muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/5180, Karar No: 2023/7256, Tarih: 07.12.2023

C. İkinci Bozma Kararı

Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 09.09.2013 tarihli ve 2012/13130 Esas, 2013/11428 Karar sayılı ilamı ile, bozma gereklerinin yerine getirilmediği ve davanın ...'na yöneltilmek suretiyle taraf teşkilinin yapılması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Bozma Sonrası Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 28.04.2015 tarihli ve 2014/151 Esas, 2015/56 Karar sayılı kararıyla; dava konusu Ankara ili, Bala ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve harita mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen 04.03.2015 tarihli rapor ve eki krokilerinde (B) harfi ile gösterilen 8.007,09 m²'lik alan ile (D) harfi ile gösterilen 7.198,89 m²'lik alanın davacı ... oğlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline, (C) harfi ile gösterilen 3.923,78 m²'lik alan ile (A) harfi ile gösterilen 2.558,31 m²'lik alanın davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi'inin 01.12.2017 tarihli ve 2015/17326 Esas, 2017/8357 Karar sayılı ilamı ile "...dosya kapsamından, 15.05.2012 tarihli ve 2008/32 Esas, 2012/111 Karar sayılı ilamla davacı adına tescile karar verilen 7.776,61 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümü yönünden hüküm Hazinece temyiz edilerek yukarıda belirtilen şekilde bozulmuş ise de, davacı tarafından, Hazine adına tescile karar verilen 11.526,38 metrekare yüzölçümündeki bölüm yönünden hüküm temyiz edilmemekle, bu bölüm yönünden Hazine lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Hal böyle olunca, mahkemece bozma öncesi keşif sonucunda düzenlenen 25.10.2010 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli harita (A) ve (C) harfleri ile gösterilen 5.513,27 ve 2.263,34 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz bölümlerinin davacı adına, bu bölümler dışında kalan kısımların Hazine adına tescil karar verilmesi gerekirken, temyize konu son hükümle 15.205,98 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın davacı adına, 6.482,09 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın ise davalı ... adına tesciline karar verilmek suretiyle davacıya ilk hükümle verilen taşınmaz miktarından fazla taşınmaz verilerek davalı ... lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı ihlal edecek şekilde hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu" gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bala Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.04.2021 tarihli ve 2019/70 Esas, 2021/57 Karar sayılı kararıyla; dava konusu Ankara ili, Bala ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve fen bilirkişileri tarafından düzenlenen 25.10.2010 tarihli rapor ve eki krokilerinde (A) harfi ile gösterilen 5.513,27 m²'lik alan ile (C) harfi ile gösterilen 2.263,34 m²'lik alanın davacı ... (mirasçıları) adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı rapor ve eki krokilerinde (B) harfi ile gösterilen 2.159,73 m²'lik alan ile (D) harfi ile gösterilen 9.366,65 m²'lik alanın davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı tarafın zilyetlik ile edinme koşullarını sağlamadığını, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı hususunun net olmadığını, sadece 1975 tarihli hava fotoğrafının bunu belirlemek için yeterli bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı ... Medeni Kanunu'nun 713 üncü, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2 nci maddesinin yollamasıyla, 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan kararın ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13 üncü maddesinin j bendi gereğince davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 inci maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/20437, Karar No: 2011/6722, Tarih: 18.04.2011

**5. Hukuk Dairesi         2010/20437 E.  ,  2011/6722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 2981 sayılı İmar Affı Kanununun 13/b maddesi uyarınca yapılan tahsis nedeniyle, idarece takdir edilen bedele itiraz ve taşınmaz bedelinin tesbiti ile daha önce yapılan ödemelerin mahsubu ile kalan arsa bedelinin belirlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 2981 sayılı İmar Affı Kanununun 13/b maddesi uyarınca yapılan tahsis nedeniyle, idarece takdir edilen bedele itiraz ve taşınmaz bedelinin tesbiti ile daha önce yapılan ödemelerin mahsubu ile kalan arsa bedelinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı vekilinin temyizine gelince;

Dava konusu edilen 39789 ada 1 parsel sayılı taşınmazdan davacıya, daha önce ... Belediyesi tarafından toplam 7.160,00-TL karşılığında 179 m² arsa tahsis edildiği ve bu tahsis nedeniyle davacının 74,60 m² arsa bedeline tekabül edecek şekilde beş taksidi ödediği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, daha önceden 2981 sayılı Yasanın 13/b maddesi uyarınca aynı taşınmazdan ... Belediye Başkanlığı tarafından yapılan tahsis nedeniyle davacının 74,60 m²'lik hisse bedelini ödediği gözetilerek, yalnızca 74,40 m²'lik arsa bedelinin tesbitine karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, davacıdan peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine ve temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı idareden peşin alınan temyiz ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 18.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6913, Karar No: 2007/7497, Tarih: 23.11.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/6913 E.  ,  2007/7497 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Tüketici Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Dava, eser sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması nedeniyle yerel mahkemece görevsizlik kararı yerine esas hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 23.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2242, Karar No: 2017/5449, Tarih: 21.06.2017

