muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/7695, Karar No: 2013/15856, Tarih: 26.09.2013

**5. Hukuk Dairesi         2013/7695 E.  ,  2013/15856 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmadan arta kalan ve kullanılamayan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın ... yönünden reddine, ... yönünden kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan ... vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmadan arta kalan ve kullanılamayan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece ... hakkındaki davanın reddine, ... aleyhine açılan davanın ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

1) Dava konusu 103 parsel sayılı taşınmaz 3.960,00 m2 olarak kayıtlı iken 1956 tarihinde ... tarafından 3.125,00 m2'lik kısmının kamulaştırıldığı ve bu kısmın tapudan terkin edildiği, kamulaştırmadan arta kalan 835,00 m2'lik kısmın 103 parsel olarak davacı adına kayıtlı olduğu dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 29/07/2010 tarihli fen bilirkişi raporunda kamulaştırma sebebiyle 103 parselin iki parçaya bölündüğü, krokide (A) harfi ile gösterilen 521,53 m2'lik kısım ile (C) harfi ile gösterilen 318,04 m2'lik kısım olmak üzere toplam 839,57 m2'lik bölümün kamulaştırmadan arta kalan kısım olduğu belirtilmiştir.

Bu itibarla; bedeline hükmedilen ve tapu kaydının iptaline karar verilen taşınmazın fen bilirkişi raporundaki yüzölçümü ile tapu kaydındaki yüzölçümü arasındaki çelişki giderilmeden tapu kaydındaki yüzölçümünü de aşacak şekilde eksik inceleme ile fazlaya hükmedilmesi,

2) Kamulaştırmadan arta kalan ve bedeline hükmedilen taşınmazın davalı ... adına tapuya tescili yerine, yol olarak terkinine karar verilmesi,

3) Dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan haciz şerhinin hükmedilen bedele yansıtılmaması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2435, Karar No: 2012/1185, Tarih: 06.02.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/2435 E.  ,  2012/1185 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Haziran 1994'ten itibaren yasal şartların oluştuğu dönemler arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, 6111 sayılı Kanundan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekili yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 06/02/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7226, Karar No: 2011/9491, Tarih: 20.12.2011

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2011/7226 E.  ,  2011/9491 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... 5. İCRA MAHKEMESİ

Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suçundan sanık ...'nun İİK'nun 338/1. maddesi gereğince üç ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve 296.469,00 TL tazminatın sanıktan tahsiline karar verilmiş, hüküm yasal süresi içerisinde sanık tarafından temyiz edildiğinden Yargıtay C.Başsavcılığının bozma istemli tebliğnamesiyle dosya Daireye gönderilmiş olmakla inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okunarak GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Her ne kadar temyiz dilekçesinde duruşmalı temyiz talebinde bulunulmuş ise de, dilekçe ekinde masraf eklenmediği anlaşıldığından duruşma talebinin reddi ile yapılan incelemede;

1- Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suçuna ilişkin kurulan hükmün temyiz incelemesi Sonucunda;

Birinci haciz ihbarnamesine 26.02.2008 tarihinde sanık vekilinin itirazda bulunduğunun anlaşılması karşısında,vekilin beyanından dolayı asilin sorumlu tutulamayacağı dikkate alınmaksızın sanığın beraati yerine cezalandırılmasına karar verilmesi,

Kabule göre de; 30.07.2003 gün ve 25184 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4949 sayılı İİK'nunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 99.maddesi ile İİK'nun 352. maddesine eklenen fıkra uyarınca dava ve cezanın İİK'nun 354. Maddesinde yazılı sebeplerden düşeceğinin kararda belirtilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

İsabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün kısmen istem gibi BOZULMASINA,

2- Tazminata ilişkin kurulan hükmün temyiz incelemesi sonucunda;

Sanığın borçlu şirketin ortağı olup, 03.11.2008 tarihli bilirkişi raporuna göre 56.821,06 TL şahsi borcunun, 146.000,85 TL (... avansları hesabında ... hesap kodunda) ve 200.000,00 TL ödenmemiş sermaye borcunun bulunduğu saptanmış, bunlardan sermaye borcu ortaklık iç ilişkisi olması nedeniyle haczi mümkün değil ise de, diğer borçlarının sermaye borcu olmaması nedeniyle haczi mümkün bulunduğundan kendisine birinci haciz ihbarnemesi gönderilmesinde yasaya aykırılık bulunmamakla birlikte, davalının şirkete olan şahsi borç toplamı kadar (202.821,91 TL) tazminat yerine, birinci haciz ihbarnamesinde gösterilen ve borçlu şirketin alacaklıya olan borç miktarı kadar (296.469,00 TL) tazminatın kabulüne karar verilmesi,

