muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1741, Karar No: 2024/5751, Tarih: 05.06.2024

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı ...'nın temyiz dilekçesinin miktardan reddine, diğer davacıların temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 11.08.2017 tarihinde davacı ...'in, eşi ... ve kızı ... ile birlikte yolculuk ettiği sırada aracın sulama kanalına düşmesi sonucunda ölümlü ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, yolda herhangi bir trafik işaret veya uyarı levhasının olmaması, asfalt yol üzerindeki zeminde bozulmaların bulunması, kanal ile yolun arasında herhangi bir korkuluk veya bariyerin bulunmaması sebebiyle aracın su kanalına düştüğünü, davaya konu kaza nedeniyle araç içerisinde bulunan ... ve ...'in hayatını kaybettiğini, ...'in ise yaralı olarak kurtulduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalılar Karayolları Genel Müdürlüğü ve Tokat Devlet Su İşleri 72. Şube Müdürlüğünün sorumlu olduğunu, kazanın meydana geldiği yolda herhangi bir trafik işaret veya uyarı levhasının olmaması, asfalt yol üzerindeki zeminde bozulmaların bulunması, kanal ile yolun arasında herhangi bir korkuluk veya bariyerin bulunmaması kazanın oluşum nedeni olduğunu, kaza sonucunda müvekkili ...'in eşini, ... ve ...'in annelerini, ...'nın kızını kaybettikleri için yaşamları boyunca devamlı ve gerçek bakım ihtiyaçlarından ve gerekli olanaklardan yoksun kalacaklarını, tüm bu olaylar nedeniyle müvekkillerinin ruhsal ve psikolojik çöküntü yaşadığını ve manevi olarak çok büyük zarar gördüklerini, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Devlet Su İşleri Şube Müdürlüğü’nün tam ve asli kusurları nedeniyle müvekkillerinin çektiği üzüntü ve elem karşılığında manevi tazminat taleplerinin olduğunu belirterek tüm alacak kalemlerine ilişkin fazlaya ilişkin haklar saklı olmak kaydı ile destekten yoksun kalma tazminatı olarak ...’e eşinin ölümü nedeniyle 1.000,00 TL ve kızının ölümü nedeniyle 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın, ...’in annesinin ölümü nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın, ...’in annesinin ölümü nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın, ...’ya kızının ölümü nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın, ...'in eşini ve kızını, ...'nın kızını ve torununu, ... ve ...'in annelerini ve kardeşlerini kaybetmiş olmalarından mütevellit fazlaya dair haklar saklı olarak ...’e eşi için 125.000,00 TL ve kızı için 125.000,00 TL olmak üzere toplam 250.000,00 TL manevi tazminatın, ...’e annesi için 75.000,00 TL ve kardeşi için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın, ...’e annesi için 75.000,00 TL ve kardeşi için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın, ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda açılması gerektiğini, davanın görev yönünden reddini talep ettiklerini, davanın zamanaşımına uğradığını, davanın meydana gelmesinde müvekkili idarenin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun olmadığını, davanın husumet yokluğundan reddini talep ettiklerini, müvekkili idare aleyhine tespit ve beyanları kabul etmediklerini, kaza tespit tutanağı ile kazanın meydana gelmesinde herhangi bir yol kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, kazanın meydana geldiği yerde herhangi bir yol kusurunun bulunmadığını, müvekkili idarenin kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, kazanın sürücünün kusuru ile meydana geldiğini belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; söz konusu sulama kanalının kurumlarının mülkiyetinde olmadığını, sulama kanallarının kurumları tarafından inşa edilerek ilgili sulama birliklerine işletilmesi ve bakımı ile birlikte devredildiğini, kurumlarının sadece denetim yükümlülüğünün bulunduğunu, tüm sulama birliklerine bu konuda uyarı yazısı yazılarak kurumlarının denetim görevini yerine getirdiğini, dava konusu sulama kanalından asıl sorumlu olanın ilgili sulama birliği olduğunu, ayrıca kazada asıl kusurun sürücü ve araç sahibine ait olduğunu belirterek davanın kurumları yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.05.2018 tarihli ve 2017/859 Esas, 2018/353 Karar sayılı kararıyla; görevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinin hizmet kusuru olduğu, İdarenin hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerektiği gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. ONAMA VE ONAMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Onama Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 28.09.2018 tarihli ve 2018/1592 Esas, 2018/1319 Karar sayılı kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 15.04.2019 tarihli ve 2018/5296 Esas, 2019/2315 Karar sayılı ilamıyla; hükmün onanmasına karar verilmiştir.

