muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1450, Karar No: 2023/1151, Tarih: 21.03.2023

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde; davayı kabul ettiğini belirtmiştir.

2. Davalı yüklenici ... cevap dilekçesinde özetle; sözleşme gereği üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini tapuların kendisine devredilmediğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 07/06/2012 tarihli ve 2009/99 Esas, 2012/531 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar ve davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan)14. Hukuk Dairesinin 14.05.2013 tarihli ve 2013/2932 Esas, 2013/7269 Karar sayılı kararıyla "Davalı ... yargılama sırasında asli müdahale talebinde bulunarak davacılar tarafında yer almak istemiş, mahkemece de istemi kabul edilmiştir. Davalı ...’nin öncelikle arsa maliki sıfatıyla davacılara karşı sorumluluğu bulunmaktadır. Ayrıca, anılan arsa malikinin tüketici sıfatı bulunmadığı halde harçsız dilekçeyle asli müdahilliğinin kabulü HMK’nun 65 ve 120. maddelerine aykırıdır. Bu nedenle, Raziye’nin davacılar yanında asli müdahilliğine karar verilmesi doğru değildir.

“Taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan HMK’nun 26. maddesi uyarınca hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup, talepten fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Somut olayda, davacılar dava konusu taşınmazların adlarına tescilini talep etmişler, bu istemlerini yargılama sırasında değiştirmeden devam ettirmişleridir. Mahkemenin davacıların bu istemleri dışında sözleşmede ödedikleri bedeli hüküm altına alması HMK’nun 26. maddesi hükmüne aykırıdır." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu bağımsız bölümleri alan davalıların iyi niyetli olduklarını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, temliken tescile dayalı olarak açılan tapu iptal tescil kabul olmazsa bedel alacağı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası.

Mülga 818 Sayılı Borçlar Kanununun 162 ilâ 181 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası.

Mülga 818 Sayılı Borçlar Kanununun 162 ilâ 181 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre bir kısım davalılar aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup; davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Alacağın temliki ve borcun nakli mülga Borçlar Kanununun 162 ila 181. maddelerinde düzenlenmiştir. Temlik, alacağın ona bağlı bütün (yan ve öncelik) hakları ile birlikte devralana geçmesini sağlar ve bu işlem yapılırken borçlunun rızasının alınması gerekmez. Temlik, borçlunun muhalefetine rağmen geçerli olarak doğar ve hükümlerin hasıl eder. Borçlunun temlikten sonraki asıl muhatabı artık alacağı temellük eden (devralan) kişidir. Bu itibarla borçlunun borçtan kurtulabilmesi için temlik işleminden sonra borcunu devralan kimseye ifa etmesi gerekir.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş olan borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.

Temlikin, temlik edenle borçlu (arsa sahibi) arasında bazı ilişkilerin doğmasına neden olduğu çok açıktır. Zira temlik alan evvelki alacaklının yerine geçmiş olan borçludan (arsa sahibinden) ifayı istemek, gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak onun hakkı olmuştur.

Arsa sahibi ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yükleniciden sözleşmede ona bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü temlik alan üçüncü kişinin, arsa sahibini (borçluyu) ifaya zorlayabilmesi için öncelikle temlik işlemini ve işlemin sıhhatini kanıtlaması gerekir. Fakat temlik işlemi kanıtlanmış olunsa da yukarıda açıklandığı üzere ifa talebinin muhatabı olan arsa sahibi ifaya derhal uymak zorunda değildir. Gerçekten mülga Borçlar Kanununun 167. maddesi hükmüne göre “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir”. Buna göre temliki öğrenen borçlu temlik olmasaydı önceki alacaklıya karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan üçüncü kişiye) karşı da ileri sürebilir hale gelir. Temlikin konusu yüklenicinin arsa payı karşılığı arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden hak kazanmadığını üçüncü kişiye temlik etmesi arsa sahibi bakımından önemsizdir. Diğer taraftan yüklenici arsa sahibine karşı öncelikli edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse, üçüncü kişi mülga Borçlar Kanununun 81. maddesinden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Burada yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan borçlarının neler olduğuna ilişkin bazı açıklamaların yapılması gerekmektedir. Genel olarak eser sözleşmelerinde yüklenici, belli bir sonucu meydana çıkararak onu iş sahibine teslim etmeyi taahhüt eder. Eser sözleşmelerinde yüklenicinin "eseri meydana getirme borcu" dayanağını mülga Borçlar Kanununun 355. maddesinden alır. Anılan hükme göre; "İstisna bir akittir ki onunla bir taraf (müteahhit), diğer tarafın (iş sahibinin) vermeyi taahhüt eylediği semen mukabilinde bir şey imalini iltizam eder". Yasada “şey” olarak ifade edilen "eser"dir.

