muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/778, Karar No: 2024/523, Tarih: 23.10.2024

Durum böyle olmasına ve Anayasanın 138 inci maddesi hükmü gereği uyuşmazlıkları çözerken hâkimlerin öncelikle Anayasaya uygun bir değerlendirme yapmaları gerekirken İDM'ce söz konusu anayasal hüküm gözardı edilerek yetkisizlik kararında söz konusu karara karşı hangi sürede talepte bulunulacağı belirtilmemiş, akabinde de karara karşı süresinde başvuru yapılmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek davacının mahkemeye erişim hakkı sınırlandırılmıştır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun yukarıda anılan kararında da belirtildiği üzere yetkili makamların kişilere hangi kanun mercilerine hangi sürede başvurabileceklerini bildirmeleri anayasal bir zorunluluktur. Bu çerçevede yetkisizlik kararına karşı hangi sürede başvuruda bulunulabileceğini bildirmeyen hüküm nedeniyle davacının anılan süreden sonra yapmış olduğu başvurunun Özel Dairenin bozma kararında da belirtildiği üzere kabul edilmesi gerekirken bu başvurunun reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı, bu çerçevede İDM'nin direnme kararının bozulması gerektiği değerlendirilmektedir.

Aksi kabul Anayasanın 138 inci maddesinde güvence altına alınan Anayasa'ya uygun yorum yapma gereğine aykırılık teşkil edebileceği gibi hukuk devletinin en önemli unsurlarından olan hukuki güvenlik ilkesiyle de bağdaşmayacaktır. Zira anılan ilke uyarınca devletin öngörülebilir bir hukuk sistemi kurması, bireylerin her türlü işlem ve eylemlerinde devlete güven duyması, devletin de yine her türlü işlem ve eyleminde bu güveni zedelemekten kaçınması gerekir. Somut olayda hâkimin Anayasanın 40 ıncı maddesi uyarınca göstermesi gereken bir süreyi göstermemesine rağmen sürenin geçtiğini kabul etmek, kişilerin mahkemeye erişim hakkını öngörülemez biçimde sınırlama, dolayısıyla hukuki güvenliklerini ihlâl etme sonucunu doğuracaktır.

Öte yandan temel hak ve özgürlüklerin geniş, buna getirilen sınırlamaların dar yorumlanması gereğine ilişkin yorum ilkesi ile usul kurallarının mahkemeye erişim hakkını kısıtlayacak şekilde katı uygulanmaması yönündeki Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun içtihadı (bkz. YİBBGK, Esas 2021/5, Karar 2023/2, 28/4/2023, s. 25) dikkate alındığında da somut olayda davacının mahkemeye erişim hakkının bulunduğu, buna getirilen süre sınırlamasının dar yorumlanarak davacının yetkili mahkemeye gönderme talebinin süresinde olduğu kabul edilmelidir.

Nitekim İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.04.2023 tarihli kararında da bu konuyla mahiyeti itibariyle benzer olan uyuşmazlıkta mahkemelerce kanun yolu süresinin hatalı gösterilmesi hâlinde hatalı gösterilen kanun yolu süresi içinde yapılan başvuruların incelenmesi gerektiğine hükmedilmiştir. Söz konusu karar somut uyuşmazlık yönünden de emsal nitelikte olup, anılan karardaki ilkeler gözetildiğinde de davanın süresinde olduğunun kabul edilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle; İDM'nin direnme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama biçimindeki Sayın Çoğunluk kararına iştirak edemiyoruz.

Açıklanan nedenlerle; İDM'nin direnme kararının bozulmasına karar verilmesi gerekirken onama biçimindeki Sayın Çoğunluk kararına iştirak edemiyoruz.

"K A R Ş I O Y"

I. UYUŞMAZLIK

Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık "yetkisizlik kararında kanun yolu ve sonuçlarının gösterilmemiş olmasının hukuka uygun olup olmadığı, bu kapsamda davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ek kararın yerinde olup olmadığı" noktasında toplanmaktadır.

Çoğunluk görüşü ile Bölge Adliye Mahkemesinin direnme gerekçesi olan "Her ne kadar, davacı vekili tarafından Mahkemenin yetkisizlik kararında 6100 sayılı HMK m. 20 hükmündeki iki haftalık süresinin yazılmamasının mahkemeye erişim hakkının ihlali olduğu iddia edilmiş ise de, HMK m. 20(1) hükmündeki iki haftalık süre bir kanun yoluna başvurma süresi olmadığı, bu nedenle, davacının kanun yoluna başvuru süresinde yanıltıldığından söz edilemeyeceği" gerekçesi benimsenerek kararın onanmasına karar verilmiştir.

