muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/727, Karar No: 2015/1, Tarih: 17.02.2015

**Ceza Genel Kurulu         2013/727 E.  ,  2015/1 K.**

* RESMİ BELGEDE SAHTECİLİK

* DOLANDIRICILIK

* AZLEDİLEN VEKİLİN GEÇERSİZ VEKALETNAMEYE DAYANARAK TAŞINMAZ SATIŞI

* İDDİANAMEDE DOLANDIRICILIK SUÇUNU OLUŞTURABİLECEK ANLATIMA YER VERİLMEMESİ DOLAYISIYLA DOLANDIRICILIK SUÇUNDAN AÇILAN BİR DAVA BULUNMAMASI

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (CMK) (5271) Madde 308

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (CMK) (5271) Madde 170

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (CMK) (5271) Madde 225

* CEZA MUHAKEMESİ KANUNU (CMK) (5271) Madde 226

* TEBLİGAT KANUNU (7201) Madde 10

* TEBLİGAT KANUNU (7201) Madde 16

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 204

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 157

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 206

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 268

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 267

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 158

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 512

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 513

* TÜRK BORÇLAR KANUNU (6098) Madde 514

* HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) (6100) Madde 82

* BORÇLAR KANUNU(MÜLGA) (818) Madde 396

**"İçtihat Metni"**

Resmi belgede sahtecilik suçundan sanık A.. E..'nun beraatına ilişkin, Çankırı 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 08.04.2009 gün ve 59-120 sayılı hükmün katılan vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesince 20.06.2013 gün ve 59-10500 sayı ile onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 09.07.2013 gün ve 236862 sayı ile;

“...1) Yaklaşık 10 yıllık bir sürecin 2. yılında azil işleminin, 10. yılında satış işleminin gerçekleştiği, kurgulamadan bahsedilecek ise bulunulan âna daha yakın olan 10 yılda yapılan eylemde kurgulama aramanın gerektiği,

a) Azil işleminin gerçekleştiği 1998 yılında sanıkla eşi arasında dosyaya yansımış geçimsizliğin bulunmaması,

b) Satış işleminden yaklaşık bir yıl sonra katılanın kızı ile sanığın boşanmaları,

c) Satış işlemi sırasında evde oturan katılanın kızı olan sanığın eşinin, evi satın almak amacıyla görmek isteyen kimse tarafından rahatsız edilmemesinin hayatın olağan akışına olan aykırılığı,

d) Evi satın alan kişinin tekrar sanığa kiralaması ile muvazaalı kira sözleşmesi düzenlenmesinin basitliği,

e) Yurtdışında yaşayan katılanın satış işlemini öğrenememesinin hayatın olağan akışına olan uygunluğu birlikte değerlendirildiğinde satış işleminin muvazaalı olduğu sanık tarafından zarar kastı ile gerçekleştirildiğinin kabulü gerekirken aksine kabul ile beraat hükmü kurulması,

2) Sanığın satış bedeli olan parayı katılana verdiğine ilişkin savunmasının doğruluğunun ispatı amacıyla katılanın satış tarihi civarında yurt içinde olup olmadığının araştırılmaması,

e) Yurtdışında yaşayan katılanın satış işlemini öğrenememesinin hayatın olağan akışına olan uygunluğu birlikte değerlendirildiğinde satış işleminin muvazaalı olduğu sanık tarafından zarar kastı ile gerçekleştirildiğinin kabulü gerekirken aksine kabul ile beraat hükmü kurulması,

2) Sanığın satış bedeli olan parayı katılana verdiğine ilişkin savunmasının doğruluğunun ispatı amacıyla katılanın satış tarihi civarında yurt içinde olup olmadığının araştırılmaması,

3) Evi geçersiz bir vekaletname ile satılan kişinin, katılanın dilekçesinde açıkladığı gibi diğer gayrimenkullerinin satılmaması için tekrar azilname göndermesinin hayatın olağan akışı içinde makul bir davranış olarak kabul edilmesi gerekirken, aksine kabul ile sanığın azilnameyi bilmediğine gerekçe olarak gösterilmesi yasaya aykırı olduğundan beraat kararı ve bu kararın onanmasına ilişkin daire kararının yasaya aykırı olduğu" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 11. Ceza Dairesince 26.09.2013 gün ve 17824-13746 sayı ile, itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; resmi belgede sahtecilik suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkindir.

