muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/465, Karar No: 2022/1416, Tarih: 02.11.2022

33. Somut olayda da, dava konusu taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı davacıların babası ...’a aitken onun tarafından davalılara temlik edilmiş olup, yapılan temliklerin hukuka aykırı ve yolsuz olması durumunda, mülkiyet iddiasına dayalı olarak tapunun kendi adına devrini talep etme hakkının adı geçen ...’a ait olduğu hususu kuşkusuzdur. Ancak, dava dilekçesinde hak sahibi ...’ın medeni haklarını kullanma ehliyetini yitirdiği, dolayısıyla dava ehliyetinin bulunmadığı, kısıtlanarak vesayet altına alınması istemiyle Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açıldığı belirtilerek onun adına tescil isteminde bulunulmuştur. Bu durumda davanın, dava dilekçesinde adları davacı olarak yazılan kişiler adına değil de babaları ... adına açıldığı sabittir.

34. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 52. maddesine göre, medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip olmayanlar davada kanuni temsilcileri tarafından temsil edilirler. Dava tarihinde vasi tayini istemiyle dava açılmış ise de kısıtlanması talep edilen ...’a henüz vasi tayin edilmediği ve davacıların temsilci sıfatını taşımadıkları dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Aynı Kanun’un 114/d maddesi uyarınca, kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması dava şartıdır. Bu bakımdan, dava şartı eksikliğinin bulunduğu açıktır.

35. Davanın açıldığı tarih itibariyle eksik bulunan bu dava şartının tamamlanabilir nitelikte olup olmadığı hususuna gelindiğinde ise öncelikle vesayet kavramı hakkında açıklama yapılmasında yarar bulunmaktadır.

36. Vesayet; kanunda belirtilen şartların oluşması hâlinde ergin olmayan küçükler ile kısıtlıların kişisel, sosyal ve malvarlığı ile ilgili konularda menfaatlerinin korunması ve hukuki işlemlerde temsil edilmeleri için öngörülmüş olan hukuki bir kurumdur. Kanun koyucu bu hukuki kurum ile kişisel ve ekonomik çıkarların tek başına koruma gücünden yoksun olan kişilerin haklarının korunmasını, özel bakım gerektiren kişilerin bakılmasını ve temsil edilmeleri ile onlara özen gösterilmesini amaçlamıştır. Türk hukukunda olduğu gibi modern hukuk sistemlerinde de yardıma ihtiyaç duyan küçüklerin ve yetişkin kimselerin korunması, devlet eliyle organize edilmiş vesayet organları aracılığı ile sağlanmaktadır.

37. Bir kimsenin vesayet altına alınması için velâyet altında bulunmayan bir küçük olması (TMK m. 404) veya hakkında kısıtlama kararı alınması (TMK m. 405-408) gerekir. Hemen belirtmek gerekir ki, vesayet altına alınan kişi, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun ise tam ehliyetsizlerin, buna karşılık, ayırt etme gücüne sahip bir kişi ise sınırlı ehliyetsizlerin hukuki rejimine tâbi olur.

37. Bir kimsenin vesayet altına alınması için velâyet altında bulunmayan bir küçük olması (TMK m. 404) veya hakkında kısıtlama kararı alınması (TMK m. 405-408) gerekir. Hemen belirtmek gerekir ki, vesayet altına alınan kişi, ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksun ise tam ehliyetsizlerin, buna karşılık, ayırt etme gücüne sahip bir kişi ise sınırlı ehliyetsizlerin hukuki rejimine tâbi olur.

38. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 404 ile 408. maddeleri arasında vasi atanmasını gerektiren hâller düzenlenmiş olup, vesayet altına alınan kişilere vasi tayin edilir. Vasi kanunda düzenlenen vesayet organlarından biridir ve tayin edildiği küçük veya kısıtlının gerek kişiliği gerekse malvarlığına ilişkin menfaatlerini muhafaza etmek, kısıtlıyı korumak, bütün kişisel işlerinde ona yardım etmek ve hukuki işlemlerinde onu temsil etmekle sorumludur (TMK m. 447-448). Ayrıca vasi, vesayet altındaki kişinin malvarlığını iyi bir yönetici gibi özenle yönetmek zorundadır (TMK m. 454/1).

