muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/740, Karar No: 2023/7977, Tarih: 28.09.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/740 E.  ,  2023/7977 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2019/286 Esas, 2021/161 Karar

KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, Ilgın ilçesi, Behlülbey Mahallesi 415 ada 20 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yapılan kamulaştırma işleminde kamu yararının bulunmadığını, dava konusu taşınmazdan daha önce düzenleme ortaklık payı kesildiği halde kamulaştırma aşamasında ikinci kez bedelsiz kesinti yapıldığını, bu durumun 3194 sayılı İmar Kanunu'na aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın değerinin gerek kıymet takdir komisyonu raporunda, gerekse acele kamulaştırma dosyasında gerçek değerinin altında belirlendiğini belirterek, konumu itibarıyla kıymetli olan taşınmazın piyasa rayiç değerinin araştırılarak buna göre karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.02.2015 tarihli ve 2014/310 Esas, 2015/162 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 25.02.2015 tarihli ve 2014/310 Esas, 2015/162 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 25.02.2015 tarihli ve 2014/310 Esas, 2015/162 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece yapılan inceleme sonucunda; hükme esas bilirkişi kurulunca emsal alınan taşınmazların imar parseli oldukları belirtildiği halde düzenleme ortaklık payı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bir kısmının ise il ve ilçe merkezlerine olan mesafeleri ve çevrelerinin gelişmişlik durumları ve dava konusu taşınmaza uzaklığı dikkate alındığında emsal incelemesi uygun olmadığı gibi, bilirkişi kurulunca emsal alınan taşınmazlarla ilgili emsal karşılaştırmasına esas bilgi ve belgelerin ilgili Belediye İmar Müdürlüğü ile Tapu Müdürlüğünden ayrı ayrı sorulup, alınacak cevaplara göre bilirkişi kurulu raporu denetlenmeden eksik inceleme ile karar verildiği ve 7139 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; emsal karşılaştırması yapılırken dava konusu taşınmazın o günkü durumu yerine, kamulaştırma tarihindeki durumunun dikkate alınması gerektiğini, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmaz ile benzer niteliklere sahip olmadığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, fazla ödenen bedelin iadesine ilişkin hüküm kurulmamasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın konumu itibarıyla değerli olduğunu, taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu, dosyaya sundukları emsallerin değerlendirmeye alınmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki+ kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme

1. Temyizen incelenen Mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Tespit edilen kamulaştırma bedeli bozma öncesi ilk kararla hükmedilen bedelden az olduğundan ve bu bedel bozma öncesi depo edildiğinden, tespit edilen bedelden acele kamulaştırma dosyasında depo edilen bedelin mahsubu ile bakiye bedele ilk karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru değildir.

3. Davacı idare tarafından fazla bloke edilen bedelin iadesine ilişkin hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun’un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Taraf vekillerinin Mahkeme kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinin sonuna "tespit edilen bedelden acele kamulaştırma dosyasında depo edilen 1.986,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.582,16 TL bedele dava tarihinden dört ay sonrası olan 27.09.2014 tarihinden itibaren ilk karar tarihi olan 25.02.2015 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, davacıdan alınarak davalıya verilmesine" cümlesinin eklenmesine, hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "Davacı idare tarafından fazla bloke edilen 1.299,84 TL'nin davalı tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalıdan alınarak davacı idareye verilmesine, bedel alınmamışsa fazla yatan bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine," cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

28.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/7188, Karar No: 2007/7839, Tarih: 05.12.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2007/7188 E.  ,  2007/7839 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği (Tüketici Mah.Sıf.)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, yerel mahkemece görevsizlik kararı verilerek davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, 4077 sayılı yasa uygulanarak Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılıp, esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 05.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2018/418, Karar No: 2018/1657, Tarih: 08.03.2018

