muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/28318, Karar No: 2016/19724, Tarih: 21.11.2016

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/28318 E.  ,  2016/19724 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı Müdürlüğü vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin iş akdinin geçerli neden olmadan feshedilmiş olduğunu, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun tespiti ile işe iadesini, işe başlatılmaması halinde 8 aylık brüt ücret tutarında tazminat ile 4 aylık boşta geçen süre ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; işin görüldüğü yerin, , davalı ... Şirketinin yerleşim yerinin olduğu, davalı ise yerleşim yerinin olduğu noktalarında herhangi bir çekişme olmadığı, zorunlu dava arkadaşı olması nedeniyle yerleşim yeri adresi itibariyle mahkemenin yetkili olup olmadığı konusunda çekişme söz konusu olduğu, zira 6100 sayılı yasanın 7. Maddesi gereği davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabileceği, çözülmesi gereken sorunun şubesi olup olmadığı noktalarında düğümlendiği, 233 sayılı KHK 15/5 hükmü gereğince Müesseselerin ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğunun vurgulandığı, şu halde ayrı tüzel kişiliği olmasına karşın ayrı tüzel kişiliğinin bulunmadığı, TTK’ nın teşekkülü, ilçesindeki tüzel kişiliğin ise müesseseyi oluşturduğu, tüzel kişilerin kendi başına işlem ehliyeti, hak ehliyeti ve davada taraf olma ehliyeti bulunmakla artık merkez, Müdürlüğünün şube olduğunun iddia edilmesinin mümkün olmadığı bu nedenle Müdürlüğünün bulunduğu çevresinin davaya konu vakıada yetkili olduğunun iddia edilemeyeceğinden veren açısından da yetkili yer mahkemeleridir gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Taraflar arasında yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı işlettirilmesine ilişkin sözleşme yapıldığı ve davacının bu sözleşme kapsamında işçi olarak çalıştığı ve en son fiili olarak çalıştığı iş yerinin olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamına emsal dosya içeriklerine göre davalılardan Müdürlüğünün merkezinin , davalı ... Tic.Ltd.Şti.’nin adresinin olduğu, davalı ... tarafından avukata verilen vekaletnameye ek imza sirkülerinde şirket merkezinin olduğu görülmüştür. Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

5521 sayılı yasanın 5 inci maddesi davacıya seçimlik bir hak vermiştir. Buna göre davacı davasını ister işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede açabilecek isterse dava olunanın (birden fazla dava olunan varsa bunlardan her hangi birisinin) Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabilecektir.

5521 sayılı yasanın 5 inci maddesi davacıya seçimlik bir hak vermiştir. Buna göre davacı davasını ister işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede açabilecek isterse dava olunanın (birden fazla dava olunan varsa bunlardan her hangi birisinin) Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabilecektir.

Bu kapsamda, davacı seçimlik hakkını kullanarak davalılardan davanın açıldığı tarihte ikametgâhı sayılan İş Mahkemesi davaya bakmaya yetkili olduğundan mahkemece yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup ayrıca mahkemenin karar kesinleştiğinde dosyanın mahkemelerine gönderilmesi şeklinde seçenekli hüküm tesis etmesi de usule aykırı olduğundan kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı iadesine, 21/11/2016 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/13260, Karar No: 2024/318, Tarih: 11.01.2024

**4. Hukuk Dairesi         2023/13260 E.  ,  2024/318 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/717 – 2021/664

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021 /İHK-29463

DAVA TARİHİ : 22.03.2021

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü / İtirazın Reddine

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : 2021/183680

Taraflar arasında görülen sigorta tahkim davası sonucunda verilen İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde; zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araç sürücüsünün kusurlu hareketiyle gerçekleşen 09.01.2019 tarihli kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 1.500,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle 59.267,86 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.096,40 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 4.962,49 TL bakıcı gideri talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sunulan maluliyet raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince; toplanan delillere göre davanın kısmen kabulüyle 59.267,86 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.096,40 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 4.962,49 TL bakıcı giderinin davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuş, İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının uğradığı bedensel zarar nedeni ile maddi tazminat talebine ilişkindir.

Davacı vekili, davacının meydana gelen kazada yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuştur.

Dosya kapsamında bulunan hizmet dökümü belgesinde davacının bir işveren nezdinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacı, soruşturma dosyasında alınan beyanında, çalıştığı firmanın taşeronuna ait araç ile havaalanına çalışmaya giderken kazanın gerçekleştiğini beyan etmiştir.

Davacı vekili, davacının meydana gelen kazada yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp tazminat talebinde bulunmuştur.

Dosya kapsamında bulunan hizmet dökümü belgesinde davacının bir işveren nezdinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacı, soruşturma dosyasında alınan beyanında, çalıştığı firmanın taşeronuna ait araç ile havaalanına çalışmaya giderken kazanın gerçekleştiğini beyan etmiştir.

Yargılama sırasında işveren tarafından geçici iş göremezlik döneminde davacının maaşının ödenip ödenmediği, iyileşme döneminde çalışamadığı için elde edemediği düzenli ek gelirinin bulunup bulunmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır.

