muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/28319, Karar No: 2016/19723, Tarih: 21.11.2016

5521 sayılı yasanın 5 inci maddesi davacıya seçimlik bir hak vermiştir. Buna göre davacı davasını ister işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede açabilecek isterse dava olunanın (birden fazla dava olunan varsa bunlardan her hangi birisinin) Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabilecektir.

Bu kapsamda, davacı seçimlik hakkını kullanarak davalılardan davanın açıldığı tarihte ikametgâhı sayılan davasını açmıştır. bakmaya yetkili olduğundan mahkemece Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup ayrıca mahkemenin karar kesinleştiğinde dosyanın mahkemelerine gönderilmesi şeklinde seçenekli hüküm tesis etmesi de usule aykırı olduğundan kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ... Müdürlüğüne iadesine, 21/11/2016 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12828, Karar No: 2013/4541, Tarih: 01.04.2013

**17. Hukuk Dairesi         2012/12828 E.  ,  2013/4541 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Dosyanın incelenmesinde davacı Alhunlar Gıda Ve Temizlik Malz. San ve Tic. Ltd. Şti vekilinin temyiz isteminde bulunduğu ancak temyiz isteminin deftere kaydedildiği ve temyiz harcı yatırıldığına ilişkin yazı ve makbuz bulunmadığı görülmüş olup dilekçenin süresinde temyiz defterine kaydedilip kaydedilmediğinin araştırılarak belirlenmesinden sonra süresi içinde temyiz defterine kayıt edilmiş olduğunun anlaşılması halinde temyiz harcı yatırılmamış ise yatırılması için davacı tarafa bildirimde bulunulup, harç yatırıldıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 01.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/9479, Karar No: 2016/9904, Tarih: 22.11.2016

**23. Ceza Dairesi         2015/9479 E.  ,  2016/9904 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat (CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca)

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'in gerçekte bal üretimi yapmadığı halde, sanık ...'ın düzenlediği, gerçek bir alışverişi yansıtmayan sahte müstahsil makbuzlarını kullanmak suretiyle 2.100 TL'lik teşvik ödemesi alarak katılan kurumu zarara uğrattığı, böylelikle sanık ...'nin resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık suçlarını; sanık ...'ın da resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği iddia olunan olayda;

Sanıkların savunmaları, 10/11/2006 tarihli tespit tutanağı, kolluk araştırma tutanağı ve diğer deliler nazara alındığında, savunmanın aksine sanıkların cezalandırılabilmeleri için her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden verilen beraat kararlarında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin ve O yer Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 22/11/2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/27598, Karar No: 2016/5921, Tarih: 24.03.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/27598 E.  ,  2016/5921 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, tehdit

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

1- Hakaret suçundan kurulan hükme yönelik temyiz incelenmesinde;

Sanığa yükletilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın Kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından sanık ...'ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2- Tehdit suçlarından kurulan hükme yönelik temyiz incelenmesine gelince;

Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak;

Sanığın ehliyetsiz araç kullanırken yakalanan oğluna yasal işlem yapmak isteyen trafik polis memuru olan müştekiye hitaben "sizin başka işiniz yok mu ? Sana buraları dar edeceğim, bunun hesabını vereceksin" dediğinin anlaşılması karşısında, tehdit etmek suretiyle görevi yaptırmama için direnme suçunu oluşturup oluşturmadığı hususu karar yerinde tartışılmadan, suç unsurlarını değerlendirmede yanılgıya düşülerek TCK'nın 106/1. maddesinin son cümlesi gereğince şikayet yokluğundan düşme kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve O Yer Cumhuriyet Savcısı'nın temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden, HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 24/03/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/8501, Karar No: 2006/12495, Tarih: 26.09.2006

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2006/8501 E.  ,  2006/12495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, Marmaris ... mevkiinde bulunan 100.000 m2 orman alanını kullanım hakkının 49 yıllığına davalıya tahsis edildiğini, 5.4.1995 tarihinde yürürlüğe giren yönetmeliğe göre kullanım bedellerinin yeniden belirlenmesinin öngörüldüğünü, buna göre hesaplanan kullanım bedelleri , farkları, gecikme zammı ve KDV 'nin davalıdan istenmesine rağmen ödenmediğini belirterek asıl davada 60.306.159.000 TL kullanım bedeli, 128.877.346.000 TL gecikme zammı ve 34.053.031.000 TL KDV, birleşen davada ise 172.645.55 YTL asıl alacak ve gecikme zammı ile 31.076.20 YTL KDV'nin davalıdan alınmasını istemiştir.

