muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/911, Karar No: 2016/1, Tarih: 19.01.2016

5271 sayılı CMK’nun 308. maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna, Yargıtay Ceza Dairelerinden biri tarafından temyiz veya kanun yararına bozma incelemesi sonucu verilen kararlar konu olabilecektir.

Ayrıca 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 366/5. maddesindeki "Yargıtay İcra ve İflas Dairesinin ceza hükümlerine mütaallik kararları aleyhine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca itiraz olunabilir. Bu itiraz, Ceza Genel Kurulunda İcra ve İflas Dairesinin de iştiraki ile tetkik olunur" biçimindeki düzenleme ile, cezai nitelikte olmak üzere icra ve iflas işleri ile görevli Yargıtay Hukuk Dairesi kararlarına karşı da Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi kabul edilmiştir.

1412 sayılı CMUK'nun temyize ilişkin hükümleri arasında yer alan karar düzeltme yoluna 5271 sayılı CMK'nda yer verilmemiş ancak 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanunun 29. maddesiyle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesinin birinci fıkrasına eklenen "Yargıtay ceza daireleri ile Ceza Genel Kurulu kararlarındaki yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, ilgili ceza dairesi veya Ceza Genel Kuruluna başvurabilir" cümlesiyle sadece yazıma ilişkin maddi hataların düzeltilmesi ile sınırlı olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına ilgili Ceza Dairesi veya Ceza Genel Kuruluna başvuru yetkisi tanınmıştır.

Öte yandan, 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince halen yürürlükte bulunan uyuşmazlıkla ilgili 326/3. maddesinde; "Yargıtaydan verilen bozma kararına mahkemelerin ısrar hakkı vardır. Israr üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara uymak mecburidir." hükmü yer almakta olup, bozma kararı üzerine yerel mahkemece verilen direnme kararının incelenmesi sonucu Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara uyma zorunluluğu bulunmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 142. maddesinde, “Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir.” hükmü yer almakta olup kanun yollarına başvurabilmek için bu yolun kanunla düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Gerek yerel mahkemelerce verilen direnme kararları üzerine gerekse Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Dairelerinden birinin kararına karşı itirazı nedeniyle Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi olduğuna ilişkin kanuni bir düzenleme ise bulunmamaktadır.

Gerek yerel mahkemelerce verilen direnme kararları üzerine gerekse Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Dairelerinden birinin kararına karşı itirazı nedeniyle Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi olduğuna ilişkin kanuni bir düzenleme ise bulunmamaktadır.

5271 sayılı CMK'nun 308/1. maddesinde; “Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı" denilmek suretiyle, itiraz kanun yoluna başvuru yetkisinin sadece ceza dairelerinin kararları ile sınırlanması, öte yandan 5560 sayılı Kanunun 29. maddesiyle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesinin birinci fıkrasına eklenen hükümde ise açıkça; "Yargıtay ceza daireleri ile Ceza Genel Kurulu kararlarındaki" denilerek hem Yargıtay Ceza Dairelerinin hem de Ceza Genel Kurulu kararlarına karşı karar düzeltme yoluna başvurulabileceğinin belirtilmesi göz önüne alındığında, kanun koyucunun Ceza Genel Kurulu kararlarına karşı da olağanüstü itiraz kanun yoluna gidilmesini istemesi halinde karar düzeltme yolunda olduğu gibi bu hususu açıkça madde metninde belirteceği ancak Ceza Genel Kurulunun kararlarına karşı olağanüstü itiraz kanun yolunu kabul etmediği için bu konuda bir düzenleme yapmadığının kabulü gerekmektedir.

5271 sayılı CMK'nun 308. maddesinde düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itirazı kurumunun, olağanüstü bir kanun yolu olması ve istisnai niteliği nedeniyle, maddenin kapsamının kıyas yoluyla genişletilmesi de mümkün değildir.

