muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/979, Karar No: 2013/46, Tarih: 12.02.2013

Bu açıklamaların sonucu olarak; iade ve tazminin cebri icra yoluyla gerçekleştirilmesi, zararın failin rızası hilafına veya ondan habersiz olarak üçüncü kişilerce giderilmesi, failin yakalanmamak için kaçarken atması sonucu eşyanın ele geçirilmesi, kaçarken yakalanan failin üzerinde ele geçmesi gibi hallerde failin gerçek anlamda pişmanlığından söz edilemeyeceğinden, 5237 sayılı TCK’nun 168. maddesinin uygulanma şartları oluşmayacaktır. Buna karşın, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için mağdurun uğradığı zararın aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi şartı yerine getirilirken duyulan pişmanlığın mutlaka sözle ifade edilmesi zorunluluğu bulunmayıp, söz ve/veya davranışlar yoluyla da ifade edilmesi olayın özelliğine göre mümkün olabilecektir.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Yerel mahkemece mağdurun zararının 765 sayılı TCK hükümleri uyarınca kurulan hükmün kesinleşmesinden sonra giderildiğinden bahisle 5237 sayılı TCK'nun 168. maddesinde düzenlenmiş olan etkin pişmanlığın hükümlüler hakkında uygulanmasının mümkün olmadığı belirtilmiş ise de, somut olayda hükmün verilmesinden önce yapılmış bir ödeme söz konusu olmamakla birlikte, 765 sayılı TCK'nun 523. maddesinde zararın kovuşturma aşamasında giderilmesi halinde cezadan indirim öngören bir düzenleme yer almazken, 5237 sayılı TCK'nun 168. maddesinde 5377 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle zararın kovuşturma aşamasında giderilmesi halinde de cezadan indirim imkanının getirilmiş olması karşısında, sonradan ihdas edilen lehe durum nedeniyle uyarlama yargılaması yapılmasına ve yargılama sonunda verilecek hükümden önce gerçekleşecek ödemelerin bu kapsamda değerlendirilmesine engel sebep bulunmamaktadır. Nitekim Ceza Genel Kurulunun 27.05.2008 gün ve 127-147 sayılı kararında da aynı sonuca ulaşılmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun; “etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için pişmanlığın yalnızca sözle ifade edilmesi zorunlu olmayıp, davranışlarla gerçekleştirilmesinin de mümkün olduğu” şeklindeki istikrarlı uygulamaları gözetildiğinde, mağdurun zararının uyarlama yargılamasında hüküm verilmeden önce giderilmiş olması, mağdurun zararını ödemek suretiyle pişmanlıklarını gösteren hükümlülerin pişman olmadıklarına dair dosyaya yansıyan herhangi bir söz ya da davranışlarının bulunmaması karşısında, haklarında 5237 sayılı TCK'nun 168. maddesinde düzenlenmiş olan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin kabulü zorunludur.

Bu itibarla, hükümlüler hakkında 5237 sayılı TCK'nun 168. maddesini de uygulamak suretiyle lehe yasa değerlendirmesi yapmaksızın, 765 sayılı TCK'nun lehe olduğunu kabul eden yerel mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

Bu itibarla, hükümlüler hakkında 5237 sayılı TCK'nun 168. maddesini de uygulamak suretiyle lehe yasa değerlendirmesi yapmaksızın, 765 sayılı TCK'nun lehe olduğunu kabul eden yerel mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Başkanı ve sekiz Genel Kurul Üyesi ise; "yargılama boyunca suçlamaları sürekli olarak reddeden, mağdurun zararını dava açılmadan önce ödemek suretiyle cezadan indirim öngören 765 sayılı TCK’nun 523. maddesinden yararlanma imkanını kullanmayan, gerek sözleriyle, gerekse bir takım davranışlarıyla pişmanlıklarını ortaya koymamış bulunan hükümlüler hakkında, yalnızca mağdurun zararının karşılandığı şeklinde daha fazla ceza almaktan kurtarmaya yönelik ve birbiriyle tutarlı olmayan anlatımlarına dayanarak, haklarında 5237 sayılı TCK'nun 168. maddesinde düzenlenmiş bulunan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkün bulunmadığından, yerel mahkeme direnme kararının onanmasına karar verilmelidir" görüşüyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Akhisar Ağır Ceza Mahkemesinin 28.10.2010 gün ve 256-253 sayılı direnme kararının, 5237 sayılı TCK'nun 168. maddesi de uygulanmak suretiyle lehe yasa değerlendirmesi yapılmaksızın, 765 sayılı TCK'nun lehe olduğunun kabulü ile hüküm kurulması isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.02.2013 günü yapılan ilk müzakerede yasal çoğunluk sağlanamadığından, 12.02.2013 günü yapılan ikinci müzakerede tebliğnamedeki isteme uygun olarak oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25499, Karar No: 2015/11255, Tarih: 26.10.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/25499 E.  ,  2015/11255 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Edirne 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 16/07/2014

