muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/288, Karar No: 2021/5287, Tarih: 21.06.2021

6100 sayılı HMK’de düzenlenen istinafla ilgili süreyi düzenleyen 349. maddesinin gerekçesinde “İstinaf yoluna başvuru süresi onbeş gün olarak kabul edilmiştir. İstinaf yoluna başvuru süresinin ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlayacağı belirtilmiş, istinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri de saklı tutulmuştur. 1086 sayılı Kanunda 4353 sayılı Kanuna tâbi kurumlar hakkında öngörülen fazla süre, mahkeme karşısında Devletle kişiler arasındaki eşitlik ilkesi dikkate alınarak kabul edilmemiştir.”, 365. maddesinin gerekçesinde de “Maddede bölge adliye mahkemesinin hukuk dairelerinin hangi kararlarına karşı temyiz yoluna gidilebileceğine ilişkin genel kural düzenlenmiş, bu genel kuralın istisnaları ise “temyiz edilemeyen kararlar” başlığı altında 366 ncı maddede belirtilmiştir. Maddede, halen mevcut duruma paralel olarak, davada haklı çıkmış olan tarafa da hukukî yararı bulunmak koşuluyla, temyiz yoluna başvurma olanağı tanınmıştır. Milletlerarası Tahkim Kanunu’nda öngörülen düzenlemeye paralel olarak, hakem kararlarına karşı iptal davasının açılabileceği kabul edilmiş ve bu kararlara karşı temyiz yoluna başvurulabilmesi öngörülmüştür. 1086 sayılı Kanun’da 4353 sayılı Kanun’a tâbi kurumlar hakkında öngörülen fazla süre, mahkeme karşısında Devletle kişiler arasındaki eşitlik ilkesi dikkate alınarak kabul edilmemiştir.” denmektedir. Ancak yapılan görüşmeler sonrasında Hükümet tarafından “Başvuru süresi” başlıklı “MADDE 349- (1) İstinaf yoluna başvuru süresi onbeş gündür. Bu süre, ilâmın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.” ve “Temyiz edilebilen kararlar” başlıklı “MADDE 365- (1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihaî kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” şeklinde teklif sonrasında, Adalet Komisyonunda metin; “Başvuru süresi” “MADDE 351- (1) İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilâmın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.” ve “Temyiz edilebilen kararlar” başlıklı “MADDE 367- (1) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihaî kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” şeklinde kabul edilmiş ve yasalaşmıştır. Buna ilişkin yasa görüşmelerinde “Tasarının 349'uncu maddesinde geçen “onbeş gündür” ibaresi sürelerin hesabında kolaylık sağlanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla “iki haftadır” olarak değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 351 inci madde olarak kabul edilmiştir

.” şeklinde kabul edilmiş ve yasalaşmıştır. Buna ilişkin yasa görüşmelerinde “Tasarının 349'uncu maddesinde geçen “onbeş gündür” ibaresi sürelerin hesabında kolaylık sağlanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla “iki haftadır” olarak değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 351 inci madde olarak kabul edilmiştir.”, yine “Tasarının 365'nci maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliği tarihinden itibaren temyiz için başvurulması için gereken onbeş günlük süre, Komisyonumuzca temyiz dilekçesi yazmanın da zorluğu dikkate alınarak, kısa bir süre olarak değerlendirildiğinden bir aya çıkarılmış ve madde teselsül nedeniyle 367'nci madde olarak kabul edilmiştir.” bilgileri yer almaktadır. Daha sonra 7035 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeler sonucunda, 20.07.2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanun’un 31 inci maddesiyle, HMK’nin 361'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bir ay” ibaresi “iki hafta” şeklinde değiştirilmiştir. Değişiklik gerekçesinde de “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 345'inci maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf kanun yoluna başvuru sürelerinde yeknesaklığın sağlanması amacıyla temyiz kanun yoluna başvuru süresi de iki hafta olarak değiştirilmektedir. Öte yandan 366'ncı maddedeki kıyas yoluyla uygulanacak hükümler de dikkate alındığında düzenleme ile bir aylık temyiz süresi ile iki haftalık katılma yoluyla temyiz süresi arasındaki uyumsuzluk da giderilmiş olacaktır.” (Madde gerekçelerinde 29 uncu madde gerekçesi olarak geçmekte olup Tasarının çerçeve 28 ila 31 inci maddeleri yapılan teselsül doğrultusunda çerçeve 30 ila 33 üncü maddeler olarak aynen kabul edilmiştir), temyiz süresinin uygulanmasına yönelik 7035 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesinin (1). Bendinde de “Bu Kanunla, 5271 sayılı Kanunun 291'inci maddesi ile 6100 sayılı Kanunun 361'inci maddesinde temyiz sürelerine ilişkin olarak yapılan değişiklikler, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ve sonrasında verilen kararlar hakkında uygulanır.” denmektedir. Bu değişiklikler sırasında hala TMK’nin 103. maddesindeki süre korunmuş durumdadır.

