muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/148, Karar No: 2021/121, Tarih: 23.02.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2021/148 E.  ,  2021/121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)

1. Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesince ( Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verilen davanın kabulüne ilişkin karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelenmesi sonucunda; esas yönünden davalı ...Ş. vekilinin ve davalı Dubai Grup Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf isteminin reddine, davalılar Süleyman ve ... vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne ilişkin kararın, süresi içinde davalı ...Ş. vekili, davalı Dubai Grup Sigorta A.Ş. vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davalılar ..., Şanlı Ulaşım Hizmetleri ve Tic. A.Ş. vekili ve Dubai Group Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşüldü:

4. Dava dosyasının tamamının gönderilmediği anlaşılmış olup, sağlıklı bir inceleme yapılabilmesi için dosyanın tamamının ve eklerinin gönderilmesi amacıyla mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

5. Öte yandan nispi harca tabi davanın kabulüne/kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı tarafından temyizi hâlinde, mahkemece hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının dörtte biri oranındaki temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcı alınmalıdır.

6. Somut olaya gelince; mahkemece davanın kısmen kabulüne dair kararı temyiz eden davalı Şanlı Ulaşım Hizmetleri ve Tic. A.Ş. vekilinin süresi içerisinde temyiz dilekçesini ibraz ettiği, aynı tarih içerisinde hakim tarafından havalesi yapılarak temyiz defterine kayıt edildiği 54,40TL maktu harç ile 267,80TL temyiz başvuru harcı yatırıldığı anlaşılmaktadır.

7. Temyiz isteyen davalının kendisinin ya da işlemlerinin harçtan istisna ve muafiyetinin bulunmadığı belirgin olduğuna göre; temyiz isteminin incelenmesi için davada hüküm altına alınan miktarlar dikkate alınarak hesaplanacak nispi karar harcının ¼ oranında nispi temyiz ilam harcının tahsili gerekir.

8. 25.01.1985 tarihli ve 1984/5 E., 1985/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca temyiz harcının mahkeme kalemince hesaplanıp temyiz edenden istendiği hâlde süresinde ödenmediği belgelendirilmemiş olduğundan nispi harca tabi olmasına rağmen eksik harç alınarak temyiz defterine kayıt edilen temyiz dilekçesi hakkında 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı HUMK’nın 434. maddesi uyarınca işlem yapılmak ve hüküm altına alınan miktarlar dikkate alınarak hesaplanacak nispi karar harcının ¼ oranında nispi temyiz ilam harcının tamamlanmak üzere de dosyanın mahkemesine iadesi gerekmektedir.

9. O hâlde; eksiklikler giderildikten sonra Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Başkanlığına gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23.02.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/33086, Karar No: 2021/2989, Tarih: 15.03.2021

**19. Ceza Dairesi         2019/33086 E.  ,  2021/2989 K.**

**"İçtihat Metni"**

Otoyol veya köprülerden ücret ödemeden geçme eyleminden dolayı ... hakkında 91,65 Türk lirası geçiş ücreti ve 916,50 Türk lirası ceza tutarı olmak üzere toplam 1.008,15 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına ilişkin Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş’nin 18/04/2018 tarihli ve 350129180418125536 sayılı ihlâlli geçiş ihtarnamesine karşı yapılan başvurunun kabulü ile geçiş ücreti ve anılan idarî para cezasının kaldırılmasına dair Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29/05/2018 tarihli ve 2018/752 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 18/09/2019 gün ve 7351 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 01/10/2019 gün ve KYB-2019-93099 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4. maddesinde hangi fiillerin kabahat oluşturduğunun kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriğinin, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabileceği, kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceği, anılan Kanun'un 16. maddesinde; kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibaret olduğu, yine anılan Kanun'un 22. maddesinde; kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin yetkili olduğu, kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amiri bu konuda yetkili olduğu, idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına giren yerlerde işlenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkili olduğu hususlarının düzenlendiği,

