muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/22656, Karar No: 2012/23106, Tarih: 12.10.2012

2012/22656-23106

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçememek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Hal böyle olunca bu konuda tarafların delilleri toplanıp gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün, temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 318.00 TL. temyiz harcının istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/1 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 12.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/10856, Karar No: 2019/12723, Tarih: 25.11.2019

**14. Ceza Dairesi         2018/10856 E.  ,  2019/12723 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, kasten yaralama

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan hükümlerin incelenmesinde;

Tüm dosya kapsamı ve gerekçe içeriğine göre mahkemece kabul ve takdir kılınmış beraat hükümleri usul ve kanuna uygun bulunduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz talebinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanık hakkında kasten yaralama suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesine gelince;

Sanığa isnat edilen kasten yaralama suçunun 5237 sayılı TCK’nın 86/2. maddesinde düzenlenip, öngörülen cezanın üst sınırı itibarıyla aynı Kanunun 66/1-e. maddesinde belirtilen 8 yıllık asli dava zaman aşımına tabi bulunduğu ve beraat eden sanığın mahkeme sorgusunun yapıldığı 23.06.2011'den inceleme tarihine kadar bu sürenin geçtiği anlaşıldığından, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca müsnet suçtan açılan kamu davasının zaman aşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 25.11.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/29331, Karar No: 2013/5107, Tarih: 12.02.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/29331 E.  ,  2013/5107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve genel güvenliği tehlikeye sokacak şekilde kasten silahla ateş etme

HÜKÜM : - 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan beraat ve 5326 sayılı Yasanın 36/1. ve 17/7. madde ve fıkraları uyarınca hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

24.04.2012 tarihli tevdi kararımız üzerine belirlenen temyiz defterine kayıt tarihine göre C.Savcısının temyizinin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan incelemede;

Dosyada mevcut ekspertiz ve Adli Tıp Kurumu raporlarına göre; namlusu içerisinde gaz ayırıcı parçası mevcut bulunan dava konusu silahın, gaz ayırıcı parçasının ortasındaki boşluktan uygun çapta, özel şekil ve nitelikte saçma, kurşun, metal küre vb. bir cisim geçebileceğinin belirtilmesi karşısında; dava konusu tabancanın marka, model ve üretim yılı tespit olunup Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından marka, model ve üretim yılı itibariyle bu silahların mevcut haliyle üretilmesine izin verilip verilmediği sorulup, bu silahların üretim şeması getirtilip dosya kül halinde Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek silahın üretim izni verilen orijinal haline göre bilye geçişine imkan verecek şekilde gaz ayırıcı parçasının tadil edilip edilmediğine dair alınacak bir rapor ile 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadığı hususu kesin olarak saptanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ile yazılı biçimde mahkumiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, C.Savcısı ve sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1.

maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 12.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5635, Karar No: 2019/12208, Tarih: 10.06.2019

**3. Ceza Dairesi         2019/5635 E.  ,  2019/12208 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanması suretiyle mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Sanık hakkında 6136 sayılı Kanun'a aykırılık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Sanık hakkında verilen hapis cezasına yönelik; Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas-2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı hükümler iptal edilmiş ise de, bu husus infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden, bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

2) Sanık hakkında yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

a) Mağdur hakkında düzenlenen Avukat ... Hastanesinin 05.05.2009 tarihli adli raporda " sol kalçadan girip sol baldır iç yüzeyden çıkarak sağ baldır iç yüzeye saplanan ateşli silah yaralanmasına bağlı giriş ve çıkış yaralanmalarının olduğu, çekilen grafide mermi çekirdeğinin sağ baldır iç yüzeyde cilt altında görülmüş olduğunun ve mağdurun yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilir olduğunun" belirtildiği ancak yaralanmanın ne şekilde basit tıbbi müdahale ile giderilir olduğunun açık olarak belirtilmediği bu haliyle raporun hüküm kurmaya elverişsiz olduğu anlaşıldığından mağdurun tüm tedavi evrakları, film ve grafiler ve raporlarıyla birlikte Adli Tıp Kurumuna sevkinin yapılarak, 5237 sayılı TCK’nin 86. ve 87. maddelerindeki tüm unsurları kapsayacak şekilde yeniden raporunun aldırılmasından sonra sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas- 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibarelerin iptal edilmesi nedeniyle 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde belirilen hak yoksunlukları yönünden sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesine göre sanığın kazanılmış haklarının saklı tutulmasına, 10.06.2019 gününde oy biirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13772, Karar No: 2014/24724, Tarih: 04.12.2014

