muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3450, Karar No: 2022/5829, Tarih: 18.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/3450 E.  ,  2022/5829 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

No : 2016/547-2020/410

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrası davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ..., ..., ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda, 18.08.2002 tarihli trafik kazasında vefat eden Emekli Sandığı iştirakçisinin hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir ve ödenen aylıkların davalılardan müştereken müteseselsilen talep edildiği anlaşılmakla, davalılardan ...’in zamanaşımı def’i kapsamında sorumluluğunun irdelenebilmesi için, hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin onay tarihlerini belirtir kayıt ve belgelerin Kurumdan celbi sağlanmalı,

Yine davalılardan ...’un sorumluluğunun tespiti noktasında, vefat eden Emekli Sandığı iştirakçisinin hak sahiplerine ödenen aylıkların beş yıllık tutarı ile varsa toptan ödeme miktarının yarısına karşılık gelen tutarın Kurumdan sorulmak kaydıyla, ikmal olunacak belgelerin gönderilmesi için, dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18/04/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15304, Karar No: 2015/22518, Tarih: 30.11.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/15304 E.  ,  2015/22518 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 26/08/2014

NUMARASI : 2014/568-2014/1056

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasının kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca DÜZELTİLEREK ONANMASI hakkında Daireden çıkan kararı kapsayan 17.03.2015 gün ve 2014/28869 Esas - 2015/5068 Karar sayılı ilama karşı davalı H.. K.. vd. vekilince verilen dilekçe ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Bu kez yapılan incelemede;

Bozma öncesi dava konusu 352 parsel nolu taşınmazın öncesi TL/m² bedeline %5 oranında objektif değer artırıcı unsur ilavesi yapıldığı halde bozma sonrası alınan ve hükme esas kabul edilen bilirkişi raporunda çıplak m² bedeline objektif değer artırıcı unsur ilavesi yapılmadığı, usuli kazanılmış hak oluşturan bu hususun göz ardı edilmesi nedeniyle hükmün bozulması gerekirken düzeltilerek onandığı anlaşıldığından,

Davalı Hasan Kalyoncu vd. vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 17.03.2015 gün ve 2014/28869-2015/5068 sayılı Düzeltilerek Onama ilamının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede;

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Taşınmazın tarım arazisi niteliğinde kabulü ile olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değerinin tesbit edilmesinde; üzerinde bulunan ve taşınmaza bahçe niteliği vermeyen ağaçlara maktuen değer biçilmesinde 296, 348, 357, 358, 370 parseller yönünden bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Dava konusu 352 parsel yönünden çıplak TL/m² bedeline % 5 objektif değer artırıcı unsur ilavesi yapılması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 30/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12826, Karar No: 2015/15781, Tarih: 02.11.2015

**5. Ceza Dairesi         2013/12826 E.  ,  2015/15781 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2013/247284

MAHKEMESİ : Kovancılar Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 01/03/2012

NUMARASI : 2009/12 Esas, 2012/29 Karar

SUÇ : İcrai davranışla görevi kötüye kullanma

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Belediye başkanı olan sanığın, mücavir alan sınırları içinde 125 metrekareyi geçmeyen yerlerde iki kattan fazla yapılaşmaya izin verilmemesi gerektiği halde buna aykırı işlem tesis ettiği ve yapı ruhsatlarına ve imar planına aykırı olan yapılar hakkında gerekli işlemleri yapmamak suretiyle 3194 sayılı İmar Kanunun 32 ve 42. maddelerine aykırı davrandığı şeklindeki isnadlar nedeniyle görevi kötüye kullanma suçundan açılan kamu davasında, katılan sıfatını alabilecek surette suçtan doğrudan zarar görmesi söz konusu olmayan ve Heybet Mahallesi 4183 parsel sayılı taşınmaz üzerine ruhsat ve eklerine aykırı inşa edilen yapı maliki L. T.'un babası olması dışında bir sıfatı bulunmayan müştekinin usulsüz olarak davaya katılmasına karar verilmesi hükmü temyiz hakkı vermeyeceğinden, vekilinin temyiz talebinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 03/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5198, Karar No: 2024/6790, Tarih: 25.09.2024

**11. Hukuk Dairesi         2023/5198 E.  ,  2024/6790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/853 Esas, 2023/747 Karar

HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3.... ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/363 E., 2021/156 K.

