muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1176, Karar No: 2020/437, Tarih: 03.11.2020

. A.Ş.'nin alacağına karşılık taşınır ve taşınmaz ipoteği ihdas edildiğini ve teminat altına alındığını, genel müdür olarak şirkete atandığında şirketin 9,0 TL tutarındaki mevcudunu 385.251,812 TL’ye yükselttiğini, Eskişehir İcra Müdürlüğünün ilgili icra dosyalarında hacizlerin yapıldığını, icra takibinin devam etmesinin sebebinin TMSF’nin alacağın temliki yoluyla bu dosyalardaki alacakları devralmasından ve takibin TMSF tarafından devam ettirilmesinden kaynaklandığını, satış sözleşmesi yapılmadan malların teslim edildiği iddiasının yerinde olmadığını, zira satış sözleşmesinin yazılı olarak yapılması gerektiği konusunda kanunda bir düzenleme bulunmadığı gibi satış sonrası düzenlenen irsaliye makbuzları ve faturalardan da bu iddianın yersiz olduğunu, çekler hakkında genel ilamsız takip yoluyla icra takibi yapıldığını, icra takibindeki borçların ... tarafından her iki icra takip dosyasında da kabul edildiğini ve borca itiraz edilmediğini, kambiyo senetlerine özgü takibin yapılmamış olmasının tek başına bir zarara neden olmadığını, TMSF’nin suçtan zarar görmediğini ve katılma hakkına sahip olmadığını,

Sanık ... aşamalarda; sanık ...'ın babası olduğunu, A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş.’yi annesi Tülin Akın, kardeşi ..., ... ve oğlu ... ile birlikte 27.01.2007 tarihinde kurduklarını ancak kendisinin anılan şirkette çalışmadığını, şirketin yalnızca ortağı konumunda olduğunu, şirketin ... tarafından yönetildiğini, suça konu demirlerin de Sider Dış Tic. A.Ş.'den ... tarafından satın alındığını, satış sözleşmesi düzenlenmeden malların satıldığı iddia edilmiş ise de satış ve teslimde faturaların düzenlendiğini ve irsaliye makbuzu karşılığı satışın yapıldığını, bir kısım borcun ödendiğini, alacaklı Sider Dış Tic. A.Ş. tarafından A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş. aleyhine Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8347 sayılı takip dosyasında 1.327.734.97 TL alacaktan dolayı icra takibi başlatıldığını, anılan takip dosyasında ...'in şahsi kefalet verdiğini, kendisinin şirket borçları ile bir ilgisinin bulunmadığı gibi demir çubukların şirket adına ... tarafından satın alındığını, bu mallar karşılığı verilen çeklerin de onun tarafından ciro edildiğini, kendisinin sadece A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş.’nin yönetim kurulu üyesi olduğunu ve Ankara’da yaşadığı için şirketin gerçekleştirmiş olduğu işlemlerden haberinin olmadığını, satın alınan malların bir kısmının bedellerini nakit olarak ödeyen ...'in kalan kısım için de gerçekleştirilen ilamsız icra takibinde şahsi kefalet verdiğini ve mallarının haczedildiğini,

Sanık ... aşamalarda; Sider Dış. Tic. A.Ş 'de muhasebe müdürü olarak çalıştığını, şirkete gelen resmi belgeleri kayıtlara işlemekle ve şirketin gelir gider ve maliyet tablosunu takip etmekle görevli olduğunu, şirketin para akışı veya finansman kaynakları konusunda görevinin olmadığını, A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş. ile Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.’nin oluşumu ve yönetimi konusunda bilgi sahibi olmadığını, bu şirketlerle olan ticari ilişkileri sanık ...'ın organize etttiğini ve imza yetkisinin de onda olduğunu, söz konusu demir satışı sonrasında alınan çeklerle ilgili ödeme yapılmayınca konuyu sanık ...'a bildirdiklerini, onun da bir işlem yapılmaması, bir süre idare edilmesi gerektiğini söylediğini, daha sonra A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından verilen çeklerin şirkete kayyım olarak atanan ...tarafından bankaya ibraz edilmesi üzerine karşılığının olmadığını öğrendiklerini, muhasebe servisine gelen çek, fatura ve resmî belgelerin takibini yaptığını, suça konu çeklerin ise takip için kendisine verilmeyip finansman müdürlüğünde bekletildiğini, olayın açığa çıkması üzerine sonradan kendisine verilince icra takibi başlatılması için şirketin avukatına teslim ettiğini ayrıca şirketin yeminli mali müşavirlerce her ay denetlendiğini,