II. AÇIKLAMA VE DEĞERLENDİRME

6100 sayılı HMK 20 nci maddesi “ Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir” hükmünü içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6 ncı maddesi uyarınca “Herkes, medeni hak ve yükümlülüklerine ilişkin uyuşmazlıklar söz konusu olduğunda davasının… esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, hakkaniyete uygun bir şekilde, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir.” Burada güvence altına alınan adil yargılanma hakkı; hukukun üstünlüğü ilkesi ışığında yorumlanmalıdır ki; bu da dava taraflarının medeni haklarını ileri sürmelerine olanak veren etkili bir hukuk yoluna sahip olmalarını gerektirir.

Anayasanın 90 ıncı maddesi uyarınca "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır". Keza Anayasanın 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında, "devlet işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağı ve başvuru sürelerini belirtmek zorunda oldukları" ifade edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 297 nci maddesi uyarınca "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi ve kanun yolları ve süresinin belirtilmesi gereklidir.

Mahkemeye erişim hakkı “somut ve etkili” olmalıdır. Erişim hakkının etkili olabilmesi için, bireyin, “haklarına müdahale teşkil eden bir işleme itiraz etmek üzere açık ve somut bir fırsata” sahip olması gerekir (AİHM. Bellet / Fransa, kararı). Temyiz veya bir kararın yeniden gözden geçirilmesi amacıyla yapılan başvurularda atılması gereken resmî adımları ve riayet edilmesi gereken süre sınırlamalarını düzenleyen kurallar, adaletin doğru şekilde tecelli ettirilmesini ve bilhassa, hukuki belirlilik ilkesine uyulmasını amaçlar (AİHM Cañete de Goñi / İspanya, Kararı).

Mahkemeye başvuru hakkı yalnızca dava açma hakkını içermekle kalmayıp, aynı zamanda bir uyuşmazlığın mahkeme tarafından hükme bağlanmasını isteme hakkını da içerir. Mahkemeye başvuru hakkı ayrıca, yerel mahkemenin süre sınırlaması bulunan bir dizi karar aleyhine yapılan temyiz başvurularında karar vermede yasal süre sınırına uymadığı durumlarda (AİHM. Musumeci / İtalya, Kararı) veya karar olmadığında (AİHM. Ganci / İtalya, kararı) da ihlâl edilebilir. “Mahkemeye başvuru hakkı”, kararların icrasını da kapsar.

Avrupa İnsan Hakları sözleşmesinin 6 ncı maddesi temel hak olan mahkemeye erişim hakkını içermektedir. Türkiye tarafından onaylandığından Anayasanın 90 ıncı maddesi uyarınca iç hukuk normu hâline gelmiştir.

Yetkisizlik kararı sonrası gönderme kararı, mahkemeye erişim hakkı kapsamındadır. Gönderme kararında, gönderilecek merci olan mahkeme ve süresinin de açıkça belirtilmesi gerekir. Ayrıca bu süre sonunda gönderilmediği takdirde HMK'nın 20 nci maddesi uyarınca açılmamış sayılma kararı verileceği de açıklanmalıdır. Zira mahkemeye erişim hakkı somut ve etkili olmalıdır. Bu durum hukuki belirliliği de sağlayacaktır.

III. SONUÇ

Somut uyuşmazlıkta ilk derece mahkemesi yetkisizlik kararı verirken, gönderilecek merci belirtmesine rağmen, süresini açıklamadığı gibi sonuçlarını da belirtmemiştir. Mahkemeye erişim hakkı sınırlandırılmıştır. Kararın bozulması görüşünde olduğumdan Sayın Çoğunluğun onama gerekçesine katılınmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2014/22815, Karar No: 2016/2334, Tarih: 16.02.2016

**2. Ceza Dairesi         2014/22815 E.  ,  2016/2334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın aşamalarda alınan tüm savunmalarında atılı suçları işlemediğini savunması karşısında; suça konu araç ile aynı sokakta park halindeki başka bir aracın sanık tarafından çalınmış olması dışında sanığın yüklenen suçları işlediğine dair, cezalandırılmasına yeterli, her türlü kuşkudan uzak, hukuka uygun, kesin ve inandırıcı kanıt bulunmadığı gözetilmeden, hükümlülüğüne karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 16.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/31389, Karar No: 2015/24067, Tarih: 09.03.2015