NUMARASI : 2014/72-2014/270

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı A.. Ş.. vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 20.10.2015 Salı günü davalı A.. Ş.. vekili Av. N.G. geldi. Davacılar ve diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı A.. Ş.. vekili dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, birleştirilen 2010/326 esas sayılı davada, davalı trafik sigortalı aracın, davacıların babası A.A.'nın sürücüsü, davacıların annesi D. A.'nın yolcusu olduğu araca çarparak ölümlerine neden olduğunu, davalı tarafından kısmi ödeme yapıldığını belirterek araç

hasar bedeli 4.800,00 TL ile toplam 36.958,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacılara ödeme yapıldığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Yapılan yargılama sonucu asıl dava ve birleştirilen 2010/326 esas sayılı dava yönünden davanın kısmen kabulüne, birleştirilen 2009/418 esas sayılı dava yönünden davanın reddine dair verilen hüküm, davalı-karşı davacılar G.. S.., E.. S.. ve FE.. S.. vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizce hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, uyulmasına karar verilen bozma ilamı, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; birleştirilen 2008/418 esas sayılı dava yönünden davanın reddine, asıl ve birleştirilen 2010/326 esas sayılı dava yönünden ise, davacı Simge ve Dilde için 10.000'er TL manevi, 4.800 TL araç hasarı, Simge için 1.176,63 TL, Dilde için 23.376,60 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi sadece maddi tazminatlardan limit dahilinde ve temerrüt tarihi 4.2.2010 dan işleyecek faizden sorumlu olarak) tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ..... Anonim Sigorta Şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece verilen bozma öncesi hüküm, davalı ..... Anonim Sigorta Şirketi vekili tarafından temyiz edilmemiş, karar, adı geçen davalı sigorta şirketi yönünden kesinleşmiştir. Bozma ilamı sonrası verilen kararın, bozma öncesi verilen karara göre davalı sigorta şirketi aleyhine sonuç doğurmadığı da gözetildiğinde, bozma sonrası verilen kararı temyiz etmekte davalı sigorta şirketi vekilinin hukuki yararı bulunmadığından temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı A.. Ş.. vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı A.. Ş..ne geri verilmesine 26/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11451, Karar No: 2013/13482, Tarih: 18.09.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/11451 E.  ,  2013/13482 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç,seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Somut olayda; Boyabat Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülmekte olan bir dava nedeniyle mahkûmiyetine karar verilen sanık ...'nun, adliye çıkışında cezanın haksız olduğunu düşünerek cezaevi ring aracına tekme attığı ve aracın kapısının eğildiği, sanığın bu şekilde kamu malına zarar verme suçunu işlediğine yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 18.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/18082, Karar No: 2024/3676, Tarih: 03.04.2024