Bir iş görerek eseri meydana getirmek ve meydana getirilen eseri iş sahibine teslim etmek (arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, binayı sözleşmeye, amacına ve fen ve sanat kurallarına uygun imal ederek arsa sahibine teslim etmek) yüklenicinin ana borcudur. Kural olarak da aslolan sözleşmenin kararlaştırıldığı şekilde eksiksiz ifasıdır. Aksi halde, sözleşmeden beklenen yararlar dengesi bir taraf aleyhine bozulur. Böyle bir durumda da bir taraf edimini yerine getirmiş kabul edilemez.

Bir iş görerek eseri meydana getirmek ve meydana getirilen eseri iş sahibine teslim etmek (arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde, binayı sözleşmeye, amacına ve fen ve sanat kurallarına uygun imal ederek arsa sahibine teslim etmek) yüklenicinin ana borcudur. Kural olarak da aslolan sözleşmenin kararlaştırıldığı şekilde eksiksiz ifasıdır. Aksi halde, sözleşmeden beklenen yararlar dengesi bir taraf aleyhine bozulur. Böyle bir durumda da bir taraf edimini yerine getirmiş kabul edilemez.

Yukarıda belirtilen ilkeler ve yapılan açıklamaların ışığında somut olayın arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesine gelince; arsa sahibi ile yüklenici arasında imzalanan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin anahtar teslim olarak kararlaştırıldığı, yapılan yapının yapı ruhsatına aykırı olarak inşa edildiği, dolayısıyla iskan belgesinin de bulunmadığı, bu durumda yüklenicinin arsa sahibine karşı sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirmediği ve sözleşme gereği kendisine düşen bağımsız bölümleri hukuken elde edemediği sabittir. Yüklenici tarafından hukuken elde edilemeyen bağımsız bölümlerin satılması ve satın alan kişilere tapularının verilmesi mümkün değildir. Mahkemece yükleniciden bağımsız bölümleri satın alan davacıların bu bağımsız bölümlere karşılık gelen hisselerin tapularının iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır. Bozmadan sonra davacıların bedel yönünden terditli olarak alacak talebini ıslah ettiği anlaşıldığından temyiz eden davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yönünden temyiz itirazları kabul edilerek, davacıların satın almış olduğu bağımsız bölümlere karşılık gelen bu davalılara ait olan hisselerin bedeli açısından yükleniciye karşı bedel yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken, davanın tapu iptal ve tescil yönünden kabul edilmesi doğru olmamış, yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.(1)no.lu bentte açıklanan sebeplerle bir kısım davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. (2)no.lu bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan harçların istek halinde temyiz eden tarafa iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere

21.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7169, Karar No: 2010/6699, Tarih: 10.06.2010

