muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/220, Karar No: 2018/4512, Tarih: 10.05.2018

**10. Hukuk Dairesi         2016/220 E.  ,  2018/4512 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ... Savunma Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesindeki, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve işgüvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa, Kurumca sigortalıya veya haksahibi kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin 22. maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı (... Mahkemesinin 23/11/2006 tarihli ve E:2003/10 K:2006/106 sayılı Kararı ile bu fıkrada geçen “sigortalı veya haksahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere” bölümü iptal edilmiştir.) Kurumca işverene ödettirilir...İş kazası veya meslek hastalığı, 3. birkişinin kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan 3. kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücû edilir.” düzenlemesine göre; davaya konu iş kazasında kusurlu olanlar davacı Kurum'un rücû alacağından kusurları karşılığı sorumludur.

506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi, “Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir.” düzenlemesini içermektedir.

Kurumun, sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda; Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Kurumun, sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda; Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Dava konusu edilen gelirlerin, 506 sayılı Yasanın 92. maddesi uyarınca indirildiğinin anlaşılması nedeniyle; davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarının; gelirin başladığı tarih itibariyle 506 sayılı Yasanın 92. maddesi uyarınca indirilmiş hali üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, indirme tarihine kadar yapılan fiili ödeme miktarının yarısının da eklenmesi suretiyle belirlenecek miktara, davalıların kusur oranı karşılığı tespit edilecek tutardan, ilk rücu davası sonucu hükmolunan tutarın mahsubu ile bakiye alacak tutarının belirlenmesi gerekir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgı sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı kurum ve davalı Milli Savunma Bakanlığı vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.05.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/16562, Karar No: 2024/17951, Tarih: 27.11.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/16562 E.  ,  2024/17951 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

MAHKEMESİ:Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/433 E., 2023/72 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER: Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama, bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. Sanık hakkında hırsızlık suçu hakkında yapılan temyiz nedenlerinin incelemesinde;

Bozmaya uyularak yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz nedenleri yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin Tebliğname'ye uygun olarak ONANMASINA,

II. Sanık hakkında iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçu hakkında yapılan temyiz nedenlerinin incelemesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-26.10.2015 tarihli olay yeri inceleme raporu ve katılan beyanlarına göre sanığın hırsızlık amacıyla girdiği yerden depo olarak bahsedildiğinin anlaşılması karşısında bahse konu yerde herhangi bir ticari faaliyetin sürdürülüp sürdürülmediği kesin olarak belirlenip, herhangi bir iş yerinin eklentisi niteliğinde olmayan ve sadece malzeme deposu olarak kullanılan bir yerin iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçuna konu olamayacağı da göz önünde bulundurularak, gerekirse mahallinde yapılacak keşif ile suça konu yerin iş yeri vasfında olup olmadığı belirlenerek ve sonucuna göre iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığı tartışılarak karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi,

2- Kabule göre de;

Sanık müdafinin 02.02.2023 tarihli karar duruşmasında, sanık hakkında lehe hükümlerin uygulanmasına dair isteğinin, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçundan tayin olunan kısa süreli hapis cezasının seçenek tedbirlere çevrilmesi talebini de içerdiği halde, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı Tebliğname'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7479, Karar No: 2023/3929, Tarih: 22.06.2023

**8. Hukuk Dairesi         2022/7479 E.  ,  2023/3929 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/70 E., 2022/134 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Dairece, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı vekilince duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin davanın niteliği yönü ile reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...'ın büyükannesi ... ...'ın ... Vakfı'nın galleye müstehak evlatlarından olduğunu ileri sürerek davacının da ... ve ... Vakfı olarak bilinen vakıfların galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; usul yönünden yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da vakfiyede vakfedenin soyundan gelen evlatlarına yönelik herhangi bir hüküm bulunup bulunmadığı, var ise vakfın galleye müstehak evladiyetinin hangi şartlarla şart kılındığının ehil bilirkişiler marifetiyle tespitinin gerektiğini, aksi halde haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Dava ilk önce ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesine açılmış, davalı vekilinin yetki itirazı üzerine ise 17.03.2011 tarihli ve 2010/69 Esas, 2011/237 Karar ... kararı ile açılan davada ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