**7. Ceza Dairesi         2023/18082 E.  ,  2024/3676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği

SAYISI : 2023/779 Değişik iş

KABAHAT : 5996 sayılı Kanun'a muhalefet

İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli ... ve Ticaret Limited Şirketi hakkında Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı idari para cezası karar tutanağı ile uygulanan 97.256,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine dair Antalya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 30.01.2023 tarihli ve 2022/3116 değişik iş sayılı kararına yapılan itirazın mercii Antalya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.02.2023 tarihli ve 2023/779 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 18.08.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93907 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 18.08.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93907 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93907 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Benzer bir olay nedeniyle verilen Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 23/05/2022 tarihli ve 2021/16340 esas, 2022/10755 sayılı kararında yer alan, "muteriz firmanın, 5996 sayılı Yasanın 3/1-26. Maddesi kapsamında gıda işletmecisi olduğu, kabul etmekle birlikte, muteriz tarafından, başka bir firma tarafından üretilen ve üretimi tamamlanmış olan bir ürünün satın alındıktan sonra marketlere satışının gerçekleştirildiği, yine fason üretim sözleşmesi içeriği, idari yaptırım kararında açıkça muteriz firmanın faaliyet konusunun gıda satış yeri olduğunun belirtilmesi ve üretici firma tarafından idari yaptırım aşamasında sunulan beyan uyarınca; idari yaptırıma konu kabahat fiilinin, gıdanın dağıtım ve muhafazasından kaynaklanmadığı gibi üretim aşamasında gerçekleştiği sabit olan bir aykırılık nedeniyle gıdaların satışını gerçekleştiren muterizin sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla;...BOZULMASINA;" şeklindeki açıklamalar gözetildğinde, somut olayda; ... ve Ticaret Limited Şirketi ünvanlı ticari işletmede satılmakta olan ... isimli üründen 12/07/2021 tarihinde alınan numunenin yapılan analizinde, içeriğinde protein tespit edilemediği için protein-ham bal değeri ile C-4 değerinin hesaplanamadığı bu nedenle de Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'ne göre "uygun değil" olarak değerlendirildiğinin Ulusal Gıda Referans Laboratuvarı Müdürlüğü'nün 21/02/2022 tarihli ve 2104003400/00 nolu raporu ile tespit edildiği, ancak söz konusu analizi yapılan ürünün, ...-... firması tarafından kabahatli firma için fason olarak üretildiği, üzerinde denetleme ve tasarrufta bulunma imkanı olmayan ürün içeriklerinin Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine aykırı olması nedeniyle kabahatli şirketin sorumlu tutulamayacağı, 5996 sayılı Kanunda yer alan düzenlemelerde, mevzuata aykırı ürün ürettirmek şeklinde bir eylemin bulunmadığı da gözetilerek itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde;

2- Kabule göre de;

Kabahatli işletme hakkında Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı kararı ile incelemeye konu ürünün şahit numune analiz sonucunun C4 değer açısından Türk Gıda Kodeksinin Bal Tebliğine uygun olmaması nedeniyle 5996 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 4. fıkrasına aykırılık tespit edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 40. maddesinin l bendi gereği idari para cezası uygulanmış ise de;

2- Kabule göre de;

Kabahatli işletme hakkında Antalya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarihli ve ... sayılı kararı ile incelemeye konu ürünün şahit numune analiz sonucunun C4 değer açısından Türk Gıda Kodeksinin Bal Tebliğine uygun olmaması nedeniyle 5996 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 4. fıkrasına aykırılık tespit edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 40. maddesinin l bendi gereği idari para cezası uygulanmış ise de;

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 21/5. maddesinde "Gıda kodeksine aykırı gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzeme üretilemez, işleme tâbi tutulamaz ve piyasaya arz edilemez.", aynı Kanun'un 40/1-d maddesinde "21 inci maddenin beşinci fıkrasına aykırı hareket edenlere onbin Türk Lirası idarî para cezası verilir. Ürünlerin, insan sağlığı için risk oluşturması durumunda ürünler masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılır ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir. Aykırılık sadece etiket bilgilerinden kaynaklanıyor ise idarî para cezası beşbin Türk Lirası olarak uygulanır." şeklindeki düzenlemeler gözetildiğinde, Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğine aykırı davrandığı tespit edilen kabahatli hakkında 5996 sayılı Kanun'un 40/1-d maddesine göre idari para cezası uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinde, isabet görülmemiştir...” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı neden yönünden yapılan incelemde;

İdari para cezasına konu ürününe ilişkin fason üretim sözleşmesi ile satış faturaları celp edilerek, fason üretim sözleşmesinin içeriği, tarafların yükümlülükleri ve satım işlemlerinin ürün piyasa rayicine uygun olup olmadığı hususlarında gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yaptırıldıktan sonra muterizin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekmektedir.