39. Vasi ataması TMK’nın 419/1. maddesi gereğince gecikmeksizin yapılmalıdır. Gerek bu hüküm gerekse HMK’nın 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesinin bir sonucu olarak vasi tayini gecikmeksizin yapılması gereken işlerden olsa da pratikte; vasi tayinini gerektirecek hâlin tespiti, vasi olarak atanacak kişi veya kişilerin belirlenmesi, bunların vasiliğe engel bir durum içinde olup olmadığının araştırılması, bir kısım resmi makamlardan istenen evrakların gelmesi ya da doktor raporlarının alınması gibi işlemler sonucunda vasi tayini gerçekleştiğinden uzun zaman alabilmektedir. İşte bu süreç içerisinde eğer TMK’nın 420/1. maddesine göre bazı acele işlerin görülmesi gerekiyorsa hâkim, gerekli önlemleri re’sen alabilir.

40. Diğer taraftan, bir kişinin temyiz kudretine (ayırt etme gücüne) sahip olmaması durumunda, bu kişi mahkemece kısıtlama kararının verilmesi sonucunda tam ehliyetsiz hâle gelmez; kişi zaten kısıtlanmadan önce de ehliyetsizdir. Dava dilekçesinde de aynı hususa değinilmiş ve ...’ın tapuda yaptığı devir işlemlerinden önce ayırt etme gücünü yitirdiği belirtilerek, dava onun adına açılmıştır. Bu durumda, hakkında tam ehliyetsiz olduğu yönünde iddia bulunan ve vesayet altına alınması için dava açılan kişinin haklarının korunması önem taşımakta olup, HMK’nın 114/d maddesindeki dava şartının yargılama sırasında tamamlanabilir dava şartı olarak kabul etmek vesayete ilişkin hükümlerin amacına da uygun düşecektir. Aksi hâlde henüz kanuni temsilcisi bulunmadığı için kişinin korumasızlığa terk edilmesi gibi bir sonuç doğar ki bunun kabul edilmesi olanaksızdır. Keza, tapu kayıtlarında malik gözüken davalıların sahip oldukları tasarruf yetkisi kapsamında taşınmazları üçüncü kişilere devretmesi veya üzerinde herhangi bir aynî hak ya da kısıtlama oluşturması mümkün olduğu gibi TMK’nın 1023 hükmünde düzenlenen tapu siciline güven ilkesine dayalı olarak mülkiyet hakkının üçüncü kişilere geçmesi de mümkündür. Tüm bunlardan dolayı hak sahibi ...’ın zarar göreceği son derece açıktır.

41. Dava tarihinde vasi tayini talebi hakkında bir karar verilmemiş ise de ...’ın hukuki işlem ehliyetinin ve buna bağlı olarak dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı anılan davanın sonucuna göre belirleneceğinden, vasi tayini için açılan derdest davanın sonucunun beklenmesi, davayı açan çocuklarından birinin vasi olarak atanması durumunda dava şartının tamamlanacağının gözetilmesi gerekmektedir. Kaldı ki, üçüncü bir kişinin vasi olarak atanması durumunda bile dava şartının tamamlanması imkânı bulunmaktadır. Ayrıca HMK’nın 54. maddesine göre davanın açılıp yürütülmesinin belli bir makamın iznine bağlı olduğu hâllerde, kanuni temsilciler temsil belgelerini dava veya cevap dilekçeleriyle mahkemeye sunmak zorunda iseler de, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde mahkeme, kanuni temsilcilerin eksikliği gidermeleri şartıyla dava açmalarına yahut davayla ilgili işlem yapmalarına izin verebilir. İzin belgesinin (TMK m. 462/8) alınması için mahkemeye müracaat edilmesi gerekiyorsa ilgiliye, müracaatı için kesin süre verilir. Kesin süre içinde mahkemeye başvurulması hâlinde ise bu konuda karar verilinceye kadar beklenir (HMK m. 65). Bu düzenleme uyarınca vasinin dava açmak üzere vesayet makamından izin alması gerekmekte ise de usule ilişkin bu eksikliğin vasi tayininden sonra mahkemece kesin süre tanınmak suretiyle giderilmesi imkânı bulunduğundan, bu husus tapuda iptali talep edilen işlemleri yapan kişinin haklarının korunması amacıyla açılan davanın reddi gerektiği sonucunu doğurmayacaktır.

42. Tüm bu açıklamalar kapsamında yerel mahkemece bozma kararına uyulması gerekirken, yanılgılı değerlendirmeler ile direnme kararı verilmiş olması yerinde değil ise de direnme kararı verildikten sonra kısıtlanması talep edilen ...’ın 01.10.2017 tarihinde öldüğü, bu nedenle kısıtlanması istemi ile açılan davada da Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.12.2018 tarihli ve 2013/29 E., 2018/2029 K. sayılı kararı ile konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava şartı eksikliğinin tamamlanması imkânı da ortadan kalkmış olup, sonucu itibariyle mevcut hukuki duruma uygun hâle gelen direnme kararının bu değişik gerekçe ve nedenlerle onanmasına karar vermek gerekmiştir.

43. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; dava ... adına açılmasına karşın mahkemece dava dilekçesinde davacı olarak gösterilen ... ve ... hakkında hüküm kurularak davanın usulden reddine karar verildiği, doğru kişi hakkında hüküm kurulması için bu değişik gerekçe ve nedenlerle direnme kararının bozulması gerektiği yönünde görüş ileri sürülmüş ise de bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.

44. Hâl böyle olunca, sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olan direnme kararının bu değişik gerekçe ve nedenlerle onanmasına karar verilmiştir.

IV. SONUÇ

Açıklanan nedenlerle;

Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıdaki değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı ONANMASINA,

Harç peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesine göre uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.11.2022 tarihinde yapılan ikinci görüşmede oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Taraf ehliyeti dava şartı olup (HMK 114/1-d), taraf teşkilinin sağlanması mahkemenin resen ele alması gereken konulardandır. Medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahip olup (HMK 50/1), bu nedenle taraf ehliyetinin kapsamı ve sınırları, Türk Medeni Kanununda yer alan medeni haklardan yararlanma ehliyetine ilişkin hükümlere göre belirlenecektir. Bu konudaki temel kurallar; her insanın hak ehliyeti olduğu (TMK 8/1), Kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayıp ölümle sona erdiği (TMK 28/1), Çocuğun hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde edeceği (TMK 28/2) hükümleridir.

Dava ehliyeti dava şartı olup (HMK 114/1-d), sınırları medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir (HMK 51/1). Medeni hakları kullanma ehliyeti, fiil ehliyetidir. Bu nedenle dava ehliyetinin kapsamı ve sınırları, Türk Medeni Kanununda yer alan medeni hakları kullanma ehliyetine ilişkin hükümlere göre belirlenecektir. Dava ehliyeti bulunmayanlar davada kanuni temsilcileri tarafından temsil edileceğinden, dava ehliyetindeki eksiklik kanuni temsilcinin davaya katılmasıyla giderilebilecektir.

Kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması (114/1-d) dava şartıdır. Vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasi, vesayet altındaki kişiyi bütün hukukî işlemlerinde temsil eder (TMK 448/1). Bu hüküm nedeniyle vasi kısıtlının kanuni temsilcisidir. Vasi kanuni temsilci olsa da kısıtlı adına doğrudan dava açamaz. Çünkü vasi bazı işlemleri yapabilmek için vesayet makamlarının iznine tabi olup bunlar arasında TMK 462/1 bent 8 gereği dava açmak da bulunmaktadır.

Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahip olup (TMK 13/1), ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri, Kanunda gösterilen ayrık  durumlar saklı kalmak üzere hukukî sonuç doğurmaz (TMK 15/1.). Bu kişiler fiil ehliyeti ve buna bağlı olarak dava ehliyeti olmayan tam ehliyetsiz kişilerdir. Bu kişiler tam ehliyetsiz olsa da hak ehliyetine sahip oldukları için taraf ehliyetine de sahip kişilerdir.

Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler (HMK 115/1). Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder (HMK 115/2). Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez (HMK 115/3).

“Dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “kamu düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir.”

“Dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “kamu düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir.”

HMK’da dava şartları davanın açılabilirliği esası üzerine değil davanın görülebilirliği esasına göre düzenlenmiştir. Dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise tamamlanması için kesin süre verilecek olması ayrıca daha önce fark edilmeyen dava eksikliğinin hüküm verilirken tamamlandığı anlaşılır ise davanın usulden reddine karar verilemeyecek olması, davanın açılabilirliğinin değil davanın görülebilirliğinin esas alındığını göstermektedir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; dava dilekçesinde davacı olarak ... ve ... gösterilmiş ise de dava dilekçesi içerisinde hastalığı ve yaşlılığı sebebiyle kendi başına makul hareket edebilme yeteneğini kaybetmiş olup yapmış olduğu işlemlerin durum ve sonuçlarını kavrayamaz durumda ve kandırılmaya müsait hale geldiği fiil ehliyetine sahip olmadığı açıklamalarına yer verilerek kendisine vasi tayini için başvurulduğu Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1080 Esas sayılı vasi tayini dosyası bulunduğu belirtilerek tapu kayıtlarının iptali ve tescil davası açılmış ve babaları ... adına tescil talep edilmiş olduğundan dava; davacıların kendi adına değil, babaları ... adına açılmıştır.