Nitekim öğretide de; 5271 sayılı CMK'nun 308. maddesinde düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisinin, sadece Yargıtay Ceza Dairelerinin kararlarına karşı gidilebilen bir kanun yolu olduğu vurgulanmıştır. (Ali Rıza Çınar, Ceza Yargılamasında Olağanüstü Yasayolu Olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtirazı, Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer’e Armağan, Ankara 2008, cilt I, s. 629-663; Öztekin Tosun, Ceza Adaleti Reformunun İlkeleri Sempozyumu II, Kanun Yolları, ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları, ... 1973, s. 133-139; M. Naci Ünver, Ceza Yargılamasında Yasa Yolları, Ankara 1992, s. 141; Feridun Yenisey-Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara 2015, 3. Bası, s. 959-963; Nur Centel-Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Yayınları, İstanbul 2015, 12. Bası, s. 830-834; Yener Ünver-Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku Ders Kitabı, Adalet Yayınevi, Ankara 2014, 9. Bası, s. 877-882; Veli Özer Özbek–M.Nihat Kanbur–Koray ...–Pınar Bacaksız–İlker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara 2015, 7. Bası, s. 879-881; Bahri Öztürk-Durmuş Tezcan-Mustafa Ruhan Erdem-Özge Sırma-Yasemin F. Saygılar Kırıt- Özdem Özaydın-Esra Alan Akcan-Efser Erden, Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınevi, Ankara 2014, 8. Bası, s. 742-745; Nurullah Kunter-Feridun Yenisey-Ayşe Nuhoğlu, Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi, Beta Yayınları, İstanbul 2008, 16. Bası, s.1513-1516)

Bu bilgiler ışığında önsorun değerlendirildiğinde;

Bu bilgiler ışığında önsorun değerlendirildiğinde;

Gerek yerel mahkemelerce verilen direnme kararlarının temyizi, gerekse Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Yargıtay Ceza Dairelerinden birinin kararına yönelik itirazı üzerine Ceza Genel Kurulunca verilen kararlara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi olduğuna ilişkin kanuni bir düzenleme bulunmaması nedeniyle, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... gün ve ...-... sayılı direnme hükmünün temyiz incelemesi sonucunda Ceza Genel Kurulunca verilen ... gün ve ...-... sayılı karara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının CMK'nun 308. maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna başvurma yetkisinin bulunmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun kararına karşı 5271 sayılı CMK’nun 308. maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna başvurulamayacağından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının esası incelenmeksizin saptanan ön sorun nedeniyle reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Başkanı ve sekiz Genel Kurul Üyesi; "yerel mahkeme direnme hükmü üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulunca verilen karara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisinin bulunduğu" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının, Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararına karşı 5271 sayılı CMK'nun 308. maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz kanun yoluna başvurma yetkisi bulunmadığından esası incelenmeksizin REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay C. Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.01.2016 tarihinde yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11103, Karar No: 2010/817, Tarih: 26.01.2010

**10. Hukuk Dairesi         2008/11103 E.  ,  2010/817 K.**

**"İçtihat Metni"**

.......

Davacı Kurum, iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerin 506 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca tazminine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, Anayasa Mahkemesi iptal kararını resen dikkate alarak yazılı şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, taraflar avukatları avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum avukatının tüm, davalı işveren avukatının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava, iş kazasından doğan rücu tazminatı istemine ilişkin olup, 506 Sayılı Yasanın 26/1.inci maddesindeki “...sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere...” bölümünün, Anayasa Mahkemesince 23.11.2006 tarih ve 2003/10 Esas 2006/106 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş olması karşısında, Kurumun bu maddeden doğan rücu hakkının, “halefiyete” değil, “kanundan doğan basit rücu hakkına” dayandığının kabul edilmesi ve bu kabul çerçevesinde, Kurumun rücu alacağının, ilk peşin değerin kusura tekabül eden miktarıyla sınırlı bulunmasına, öte yandan, kesinleşen önceki rücu davalarında hükmolunan miktarın mahsubu yapılırken, sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin esas alınması gerektiğine; şayet ilk peşin sermaye değerli gelirle birlikte artışlara da hükmedilmişse, artışların hükmolunacak rücu tazminatından mahsup edilmesine olanak bulunmamasına, bu çevrede meseleye fiili ödemeler açısından bakıldığında ise fiili ödemenin mevcudiyeti halinde, kurumun talep edebileceği miktarın hesabının da aynı şekilde gerçekleştirilmesi gerekmekte olup;

......

