muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/11687, Karar No: 2021/17, Tarih: 11.01.2021

**14. Ceza Dairesi         2016/11687 E.  ,  2021/17 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (mağdureler ... ile ...'a yönelik)

HÜKÜM : Suça sürüklenen çocuğun mağdure ...’a yönelik beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve mağdure ...’ya yönelik çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyetine

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mahkemece kurulan hükmün Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde açık ve gerekçeli olmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda gerekçe bölümünde iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlerin belirtilmesi, mevcut delillerin tartışılarak değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterilmesi, ulaşılan kanaat, suça sürüklenen çocuğun suç oluşturduğu sabit görülen fiilleri ile bunların hukuki nitelendirmelerinin yapılması suretiyle delillerle sonuç arasında bağ kurulması gerektiği halde bu ilkelere uyulmaksızın yazılı şekilde gerekçesiz hükümler kurulması suretiyle Anayasanın 141 ve 1412 sayılı CMK'nın 308/7. maddelerine muhalefet edilmesi,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, esası incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.01.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/600, Karar No: 2017/3693, Tarih: 13.06.2017

**11. Hukuk Dairesi         2016/600 E.  ,  2017/3693 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... ... 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... ... 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28/04/2015 tarih ve 2011/89-2015/79 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkilinin tanınmış “...” markasının sahibi olduğunu, bal sektörünün öncüsü olduğunu, davalının “...” ibaresini tescilsiz olarak bal ürünü üzerinde kullandığını, müvekkili markasına tecavüz ettiğini, yine müvekkili tarafından tescil ettirilmiş olan tasarımlara da tecavüz ettiğini, bu nedenle davalının müvekkili markasına ve tasarımlarına yönelik tecavüzünün tespitine ve menine, “...” ibaresinin kullanılmasının önlenmesine, bu ibareli ürünlerin toplatılmasına ve imhasına, marka ve tasarımlara tecavüz nedeniyle 5.000TL maddi 5.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir

Davalı vekili; ürünler üzerinde kullandıkları “...” ibaresinin tescilli olduğunu, tasarımlarında farklı olduğunu bu nedenle tecavüzün olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı adına tescil edilmiş olan tasarımlar ile davalı ürünlerinde kullanılan tasarımların zemin renklerinin aynı renk ve tonda olduğu görülmekte olduğu, zemin üzerinde bulunan bilgilendirme yazılarının yerleşimi ve renk seçimleri de son derece benzer olduğu, bu nedenle davalı kullanımı tecavüz oluşturduğu, davalı markasının tescilli olduğu, fakat bu tescile uygun kullanımın olmadığı, davacı markasına yakınlaşarak kullanımın olduğu, bu nedenle markaya da tecavüzün olduğu gerekçesiyle davalı tecavüzlerinin tespitine ve menine, 3.000TL manevi 5.000TL maddi tazminata, “...” ibareli ürünlerden bu ibarenin çıkartılması, silinmesi, çıkartılamayacak halde ise imhasına karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 409,48 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 13/06/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2724, Karar No: 2008/4186, Tarih: 27.03.2008

14. Hukuk Dairesi 2008/2724 E., 2008/4186 K.

**14. Hukuk Dairesi 2008/2724 E., 2008/4186 K.**

**- EKSİK İNCELEME

- KEŞİF VE TANIK ANLATIMLARI**- 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 254 ]

- 4342 S. MERA KANUNU [ Madde 2 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 09.09.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.07.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı temsilcisi tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit edilmekle oluşan 1 parsele ait tapu kaydının iptali ve mer'a olarak sınırlandırılması istemi ile açılmıştır.

Davalı, taşınmazın mera olmadığını, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazın mera olduğundan bahisle dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı idare temyiz etmiştir.

4342 sayılı Mer'a Kanununun 3.maddesinde yapılan tanıma göre mer'a; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mer'aların tahsisi verimlilik ve sosyal adalet ilkelerine uygun şekilde münferiden ya da müştereken yararlanmak üzere bir veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılabilir. Bir yerin mer'a olarak nitelendirilebilmesi için ya yetkili mercii tarafından tahsis edilmesi veya öncesi bilinmeyen zamandan beri bu amaçla kullanılmış olması bu olguların da yöntemine uygun biçimde saptanması gerekir.