4. Tokat İdare Mahkemesinin 20.06.2019 tarihli ve 2019/277 Esas, 2019/277 Karar sayılı ilamı ile adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesi ile görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 15.04.2019 tarihli ve 2018/5296 Esas, 2019/2315 Karar sayılı ilamıyla; hükmün onanmasına karar verilmiştir.

4. Tokat İdare Mahkemesinin 20.06.2019 tarihli ve 2019/277 Esas, 2019/277 Karar sayılı ilamı ile adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesi ile görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

5. Uyuşmazlık Mahkemesinin 30.09.2019 tarihli ve 2019/580 Esas, 2019/639 Karar sayılı ilamıyla 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110 uncu maddesi uyarınca karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri ve trafikle ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini kapsadığı gerekçesi ile trafik kazaları nedeni ile açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğuna, bu nedenle Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.05.2018 tarih ve 2017/859 Esas, 2018/353 karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Uyuşmazlık Mahkemesi Kararı Sonrası Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içerisinde düzenlenen kusur belirlemesine ilişkin tüm bilirkişi raporlarına göre davalıların meydana gelen kazada kusursuz olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; düzenlenen kusur raporlarının yetersiz olduğunu, yolda gerekli uyarı levhalarının bulunmadığını, zeminde bozulmaların bulunduğunu, kanal ile yol arasında herhangi bir korkuluk ve bariyerin bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; yolcu olan davacıların desteğinin tek taraflı kazası sonucu hayatını kaybettiği, yolun bakım ve onarımından sorumlu kurumun kaza nedeni ile sorumluluğu bulunduğu gerekçesi ile açılan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davacılar ve davalıların her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Dosya içeriğine göre davacı ... yönünden temyize konu edilen miktar, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kalmakta olup anılan davacının temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davacılar ..., ..., ...'in temyizi bakımından incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı ...'nın temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacılar ..., ..., ...'in tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılar ..., ... ve ...'e yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/27860, Karar No: 2022/3005, Tarih: 29.03.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/27860 E.  ,  2022/3005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı

HÜKÜM : Sanığın atılı suçtan mahkumiyetine dair Nevşehir 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 16.04.2021 gün ve 2020/99 Esas, 2021/108 Karar sayılı hükme yönelik istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınıp, 5271 sayılı CMK'nın 299/1. maddesi uyarınca takdiren duruşmasız yapılan incelemede dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Katılanlar Kadın ile ... vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Suç tarihinde akıl hastalığı bulunan mağdurenin velayet hakkına sahip anne ve babası olan müştekiler Kadın ile ...'ın ilk derece mahkemesinde davaya katılmalarına rağmen verilen hükümle ilgili istinaf yoluna başvurmamaları karşısında, vekilin ilk hükmü katılan aleyhine değiştirmeyen Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyize hakkı bulunmadığından, vaki temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nın 298. maddesi gereğince REDDİNE,

Sanık müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemlerinin incelenmesine gelince;

5271 sayılı CMK'nın 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanunun 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri ve sanık müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz dilekçelerinde belirttikleri nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde vaki istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine dair kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden, sanık müdafisi ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz istemlerinin 5271 sayılı CMK'nın 302/1. madde ve fıkrası gereğince esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmesine, 29.03.2022 tarihinde üye ...'un karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Zeka geriliği bulunan, işlenen suçu algılama yeteneği gelişmediği için kendisini savunmaya muktedir olmayan mağdureye anal yoldan tecavüz ederek cinsel saldırı suçundan sanığın TCK’nun

102/2 fıkrasından 12 yıl hapis ve mağdure kendisini ruh ve beden bakımından savunmayacak halde bulunduğundan 102/3-a bendi gereğince cezada yarı oranında artırım yapılarak sonuçta 18 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiş ve hüküm onanmıştır.