**4. Ceza Dairesi         2014/31389 E.  ,  2015/24067 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/22606

MAHKEMESİ : Küre Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28/11/2012

NUMARASI : 2012/19 (E) ve 2012/22 (K)

SUÇLAR : Hakaret, tehdit, yaralama

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

A-Temyiz edilebilirlik koşulları yönünden yapılan incelemede;

1-Sanık hakkında katılan D.. K..'ya karşı hakaret ve katılanlar C.. K.., H.. K.., D.. K..'ya karşı hakaret suçlarından; kararda öngörülen cezaların nitelik ve niceliğine göre, verildiği tarih itibariyle hükümlerin temyiz edilemez olduğu,

2-Katılanlar C.. K.., H.. K.., D.. K.. vekilinin, sanığın katılan D.. K..'ya karşı gerçekleştirdiği tehdit suçundan kurulan hükmü temyize yetkisi bulunmadığı,

Anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1, geçici 2. ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca sanık Z.. G.. ve katılanlar C.. K.., H.. K.., D.. K.. vekilinin tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEKLERİNİN REDDİNE,

B-Sanığın tehdit ve yaralama suçlarından, katılanlar vekilinin yaralama suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Oluşa ve dosya kapsamına göre, sanığın aşamalardaki savunmasında suçlamayı kabul etmemesi, katılan C.. K..'nın olayı gördüğünü söylediği tanık N. D.'ın iddiaları doğrulamaması, suçu işlediğine dair katılanın beyanları dışında dosyada başkaca delil mevcut olmaması karşısında, sanığın atılı suçları işlediğine dair kabulün hangi somut delillere dayandırıldığı açıkça belirtilmeden ve katılanların anlatımlarının, sanığın savunmasına neden üstün tutulduğu açıklanıp tartışılmadan, yetersiz gerekçeyle yaralamaya teşebbüs suçlarından hükümler kurulması,

2-Kabule göre de;

Yaralamaya teşebbüs suçundan kurulan hükümde, sanığın TCK'nın 86/2, 35 maddeleri uyarınca cezalandırılması gerekirken, TCK'nun 86/1, 35. maddeleri uyarınca hüküm kurularak fazla ceza tayin edilmesi,

Kanuna aykırı, katılanlar C.. K.., H.. K.., D.. K.. vekili ve sanık Z.. G..'ün temyiz nedenleri ile tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 09/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.Başkan
Yargıtay — Esas No: 2013/25990, Karar No: 2014/20354, Tarih: 10.09.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/25990 E.  ,  2014/20354 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Gerekçeli karar başlığında katılanın adı ve soyadı, çocuğun gözaltında geçirdiği süreler ve tutuklu kaldığı tarihler ile suçun işlendiği zaman dilimi gösterilmemiş ise de; bu eksiklikler mahallinde düzeltilme olanağı bulunan yazım hataları olarak kabul edilmiştir.

Açıklanması geri bırakılan hükmün, açıklanması için 5271 Sayılı CMK’nın 231.maddesinin 1.fıkrası uyarınca duruşma açılarak ve oluşan yeni durum karşısında, duruşma açıldığından ve yargılamaya devam olunduğundan sanık ile varsa katılan haberdar edilip, hakkındaki hükmün açıklanması geri bırakılan sanığın, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlediğinin ya da denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülükleri yasal ve geçerli bir mazereti bulunmadığı halde yerine getirmediğinin yapılan duruşma sonunda tespiti halinde, 5271 Sayılı CMK'nın 231.maddesinin 11.fıkrası gereğince hüküm ilk şekliyle açıklanır. Bu iki halin gerçekleştiğinin saptanması durumunda, mahkemece yapılacak işlem, önceden verilen ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına konu olması nedeniyle hukuki varlık kazanmayan hükmün açıklanmasından ibarettir. Bu iki koşuldan birine aykırılık nedeniyle hükmün açıklanması halinde mahkemece uygulanmasında yasal zorunluluk bulunduğu halde, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi nedeniyle 5560 Sayılı Yasanın 23. maddesi ile CMK'nın 231. maddesine eklenen 7. fıkra gereğince uygulanamayan yasal hükümler hariç olmak üzere, önceki hükümde bir değişiklik yapılamayacaktır. Açıklanan bu hükümdeki hukuka aykırılıklar ise temyiz ya da kanun yararına bozma yoluyla Yargıtay’ca yapılacak inceleme sonucunda giderilebilecektir. Ancak; hakkındaki hükmün açıklanması geri bırakılan sanık denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemediği halde yalnızca kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getirememiş olabilir. Bu durumda ise mahkeme; hükmün açıklanması amacıyla yapılan duruşma sonucunda denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın, söz konusu yükümlülüğü yerine getirememe nedeniyle ilgili durumunu değerlendirerek, cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine, ya da koşulların varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine ilişkin karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilir. Ancak hiçbir durumda mahkemece, sübut ve nitelendirmeye ilişkin önceki uygulamadan farklı bir uygulama yapılması olanaklı değildir.