Dava tarihinde vasi tayini dosyası mevcut ise de henüz vasi tayin edilmemiştir. ...’ın fiil ehliyeti bulunmadığı iddia edilerek dava açılmış olduğundan dava tarihi itibariyle davacıların adına dava açılan ...’ın temsilcisi olmadıkları anlaşılmaktadır.

Davacılar ...’ın temsilcisi durumunda olmadıkları için HMK 114/1-d maddede belirtilen davacıların temsilci niteliğine sahip bulunması dava şartında eksiklik bulunmaktadır.

Bu dava şartında eksiklik bulunmakta ise de vasi tayini için dava açılmış olup mahkemece davacı ...’nın kısıtlanmasına karar verilip davacılardan birisi vasi olarak atandığı takdirde dava şartı eksikliği tamamlanmış olacaktır. Bu nedenle tamamlanabilir dava şartı eksikliği bulunduğundan vasi tayini kararı sonuçlandığında temsilci olduklarını gösterir vasi tayini kararını sunarak eksikliği tamamlamak üzere davacılara süre verilmesi gerekir. HMK 115/2. maddede dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceği bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmezse dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Bu nedenle davacılara bu yönden süre verilmesi mümkündür.

Dava tarihinde ... henüz kısıtlanmış değil ise de dava dilekçesinde fiil ehliyeti bulunmadığı iddia edilmiş olmakla dava ehliyeti bulunup bulunmadığı bulunmuyor ise davada kanuni temsilcisi tarafından temsili gereken kişi olduğunun anlaşılabilmesi için vasi tayini davasının sonucunun beklenmesi gerekmektedir. Zire bir davada kişinin kısıtlanması gereken kişi olduğu ve dava ehliyetinin bulunmadığının ileri sürülmesi halinde bu yönde bir dava şartı eksikliği olup olmadığının anlaşılabilmesi için vasi tayini davasının sonucu önem taşımaktadır. Kişi gerçekte fiil ehliyetine ve buna bağlı olarak dava ehliyetine sahip değil ise henüz vasi tayin edilmemiş olması bu yönde bir inceleme yapılmamasını gerektirmez.

HMK 54. maddede kanuni temsilcilerin davanın açılıp yürütülmesinin belli bir makamın iznine bağlı olduğu hallerde izin belgelerini vermek zorunda olduğu aksi takdirde dava açamayacağı ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapılamayacağı ancak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mahkemece yukarıda belirtilen eksikliği giderilmeleri şartıyla dava açmalarına yahut davayla ilgili işlem yapmalarına izin verebileceği izin belgesinin alınması için mahkemeye müracaat edilmesi gerekiyorsa ilgiliye müracaatı için kesin süre verileceği bu süre içinde mahkemeye başvurması halinde bu konuda karar verilinceye kadar beklenileceği düzenlenmiştir. Bu madde vasinin dava açmak üzere vesayet makamından izin almasıyla ilgili olup vasi tayininden sonra bu konuda süre verilmesi söz konusu olabilecek ise de bu madde nedeniyle davanın reddi gerektiği sonucuna varılamaz çünkü kısıtlı adına açılan dava esasa kaydedilerek işleme konulmuş olup vasi tayini davasının sonucu beklenerek sonucuna göre kısıtlı adına dava açmak için izin istenmesi mümkün olacaktır.

Açıklanan nedenlerle davanın ... adına açıldığı gözetilmek suretiyle vasi tayini davası sonucu beklenerek sonucuna göre temsilci sıfatına ilişkin dava şartı değerlendirilerek bir karar verilmesi ve dava şartı tamamlandığı takdirde dava takip yetkisi dava şartıyla ilgili vesayet makamı izin kararını sunması için süre verilmesi yoluna gidilmesi gerekir. Dava şartı eksikliğinin tamamlanmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi, tamamlanması halinde ise işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

Özel Daire tarafından verilen bozma kararı yukarıda açıklanan değişik gerekçe ile yerinde olup bozma kararına uyulması gerekirken davacıların dava ehliyeti bulunmadığından söz edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Özel Daire tarafından verilen bozma kararı yukarıda açıklanan değişik gerekçe ile yerinde olup bozma kararına uyulması gerekirken davacıların dava ehliyeti bulunmadığından söz edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Direnme karar tarihi itibarıyla durum böyle olsa da sonrasında adına dava açılan ... ölmüştür. Dava ... adına açılmış olduğu halde mahkemece, ... ve ...’ın davacı olduğu ve hak sahibi hayattayken dava açmaları mümkün olmadığı ve aktif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve doğru kişi hakkında karar verilmemiş olduğundan, ölüm olayı nedeniyle direnme kararının sonucu itibarıyla doğru hale geldiği ve bu nedenle onama kararı verilebileceği sonucuna da varılamaz.