2. Yetkisizlik kararı ile dosya kendisine gönderilen ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.10.2012 tarihli ve 2011/434 Esas, 2012/414 Karar ... kararı ile; davanın kabulüne ve davacı ...'ın, ... ... ... ... ... ... ... Vakfı'nın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yetkisizlik kararı ile dosya kendisine gönderilen ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.10.2012 tarihli ve 2011/434 Esas, 2012/414 Karar ... kararı ile; davanın kabulüne ve davacı ...'ın, ... ... ... ... ... ... ... Vakfı'nın galle fazlasına müstehak vakıf evladı olduğunun tespitine karar vermiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 03.10.2013 tarihli ve 2013/6535 Esas, 2013/12733 Karar ... kararı ile davacının genel adı ... ve ... Vakfı olarak bilinen dava konusu vakıfların vakıf evladı olduğu yolundaki mahkemenin tespitinde bir isabetsizlik bulunmadığı ancak; dava konusu ..., ... ... ..., ... ... ... ve ... ... Vakıflarının her birinin ayrı ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olup mazbut vakıf statüsünde bulundukları, bu vakıfların her birine ait olmak üzere vakfiyelerinin bulunduğu, galle fazlasına ilişkin olarak her bir vakfiyede faklı hükümlerin yer aldığı, Mahkemece; dava konusu vakıflardan galle alan evlat listesi ve dayanakları evrakın Vakıflar Genel Müdürlüğünden, davacıya ait gidebildiği kadar üst soylarını gösterir nüfus kayıtlarının ilgili nüfus müdürlüğünden getirtilip, yukarıda açıklandığı şekilde galle konusunda her bir vakıf ve vakfiye şartlarının ayrı ayrı olmak üzere uzman bilirkişiye incelettirilerek oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken, ödeme ve infazda çelişki oluşturabilecek şekilde eksik araştırmaya dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı açıklanarak, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/7 Esas, 2015/297 Karar ... kararı ile; dava dilekçesinde davacının vakıf evladı olarak tespit talebinde bulunduğu vakıfların, ...-... Vakfı sayılmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve 2014/7 Esas, 2015/297 Karar ... kararı ile; dava dilekçesinde davacının vakıf evladı olarak tespit talebinde bulunduğu vakıfların, ...-... Vakfı sayılmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 30.03.2017 tarihli ve 2017/890 Esas, 2017/4704 Karar ... Karar ... kararıyla; "Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin yukarıda bahsi geçen bozma ilamına uyulduğu belirtildiği halde, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden karar verilmiştir. Davacının, genel adı ... ve ... Vakfı olarak bilinen dava konusu vakıfların vakıf evladı olduğu yolundaki mahkemenin tespitine yönelik bir bozma yapılmamış, sadece her bir vakfın ayrı tüzel kişiliği olduğu, vakfiyelerde galle fazlasının evlada verilmesi ile ilgili olarak ayrı ve özel düzenlemelerin bulunduğu, buna göre galle konusunda vakıflardan galle olan evlat listesi ve dayanakların evrakın ...'nden davacıya ait gidebildiği kadar üst soylarını gösterir nufüs kayıtlarının ilgili nüfus müdürlüğünden getirtilip her bir vakıf ve vakfiye şartlarının ayrı ayrı olmak üzere uzman bilirkişiye incelettirilerek oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmesi gerektiğine işaret edilmesine rağmen, mahkemece, bozma ilamı dışına çıkılıp, hükme esas alınan bilirkişi ek raporu sonuç kısmının (1) numaralı parağrafı da gözardı edilerek, ...'da kurulu 618 numaralı defterin 19. sayfasının 4. sırasında kayıtlı ... ... ... oğlu ... ... ... müstakil bir vakfiyede yazılı ve 919 H. Tarihli ve aynı defterin 16.sayfasının 5.sırasında kayıtlı ...'da köprü yapan namıyla meşhur ... ...'e ait gurrei ... 928 H. tarihli vakıfların ...-... Vakfı sayılmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı ikinci defa bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyulduktan sonra bilirkişi raporu alınmış bu defa, davacının üst soyu olan ...'nin vakfedenlerin kız evlat soyundan mı yoksa erkek evlat soyundan mı geldiğinin tespit edilemediği, yine ... ile vakfedenler arasında bağ kurulamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, dava dilekçelerinde belirtmiş oldukları vakfın; daha önceden mahkeme kararı ile kesinleşmiş hükümle davacının babaannesi ... ... vefat edince davacının halası ...'ın doğrudan galleden (vakıf gelirinden) yararlandığını, davacının da yararlanmak istediği vakfın aynı vakıf olduğunu, Mahkemece, davacının halası ... ve babaannesi ... ...'ın Vakıflar ... Bölge Müdürlüğünden aylık almalarının nedeni sorulup araştırılmadan eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, davalarının, davacının babaannesinin evladı bulunduğu vakfa ilişkin dava olduğu ve davanın dayanağı delillerin davacının da galle fazlasına müstahak evlat olduğunu açıkça ortaya koymakta iken davanın reddine karar verildiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, vakfın gelir fazlasından faydalanma amacına yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5737 ... Vakıflar Kanunu'nun (5737 ... Kanun) 3, 6, 7 ve 75 inci maddeleri, Vakıflar Yönetmeliği'nin 23, 28, 53 ve 55 inci maddeleri, 24.02.1943 tarihli ve 1942/27 Esas, 1943/11 Karar ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme

1. İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyulmuş ise de gereği yerine getirilmemiştir. Yargıtayın bozma kararlarına karşı direnme hakkı kanunlarımıza göre mahkemeye verilmiş olup, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulduktan sonra gereklerinin yerine getirilmesi ve bozma ilamında yazılı hususları karşılayacak şekilde araştırma ve inceleme yapılarak hüküm kurulması zorunludur.

2. Davanın kabulüne dair verilen ilk kararı davalı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 03.10.2013 tarihli ve 2013/6535 Esas, 2013/12733 Karar ... kararı ile davacının genel adı ... ve ... Vakfı olarak bilinen dava konusu vakıfların vakıf evladı olduğu yolundaki mahkemenin tespitinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları reddedilmiştir. Mahkemece, iş bu bozma ilamına uyulmakla davacının vakıf evladı olduğu yönündeki tespit yönünden davacı lehine usûlü müktesap hak oluşmuştur. Bu aşamadan sonra davacı ile vakfeden arasında soybağı ilişkisi kurulamadığı gerekçesi ile vakıf evladı olmadığı yönünde karar verilemez.

3. Bozma ilamları, davacının vakıf evladı olduğuna dair tespite ilişkin değil, vakfiyelerde galle fazlası için öngörülen şartların davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması ve incelenmesi, sonucuna göre davacının galle fazlasına müstehak evlat olup olmadığına karar verilmesine ilişkindir.

4. Mazbut vakıf; 5737 ... Kanun'un 3 üncü maddesinde, bu Kanun uyarınca Genel Müdürlükçe yönetilecek ve temsil edilecek vakıflar ile mülga 743 ... Türk Kanunu Medenisinin yürürlük tarihinden önce kurulan ve 2762 ... Vakıflar Kanunu (2762 ... Kanun) gereğince Vakıflar Genel Müdürlüğünce yönetilen vakıflar olarak tanımlandıktan sonra, aynı Kanun'un 6 ncı ve 7 nci maddelerinde ise mazbut vakıfların ... tarafından yönetilip temsil edileceği, Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce mazbut vakıflar arasına alınan vakıflarla, bu Kanuna göre mazbut vakıflar arasına alınan vakıflara bir daha yönetici seçimi ve ataması yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.

5. Vakıflar Kanunu ve Vakıflar Yönetmeliğine göre, galle fazlası evlada şart kılınan mazbut ve mülhak vakıflarda vakfedenin soyundan gelen ve bu nedenle vakfın gelirinden (gallesinden) yararlanma hakkına sahip olan kişiler için öncelikle dava açılması ve bu haklarının dava ile tespit edilmesi aranmıştır. Uygulamada bu dava, vakıflarda evladiye davaları, vakıf evladı ya da galleye müstahak evlat olduğunun tespiti davası şeklinde isimlendirilmiştir. Belirtmek gerekir ki vakıf evladı kavramı daha çok, vakfedenin çocukları ya da alt soyundan gelenler için kullanılan bir kavram olup, vakfedenin akrabaları ya da vakıftan yararlanan ismi ile belirtilmiş kişileri kapsamamaktadır.

6. Vakfın geliri üzerinde hak sahibi olduğuna ilişkin davayı, vakfiye uyarınca galleden yararlanma hakkı olan, yani vakfeden ile soy bağı olan ya da soy bağı olmasa bile galleden kendisine pay özgülenen diğer kişiler açabilir.