**12. Ceza Dairesi         2016/2242 E.  ,  2017/5449 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suçlar : Şantaj, kişilerin huzur ve sükununu bozma, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme

Hükümler : Beraat

Şantaj, kişilerin huzur ve sükununu bozma, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın istinabe mahkemesince alınan 02.06.2014 tarihli savunması esnasında sanık müdafii olarak hazır bulunan ve beraat kararını vekalet ücreti hükmedilmemesi nedeniyle temyiz eden Avukat ...'in, dava tarihini de kapsayan vekaletnamesinin olup olmadığı araştırılarak, vekaletnamesinin tespiti halinde dosya içersine konulmasını sağlamak amacıyla dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 21.06.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8854, Karar No: 2013/4685, Tarih: 13.03.2013

**6. Ceza Dairesi         2010/8854 E.  ,  2013/4685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi (Kapatılan Şişli 11. Asliye Ceza Mahkemesi)

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

5271 sayılı CMK'nın 232/2-c maddesine aykırı olarak gerekçeli karar başlığında yazılmayan suçun zaman dilimi ile yakınanın kimlik bilgilerinin yerinde ilavesi mümkün görüldüğünden; sanığın adli sicil kaydına göre hırsızlık suçundan tekerrüre esas hükümlülüğü bulunduğu halde hakkında 765 sayılı TCK’nın 81/2-3. maddesi ile uygulama yapılmaması ve aynı neviden olan hırsızlık suçundan mükerrir olmasına rağmen cezasından anılan Yasanın değer azlığına ilişkin 522/1. maddesi ile indirim yapılarak aynı Yasanın 522/son maddesine aykırı davranılması; karşı temyiz bulunmadığından, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre sanık ... savunmanının temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 13.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/9319, Karar No: 2023/13218, Tarih: 25.12.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/9319 E.  ,  2023/13218 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/1905 Esas, 2023/855 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin 17.05.2023 Tarihli ve 2022/1298 Esas, 2023/644 Karar ... Kararı

Taşınmazın aynına ilişkin davalarda kesin yetki kuralı gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğu, tapu kayıtlarına göre taşınmazın Yalova ilçesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Yalova 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 21.07.2023 Tarihli ve 2023/1905 Esas, 2023/855 Karar ... Kararı

Eldeki dosyanın taşınmaz aynına ilişkin olmadığı, bu sebeple kesin yetkinin de söz konusu olmayacağı, 6502 ... Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 ... Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasındaki düzenlemede tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerinin bağlı bulunduğu mahkemelerde de açılabileceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, devremülk sözleşmesinden cayma nedeniyle sözleşmenin feshi, verilenlerin iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6502 ... Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:

“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 ... Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 ... Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlık taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma ... kullanıldığından bahisle feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlık taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma ... kullanıldığından bahisle feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Sözleşmenin feshi ve verilenlerin iadesi istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 ... Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

3. 6502 ... Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 ... Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.

4. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme ... davalılara geçer.

5. Somut olayda, yerleşim yeri Gölcük/Kocaeli olan davacının davayı, yetkisiz İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinde açtığı ancak davalının yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı ve kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

25.12.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/452, Karar No: 2012/8190, Tarih: 18.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/452 E.  ,  2012/8190 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3 Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 19/10/2010 tarih ve 2010/237-2010/368 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18/05/2012 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ve Av. .... ile davalı vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Almanya Essen Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen 22.06.2009 tarihli, 19 O 486/06 numaralı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tenfizi istenen kararın TTK’nun 329 ve 405/2. maddesine aykırı olduğu, benzer nitelikteki Türkiye’de açılan davaların bu nedenle reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, ayrıca yabancı mahkemenin dava dilekçesi ve kararı posta yolu ile tebliğ etmesi nedeniyle davalının savunma hakkının kısıtlandığı ve bu nedenle kararın usulüne uygun kesinleşmediği, bununla birlikte yabancı mahkeme kararında şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği, tüm bu durumların açıkça kamu düzenine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik temyiz itirazları dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre yapılmadığı, adi posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nun 329 ve 405/2. maddelerine ve anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu Almanya Essen Asliye Hukuk Mahkemesi’nin yapmış olduğu yargılama sonucu verdiği kararın dosya içindeki tebliğ belgelerinden anlaşılacağı üzere Adalet Bakanlığı Uluslar arası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalının vekili Av. ... Atçı’ya 10.09.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.