muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1096, Karar No: 2019/371, Tarih: 30.01.2019

ettiği, bar çalışanı sanık ... ile katılanın tartışmaya başlaması üzerine sanık ...'in "Hesabın benle alakası yok, gel bara gidelim, burada patron ile konuş, patronun gönderdiği hesap bu" demesi üzerine katılanın, sanık ...'ın yanına gittiği, sanık ...'in "Masaya yazılan kadar bol geldi, bu hesabı ödeyeceksin" dediği, katılanın hesabın abartıldığını ve bu hesabı ödemeyeceğini söylemesi üzerine sanığın, işyerinde yapılan aramada ele geçirilen av tüfeği ile tavana doğru 3-4 el ateş ettiği, tüm sanıkların sopa, tekme ve ... ile katılanı dövüp cebini yokladıkları sırada katılanın "Tamam parayı vereceğim" diyerek cebinde bulunan iki adet 100 doları sanık ...'e verdiği, devamında sanık ...'in, kavga sırasında kırılan dökülen malzemeler nedeniyle 400.00 TL zararı da ödemesi gerektiğini söylemesi üzerine tanık ...'ın 100.00 TL, katılanın da ayrıca 50.00 Euro daha parayı sanık ...'e vererek, olay yerinden uzaklaşıp sanıklardan şikayetçi olduğu olayda; mağdurun borcu belirlenip borç miktarı ile tahsil edilen miktarlar arasında açık bir nispetsizlik bulunup bulunmadığının saptanması ile sonucuna göre sanıklar hakkında, yağma suçunda daha az cezayı gerektiren hal başlıklı 5237 sayılı TCK'nin 150/1. maddesinin uygulanma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin kararda tartışılması gerektiğinin gözetilmemesi bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve sanık ... savunmanının temyiz dilekçelerindeki temyiz itirazları ve duruşmada ileri sürdükleri savunmaları ile sanık ... ve savunmanı ile sanıklar , ... savunmanlarının temyiz dilekçelerindeki temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA ilişkin 30/01/2019 günü oy birliğiyle alınan karar, Yargıtay Cumhuriyet Savcısı ...’ın katıldığı oturumda, sanık ... ve sanık ... ile savunmanının yokluklarında açıkça ve yöntemince okunup anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2008/6002, Karar No: 2012/4515, Tarih: 14.03.2012

**6. Ceza Dairesi         2008/6002 E.  ,  2012/4515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Oluş ve dosya kapsamına göre, gündüzleyin sert bir cisim kullanarak yakınması süren mağdurun kapısının kilit dilinin kırılmak suretiyle açılıp içeri girilerek hırsızlık yapıldığının olay yeri görgü tespit tutanağından anlaşılan olay karşısında; sanık ..., kollukta vermiş olduğu ifadesi ile yer gösterme tutanağına göre, hırsızlık olayını oluşa uygun olarak ikrar ettiği ve suça konu eşyaları sattığı spotçu diğer sanık ...' in isim ve adresini verip polis tarafından buradan bu ve diğer olaylara ilişkin çalıntı eşyaları elde edilmesini sağladığından, öncelikle kırılan kapı kilidinin sağlam ve muhkem olup olmadığının tespit edilerek, sübuta ... suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 14.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4518, Karar No: 2019/13176, Tarih: 10.12.2019

**14. Ceza Dairesi         2019/4518 E.  ,  2019/13176 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

11.01.2011 tarih ve 6099 sayılı Kanunla değişik Tebligat Kanununun 10/2. maddesi gereğince tebligatın muhatabın bilinen en son adresine yapılması, bilinen en son adresinin tebligata elverişli olmaması veya tebligat yapılamaması halinde ise mernis adresine bu hususta şerh düşülerek gönderilip, mahallinde yapılacak araştırmada muhatabın adresten geçici olarak ayrıldığının tespiti veya tebellüğden imtina etmesi halinde Tebligat Kanununun 21/1, muhatabın adreste hiç oturmadığının veya adresten sürekli olarak ayrıldığının belirlenmesi halinde ise anılan Kanunun 21/2. maddesine göre tebliğinin gerektiği gözetilmeden, yokluğunda verilen gerekçeli hükmün katılan ...'in duruşmada bildirdiği son adresine gönderilip, mahallinde herhangi bir araştırma yapılmaksızın adresin kapalı olduğu şerh düşülerek 21. maddeye göre tebliğin usulsüz olduğu anlaşıldığından, gerekçeli kararın katılan ...'e usulünce tebliğiyle tebligat parçası ile verildiği takdirde temyiz ve cevap dilekçelerinin eklenip, hükümlerin temyizi halinde bununla ilgili ek tebliğname düzenlenmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/124, Karar No: 2022/221, Tarih: 01.03.2022