Davalı, davacının sonradan yürürlüğe giren yönetmeliğe göre bedel farkı talep edemeyeceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda asıl davanın kısmen kabulüne 11.500.17 YTL tahsis bedeli , birleşen dosyada 37.720.33 YTL'nin davalıdan alınmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, davalının kullanımına tahsis ettiği taşınmazın kullanım bedeli, gecikme zammı ve KDV'den dolayı alacak talebinde bulunmuştur. Mahkemece davacının gecikme zammı talebi, davalı tarafından imzalanan taahhütnamede vadesiz banka mevduatı faiz oranı uygulanacağının kabul edilmesi ve davacının faiz talebinde

bulunmaması nedeniyle reddedilmiştir. Taraflar arasında 6183 sayılı yasaya göre gecikme zammı uygulanacağına dair bir kararlaştırma bulunmadığına göre davacı gecikme zammı talep edemez ise de çoğun içinde az da vardır ilkesi gereğince talebinin içinde faiz isteminin varolduğunun kabulü gerekir. Mahkemece taahhütnamenin 7.maddesi gereğince davacının faiz alacağı belirlenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hükmün tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda 1.bentte açıklanan nedenlerle davacının sair itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, 26.9.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2235, Karar No: 2014/7168, Tarih: 07.04.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/2235 E.  ,  2014/7168 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 23/10/2012