Kanun yolu süresi ile ilgili bir kısım açıklamalar sonrasında biraz da sürelerin niteliği ve kanun yolu ile ilgili sürelere ilişkin Anayasa Mahkemesinin bakışından söz etmekte fayda bulunmaktadır.

Öncelikle, kanun yoluna başvurma hakkının belli bir süre koşuluna bağlanması, yargılamaların sürüncemede kalmasının engellenmesi, uyuşmazlıkların mümkün olan en kısa süre içinde nihai çözüme kavuşturulması ve hukuk aleminde etki ve sonuçlarını doğurması beklenen kesin hükmün bir an önce temini şeklindeki hukuki güvenlik ve istikrarın sağlanması gibi önemli ve meşru bir amaca hizmet eder

Anayasa Mahkemesi kararlarında sıkça yer aldığı üzere; adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelmektedir. Kişinin mahkemeye başvurmasını engelleyen veya mahkeme kararını anlamsız hale getiren, bir başka ifadeyle mahkeme kararını önemli ölçüde etkisizleştiren sınırlamalar mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir (B. No: 2012/791, 7/11/2013). Mahkemeye erişim hakkı, kural olarak mutlak bir hak olmayıp, sınırlandırılabilen bir haktır. Bununla birlikte getirilecek sınırlandırmaların, hakkın özünü zedeleyecek şekilde kısıtlamaması, meşru bir amaç izlemesi, açık ve ölçülü olması ve başvurucu üzerinde ağır bir yük oluşturmaması gerekir (B. No: 2013/1613, 2/10/2013, § 38). Mahkemeye etkili erişim hakkı, mahkemeye başvuru konusunda tutarlı bir sistemin var olmasını ve dava açmak isteyen kişilerin mahkemeye ulaşmada açık, pratik ve etkili fırsatlara sahip olmasını gerektirmektedir. Özellikle hukuki belirsizlikler ya da uygulamadaki belirsizlikler kişilerin mahkemeye erişim hakkını ihlâl edebilmektedir (AİHM, Geffre/Fransa, B. No: 51307/99, 23/1/2003). Bu nedenle, mahkemeler usul kurallarını uygularken bir yandan âdil yargılanma hakkını ihlâl edebilecek aşırı şekilcilikten, diğer yandan da yasalar tarafından düzenlenen usul kurallarının ortadan kaldırılması sonucunu doğurabilecek aşırı gevşeklikten kaçınmalıdırlar (Bkz. Eşim/Türkiye, B.No:59601/09, 17/9/2013).