**Hukuk Genel Kurulu         2019/124 E.  ,  2022/221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

1. Taraflar arasındaki “İtirazın iptali ile Kurum işleminin iptali ve tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Gaziantep 1. İş Mahkemesince verilen asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine ilişkin karara karşı asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekilinin temyizi nedeniyle Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı ... (Kurum/SGK) vekili asıl dava dilekçesinde; davalı ...'in boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiğini bu nedenle yersiz ödenen toplam 7.594.08TL’nin tahsili için Gaziantep 13. İcra Müdürlüğünün 2015/96203 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu ancak davalının itiraz nedenlerinin yerinde olmadığını ileri sürerek haksız itirazın iptaline, takibin devamına ve %40’tan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

5. Davacı ... birleşen davada dava dilekçesinde; müvekkiline eşinden boşandıktan sonra babasından dolayı ölüm aylığı bağlandığını, Kurum tarafından eski eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesiyle aylığının kesilerek ödenen miktarların tahsili için aleyhine Gaziantep 13. İcra Müdürlüğünün 2015/96203 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak Kurum işleminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Kurum işleminin iptali ile babasından dolayı bağlanan aylığın yeniden bağlanmasını ve kesilen aylıkların faiziyle ödenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

6. Davalı ... vekili asıl davada cevap dilekçesinde; davacı Kurumun yapmış olduğu icra takibinin yersiz olduğunu, icra takibine konu Kurum işleminin iptali için Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2015/246 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini savunmuştur.

7. Davalı ... (Kurum/SGK) vekili birleşen davada cevap dileçesinde; Kurum kontrol memurlarınca davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini bu nedenle Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

7. Davalı ... (Kurum/SGK) vekili birleşen davada cevap dileçesinde; Kurum kontrol memurlarınca davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini bu nedenle Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:

8. Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 06.09.2016 tarihli ve 2015/330 E., 2016/249 K. sayılı kararı ile; Kurum müfettişleri tarafından yapılan denetimler ve bu hususta tanzim edilen raporların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerden olup aksinin ancak aynı mahiyette somut delillerle ispatlanması gerektiği, somut olayda tutanak tanığı Mehmet Kurtoğulları’nın beyanı ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde ...’in iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin Kararı:

9. Gaziantep 1. İş Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf yoluna başvurulmuştur.

10. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 01.12.2016 tarihli ve 2016/34 E., 2016/41 K. sayılı kararı ile; ilk derece mahkemesi kararının 06.09.2016 tarihinde taraf vekillerinin yüzüne karşı verildiği, ... vekili tarafından yasal süre içerisinde kararın usul ve yasaya aykırı olduğu beyanını içeren istinaf yoluna başvuru süre tutum dilekçesi verildiği hâlde gerekçeli kararın 28.09.2016 tarihinde tebliği üzerine 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8. maddesindeki 8 günlük yasal istinaf süresi içerisinde gerekçeli istinaf başvuru dilekçesi verilmediği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 352., 342/3. ve 355. maddelerindeki hükümler kapsamında kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı yönünde yapılan sınırlı inceleme neticesinde kamu düzenine aykırılık tespit edilemediği gerekçesiyle asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Özel Dairenin Bozma Kararı:

11. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

12. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 05.04.2018 tarihli ve 2017/439 E., 2018/3105 K. sayılı kararı ile; “..V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 345. maddesi uyarınca; "İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır." aynı şekilde 5308 sayılı Kanun ile 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda yapılan değişiklikle İş mahkemelerince verilen nihai kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceği düzenlenmiş olup,istinaf yoluna başvurma süresi gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 8 gündür.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26. maddesi uyarınca; "Hâkim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Aynı Kanunun 294-301 maddelerinde ise mahkeme kararlarının nasıl olması gerektiği belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür. Kanunun 297. maddesinin (2). fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükümleri öngörülmüş olup, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması, zorunludur.