NUMARASI : 2007/399-2012/678

Davacı, davalılardan işverenlere ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının davalı işyerleri nezdinde 1993/02 - 28.11.1997 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 15/02/1993- 28/11/1997 tarihleri arasında aynı işyerinde davalılar bünyesinde sürekli olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden; davacının davalılar nezdinde geçen çalışmalarına ilişkin olarak 16/04/1993, 11/03/1994, 01/11/1996, 29/08/1996 tarihli işe giriş bildirgelerinin Kurum'a verilmiş olduğu, davacının hizmet cetvelinde davalı işyerleri tarafından 1991/1.dönem- 30/11/1997 tarihleri arasında davacı adına toplam 1091 gün kısmî hizmet bildiriminde bulunulduğu, 07/03/1995-09/09/1996 tarihleri arasında davacının askerlik görevini yapmış olduğu, 30/12/1997 tarihli Dicle Üniversitesi Hastanesi Baştabipliği'nin yazısı ile geçici işçi statüsünde bulunan Ş.. G..'ın 01/12/1997 tarihinde Hastane'deki görevinden ayrıldığının belirtildiği, Ö- İNTURSA Ltd. Şti tarafından yazılan ilgili makama başlıklı yazı ile davacı Ş.. G..'ın 01/11/1996-31/11/1997 tarihleri arasında firmalarında çalışmış olduğunun belirtildiği, Üniversite Rektörlüğü 'nün 29/03/2011 tarihli yazı ve ekleri cevabı ile özet olarak Ş.. G.. ve Ü Y'ın Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nce yapılan hizmet ihalesi kapsamında İ Ltd.Şti firması tarafından çalıştırıldığının tespit edildiği, 1990-1996 yılları arası ihale dosyalarının arşiv depolarının yetersiz olması nedeniyle mevcut olmadığı , 1996-2010 tarihleri arasında İ ve Ö Ticaretin birlikte ihaleleri aldığı hususlarının belirtildiği, Diyarbakır İş Mahkemesi'nin 1998-266 E. ve 1999-516 K. no lu dosyasının getirtildiği ve yargılama esnasında alınan bilirkişi raporlarının dosyaya ibraz olunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda hükme esas alınan Diyarbakır İş Mahkemesi'nin 1998-267 E. ve 1999-517 K. no lu hükmünün kesinleşmediği anlaşılmakla birlikte davacı ve davalı işverenlerin taraf olduğu davada tasarruf teşvik alacağına ilişkin kurulan hüküm sosyal güvenlik hukuku kapsamında kesin delil oluşturmaz iken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Öte yandan davacının askerlik süresi dışlanmadan sonuca gidilmesi de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; davacının askerlikte geçen sürelerinin dışlanıp ihtilaf konusu dönemi kapsayan işyeri dönem bordrolarının,ücret bordrolarının, puantaj kayıtlarının getirtilerek bu sürelerde çalışan bordro tanıklarının ve Üniversite Hastanesi çalışanlarının beyanlarına başvurmak, dinlenen bordro ve diğer Kurum tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek, tanık beyanları arasında oluşabilecek çelişkiyi gidermek bakımından Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum'un bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07/04/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/39144, Karar No: 2013/27786, Tarih: 01.11.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/39144 E.  ,  2013/27786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile genel tatil ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalıya ait iş yerinde 2002 yılından beri tır şoförü olarak çalıştığını, 03/03/2010 tarihinde davalı işverenin müvekkili ile çalışmak istemediğini beyan etmesi üzerine müvekkilinin giderek BÇM'ye şikayette bulunduğunu, akabinden davalı tarafça devamsızlık nedeniyle müvekkilinin iş akdinin feshedildiğinin bildirildiğini, davalı işveren tarafından yapılan feshin usulsüz olduğunu bu nedenle müvekkilinin kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının bulunduğunu, müvekkilinin işi gereği yurt dışına giriş çıkış yapması nedeniyle genel tatil günlerinde çalışmalarının olduğunu, ayrıca kullanmadığı yıllık izin alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek; kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ve genel tatil ücretl alacaklarının davalıdan tahsilinin talep ve dava etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili; davacının davalı iş yerinde asgari ücret ile çalıştığını, davacının iş yerine mazeretsiz ve izinsiz olarak gelmemesi nedeniyle iş akdinin haklı olarak feshedildiğini, davacının beyanlarının gerçeği yansıtmadığını savunarak; davanın reddini talep etmiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ç)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmiştir.

D)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı işçi tır şoförü olup, işçilik alacaklarına hak kazanma ve hesap yönlerinden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur (Yargıtay 9.H.D. 21.05.2013 gün, 2011/ 10769 E, 2013/ 15255 K.).

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur (Yargıtay 9.H.D. 21.05.2013 gün, 2011/ 10769 E, 2013/ 15255 K.).

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir (Yargıtay 9.H.D. 02.05.2013 gün, 2011/ 10981 E, 2013/ 13086 K. ; Yargıtay 9.H.D. 06.06.2013 gün, 2011/ 17648 E, 2013/ 17351 K. ; Yargıtay 22. H.D. 17.04.2013 gün, 2012/ 22153 E, 2013/8106 K.) .

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir (Yargıtay 9.H.D. 02.05.2013 gün, 2011/10981 E, 2013/ 13086 K.).

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır (Yargıtay 9.H.D. 20.05.2013 gün, 2011/ 14649 E, 2013/ 15167 K.).

Sefer primlerinin eksik ödendiği veya işverence kesinti yapıldığının soyut şekilde iddia edilmesi halinde, işçiden eksik ödeme yapılan dönemlerin ve kesinti yapılan tarihlerin açıklanması istenmeli ve talep somutlaştırılmalıdır (Yargıtay 7.H.D. 11.04.2013 gün, 2013/ 2500 E, 2013/ 6317 K.). Daha sonra işverenin ödeme belgeleri değerlendirilerek eksik ödeme ya da kesinti olup olmadığı belirlenmelidir.

