muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/15998, Karar No: 2014/2690, Tarih: 17.02.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/15998 E.  ,  2014/2690 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2011/373700

MAHKEMESİ : Akçakoca Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 26/05/2011

NUMARASI : 2009/304 (E) ve 2011/198 (K)

SUÇ : Mühür bozma

Anayasa’nın 38. maddesine göre “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.” Aynı hususlar, 5237 sayılı TCK'nun “Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı 2. maddesinde de vurgulanmış ve “İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nun "Kamu güvenine karşı suçlar" bölümünde, 203. maddede düzenlenen "mühür bozma" suçunun konusu, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin olduğu gibi korunması veya üzerinde değişiklik yapılmaması için konulan mühürdür. Suçla korunan değer, kamu idaresinin, dolayısıyla devletin otoritesidir. Kanunla verilmiş yetkiye dayalı olarak ve usulüne uygun bir şekilde yetkili makam tarafından konulan mührün kaldırılması ya da konuluş amacına aykırı hareket edilmesi ile mühür bozma suçu oluşur.

Devlet daha önce, elektrik dağıtım ve satışını Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve ortaklıklar eliyle gerçekleştirirken, bu hizmet özelleştirme uygulamaları kapsamında, dağıtım ve perakende satış lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişileri olan şirketlere devredilmiştir. Elektrik ve doğalgazın dağıtım ve satışının Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından gerçekleştirildiği dönemde ve özelleştirme programının yürütüldüğü süreçte, usulsüz veya kaçak kullanımların tespiti üzerine usulünce yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışların TCK'nun 203. maddesi kapsamındaki suçu oluşturduğu tartışmasız ise de dağıtım ve satışının, özelleştirme uygulamaları sonucu lisans sahibi özel şirketlere devredilmesinden sonra özel şirket yetkililerince yapılan mühürleme işlemi ve buna aykırı davranışların ceza hukuku açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.04.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

Mühür bozma suçunun fiil öğesi bağlamında hukuka aykırılık unsurunun oluşması için, mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunması zorunludur. Ne yukarıda anılan 4046 sayılı Kanun’da, ne 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 14.03.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda, ne de başka bir özel Yasada özelleştirme sonrasında özel şirketlere mühürleme yetkisi verildiğine ve buna aykırı davrananlar hakkında TCK’nun 203. maddesi hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