şayet ilk peşin sermaye değerli gelirin kusur karşılığı, fiili ödeme miktarından düşük ise o takdirde ilk peşin sermaye değerine itibar edilmesi; aksine fiili ödeme miktarı ilk peşin değerden düşük ise o takdirde de fiili ödeme miktarının esas alınması gerektiğine göre, mahkemece, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının derdest davalara uygulanması gerektiği gerekçe gösterilerek yargılama yapılıp, hüküm tesis edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Öte yandan; işverenin %70, sigortalının %30 kusurlu kabul edilmesine ve geçici işgöremezlik ödeneği ile tedavi giderinin %20 istem karşılığının hüküm altına alınmasına dair mahkeme yaklaşımı yerinde görülmüştür. Ancak, ilk peşin değerli gelirin %20 istem karşılığı 1144,19 TL yerine, artışları da içeren toplam talebin %20 istem karşılığı 1837,06 TL’ye hükmedilerek fazla rücu alacağına karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Öte yandan; işverenin %70, sigortalının %30 kusurlu kabul edilmesine ve geçici işgöremezlik ödeneği ile tedavi giderinin %20 istem karşılığının hüküm altına alınmasına dair mahkeme yaklaşımı yerinde görülmüştür. Ancak, ilk peşin değerli gelirin %20 istem karşılığı 1144,19 TL yerine, artışları da içeren toplam talebin %20 istem karşılığı 1837,06 TL’ye hükmedilerek fazla rücu alacağına karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Ne var ki; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ:Hüküm fıkrasının ilk bendinde yer alan “1.837.06” rakamlarının silinerek, yerine, “1144,19” rakamlarının yazılmasına, harcı düzenleyen bentte yer alan “115,71” rakamlarının silinerek, yerine, “78,30” rakamlarının yazılmasına ve kararın bu biçimiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, fazla alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 26/01/2010 gününde oy birliğiyle karar verildi.

.......
Yargıtay — Esas No: 2018/6061, Karar No: 2019/329, Tarih: 21.01.2019

**20. Hukuk Dairesi         2018/6061 E.  ,  2019/329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 2. İcra ve ... İcra Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, istihkak iddiasının reddi istemine ilişkindir.

... 2. İcra Mahkemesince istihkak iddiasının kaldırılması talepli alacaklı tarafından ikame edilen istihkak davasında genel yetkili mahkemenin HMK'nın 6. maddesi gereğince davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, davalı şirketin adresinin ".../..." adresi olduğu, davalı şirketin şubesinin de ".../..." adresinde bulunduğu, HMK'nın 14/... maddesi gereğince şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu davalı vekilinin yasal süresinde verdiği cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu ve davalı şirketin yetkili mahkeme olarak davalı şirketin şubesinin bulunduğu ... İcra Dairesini yetkili icra dairesi olarak bildirdiği anlaşılmaktadır. HMK'nın 7/.... maddesi birinci cümlesine göre borçlu birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde de dava açılabilir. Bu durumda, diğer davalılar yetki itirazında bulunamazlar. Ancak, anılan hüküm borçlulardan biri için genel yetkili mahkemede dava açılması ve onun hakkındaki yetkinin kesinleşmiş olması hali içindir. Mahkememize açılan davada davalı olarak davalıdan başka davalı bulunmadığı gibi davalı olarak borçlunun hasım gösterilmesinde dahi borçlunun yerleşim yerinin ... olduğu ... Mahkemesinin yetkili olmadığı anlaşılmakla bu hükmün davada uygulama olanağı yoktur. Bu durumda davacı alacaklının istihkak davasını HMK'nın 6 ve 14. maddelerine göre davalı şirketin veya şubesinin bulunduğu yerleşim yeri mahkemesinde açması gerektiği halde yetkisiz ... İcra Hukuk Mahkemesinde dava açtığı, davalının da yaptığı yetki itirazının süresinde ve yerinde olduğu, davacının istihkak istemine ilişkin talepleri bakımından davanın mahkememize açıldığı ve mahkememizin yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... İcra Mahkemesi tarafından ise; somut olayda seçimlik hakkını kullanarak davasını asıl icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde, ... İcra Hukuk Mahkemesinde açmıştır. Buna göre davacı alacaklı tarafından İİK'nın 99. maddesi gereği açılan istihkak iddiasının reddi istemine ilişkin davada ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğu, davacı alacaklının yetki konusunda seçim hakkını da davasını asıl icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinden yana kullandığı göz önüne alındığında mahkememizin yetkisiz olduğu gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