**11. Hukuk Dairesi         2010/7169 E.  ,  2010/6699 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12.12.2007 tarih ve 2006/429-2007/475 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen gününde davacı avukatı ile davalı avukatı gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulunun 07.07.1992 tarih 92/18 sayılı kararı ile davalı Meysu Meyvesuyu ve Gıda San. A.Ş.nin Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığına ait % 96,15 oranındaki hisselerini blok olarak ..., ..., ...ve ... ile birlikte satın aldığını, satış sözleşmesinin 16.07.1992 tarihinde imzalandığını, hisse senetlerinin 23.07.1992 tarihinde teslim edildriğini ancak sürecin devamında şirketten nemalanan bir kısım kötü niyetli ortaklar tarafından kanunda aranan süreler de ihlal edilmek suretiyle 29.07.1992 tarihinde genel kurul toplantısı yaparak KOİ' ye bilgi verilmesi ve izin alınması gerekir iken bu usule de uyulmayarak, hisse teslimi 23.07.1992 iken 29.07.1992 tarihinde genel kurul toplantısı yapılmasının mümkün olmadığını, bu nedenle de genel kurulda alınan kararların ve hisse artırımlarının yok hükmünde olduğunu,yönetim kurulunun yapılacak ihaleden önce şirketi ele geçirme saiki ile kötü niyetle satış yaparak % 96,15 oranındaki blok hissenin karşılıksız bırakılarak şirketi ele geçirmenin amaçlandığını, genel kurul toplantısının, gazete ilanının sermaye artırımı izinlerinin özelleştirme öncesi tarihlere ait olduğunu, bu nedenle genel kurula çağrı süresinin ilan ve toplantı süresinin bu durumda tamamen geçersiz olduğunu, Sanayi ve Ticaret Müdürlüğünden verilen izin belgesinin de amortismana tabi varlıkların değer artış fonunun sermayeye ilavesi izni olduğunu, nakit sermaye artışı izni verme yetkisinin İç Ticaret Genel Müdürlüğüne ait olduğunu, şirkette yabancı sermaye de olduğu için nakit sermaye artışı için yabancı Sermaye Daire Başkanlığının da izni gerektiğini, bu izinlerin alınmamış olması nedeniyle yapılan sermaye artışının da yasal olmadığını, Ortaklar Genel Kurul hazır bulunanlar listesi incelendiğinde, ... ... kendisi adına asaleten, ortaklar ..., ... ve ... adına vekaleten oy kullanıldığını, oysa müvekkili ... tarafından bu şahsa verilmiş bir vekalet olmadığını, hükümet komserinin vekaletnameleri inceleyip incelendi şerhi vermesi ve divana sunmasının zorunlu olduğunu, vekaletlerin olmaması karşısında toplantı yeter msayısının mevcut olmadığını, bu nedenle de sermaye artırımı için aranan nitelikli çoğunluğun mevcut olmadığını, bu husus bile genel kurulun yoklukla malul olduğunu gösterdiğini, ... toplantı tarihinde muhasebe müdürü olmasına rağmen denetim ve yönetim kuruluna seçildiğini, ... toplantıda vekaleten temsil edilmesine rağmen divan başkanı olarak toplantı tutanağına imza attığını, ... istifa etmesine rağmen genel kurula katıldığını, KOİ'nin satış sözleşmesinin 3 ve 4. maddesinde 3. şahıslara hisse devrinin yasaklanmasına rağmen 3. şahıslara hisse devri yapıldığını ve yönetime seçildiklerini ileri sürerek, 29.07.1992 tarihli olağanüstü genel kurulun ve bu genel kurulda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitine ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iflas masasının, müflis şirketin iflastan sonraki tasfiyeye ilişkin işlemlerini yapmakla görevli ve yetkili olduğunu, iflas masasının hukuki statüsü görev ve yetkileri İİK. da belirlenmiş olup, mevcut davanın iflastan önceki zamana ilişkin hukuki ihtilaf olduğunu, iflas masasının davalı yönünden husumet ehliyetinin olmadığını, öncelikle davanın davalı husumeti yokluğu yönünden reddi gerektiğini, davacı ...' nın hissenin mevcut olmadığına dair hüküm tesis edilmiş olduğunu bu hükmün temyiz edilmeyerek kesinleşmiştiğini, bu nedenle ...' nın davacı sıfatının olmadığını, ayrıca genel kurul tarihinin 29.07.1992 tarihi olup zaman aşımının da söz konusu olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, TTK.nun 536/Son maddesi yollamasıyla TTK.nun 381.maddesine göre açılacak iptal davasının aksine, kararların hükümsüz olduğunun tesbiti davasının 3 aylık dava açma süresine tabi olmadığı, Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 1993/793 Esas 1997/321 karar sayılı ilamında davacı ...' nın hissesinin mevcut olmadığına karar verildiği, bu kararın da kesinleştiği, bu nedenle davacının, davalı şirketin 29/07/1992 tarihli olağanüstü genel kurulunun ve genel kurulda alınan kararların yoklukla malül olduğunun tesbitini ve tüm sonuçlar ve alınan kararlar ile birlikte iptalini talep etmekte hukuki yararının olmadığı, aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmaması ile mahkemece hükme esas alınan Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen ve kesinleşmiş bulunan 1993/793 Esas - 1997/321 Karar sayılı davada işbu davanın davacısı olan ...’nın dahili davalı olduğu, her ne kadar usul hukukunda dahili dava diye bir müessese bulunmamakta ise de anılan mahkemece verilen hükmün tebliğ edilmesine rağmen dahili davalı ...’nın hükmü temyiz etmediği, bu şekilde husumeti benimsemiş bulunduğu, bu durumda sözkonusu kararın ... için de bağlayıcı olduğu, buna göre mahkemece davacının dahili davalı olarak yer aldığı yargılamada verilen hükmün esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 03.15 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 10.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11032, Karar No: 2015/8232, Tarih: 07.05.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/11032 E.  ,  2015/8232 K.**