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30/1. maddesinde; Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödeneceği, işletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği, 7. fıkrasında; geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağının belirtildiği,

3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından işletilen otoyolundan olay tarihinde muterizin aracıyla geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptığından bahisle geçiş ücreti ile on katı ceza tutarı geçiş ihtarnamesi düzenlenerek muterize tebliğ edildiği, muterizin cezanın iptali talebiyle başvurduğu Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29/05/2018 tarihli ve 2018/752 değişik iş sayılı kararla itiraz konusu idarî yaptırım kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmış ise de, anılan otoyol geçiş ücreti ve 10 katı cezanın 5326 sayılı Kanun kapsamında itirazı kabil bir karar olmadığı gözetilmeksizin, başvurunun görev yönünden reddi yerine, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2018/752 değişik iş sayılı karar tarihinin 17/10/2018 olmasına karşın, ihbarnamede 29/05/2018 olarak gösterilmesi maddi hata olarak kabul edilmiştir.

Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 17/10/2018 tarihli ve 2018/752 değişik iş sayılı kararın verildiği tarihte 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesinin ''(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (1)(2)'' hükümlerini amir olduğu anlaşılarak yapılan incelemede;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 17/10/2018 tarihli ve 2018/752 değişik iş sayılı kararının CMK'nin 309/4-a maddesi uyarınca kanun yararına BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesine, 15/03/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(M) (M)

Karşı Oy:

Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığının Kanun Yararına Bozma istemli yazısı üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen talep yazısında;

“Otoyol veya köprülerden ücret ödemeden geçme eyleminden dolayı ... hakkında 91,65 Türk lirası geçiş ücreti ve 916,50 Türk lirası ceza tutarı olmak üzere toplam 1.008,15 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına ilişkin Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş’nin 18/04/2018 tarihli ve 350129180418125536 sayılı ihlâlli geçiş ihtarnamesine karşı yapılan başvurunun kabulü ile geçiş ücreti ve anılan idarî para cezasının kaldırılmasına dair Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29/05/2018 tarihli ve 2018/752 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 4. maddesinde hangi fiillerin kabahat oluşturduğunun kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriğinin, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabileceği, kabahat karşılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceği, anılan Kanun'un 16. maddesinde; kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibaret olduğu, yine anılan Kanun'un 22. maddesinde; kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin yetkili olduğu, kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşunun en üst amiri bu konuda yetkili olduğu, idarî kurul, makam veya kamu görevlilerinin, ancak ilgili kamu kurum ve kuruluşunun görev alanına giren yerlerde işlenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkili olduğu hususlarının düzenlendiği,

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30/1. maddesinde; Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödeneceği, işletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği, 7. fıkrasında; geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağının belirtildiği,

3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun kapsamında özel hukuk tüzel kişisi Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. tarafından işletilen otoyolundan olay tarihinde muterizin aracıyla geçiş ücreti ödemeden geçiş yaptığından bahisle geçiş ücreti ile on katı ceza tutarı geçiş ihtarnamesi düzenlenerek muterize tebliğ edildiği, muterizin cezanın iptali talebiyle başvurduğu Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 29/05/2018 tarihli ve 2018/752 değişik iş sayılı kararla itiraz konusu idarî yaptırım kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmış ise de, anılan otoyol geçiş ücreti ve 10 katı cezanın 5326 sayılı Kanun kapsamında itirazı kabil bir karar olmadığı gözetilmeksizin, başvurunun görev yönünden reddi yerine, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 18/09/2019 gün ve 94660652-105-16-7351-2019-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden ihbar ve mevcut evrak tebliğ olunur.” denilmek suretiyle Dairemize gelen dosyada, heyetimizin çoğunluğu tarafından Kanun Yararına Bozma talebi yerinde görülerek, yerel Mahkemenin yaptırım kararının kaldırılmasına dair hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

16/05/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile değişikliğe uğrayan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30. maddesinin 1. fıkrasında “Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.” 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” denilmiştir.