Sanık ... aşamalarda; olay tarihinde Sider Dış Tic. A.Ş.'de fabrika satış ve finansman müdürü olarak görev yaptığını, satışı yapılacak mallar yönünden ön sözleşme hazırlık yazısı düzenlenip alıcı müşteriye fakslandığını, ön sözleşmeye ilişkin yazının kayyım ve genel müdür tarafından da imzalandığını, satışların bu şekilde yapıldığını, satılan demir çubukların Sider Dış Tic. A.Ş. tarafından A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş. ile Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.'ne piyasa cari fiyat üzerinden satılıp teslim edildiğini, bedelleri karşılığında verilen çeklerin sanık ... tarafından şirkete getirildiğini, sanık ...'ın bu çeklerin parça parça tahsil edileceğinden bahisle şirketin kasasında bekletilmesi gerektiğini söylemesi üzerine kasaya koyduğunu ayrıca çeklerin muhasebe servisince kayıtlara alındığını, bir kısmının düzenli olmasa da tahsil edildiğini, bir süre sonra tahsilatların yapıldığını, anılan şirketlerin ortağını ve herhangi bir yöneticini tanımadığını, yapılan satışların sisteme kaydedildiğini, suça konu çek bedellerinin ödenmemesi üzerine, anılan şirket yetkilileri tarafından bu çekler yerine 3.000.000 TL ve 1.500.000 TL tutarında 2 adet çek verildiğini, vadenin bu şekilde uzatılmış olduğunu bu iki çekin de kayyımlar tarafından bankaya ibraz edildiğinde karşılığının bulunmadığının anlaşıldığını, çeklerin takip için şirket avukatına verildiğini, satışlar karşısında sözleşme düzenleme ya da çeki kabul etme yetkisi olmadığından çeklerle ilgili sorumluluğunun bulunmadığını, anılan şirketlere yapılan satışların, sevkiyatların ve tahsilatların şirket üretim programına kayıtlı olarak yapıldığından programa girme yetkisi olanlar tarafından kolayca takip edilebileceğinden genel müdür dışındaki kimselere bu durumu iletmediğini, aynı zamanda Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.’den bu süreçte kireç satın alıp şirketin borcuna mahsup ettiklerini,

Savunmuşlardır.

Ceza muhakemesinin amacı, her somut olayda kanuna ve usulüne uygun olarak toplanan delilerle maddi gerçeğe ulaşıp adaleti sağlamak, suç işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasının önüne geçebilmek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmektir. Gerek 1412 sayılı CMUK, gerekse 5271 sayılı CMK, adil, etkin ve hukuka uygun bir yargılama yapılması suretiyle maddi gerçeğe ulaşmayı amaç edinmiştir. Bu nedenle ulaşılma imkanı bulunan bütün delillerin ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir deyişle adaletin tam olarak gerçekleşebilmesi için, maddi gerçeğe ulaşma amacına hizmet edebilecek tüm kanuni delillerin toplanması ve tartışılması zorunludur.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bursa 2. Sulh Ceza Mahkemesince, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca...... (Evcil) ve arkadaşları hakkında nitelikli dolandırıcılık, mal varlığı değerlerini aklama, örgüt kurma ve örgüte üye olma, kara para aklama suçlarından yürütülen soruşturmada mal varlıklarına CMK’nın 128. maddesi uyarınca el konulmasına, Sider Dış Tic. A.Ş.'nin ve bir kısım şirketlerin yönetim kurullarının anılan şahıslarca idare edildiğinden bu şirketlerdeki ortaklık paylarına el konulmasına, şirketlerin yönetim kurulu yetkilerinin geçici olarak ve soruşturma tamamlanıncaya kadar kayyıma bırakılmasına, kayyım olarak TMSF’nin görevlendirilmesine karar verildiği,