Eldeki davada davacı Belediye, taşınmazların bulunduğu bölgede 4253 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu hükümleri uyarınca çalışma yapıldığını, bu yasaya göre kurulan Toprak Tevzi Komisyonunun dava konusu taşınmazı mer'a olarak tahsis ettiğini iddia etmiştir. Gerçekten, iddia edildiği gibi o bölgede Toprak Tevzi Komisyonu çalışmaları yapılmış, bu çalışmalar sırasında dava konusu taşınmazlar mer'a olarak nitelendirilmişse bu olgu mer'a tahsis sonucunu meydana getireceğinden tahsis işlemine itibar etmek dava konusu taşınmazların öncesinin hukuken mer'a olduğunu kabul etmek gerekir. Bunun için de, Toprak Tevzi Komisyonunca yapılan tahsis haritaları ve belirtmeler ait olan yerden getirtilmeli, taşınmazların tahsis haritaları ve belirtmelerindeki durumu keşif yapılıp, bilirkişiye uygulatılarak duraksamasız saptanmalı, o yerde Toprak Tevzi Çalışması yapılmış ve dava konusu taşınmazlar mer'a olarak belirtilmemişse bundan sonra davacının mer'a iddiasının dinlenemeyeceği düşünülmeli, tahsis yoksa bu takdirde çekişmeli taşınmazların kadim kullanım durumunun ne olduğu üzerinde durulmalıdır.

Her ne kadar mahkemece, yetkili merciden Toprak Tevzi Komisyonu çalışma sonuçlarını gösterir haritalar sorulmuş, bazı haritaların dosyaya girmesi sağlanmış ise de, yetkili merciin bu konudaki yanıtları doyurucu olmadığı gibi belirtmeler de getirtilmemiş, yetersiz araştırmaya dayanılarak hüküm kurulmuştur. Öncelikle değinilen eksiklikler giderilmeli, ortaya çıkan duraksama kaldırıldıktan sonra keşfen uygulama yapılmalıdır.

Diğer taraftan, yine az önce, sözü edildiği üzere mer'alardan bir veya birkaç köy veya belediye halkının yararlanma hakkı bulunduğundan, bu gibi davalarda kadimlik araştırması yapılırken dinlenecek tanıkların HUMK.nun 254.maddesi uyarınca davada yararı olmayan civar köy veya belde halkından seçilmesi gerekir. Görüşlerine başvurulan bilirkişi ve tanıklar davacı Belediye halkından olduğundan bunların bilgisine değer verme olanağı da bulunmamaktadır.

Bütün bu anlatılanlardan sonra mahkemece yapılması gereken iş, davacı Belediyenin iddiası doğrultusunda 4753 sayılı Yasa uyarınca faaliyet gösteren Toprak Tevzi Komisyonu çalışma sonuçlarını yeterli biçimde soruşturmak, çalışma sonuçları ile ilgili Toprak Tevzi Haritası ve belirtmelikleri getirtmek bunları keşfen uygulayarak taşınmazların hukuki durumunu öncelikle varsa tahsise göre belirlemek, aksi takdirde davacı Belediye'ye komşu köy ve belediyelerden sağlanacak yaşlı ve tarafsız kişilerin görüşleri ile taşınmazların öncesinin niteliğini saptamak ve bütün bu deliller toplandıktan sonra sonucuna uygun bir karar vermek olmalıdır. Eksik inceleme ve araştırma ile davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 27.03.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/15198, Karar No: 2015/26627, Tarih: 06.10.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/15198 E.  ,  2015/26627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 18. İş Mahkemesi

TARİHİ : 14/03/2014

NUMARASI : 2010/748-2014/134

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, satış elemanı olarak 01.12.1997-10.01.2010 tarihleri arasında çalıştığını, müvekkilinin son kez çalışmakta olduğu şubenin kapatılması nedeni ile iş sözleşmesinin işveren tarafından bildirim yapılmaksızın feshedildiğini, kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, ilk kez 01.12.1998 tarihinde çalışmaya başladığını, 31.08.2001 tarihinde işten ayrıldığını, ardından 15.04.2002 tarihinde yeniden işe girdiğini, çalıştığı şubenin kriz sebebi ile kapatıldığını, davacının bir başka şubeye nakledildiğini, ancak davacının hiçbir mazeret bildirmeden işe gelmediğini, buna ilişkin olarak 11.01.2010-14.01.2010 tarihleri arasında tutanak tanzim edildiğini, davacı tarafından gönderilen ihtarnamede iş sözleşmesinin feshedildiğinin belirtildiğini, bu ihtarnameye cevaben gönderilen ihtarname ile davacının işine son verilmediğinin, işe dönmesinin istendiğinin bildirildiğini, davacının işe başlamadığını, bu sebeple 27.01.2010 tarihi itibariyle iş sözleşmesinin feshedildiğinin kendisine bildirildiğini, davacının davacının fazla çalışma, izin tatil ücreti alacağının olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının ilk çalışma döneminin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erip ermediği uyuşmazlık konusudur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının ilk çalışma döneminin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona erip ermediği uyuşmazlık konusudur.

Davacnın, 01.12.1998-31.08.2001 döneminde iki yıl, dokuz ay, 15.14.2002-10.01.2010 döneminde yedi yıl, sekiz ay, yirmibeş gün olmak üzere toplamda iki dönem halinde davalı işverenlikte çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacının ilk çalışma döneminin sonunda işyerinden kendi isteğiyle ayrıldığı savunması yönünden davacının 31.08.2001 tarihinde işyerini terk ettiğine dair imzalı belge, bu yüzden işten çıkarıldığına dair imzalı karar defter sayfası, davalı tanığının 2001 yılında davacın kendi isteğiyle işten ayrıldığı yönündeki beyanı karşısında, kendi isteğiyle işyerinden ayrılan işçinin kıdem tazminatına hak kazanamayacağı hususu gözetilmeksizin 01.12.1998-31.08.2001 döneminin kıdem tazminatına esas süreye dahil edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3508, Karar No: 2022/11544, Tarih: 07.06.2022

**2. Ceza Dairesi         2022/3508 E.  ,  2022/11544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını ihlal etme, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Manisa 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/09/2017 tarihli ve 2017/361 E., ve 2017/492 K. sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık, mala zarar verme ve iş yeri dokunulmazlığını ihlal etme suçlarından mahkumiyet kararları verildiği, suça sürüklenen çocuğun temyiz istemi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay 2. Ceza Dairesi’nin 26/02/2019 tarihli ve 2017/5225 E., 2019/3598 K. sayılı ilamı ile hükümlerin onanmasına karar verildiği ve kesinleştiği, suça sürüklenen çocuk vasisi tarafından 18/08/2021 havale tarihli dilekçe ile Manisa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09/06/2021 tarihli 2020/380-2021/158 esas sayılı kararıyla 21/03/1995 olan doğum tarihinin 21/03/1996 olarak nüfus kaydına tesciline karar verildiğini suç tarihi itibariyle yaşının küçük olması nedeniyle lehe hükümlerin uygulanmasını talep ederek infazın durdurulmasının ve kararların iptalinin talep edildiği, Manisa 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/361 E. sayılı dosyasında, 18/08/2021 tarihli ek karar ile yargılamanın yenilemesi talebinin kabulüne karar verildiği ve Mahkemenin suça sürüklenen çocuk hakkında 20/01/2022 tarihinde 2021/1015 - 2022/148 esas sayılı kararı ile suça sürüklenen çocuğun belirtilen suçlar nedeniyle mahkumiyet hükümlerinin kurulduğu anlaşılmakla, bölge adliye mahkemelerinin göreve başladığı tarihten önce verilip Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen hükümler ile ilgili olarak, yargılamanın yenilenmesi sonucu 20.07.2016 tarihinden sonra verilen kararların temyiz incelemesine tabi olduğu belirlenmekle tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

Mahkeme tarafından temyiz süresinin 15 gün olduğu belirtilerek sanığın yanıltıldığı, bu nedenle yanıltmadan yararlanarak suça sürüklenen çocuğun hükmü süresinde temyiz ettiği kabul edilerek yapılan incelemede;

1-Suça sürüklenen çocuğun 30/11/2021 tarihli duruşmada alınan savunmasında, oluşan zararı gidermek istediğini açıkça beyan ederek etkin pişmanlık iradesini ortaya koyduğunun,müştekinin 06/01/2022 havale tarihli dilekçesinde suç tarihinde 2000 TL zararının oluştuğunu bildirse de şu anda zararının 20.000 TL olduğunu bu miktar ödenmedikçe kısmi iadeye rızasının olmadığını bildirdiğinin anlaşılması karşısında; meydana gelen zararın mahkemece tespitinin sağlanıp suça sürüklenen çocuk hakkında 5237 sayılı TCK'nın 168. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin değerlendirilmesi bakımından sanığa uygun süre verilerek, gerekirse mahkemece ödeme yeri belirlenip suçtan hasıl olan zararı ödeme imkanı tanınarak sonucuna göre suça sürüklenen çocuk hakkında TCK'nın 168. maddesi uyarınca etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmadan, eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 20/11/2018 tarihli ve 2016/6-986 E., 2018/554 K. sayılı içtihadında belirtildiği üzere 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi ve Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri uyarınca; fiil işlendiği sırada 15-18 yaş grubu içerisinde bulunan suça sürüklenen çocuğun işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, mahkemece sosyal inceleme raporu alınmadan veya alınmaması durumunda gerekçesi kararda gösterilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 07/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4317, Karar No: 2010/9959, Tarih: 08.04.2010

**9. Hukuk Dairesi         2010/4317 E.  ,  2010/9959 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA :Davacı, işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, yetkisizlik karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Mahkemece, işin yapıldığı yerin İstinye/Sarıyer olduğu buna göre yetkili mahkemenin İstanbul iş mahkemesi olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

Kararı davacı taraf etmiştir.

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 19. maddesi uyarınca gerçek kişi yönünden “Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir”. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh sayılması gerekir. Aynı kanununun 49. maddesi uyarınca da, “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Bu yer de genelde merkezin bulunduğu yerdir(Dairemizin 23.06.2008 gün ve 2008/17468 Esas, 2008/17262 Karar sayılı ilamı).

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı yer, bir başka anlatımla işyeri tanımına 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda yer verilmemiştir. İşyerini tanımına 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde yer verilmiştir. Buna göre “İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin

birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.” Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı kanunun 5. maddesinin son cümlesi gereğince sözkonusu düzenlemeyi geçersiz kılar. Bu düzenleme emredici bir kuraldır.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan da¬valı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir(Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2008/20378 Esas, 2008/12778 Karar sayılı ilamı).

5521 sayılı İş Mahkemelerinin i uyuşmazlıkları ile ilgili bu düzenlemesi yanında bazı maddi hukuk kuralları öngören yasalarda hangi iş mahkemelerinin yetkili olduğu açıkça düzenlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 79. maddesinde komisyon kararı ile iş güvenliği yönünden işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararına karşı işverenin yerel iş mahkemesinde itirazda bulunacağı, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 28. maddesinde uluslar arası kuruluşa üyeliğin iptali davasında sendika veya konfederasyon merkezinin bulunduğu iş mahkemesinde, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca iş kolu istatistiklerine itirazın Ankara İş Mahkemesi’nde, aynı yasanın 15. maddesinde sendika yetki çoğunluğu tespitine dair kararlara itirazın ve keza 16. maddede Toplu İş Sözleşme hükümsüzlüğü, 46. madde gereği uygulanmakta olan bir grev ve lokavtın kanun dışı olup olmadığının tespiti, 47. madde gereği grev ve lokavtın durdurulması, 51/4 maddesi uyarınca grevin sona erdirilmesi, 60. madde uyarınca Toplu İş Sözleşmesinin yorumu istemlerinin işyerinin bağlı olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede açılacağı belirlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davasını ilk olarak İstanbul İş Mahkemesinde açmış bu mahkemece verilen yetkisizlik kararı ile davaya bakan Bakırköy İş Mahkemesi işin yapıldığı yer itibarıyla İstanbul İş Mahkemesinin yetkili olduğunu kararında belirtmiştir.

Dosya içeriğine göre davalının ikametgâhı Avcılar/İstanbul olup iş mahkemelerinin yetki alanlarına göre bu adres itibarıyla yetkili mahkeme Bakırköy İş Mahkemesidir. İşin yapıldığı yer ise Sarıyer/ İstanbul olup bu adres itibarıyla yetkili mahkeme Beyoğlu İş Mahkemesidir.

Açıklanan yasal gerekçeler ve somut uyuşmazlık itibarıyla uyuşmazlığa bakmakla yetkili mahkeme Bakırköy İş Mahkemesi olup davanın esası hakkında bir karar vermek gerekirken yazılı gerekçelerle yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Kabule göre de görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle davanın reddine veya dava dosyasının görevli mahkemeye tevdiine ilişkin kararlar bunları veren mahkemeler yönünden

Açıklanan yasal gerekçeler ve somut uyuşmazlık itibarıyla uyuşmazlığa bakmakla yetkili mahkeme Bakırköy İş Mahkemesi olup davanın esası hakkında bir karar vermek gerekirken yazılı gerekçelerle yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Kabule göre de görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle davanın reddine veya dava dosyasının görevli mahkemeye tevdiine ilişkin kararlar bunları veren mahkemeler yönünden

nihai kararlar olup,dava böyle bir karara bağlanıncaya kadar mahkemece yapılmış olan yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesi Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 417 ve 426.maddeleri gereğidir .Her mahkeme kendi yargılama masrafları ile vekalet ücretini başka bir mahkemenin takdir ve hükmüne bırakmayıp son karar ile birlikte hüküm altına almalıdır.

Yasanın açık hükmüne rağmen Mahkemece "harç ve yargılama giderlerinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine " şeklinde karar verilemeside hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,08.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.