Devlete ait karayollarından geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilenlere, 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen miktar kadar idari para cezası, 5326 sayılı Kabahatler Kanununda belirtilen ilkeler çerçevesinde tayin edilecektir. İdari para cezasının nasıl tebliğ edileceği, idari para cezasına karşı başvurulacak kanun yolları 5326 sayılı kabahatler kanununda açıkça gösterilmiş olup, bu idari para cezalarına karşı sulh ceza mahkemelerine itiraz hakkı tanınmıştır.

Devlete ait karayollarından geçiş ücretini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilenlere, 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen miktar kadar idari para cezası, 5326 sayılı Kabahatler Kanununda belirtilen ilkeler çerçevesinde tayin edilecektir. İdari para cezasının nasıl tebliğ edileceği, idari para cezasına karşı başvurulacak kanun yolları 5326 sayılı kabahatler kanununda açıkça gösterilmiş olup, bu idari para cezalarına karşı sulh ceza mahkemelerine itiraz hakkı tanınmıştır.

Özel otoyol şirketlerinin ceza olarak belirledikleri ve ödenmesi için tebliğ edilen borca, Sulh Ceza Mahkemeleri nezdinde itiraz edilip edilemeyeceği Kanun Yararına Bozmanın konusunu oluşturmaktadır. Devlet tarafından işletilen otoyollardan ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilenlere tayin edilen idari para cezalarına itirazın mümkün olduğu sabittir. 6001 sayılı kanunda özel otoyol işleten şirketlerin geçiş ücreti ile birlikte belirledikleri cezalara itiraz edileceği konusunda bir düzenleme yapılmamıştır. İtiraz konusunda düzenleme yapılmamış olmasından bu cezalara Sulh Ceza Mahkemelerine itiraz edilemeyeceği anlamı çıkarılmamalıdır. Özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir şirkete ister “idari para” cezası adı altında isterse “ceza” adı altında bir yetkinin verilmesi devlete ait bir yetkinin devri mahiyetinde olup özü itibarıyla idari para cezası niteliğindedir. Özel otoyol işleten şirketlerin geçiş ücreti kadar bir miktar için normal takip ve tahsili gereken alacaklarına, kamu gücü ve otoritesinden yararlandırılarak “ceza” verme yetkisinin verilmesi de bu cezanın idari para cezası niteliğinde olduğunu göstermektedir. Özel otoyol işleten şirketlere kamu gücü ve otoritesinin kullandırılmış olması nedeniyle bu cezaların idari para cezası niteliğinde olduğunu ve Sulh Ceza Mahkemelerinde bu cezalara itiraz edilebileceğini düşünmekteyim.

Özel otoyol işleten şirketler ülkemizdeki diğer şirketler gibi özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olduklarından, diğer şirketlerin tabi oldukları kurallara tabi olmalıdırlar. Özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş diğer şirketlerin alacaklarının doğumu, takip ve tahsili Borçlar Kanunu ve Ticaret kanunu gibi özel hukukla ilgili yasalarla belirlenmiştir. Özel otoyol işleten şirketlerin, ücretsiz geçiş yaptığı tespit edilen kişilerden, geçiş ücretinin takip ve tahsili dışında 4 kat tutarında ceza almaları, yaptıkları hizmetin karşılığının çok ötesinde bir borcun doğumuna sebep olmaktadır. Diğer özel şirketlerin alacaklarına ancak yasa ile belirlenen ölçülerde faiz işletilirken, özel otoyol işleten şirketlere kanunla 4 kat ceza verme yetkisi verilerek %400 oranında fazladan bir gelir elde etme imkanı tanınmıştır.