**2. Hukuk Dairesi         2014/13772 E.  ,  2014/24724 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İstanbul Anadolu 13. Aile Mahkemesi

TARİHİ :13.02.2014

NUMARASI :Esas no:2012/494 Karar no:2014/79

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-karşı davalı (koca) tarafından, kusur belirlemesi, tazminatlar, nafakalar ve vekalet ücreti yönünden; davalı-karşı davacı (kadın) tarafından ise tazminatların ve nafakaların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Davacı-karşı davalı kocanın temyiz dilekçesi, davalı-karşı davacı kadın vekiline 18.04.2014 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak davalı-karşı davacı kadın yasada öngörülen (HUMK.md.433/2) 10 günlük süre geçtikten sonra, 02.05.2014 tarihinde hükmü katılma yoluyla temyiz ettiğinden, davalı-karşı davacı kadının süresinde olmayan temyiz talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Davacı-karşı davalı kocanın temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı-karşı davalı kocanın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

b-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur derecelerine, paranın alım gücüne, ihlal edilen mevcut ve beklenen menfaatlerin kapsamına nazaran, davalı-karşı davacı (kadın) yararına hükmolunan maddi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50. ve devamı maddeleri hükmü nazara alınarak, daha uygun miktarda maddi tazminat (TMK.md.174/1) takdiri gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2/b bendinde gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu diğer bölümlerinin ise yukarıda 2/a bendinde gösterilen sebeple ONANMASINA, davalı-karşı davacı (kadın)'ın temyiz itirazının ise yukarıda 1.bentte gösterilen sebeple REDDİNE, istek halinde temyiz peşin harcının yatıranlara geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.04.12.2014 (Prş.)
Yargıtay — Esas No: 2012/15108, Karar No: 2013/18130, Tarih: 02.12.2013

**8. Hukuk Dairesi         2012/15108 E.  ,  2013/18130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

... ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 17.10.2012 gün ve 133/204 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı, miras yoluyla intikal ve eklemeli kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenlerine dayanarak ... adına kayıtlı 125 ada 330 parsel kapsamındaki yaklaşık 2 dönümlük bölümün tapu kaydının iptaliyle adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... temsilcisi, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

KARAR

Davacı, miras yoluyla intikal ve eklemeli kazanmayı sağlayan zilyetlik nedenlerine dayanarak ... adına kayıtlı 125 ada 330 parsel kapsamındaki yaklaşık 2 dönümlük bölümün tapu kaydının iptaliyle adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... temsilcisi, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece önceki kararda, davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda A harfiyle gösterilen 1.785,66 m2 yerin tapu kaydının iptaliyle davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hükmün davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine; Dairece, ... mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 16.11.2009 havale tarihli raporda; 125 ada 330 parselin krokide A harfi ile gösterilen bölümünün, tınlı toprak yapısında, üzerinde yetiştirilecek bitki türlerinin sınırlı olduğu, bu tür topraklarda yetiştirilecek bitkilerde bazı koşulların gerektiği, uygun tarım tekniğine ihtiyaç duyulduğu, toprak işleme ve ekim gibi tarımsal faaliyetlerin yapılmadığı, herhangi bir kültür bitkisinin ve tarımsal yapının olmadığı, 1-2 yıl önce toprak işleme ve ekim faaliyetlerinin yapıldığı, üzerinde bölge iklim ve florasına uygun kendiliğinden yetişen otsu bitkilerin bulunduğu, bu otun hasat edilerek veya otlatılmak suretiyle hayvan yetiştiriciliğinde kalitesiz kaba yem olarak kullanılabileceğini bildirdiği, uzman ziraatçı bilirkişi tarafından düzenlenen bilimsel verilere ve somut maddi bulgulara dayalı söz konusu rapora göre, dava konusu taşınmaz bölümünün davacı tarafından ekonomik amacına uygun olarak zilyet ve tasarruf edilmediği, ciddi ekonomik getirisinin bulunmadığı, tarım ve kültür arazilerinde bir taşınmazın mülkiyetinin olağanüstü zamanaşımı yoluyla edinilmesi için diğer kazanma koşulları yanında ekonomik amacına uygun zilyetlik ve tasarrufun bulunması gerektiği, Dairece de kabul edilerek sapmaksızın uygulanan Yargıtay’ın kabulünün de bu yönde olduğu, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerektiğine işaret edilerek bozma sevk edilmiştir. Mahkemece, 06.09.2012 tarihli oturumda bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. İlke olarak, Yargıtay bozma ilamına uyulmakla ilgisi yönünden usulü kazanılmış hak oluşur ve mahkemece bozmada gösterilen esaslar çerçevesinde karar verme yükümlülüğü doğar. Usulü kazanılmış hak, HUMK.nun da bir kurum olarak düzenlenmemiş ise de usul hukukunun dayandığı ana ilkelerden biri olup Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararlarıyla varlığı uygulamada kabul edilmiştir. Somut olayda; Mahkemece bozmaya uyulmasına karar verilmekle davalı ... lehine, davacı aleyhine usulü kazanılmış hak doğmuştur. O halde; Mahkemece yukarıda açıklanan ilke ve esaslar çerçevesinde uyulan Yargıtay bozma ilamı uyarınca davanın reddine karar verilmesi gerekirken, taşınmazın niteliği konusunda yeniden araştırma ve inceleme yapılarak yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı ... temsilcisinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK’nun 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 02.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6362, Karar No: 2019/5893, Tarih: 08.10.2019

**16. Ceza Dairesi         2018/6362 E.  ,  2019/5893 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma 22.08.2016(Sanık ... için), 29.08.2016(Sanık ... için), 17.10.2016(Sanık ... İçin)

Hüküm : Sanıkların TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca cezalandırılmalarına yönelik

istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvuruların süresi, kararların niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz taleplerinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre;

I-) Sanıklar ..., ... ve ... hakkındaki mahkumiyet hükümlerinin yapılan incelemesinde;

Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih, 2014/140 E, 2015/85 K. sayılı iptal kararının TCK'nın 53. maddesinin uygulanması yönünden infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yargılama sürecindeki usuli işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, hükme esas alınan tüm delillerin hukuka uygun olarak elde edildiğinin belirlendiği, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde eksiksiz olarak sergilendiği, özleri değiştirmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, yaptırımların kanuni bağlamda şahsileştirilmek suretiyle uygulandığı anlaşılmakla; sanık müdafileri ile sanıklar ... ve ...'ın temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler yerinde görülmediğinden CMK’nın 302/1. maddesi gereğince temyiz davasının esastan reddiyle hükmün ONANMASINA,

II-) Sanıklar ..., ... ve ... hakkındaki mahkumiyet hükümlerinin yapılan incelemesinde;

A-) Sanıklar ... ve ... hakkında;

1-) Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.09.2017 tarih, 2017/16-956 Esas ve 2017/370 sayılı kararı ile onanarak kesinleşen, Dairemizin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği 24.04.2017 tarih, 2015/3 esas, 2017/3 sayılı kararında; "... iletişim sisteminin... silahlı terör örgütü mensuplarının kullanmaları amacıyla oluşturulan ve münhasıran bu suç örgütünün bir kısım mensupları tarafından kullanılan bir ağ olması nedeniyle örgüt talimatı ile bu ağa dahil olunduğunun ve gizliliği sağlamak için haberleşme amacıyla kullanıldığının her türlü şüpheden uzak kesin kanaate ulaştıracak teknik verilerle tespiti halinde kişinin örgütle bağlantısını gösteren delil olacağı"nın kabul edildiği gözetilmekle,

... kullanıcısı olduğunu kabul etmeyen sanıkların, ... uygulamasını kullandığının kuşkuya yer vermeyecek şekilde teknik verilerle tespiti halinde, ... kullanıcısı olduğuna dair delilin atılı suçun vasfının tayini açısından belirleyici nitelikte olması karşısında, ilgili birimlerden ayrıntılı ... tespit ve değerlendirme raporu getirtilmesi, ayrıca ... veri havuzundan araştırma yapılarak sanıklar hakkında herhangi bir itirafçı beyanı olup olmadığının tespiti ile bulunması halinde ifadelerinin onaylı örneklerinin dosya arasına getirilmesi, gerekirse tanık olarak dinlenilmelerinin sağlanması, yine sanık ...'ten ele geçen dijital materyallere ilişkin temyiz aşamasında dosyaya gelen 23.09.2017 tarihli inceleme raporu ile tüm bilgi ve belgelerin duruşmada sanıklar ve müdafilerine okunup diyecekleri sorulduktan sonra bir karar verilmesi gerekirken sanıkların ... kullanıcısı olduğuna dair yetersiz ... sorgu tutanaklarına dayanılarak eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması;

2-) Kabul ve uygulamaya göre de;

Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile TCK'nın 53. maddesindeki bazı düzenlemelerin iptal edilmiş olması nedeniyle bu karar doğrultusunda hüküm kurulmasında zorunluluk bulunması,

B-) Sanık ... hakkında;

1-) Silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan yargılanan sanığın temyiz başvurusu hakkında; ceza muhakemesi hukukunda savunmanın ayrılmaz parçası olan “müdafilik” kavramı üzerinde durmak gerekecektir.

Müdafii; şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade eder (CMK m. 2/1-c).

Müdafilik ihtiyari veya zorunlu olabilir. 1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak isteğe bağlı/ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş, sınırlı hallerde ise kişilerin kendilerini yeterince savunamayacakları ve kamusal bir kurum olan savunmanın zaafa uğrayacağı kabulünden hareketle zorunlu müdafilik sitemini getirmiştir. 5271 sayılı CMK ise zorunlu müdafilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde genişletmiştir(C.G.K. 17/12/2009 t. 2008/1-172 E. 2009/26 K.).

Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiinin yardımından yararlanabilir. Müdafiiyi kendisi ya da kanuni temsilcisi seçebilir. Müdafii seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafii görevlendirilir. Bu haller isteğe bağlı müdafiliktir. Kanunumuz bazı hallerde ise zorunlu müdafiliği benimsemiştir. Bu durum Ceza Genel Kurulunun gündemine birçok kez gelmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK zorunlu müdafilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK zorunlu müdafilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

5271 sayılı CMK’ya göre; müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığın, çocuk, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz olması (CMK’nın 150/2. maddesi), soruşturma veya kovuşturma konusu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi (CMK’nın 150/3. maddesi), resmi bir kurumda kusur yeteneğinin araştırılması için gözlem altına alınmasına karar verilecek olması (CMK’nın 74/2 maddesi), tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilmesi (CMK’nın 101/3. maddesi), davranışları nedeniyle hazır bulunmasının duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşılan sanığın yokluğunda duruşma yapılması (CMK’nın 204/1. maddesinde) ve kaçak sanık hakkında duruşma yapılması (CMK’nın 247/4. maddesinde) hallerinde, şüpheli veya sanığın istemi bulunmasa, hatta açıkça müdafii istemediğini beyan etse bile müdafii görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır”.

Silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan yargılan sanık temyiz başvurusunda, “kendisine müdafii tayin edilmemesinin, savunma hakkını kısıtladığını” ileri sürmesi karşısında, öncelikle somut olayın;

“5271 sayılı CMK'nun 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerekip gerekmediği, bu kapsamda “beş yıllık ceza süresinin belirlenmesinde suçun temel şekli için kanunda öngörülen cezanın mı dikkate alınacağı yoksa, suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenlerinin de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınıp alınamayacağı”,

Hususları yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

Adil yargılanma hakkı, Anayasanın 36/1. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6/1. maddesinde de; “Herkes davasının, … cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak, … görülmesini isteme hakkına sahiptir..” denilerek teminat altına alınmıştır.