B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı neden yönünden yapılan incelemede;

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'ne aykırılık durumunda, 5996 sayılı Kanun'un 21/5. maddesine aykırılık nedeni ile 40/1-d maddesi kapsamında idari yaptırım kararı verilmesi gerekmekte ise de, tebliğe aykırı davranış nedeni ile aynı zamanda taklit veya tağşiş fiillerinin de işlenmesi durumunda, 5326 sayılı Kanun'un 15/1. maddesi uyarınca anılan Kanun'un 24/4. maddesine aykırılık nedeni ile 40/1-l maddesi kapsamında muteriz hakkında idari yaptırım uygulanmasında Kanun'a aykırılık bulunmayacaktır.

Bu nedenle, söz konusu üründe; C13 (protein- ham bal) ve C4 değerleri yönünden tespit edilen aykırılıkların, anılan Kanun'un 3/1-63 ve 64 bentlerinde tanımı yapılan tağşiş veya taklit kapsamında kalıp kalmadığı hususunda tespit yapıldıktan sonra muterizin hukuki durumunun tayin edilmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Bu nedenle, söz konusu üründe; C13 (protein- ham bal) ve C4 değerleri yönünden tespit edilen aykırılıkların, anılan Kanun'un 3/1-63 ve 64 bentlerinde tanımı yapılan tağşiş veya taklit kapsamında kalıp kalmadığı hususunda tespit yapıldıktan sonra muterizin hukuki durumunun tayin edilmesi gerekmektedir.

III. KARAR

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriklerindeki hususlar farklı gerekçeler ile yerinde görüldüğünden taleplerin KABULÜNE,

2.Antalya 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.02.2023 tarihli ve 2023/779 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca, müteakip işlemlerin mahallinde yerine getirilmesi için dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.04.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/6933, Karar No: 2022/9387, Tarih: 20.06.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/6933 E.  ,  2022/9387 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

Dava, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'in muhalefetine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oyçokluğuyla, 20/06/2022 gününde karar verildi.

KARŞI OY

Davacı, 01/05/1990 tarihinde işe başladığını ve işverence işe giriş bildirgesinin kuruma verildiğini belirterek yaşlılık aylığı almak için Kuruma başvurduğu ancak Kurum tarafından davacının sigorta girişinin kısa vadeli sigorta kollarından yapıldığı gerekçesiyle çalışmanın geçerli sayılmadığını ve Kurum işleminin iptalini talep etmiştir. Davanın reddine dair verilen kararın onanmasına ilişkin Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin çoğunluk görüşüne aşağıda belirtilen gerekçelerle katılamamaktayım.

Uyuşmazlık, davacının halı dokuma işyerinde geçen çalışmasının uzun vadeli sigorta kolları kapsamında olup olmadığı ve davacının çalışmasının yöntemince kanıtlanıp kanıtlanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

I) El Halıcılığı Dokuma İşyerlerinde Çalışanların Sigortalılığı:

506 sayılı Kanun'un ilk halinde "el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar" hakkında özel bir düzenleme bulunmamakta iken; 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 20.06.1987 tarih ve 3395 sayılı Kanun'un 1'inci maddesi ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına aşağıdaki (D) bendi eklenmiştir.

"D) El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız ... kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollan uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollan bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler."

06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57'nci maddesiyle söz konusu bent yürürlükten kaldırılmış olup Kanun'da yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57'nci maddesiyle söz konusu bent yürürlükten kaldırılmış olup Kanun'da yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmamaktadır.

İşin, işverene ait atölye ve fabrika benzeri bir işyerinde, işverenin denetim ve gözetimi altında ve ona bağımlı olarak geçmesi durumunda yapılan işin hizmet akdi niteliğinde olduğu ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olacağı belirgindir.