Sefer primlerinin eksik ödendiği veya işverence kesinti yapıldığının soyut şekilde iddia edilmesi halinde, işçiden eksik ödeme yapılan dönemlerin ve kesinti yapılan tarihlerin açıklanması istenmeli ve talep somutlaştırılmalıdır (Yargıtay 7.H.D. 11.04.2013 gün, 2013/ 2500 E, 2013/ 6317 K.). Daha sonra işverenin ödeme belgeleri değerlendirilerek eksik ödeme ya da kesinti olup olmadığı belirlenmelidir.

Yurt dışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurt dışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir (Yargıtay 9.H.D. 03.05.2013 gün, 2011/ 8904 E, 2013/ 13358 K.).

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre yurt dışına sefer yapan tır şoförlerinin salt tanık deliline dayanarak fazla çalışma ücreti talep etmeleri mümkün değildir. Tanıkların anlatımları kendi çalışma saatleri ile ilgili olup, dava açan tır şoförü ile aynı seferde görev yapmamaları sebebiyle günlük çalışma saatlerini tam olarak bilmeleri imkânsızdır (Yargıtay 22. H.D. 02.05.2013 gün, 2012/ 20294 E, 2013/ 9333 K.). Öte yandan uluslararası tır şoförleri mesailerini kendileri belirledikleri gibi günlük tır kullanımıyla ilgili sıkı trafik mevzuatına uymak zorundadırlar (Yargıtay 9.H.D. 25.03.2013 gün, 2013/ 1808 E, 2013/ 9914 K. ; Yargıtay 9.H.D. 23.01.2013 gün, 2010/ 39429 E, 2013/ 2594 K.).

Somut olayda; davacı, davalı iş yerinde uluslararası tır şoförü olarak çalışmıştır. Davacı asgari ücrete ilaveten sefer başına 750 Euro harcırah aldığını iddia etmiş, davalı ise asgari ücretin dışında ayrıca sefer başına prim ödenmediğini harcırahın ise yol giderlerini karşılamak üzere verilmekte olup dönüşte artan paranın iadesinin istendiğini savunmuştur. Mahkemece, tanık beyanları esas alınarak davacının ayda 1 sefer yurt dışına çıkış yaptığı ve

sefer başı 650 Euro aldığı kabulü ile aylık ücretin asgari ücrete ilaveten 650 Eurodan hesaplandığı bilirkişi raporuna itibar edilerek alacaklar hüküm altına alınmış ise de davacının ayda kaç şefer yaptığının dosyada yer alan yurt içine giriş çıkış kayıtları değerlendirilmeksizin varsayımsal olarak tespiti hatalıdır. Mahkemece yapılacak iş davalının usuli kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydı ile davacının son 1 yıl içerisinde görevi sebebi ile yurtdışına yaptığı sefer sayısının 12'ye bölünmesi sonucu aylık ortalama sefer sayısı belirlemek ve sefer başı ödenen prim tutarı ile hesaplamaya esas ücreti tespit etmektir.

2-Tır şoförünün yurt dışında olduğu sırada bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığının yazılı delil veya tanık beyanları ile ispatı mümkündür. Tanık beyanları ile kanıtlanan bu tür çalışmalarda pasaport ve benzeri yurda giriş çıkış kayıtları üzerinden inceleme yapılmalı ve işçinin yurt dışında olduğu süreye rastlayan bayram ve genel tatil günleri için hesaplamaya gidilmelidir (Yargıtay 9.H.D. 11.04.2013 gün, 2011/ 5273 E, 2013/ 11883 K.; Yargıtay 9.H.D. 24.01.2013 gün, 2010/ 39272 E, 2013/ 2778 K.).

Yerel mahkemece, tanık beyanları esas alınarak hesaplama yapılan bilirkişi raporuna itibar edilerek genel tatil ücreti alacağı hüküm altına alınmış ise de; yukarıdaki ilkeler doğrultusunda dosya kapsamında yer alan yurda giriş ve çıkış kayıtlarının değerlendirilmemesi hatalı olup ayrı bir bozma nedenidir.

SONUÇ:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 01.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.