6001 sayılı kanunda, özel otoyol işleten şirketlere ceza verme yetkisinin verilmiş olması nedeniyle, bunun idari para cezası niteliğinde olduğunu ve Sulh Ceza Mahkemelerine itiraz yolunun açık olduğunu düşündüğümden, heyetimizin çoğunluğu tarafından verilen karara katılmamaktayım. ... Üye

Karşı Oy:

6001 sayılı kanunda, özel otoyol işleten şirketlere ceza verme yetkisinin verilmiş olması nedeniyle, bunun idari para cezası niteliğinde olduğunu ve Sulh Ceza Mahkemelerine itiraz yolunun açık olduğunu düşündüğümden, heyetimizin çoğunluğu tarafından verilen karara katılmamaktayım. ... Üye

Karşı Oy:

Kolay anlaşılması ve sistematik olması açısından muhalefet şerhimi 4 başlık altında yazacağım. Bunlar;

I-) Daire Çoğunluğu ile Azınlık Arasında Çıkan Uyuşmazlığın Konusu

II-) Kanun Yararına Bozmaya Konu Olayın Özet Anlatımı

III-) Konu ile İlgili Mevzuat

IV-) Muhalefet Şerhimin Dayanağını Oluşturan Gerekçeler

I-) Daire Çoğunluğu ile Azınlık Arasında Çıkan Uyuşmazlığın Konusu

Daire çoğunluğu, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” kapsamında işletme hakkı bir özel hukuk tüzel kişisine verilen ya da devredilen otoyollardan geçiş ücreti ödenmeden yapılan (kaçak) geçişler sebebiyle geçiş ücretinin geçiş tarihinde on katı tutarında (meri mevzuata göre 4 katı tutarında) kesilen cezaya karşı sulh ceza hakimliğine başvurulamayacağına; dolayısıyla sulh ceza hakimliğinin bu tür durumlarda görevli olmadığına hükmetmiştir.

Sulh ceza hakimliğinin bu tür durumlarda görevli olduğunu telakki etmekteyim. Zira yap-işlet-devret modeli çerçevesinde özel hukuk tüzel kişileri tarafından işletilen otoyollardan ücret ödenmeden geçiş yapılmasından kaynaklanan cezanın, tıpkı devlet tarafından işletilen otoyollardan ücret ödenmeksizin (kaçak) geçilmesinden kaynaklanan ceza gibi, nevi şahsına özgü olsa da “idari para cezası” özellikleri taşıdığı; özel hukuk tüzel kişileri tarafından işletilen otoyollardan ücret ödemeden yapılan geçişin de devlet otoyollarından kaçak geçiş gibi “kabahat benzeri” bir vasıfta bulunduğu nedenleriyle; özel hukuk tüzel kişileri tarafından işletilen otoyollardan kaçak geçişten dolayı kesilen para cezasına karşı da tıpkı idari para cezalarına karşı olduğu gibi sulh ceza hakimliğine başvurulabileceği/itiraz edilebileceği görüşündeyim. Dolayısıyla sulh ceza hakimliğinin bu tür durumlarda da görevli olduğu mülahazasıyla daire çoğunluğunun kararına katılmıyorum.

Kanaatim şudur ki, özel hukuk tüzel kişileri tarafından işletilen otoyollardan ücret ödemeden geçiş yapmaktan kaynaklanan cezanın adı “idari para cezası” değil sadece ”ceza” olsa, hatta Kanun gereği tahsil yöntemi farklı olsa bile;

Buradaki ceza,

1-) amacı,

2-) işlevi,

3-) niteliği,

4-) hesaplama yöntemi itibarıyla tıpkı devlet tarafından işletilen otoyollardan ücret ödenmeden (kaçak) geçişten kaynaklanan ceza gibi, “idari para cezası” özellikleri taşıdığından, bu cezaya karşı da sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek ve dolayısıyla sulh ceza hakimliği bu cezalara karşı yapılan başvuru ve itirazları incelemekle görevli olacaktır.