Davacının işveren nezdinde çalışması nedeni ile geçici iş göremezlik süresi içerisinde maaşını almaya devam etti ise davacının geçici iş göremezlik zararının bulunduğundan söz edilemeyecek, ancak, davacının bu dönemdeki zararı, varsa bu süre içerisinde çalışamadığı için alamadığı ek ödemeler kadar olacaktır. Diğer taraftan Sosyal Güvenlik Kurumunca rücuya tabi bir ödeme yapılmış olması durumu davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacaktır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 30/23 maddesinde kanunda hüküm bulunmayan hallerde HMK hükümlerinin sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağı düzenlenmiş olduğuna göre İtiraz Hakem Heyetinin delil toplama yetkisinin bulunduğu gözetilerek mükerrer ödemenin ve sebepsiz zenginleşmenin önlenmesi, gerçek zararın tespiti amacı ile davacının geçici iş göremezlik süresi içerisinde maaşı eksik ödenmiş ise buna ilişkin fark bedeli, varsa bu süre için mahrum kaldığı ek ödemeler, döner sermaye gelirleri gibi ek gelirleri araştırılarak, çalışmadığı dönem hesabında (varsa) bu gelirler esas alınmak suretiyle, geçici iş göremezlik süresi için ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise ne kadar süre için yapıldığı ve ne zaman tekrar çalışmaya başladığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılmadan karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.

3.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/7868, Karar No: 2016/11155, Tarih: 23.06.2016

**8. Hukuk Dairesi         2016/7868 E.  ,  2016/11155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali ve Terkin, Elatmanın Önlenmesi, Kal, Tazminat

Davacı-birleşen davada davalı ... ile davalı birleşen davada davacı ... ve davalı ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve terkin, elatmanın önlenmesi, kal, tazminat davasının kabulüne dair ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı-birleşen davada davalı ... vekili, davalı-birleşen davada davacı ... vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı-birleşen davalı ... vekili, mülkiyeti davalılara ait olan 203 parsel sayılı taşınmazın, tahmini 306,39 m²'lik kısmının 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğundan tapu kaydının kısmen iptaline, davalıların müdahalesinin önlenmesiyle tecavüzlü kısımdaki yapıların yıkımına karar verilmesini istemiş; birleşen davanın reddini savunmuştur.

Davalı-birleşen davacı ... cevap dilekçesinde, yargılama sırasında 11.10.2010 tarihinde diğer davalıların taşınmazdaki paylarını satın aldığını açıklayarak davanın reddini savunmuş; 11.11.2013 havale tarihli birleşen dava dilekçesinde, yıkılacak binalar ile tapusunun iptaline karar verileceği arsanın zemin değerinin ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... iş sayılı dosyası üzerinden yapılan tespit ile belirlendiğini, dosyaya sunulan bilirkişi raporuna göre bu bedelin 644.423,00 TL olduğunu ileri sürerek 644.423,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca ... tarafından açılan davanın kabulüne, 203 parsel sayılı taşınmazın 01.07.2009 tarihli harita mühendisi raporunda "B" harfi ile gösterilen 328 m2 lik kısmın kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığı anlaşıldığından davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkini ile tecavüzlü kısımdaki tüm yapıların kal'ine; birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 80.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı-birleşen davalı ... vekili ile davalı-birleşen davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-) Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, bozma ilamına uyularak sonucu dairesinde işlem tesis edildiğine göre davacı-birleşen davalı ... vekilinin tüm, davalı-birleşen davacı ...'ün aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-) Davalı-birleşen davacı ... tarafından açılan tazminat davasına ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Birleşen dava, 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi gereğince tapu sicilinin tutulmasından kaynaklı tazminat davasıdır.

2-) Davalı-birleşen davacı ... tarafından açılan tazminat davasına ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Birleşen dava, 4721 sayılı TMK'nın 1007. maddesi gereğince tapu sicilinin tutulmasından kaynaklı tazminat davasıdır.

Mülkiyet hakkı, Anayasanın 35. maddesi ve bu maddeye uygun olarak çıkarılan kanunlarla korunduğu gibi, 5170 sayılı Kanunla değişik Anayasanın 90. maddesi ile kanun hükmünde olduğu kabul edilen, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 1 Numaralı Protokolün 1. maddesiyle de güvence altına alınmıştır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM), Turgut ve Diğerleri - Türkiye davası kararında, Devlet tarafından tazminat ödenmeksizin taşınmazın geri alınmasının, orantısız bir müdahale olduğunu ve sözkonusu davada tazminat ödememeyi gerektirecek istisnai şartların bulunmadığına işaret ederek, kamu yararı ile bireysel haklar arasındaki adil dengenin kurulamamasını ihlâl nedeni olarak saymış, Köktepe - Türkiye davasında ise, başvuranlara uygulanan mülkiyetten yoksun bırakma işlemine gerekçe olarak, gösterilen tabiatın ve ormanların korunması amacının 1 nolu Ek Protokolün 1. maddesi anlamında kamu yararı kapsamına girdiğine dikkat çekmekle birlikte, mülkiyetten yoksun bırakma halinde, ihtilaf konusu tedbirin arzu edilen dengeye riayet edip etmediğinin ve bilhassa da başvuranlara orantısız bir yük yükleyip yüklemediğinin belirlenmesi için, iç hukukta öngörülen telafi yöntemlerinin dikkate alınması gerektiğini hatırlatarak, mülkün değerine karşılık gelen makul bir meblağın ödenmeden, mülkten mahrum bırakmanın aşırı bir müdahale teşkil edeceğini ifade etmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ....; ... sayılı kararlarında da vurgulandığı gibi; tapu işlemleri kadastro tesbit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğundan ve tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan, bu kayıtlarda yapılan hatalardan TMK m. 1007 anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Burada Devletin sorumluluğu, kusursuz sorumluluktur. Kusurun varlığı ya da yokluğu devletin sorumluluğu için önem taşımamakta, sadece Devletin memura rucu halinde iç ilişkide etkili olmaktadır. Bu işlemler nedeniyle zarar görenler, Medenî Kanunun 1007. maddesi gereğince, zararlarının tazmini için ... aleyhine adlî yargıda dava açabilirler.

Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi uyarınca kabul edilen Devletin sorumluluğu, tapu sicilinin önemi ve kişilerin bu sicile olan güven duygularını sağlamak bakımından, ayın hakkının saptanması, herkese açık tutulmasında tekel hakkı sağlayan bir sicil olması esasına dayanmaktadır. Bu sorumluluk asıl ve nesnel (objektif) bir sorumluluk olduğundan zarara uğrayan, zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir.

Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi uyarınca kabul edilen Devletin sorumluluğu, tapu sicilinin önemi ve kişilerin bu sicile olan güven duygularını sağlamak bakımından, ayın hakkının saptanması, herkese açık tutulmasında tekel hakkı sağlayan bir sicil olması esasına dayanmaktadır. Bu sorumluluk asıl ve nesnel (objektif) bir sorumluluk olduğundan zarara uğrayan, zararının ödetilmesini doğrudan Devletten isteyebilir.

Bir başka deyişle, kadastro işlemleri, tapu kütüğünün oluşumuna dayanak oluşturduğundan, bu işlemler nedeniyle tapu kütüğünde oluşacak yanlışlıklar nedeniyle doğacak zararlar da TMK'nın 1007. maddesi kapsamındadır. Devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluk niteliğinde olup, tapu siciline bağlı çıkarların ve mal varlığına ilişkin (ayni) hakların, yanlış tescil sonucu sicile güven ilkesi yönünden değişmesi ya da yitirilmesi, bu haklardan yoksun kalınması temeline dayanır. Çünkü sicillerin doğru tutulmasını üstlenen Devlet, sicillerdeki yanlış kayıtlardan doğan zararları ödemeyi de üstlenmektedir. Dayanaksız ya da hukukî duruma uymayan kayıtlar düzenlemek, taşınmazın niteliğinde yanlışlıklar yapmak da aynı kapsamda düşünülmüştür.

4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi gereğince, tapu sicilinin yanlış tutulması nedeniyle zarara uğrayan kişinin bütün zararlarından Devlet kusursuz sorumludur. Tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu sahibinin oluşan gerçek zararı neyse, tazminatın miktarı da o kadar olmalıdır. Gerçek zarar; tapu kaydının iptali nedeniyle, tapu malikinin mal varlığında meydana gelen azalmadır. Tazminat miktarı, zarar verici eylem gerçekleşmemiş olsaydı, zarar görenin mal varlığı ne durumda olacak idiyse, aynı durumun tesis edilebileceği miktarda olmalıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... sayılı kararı). Zarara uğrayan kişinin gerçek zararı ise, tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak değerlendirme tarihine göre belirlenecek olup, bu tarih ise zararın meydana geldiği tarihtir. Zararın meydana geldiği tarihe göre, tapusu iptal edilen gayrimenkulün niteliği ve değeri belirlenmelidir. Taşınmazın niteliği arazi ise, net gelir metodu yöntemi ile, arsa vasfında ise değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.

Bu bilgiler ışığında somut olaya bakıldığında davalıya ait taşınmazın tapu kaydının 328 m2 kısmının asıl dava sonucunda verilen karar ile iptal edildiği, her ne kadar kıyılar özel mülkiyete konu olması mümkün değil ise de, arazi kadastrosu sırasında taşınmazın gerçek kişi adına tespit gördüğü ve tapu kütüğünün gerçek kişiler adına oluşturulduğu, bu şekilde tapu sicili hatalı olarak tutulduğundan, TMK'nın 1007. maddesi kapsamında Devletin kusursuz sorumluluğunun bulunduğu ve davacının gerçek zararının tazmininin gerektiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, tapusu iptal edilen taşınmazın niteliği 17.04.1998 gün 1996/3-1 sayılı İçtihatları Birleştirme Kararı ve Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 gün 1983/6122 sayılı kararı gözetilmek suretiyle belirlenmelidir. Belirlenen nitelik arazi ise, değerlendirme tarihi olan birleşen davanın açılma tarihi itibariyle net gelir metodu yöntemi ile, taşınmazın niteliği arsa ise, değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplanması suretiyle gerçek değer belirlenmelidir.