**4. Hukuk Dairesi         2018/418 E.  ,  2018/1657 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... Ltd. Şti. aleyhine 01/04/2013 gününde verilen dilekçe ile haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22/11/2017 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece istem kabul edilmiş, karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili, davalının ....köyü Gökkaya barajı inşaat çalışmaları sırasında müvekkillerinin taşınmazında bulunan balık üretme çiftliği, yetişmiş meyve ağaçları ve su kaynağının zarar gördüğünü, bunun üzerine davalı firmanın tutanak düzenleyerek zararın 70.000 TL olduğunu tespit ettiğini, bu zararın müvekkillerine ödenmediğini, bunun üzerine müvekkilleri tarafından mahkemenin 2012/134 esas, 2013/26 karar sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını ve zarar miktarının dava sonucunda 68.023,79 TL olarak tespit edildiğini, müvekkillerinin davayı ıslah etmemeleri nedeniyle dava değeri olan 3.000 TL üzerinden davanın kabulüne karar verildiğini belirterek davalının yapmış olduğu inşaat nedeniyle müvekkillerinin uğradığı zararlarının ve balık çiftliğini çalıştıramamalarından kaynaklanan mahrum kaldıkları kârın ödetilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili, cevap dilekçesi ile zamanaşımı def'inde bulunmuş, esas yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, bilirkişi raporu benimsenerek davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne karar verilmiştir.

Feke Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/134 esas, 2013/26 karar sayılı dosyası incelendiğinde; davacılar, davalının yaptığı... barajı inşaat çalışmaları sırasında taşınmazlarında bulunan balık üretme çiftliği, yetişmiş meyve ağaçları ve su kaynağının zarar gördüğünü, davalının taşınmazlarına verdiği zararın 26/10/2010 tarihinde tanzim edilen tutanakla tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 3.000,00 TL maddi tazminat talep etmiş olup; yargılama esnasında alınan raporda taşınmazlarda bulunan havuz, tek katlı bina ve bina içerisindeki malzemelerin zarara uğradığı, zarar miktarının 68.023, 79 TL, zarar gören ağaçların değerinin 3.975,00 TL olduğu bildirilmiş, davacılar ıslah dilekçesi vermediği için mahkemece taleple bağlı kalınarak 3.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.

Dava dilekçesi incelendiğinde; davacılar, davalının...ilçesi ... barajı inşaat çalışmaları sırasında taşınmazlarında bulunan balık üretme çiftliği, yetişmiş meyve ağaçları ve su kaynağının zarar gördüğünü, olay nedeniyle balık çiftliğini iki yıl çalıştıramadıklarını belirterek uğradıkları zararın ödetilmesi isteminde bulunmuşlardır.

Haksız eyleme dayalı tazminat davalarında olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 60/1. (TBK 72) maddesine göre öngörülen zamanaşımı süresi fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl ve her halükarda 10 yıldır.

Davacılar, ilk dava ve işbu ek dava ile talep ettikleri taşınmaz üzerinde meydana gelen zararı ve zarar verenleri ihtarname tarihi olan 26/10/2010 tarihi itibariyle öğrenmişlerdir. Davacılar tarafından 01/04/2013 tarihinde maddi tazminat davası açıldığına göre, öğrenmeden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresi geçmiştir.

Mahkemece, davacıların taşınmaz üzerinde meydana gelen zarar kalemleri yönünden davanın zamanaşımı nedeni ile usulden reddi gerekirken işin esasına girilerek hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulmasını gerektirmiştir.

Davacıların, balık çiftliği tesislerini işletemediklerine dayandırılan mahrum kalınan kâra ilişkin talepleri yönünden ise, öncelikle zarar miktarı ve tarafların kusur durumları, gerekirse bilirkişi marifetiyle belirlenmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece, bu yönde hüküm kurmaya yeterli araştırma yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA; bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 08/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15206, Karar No: 2011/1027, Tarih: 03.02.2011

**4. Hukuk Dairesi         2009/15206 E.  ,  2011/1027 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 26/12/2008 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 15/09/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Davacılar, S.S. ... Köyü Sulama Kooperatifi'nin sulama kanalı ile sulanan sahibi oldukları ... parsel sayılı taşınmazın çevresindeki içinde kooperatif merkezi bulunan ve sulama kanalı geçen taşınmazların davalı tarafından kamulaştırılması nedeniyle sulu arazisinin susuz hale geldiğini ileri sürerek uğradıkları zararın ödetilmesini istemişlerdir.