Kırklareli ilinde halı dokuma işinde çalışanlar tarafından açılan sigorta başlangıç tarihinin tespiti davalarının kabulüne dair kararların Yargıtay tarafından onandığı, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 21.04.2016 gün ve 2016/5478 - 2016/6136 E.K; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 16.11.2017 gün ve 2016/15755 - 2017/9339 E.K.; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 16.11.2017 gün ve 2016/16248 - 2017/9342 E.K.; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 25.01.2018 gün ve 2016/15537 - 2018/611 E.K.; Yargıtay 21.Hukuk Dairesinin 22.03.2018 gün ve 2016/16489 - 2018/2657 E.K.; Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 29.03.2018 gün ve 2018/1130 - 2691 E.K.sayılı kararlarının bu yönde olduğu görülmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.05.2019 gün ve 2016/21-626 E. 2019/522 K.sayılı kararında açıklandığı üzere; hukuk devleti, devlet ve insan faaliyetlerine yön veren, yönetilenlere hukuk güvenliği sağlayan ilkeler bütünüdür. Devletin organ ve kurumları bakımından bu ilkeler birer sınırlama niteliği taşırken, vatandaşlar açısından hukuki güvenlik içinde yaşamanın araçları olarak işlev görmektedir.

Hukuki güvenlikle bağlantılı olarak “genellik” ve “öngörülebilirlik”, hukuk devletinin iki temel unsuru kabul edilir. Genellik unsuru, hukukun özel kişi ya da durumlara değil, herkesi kapsayacak biçimde genel, soyut ve tarafsız, geçmişe uygulama yasağı çerçevesinde ileriye yönelik, kamuya açık kurallar üzerine inşa edilmesi anlamını taşır.

Hukukun öngörülebilirliği ise, hukukun anlam açısından belirgin ve açıkça ifade edilmiş, istikrarlı ve birbiriyle uyumlu kurallar ile önceden tahmin edilebilir uygulamalara dayanmasıdır. Bireylerin hukukun gerektirdiği şeyi önceden bilmeleri ve davranışlarını buna göre düzenlemelerini sağlayan bir ilke olarak hukuki öngörülebilirliğin hukuki belirlilik ile ilişkisi, bu noktada çok açıktır. Hukuk kurallarının bütünüyle belirsiz olduğu kabul edildiğinde, hukuki öngörülebilirlikten de söz edilemeyecektir. Hukuki güvenirlik ve yargı erkine güven sağlandığından kamu yararı ile doğrudan ilgilidir. Buradaki asıl amaç hukuki barışın sağlanmasıdır.

El halıcılığı dokuma işyerlerinde çalışan bir kısım sigortalıların hizmet tespiti veya sigorta başlangıç tarihinin tespiti davaları kabul edilmiş, Yargıtay onamasından geçerek kesinleşmiş ve bu kişilere uzun vadeli sigorta kollarından yaşlılık aylığı dahi bağlanmış iken bir kısım sigortalıların davalarının reddedilmesi, toplumdaki adalet anlayışını örseleyen, hukuki güvenlik ilkesini ihlal eden sonuçlara yol açacağından çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.

II) Hukuki Güvenlik İlkesi:

El halıcılığı dokuma işinin işverene ait atölye ve fabrika benzeri bir işyerinde, işverenin denetim ve gözetimi altında ve ona bağımlı olarak geçmesi durumunda yapılan işin hizmet akdi niteliğinde olduğu ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olacağı açık olup; bu sigortalıların uzun vadeli sigorta kolları kapsamında sayılmamalarını gerektirir gerçek ve makul bir neden olmadığından, Anayasal sosyal güvenlik güvenlik ilkesine aykırı Kanun hükmünün dar yorumlanması gerektiği kanaatindeyim.

El halıcılığı dokuma işyerlerinin asli işi "el halısı dokunması" olup bu işi yapanların sigortalı sayılmamasına karşın bu işyerlerinde şoför, aşçı, yönetici olarak çalışan kişilerin sigortalı sayılmasının makul bir izahı bulunmamaktadır.

Bu çalışanların uzun vadeli sigorta kolları kapsamı dışında tutulması, ölçülülük ilkesine aykırıdır ve Anayasal sosyal güvenlik ilkesinin ihlali sonucunu doğurduğundan, yargısal içtihatlarda anılan Kanun hükmü dar yorumlanarak hizmet akdi unsurlarını eksiksiz taşıyan ... ilişkisinin tespitine imkan tanınmalıdır.

III) Çalışma Olgusunun Tespiti: