muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/14224, Karar No: 2012/8931, Tarih: 25.05.2012

Oysa, tenfize konu karar, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalı vekili Av. ...’na 17.06.2009 tarihinde tebliğ edilmiş olup, buna ilişkin tebliğ evrakı dosya içinde yer almaktadır. Bu durumda tenfizi istenen mahkeme kararı usulüne uygun olarak davalının vekiline tebliğ edilmiş ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunmasına göre, mahkemece tenfize konu kararın kesinleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca; mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi de, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır. Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır. Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez. Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 2.75 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 25.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/16048, Karar No: 2021/5957, Tarih: 31.03.2021

**8. Ceza Dairesi         2019/16048 E.  ,  2021/5957 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hükümlü veya tutuklunun kaçması

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dairemizin 2020/2463 Esas sayılı dosyasında 01.10.2020 tarihli kararla, somut norm denetimi yoluyla iptal istemli başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 14.01.2021 gün ve 2020/81 Esas, 2021/4 sayılı Kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 17.10.2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddesinin "01.01.2020 tarihi itibariyle... hükme bağlanmış ve kesinleşmiş dosyalarda .... basit yargılama usulü uygulanmaz" bölümündeki "hükme bağlanmış" ibaresinin Anayasanın 38. maddesine aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. maddesinde suçun kanuniliği ve cezanın kanuniliği güvence altına alınmıştır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 7/1. maddesinde de aynı güvencelere yer verilerek "lehe kanunun uygulanması ilkesi" benimsenmiştir.

Maddi ceza hukukuna ilişkin hükümler içeren basit yargılama usulünün "hükme bağlanmış dosyalarda" uygulanmasını engelleyen 5271 sayılı CMK.nın geçici 5. maddesinin (d) bendindeki "hükme bağlanmış" ibaresinin basit yargılama usulü yönünden Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi nedeniyle temyiz davasına konu dosyalarda lehe hükümler içeren CMK.nın 251/3. maddesinin uygulanması imkanının doğması ve bu konuda mahkemesince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 31.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2988, Karar No: 2007/13575, Tarih: 17.07.2007

**20. Hukuk Dairesi         2007/2988 E.  ,  2007/13575 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Yozgat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarih               : 20.12.2006

Davacı   1.5.1995 tarihinden itibaren  tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine    karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine  karar vermiştir.

Hükmün  davacı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi   tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı 1.5.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun  tesbitini istemiştir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine  karar vermiştir.

Hükmün  davacı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi   tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı 1.5.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun  tesbitini istemiştir.

Mahkemece istemin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür.Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır.Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının teslim ettiği ürün bedelinden 30.3.1995 tarihinde tevkifat yoluyla  kesinti yapıldığı Ziraat odası kaydının bulunmadığı Tarım Kredi Kooparatifi ve Pancar Ekiciler Kooperatifine kaydının   sorulmadığı, adına   kayıtlı tarımsal arazisinin bulunmadığı söylemez köyünde zabıta aracılığıyla yapılan araştırmada 1990 yılına kadar köyde tarımsal faaliyette bulunduğu 1990 yılında  Şenkaya ilçesine taşındığı ve yine aynı  yönde Söylemez  Köyü muhtarının tutanağının bulunduğu   görülmektedir.

Davacının prim kesintisinin bulunduğu 1.4.1995-31.12.1995 tarihleri arasında tarım  Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun kabulü gerekir.

Davacının  prim kesintisi bulunmayan sonraki yıllarda tarım Bağ-Kur sigortalılığının oluşup   oluşmadığının tesbiti için 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtların mahkemece   araştırılmadığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş davacının Tarım Kredi Kooperatif ve Pancar  Ekicileri Kooperatifine üye olup olmadığı üye ise hangi tarihte başladığı ve devam edip etmediği  ilgili kurumlardan sorularak davacının 1990 yılından sonra taşındığı anlaşılan Şenkaya ilçesinde tarımsal faaliyetine devam edip etmediğinin  zabıta  aracılığıyla araştırılmalı burada ikamet ettiği yer muhtarından  sorularak,   tüm deliller birarada değerlendirilip  çıkacak sonuca göre karar  vermektir.

Mahkemece  bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden yanlış değerlendirme ile eksik inceleme ile  yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde  davacıya iadesine, 17.7.2007  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4230, Karar No: 2015/12113, Tarih: 12.11.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/4230 E.  ,  2015/12113 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/12/2014

NUMARASI : 2013/575-2014/633

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı Z.. K.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili özetle: müvekkili H.. B..'nın 20/09/2013 tarihinde evinin salonunda oturmakta iken davalının direksiyon hakimiyetine kaybetmesi sonucunda aracın evinin salon penceresini yıkarak evin salonuna girdiğini, müvekkilinin bu kaza nedeniyle büyük şok yaşadığını ve kırılan camlar nedeniyle de yaralandığını, davacı H.. S..'a ait olan koltuk takımının da zarar görmesi nedeniyle müvekkillerinin uğramış oldukları davacılardan H.. B.. için evde oluşan 1.305,00 TL maddi tazminat ile 2.000,00 TL manevi tazminatın, davacı H.. S.. için 2.100,00 TL maddi tazminatın haksız eylem tarihi olan 20/09/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili özetle; müvekkilinin aracını kaydırması neticesinde meydana gelen kazada davacı H.. B..'nın yaralanmasının söz konusu olmadığını, evde oluşan zararları müvekkilinin yaptırdığını, tekli koltuğun zarar gördüğünü ve bunu değiştirmek için işlemleri başlattıkları sırada davacıların tüm koltuk takımını ve televizyonu, DVD, uydu cihazı, bilgisayar, perdelerin de değiştirilmesi gibi sebepsiz zenginleşmeye yönelik taleplerde bulunduklarını, koltuk takımının faturasının H... B.. adına olması onun davada taraf olmasını gerektirmediğini, evin sahibi ve koltuk takımının da fiili sahibi olan H.. B..'nın tek davacı olması gerektiğinden davacı H.. B... yönünden husumet nedeniyle davanın reddine, davacı yanın kötü niyetli olarak sebepsiz zenginleşmeye yönelik dava açmış olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, davacı H.. B..'nın maddi zararı olan 1.303,50 TL hasar bedelinin olay tarihi olan 20/09/2013 tarihinden itibaren ayrıca olayın oluş biçimi tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak takdiren 1.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 20/09/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Davacı H... B...'ya (S...) ait 1.784,75 TL maddi zararın 20/09/2013 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş ve hüküm davalı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nin geçici 3.maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı HUMK'nun 427.maddesinde öngörülen temyiz kesinlik sınırı 01.01.2014 tarihinden itibaren 1.893,60 TL'sına çıkarılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nin geçici 3.maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı HUMK'nun 427.maddesinde öngörülen temyiz kesinlik sınırı 01.01.2014 tarihinden itibaren 1.893,60 TL'sına çıkarılmıştır.

Davanın kabul edilen kısmı davacı H.. B.. yönünden 1.303,50 TL maddi 1.500,00 TL manevi diğer davacı H.. B..yönünden 1.784,75 TL olup, temyize konu karar, anılan tarihten sonra verildiğinden kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İBK uyarınca Yargıtay'ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Z.. K.. vekilinin temyiz isteminin mahkeme hükmünün davalı taraf yönünden kesin olması nedeniyle REDDİNE, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine 12/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/26606, Karar No: 2014/31657, Tarih: 28.10.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/26606 E.  ,  2014/31657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 8. İŞ MAHKEMESİ (KARTAL 4. İŞ)

TARİHİ : 22/02/2012

NUMARASI : 2010/617-2012/129

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, genel tatil ücreti, izin ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, işyerinde 18/06/2007- 30/11/2008 tarihleri arasında uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını, çalıştığı süre boyunca asgari ücret ile ilave sefer pirimi üzerinden çalıştığını, sefer başı 400 Euro prim ödendiğini, genel tatil ücretlerinin ödenmediğini, ücretli izinlerinin kullandırılmadığını, son beş aylık asgari ücret alacağının ödenmediğini, iş akdinin haksız ve bildirimsiz olarak sona erdirildiğini açıklayarak kıdem ve ihbar tazminatı, genel tatil, izin ücreti aylık ücret alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili davacının 25.11.2008 tarihinden sonra işyerine gelmediğini, bu durumun çalışanların imzası olan tutanakla tespit edildiğini, davacının iş sözleşmesinin bu nedenle feshedildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı süresi içerisinde davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı yapmış olduğu genel tatil çalışma karşılıklarının ve aylık ücret alacaklarının tam olarak ödenmediği mahkemenin kabulündedir. Bu durumda davacının iş sözleşmesini işyerini terk etmek sureti ile feshi haklı neden olup, Mahkemece ihbar tazminatının reddi gerekirken kabulü hatalıdır.

3- Öte yandan davacı işçi tır şoförü olup, sefer primi tespiti noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur (Yargıtay 9.H.D. 21.05.2013 gün, 2011/ 10769 E, 2013/ 15255 K.).