TMSF tarafından Sider Dış Tic. A.Ş.'ye kayyım ve yönetim kurulu olarak Fon personelleri olan..., ...ve ...’ün görevlendirildiği, anılan şahısların oluşturduğu yönetim kurulu kararı ile de Sider Dış Tic. A.Ş.’ye genel müdür olarak sanık ...’ın atandığı ve kayyımların oluşturduğu yönetim kurulu üyelerinden ve sanık ...’dan herhangi ikisinin şirketi müşterek olarak temsil edeceklerine ilişkin alınan kararın Ticaret Sicili Gazetesi ile yayımlandığı,

Sanık ...’ın 25.08.2006 ile 09.07.2007 tarihleri arasında Sider Dış Tic. A.Ş.’de genel müdür, sanık ...’un 20.09.2006 ile 09.07.2007 tarihleri arasında satış ve finansman müdürü, daha önceden de anılan şirkette muhasebe müdürü olarak çalışan sanık ...’ın ise sigortalı olarak 15.10.2006 ile 31.08.2007 tarihleri arasında görev yaptıkları, sanık ...’ın genel müdür olarak atandıktan beş ay sonra A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin kurulduğu ve şirketin yönetim kurulu üyesi ve tek başına şirketi temsile yetkili ortağının sanık ...'ın oğlu olan sanık ... olduğu, anılan şirketin diğer ortaklarının ise haklarında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen sanık ...’ın eşi ... ve oğlu ... ile sanık ...’ın Eskişehir Çimento bayiliğini yapan Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkili temsilcisi ... ile oğlu ... olduğu, şirketin hissesinin yarısının sanık ...'ın eşi ve iki oğluna diğer yarısının da ... ve oğluna ait olduğu, 08.08.1997 tarihinde kurulan ve daha önce Sider Dış Tic. A.Ş. ile arasında ticari ilişki bulunmayan Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.'nin ortaklarının ise ... ile eşi Semiyet Cönger olduğu,

Demir satışı yapan Sider Dış Tic. A.Ş.’nin genel müdürü olan sanık ...’ın çimento bayiliği yapan Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.'nden çimento satın aldığı, anılan şirketin ödeme güçsüzlüğünü bildiği hâlde demir çubuk satıp karşılığında bu şirketten çekler aldığı, daha sonra Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.'den satın almış olduğu çimento bedeli mahsup edildikten ve bedelinin bir kısmı da anılan şirket tarafından ödendikten sonra şirketin alacaklı olduğu kısım için alınan çekleri bankaya ibraz etmeyerek muhasebe müdürü olan sanık ... ile finansman ve satış müdürü olan sanık Oğuzhan Küçükoruç'un sanık ... ile birlikte çekleri şirketin kasasında bekleterek şirketin 1.798.465 TL zararına neden oldukları, Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8348 sayılı dosyasında icra takibi başlatılmış ise de bunun kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla değil genel ilamsız takip yoluyla olduğu ve takibin devam ettiği,

Sanık ...’ın genel müdür olarak atandığı tarihten yaklaşık beş ay sonra kurulan A.C. Tarım Hayvancılık Hurda Çimento San. ve Tic. A.Ş.'nin, Sider Dış Tic. A.Ş.’den 1.030.000 TL tutarında demir çubuk aldığı ve karşılığında anılan şirkete çekler verdiği, sanık ...’ın çekleri bankaya ibraz etmeyerek, şirketin kasasında muhasebe müdürü sanık ... ile finansman ve satış müdürü sanık Oğuzhan Küçükoruç ile birlikte bekleterek şirketin 1.030.000 TL zararına neden oldukları, Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8347 sayılı dosyasında icra takibi başlatılmış ise de bunun kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla değil genel ilamsız takip yoluyla olduğu ve takibin devam ettiği iddia ve kabul edilerek sanıkların zincirleme şekilde hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işledikleri kabul edilen olayda;