Yukarıda açıklanan nedenlerle değişik gerekçeyle bozma görüşünde olduğumuzdan değişik gerekçeyle direnme hükmünün onanması yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2009/3922, Karar No: 2009/11885, Tarih: 02.06.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/3922 E.  ,  2009/11885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 08/01/2009

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu ve alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

1) Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya içeriğindeki bilgi ve belgelere ve kararın gerekçesine göre borçlunun temyiz itirazlarının REDDİNE;

2) Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Borçlu, takip konusu iki adet senetten henüz vadesi gelmeyen 27.04.2007 tanzim tarihli 23.333,00 TL bedelli 31.01.2009 vadeli senedin de takibe konulduğu şikayet konusu yapmıştır.

İİK'nun 168/1.maddesi gereğince icra müdürü senedin vadesinin gelmesinden sonra takibin başlatıldığını belirlediği takdirde borçluya ödeme emri göndermelidir.

Genel kural yukarıda açıklandığı gibi olmakla beraber, somut olayda İİK'nun 257/2.maddesi gereğince alınmış ihtiyati haciz kararı bulunduğu için, alacaklının kararda sözü edilen bono yönünden takip yapmasında yasaya aykırılık yoktur (HGK. 13.10.2004 tarih ve 2004/12-454 E. sayılı karar).

Alacaklı vekili tarafından İİK'nun 261 ve 264.maddelerinde öngörülen sürelere de uygun davranıldığı tespit edildiğine göre ihtiyati haciz kararı düşmediğinden alacaklının vadesi gelmemiş senede istinaden takip yapmasında usul ve yasaya uymayan bir yön bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle icra mahkemesince, söz konusu senet yönünden de şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şeklide takibin kısmen iptaline dair hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda (2) no'lu bentte yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 02.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3147, Karar No: 2019/618, Tarih: 12.02.2019

**15. Ceza Dairesi         2017/3147 E.  ,  2019/618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Ayrı ayrı; TCK'nın 204/1, 62, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet

TCK'nın 158/1-f, 62, 52/2, 53. maddeleri gereğince mahkumiyet

Nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından sanıkların mahkumiyetine ilişkin hükümler, sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'nun ortak ve yetkilisi olduğu ...İnşaat Nakliyat Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd Şti'ne ait 30/10/2008 keşide tarihli, 25.000 TL tutarındaki çekin bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, üzerindeki tanzimle ilgili yazıların sanık ... tarafından yazılıp, keşideci imzasının ise şirkette yetkisi olmayan sanık ... tarafından atılması suretiyle ... Kum Maden İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi ...'e verildiği, ... tarafından ise çekin ciro ile katılan ... ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.ne verildiği, çekin bankaya ibrazında karşılıksız olması nedeniyle ödeme yapılmadığı, yürütülen soruşturmada ise çekin ibraz edildiği gün çek hakkında keşideci şirket tarafından bankaya çekin rıza dışında elden çıkması nedeniyle ödemeden men kararı verildiğinin tespit edildiği, bu suretle sanıkların çeki kendileri tanzim edip piyasaya sürmelerine rağmen ödeme yapmamak amacıyla keşideci imzasını yetkisiz kişiye attırıp çeki inkar edip ödemeden men talimatı vererek nitelikli dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediklerinin iddia olunduğu olayda;

Keşideci şirketten çeki alan ... Kum Madencilik şirketinin yetkilisi ...'in savcılık aşamasında alınan beyanında Mümin Şanlı'nın şirkete ortak olması karşılığında sanıklardan 4 -5 adet çek aldığını beyan etmesi ve Mümin Şanlı isimli kişinin hem keşideci şirket de hem de ... 'in yetkilisi olduğu ... Kum Madencilik şirketinde ortaklığının bulunduğunun anlaşılması karşısında; gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;...nın dinlenerek ...'in yetkilisi olduğu ... Kum Madencilik şirketindeki ortaklık payına ilişkin ödemenin ne şekilde yapıldığı, suça konu çekten bilgisinin olup olmadığı hususlarının sorulması, ayrıca ...'in beyanında sanıklardan 4-5 adet çek aldığını beyan etmiş olması nedeniyle diğer çeklerin akıbetlerinin araştırılması ve sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdiri gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,