Somut olayda uyuşmazlık, istihkak iddiasının reddi istemine ilişkindir. Basit yargılama usulüne göre yürütülen taşınır mala ilişkin istihkak davalarında yasaca kesin yetki kuralı öngörülmediğinden yetki itirazı ancak cevap dilekçesinde (HMK m.19/2) ileri sürülmesi gerekir. Kesin yetki kuralı bulunmadığı durumlarda, hâkim doğrudan yetkisizlik kararı veremez. Eldeki dava HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılmıştır. HMK'da mahcuz mala ilişkin istihkak davaları ile ilgili usûl ve esaslar belirlenmemiştir. Ancak halen yürürlükte olan İİK'nın 50. maddesi ise yetki konusunu düzenlerken HUMK'ya atıf yaparak kıyas yoluyla tatbik olunacağını öngörmüştür. Dava ve haciz tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nın yetkiyi düzenleyen 5 ilâ 19. maddeleri arasında eldeki dava ile ilgili kesin yetki kuralı öngörülmemiştir.

Diğer yandan İİK'nın .... maddesi, icra ve iflas dairelerinin işlemlerine karşı yapılacak itiraz ve şikayetleri incelemeye bu icra ve iflas dairelerinin bağlı bulunduğu icra mahkemesinin yetkili olduğunu bildirmiş, ancak koşullarının oluşması halinde İİK'nın 79. maddesinde yetkiyle ilgili istisnai hüküm olarak getirilmiştir. Buna göre haciz, talimat yoluyla yapılmış ve haciz istemi genel nitelikli olup nokta haciz istemi değilse talimat icrasının işlemine yönelik itiraz ve şikayetleri inceleme talimat icrasının bağlı olduğu icra mahkemeleri yetkili olacaktır. Gözden kaçırılmaması gereken bir konuda haciz talimatla yapılsa bile icra memurunun İİK'nın 96-97 maddeleri uyarınca prosedürün uygulamasına ve haczin 97 veya 99. maddelerine göre yapılmasına yönelik itiraz ve şikayetler takibin yapıldığı yer icra mahkemesinin yetkili olduğudur.

Dosya kapsamında davalı seçimlik hakkını kullanarak davasını asıl icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinde, ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinde açmıştır. Buna göre uyuşmazlığın ... 2. İcra Mahkemesi tarafından görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 2. İcra Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 21/01/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5417, Karar No: 2013/436, Tarih: 24.01.2013

**7. Hukuk Dairesi         2012/5417 E.  ,  2013/436 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, Yargıtay'ca incelenmesi taraflarca istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, kaçak atık su kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen borç miktarının tahsili amacıyla yapılan icra takibine karşı öne sürülen itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Karar taraflarca temyiz edilmiştir.

1) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tüzel kişilere fiil ehliyetine sahip olabilme yeteneği sağlanmıştır. Tüzel kişinin hak sahibi olarak üçüncü şahıslarla ilişki kurabilmesi ve iradesini açıklayabilmesi için organlara sahip bulunmasının gerekli olduğu yasada hükme bağlanmıştır. 4721 sayılı Kanun'un 50. maddesi'ne göre  "Tüzel kişinin iradesi, organları aracılığıyla açıklanır. Organlar, hukukî işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokarlar. Organlar, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumludurlar." kuralı konulmuştur.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 50. maddesi'nde kullanılan organ kavramının özel hukuk tüzel kişileri için ne şekilde uygulanacağı 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1/II ve aynı yasanın 138. maddesi'nde düzenlenmiştir. Her şirket nev'ine mahsus hükümler mahfuz kalmak şartıyla Medeni Kanun'un ilgili maddeleri, her şirket nev'inin mahiyetine uygun olduğu nispette, ticaret şirketleri hakkında da uygulanır.

