muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/5650, Karar No: 2010/9322, Tarih: 24.06.2010

Su ve Kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin ... vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir" düzenlemesini getirmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Davacı, konutun içinde bulunduğu site bölgesindeki altyapı hizmetlerinin tamamının yüklenici firma tarafından yapıldığını iddia etmiş,davalı ise,ada dışı yoldaki kanalizasyon hatlarının kendileri tarafından yapıldığını savunmuştur.Hal böyle olunca bu konuda tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda delilleri toplanıp gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı lehine BOZULMASINA peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 4.6.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4431, Karar No: 2013/8612, Tarih: 04.07.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2013/4431 E.  ,  2013/8612 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan sanıklar ... ve ..., nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından sanık ..., fuhuş suçundan ise sanık ... yapılan yargılamaları sonunda; sanık ...'in beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı eyleminin nitelikli cinsel saldırı, sanık ...'in nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs eyleminin ise basit cinsel saldırı suçlarını oluşturduğunun kabulü ile sanık ... ve ... bu suçlardan mahkûmiyetlerine, sanık ...'in kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanıklar ... ve ... ise atılı suçlardan beraatlerine dair Akhisar Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 19.11.2012 gün ve 2010/175 Esas, 2012/265 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi katılan vekili ile sanıklar Halil ve Bülent müdafileri tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar Bülent ve Halil hakkındaki mahkûmiyet hükümleri ile, delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanık ..., atılı suçlardan sanıklar ... ve ... hakkındaki beraat hükümleri usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan vekili ile sanıklar ... ve ... müdafilerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 04.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17877, Karar No: 2016/2433, Tarih: 29.02.2016

**17. Hukuk Dairesi         2015/17877 E.  ,  2016/2433 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :..........Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Davacılar vekili, davalı tarafından Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı yolcu otobüsünün 22.12.2007 tarihinde İstanbul Bakü seferi sırasında .........'da yaptığı kaza sırasında otobüste yolcu olarak bulunan ..... ve .......’nın vefat ettiğini ileri sürerek ........nin ölümü nedeniyle davacı baba ... için 19.411,02 TL, davacı anne....... için 29.364,00 TL maddi tazminatın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden, 40.000,00 TL maddi tazminatın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesinden, .....’ın ölümü nedeniyle davacı baba ....... için 24.095,62 TL, davacı anne ......... için 25.673,31 TL maddi tazminatın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden, 40.000,00 TL maddi tazminatın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesinden sigorta şirketine başvuru tarihinden 8 gün sonrasından başlamak koşuluyla avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne dair verilen hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, uyulmasına karar verilen bozma ilamı, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacıların Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına dayanan tazminat davalarının reddine, davacıların zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminat talepleri ile ilgili olarak mahkemece verilen 12/02/2013 tarihli karar kesinleştiğinden bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davacılar vekilinin yerinde olmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA29.2.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8536, Karar No: 2014/9548, Tarih: 24.04.2014

**22. Hukuk Dairesi         2013/8536 E.  ,  2014/9548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 12. İş Mahkemesi

TARİHİ : 19/02/2013

NUMARASI : 2011/761-2013/38

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı neden olmaksızın feshedildiğini belirterek, müvekkilinin ihbar ve kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağı isteklerinin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, iş sözleşmesinin haklı nedene dayanılarak sona erdirildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, feshin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle ihbar ve kıdem tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshi uyuşmazlık konusudur. Davacı, iş sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanmadığını iddia etmiş; davalı tarafından ise sözleşmenin, işçinin iş barışını bozucu davranışları nedeniyle ihtar almasına rağmen durumunu düzeltmemesi, işyerinde başka bir çalışana sataşması üzerine hakkında tutanak tutularak iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur. Davalı vekili tarafından işverence tutulmuş tutanaklar delil olarak ibraz edilmiş, tutanak düzenleyenlerden iki kişi de tanık olarak dinletilmiştir. Dosya arasında ayrıca, davacı tarafından yazılmış, “bazı nedenlerden dolayı F. Ç. ve M. S. gibi şahıslarla çalışmak istemiyorum” şeklinde bir dilekçe de mevcuttur. Yargılama sırasında dinlenen davacı tanıkları, işyerinde çoğu zaman işçiler hakkında tutanaklar tutularak işten çıkarma yoluna gidildiğini, bu tutanakların içeriğinin gerçeğe uygun olmadığını beyan etmiştir. Davalı tanığı olarak ise davacı dilekçesinde yer alan F. Ç. ve M. S. dinlenmiş olup, tutanakların doğruluğu konusunda açık beyanları alınmamıştır. Fesih hususunun aydınlatılabilmesi için, davalı tanıkları ile birlikte işverence ibraz edilen tutanaklarda imzaları bulunan davalı tanıklarına tutanak içeriği ile ilgili bilgilerinin sorulması gerekir. Davalı tarafından tanık olarak gösterilen tutanak mümzilerine tutanak içeriği ile ilgili bilgileri sorulmadan, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3667, Karar No: 2015/13651, Tarih: 15.06.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/3667 E.  ,  2015/13651 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Almus Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02/12/2014

NUMARASI : 2014/122-2014/201

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: - K A R A R –

Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan ceviz'in kuru ve sulu taşınmazlar için ayrı ayrı dekar başına verim miktarlarının İlçe Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2014 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan sorulduktan sonra,

Alınacak cevapla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 15.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9218, Karar No: 2013/21183, Tarih: 04.09.2013

**8. Ceza Dairesi         2013/9218 E.  ,  2013/21183 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyada mevcut 21.06.2010 tarihli ekspertiz raporundan, ''suça konu silahın namlusu içerisinde ateşli silah fişeklerinin istimalini engelleyen parçasının bulunmadığı'' bu haliyle özel şekil ve nitelikte saçma, kurşun, metal küre vb. bir cisim geçebileceği belirtilmiş ise de; sözü edilen parçanın tabancanın imal aşamasında mevcut olup olmadığı, sonradan çıkartılıp çıkartılmadığı hususları açıklığa kavuşturulmadığından yeniden rapor alınarak parçanın çıkarılıp çıkarılmadığının saptanması, çıkarılmaya ilişkin bir bulgu yoksa suç konusu tabancanın marka, model ve üretim yılı tespit olunup Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından marka, model ve üretim yılı itibariyle bu silahların mevcut haliyle üretilmesine izin verilip verilmediği sorulup, bu silahın üretim şeması getirtilip, üretim şemasının temin edilememesi halinde ise suça konu silahın gaz ayırıcı parçasını da gösteren fotoğraflar, ekspertiz raporu eklenerek suça konu silahın gaz ayırıcı parçasında üretim sonrası tadilat yapılıp yapılmadığı sorulup dosya kül halinde Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek silahın üretim izni verilen orijinal haline göre bilye geçişine imkan verecek şekilde gaz ayırıcı parçasının tadil edilip edilmediğine dair alınacak bir rapor ile 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadığı hususu kesin olarak saptanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, C.Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygu lanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 04.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11395, Karar No: 2016/3339, Tarih: 21.03.2016

**1. Hukuk Dairesi         2015/11395 E.  ,  2016/3339 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ELATMANIN ÖNLENMESİ, KAL VE ECRİMİSİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden maliki olduğu 401 parsel sayılı taşınmazın 6500,00 m2'lik bölümüne davalının nar ağaçları dikmek suretiyle müdahale ettiğini ileri sürerek, elatmanın önlenmesi, ağaçların sökülmesi ve geçmiş beş yıllık dönemi kapsayan 7.000,00.-TL ecrimisilin tahsili isteklerinde bulunmuştur.