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Kurumun 2009/03281, 2010/31025, 2013/52156, 2013/62596 sayılı markaların sahibi olduğunu, anılan markaların gerek ticaret unvanında gerekse ticari emtiada fasılasız olarak kullanıldığını, davalı Şirketin temsilcisi dava dışı ... ... ile müvekkili arasında düzenlenen franchising sözleşmesinin süresi sonunda sona erdiğini, buna rağmen anılan dava dışı kişinin işletmesinde müvekkilinin markaları ile iltibasa neden olabilecek markasal kullanımlarına devam ettiğini, bu nedenle yaptıkları şikayet sonucu davalı Şirket yetkilisi hakkında ceza soruşturması açıldığını, sonrasında açılan kamu davası ile de davalı şirket yetkilisinin suçu sabit görülerek HAGB kararı verildiğini, dava konusu 2019/40846 sayılı marka başvurusunun da bahsi geçen ceza soruşturması sırasında davalı Şirket yetkili ... ... tarafından davalı şirket adına yapıldığını, dava konusu marka ile müvekkili markaları arasında iltibas bulunduğunu, müvekkilinin markaları tanınmış olduğundan, SMK'nın 6/5 maddesi uyarınca da dava konusu markanın hükümsüz kılınması gerektiğini, ayrıca dava konusu marka başvurusunun davalı şirket yetkilisi hakkında başlatılan ceza soruşturması sonrasında kötü niyetli olarak yapıldığını ileri sürerek 2019/40846 sayılı ve "Adana Baraj Yolu Et Balık Mağazası" ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkini ile hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraf markaları arasında iltibasa neden olacak düzeyde benzerlik bulunmadığını, davacı markalarında yer alan "Et" ve "Balık" ibarelerinin ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, müvekkilinin markasında davacı markalarından farklı olark yer alan ibarelerin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraf markaları arasında iltibasa neden olacak düzeyde benzerlik bulunmadığını, davacı markalarında yer alan "Et" ve "Balık" ibarelerinin ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, müvekkilinin markasında davacı markalarından farklı olark yer alan ibarelerin bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, taraf markaları arasında, 29.sınıf" Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil)." ve 35.sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Et balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" mal ve hizmetleri açısından 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi anlamında benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunduğu, davacı marklarının tanınmışlığının, SM'Kın 6/5 maddesindeki koşulların ve kötü niyet iddiasının ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2019/40846 sayılı markanın 29. sınıf “ Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil).” malları ve 35. sınıf “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).” hizmetler yönünden kısmen hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, taraf markaları arasında, dava konusu marka kapsamında yer alan 29.sınıf " Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil)." malları ve 35.sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Et balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) hizmetleri bakımından, 6769 sayılı SMK 'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas koşullarının oluştuğu, zira taraf markalarının genel kombinasyonunun çember şeklinde dizayn edilen, ortada büyükbaş hayvan kafası

figürü altında dalgalı deniz figürü ve çember etrafında konumlanmış açıklayıcı ibareler şeklinde olduğu, genel görünüm ve dizayn ediliş şekilleri itibariyle taraf markalarının benzer bulunduğu, ayrıca davacı markalarının ihtiva ettiği "ET BALIK KURUMU" ve davalı markasında yer alan " ET BALIK

figürü altında dalgalı deniz figürü ve çember etrafında konumlanmış açıklayıcı ibareler şeklinde olduğu, genel görünüm ve dizayn ediliş şekilleri itibariyle taraf markalarının benzer bulunduğu, ayrıca davacı markalarının ihtiva ettiği "ET BALIK KURUMU" ve davalı markasında yer alan " ET BALIK