6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 177/II. maddesi'ne göre "Bir ortağın şirkete ait vazifelerini ifa dolayısıyla işlediği haksız fiillerden şirket de doğrudan doğruya mes'uldür". Aynı yasanın 321/son maddesi'nde "temsile veya idareye salahiyetli olanların vazifelerini yaptıkları

sırada işledikleri haksız fiillerden anonim şirket mesul olur. Şirketin rücu hakkı mahfuzdur." denilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, 19.12.2006 tarihinde şirket yönetim kurulu kararı gereği davalı ..., dava dışı .....'nin yönetim kurulu başkan yardımcısı olarak atanmış olup şirketi temsile yetkilidir. Özel hukuk tüzel kişilerinin haksız fiilleri ancak organları aracılığıyla işleyebileceği düşünüldüğünde, temsile yetkili kişilerin de şirket tüzel kişiliği ile birlikte müteselsil sorumluluğu esastır.

O halde, mahkemece davacının kaçak atık su kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen borç miktarının tahsili amacıyla yapılan icra takibine karşı öne sürülen itirazın iptali isteminin esasına yönelik değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davalıya husumetin yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2)Birinci bentte açıklanan bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

O halde, mahkemece davacının kaçak atık su kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen borç miktarının tahsili amacıyla yapılan icra takibine karşı öne sürülen itirazın iptali isteminin esasına yönelik değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davalıya husumetin yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2)Birinci bentte açıklanan bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bent gereğince tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde taraflara ayrı ayrı iadesine, 24.01.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18751, Karar No: 2017/1133, Tarih: 16.02.2017

**10. Hukuk Dairesi         2016/18751 E.  ,  2017/1133 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyularak ilâmında belirtildiği üzere davalı ... yönünden açılan davanın kabulüne, davalı ... Temizlik İnş. Bilg. Gıda Yemek Üretim Hizm.Taah. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar vermiştir.

Hükmü, davacı ve davalı Kurum vekillerinin temyiz etmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağla..., hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, 14.03.2011-25.04.2011 tarihleri arasında .... İlköğretim Okulunun çatısının onarımı işinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı, 14.03.2011-25.04.2011 tarihleri arasında .... İlköğretim Okulunun çatısının onarımı işinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davalı ... yönünden kabulü ile .... İlköğretim Okulunun çatısının onarım işinde 14/03/2011-25/04/2011 tarihleri arasında 15 gün çalıştığının tespitine, davalı ... Temizlik İnş. Bilg. Gıda Yemek Üretim Hizm.Taah. Tic. Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmiştir. Mahkemece, yanılgılı değerlendirme sonucu davalı şirket yönünden kurulan isabetli bulunmamıştır. 506 sayılı Kanunun “İşveren ve işveren vekilinin tarifi” başlığını taşıyan 4’üncü maddesinde; işveren, bu Kanunun uygulanmasında 2’nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmış, “Üçüncü kişinin aracılığı” başlıklı 87’nci maddesinde de; bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişiye aracı deneceği belirtilerek, sigortalıların üçüncü kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu Kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olduğu açıklanmıştır. Maddede “aracı” olarak nitelenen üçüncü kişi; sözleşmelerde, mevzuatta, öğretide, yargı kararlarında, alt işveren veya taşeron gibi adlarla da anılmaktadır. Anlaşılacağı üzere kanun koyucu tarafından yapılan bu düzenlemeyle asıl işveren, anılan Kanun bakımından söz konusu çalışma ilişkisi çerçevesinde, alt işverence çalıştırılan sigortalılara karşı olan tüm ödevlerinden sorumlu tutulmuş, böylelikle gerek sigortalıların, gerekse sigortalılara verilecek sosyal güvenlik haklarını uygulayan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın hak ve alacakları güvence altına alınmıştır.

Bu açıklamalar ışığında, Mahkemece, davalı ... Temizlik İnş. Bilg. Gıda Yemek Üretim Hizm.Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin ihale ile ilköğretim okulunun çatısının onarımı işini aldığı anlaşılmakla, davalı şirketin asıl işveren sıfatı olup, Mahkemece, yanılgılı değerlendirme sonucu davalı şirket yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmesi usule ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 16.02.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.