Davalı, çekişme konusu bölümün hali arazi niteliğinde olup otuz yıldır zilyedi olduğunu, orman idaresince çekişme konusu taşınmazın orman olduğu iddiası ile suç duyurusu yaptığını, taşınmazın niteliğinin ve mülkiyet durumunun belirlenmesi gerektiğini belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, elatmanın önlenmesi ve yıkım istekleri yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil isteği açısından ise tecavüzün keşfen saptandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hâkimi ...'in raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalının temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 27.70.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 21.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5139, Karar No: 2016/23864, Tarih: 22.12.2016

**19. Ceza Dairesi         2016/5139 E.  ,  2016/23864 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak,

Suçtan doğrudan zarar görmeyen İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü hakkında katılma kararı verilerek lehine vekalet ücretine hükmedilmesi,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün BOZULMASINA, bozma sebebi 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca, yeniden yargılama yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bulunduğundan, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmın hükümden çıkarılması suretiyle başkaca yönleri Kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 22.12.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18271, Karar No: 2022/1408, Tarih: 15.03.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/18271 E.  ,  2022/1408 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtiraz Eden: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

İtiraz Edilen Karar : Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 01.04.2021 tarih ve 2019/8860 Esas, 2021/2712 Karar sayılı onama kararı

İtirazla İlgili Mahkeme Kararı : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 21.03.2019 tarih ve 2018/799 – 2019/433 sayılı kararı

İtirazla İlgili Hüküm : Sanık ... hakkında Aydın 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.02.2018 tarih ve 2016/278 - 2018/49 sayılı sanık hakkında kararının kaldırılarak; TCK'nın 220/7. maddesi delaletiyle 314/2, TCK'nın 220/7, 3713 sayılı Kanunun 5/1,TCK'nın 62, 53, 63 maddeleri uyarınca mahkumiyetine

Yargıtay (kapatılan) 16. Ceza Dairesinin 01.04.2021 tarih ve 2019/8860 Esas, 2021/2712 Karar sayılı onama kararına Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca sanık lehine itiraz edilmekle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısı ve ekindeki dava dosyası incelendi,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz yazısında özetle: “Savunma, Anayasamızın 36. maddesiyle anayasal güvence altına alınan meşru bir yol, müdafii de savunmanın meşru bir aracıdır. Dolayısıyla söz konusu hüküm, müdafii aracılığı ile savunulmayı da anayasal güvence altına almaktadır. Savunma hakkı, uluslararası belgelerde de değerine uygun şekilde yerini almıştır. Bunlardan, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin 121/I., Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Milletlerarası Antlaşmanın 14/3-b-d, Avrupa İnsan Hakları ve Ana Hürriyetleri Koruma Sözleşmesinin 6/3-b-c maddeleri sanığın müdafiden yararlanması konusunda açık düzenlemeler getirmiştir.

5271 sayılı CMK'nın, savunma hakkı konusunda oldukça hassas davranmış, bunun bir sonucu olarak da isteğe bağlı müdafiliğin yanında, bazı hallerde zorunlu müdafiliği benimsemiştir. Bu bağlamda Kanunun 147. maddesinde; şüphelinin müdafi seçme hakkının bulunduğu, onun hukukî yardımından yararlanabileceği, müdafiin ifade veya sorgusunda hazır bulunabileceğini kendisine bildirilmesi gerektiği, 148. maddesinde; müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifadenin, hâkim veya mahkeme huzurunda şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamayacağı, 149. maddesinde; sanığın kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabileceği, avukatın, sanık ile görüşme, ifade alma veya sorgu süresince yanında olma ve hukukî yardımda bulunma hakkının engellenemeyeceği ve kısıtlanamayacağı, 153. maddesinde; müdafinin kovuşturma evresinde dosya içeriğini ve muhafaza altına alınmış delilleri inceleyebileceği ve istediği tutanak ve belgelerin bir örneğini harçsız olarak alabileceği, 154. maddesinde; 2. fıkradaki istisna haricinde sanığın vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebileceği hükme bağlanmıştır.

CMK'nın “müdafiin görevlendirilmesi” başlıklı 150. maddesi;

CMK'nın “müdafiin görevlendirilmesi” başlıklı 150. maddesi;

“(1) Şüpheli veya sanıktan kendisine bir müdafi seçmesi istenir. Şüpheli veya sanık, müdafi seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir.

(2) Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık; çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir.

(3) Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmada ikinci fıkra hükmü uygulanır.

(4) Zorunlu müdafilikle ilgili diğer hususlar, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü alınarak çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir” şeklindedir.

Sonuç itibariyle;

İddianame ile uygulanması talep edilen TCK'nın 314/2. maddesindeki hapis cezasının alt sınırının 5 yıl hapis cezası olması, atılı suçtan mahkumiyet kararı verilmesi halinde kanun gereği takdir hakkı bulunmaksızın uygulanması gereken 3713 sayılı Kanunun 5/1. maddesi uyarınca belirlenen temel cezadan 1/2 oranında artırım öngörülmesi nazara alındığında, atılı suç için öngörülen hapis cezasının alt sınırının beş yıldan fazla olması nedeniyle, CMK'nın 150/3 maddesi uyarınca istemine bakılmaksızın müdafi görevlendirilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilerek hüküm kurulması suretiyle sanığın savunma hakkı kısıtlanmıştır.” gerekçesi ile Dairenin 01.04.2021 tarih ve 2019/8860 Esas, 2021/2712 Karar sayılı onama kararının kaldırılmasına, itiraz kabul edilmez ise itiraz hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna tevdiine karar verilmesi istenmektedir.

Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasındaki uyuşmazlığın/itirazın konusu; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yargılanıp örgüte yardım etmek suçundan mahkum olan ve kovuşturma aşamasında tutuksuz olarak yargılanan sanığın, re’sen atanacak bir müdafii yardımından yararlandırılmasının gerekip gerekmeyeceğine dairdir.

Ceza Muhakemesi Hukukunda savunmanın ayrılmaz parçası olan “müdafiilik” kavramı üzerinde durmak gerekecektir.

Müdafii; şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade eder (CMK m. 2/1-c).

Müdafilik ihtiyari veya zorunlu olabilir. 1412 sayılı sayılı CMUK'un, kişisel savunmada kural olarak isteğe bağlı/ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş, sınırlı hallerde ise kişilerin kendilerini yeterince savunamayacakları ve kamusal bir kurum olan savunmanın zaafa uğrayacağı kabulünden hareketle zorunlu müdafilik sistemini getirmiştir. 5271 sayılı CMK'nın ise zorunlu müdafilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde genişletmiştir(C.G.K. 17/12/2009 t. 2008/1-172 E. 2009/26 K.).

Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafinin yardımından yararlanabilir. Müdafiiyi kendisi ya da kanuni temsilcisi seçebilir. Müdafii seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir. Bu haller isteğe bağlı müdafiliktir. Kanunumuz bazı hallerde ise zorunlu müdafiliği benimsemiştir. Bu durum Ceza Genel Kurulunun gündemine birçok kez gelmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK'un, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK'nın zorunlu müdafiilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

5271 sayılı CMK’ya göre; müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığın, çocuk, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz olması (CMK’nın 150/2. maddesi), soruşturma veya kovuşturma konusu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi (CMK’nın 150/3. maddesi), resmi bir kurumda kusur yeteneğinin araştırılması için gözlem altına alınmasına karar verilecek olması (CMK’nın 74/2 maddesi), tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilmesi (CMK’nın 101/3. maddesi), davranışları nedeniyle hazır bulunmasının duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşılan sanığın yokluğunda duruşma yapılması (CMK’nın 204/1. maddesinde) ve kaçak sanık hakkında duruşma yapılması (CMK’nın 247/4. maddesinde) hallerinde, şüpheli veya sanığın istemi bulunmasa, hatta açıkça müdafi istemediğini beyan etse bile müdafi görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır”.

“5271 sayılı CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerekip gerekmediği, bu kapsamda “beş yıllık ceza süresinin belirlenmesinde suçun temel şekli için kanunda öngörülen cezanın mı dikkate alınacağı yoksa, suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenlerinin de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınıp alınamayacağı”,

Hususları yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

Adil yargılanma hakkı, Anayasanın 36/1. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6/1. maddesinde de; “Herkes davasının, … cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak, … görülmesini isteme hakkına sahiptir..” denilerek teminat altına alınmıştır.