Ancak,

Kanun koyucu cinsel suçlarda sık değişiklikler gerçekleştirdiği için cezalarda oransızlık ve tutarsızlıklar oluşmuştur. Bunlardan birini de beden ve ruh bakımından kendisini savunmayan mağdura karşı organ sokarak cinsel saldırı suçu ile çocuk mağdura karşı işlenen organ veya cisim sokarak nitelikli tecavüzlerin cezaları oluşturmaktadır.

Ancak,

Kanun koyucu cinsel suçlarda sık değişiklikler gerçekleştirdiği için cezalarda oransızlık ve tutarsızlıklar oluşmuştur. Bunlardan birini de beden ve ruh bakımından kendisini savunmayan mağdura karşı organ sokarak cinsel saldırı suçu ile çocuk mağdura karşı işlenen organ veya cisim sokarak nitelikli tecavüzlerin cezaları oluşturmaktadır.

TCK lafzen ve düz mantıkla uygulandığında, çocuk cinsel istismarını düzenleyen 103/2 fıkradaki ceza ile 102/2 fıkradaki nitelikli cinsel saldırıda 102/3-a bendinin uygulandığı hallerde cinsel saldırı suçu çocuk istismarından daha ağır şekilde cezalandırılmaktadır. Organ veya cisim sokarak çocuğa karşı cinsel istismar suçundan verilen cezadan, aynı fiilin ruh veya beden bakımından kendisini savunamayacak haldeki reşit mağdura karşı işlenmesi halinde faile verilecek ceza daha azdır. TCK’nun 102/2 ve 102/3-a bendi birlikte uygulandığında sanık en az 18 yıl hapis cezası alırken, 103/2 fıkrada çocuk cinsel istismarında 16 yıl hapis cezası alabilmektedir. Kanun koyucunun öngöremediği ancak fiilen ortaya çıkan bu durumda ruh veya beden bakımından kendisini savunmayan reşit kimseler, cinsel istismar mağduru çocuktan daha fazla korunmaktadır.

Kanun koyucunun böyle bir farklılığı bilerek meydana getirmediği açık olduğundan içtihadi olarak bu haksız sonucun düzeltilmesi mümkündür. Bu durumda cinsel saldırı suçunda TCK’nun 62 maddesinde yazılı takdiri indirim nedeni resen uygulanmalı, temyiz nedeni olarak ileri sürülmese bile hakkaniyet gereği dikkate alınarak uygulanması hukuk metodolojisine uygun düşecektir. Hak ve nesafet kuralı gereği sanık hakkında TCK’nun 62 maddesinin uygulanması için bozma kararı verilmesi yerine hükmü onayan sayın çoğunluğun düşüncesine bu yönden katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2011/10576, Karar No: 2011/1998, Tarih: 26.09.2011

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/10576 E.  ,  2011/1998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık

...

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihi olan 01.05.2003'ten inceleme tarihine kadar 765 sayılı TCK'nın 102/4 ve 104/2.maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık dava zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından; diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMK'nun 321.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı CMK'nun 223/8.maddesi gereğince DÜŞMESİNE, 26.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/440, Karar No: 2018/12005, Tarih: 19.09.2018

**13. Ceza Dairesi         2017/440 E.  ,  2018/12005 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya kapsamı ve kamera izleme tutanağı içeriğine göre; olay günü sanıklardan ...'nın araca binerken mağdurunda peşinden gelerek aracın içerisine kolunu sokup aracın içerisinde bulunan ...'dan cüzdanını almaya çalışırken, sanıklar ... ve ...'nın mağduru kollarından tutup çekerek, zor kullanmak suretiyle araçtan uzaklaştırdıkları anlaşılmakla; sanıkların eyleminin sübutu halinde yağma suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkin delilleri takdir ve münakaşasının üst görevli Ağır Ceza Mahkemesi'ne ait olduğu ve görevsizlik kararı verilmesi gerekeceği gözetilmeden yargılamaya devamla yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz talepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 19.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/593, Karar No: 2024/4935, Tarih: 18.12.2024

**6. Hukuk Dairesi         2024/593 E.  ,  2024/4935 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1821 E., 2023/1381 K.

HÜKÜM/KARAR : Kabul-Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2021/509 E., 2022/547 K.

