviden fikri içtima ve zincirleme suçun düzenlendiği, 43. maddenin ikinci fıkrasında, “Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır.” şeklinde; Farklı neviden fikri içtima TCK’nın 44. maddesinde; “İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır." şeklinde düzenlenmiş olup bu hükmün uygulanabilmesi için işlenen bir fiille birden fazla farklı suçun oluşması gerekmektedir.

Buna göre farklı neviden fikri içtima ile aynı neviden fikri içtima arasındaki ortak unsur, failin gerçekleştirdiği eylemin tek olmasıdır. Ancak farklı neviden fikri içtimada tek eylemle gerçekleştirilen farklı suçlar söz konusu iken aynı neviden fikri içtimada tek eylemle aynı suç birden fazla kez işlenmektedir. Yine farklı neviden fikri içtimada tek eylemle aynı kişiye karşı suçun işlenmesi mümkün iken (örneğin yüze atılan yumrukla mağdura karşı hem kasten yaralama hem de mala zarar verme suçunun işlenmesi gibi), aynı neviden fikri içtimada suç teorisi ve yasal düzenleme gereği suçların farklı kişilere karşı işlenmesi gerekir.

İçtima öğretisinin özünde, bir taraftan failin gereksiz ve kusurunu aşan şekilde cezalandırılmaması; diğer taraftan haksız bir yarar sağlamaması esasına dayanan adil ve rasyonel bir ceza yaptırımının uygulanması düşüncesi yatar. İşte bu nedenle, birden fazla suç tipinin ihlali hâlinde adil cezanın belirlenebilmesi, içtima öğretisinin ceza hukuku sisteminde doğru bir biçimde düzenlenmesini gerekli kılar.

Kanun koyucu, işlediği bir fiille birden fazla farklı suçu işleyen failin, fiilin tek olması nedeniyle en ağır ceza ile cezalandırılmasını yeterli görmüş, bu şekilde “Non bis in idem” kuralı gereğince bir fiilden dolayı kişinin birden fazla cezalandırılmasının da önüne geçilmesini amaçlamış, “Erime sistemi”ni benimsemek suretiyle, bu suçlardan en ağırının cezasının verilmesi ile yetinilmesini tercih etmiştir.

Kanun koyucu, işlediği bir fiille birden fazla farklı suçu işleyen failin, fiilin tek olması nedeniyle en ağır ceza ile cezalandırılmasını yeterli görmüş, bu şekilde “Non bis in idem” kuralı gereğince bir fiilden dolayı kişinin birden fazla cezalandırılmasının da önüne geçilmesini amaçlamış, “Erime sistemi”ni benimsemek suretiyle, bu suçlardan en ağırının cezasının verilmesi ile yetinilmesini tercih etmiştir.

Fiilin tek olması fikri içtimanın temelini oluşturur. Şayet fiil tekliği yoksa fikri içtimadan söz edilemez. Bununla birlikte "Fiil" ifadesinden ne anlaşılması gerektiği fiil tekliği-fiil çokluğu ayrımının neye göre yapılacağı sorunu ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan suç tekliği ve çokluğununda ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir. Fiil tekliğinde doktrinde farklı görüşler ileri sürülmüştür. Birinci görüş; fiili normun ihlali olarak kabul etmekte olup bu görüşe göre fiil, suç tipinin iradi kararla ihlal edilmesidir. Kaç tane suç tipine sebebiyet verilmiş ise o kadar fiil vardır. Bu görüşün kabulü halinde suç sayısı kadar fiil bulunduğuna göre suçların içtimasından söz etmeye gerek yoktur. Ancak bu görüş doktrinde taraftar bulabilmiş değildir. Yargıtay da “Fiil tekliği-fiil çokluğu veya suç tekliği-suç çokluğu ayrımları birbirinden farklılık gösterir.” tespitinde bulunmak suretiyle bu görüşü benimsemediğini ortaya koymuştur. (Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.01.1984 tarihli ve 1983/6-366 E.-1984/32 K. sayılı karar). Bu nedenledir ki söz konusu ayrım gerçek içtima ve suçların içtiması arasındaki ayrımda temel kriterdir.

İkinci görüş; tipik neticeyi fiilin unsuru olarak kabul eden görüştür. Bu görüş 765 sayılı TCK’nın uygulandığı dönemde doktrinde ağırlıklı şekilde taraftar bulmuştur. Anılan görüş uyarınca; “İçtima öğretisi anlamında fiil sayısının tespitinde, suçun yasal tanımında neticeye yer verilen hallerde tipik neticeyi esas alır ve dış alemde birden fazla tipe uygun neticenin gerçekleşmesi durumunda birden fazla fiilin bulunduğunu kabul eder. Gerçekleşen tipik neticenin sayısı kadar fiil ve dolayısıyla suç vardır. (Pfefferle, s. 24 vd, 28 vd; Ziegler, s.12; Kraushaar, s. 23-24,27 vd; Kunter, s.19) Türk öğretisinde de; "Fiil, hem hareket hem de neticeyi kapsamakta olup; fikri içtimadan söz edebilmek için, neticenin tek olması gerekir. Failin aynı amaca yönelik hareketinin iki farklı sonuç doğurduğu hallerde, söz gelimi bir kimseyi öldürmek için atılan kurşunun o kimsenin ölümüne sebebiyet verdikten sonra bir başka kimseye isabet ederek yaralaması halinde iki ayrı fiil vardır." ifadesine yer verilmek suretiyle aynı düşünce benimsenmiştir. (Dönmezer/Erman, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, Cilt 2, 12. baskı, No:1129; Alacak Haktan, Suçun Unsurları, AÜHF Yayınları No:263 ... 1970, s. 57).