Belirtilen açıklamalar nazarında ilgili Bölge Adliye Mahkemesinin kararı incelendiğinde, “gerekçeli kararın davalı tarafa 28.09.2016 tarihinde ve usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından 8 gün içinde gerekçeli istinaf dilekçesinin sunulmadığı, davanın kamu düzenine ilişkin olmaması sebebiyle süre tutum dilekçesinin süresinde verilmesinin sonuca etkili olmadığı,gerekçeli istinaf dilekçesinin süresinde sunulmadığı,” gerekçesiyle istinaf isteminin süresinde olmadığı belirtilmiş, diğer taraftan kamu düzenine aykırılık yönünden de inceleme yapılarak istinaf dilekçesinin hem süreden hem de esastan reddine karar verilmiş ise de, istinaf dilekçesinin süre yönünden reddi halinde başkaca bir inceleme yapılmaması gerektiği, esas yönünden inceleme yapılması halinde ise istinaf dilekçesinin süresinde verildiğinin kabul edildiği belirgin olmakla, söz konusu hükmün kendi içinde çelişkiye düşmesine sebebiyet verildiği gibi HMK’da ve İş Mahkemeleri Kanunun’da temyiz süresinin belirtildiği gerekçeli temyizin sunulması için herhangi bir süre ile sınırlanmadığı dikkate alındığında, süresinde verilen süre tutum dilekçesi ile istinaf başvurusunda bulunulduğu ve ayrıca istinaf sebebi ve gerekçelerinin de dosyaya sunulmuş olmasına göre HMK 355. maddesi kapsamında esastan inceleme yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekmektedir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır..." gerekçesiyle kararının bozulmasına dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Direnme Kararı:

13. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 19.09.2018 tarihli ve 2018/1648 E., 2018/1590 K. sayılı kararı ile; Anayasa Mahkemesinin 19.04.2018 tarihli ve 2017/29989 başvuru numaralı kararı ile Yargıtay Hukuk Dairelerinden verilen kararlara değinildikten sonra, süre tutum dilekçesi ile istinaf iradesi ortaya konulsa dahi istinaf başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin, gerekçeli karar tebliğinden itibaren kanunda belirtilen yasal süre içinde bildirilmesi gerektiği, yasal süre içinde verilmemesi nedeniyle istinaf başvuru sebepleri veya gerekçesi içeren istinaf dilekçesinin istinaf incelemesinde dikkate alınmadığı, bunun istinaf başvurusunun süreden reddi gibi bir sonuç ortaya çıkarmadığı, yasal süre içinde verilen istinaf başvuru sebepleri veya gerekçesi içermeyen süre tutum dilekçesi nedeniyle kamu düzeniyle sınırlı yapılan hukukîlik denetimi sonucu ilk derece mahkeme kararı usul ve esas yönlerden hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesine dair verilen kararda herhangi bir çelişki bulunmadığı belirtilerek önceki gerekçe de tekrar edilmek suretiyle direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

14. Direnme kararı süresi içinde asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

15. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun hem süreden hem de esastan reddine karar verilip verilmediği ve bu nedenle hükmün çelişki içerip içermediği, ilk derece mahkemesi kararının tefhimi üzerine süre tutum dilekçesi ile istinaf yoluna başvurulan eldeki davada gerekçeli istinaf dilekçesinin ilk derece mahkemesi kararının tebliğinden itibaren 8 günlük istinaf başvuru süresi geçtikten sonra sunulduğu gözetildiğinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nda gerekçeli istinaf dilekçesinin sunulması herhangi bir süre ile sınırlanmadığından bahisle bu dilekçe kapsamında istinaf incelemesi yapılmasının gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

16. Öncelikle konuyla ilgili kavramlar ve mevzuat hükümlerine kısaca değinmekte fayda bulunmaktadır.

17. 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanun ile kabul edilen istinaf yargısı, 20 Temmuz 2016 tarihinde faaliyete başlayan bölge adliye mahkemeleri ile birlikte hukuk sistemimize dâhil olmuştur.

III. GEREKÇE

16. Öncelikle konuyla ilgili kavramlar ve mevzuat hükümlerine kısaca değinmekte fayda bulunmaktadır.

17. 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkındaki Kanun ile kabul edilen istinaf yargısı, 20 Temmuz 2016 tarihinde faaliyete başlayan bölge adliye mahkemeleri ile birlikte hukuk sistemimize dâhil olmuştur.

18. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 341. maddesinin 1. fıkrasında ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceği hükmü bulunmakta iken 22.07.2020 tarihli ve 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un (7251 sayılı Kanun) 34. maddesi ile 341. maddenin 1. fıkrasında değişiklik yapılarak ilk derece mahkemelerinin nihai kararları ile, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararlarına, ayrıca karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına, yine karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara yönelik istinaf yoluna gidilebileceği belirtilmiş ve bu suretle kapsam genişletilmiştir.

19. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ''İstinaf dilekçesi'' kenar başlıklı 342. maddesi;

(1) İstinaf yoluna başvurma, dilekçeyle yapılır ve dilekçeye, karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenir.

(2) İstinaf dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:

a) Başvuran ile karşı tarafın davadaki sıfatları, adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve adresleri.

b) Varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri.

c) Kararın hangi mahkemeden verilmiş olduğu ve tarihi ile sayısı.

ç) Kararın başvurana tebliğ edildiği tarih.

d) Kararın özeti.

e) Başvuru sebepleri ve gerekçesi.

f) Talep sonucu.

g) Başvuranın veya varsa kanuni temsilci yahut vekilinin imzası.

(3) İstinaf dilekçesi, başvuranın kimliği ve imzasıyla, başvurulan kararı yeteri kadar belli edecek kayıtları taşıması durumunda diğer hususlar bulunmasa bile reddolunmayıp, 355 inci madde çerçevesinde gerekli inceleme yapılır.” düzenlemesini içermektedir.

20. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 355. maddesinde ise;

"İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.'' hükmü mevcut olup bölge adliye mahkemelerinin daha etkin ve nitelikli çalışmaları bakımından istinaf dilekçelerinin istinaf nedenlerini içermesi zorunluluğu getirilmiştir.

20. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 355. maddesinde ise;

"İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.'' hükmü mevcut olup bölge adliye mahkemelerinin daha etkin ve nitelikli çalışmaları bakımından istinaf dilekçelerinin istinaf nedenlerini içermesi zorunluluğu getirilmiştir.

21. Bu itibarla istinaf sebeplerinin yeterince açık ve tam gerekçeleri ile ortaya konulması gerekir. Bu şekilde sebebi tam olarak belirtilmemiş dilekçelerle yapılan başvuruları Bölge Adliye Mahkemesinin sadece kamu düzenine aykırılık yönünden incelemesi, bunun dışında bir incelemeye tâbi tutmaması gerekir (Pekcanıtez Hakan/Özekes, Muhammet/Akkan, Mine/Korkmaz, Hülya Taş: Pekcanıtez Usûl, Medeni Usûl Hukuku, Cilt III, İstanbul 2017, s.2223).

22. Kanun'un açık hükmü gereğince, eğer istinaf dilekçesinde, istinaf sebebi belirtilmemişse o husus istinaf sebebi olarak dikkate alınmamalıdır. Çünkü taraflarca getirilme ilkesi (m. 25) istinaf aşamasında da kural olarak geçerlidir (Pekcanıtez Usûl, s.2214).

23. Öte yandan 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) 36. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla mahkemeye erişim hakkı, Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur.

24. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (Sözleşme) “Adil yargılanma hakkı” kenar başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrası da, “Herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir.” şeklindedir.

25. Anayasa’nın 36. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin yargı organlarına davacı ve davalı olarak başvurabilme ve bunun doğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adil yargılanma hakkı güvence altına alınmıştır. Anılan maddeyle güvence altına alınan hak arama özgürlüğü, kendisi bir temel hak niteliği taşımasının ötesinde, Anayasa’nın 40. maddesi uyarınca diğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlanılmasını ve bunların korunmasını sağlayan en etkili güvencelerden biridir [Anayasa Mahkemesinin (AYM) 28.11.2013 tarihli ve 2013/64 E., 2013/142 K. sayılı kararı]. Bu bağlamda Anayasa’nın, devletin işlemlerinde ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmesi gerektiğini ifade eden 40. maddesinin de adil yargılanma hakkının kapsamının belirlenmesinde gözetilmesi gerektiği açıktır. Bunun yanında Anayasa’da adil yargılanma hakkının kapsamı düzenlenmediğinden bu hakkın kapsam ve içeriğinin, Sözleşme'nin 6. maddesi çerçevesinde belirlenmesi gerekir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012/1049, 26.3.2013, § 22).