Mahkemeye erişim hakkı adil yargılanma hakkının en temel unsurlarından biridir. Mahkemeye ulaşmayı aşırı derecede zorlaştıran ya da imkânsız hale getiren uygulamalar mahkemeye erişim hakkını ihlal edebilir. Bununla birlikte dava açma ya da kanun yollarına başvuru için belli sürelerin öngörülmesi, bu süreler dava açmayı imkânsız kılacak ölçüde kısa olmadıkça hukuki belirlilik ilkesinin bir gereğidir ve mahkemeye erişim hakkına aykırılık oluşturmaz. Ne var ki, öngörülen süre koşullarının açıkça hukuka aykırı olarak yanlış uygulanması ya da yanlış hesaplanması nedeniyle kişiler dava açma ya da kanun yollarına başvuru hakkını kullanamamışsa mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini kabul etmek gerekir. (B. No: 2013/1718, 2/10/2013) (Benzer yöndeki AİHM kararı için bkz. Osu/İtalya, 36534/97, 11/7/2002, § 36-40).

Mahkemelerin usul kurallarını uygularken bir yandan davanın hakkaniyetine halel getirecek kadar katı şekilcilikten, öte yandan, kanunla öngörülmüş olan usul şartlarının ortadan kalkmasına neden olacak kadar aşırı bir esneklikten kaçınmaları gereklidir (benzer yöndeki AİHM kararı için bkz. Walchli/ Fransa, B. No. 35787/03, § 29).

Anayasa Mahkemesi, ... Başvurusuna ilişkin verdiği 22.9.2016 tarihli ve 2014/1382 sayılı kararında da, dava açma sürelerini düzenleyen son derece karışık ve dağınık olan mevzuatın aşırı şekilci (katı) yorumunun mahkemeye erişim hakkını ihlal edebileceğini, özellikle başvuru mercii ve süresi doğru gösterilmeyen işlemlerle ilgili davalarda mahkemelerin usul kurallarını yorumlarken mahkemeye erişim hakkını zedeleyecek şekilde katı yorumdan kaçınmalarının gerektiğini belirtmiştir.

Yine,......Kooperatifi Başvurusuna yönelik 21.9.2017 tarihli ve 2014/13217 sayılı kararında da; kanun yolunu ve süresini taraflara doğru gösterme yükümlülüğü dikkate alındığında, temyiz süresinin on gün olduğunu kabul ederek temyiz isteminin süre yönünden reddine karar veren Yargıtay Dairesinin değerlendirmesinin mevzuat hükümleri çerçevesinde ve öngörülebilirlik sınırları içinde olduğunun kabul edilemeyeceği, yapılan yorumun başvurucunun temyiz hakkını kullanmasını imkânsız kılacak ölçüde ve aşırı şekilci bir yaklaşımla elde edildiği, bu açıdan kararın başvurucunun mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği sonucuna ulaşılmaktadır, şeklinde açıklamada bulunulmaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 103. maddesi gereğince resmi senetle vakıf kurma işleminin tescili veya vakıf senedindeki değişikliklerin tesciline ilişkin mahkeme kararları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilebilir. Türk Medeni Kanunu'nda temyiz süresi ile ilgili olarak özel bir düzenleme bulunduğuna göre artık burada Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun öngördüğü temyiz süresine gidilemez.

Türk Medeni Kanunu’nun 103. maddesi gereğince resmi senetle vakıf kurma işleminin tescili veya vakıf senedindeki değişikliklerin tesciline ilişkin mahkeme kararları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından temyiz edilebilir. Türk Medeni Kanunu'nda temyiz süresi ile ilgili olarak özel bir düzenleme bulunduğuna göre artık burada Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun öngördüğü temyiz süresine gidilemez.