* İŞ DAVALARINDA YETKİLİ MAHKEME

* TÜZEL KİŞİ İŞVERENİN İKAMETGAHI

* SEÇİMLİK YETKİLİ MAHKEME OLARAK İŞİN YAPILDIĞI YER MAHKEMESİ

* TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 19

* TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK) (4721) Madde 49

* İŞ MAHKEMELERİ KANUNU (5521) Madde 5

* İŞ KANUNU (4857) Madde 2

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili,taraflar arasındaki sözleşmenin emeklilik suretiyle sona erdiğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının İ.. M.. Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Karşıyaka Bölgesi Şube Müdürlüğünde görev yaptığının anlaşıldığı ve yetkili iş mahkemesinin Karşıya iş mahkemesi olacağından bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

5521 sayılı Yasanın yetkiyle ilgili bu düzenlemesi yanında, diğer bir kısım yasalarda da uyuşmazlığın çözümü için hangi iş mahkemelerinin yetkili olduğu konusunda düzenlemeler bulunmaktadır.

Somut olayda; davacının çalıştığı işyerinin Karşıyaka/İzmir'de bulunduğu tespiti ile yetkisizlik kararı verilmişse de, davalının genel müdürlük adresi C.. Bulvarı No:16 K../İzmir olmakla ve yukarıdaki yasal düzenlemeler karşısında tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği merkez şubesi/genel müdürlüğüdür. İş davalarında işin icra edildiği ve davalının ikametgahı mahkemesi seçimlik yetkili mahkemeler olarak berlilenmekle, İzmir İş Mahkemesi yetkili mahkeme iken yazılı gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 7.5.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8676, Karar No: 2022/3576, Tarih: 22.03.2022

**10. Ceza Dairesi         2019/8676 E.  ,  2022/3576 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : KAYSERİ 9. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Hükmün açıklanması suretiyle mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanığın yokluğunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair 09/09/2014 tarihli kararın, MERNİS adresinde 24/09/2014 tarihinde Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre ve aynı adreste 28/11/2014 tarihinde Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebliğ edildiği ancak ilk tebliğe ilişkin evrakta sanığın askerde olduğunun tespit edildiği, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrası ve Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 22. maddesi hükümleri uyarınca tebligatın kıta komutanı ve kurum amiri gibi en yakın üste, usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi gerekirken Tebligat Kanunu'nun 21/2. ve 21/1. maddesine göre yapılan tebliğlerin usulsüz olduğu ve bu nedenle kararın da usulsüz olarak kesinleştirildiği dolayısıyla bu kararın kesinleşmediği, buna bağlı olarak da sanığa verilen 02/12/2015 tarihli mahkûmiyet kararının hukuki değerden yoksun olduğu anlaşılmakla, sanığın temyiz dilekçesinin, 09/09/2014 tarihli hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yönelik olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

Sanık hakkında 5271 sayılı CMK’nın 231/5. maddesi uyarınca verilen, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın, aynı maddenin 12. fıkrasına göre temyizi mümkün olmayıp, itiraza tabi olması nedeniyle, sanığın bu konudaki temyiz isteği itiraz olarak kabul edilerek merciince karar verilmek üzere, dosyanın incelenmeksizin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 22/03/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.