MAĞAZASI" ibarelerinin de markaların benzerliğini arttırdığını, her ne kadar "Et" ve "Balık" ibareleri, iltibas bulunduğu kabul edilen mal ve hizmetler yönünden ayırt ediciliği düşük ibareler olsa da , bu ibarelerin davacı yanca uzun süredir kullanıldığı ve bu şekilde davacı Kurumu işaret eder şekilde bir tüketici algısının oluştuğu gözetildiğinde, anılan ibarelerin taraf markalarında ortak olarak yer almasının markalar arasında iltibasa neden olacağı, diğer taraftan somut olay bakımından SMK'nın 6/5 maddesindeki koşulların ve kötü niyet iddiasının ispatlanamadığı, tek başına benzer marka başvurusunda bulunmanın kötü niyet olarak kabul edilemeyeceği, davalı Şirket yetkilisi hakkında başlatılan ceza soruşturması sonrasında dava konusu marka başvurusunun yapılmasının da dava konusu markanın kötü niyetli tescil edildiğinin kabulü için yeterli bulunmadığı, zira ceza soruşturmasına konu markasal kullanımlar ile dava konusu başvurunun aynı olmadığı, dolayısıyla mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, diğer yandan davacı marka hükümsüzlüğü istemi yanında hükmün ilanına da karar verilmesini talep etmesine rağmen mahkemece bu talep hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmediği, ancak mevzuatta marka hükümsüzlüğü davası sonucunda kurulacak hükmün özetinin ilanına dair bir düzenleme olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 2019/40846 sayılı dava konusu markanın 29. sınıf “ et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil).” malları ve 35. sınıf “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).” hizmetleri yönünden kısmen hükümsüzlüğüne, fazlaya dair hükümsüzlük istemi ile hükmün ilanı isteminin reddine karar verilmiş, karar taraf vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının 18, 29 ve 40.sınıflarda tescilli markalarını mesnet göstererek iltibas, tanınmışlık ve kötü niyet hukuki sebep ve vakıalarına dayanarak davalı adına 29 ve 35. sınıflarda tescilli 2019/40846 sayılı ve "Adana Baraj Yolu Et Balık Mağazası" ibareli markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının 18, 29 ve 40.sınıflarda tescilli markalarını mesnet göstererek iltibas, tanınmışlık ve kötü niyet hukuki sebep ve vakıalarına dayanarak davalı adına 29 ve 35. sınıflarda tescilli 2019/40846 sayılı ve "Adana Baraj Yolu Et Balık Mağazası" ibareli markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz istemlerinin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 25.09.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/28571, Karar No: 2014/29544, Tarih: 10.12.2014

**2. Ceza Dairesi         2014/28571 E.  ,  2014/29544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Olay Yakalama Tutanağına göre, sanıkların aracının emniyet görevlilerinin dur ihtarına uymayarak kaçtıkları, daha sonra emniyet görevlilerinin bir aracın kapalı benzin istasyonuna girdiğini görmeleri ile takibe aldıkları, sanıkların araçtan mağdura ait LCD televizyonu indirerek benzinliğin arka tarafındaki ağaçların altına sakladıklarını görmeleri ile sanıkları yakaladıkları, ayrıca sanık ...’ın üzerinden çıkan kol saatinin emniyet görevlilerince kime ait olduğunu sormaları üzerine sanık ...’ın sadece kendisine ait olmadığı beyan etmesi, mağdur tarafından araçtan çıkan 5, 10, 25, 50 kuruş ve 1,00 TL den oluşan toplam 10,00 TL bozuk para ile kol saatinin kendisine ait olduğunun teşhis edilmesi, ayrıca mağdurun kalan zararının da dava açıldıktan sonra tazmin edilmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 168/2. maddesinin uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 10/12/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9228, Karar No: 2012/1199, Tarih: 02.02.2012

**11. Hukuk Dairesi         2010/9228 E.  ,  2012/1199 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20/04/2010 tarih ve 2009/651-2010/119 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının müvekkilinden aldığı parayı ödememesi üzerine Almanya Dortmund Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kabul edildiğini, kararının kesinleştiğini ileri sürerek, bu kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile benzer durumda olan kişiler tarafından Türkiye’de açılan davalarda, bu kişilerin şirket ortağı oldukları gerekçesiyle TTK’nın 405/2. maddesine dayalı olarak alacak davalarının reddedildiği, ancak davacıların tenfizini istedikleri yabancı mahkeme kararı ile alacağın hüküm altına alındığı, bu kararın tenfizinin Türk yasalarına aykırı durum meydana getireceği ve kamu düzenine aykırı olacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece 5718 sayılı MÖHUK’nun 54. maddesinin (c) bendi uyarınca, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

.../...

2010/9228

2012/1199

Sf-2-

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.