Buradan hareketle, Türk Medeni Kanunu’nda yazılı temyiz süresinin evvelce iki ay iken daha sonra bir ay olarak değiştirilmesi, bu dönemde iki dereceli sistemin geçerli olması ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda ayrıca temyiz süresinin yine düzenlenmiş oluşu, 5236 sayılı Kanun ile istinaf düzenlemesi ile üç dereceli sisteme geçilmesi, 6100 sayılı Kanun’un yürürlüğe girişi ve 7035 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler, değişikliklere ilişkin gerekçeler, neticede istinafa ilişkin sürelerle ilgili düzenlemeler yanında halen TMK’nin 103. maddesinin yürürlükte oluşu, buradaki süreye ilişkin düzenlemenin özel düzenleme olduğu hususunda tereddüt bulunmaması, bu sürenin temyiz yönünden mevcut sistemde dahi uygulanmasında bir ihtilaf da olmamasına göre, az yukarıdaki açıklamalar karşısında Vakıflar Genel Müdürlüğü yönünden iki farklı kanunda öngörülen iki farklı sürenin kanun yoluna başvuracak taraf yönünden karmaşıklık doğurduğu, bunlardan TMK’de yazılı düzenlemenin daha sonra üç dereceli sisteme geçilmesi ile Kanun’da yer alan istinaf yönünden uygulanmamasının, dolayısıyla istinaf süresine öncelik verilmesinin aşırı şekilci olup, temyize bir aylık süre içinde başvurulsa dahi istinaf yönünden iki haftanın kabul edilmesi nedeniyle temyiz isteğinin incelenme imkanı olamayacağı, bu yönden de hakkın kullanılmasını imkansız kılacak ölçüde bulunduğu, dolayısıyla gerek Bölge Adliye Mahkemesi gerekse Dairenin çoğunluğunun belirtilen farklı süre koşullarını açıkça hukuka aykırı olarak yanlış uygulamak suretiyle hakkın özünün zedelenmesi şeklinde kısıtlanması sonucunun doğacağı, meşru bir amaç izlendiğinden söz edilemeyeceği, açık ve ölçülü olmadığı gibi istinafa başvuran üzerinde ağır bir yük de oluşturduğu, sonuçta açıkça dayanaktan yoksun olmadığı anlaşılan mahkemeye erişim hakkının etkilendiği ve yok edildiği, açık ve görünür bir ihlale sebebiyet verileceği gözetilerek, istinaf talebinin süresinde yapıldığının kabul edilmesi, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve istinaf sebeplerinin değerlendirilebilmesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerektiği kanaatinde olduğumuzdan sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyoruz. 21.06.2021
Yargıtay — Esas No: 2014/33139, Karar No: 2014/36968, Tarih: 24.12.2014

**4. Ceza Dairesi         2014/33139 E.  ,  2014/36968 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Mahkemece gerekçeli kararın, sanığın en son bildirdiği, ... Sokak ...Han No:20/7 ... adresine yöntemince tebliğ edilmediği,

Anlaşıldığından, sanık ...'nun tebliğnameye aykırı olarak, temyiz davası isteği hakkında şimdilik bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA ve dosyanın, tebliğ işlemi gerçekleştirildikten sonra Dairemize yollanılmak üzere, incelenmeksizin karar mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE, 24/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9420, Karar No: 2016/9503, Tarih: 16.06.2016

**3. Hukuk Dairesi         2016/9420 E.  ,  2016/9503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Uyuşmazlık ve hüküm; davacı şirketler ile davalı bedeliye arasında imzalanan "Temizlik Hizmeti Alımı" sözleşmesinin feshi nedeniyle menfi zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davanın niteliğine göre, inceleme görevi Yargıtay 13.Hukuk Dairesinindir. 11.04.2015 tarihinde yürürlüğe giren 6644 sayılı Yasanın 2.maddesi ile değiştirilen 2797 sayılı Yargıtay Kanununun 60.maddesi uyarınca temyiz incelemesini yapacak daire belirtilmek üzere dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kuruluna gönderilmesine, 16.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2009/161, Karar No: 2009/232, Tarih: 13.10.2009

**Ceza Genel Kurulu         2009/3-161 E.  ,  2009/232 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname :  2008/40532

Yargıtay Dairesi  : 3. Ceza Dairesi

Sanık D.T..’ün, 08.09.2001 tarihinde mağdur E.A..’a, uzuv tatili oluşturacak şekilde etkili eylemde bulunmak suçundan 765 sayılı TCY’nın 456/3, 55/3, 59. maddeleri uyarınca, 2 yıl 9 ay 10 gün ağır hapis cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin, Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesince 16.07.2003 gün ve 1-149 sayı ile verilen hüküm, Yargıtay 3. Ceza Dairesince onanmak suretiyle kesinleşmiştir.