Sanıklar savunmalarında, Sider Dış Ticaret A.Ş.’nin, Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.’ne satmış olduğu demir çubuklar karşılığında temlik sözleşmesi ile Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Büyük Anadolu Plastik İnş. Yapı Makina Turizm San. Tic. Ltd. Şti.’den olan alacağını Sider Dış Tic. A.Ş.’ye temlik ettiğini, ayrıca Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8348 ve 2007/8347 sayılı dosyalarında alacağın sonradan TMSF’ye temlik edildiğinden artık icra takibine konu alacağın Sider Dış Tic. A.Ş. tarafından takip edilmesinin mümkün bulunmadığını ve TMSF tarafından da haciz işlemi yapılarak Sider Dış Tic. A.Ş.’nin alacağı olduğu bedeli aldığından şirketin zararının bulunmadığını savunmuşlar ise de,

Dosya kapsamında bulunan anılan şirketlere ait bilgi, belge, defter, irsaliye makbuzları, faturalar ve çekler ile soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; borçlu şirketler aleyhine başlatılan icra takiplerinden ve TMSF vekili tarafından yapılan şikâyet tarihinden yaklaşık iki ay önce düzenlenen 07.05.2007 tarihli temlik sözleşmesi ile Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.’nin, Büyük Anadolu Plastik İnş. Yapı Makina Turizm San. Tic. Ltd. Şti.’den olan 3.390.517,33 TL alacağını Sider Dış Tic. A.Ş.’ye temlik ettiği,

03.08.2007 tarihli temlik sözleşmesine göre ise; Sider Dış Tic. A.Ş.’nin, borçlu Cönger İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti.’den olan Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8348 ve borçlu A.C. Tarım Hayvancılık Hurda ve Çimento San. ve Tic. A.Ş.'den olan Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8347 sayılı dosyalarındaki alacağını SİDEMİR Sivas Demir Çelik İşletmeleri A.Ş.’ye temlik ettiği,

04.09.2007 tarihli temlik sözleşmesine göre de; SİDEMİR Sivas Demir Çelik İşletmeleri A.Ş.’nin, Cönger İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8348 sayılı dosyasındaki icra takibi ile A.C. Tarım Hayvancılık Hurda ve Çimento San. ve Tic. A.Ş. hakkındaki Eskişehir 5. İcra Müdürlüğünün 2007/8347 sayılı dosyalardaki takibe konu alacakları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna temlik ettiği ve anılan borçlu şirketler ve ortakları hakkında TMSF tarafından ihtiyati haciz kararı alındığı ve takibin devam ettiği anlaşılmakla birlikte;

Sider Dış Tic. A.Ş.’nin, Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.’ne dört farklı zaman aralığı içerisinde toplam 5.171.298,69 TL değerinde demir çubuk sattığı, satış bedelinin 1.969.600.48 TL’sini tahsil ettiği, kalan borcun bir kısmının anılan şirketten daha önce alınan çimento bedeli karşılığında mahsup edildiği ve adı geçen şirketten 2.805.000 TL tutarında sekiz adet çek alındığı, icra takibinin başlatıldığı tarihten iki ay, şikâyet tarihinden de yaklaşık iki buçuk ay önce Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti.’nin başka bir şirketten olan alacağını, alacağın temliki yoluyla Sider Dış Tic. A.Ş.’ye devrettiği, TMSF’nin şikâyetinden yaklaşık bir ay önce de icra takibi başlatıldığı, daha sonradan da icra dosyasındaki takibe dayalı alacağın TMSF tarafından alacağın temliki yoluyla devralındığı ve takibin TMSF tarafından devam ettirildiği,

Sider Dış Tic. A.Ş.’nin daha sonra A.C. Tarım Hayvancılık Hurda ve Çimento San. ve Tic. A.Ş.'ye altı farklı tarihte satmış olduğu demir çubuk karşılığında adı geçen şirketten toplam 1.030.000 TL değerinde sekiz adet çek aldığı, TMSF’nin şikâyetinden yaklaşık bir ay önce de icra takibi başlatıldığı, bu çeklerin karşılığı olup olmadığı araştırılıp bankaya ibraz edilmeksizin şirket kasasında tutulduğu, ibraz edildiğinde ise karşılığının olmadığının anlaşıldığı ve başlatılan icra takibinden sonra icra dosyasındaki takibe dayalı alacağın TMSF tarafından alacağın temliki yoluyla devralındığı ve takibin TMSF tarafından alacaklı sıfatıyla devam ettirildiği olay kapsamında,