Davalı ise, kamulaştırma planı içinde yer alan davacılara ait taşınmaz kamulaştırıldığında davacıların zararlarının olmayacağını, ayrıca muhtarlık, kaymakamlık ve davalı kurumun yardımları ile yeni ark ve borular kurularak tekrar su verildiğini, davacıların 6-7 yıldır sulu tarım yapmadıklarını belirterek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı, dava konusu taşınmazın tekrar sulu hale getirildiğini savunmuşsa da, yerel mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmamıştır. Davacılara ait taşınmaz tekrar sulu taşınmaz haline getirilmiş ise, davacıların zararı olmayacağından dava konusu arazinin yeniden sulu hale getirilip getirilmediği araştırılarak varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Öte yandan, yerel mahkemece benimsenen bilirkişi raporu, karar vermeye yeterli olmadığından taşınmaz bedelinin; Kamulaştırma Yasası’nda belirtilen biçimde oluşturulacak bilirkişi kurulundan, emsal satış belgeleri getirtilerek Kamulaştırma Yasası’ndaki yöntemlere göre alınacak rapora göre belirlenmesi gerekir.

Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilmeyerek, eksik inceleme ile yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 03/02/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8973, Karar No: 2012/9763, Tarih: 21.12.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/8973 E.  ,  2012/9763 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün ONANMASINA ilişkin olarak daireden verilen 02.07.2012 gün ve 2011/7239-2012/5176 E.K. sayılı ilamın karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Karar düzeltme nedeni olarak ileri sürülen yönler daire kararında gerekçesi gösterilmek suretiyle karşılanmıştır. Düzeltilmesi istenilen karar, dosya içeriğine, usul ve kanuna uygundur. Bu nedenlerle, yerinde olmayan karar düzeltme isteğinin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440. maddesi gereğince REDDİNE, aynı kanunun 442.maddesi hükmünce 203,00 TL para cezasının karar düzeltme isteğinde bulunan davalı ...'ten alınmasına, red harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 21.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20244, Karar No: 2014/17974, Tarih: 22.05.2014

**4. Ceza Dairesi         2014/20244 E.  ,  2014/17974 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Kovuşturmanın ertelenmesi

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

6352 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca verilen kovuşturmanın ertelenmesi kararının niteliğine göre karara karşı yalnızca itiraz yolu açık ve dolayısıyla yapılan başvurunun bu doğrultuda değerlendirilmesinin gerekli bulunduğu,

Anlaşıldığından, katılan ... vekilinin tebliğnameye uygun olarak, temyiz davası isteği hakkında bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA ve dosyanın incelenmeksizin karar mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE, 22/05/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/17084, Karar No: 2014/472, Tarih: 13.01.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/17084 E.  ,  2014/472 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/83213

MAHKEMESİ : Polatlı Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 27/05/2010

NUMARASI : 2009/310 (E) ve 2010/370 (K)

SUÇ : Mühür bozma

1- Anayasa’nın 38. maddesine göre “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.” Aynı hususlar, 5237 sayılı TCK'nun “Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı 2. maddesinde de vurgulanmış ve “İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nun "Kamu güvenine karşı suçlar" bölümünde, 203. maddede düzenlenen "mühür bozma" suçunun konusu, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin olduğu gibi korunması veya üzerinde değişiklik yapılmaması için konulan mühürdür. Suçla korunan değer, kamu idaresinin, dolayısıyla devletin otoritesidir. Kanunla verilmiş yetkiye dayalı olarak ve usulüne uygun bir şekilde yetkili makam tarafından konulan mührün kaldırılması ya da konuluş amacına aykırı hareket edilmesi ile mühür bozma suçu oluşur.

Devlet daha önce, elektrik, doğalgaz dağıtım ve satışını Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve ortaklıklar eliyle gerçekleştirirken, bu hizmet özelleştirme uygulamaları kapsamında, dağıtım ve perakende satış lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişileri olan şirketlere devredilmiştir. Elektrik ve doğalgazın dağıtım ve satışının Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından gerçekleştirildiği dönemde ve özelleştirme programının yürütüldüğü sürece, usulsüz veya kaçak kullanımların tespiti üzerine usulünce yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışların TCK'nun 203. maddesi kapsamındaki suçu oluşturduğu tartışmasız ise de, dağıtım ve satışının, özelleştirme uygulamaları sonucu lisans sahibi özel şirketlere devredilmesinden sonra özel şirket yetkililerince yapılan mühürleme işlemi ve buna aykırı davranışların ceza hukuku açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.04.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir.Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.