01.06.2005 tarihinde 5237 sayılı TCY’nın yürürlüğe girmesi üzerine, Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 23.06.2005 günlü ek karar ile sanığın lehine olduğu kabul edilen 5237 sayılı TCY’nın 86/1, 87/2-b, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 13 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Hükümlü müdafiinin temyizi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Ceza Dairesince 23.01.2006 gün ve 10120-120 sayı ile;

“…

765 sayılı TCK’nu ile 5237 sayılı TCK’nu yaralama suçlarında farklı suç tipleri meydana getirmiş olup, farklı yaptırımlara bağlamıştır. Bu itibarla önce mahkemelerce duruşma açılarak 5237 sayılı Kanunun 86 ve 87 maddelerine uygun olarak rapor alınması ve yargılama yapılıp 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunun da nazara alınarak sonucuna göre eski kanun ve yeni kanundan hangisinin veya aleyhe olduğunun tartışmasını yapıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması” isabetsizliğinden hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkemece bozmaya uyularak gereği yerine getirilmiş ve yapılan yargılama sonucunda 08.11.2006 gün ve 177-410 sayı ile; sanığın lehine olduğu kabul edilen, 5237 sayılı TCY’nın 86/1, 87/2-b, 31/3 ve 62. maddeleri uyarınca 1 yıl 13 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, sanığın geçmişteki hali ve suç işleme eğilimi nedeniyle aynı Yasanın 51. maddesinin ve 5395 sayılı Yasanın 23. maddesinin uygulanmasına takdiren yer olmadığına karar verilmiştir.

Bu kararın da hükümlü müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Ceza Dairesince 11.07.2007 gün ve 4611-5893 sayı ile;

“15.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 25/1 ve geçici 1/3 madde ve fıkralarına aykırı olarak duruşmalarda Cumhuriyet savcısının bulunması” isabetsizliğinden hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel Mahkeme ise 23.11.2007 gün ve 243-344 sayı ile;

“5395 s. ÇKK’nun 25/1 maddesinde Çocuk Mahkemelerinde C.savcısının bulunmayacağının hüküm altına alındığı, 25/2 maddesinde Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinde C.savcısının bulunmayacağı yönünde herhangi bir hükmün bulunmadığı, kaldı ki fiili uygulamada da halen Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerine C.savcılarının katıldıkları, yine 5395 s. ÇKK’nun geçici 1/3 maddesindeki hükme göre sanığın mahkememizdeki yargılama sırasında 18 yaşını doldurmuş olduğu” gerekçesiyle önceki hükümde direnmiştir.

“5395 s. ÇKK’nun 25/1 maddesinde Çocuk Mahkemelerinde C.savcısının bulunmayacağının hüküm altına alındığı, 25/2 maddesinde Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerinde C.savcısının bulunmayacağı yönünde herhangi bir hükmün bulunmadığı, kaldı ki fiili uygulamada da halen Çocuk Ağır Ceza Mahkemelerine C.savcılarının katıldıkları, yine 5395 s. ÇKK’nun geçici 1/3 maddesindeki hükme göre sanığın mahkememizdeki yargılama sırasında 18 yaşını doldurmuş olduğu” gerekçesiyle önceki hükümde direnmiştir.

Bu kararın da hükümlü müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay C.Başsavcılığının “onama” istekli, 30.06.2009 gün ve 40532 sayılı tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulu’nca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, suç tarihinde 18 yaşından küçük olan sanık hakkında yapılan uyarlama yargılamasında, duruşmada C.savcısının bulunup bulunmayacağının belirlenmesine ilişkindir.

Uyuşmazlık konusunda sağlıklı bir çözüme varabilmek için, konu hakkındaki yasal düzenlemelerin incelenmesinde yarar vardır.