İcra takiplerine ilişkin dosyaların onaylı suretlerinin dosya arasında bulunduğu göz önüne alındığında icra takibine başlama ve kesinleşme tarihlerinin ve takibin hangi aşamada olduğunun tespit edilebilmesi, ticari ilişkiden sonra Cönger İnş. ve İnş. Malz. Zahire Mahrukat Nakliyecilik San. Tic. Ltd. Şti. tarafından alacağın Sider Dış Tic. A.Ş.’ye alacağın temliki suretiyle devredilmekle birlikte TMSF tarafından takip edilen icra takiplerinde Sider Dış Ticaret A.Ş.’nin anılan şirketlerden olan alacağının tamamını tahsil edip etmediğinin ve borçluların mal varlıklarının borca yetecek miktarda olup olmadığının araştırılmasının sanıkların işledikleri kabul edilen güveni kötüye kullanma suçunun, zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunulması veya bu devir olgusunun inkâr edilmesiyle oluşacak ve sonradan zararın tazminine veya alacağın ödenmesine yönelik hareketlerin eylemi suç olmaktan çıkarmayacak olması ve şirketin tam olarak ne kadar zarar gördüğünün tespit edilmesinin suçun unsurları açısından bir önem arz etmeyip dosyaya bir yenilik de katmayacak olması ile kambiyo senetlerine özgü takip yerine adi takip ile yapılan icra takibinde şirketin haklarının zarara uğrayıp uğramadığının değerlendirilmediği ve bu konuda bilirkişi raporu alınmadığı ileri sürülmüş ise de Yerel Mahkemece bu konuda değerlendirme yapılmış olması, kambiyo senetlerine özgü takibin genel ilamsız takibe göre alacaklı açısından daha teminatlı bir takip yolu olması ve CMK'nın 63. maddesi uyarınca hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukukî bilgi ile çözülmesi olanaklı konularda bilirkişi dinlenemeyeceğinden bu hususta bilirkişi raporu alınmasının gerekmemesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; eksik araştırma ile hüküm kurulmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının haklı nedenle dayanmayan itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanıklar hakkında eksik araştırma ile hüküm kurulduğu ve itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

2- Sanıkların eylemlerinin suç oluşturup oluşturmadığının ve oluşturuyorsa hangi suçu oluşturduğunun değerlendirilmesinde;

Bu itibarla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının haklı nedenle dayanmayan itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanıklar hakkında eksik araştırma ile hüküm kurulduğu ve itirazın kabulüne karar verilmesi gerektiği görüşüyle karşı oy kullanmıştır.

2- Sanıkların eylemlerinin suç oluşturup oluşturmadığının ve oluşturuyorsa hangi suçu oluşturduğunun değerlendirilmesinde;

Yerel Mahkemece sanık ...'ın hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğu kabul edilen eyleminin iddianamede nitelikli dolandırıcılık olarak nitelendirilmiş olması, sanık ...’ın kamu görevlisi sayılıp sayılmayacağının da değerlendirilmesi gerektiğinden güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık ve zimmet suçları ile kamu görevlisi kavramları üzerinde ayrıntısıyla durulması gerekmektedir.