Kabule göre de; hükmün esasını oluşturan ve tefhimle geçerlilik kazanan kısa kararda vekalet ücreti ve nisbi harç konusunda hüküm kurulmadığı halde, gerekçeli kararda kurularak hükmün karıştırılması isabetsiz olup, temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün kısmen istem gibi BOZULMASINA, 20.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/37124, Karar No: 2012/18852, Tarih: 09.05.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/37124 E.  ,  2012/18852 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Her ne kadar, sanığın tüm aşamalardaki savunmalarında, mağdurların balta, bıçak ve odunla kendisine saldırdıklarını iddia ettiği, sanığın bu savunmasının, sanığın ağabeyi tanık Ömer Eyibil tarafından da doğrulandığı anlaşılmış ise de, mağdurların soruşturma aşamasındaki ifadelerinde, olaydan önce, sanığın, mağdur Fehmi Doğan'ı telefonla arayarak “Siz adam olsanız sokağa çıkmazsınız, kaçan eşim yerine diğer bacınızı alacağım, erkekseniz ... kıraathanesinin önüne gelin” dediğini ifade ettikleri, mağdurların da, bunun üzerine sanığın bulunduğu kıraathaneye geldikleri ve mağdurlar ile sanık arasında davaya konu kavganın başladığı, bu şekilde kavgaya zemin hazırlayan sanık hakkında, haksız tahrik maddesinin uygulanamayacağının belirlenerek yapılan incelemede;

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme aykırı olarak, ONANMASINA, 09/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16061, Karar No: 2011/20791, Tarih: 15.12.2011

**3. Hukuk Dairesi         2011/16061 E.  ,  2011/20791 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ

Uyuşmazlık, kasko sigortasından kaynaklanan rücuan alacak davasıdır.

Davanın bu niteliğine göre inceleme görevi Yargıtay 17.Hukuk Dairesinindir. Bu itibarla dosyanın gerekli inceleme yapılmak üzere Yüksek 17.Hukuk Dairesine gönderilmesine, 25.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/21594, Karar No: 2007/4585, Tarih: 15.03.2007

**21. Hukuk Dairesi         2006/21594 E.  ,  2007/4585 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Yozgat 1. Asbliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarih               :  21.11.2006

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum’un aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.04.1995 ile dava tarihleri arasında 2926 sayılı yasaya göre tarım Bağ-Kur sigortalılığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Yozgat 1. Asbliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarih               :  21.11.2006

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum’un aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.04.1995 ile dava tarihleri arasında 2926 sayılı yasaya göre tarım Bağ-Kur sigortalılığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı yasada 506 sayılı yasanın 79. maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı yasanın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı yasanın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan, re’sen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı yasanın 36. maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı yasanın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri istihsal kooperatifleri ile birliği, Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı  bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Somut olayda, davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil kaydı bulunmadığı, ziraat odası  kaydının 01.02.2005 tarihinde başladığı, tarım kredi kooperatifi ortağı olmadığı, pancar ekicileri kooperatifi kaydının 29.03.2001 tarihinde başladığı, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, Yozgat Şeker Fabrikası’nın cevabi yazısından, davacıyla ilgili olarak 30.03.1995, 31.05.2000, 31.05.2001, 30.04.2002, 30.04.2003, 30.04.2004, 29.04.2005 ve 28.04.2006 tarihlerinde Bağ-Kur prim tevkifatları yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, tesis edilen ilk sigortalılık başlangıcının 01.04.1995 olarak kabulü ile    01.04.1995-31.12.1995 ve 01.06.2000-14.08.2006 (dava) tarihleri arasında davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin hüküm yerinde ise de, tevkifat kesintisinin ve 2926 sayılı yasanın 10. maddesinde belirtilen kayıtların bulunmadığı, dolayısıyla tarımsal faaliyetinin kanıtlanamadığı 01.01.1996-31.05.2000 tarihleri arasına yönelik istemin kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum’un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/280, Karar No: 2009/326, Tarih: 08.07.2009

Hukuk Genel Kurulu 2009/2-280 E., 2009/326 K.

**Hukuk Genel Kurulu 2009/2-280 E., 2009/326 K.**

**- TANIMA VE TENFİZ DAVASI

- YABANCI MAHKEMEDEN VASİ KARARI**- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 411 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 462 ]

- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 463 ]

- 2675 S. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKIN... [ Madde 8 ]

- 2675 S. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKIN... [ Madde 9 ]

- 2675 S. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKIN... [ Madde 27 ]

- 2675 S. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKIN... [ Madde 38 ]

- 2675 S. MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKIN... [ Madde 42 ]

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki "tanıma ve tenfiz" davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Karşıyaka 2.Asliye Hukuk Mahkemesince davanın reddine dair verilen 01.11.2006 gün ve 257-285 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 28.11.2007 gün ve 2006/21633 E., 2007/16595 K. sayılı ilamı ile; (…

…2675 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 42/1. maddesi "Yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilmesi yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 38 nci maddenin (a) ve (d) bentleri uygulanmaz". Hükmünü içermekte olup, 42/2. maddesi ise "ihtilafsız kaza kararlarının tanınması da aynı hükme tabidir." demektedir. Bu durumda ihtilafsız kaza kararlarının tanınması imkan dahilindedir. Mahkemece delillerin bu çerçevede değerlendirilerek sonucu itibariyle karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDEN: Davacı vekili

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, yabancı mahkemeden verilmiş vasi tayini kararını tanıma ve tenfizi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davacının Köln Sulh Hukuk Mahkemesinden eşinin hastalığı nedeniyle almış olduğu vasi tayini kararının tanınması ve tenfizine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemenin davanın reddine dair verdiği karar, Özel Dairece yukarıda belirtilen nedenle bozulmuş, mahkemece "vasi tayini kararlarında Türk Mahkemelerinin münhasır yetkili olduğu, yabancı mahkemenin vermiş olduğu vesayet kararının Türkiye'de denetim makamı tarafından denetleme olanağı bulunmadığı" gerekçesiyle önceki kararda direnilmiştir.

2675 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 38. maddesi tenfiz kararının hangi şartlarda verileceğini, 42.maddesi ise tanıma şartlarını düzenlemiştir.

2675 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 38. maddesi tenfiz kararının hangi şartlarda verileceğini, 42.maddesi ise tanıma şartlarını düzenlemiştir.

MÖHUK 42/1 maddesinde " Yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 38 inci maddenin (a) ve (d) bentleri uygulanmaz." hükmüne yer verilmiş olup MÖHUK 38.maddenin b bendinde ise " İlamın Türk Mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması" şartı getirilmiştir.

Somut olayda vesayet altına alınan kişi Türk Vatandaşı olup, vasi tayinine ilişkin karar Köln Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından verilmiştir.

2675 sayılı Kanunun 8/1.maddesinde "Hak ve fiil ehliyeti ilgilinin milli hukukuna tabidir." 9/1.maddesinde "Vesayet veya hacir kararı verilmesi veya sona erdirilmesi sebepleri, hakkında vesayet veya hacir kararının verilmesi veya sona erdirilmesi istenen kişinin milli hukukuna tabidir." hükümlerine yer verilmiştir, oysa tanınması istenen vasi tayini kararı Alman Medeni Kanununa (BGB) göre verilmiştir.

Kaldı ki 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 411.maddesinde "Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." hükmüne yer verilmiş, MÖHUK 27.maddede ise "Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisini, iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder."düzenlemesi getirilmiştir.Vesayet işlerinde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi münhasır yetki olup yabancı mahkemece verilen vesayete ilişkin kararın tenfizine ve tanınmasına karar verilemez(MÖHUK 38 ve 42).

Münhasır yetki kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında dikkate alınabilir.Tenfiz kararı verilmiş olması Alman Mahkemesinin vesayet makamı olma durumunu değiştirmeyeceğine göre yapılan işlemlerin denetim imkanı da mümkün olmayacaktır.

Türk Medeni Kanunun 462.maeddesine göre, maddede belirtilen hallerde vesayet makamının izni gerekmektedir. Yine aynı Yasanın 463.maddesine göre vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni şarttır. Örneğin vesayet altındaki kişinin evlat edinmesi durumunda denetim makamının izni gerekmektedir. Eldeki davada vesayet makamı Köln Sulh Hukuk mahkemesi olup, denetim makamı da yine Alman Hukukuna göre belirlenecektir. Oysa bu husustaki Türk Mahkemelerinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olup kesin yetkidir. Bir an için aksi düşünülse bile bu defa yabancı mahkemeden verilen izin ve onayın yine Türkiye'de uygulanabilmesi için yeniden tenfiz veya tanınmasının yapılması gerekecektir. Bu durum yabancı mahkemenin verdiği her kararda yeniden ortaya çıkacaktır.

O halde, Türk mahkemelerinin münhasır yetkili olduğu bir konuda yabancı mahkemece verilen kararın tenfizine ve tanınmasına karar verilemez . Bu nedenle usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.