5395 sayılı Çocuk Koruma Yasasının “Mahkemelerin kuruluşu” başlıklı 25. maddesi;

“(1) Çocuk mahkemesi, tek hâkimden oluşur. Bu mahkemeler her il merkezinde kurulur. Ayrıca, bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak kurulabilir. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde çocuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. Çocuk mahkemelerinde yapılan duruşmalarda Cumhuriyet savcısı bulunmaz. Mahkemelerin bulunduğu yerlerdeki Cumhuriyet savcıları, çocuk mahkemeleri kararlarına karşı kanun yoluna başvurabilirler.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemelerinde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur ve mahkeme bir başkan ve iki üye ile toplanır. Bu mahkemeler bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak kurulur. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde çocuk ağır ceza mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır” hükmünü taşımaktadır.

(2) Çocuk ağır ceza mahkemelerinde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur ve mahkeme bir başkan ve iki üye ile toplanır. Bu mahkemeler bölgelerin coğrafi durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak kurulur. İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde çocuk ağır ceza mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır” hükmünü taşımaktadır.

Maddenin birinci fıkrasında düzenlenen Çocuk Mahkemeleri, tek hakimli olup, aynı Yasanın 26/1. maddesi uyarınca, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan davalara bakacak olan bu mahkemelerde, duruşmalarda C.savcısının bulunmayacağı hükme bağlanmış olmasına karşılık, maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen ve çocuklar hakkında ağır cezalık suçlar nedeniyle açılan davalarda, heyet halinde çalışacak Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri için benzer düzenlemeye yer verilmemiştir. Esasen anılan Yasada, genel hükümlerden ayrılan haller, ayrı bir hüküm olarak açıkça düzenlenmiş olup, Çocuk Mahkemelerinde, duruşmalarda C.savcısının yer almaması da bu hükümlerden bir tanesidir. Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri için, anılan ayrıksı düzenlemeye yer verilmediğine göre, bu mahkemelerdeki duruşmalarda C.savcısının bulunacağı açıktır.

Öte yandan, 5235 sayılı Yasanın 9. maddesinde, mahkemelerin kuruluşları ile ilgili hükümlere yer verilmiş,  ancak C.savcısının bu mahkemelerde bulunup bulunamayacağına ilişkin hiçbir ifadeye yer verilmemiştir. 5271 sayılı CYY’nın, “duruşmada bulunacaklar” başlıklı, 188. maddesinin birinci fıkrasında ise, duruşmada hükme katılacak hakimler ve C.savcısının hazır bulunması genel koşuluna yer verildikten sonra, 2. fıkrada açıkça, sulh ceza mahkemelerinde yapılan duruşmalarda C.savcısının bulunmayacağı hükme bağlanmıştır. Görüldüğü gibi, ceza yargılaması sistemimizde, C.savcısının duruşmalarda bulunması esas, bulunmaması ise istinayı oluşturmakta olup, bu istisnalar da yasada açıkça belirtilmiştir. Çocuk Koruma Yasasındaki düzenleme de yasa koyucunun bu iradesinin bir yansımasıdır.

Bu itibarla Yerel Mahkeme direnme hükmü isabetli olup, dosyanın esasa ilişkin temyiz incelemesi yapılmak üzere Özel Daireye gönderilmesine karar verilmelidir.

SONUÇ  :

Açıklanan nedenlerle;

1- Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.11.2007 gün ve 243-344 sayılı direnme hükmünün, İSABETLİ OLDUĞUNA,

2- Özel Dairece hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bozulmuş olması karşısında, esasa ilişkin temyiz incelemesi yapılması için dosyanın, Yargıtay 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.10.2009 günü yapılan müzakerede, tebliğnamedeki isteme uygun olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/9685, Karar No: 2009/6838, Tarih: 14.05.2009

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/9685 E.  ,  2009/6838 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,1.3.2000-10.3.2004 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, mahkeme kararının dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, davacının 1.3.2000 -10.3.2004 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir..

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir