muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/7034, Karar No: 2017/1294, Tarih: 05.04.2017

usulsüzlük bulunmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiş ise de; teftiş raporunda organizasyonların ayrı inceleme konusu yapıldığı gibi, mikon sisteminin kullanılmaya başlanmasından sonraki dönemin inceleme konusu yapıldığı nazara alındığında tahkik raporundaki tespitlere yönelik esaslı inceleme içermediği, yeminli mali müşavir olan tek kişilik bilirkişi tarafından düzenlenen ve kurumda fiili inceleme olmaksızın sadece evrak,muhasebe kayıt ve defterleri üzerinden yapılan inceleme ile hazırlanan yetersiz bilirkişi raporuna istinaden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar tesis edildiği, alanında uzman sayıştay denetçisi veya mali denetçi gibi uzman kişilerden oluşan bir bilirkişi heyetince yerinde yapılacak inceleme ile bilirkişi raporu hazırlattırılmadan eksik inceleme ile karar verildiği gözetilmeksizin itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 26/05/2016 gün ve 94660652-105-34-4817-2016-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile ... ... 9. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 08/02/2016 tarihli ve 2016/1221 Değişik İş sayılı Kararın CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 05/04/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/11827, Karar No: 2008/16065, Tarih: 20.11.2008

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2008/11827 E.  ,  2008/16065 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı gerçek kişiler vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... Köyü Ürün mevki 104 ada 228 parsel sayılı 200 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, altı kargir üstü ahşap iki katlı ev ve arsası niteliğiyle ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle 1/2'şer pay ile ... ve ... adlarına tesbit edilmiştir. Davacı ... Yönetimi taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğunu, orman niteliğiyle Hazine adına tescilini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne, çekişmeli parselin tesbitinin iptaline ve orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı gerçek kişiler vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 2002 yılında yapılıp, 30.06.2003 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu ve 6831 Sayılı Yasanın 2/B Madde uygulaması vardır.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce 2002 yılında yapılıp, 30.06.2003 tarihinde ilan edilen orman kadastrosu ve 6831 Sayılı Yasanın 2/B Madde uygulaması vardır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 31.01.2001 gün ve 2000/8-1836-2001/13; Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 17.02.2004 gün ve 2003/8340 - 894; Aynı Dairenin 09.03.2004 2003/9190-1666; ve 19.07.2007 gün 2007/7808-9782 ve Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 11.02.2002 gün ve 2002/269-976 Sayılı Kararlarında da kabul edildiği gibi, ..., genel tanımıyla "bir veya birkaç köy, kasaba halkının yaz aylarında hayvanlarını otlatmak ve serinlemek için tahsisen veya kadimen yararlandığı arazi parçalarıdır." Yaylak ve yaylalar; mer'a ve kışlaklar gibi köy ve belde halkının ortak yararlanmasına terk ve tahsis edilen mülkiyeti Hazineye ait yerlerdendir, Türk Medeni Yasanın 715 (Emy 641) ve 3402 Sayılı Yasanın 16/B madde hükümleri uyarınca kamu malı niteliğinde ve sınırlandırmaya tabi olup kazandırıcı zamanaşımı ve zilyedlik yolu ile edinilmesi mümkün olmayacağı gibi TMK.999 (E.M.Y.nun 912) maddesi hükmüne göre özel mülkiyetine tabi olmayan ve kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli bir ayni hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunamaz. Bu tür yerlerden doğal olarak yararlanabilmenin gereği, yaylalar üzerinde geçici nitelikte basit bina ve hayvan ağılı bulunabilir, ancak yerleşim amacına yönelik kalıcı inşaat ya da ... yapılmış olması sonucu zilyetlik süresi ne olursa olsun yaylalarda özel mülk olarak ... kazanılamaz. Başka bir anlatımla, yaylaların kişiler tarafından amacı dışında ... evler yapılarak yaygın yapılaşma sonucu yerleşilmesi, belde teşkilatının kurulması, o yerde imar uygulaması yapılarak kesinleşmesi, kısa yada ... süreli özel mülkiyet olarak kullanılması o taşınmazın öncesinin kadim ... olma gerçeğini ortadan kaldırmaz ve o yerin özel mülkiyet olarak tapuya tescil edilmesini gerektirmez.

-2- 2008/11827 - 16065

4342 Sayılı Mera Yasasının 4/1. Maddesi hükmü gereğince “Mera, yaylak ve kışlakların kullanma ... bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.”

-2- 2008/11827 - 16065

4342 Sayılı Mera Yasasının 4/1. Maddesi hükmü gereğince “Mera, yaylak ve kışlakların kullanma ... bir veya birden çok köy veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.”

Somut olayda; yerel bilirkişi ve tanıklar çekişmeli taşınmazın Ürün Yaylasında bulunduğunu bildirmişler, eski tarihli haritalarda çekişmeli taşınmazın bulunduğu yer ve etrafına Büyükküreci Mitisin, ..., Oluk Başı., ve Ürün Yaylaları nitelendirilmesi yapılmak suretiyle harita üzerine yazılmıştır. H.Y.U.Y.'nın 238/2. maddesinin “Maruf ve Meşhur olan hususlar münazaalı sayılmaz.” hükmü gereğince dava konusu taşınmazın bulunduğu Mitisin, ..., Oluk Başı ve Ürün Yaylası gibi aynı bölgede bulunan yaylalar, sadece bölge halkı tarafından bilinmeyip, herkesin bildiği ve tanıdığı, yurt genelinde maruf yaylalar olduğu, ne var ki Hazine tarafından bu konuda açılmış bir dava bulunmadığı gibi , bu istekle 3402 Sayılı Yasanın 26/D maddesi gereğince katılma isteğinde de bulunmadığı, bu olgu da gözönünde bulundurularak, resmi belge niteliğindeki eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve ... fotoğrafları ile orman kadastrosunun uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi raporlarıyla, çekişmeli parselin tamamı orman sınırları dışında bırakılmışsa da, eski tarihli haritalarda orman olarak nitelendirildiği, humuslu orman toprağı niteliğinde olduğu, üzerinde orman ağaçları bulunduğu, eski tarihli haritalardaki görünümüne uygun biçimde orman sınırları içindeki orman sayılan yerlerden olduğu belirlenerek, Orman Yönetiminin davasının kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı gerçek kişinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden gerçek kişilere yükletilmesine 20/11/2008 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/589, Karar No: 2020/2542, Tarih: 20.02.2020

**17. Ceza Dairesi         2020/589 E.  ,  2020/2542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece sanık hakkında hırsızlık suçundan verilen hüküm temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, uyulan bozmaya, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hâkimin takdirine göre; isnat edilen suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve suçların nitelendirilmesinde usûl ve yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

5237 sayılı TCK'nun 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, cezanın temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nun 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "...daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nun 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nun 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nun 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “İşlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “Suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır.

TCK'nun 145. maddesinin uygulanmasında hâkime takdir hakkı tanınmış olup, hâkim takdir hakkını kullanırken keyfiliğe kaçmadan, her somut olaya uygun, yasal ve yeterli gerekçe göstermek suretiyle uygulama yapmalıdır.

Somut olayda ise; sanığın iş yerinden 20,00 TL değerinde peynir çalması karşısında; sanık hakkında suçun işleniş şekli ve özellikleri itibarıyla ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan malın değerinin az olması karşısında 5237 sayılı TCK'nun 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... ve müdafiinin temyiz nedeni bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 20/02/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17335, Karar No: 2014/18460, Tarih: 15.12.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/17335 E.  ,  2014/18460 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilleri ve davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait otobüs ile davalıların maliki ve sürücüsü olduğu kar kürüme aracının çarpışması sonucu otobüsün hasarlandığını, olayda davalı sürücünün tam kusurlu bulunduğunu belirterek 12.829,08 TL. hasar bedeli ve 3.600,00 TL. kazanç kaybı olmak üzere toplam 16.429,08 TL’ndan, davalı aracının trafik sigortasından tahsil edilen 5.750,00 TL’nın mahsubu ile kalan 10.679,00 TL’nın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri, kusura ve tazminat miktarına itiraz ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, Dairemizin 18.11.2013 tarih, 2013/14326-15917 E/K. sayılı bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın 3.370,00 TL tazminat yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekilleri ile davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-)Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının, davalı idare vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-)Davalı kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

492 sayılı Harçlar Yasasının 13/J maddesi uyarınca davalı idare karar ve ilam harcından muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedilmesi doğru değil bozma nedeni ise de bu husus yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden kararın 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'un 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının, davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının (2) nolu bendindeki “86,05 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili” ibaresinin çıkartılarak yerine “86,05 TL harcın davalı kurum harçtan muaf olduğundan davalı ...'dan tahsili” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 25,50 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna, aşağıda dökümü yazılı 205,00 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına, 15.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/11286, Karar No: 2006/12299, Tarih: 02.11.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/11286 E.  ,  2006/12299 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.02.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.06.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerçekten; 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre, yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Çekişme konusu taşınmaz ... Beldesi, ... Mahallesi ... Deresi Mevkiinde bulunmaktadır. ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ... ve ... adlarıyla bilinen yaylalarla çevrilidir. Burası ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı «... Yaylası» olarak anılmaktadır. Ancak; dosyada yer alan haritasından ve keşif yerinde dinlenen yerel bilirkişi beyanından, dava konusu taşınmazın ... Yaylası olarak bilinen yerin daha kuzeyinde, ... olduğu bildirilen ... Köyü yakınlarında bulunduğu görülmektedir.

Davalı taraf da savunmasında, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin ... ... (eski adı ...) Köyü sınırı içersinde kaldığını, ... Köyünün ... bir köy olduğunu, taşınmazın yayla ile bir ilişkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Yaşamını genelde çiftçilikle sürdüren kişilerin hayvanlarını otlatmakta olduğu yaylaya yakın bölgelerde ikamet etmek, ziraat yapmak, bağ ve bahçe yetiştirmek için tarım taşınmazlarına ihtiyaçları olacağı ve bu amaçlarına uygun kazanmaya elverişli bazı taşınmazları mülk edinebilecekleri olgusunu göz ardı etmek, mera, yaylak ve kışlak gibi bölgelerden insanları soyutlamak mümkün değildir.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın ... ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın ... ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

O nedenle, öncelikle ilk adı ... olan köyün kuruluş tarihi İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünden sorulmalı, böylelikle ... Köyünün ... köy olup olmadığı yönü üzerinde durulmalı, yine bu köye ait en eski tarihlisinden başlamak üzere idari sınır belgeleri ile sınırlar bir haritaya bağlanmışsa haritası da istenilmeli, ... Köyüne ait mevcut en eski sınırname yerel bilirkişiler yardımıyla keşfen zemine uygulanmalı, köyün kuruluşundaki idari sınırları belirlenmeli, dava konusu taşınmazın ... Köyünün ilk idari sınırları kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, eğer dava konusu taşınmaz ... ... Köyünün idari sınırları içersinde kalıyorsa, seçilecek ve keşifte bulundurulacak harita mühendisi bilirkişiye daha önce sağlanacak eski tarihli memleket haritasındaki durumu incelettirilmeli, köyün kamet edilen veya tarım alanları içinde kaldığı belirlenirse özel mülkiyete konu teşkil edeceği kabul edilmeli, bu arada taşınmazın kadastro tutanağı edinme sebebi sütununda yerel bilirkişiler çekişmeli yerin ... ... Köyünün tarım alanında kaldığını, davalı tarafa ... Köyünden kişilerce satılarak temlik edildiğini beyan ettiklerinden davalı tarafa satan veya onun murislerine ait nüfus kimlik bilgileri getirtilerek bu kişilerin gerçekten ... Köyü nüfusuna kayıtlı olup olmadıkları yönü üzerinde durularak tutanak bilirkişilerinin sözleri denetlenmeli, bütün bunların sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Tüm bu inceleme ve araştırma yapılmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcının istek halinde yatırana iadesine, 02.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10997, Karar No: 2006/14064, Tarih: 30.10.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/10997 E.  ,  2006/14064 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVALI (Hükümlü) : ...