4628 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 25.09.2002 tarihli “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 13/3. maddesinde “Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektriğini keserek Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunacağı” belirtilmişse de bu düzenleme, yukarıda yer verilen Anayasa’nın 38 ve TCK’nun 2. maddeleri hükmü karşısında özel bir şirketin tatbik ettiği mührün bozulması eylemini suça dönüştürmez.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 12.11.2013 tarih ve 2525 sayılı Dairemize hitaben gönderilen cevabi yazısında belirtildiği üzere Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 11.02.2009 tarihinde hisselerinin özel şirkete devredildiği, 13.05.2009 olan ilk mühürleme tarihinde lisans sahibi özel şirket görevlileri tarafından yapılan işleme aykırı davranışta, 5237 sayılı TCK'nun 203. maddesinde düzenlenen "mühür bozma" suçunun unsurları oluşmadığından, açıklanan bu gerekçelerle; eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 17.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6622, Karar No: 2018/788, Tarih: 12.02.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/6622 E.  ,  2018/788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; 19.09.2012 tarihinde davalı ... A.Ş.'ne zorunlu karayolları taşımacılık sigorta poliçesi ve davalı ... Sigorta A.Ş.'ne ise karayolları yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi ile sigortalı araçta davacının yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen kazada yaralandığı, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşunda %100 kusurlu olduğunu ve davacının yaralanmadan dolayı genel beden gücü kaybına uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla geçici işgöremezlik nedeniyle 1.000,00 TL ve sürekli işgöremezlik nedeniyle 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... A.Ş.'nden ve 1.000,00 TL tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş.'nden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili; davalı ... Sigorta A.Ş.'den istemiş oldukları maddi tazminatı 74.000,00 TL artırarak toplam 75.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili; dosyanın yetkili... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, davanın araç sigorta ettirene ihbarı gerektiğini, HMK'nın 107. maddesi koşullarının bulunmadığını, dava konusu olayda hatır taşımasının değerlendirilmesi gerektiğini ve dava açılmadan önce davacı tarafından başvuruda bulunulmadığından davalı şirketin temerrüde düşmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; davalı şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için davacının maluliyetinin genel şartlara uygun olarak belirlenmesi gerektiğini ve dava öncesi davacı tarafından başvuruda bulunulmadığından müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili 25.09.2014 tarihli celsede davalı ... ile sulh oldukları ve bu davalı yönünden davanın konusuz kaldığı yönünde beyanda bulunmuştur.Mahkemece, davanın kabulü ile davalı ... A.Ş.'den talep edilen iş görmezlik tazminat istemi yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Sigorta A.Ş.'den talep edilen maluliyet nedeniyle maddi tazminat istemi yönünden ıslah edilen davanın kabulü ile 75.000,00 TL'nin 10/10/2013 dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu davacının yaralanması nedeniyle açılan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, yolculuğun başlangıcından bitişine kadar, otobüsün içinde veya dışında, otobüs hareket halinde iken veya değilken, yolculuk sırasında veya bekleme, duraklama ve mola yerlerinde karşılaşılabilecek her türlü kazalara karşı, sigortalılar (yolcular, sürücüler ve yardımcılar) yararına taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir kaza (can) sigortası olup, kazanın oluşunda taşımacının yada sürücü ve yardımcılarının bir kusurları bulunmasa bile, ölümlerde sigorta poliçesinde yazılı tutarın tamamı, bir zarar hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak; yaralanmalarda beden gücü kayıp oranına göre zarar gören kişilere ödenir.Ödenecek tazminat miktarı yönünden “zarar sigortası - tutar (meblâğ) sigortası” ayrımında Zorunlu Koltuk Sigortası bir “tutar (meblâğ) sigortası”dır. Zarar sigortasında sigortacının ödeyeceği tutar, “sigorta değeri” ya da “sigorta poliçesinde yazılı tutar” olmayıp, sigortalının ya da üçüncü kişinin uğradığı “zararın tutarı”dır. Meblâğ sigortasında ise, sigortacı, sigorta ettirilen kişinin zarara uğraması durumunda, somut zarar ne olursa olsun, sigorta sözleşmesinde belirlenen tutarı (meblâğı), başka bir deyişle, sigorta poliçesinde yazılı olan “sigorta bedelini” eksiksiz ve tam ödemek zorundadır.4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile buna bağlı Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen 25.03.2004 tarihli Genel Şartlar A.3.2 maddesi 1.fıkrasında: “Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir.“ denildikten sonra, hangi zarar durumunda veya organ kaybında ne oranda tazminat ödeneceği (01.07.2006 tarihinden itibaren) tablo halinde gösterilmiştir.

Buna göre, bu sigorta türünün sigortalı olarak gösterilen yolcu, sürücü ve sürücü yardımcıları yararına yapılmış bir ferdi kaza meblağ sigortası olduğu, poliçede yazılı maluliyetin gerçekleşmesi halinde, iş görmezlik halinin oluştuğu organ veya organlar dikkate alınarak, sigorta bedelinin poliçede belirlenen oranı dâhilinde ödeme yapılmasını gerektiren bir sigorta türüdür. Mahkemece, hükme esas alınan 23/06/2014 tarihli hukukçu aktüer ve sigorta hukukçusundan oluşan heyet raporunda A.Ü. Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen rapora göre, davacının meslekte kazanma gücü kayıp oranının %7,2 olduğu kabul edilerek, zorunlu karayolları taşımacılık sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... A.Ş. aleyhine geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatına hükmedilmiştir.

Yine mahkemece hükme esas alınan 23/06/2014 tarihli aynı heyet raporunda davacının kaza nedeniyle ortaya çıkan sol kolundaki maluliyeti sol kol kaybı olarak değerlendirilerek Genel Şartlarda yer alan cetvele göre %50 olarak hesaplanmak suretiyle poliçedeki sakatlanma teminatı 150.000,00 TL'nın %50'si olan 75.000,00 TL daimi maluliyet tazminatının Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. davacının yolcu olarak bulunduğu otobüsün Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesini düzenleyen şirkettir. Meblağ sigortası olan Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasında sürekli işgöremezlik tazminatının, genel şartlarda belirtilen oranı dahilinde ödenmesi gerekir. Açıklanan bu hususlar çerçevesinde, somut olayda bir meblağ sigortası olan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun, diğer davalıdan farklı ve ayrı olduğu gözetilerek, davacının sol kolundaki sakatlık nedeniyle hak edebileceği sigorta bedelinin belirlenebilmesi için öncelikle uzman bilirkişi tarafından yukarıda bahsedilen Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre maluliyet oranı belirlendikten sonra, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde kabul ettiği oran da dikkate alınarak tespit edilen sakatlık oranı ve buna göre ödenmesi gereken meblağın hesaplanması gerekirken, anılan hususlar nazara alınmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile uzman görüşüne başvurulmadan %50 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetme oranına göre tazminat hesabı yaptırılarak yazılı şekilde hükmün tesisi doğru görülmemiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, hükmün davalı ... Sigorta A.Ş. yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Sigorta A.Ş.'ne geri verilmesine, 12.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/328, Karar No: 2012/116, Tarih: 27.03.2012

**Ceza Genel Kurulu         2011/16.HD-328 E.  ,  2012/116 K.**

* SERMAYE ŞİRKETİNİN İFLASINI İSTEMEMEK SUÇU

* İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 16

* İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 179

* İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 345

* İCRA VE İFLAS KANUNU (2004) Madde 349

* İCRA VE İFLAS KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN-4 (5358) Madde 16

**"İçtihat Metni"**

Sermaye şirketinin iflasını istememek suçundan sanıklar Ali , Hasan ve Ali’nin beraatlarına ilişkin, Ankara 3. İcra Ceza Mahkemesince verilen 03.06.2009 gün ve 1187-201 sayılı hüküm, şikayetçi vekilince temyiz edilmekle dosyayı inceleyen Yargıtay 16. Hukuk Dairesince 12.04.2010 gün ve 1164-2847 sayı ile;

“Sanıklara isnat edilen suçun oluşup oluşmadığının anlaşılabilmesi için öncelikle, İİK’nun 179. ve TTK’nun 324. maddesinde öngörülen koşullarda şirketin aktif ve pasif durumunun belirlenerek sonucuna göre şirketin iflasının gerekip gerekmediğinin tespiti gerekmektedir. Mahkemece borçlu şirkete ait ticari defterler ve kayıtlar getirtilip, birlikte şirketin iflasının gerekip gerekmediği konusunda bilirkişi incelemesine tabi tutulduktan sonra sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tayini gerekirken, eksik araştırma ile sanıkların beraatlarına karar verilmesi” isabetsizliğinden bozulmuştur.

Ankara 3. İcra Ceza Mahkemesince 28.09.2010 gün ve 137-193 sayı ile;

“Esasen 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 16. Babında cezai yaptırımlara ilişkin düzenlemeler yer almıştır. Bu bapta yer alan 345/a maddesinde sermaye şirketinin iflasını istemek mecburiyetinde olanların cezası adı altında sanıklara isnat olunan suç düzenlenmiştir. Suçların yargılama usulü de 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununu prensiplerinden farklı olarak 2004 sayılı İİK'nun 349. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde kapsamına göre İcra Ceza Mahkemesinin yetkisi sınırlıdır. Masrafların müşteki (şahsi davacı) veya sanık tarafından karşılanması halinde bildirecekleri deliller toplanarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulur. Dava dosyamızda alacaklı olan şahsi davacı İcra İflas Kanununda düzenlenen takip hukukuna ilişkin ve alacağın tahsiline yönelik hiç bir işlem yapmaksızın doğrudan şikayette bulunmuştur. Öyle ki yukarıda bahsedildiği gibi haciz mahalline birçok defa gitmesine rağmen borçlu hakkında işlem yapılmasını talep etmemiş, muhafaza altına alınan malların satışını dahi talep etmemiştir. İcra Mahkemesince taraflarca karşılanmadığı takdirde müzekkerelerin dahi yazılamadığı düşünülürse (yetkilerinin ceza muhakemeleri yasası kapsamından daha dar olması nedeniyle) davacının bildirmediği deliller resende toplanamayacağından, (resen araştırma ilkesi de geçerli olmadığından) ayrıca kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeden sanıklar hakkında şikayette bulunulması hakkın kötüye kullanılması olacağı gözetildiğinde sanıkların üzerlerine atılı suç oluşmayacağından beraatlarına karar verilmiştir”gerekçesiyle önceki hükümde direnilmiştir.