A- "Güveni kötüye kullanma" suçu TCK'nın 155. maddesinde;

"(1) Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkâr eden kişi, şikayet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi halinde, bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur." şeklinde düzenlemiş,

Maddenin gerekçesinde de;

"Bu suçla mülkiyetin korunması amaçlanmaktadır. Ancak, söz konusu suçun oluşabilmesi için eşya üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan kişi ile lehine zilyetlik tesis edilen kişi (fail) arasında bir sözleşme ilişkisi mevcuttur. Bu ilişkinin gereği olarak taraflar arasında mevcut olan güvenin korunması gerekmektedir. Bu mülahazalarla, eşya üzerinde mevcut sözleşme ilişkisiyle bağdaşmayan kasıtlı tasarruflar, cezai yaptırım altına alınmıştır... Suçun konusunu oluşturan mal üzerinde belirli bir şekilde kullanmak üzere fail lehine zilyetlik tesisi gerekir. Bu nedenle, güveni kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için hukuken geçerli bir sözleşme ilişkisinin varlığı gereklidir." açıklaması yapılmıştır.

Madde gerekçesinde de belirtildiği üzere kanun koyucu tarafından mülkiyetin korunması amacıyla getirilen güveni kötüye kullanma suçu, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan taşınır veya taşınmaz bir mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunulması veya bu devir olgusunun inkâr edilmesiyle oluşmaktadır.

TCK'nın 155. maddesinde sözü edilen zilyetlik kavramı 4721 sayılı Medeni Kanunu'muzun 973. maddesinde;

"Bir şey üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kimse onun zilyedidir." şeklinde açıklanmış,

Asli ve fer'i zilyetlik ise aynı Kanun'un 974. maddesinde;

TCK'nın 155. maddesinde sözü edilen zilyetlik kavramı 4721 sayılı Medeni Kanunu'muzun 973. maddesinde;

"Bir şey üzerinde fiilî hâkimiyeti bulunan kimse onun zilyedidir." şeklinde açıklanmış,

Asli ve fer'i zilyetlik ise aynı Kanun'un 974. maddesinde;

"Zilyet, bir sınırlı aynî hak veya bir kişisel hakkın kurulmasını ya da kullanılmasını sağlamak için şeyi başkasına teslim ederse, bunların ikisi de zilyet olur. Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan aslî zilyet, diğeri fer'î zilyettir." biçiminde tanımlanmıştır.

Güveni kötüye kullanma suçunda malın teslimi, belirli biçimde kullanılmak için hukuka ve yöntemine uygun, aldatılmamış özgür bir iradeye dayanılarak tesis edilmektedir. Söz konusu suçun oluşabilmesi için eşya üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan kişi ile lehine zilyetlik tesis edilen fail arasında bir sözleşme ilişkisi mevcut olmalı ve bu hukuki ilişkinin gereği olarak taraflar arasında oluşan güvenin korunması gerekmektedir. Bu amaçla, eşya üzerinde mevcut sözleşme ilişkisiyle bağdaşmayan kasıtlı tasarruflar ve devir olgusunu inkâr kanun koyucu tarafından cezai yaptırım altına alınmıştır. Eğer mülkiyet hakkına sahip olan kişi ile lehine zilyetlik tesis edilen fail arasında hukuken geçerli bir sözleşme ilişkisi yoksa usulüne uygun bir teslim olmayacağı için güveni kötüye kullanma suçu da oluşmayacaktır. Zira, hukuksal anlamda geçerli bir sözleşmeden söz edilebilmesi için tarafların iradelerinin aldatılmamış olması gerekmektedir.

Bu suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde ise, daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâli sözkonusu olacaktır.

B- "Dolandırıcılık" suçu ise 5237 sayılı TCK'nın 157. maddesinde;

"Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir." şeklinde düzenlenmiş, 158. maddesinde ise suçun nitelikli hâlleri sayılmıştır.

Mal varlığının yanında irade özgürlüğünün de korunduğu dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için;

1) Failin bir takım hileli davranışlarda bulunması,

2) Hileli davranışların mağduru aldatabilecek nitelikte olması,

3) Failin hileli davranışlar sonucunda mağdurun veya başkasının aleyhine, kendisi veya başkası lehine haksız bir yarar sağlaması,

Şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Fail kendisi veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek ve isteyerek hileli davranışlar yapmalı, bu davranışlarla bir başkasına zarar vermeli, verilen zarar ile eylem arasında uygun nedensellik bağı bulunmalı ve zarar da, nesnel ölçüler göz önünde bulundurularak belirlenecek ekonomik bir zarar olmalıdır.