Yapılan açıklamalar gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlediği anlaşılan çocuk hakkındaki geri bırakılan hükmün, yasal zorunluluk nedeniyle aynen açıklanmasında ve hükmolunan cezanın ertelenmesine yer olmadığına karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan açıklamalar gözetilerek somut olay değerlendirildiğinde; denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlediği anlaşılan çocuk hakkındaki geri bırakılan hükmün, yasal zorunluluk nedeniyle aynen açıklanmasında ve hükmolunan cezanın ertelenmesine yer olmadığına karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan ... hakkında, 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 35.maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5237 Sayılı TCK'nın 31.maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu yaş gurubunda olan çocuklara sosyal inceleme raporu alınması için yasal bir zorunluluk bulunmadığından, tebliğnamedeki bu hususa ilişkin bozma düşüncesine katılınmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA, 10.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/12846, Karar No: 2016/10685, Tarih: 30.11.2016

**1. Hukuk Dairesi         2016/12846 E.  ,  2016/10685 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU KAYDINDA DÜZELTİM

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydında düzeltim isteğine ilişkindir.

Davacı, miras bırakan babası...'ın m...ki olduğu ...629 ada 33 (eski 106 parsel) parsel sayılı taşınmaz kayıtlarında doğum tarihinin 1323 (1907) olarak yazıldığını, doğum tarihinin 1931 olarak düzeltilmesini istemiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tespit kararı verilmek suretiyle dava kabul edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; 22.07.2013 tarihli ve 2013/5150 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tapu Sicili Tüzüğü'nün “Mülkiyet Hakkının Tescili” başlıklı 27. (18.05.1994 tarihli ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Tapu Sicili Tüzüğü'nün 25.) maddesinde kütükte bulunması zorunlu bilgiler; m...kin adı, soyadı, baba adı, edinme nedeni, tarih ve yevmiye numarası olarak belirlenmiştir. Görüldüğü gibi bunların arasında T.C kimlik numarası, medeni h..., cilt ve sıra numarası ile doğum tarihi yer almamıştır. Dolayısıyla, tapu kütüğünde bulunması zorunlu olmayan nüfus bilgisinin ilavesi veya düzeltilmesi dava yoluyla istenemez.

Toplanan deliller ve tüm dosya içeriği ile ismi düzeltilmesi istenen kişinin davacının murisi olduğu saptanarak "çoğun içinde az da vardır" kuralı gereğince tespit hükmü kurulmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur.

Ne var ki, kayıt m...ki ile davacının mirasbırakanının aynı kişi olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, davacının mirasbırakanı “... oğlu ... ...”ın doğum tarihinin 05.03.1931 olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Hal böyle olunca mahkemece 629 ada 22 parsel (eski 106 parsel) sayılı taşınmazın tapu m...ki "... oğlu ... ..." ile davacının mirasbırakanı "... oğlu ... ..."ın aynı kişi olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4085, Karar No: 2013/3090, Tarih: 15.05.2013

**15. Hukuk Dairesi         2012/4085 E.  ,  2013/3090 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinin ayıplı ifası nedeni ile giderim bedeli ve sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacaklarının tahsili için yapılan ilâmsız icra takibine, itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