Taraflar arasındaki vesayet hukukuna ilişkin davada Kuşadası Sulh Hukuk ile ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Yasasının 411. maddesinde; “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

Aynı Yasanın 19. maddesinde de; “Bir kimsenin ikametgahı, yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir...” hükümleri yer almaktadır.

Yerleşim yerinin tespit edilemediği hallerde, karine olarak nüfusa kayıtlı olunan yerde yerleşim yeri olarak kabul edilir.

Somut olayda; ... 'ın cezaevine girmeden önceki son yerleşim yerinin " ... Girişi .../..." olduğu, dosyada başka adres de bulunmadığı belirlenmekle, yetkili mahkeme ... Sulh Hukuk Mahkemesidir.

SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle; H.Y.U.Y.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 30/10/2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20066, Karar No: 2018/1105, Tarih: 19.02.2018

**10. Hukuk Dairesi         2015/20066 E.  ,  2018/1105 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, icra takibinin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Anayasa'nın 37. maddesine göre, "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 114/c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede, görev konusunun, mahkemelerce her aşamada resen gözetilmesi gerekir.

İş Mahkemeleri, 5521 sayılı Kanun ile kurulmuş istisnai nitelikte, esas olarak iş ve sosyal güvenlik hukuku uygulamasından kaynaklanan bireysel ve toplu hak uyuşmazlıklarını çözen özel mahkemeler olup, bu kapsamda Sosyal Güvenlik Kurumu'nun prim ve diğer alacaklarının hesaplanması, sigortalı olma hakkının kazanılması ya da kaybedilmesi, gelir/aylık bağlanması, işçilik alacaklarının belirlenmesi gibi kendi içinde bütünlük ve uzmanlık gerektiren konular görev alanına girmektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 106. maddesi ile mülga 1479 sayılı Kanunun 70. maddesinde ve 506 sayılı Kanunun 134. maddesinde, bu Kanunların uygulamasından doğan uyuşmazlıkların yetkili iş mahkemelerinde görüleceği, 5510 sayılı Kanun’un 101. maddesinde de, aksine hüküm bulunmayan hallerde, 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiştir.

Davaya konu somut olayda; taraflar arasında, prim ve diğer alacaklarının hesaplanması, sigortalı olma hakkının kazanılması ya da kaybedilmesi, gelir/aylık bağlanması veya işçilik alacaklarının belirlenmesinden kaynaklanan türden bir uyuşmazlığın çözülmesi olgusu sözkonusu olmayıp; ne 506 sayılı Kanun, ne 1479 sayılı Kanun ne de 5510 sayılı Kanun’un uygulama yeri, yani, uyuşmazlığın sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasıyla çözümlenmesi imkanı bulunmamaktadır.

Somut olayda, mahkemenin görevini belirlerken, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hangi hukuki sebebe dayandığına bakmak gerekir.

Somut olayda, mahkemenin görevini belirlerken, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hangi hukuki sebebe dayandığına bakmak gerekir.

İnceleme konusu davada; Davacılar murisi ... aleyhine açılan rücuan alacak davasında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/165 E 2003/770 K sayılı, 31.10.2003 tarihli kararı ile 8.725 TL krum alacağının tahsiline karar verildiği, kararın 13.02.2004 tarihinde kesinleştiği, kurum tarafından Halit Namlı mirasçıları aleyhine 13.01.2014 tarihinde mahkeme ilamına dayalı takip başlatıldığı, mirasçılar tarafından takibe konu borcun zamanaşımına uğradığından bahisle icra takibinin iptali talebiyle dava açıldığı, mahkemece davanın kabulüne, ilam zamanaşımı nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, icra takibinin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 4. maddesinde "İcra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş hakim tarafından yapılır." 33. maddesinde "İcra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı veya ihmal veya itfa edildiği itirazında bulunabilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

Dava konusu uyuşmazlık ilama bağlanan alacağın infazına ilişkindir. İlamlı icra takibinden kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkeme icra mahkemeleri olup, yukarıda sözü edilen kanun maddeleri hükümlerine göre sınırlı yetki ile donatılmış iş mahkemesi görevli değildir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda söz konusu davada icra mahkemelerinin görevli olduğu gözetilmeksizin, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.