1-Davacılar vekili; davalı ile taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, yükleniciye tapu devrinin yapıldığını ve ilave olarak davacı ...'nın davalıya finans kolaylığı sağlamak amacıyla 60.000,00 TL para ödemesi yaptığını, ancak davalının sözleşmede belirtilen edimlerini yerine getirmediğini, üzerinden bir yıl geçmesine rağmen hiçbir faaliyette bulunmadığını, noterlik aracılığıyla çekilen ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirilerek devredilen tapuların ve paranın iadesinin istenildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini, bu sebeple sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, dava konusu taşınmazın hisseleri oranında davacılar adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2-Davalı vekili; müvekkilinin edimini yerine getirmek için inşaat projesi çizdirdiğini, üç boyutlu resimler yaptırdığını, diğer hissedarlarla anlaşmalar yaptığını, ancak bir kısım hisselerin özel vekaletname vermemesi ve bazı hissedarların arsa paylarında haciz olması nedeniyle müvekkili tarafından inşaata başlanamadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3-İlk Derece Mahkemesince; taraflar arasındaki taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkin davada, sözleşme gereği davacı ...'nın hissesini davalıya devretmesine rağmen davacı ... tarafından davalıya hisse devri yapılmadığı, dava konusu taşınmazın tapu kayıtlarında devredilen hissenin aktif olduğu ve davalı adına kayıtlı olduğu, inşaatla ilgili (mimari, statik, elektrik, vb.) projelerinin olmadığı ve yapı ruhsatının düzenlenmediği nazara alınarak, mevcut durum itibariyle davalı yüklenicinin edimini hiç yerine getirmediği ve getirme imkanının bulunmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshine, davacı ... adına kayıtlı bulunan ve davalı yükleniciye devredilen hissenin tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

4-İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 22.11.2023 tarihli, 2022/1821 Esas, 2023/1381 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmaz paylı mülkiyete tabi olup, davalı yüklenicinin malik olan paydaşlardan davacılar ile taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapmış ve diğer tüm paydaşlarla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı ispat edilemediğine göre davacı arsa sahipleri ile davalı yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin TMK'nın 692. maddesi uyarınca geçersiz olduğu, geçersiz sözleşme uyarınca davalı yükleniciye yapılan devirlerin de davacı arsa sahiplerine iadesinin gerektiği, davacılardan ...'nın taşınmazdaki hissesini davalıya tapuda devrettiği, davacı ... tarafından ise davalı yükleniciye herhangi bir devir yapılmadığı anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle kararın kaldırılmasına, davacı ... ile davalı yüklenici arasındaki 07.07.2020 tarihli taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersizliğinin tespitine, bu geçersiz sözleşme kapsamında davalı yükleniciye devredilen payın tapusunun iptali ile davacı adına tesciline; davacı ...'nın herhangi bir tapu devri yapmadığı ve salt sözleşmenin geçersizliğinin tespitini talep etmesinde hukuki yarar dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle davacı ... yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

5-Bu karara karşı taraf vekillerince süresinde temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

a-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

b-Davacı ... vekilinin temyiz istemleri yönünden yapılan incelemede, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince davacının herhangi bir tapu devri yapmadığı ve salt sözleşmenin geçersizliğinin tespitini talep etmesinde hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek yeniden hüküm kurulmuş ise de, Türk Medeni Kanun'un 692. maddesi uyarınca arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin tüm maliklerin katılımıyla yapılması gerektiği, bu şekilde tüm arsa maliklerinin imzalamadığı bir sözleşme geçerli olarak kurulmadığından feshinin talep edilemeyeceği, ancak herhangi bir arsa malikinin sözleşmenin geçersizliğinin tespitini talep edebileceği, bu yönüyle uyuşmazlık konusu sözleşmenin geçersizliğinin tespitinde davacının hukuki yararının bulunduğu dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda 5/a maddesinde açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddine, 5/b maddesinde açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi kararının BOZULMASINA, peşin alınan harçların istek halinde temyiz eden taraflara iadesine, HMK'nın 373/2. maddesi gereğince dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine, 18.12.2024 tarihinde kesin olarak oy birliği ile karar verildi.