05.04.2010 tarihinde taraflarca imzalanan sözleşme ile davalı yüklenici davacı iş sahibinin işlettiği otelin yaz bahçesi ve açık havuz alanlarında çimlerin sökülüp yeni çimler için zeminin uygun hale getirilip dört mevsim yeşil çimin seriminin yapılması işini üstlenmiştir. Davalı yüklenicinin işi tamamlayıp teslim ettiği, kendisine 12.077,30 TL iş bedeli ödendiği sabittir. Dosya kapsamı ile davalının teslim ettiği çimlerde sararma, döşendiği alanda bozulma ve yabani otlar çıkmış olması nedeni ile eserin ayıplı olarak ifa edildiği, davacı iş sahibinin 11.08.2010 tarihli ihtarnamesiyle ayıp ihbarında bulunduğu, davalı yüklenicinin 24.08.2010 tarihli cevabi ihtarnamesi ile ayıbın kendi kusurundan kaynaklanmadığını savunmakla birlikte 2010 yılı Eylül ayı sonu ve Ekim ayının başı aralığında ara dikim ve ilaçlamayı yapmayı kabul ettiği, davacının 06.10.2010 tarihli talebi üzerine aynı tarihte mahallinde yaptırılan delil tespiti sonrası düzenlenen 08.10.2010 günlü bilirkişi raporuyla imalâtta ayıplar bulunduğu ve giderilmemiş olduğu anlaşılmaktadır.

Sözleşme, tespit ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 360. maddesinde ayıp halinde iş sahibinin hakları, 1. fıkrada yapılan şeyin iş sahibinin kullanamayacağı ve nisfet kaidesine göre kabule icbar edilemeyeceği derecede kusurlu ve sözleşme şartlarına aykırı olması halinde eserin reddi ve yüklenicinin kusuru varsa zarar ve ziyan istenebilmesi, 2. fıkrasında ise ayıbın eserin reddini gerektirebilecek nitelikte olmaması halinde bedel tenzili ve işin tamiri büyük bir masrafı gerektirmiyorsa tamire mecbur etme,

onarım masrafı ve yine yüklenicinin kusuru halinde zarar ve ziyan isteme şeklinde sayılmıştır. Buna göre davacı iş sahibi, süresinde ayıp ihbarında bulunduğu ve işin ayıplı yapıldığı da anlaşıldığından ayıbın niteliğine göre az yukarıda sayılan haklarını kullanabilir. Davacı, talebinde söküm ve yeniden yapım bedelini talep etmiş ise de bilirkişi kurulunun 06.09.2011 havale tarihli raporunda belirttiği ödediği bedeli isteyebileceğine dair mütalâasına karşı çıkmamıştır.

onarım masrafı ve yine yüklenicinin kusuru halinde zarar ve ziyan isteme şeklinde sayılmıştır. Buna göre davacı iş sahibi, süresinde ayıp ihbarında bulunduğu ve işin ayıplı yapıldığı da anlaşıldığından ayıbın niteliğine göre az yukarıda sayılan haklarını kullanabilir. Davacı, talebinde söküm ve yeniden yapım bedelini talep etmiş ise de bilirkişi kurulunun 06.09.2011 havale tarihli raporunda belirttiği ödediği bedeli isteyebileceğine dair mütalâasına karşı çıkmamıştır.

Yine, sözleşmenin 11. maddesinde kararlaştırılan cezai şart 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 158/I. maddesinde ifadesini bulan seçimlik ceza olup, sözleşmede bu yüzden uğranılan zararların tazmini iş sahibi bakımından saklı kalmak kaydıyla ifadesi yazılmak suretiyle cezai şartla akdin ifasının birlikte talep edilebileceği sonucuna varıldığından davacı iş sahibi eksik ve ayıplı ifa sebebi ile giderim bedeliyle birlikte seçimlik cezayı da talep edebilir.

Bu durumda mahkemece, bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla, ayıbın 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 360. maddesine göre derecesi ve buna göre eserin reddi, bedel tenzili ya da onarımı talep etme hakkı olup olmadığı ve bunun miktarı tespit ettirilip bulunacak miktarın sözleşmenin 11. maddesi gereğince %20 oranında isteyebileceği cezai şart miktarı da hesaplattırılarak, davacının 06.09.2011 tarihli bilirkişi raporuna itirazının bulunmadığı da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme, delil tespitinin yapıldığı Ekim ayı itibari ile ayıbın giderilmesi ile ilgili davalı yüklenici tarafından herhangi bir işlem yapılmadığı, gözden kaçırılarak ve bu yönde bir delil bulunmadığı halde davalının zarar giderme yükümlülüğünün davacı tarafından bizzat engellendiği gerekçesi ile davanın reddi doğru olmamış bozulması uygun bulunmuştur.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 15.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.