7. Galle fazlası evlada şart kılınan vakıflarda, galle fazlasının alınabilmesi için açılan davada öncelikle vakfeden ile soybağının ispatlanması, sonra da vakfiyede öngörülen şartların gerçekleşmesi gerekir. Yani bu tür davalarda incelenecek ilk husus; davacı ile vakfeden arasında iddia edildiği üzere kan bağı yolu ile soybağı mevcut olup olmadığı, eğer soybağı kurulabiliyorsa ikinci aşamada vakfiyelerde galle fazlası için öngörülen şartların somut olayda davacı yönünden gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması olacaktır.

8. Bir vakfın evladı olunabilmesi için vakfın kurucusuna kadar soy bağının götürülmesi zorunlu olmayıp, daha önceden kesinleşmiş mahkeme kararı ile evlat olduğuna karar verilen kişilerle veya 1943 tarihli Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararına göre tevliyeti evlada bırakılan vakıflarda mütevellilik yapan kişilerle yöntemince kanbağı ilişkisinin kurulması yeterlidir. Dolayısı ile idarenin (... veya Mülhak Vakıf Yönetiminin) tek taraflı olarak evlat listesine yaptığı dayanaksız bir kayıt yeterli olmayıp, açıkça galle fazlasını almaya hak kazanıldığını gösterir bir mahkeme ilamına dayalı olarak vakıf evlat listesine eklenen kişiler, daha sonra açılacak vakıf evlatlığı davalarında kesin hüküm olmasa da güçlü delil olarak değerlendirilebilecektir.

9. Yukarıda (V.C.3.1) ve (V.C.3.2) no.lu bentlerde açıklandığı üzere, daha önce verilen davacının vakıf evladı olduğu yönündeki karar bozma dışında bırakıldığı için davacının, genel adı ... ve ... Vakfı olarak bilinen dava konusu vakıfların vakıf evladı olduğu tartışma dışı kalmıştır.

10. Şimdi galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti için ikinci aşama olan, galle fazlası için vakfiyede öngörülen şartların davacılar yönünden gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulması gerekmektedir.

11. 743 ... Türk Kanunu Medenisi'nin yürürlük tarihinden önce kurulan vakıflar, amaçları çerçevesinde vakıftan yararlananlar bakımından, “hayrî vakıf” ve “zürrî vakıf” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bunlardan zürri vakıflarda, vakıf gelirlerinden (galleden) vakıfın evlatlarının yararlanması amaçlanmıştır. Zürri vakıf denilen bu vakıflarda vakfiyede belirtilen ... koşulların ifasından sonra vakfın gelirinden (galle) fazlasının vakfiyede belirtilen evlatlara ya da hısımlara verilmesi öngörülmüştür. Vakfeden, vakfın gelir fazlasından sadece belirli bir kişi ya da kişilerin yararlanmasını mümkün kılabileceği gibi, çocuklarının, usul ve/veya füruunun ya da diğer akrabalarının yararlanmasını mümkün kılabilir (Akipek, Ş./ Altaş, H.: “Vakıflarda Evladiye Davaları”, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 47, S. 1-4, s. 145-151, ... 1998, s. 145-146; Uluç, Y.:Vakıflar Hukuku ve Mevzuatı, ... 2008, s. 49).

12. Vakfiyeler, vakıf davalarında birinci derecede delil olup (Akgündüz, ...; İslam Hukukunda ve Osmanlı Tatbikatında Vakıf Müessesesi, 1996, Sh. 428), kadimden beri uygulandığı bilinmedikçe vakıf davalarında yazılı delil olarak kullanılamazlar. (Mecelle md.1739) Vakfiyelerin uygulanma şartı, bunların ifade ettikleri maddelerin sabit ve meşhur olmasıdır.

13. İncelemeye konu, genel adı ... ve ... Vakfı olarak kabul edilen ... Hakimi, ..., ... Ebu ... ... bin Ebu ... ... ... Vakfı'nın 29.10.0873 H. (12.05.1469 M.) tarihli vakfiye, ... ... ... bin ... ... ... Vakfına ait 889 H/1484 M tarihli vakfiye, ... ... ... oğlu ... ... ... Vakfına ait 919 H/1513 M tarihli vakfiye ve Köprüyapan namıyla meşhur ... Hoca ... aid gurrei ... 928 H /1 Aralık 1521 M tarihli vakfiye bulunmaktadır.