O halde, Türk mahkemelerinin münhasır yetkili olduğu bir konuda yabancı mahkemece verilen kararın tenfizine ve tanınmasına karar verilemez . Bu nedenle usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.

S O N U Ç : Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile, direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA gerekli temyiz ilam harcı peşin alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına mahal olmadığına 08.07.2009 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Davacı, yabancı mahkeme tarafından verilen vasi tayini kararının tanınmasına ve tenfizine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, dairemizce "…

…. 2675 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanunun 42/1. maddesi "yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilmesi yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır.Tanımada 38 nci maddenin (a) ve (d) bentleri uygulanmaz" hükmünü içermekte olup, 42/2. maddesi ise " ihtilafsız kaza kararlarının tanınması da aynı hükme tabidir" demektedir. Bu durumda ihtilafsız kaza kararlarının tanınması imkan dahilindedir. Mahkemece delillerin bu çerçevede değerlendirilerek sonucu itibarıyla karar vermek gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle oyçokluğu ile bozulmuş, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkeme önceki kararında direnmiştir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 40. maddesinde " Türk Mahkemelerinin Milletlerarası yetkisini iç hukukun yer itibariyle yetki kuralları tayin eder"; 41. maddesinde ise Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması halinde ilgilinin sakin olduğu yer, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür." denilmektedir. (2675 sayılı Kanun m.27 ve 28) 5718 sayılı yasanın 41. maddesi açık hükmüne göre Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davalarda Türk mahkemeleri münhasır yetkili değildir.(Prof. Dr. E.Nomer - Prof. Dr. C. Şanlı Devletler Hususi Hukuku 16 bası - sahife 439)

5718 sayılı yasanın 10/1. maddesinde " Vesayet veya kısıtlılık kararı verilmesi veya sona erdirilmesi sebepleri hakkında vesayet veya kısıtlılık kararının verilmesi veya sona erdirilmesi istenen kişinin milli hukukuna tabidir."-10/3 maddesinde ise " Vesayet veya kısıtlılık kararı verilmesi veya sona erdirilmesi sebepleri dışında kalan bütün kısıtlılık veya vesayete ilişkin hususlar ve kayyımlık Türk hukukuna tabidir" hükmü mevcuttur.(2675 sk.m. 9) Olayımızda Alman uyruklu eş Türk vatandaşı kocasına vasi atanmış olup, bu kararın tanınması için dava açılmıştır. Yasanın 10/3. maddesine göre vasinin görevleri ve sorumluluğu, vasinin kaçınma sebepleri, vesayet ve denetim makamının yetkileri, geçici tedbirlerin alınması, vasinin şahsına karşı yapılabilecek itirazlar vs. Türk hukukuna tabidir. Yabancı ilamın tanınması Türkiye'de tenfizi (yerine getirilmesi) sonucunu doğurmadığından, bu ilamdan ancak konusuna giren bir talep yapıldığında yararlanılabilir.Örneğin Türk Medeni Kanununun 462. maddesinde yazılı hallerde vesayet makamından; 463. maddede gösterilen hallerde ise hem vesayet makamından hem de denetim makamından izin alınması gibi. İşte, bu gibi durumlarda 5718 sayılı yasanın 10/3. maddesinin açık hükmü nedeniyle vesayet işlemlerinin yürütülmesine ve denetlenmesine Türk Hukuku uygulanacaktır.

Yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 54 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.İhtilafsız kaza kararlarının tanınması da aynı hükme tabidir.Yabancı mahkeme ilamına dayanılarak Türkiye'de idari bir işlemin yapılmasında da aynı usul uygulanır.(5718 sayılı kanun m.58/2675 sayılı Kanun m.42)

Yasanın 58/2. maddesine göre; kesinleşmiş yenilik doğurucu nitelikteki ihtilafsız kaza kararlarının tanınması mümkündür.Vasi tayini gibi ihtilafsız kaza kararları verildikleri şartlar içinde kesinliklerini koruduğundan ve esasen yenilik doğurucu nitelikleri dolayısıyla kesin hüküm kuvvetini taşıdıklarından tanınmaları mümkündür. Ancak, bir tespit kararı niteliğindeki veraset ilamları, yeni mirasçıların ortaya çıkması halinde değiştirilebildiklerinden kesinlik taşımamakta ve dolayısıyla tanınması imkanı bulunmamaktadır. ( Prof. Dr. Aysel Çelikel; Doç. Dr. B. Bahadır Erdem - Milletlerarası Özel Hukuk 9. bası - sahife 635)

Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle yabancı mahkemece verilmiş "vasi tayini" kararlarının tanınması mümkün olduğundan, sayın çoğunluğun onama düşüncesine iştirak edilmemiştir