Bu hükmün de şikâyetçi vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay C.Başsavcılığının “bozma” istekli 18.09.2011 gün ve 54527 sayılı tebliğnamesi ile Birinci Başkanlığa gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca incelenmiş, aşağıda belirtilen gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Yargıtay Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; İİY’nın 345/a maddesinde düzenlenen, gerektiği halde sermaye şirketinin iflasını istememek suçunun oluşup oluşmadığı yönünde, İİY’nın 179 ve TTY’nın 324. maddesinde öngörülen koşullarda şirketin aktif ve pasif durumunun icra ceza mahkemesi tarafından belirlenmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2004 sayılı İİY’nın 345/a maddesi, Yasaya 18.02.1965 gün ve 538 sayılı Yasanın 137. maddesi ile eklenmiş, madde gerekçesinde konuluş amacı; “İcra ve İflas Kanununun 179 uncu maddesi ile Ticaret Kanununun 324. maddesine riayet edilmemesinin bir müeyyidesi yoktur. Halbuki, meselâ Alman hukuku aynı fiil hakkında ceza hükümleri ihtiva etmektedir. Bizdeki boşluğu doldurmak maksadiyle, Alman Anonim Şirketler Kanununun 297, Alman Kooperatif Şirketler Kanununun 148 ve Alman Limited Şirketler Kanunun 84 üncü paragraflarından mülhem olarak, iş bu madde düzenlenmiştir” şeklinde açıklanmıştır.

Maddenin ilk hali; “İdare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler veya tasfiye memurları, kasten veya ihmal ile 179 uncu maddeye göre şirketin mevcudunun borçlarını karşılamadığını bildirerek şirketin iflasını istemezlerse, alacaklılardan birinin şikâyeti üzerine, tetkik merciince 10 günden 3 aya kadar hapis veya 1000 liradan 10000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar” şeklinde iken, bu hüküm; 31.05.2005 gün ve 5358 sayılı Yasanın 16. maddesi ile yeni Ceza Yasasındaki yaptırım sistemine uyum sağlamak amacıyla,  “İdare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler veya tasfiye memurları, 179 uncu maddeye göre şirketin mevcudunun borçlarını karşılamadığını bildirerek şirketin iflasını istemezlerse, alacaklılardan birinin şikâyeti üzerine, on günden üç aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır” biçiminde değiştirilmiştir.

Madde ile yaptırıma bağlanan eylemler ise, İİY’nın 179 ile TTY’nın 324. maddelerinde tanımlanarak; “Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin iflâsı” başlığını taşıyan İİY’nın 179. maddesinde; “Sermaye şirketleri ile kooperatiflerin borçlarının aktifinden fazla olduğu idare ve temsil ile vazifelendirilmiş kimseler veya şirket ya da kooperatif tasfiye hâlinde ise tasfiye memurları veya bir alacaklı tarafından beyan ve mahkemece tespit edilirse, önceden takibe hacet kalmaksızın bunların iflâsına karar verilir. Şu kadar ki, idare ve temsil ile vazifelendirilmiş kimseler ya da alacaklılardan biri, şirket veya kooperatifin malî durumunun iyileştirilmesinin mümkün olduğuna dair bir iyileştirme projesini mahkemeye sunarak iflâsın ertelenmesini isteyebilir. Mahkeme projeyi ciddî ve inandırıcı bulursa, iflâsın ertelenmesine karar verir. İyileştirme projesinin ciddî ve inandırıcı olduğunu gösteren bilgi ve belgelerin de mahkemeye sunulması zorunludur.

Mahkeme, gerekli görürse idare ve temsille vazifelendirilmiş kimseleri ve alacaklıları dinleyebilir. İflâsın ertelenmesi talepleri öncelikle ve ivedilikle sonuçlandırılır” hükmüne yer verilmiş,

“Şirketin mali durumunun bozulması halinde” yapılması gereken işlemler ise, TTY’nın 324. maddesinde; “Son yıllık bilançodan esas sermayenin yarısının karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, idare meclisi derhal toplanarak durumu umumi heyete bildirir.