Yargıtay kararlarında da bu görüşün yansımaları görülmekte olup; Ceza Genel Kurulunun 12.03.1984 tarihli ve 1983/1-176 E. - 1984/87 K. sayılı içtihadında; "Fiil, insan eseri olan ve dış alemde değişiklik husule getiren olay bütünüdür. Doğal yönüyle bütünlük gösteren fiil, hukuki açıdan hareket-netice-nedensellik bağı gibi unsurlardan oluşur. Doğal anlamda neticesiz hareket olmayacağı için neticesiz de suç olmaz. Dış dünyada herhangi bir değişiklik olmaması olumlu ya da olumsuz bir hareketin bulunmamasına bağlıdır. Neticesiz hareket olmayacağından doğal anlamda hareket fiil demektir. Bu neticenin geniş anlamıdır. Normatif açıdan neticenin dar anlamı; kanunun suç saydığı neticedir. Hareket-netice ayrımı sadece bu yönden yapılabilir. Bazen kanun dar anlamda bir netice göstermez ve bu halde hareket ile suç tamamlanmış olur. Bu halde kanun doğal sonuç ile yetinmiştir. Burada suç sayılan fiil genel olarak neticeye sahip harekettir. Dar anlamda bir neticenin kanunda gösterilmediği hallerde de neticenin varlığını belirtmek için bu çeşit suçlara (neticesi harekete bitişik suçlar) ismi verilmektedir. Hukuka aykırı ve kusurlu fiil hangi kanuni tipe uygun ise o kanuni tipin bulunduğu normu ihlal eder ve o suç oluşur. Dar anlamda netice, bazı kanuni tipler bakımından ortak nitelik gösterebilir. Bu gibi durumlarda fiil, uygun düştüğü kanuni tipler sayısınca normları ihlal etmiş olur. Fiilin tekliği-çokluğu ayrımında, maddi neticeye üstünlük tanımak gerekir ve buna göre tek ya da çok fiilden bahsolunur." açıklamasına yer verilmiştir.

Genel Kurul 01.11.1982 tarihli ve 1982/4-296 E. - 1982/365 K. sayılı bir başka kararında da benzer şekilde; "Av tüfeğiyle yapılan bir tek atışla birden çok kişinin yaralanması halinde, sanık hakkında TCK'nın 79. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağını tartışma konusu yapmış olup bu kararla sanığın av tüfeği ile toplu halde bulunan şahıslara karşı, onlardan bir kaçının bu atıştan yaralanabileceğini bilerek yaptığı bir el ateş etme eylemi ile çeşitli kanun hükümlerinin ihlal edildiği yerel mahkemece kabul edildiğine göre, fiil dış alemdeki değişiklik olduğuna göre, fiilin esas kısmını netice oluşturur. Şu halde fikri içtimaın bulunabilmesi için, her şeyden önce bu neticenin tek olması gerekir. Bu nedenle bakılacak husus, dış alemdeki değişikliğin birden fazla olup olmadığıdır. Olayımızda ise, av tüfeğiyle yapılan atış tek olmakla birlikte değişiklik ve netice iki tanedir. Ortada bir fiil yoktur ve fikri içtima söz konusu edilemez." netice kadar fiil olduğu sonucuna varmıştır.

Üçüncü görüş, fiili hareket olarak kabul eden görüştür. Bu görüşe göre neticeyi fiilin unsuru olarak değil fiilden ayrı olarak suçun maddi unsurları konusunda ele almaktadır. Bu görüş aynı zamanda içtima öğretisi anlamında fiil tekliği-fiil çokluğu ayrımında failin gerçekleştirdiği hareketi esas almaktadır. “Netice, suçun haksızlık unsurlarını gösteren yasal tanımda her zaman yer almamaktadır. Her suçta bir neticenin bulunmadığı ve suçların büyük bir kısmının sırf hareket suç olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fikri içtimada fiilin tek olmasında maksadın netice olduğu sonucuna varılamaz. Bu itibarla fikri içtimada fiilin tekliğini hareketin tekliği şeklinde anlamak gerekir.” (Tröndle/Fischer, in: StGB Vor s. 52 kn. 27; Koca, s.202); 'Fiilin tekliğinin tespitinde netice esas alınmaz" (Mezger, AT, s. 262; Mannzen, s. 22, 39; Birckel, s. 16, 22; Otter, s. 187; Demirbaş, s. 481; Mahmut Koca - İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 9. Bası, ..., 2016, s. 492 vd., Hamide Zafer, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Beta Yayımcılık, 3. Bası, ..., 2013, s. 462 vd., ... Emin Artuk - ... Gökçen - Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Genel Hükümler, ... Yayınevi, 7. Bası, ... 2013, s. 653 vb.).

"Tek bir iradi karara dayanan tek bir vücut hareketi dış alemde kaç tane neticenin gerçekleşmesine sebebiyet vermiş olursa olsun tek bir fiil sayılır." (BGHSt 1, 20; 6, 81; 16, 397; 18, 26; Maurach/Gössel/Zipf, AT II s. 54 II kn. 42; Tröndle/Fischer, in: StGB Vor s 52 kn. 27).

Suç teorisi ve bu bağlamda hareket teorileri anlamındaki fiil kavramının içtima öğretisine taşınmayacağı hususunda ise doktrinde görüş birliği vardır. (Göktürk, Fikri İçtima, 2013, s. 45). "Suç teorisindeki fiil kavramı, içtima öğretisindeki fiil kavramından farklı amaçlara hizmet eder" (Roxin, AT II s.33 kn. 10; Jeschek/Weigend, AT, s.710; Samson/Günther, in: SK-StGB Vor s. 52 kn. 15).