Şirketin aciz halinde bulunduğu şüphesini uyandıran emareler mevcutsa idare meclisi aktiflerin satış fiyatları esas olmak üzere bir ara bilançosu tanzim eder. Esas sermayenin üçte ikisi karşılıksız kaldığı takdirde, umumi heyet bu sermayenin tamamlanmasına veya kalan üçte bir sermaye ile iktifaya karar vermediği takdirde şirket feshedilmiş sayılır. Şirketin aktifleri şirket alacaklarının alacaklarını karşılamaya yetmediği takdirde idare meclisi bu durumu derhal mahkemeye bildirmeye mecburdur. Mahkeme bu takdirde şirketin iflasına hükmeder. Şu kadar ki; şirket durumunun ıslahı mümkün görülüyorsa idare meclisi veya bir alacaklının talebi üzerine mahkeme iflas kararını tehir edebilir. Bu halde mahkeme, envanter tanzimi veya bir yediemin tayini gibi şirket mallarının muhafazası için lüzumlu tedbirleri alır” şeklinde belirtilmiştir.

Görüldüğü gibi, İİY’nın 345/a maddesi ile gerektiği halde sermaye şirketinin iflasını istememe fiilleri suç olarak düzenlenmek suretiyle yaptırıma bağlanmıştır.

Bu suçun failleri, sermaye şirketleri ile kooperatiflerin idare ve temsil yetkisine sahip kişileri, şirket veya kooperatif tasfiye halinde ise tasfiye memurlarıdır.

Görüldüğü gibi, İİY’nın 345/a maddesi ile gerektiği halde sermaye şirketinin iflasını istememe fiilleri suç olarak düzenlenmek suretiyle yaptırıma bağlanmıştır.

Bu suçun failleri, sermaye şirketleri ile kooperatiflerin idare ve temsil yetkisine sahip kişileri, şirket veya kooperatif tasfiye halinde ise tasfiye memurlarıdır.

Ceza Genel Kurulunun 01.06.2010 gün 91-127 ve 92-128 sayılı kararlarında belirtildiği üzere, İİY’nın 179 ve TTY’nın 324. maddeleri uyarınca, iflas koşullarının doğması halinde, sermaye şirketleri veya kooperatiflerin idare ve temsili ile görevlendirilmiş kimselere ve bunların tasfiye halinde olması durumunda, tasfiye memurlarına iflas istemek görevi yüklenmiş, bu zorunluluk doğmasına rağmen, gereğinin yerine getirilerek iflasın istenmemesi hali ise, İİY’nın 345/a maddesinde yaptırıma bağlanmıştır. Burada cezalandırılan eylem, sayılan kişiler tarafından yasal koşullar oluştuğu halde iflasın istenmemesidir. İcra ceza mahkemesince, ticaret mahkemesine iflas davası açıldığı taktirde, sanık veya sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi açısından, belli koşullarda ticaret mahkemesi dosyası sonucunun bekletici sorun yapılması olanaklı ise de, esas itibariyle cezai sorumluluk açısından suç unsurlarının oluşup oluşmadığını tayin ve tespit görevi ceza yargılaması yapan icra ceza mahkemesine aittir. İcra ceza mahkemesince, İİY’nın 179 ve TTY’nın 324. maddesinde öngörülen koşulların doğup doğmadığı açısından, borçlu şirkete veya kooperatife ait ticari defterler ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle sonucuna göre sanık veya sanıkların hukuki durumları belirlenmelidir. Ceza yargılamasının, ticaret mahkemesine iflas davası açılması koşuluna bağlanması, suç ile korunan hukuki değerle bağdaşmadığı gibi eylemleri de büsbütün cezasız bırakma sonucunu doğurur. Burada icra mahkemesince yapılan işlem, şirket veya kooperatifin iflasına karar vermek olmayıp, iflas koşulları doğduğu halde bunun istenip istenmediğinin saptanmasından ibarettir.

Bu itibarla Özel Daire bozma ilamına uyulması gerekirken, direnme kararı verilmesi isabetsiz olup, yerel mahkeme direnme hükmünün bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Ankara 3. İcra Ceza Mahkemesinin 28.09.2010 gün ve 137-193 sayılı direnme hükmünün BOZULMASINA,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere, Yargıtay C. Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.03.2012 günü yapılan müzakerede tebliğnamedeki isteme uygun olarak oybirliğiyle karar verildi.