Ancak, yapılan müzakerede bir kısım Genel Kurul Üyeleri tarafından, sanığın azilnameden haberi olmadığına ve iddianame içeriğine göre resmi belgede sahtecilik suçunun yanında ayrıca dolandırıcılık suçunu oluşturabilecek bir anlatımın da bulunduğuna ilişkin görüşler ileri sürülmesi üzerine Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca bu hususların öncelikle değerlendirilmesi gerekmiştir.

İncelenen dosya kapsamından;

Katılanın, sanık Ahmet’in kayınpederi olup yurtdışında yaşaması nedeniyle eşi ve iki oğlu ile birlikte Türkiye’deki işleri ile ilgilenmek üzere 15.08.1995 tarihinde genel vekaletnameyle sanığı vekil olarak görevlendirdiği, 28.09.1998 tarihli azilname ile katılan tarafından sanığın vekillikten azledildiği, azilnamenin vekaletnamenin düzenlendiği Çankırı 1. Noterliğine ve sanığa tebliğ edildiği, tebliğin sanıkla birlikte ikamet eden sanığın eşi ve katılanın kızı Ş.. E..’na 01.10.1998 tarihinde yapıldığı, 14.11.2005 tarihinde ise sanığın, katılana ait olan ve eşi ile birlikte oturduğu daireyi 15.08.1995 tarihli vekaletnameye dayanarak 20.200 Lira bedelle tanık B.. A..’ya sattığı, sanık Ahmet’in 25.08.2006 tarihinde boşanma davası açması üzerine katılanın bu satış işleminden haberdar olduğunu beyan ederek 16.10.2006 tarihli dilekçesiyle Cumhuriyet savcılığına başvurduğu,

Suça konu taşınmazın tapu kayıtları incelendiğinde, 22.12.2003 tarihinde Ö..K..Y..Kooperatifinden sanığın eşi Şenay’a tahsis yapıldığı, 31.08.2005 tarihinde katılan Nurettin’e satış yapıldığı, 14.11.2005 tarihinde ise B.. A..’ya satıldığı, satış senedine göre satış bedelinin 20.200 Lira olduğu, satışın katılan adına sanık tarafından 15.08.1995 tarihli vekaletnameye dayalı olarak yapıldığı, satış senedinde “kimlik kontrolü yapıldı, vekaletnamede azil yoktur” ibaresinin yer aldığı,

Çankırı 1. Noterliğinde düzenlenen 15.08.1995 tarihli vekaletname incelendiğinde, katılanın, eşi ve iki oğluyla birlikte Türkiye sınırları içerisinde bulunan her türlü taşınmazdaki hak ve hisselerini dilediği şekilde satma konusunda sanığa yetki verdikleri,

Çankırı 2. Noterliğinde düzenlenen 28.09.1998 tarihli azilname incelendiğinde, katılanın yetkili kıldığı oğlu Ertuğrul vasıtasıyla genel vekaletname verdiği sanığı gördüğü lüzum üzerine azlettiği, bu azilnamenin vekaletnamenin düzenlendiği Çankırı 1. Noterliğine ve sanığa tebliğ edildiği ancak azle ilişkin tebligatın bizzat sanığa değil birlikte oturdukları eşi olan Şenay’a 01.10.1998 tarihinde yapıldığı,

15.09.2006 tarihinde katılanın müracaatı ile yeni bir azilname düzenlenerek sanığa tebliğ edildiği ve bilgi için Çankırı Tapu Sicil Müdürlüğüne de gönderildiği,

Sanığın talebi üzerine Çankırı 1. Noterliğinden istenen vekaletnameye göre, 06.06.2002 tarihinde Almanya/Münster Başkonsolosluğunca düzenlenen vekaletname ile katılanın Türkiye sınırları içerisinde yer alan her türlü taşınmazlarını kiraya verme konusunda sanığa yetki verdiği ve bu yetkiye istinaden sanığın 14.06.2002 tarihinde Çankırı’da katılana ait bir dükkanı A..Ç.. isimli kişiye kiraya verdiği,

Çankırı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/979 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, sanık Ahmet’in 25.08.2006 tarihinde boşanma davası açtığı, yargılama sonucu davalı eşin kusurlu bulunarak tarafların boşanmalarına, 2.000 Lira manevi tazminatın davalı eşten alınarak sanık Ahmet'e ödenmesine karar verildiği, 02.04.2009 tarihinde kararın kesinleştiği,

Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/886 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, 23.11.2006 tarihinde katılan Nurettin tarafından azledildiği halde kendisinden habersiz suça konu daireyi azledilen vekaletnameye dayanarak sattığından dolayı sanık aleyhine 40.000 Liralık alacak davası açıldığı, 10.04.2008 tarihinde de davanın kabulüne karar verilerek 40.000 Liranın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği ve kararın kesinleştiği,

Anlaşılmaktadır.

Çankırı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/886 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, 23.11.2006 tarihinde katılan Nurettin tarafından azledildiği halde kendisinden habersiz suça konu daireyi azledilen vekaletnameye dayanarak sattığından dolayı sanık aleyhine 40.000 Liralık alacak davası açıldığı, 10.04.2008 tarihinde de davanın kabulüne karar verilerek 40.000 Liranın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği ve kararın kesinleştiği,

Anlaşılmaktadır.

Katılan aşamalarda; sanığın damadı olduğunu, 1995 yılında bazı işlerini yürütmesi için kendisine vekaletname verdiğini, 1998 yılında da vekaletnameden azlettirdiğini, kızıyla damadı arasındaki boşanma davası sırasında oturduğu evin kira olduğunu söylemesi üzerine merak edip tapudan araştırdığında evinin satılmış olduğunu öğrendiğini, ev satışı ile ilgili kendisine hiçbir talimat vermediğini, satış bedelini almadığını, durumu avukatlarına söylediğini, avukatların tekrar azilname çektiğini, sanıktan şikayetçi olduğunu söylemiş,

Tanık Ş..enay E..; sanığın eski eşi olduğunu, boşanmalarına karar verildiğini, ayrı yaşadıklarını, gösterilmiş olan tebligattaki imzanın kendisine ait olduğunu, söz konusu azilnameyi eşi adına tebliğ aldığını, o tarihte eşi ile birlikte yaşadıklarını, tebligatı televizyonun üzerine bıraktığını, akşam eşi geldiğinde de tebligatı kendisine açmadan verdiğini, sorduğunda eşinin sinirlendiğini, aralarında tartışma çıktığını ve evden çıkıp gittiğini, eşinin babası adına satmış olduğu yeri çok sonradan duyduğunu, boşanma davaları sırasında bu olayın ortaya çıktığını, eşinin babasından habersiz bu işi yaptığını, söz konusu evin kendisininde içinde oturduğu ev olduğunu, evde oturduğu esnada evi satın aldığını söyleyen bir kişinin gelmediğini beyan etmiş,

Tanık İ.. E..; sanığı tanıdığını, kayınpederini ise sadece ismen tanıdığını, sanığın evi sattığını bildiğini, sanığın söz konusu evi kayınpederi ile birlikte satın aldığını, ancak evin kayınpederinin üzerine olduğunu, bir gün sanığın elinde siyah bir poşet ile geldiğini, kayınpederine gitmek istediğini söylediğini, araba ile birlikte kayınpederinin, bulunduğu yere gittiklerini, sanığın arabadan inip kayınpederi ile görüşüp geldiğini, geri döndüğünde poşetin elinde olmadığını, parayı verdiğini söylediğini, ancak parayı verirken görmediğini, bu olayın 2006 yılının Nisan ya da Mayıs aylarında olduğunu dile getirmiş,

Tanık B.. A..; 14.11.2005 tarihinde Ö..Apt. ..Blok K: 2/9 sayılı daireyi sanıktan satın aldığını, parasını peşin verdiğini, tapuyu da aynı tarihte kendi üzerine aldığını, sanıkla beraber tapuya gittiklerini, sanığın elinde vekaletname olduğunu, tapuda herhangi bir problem yaşamadığını, vekaletnamenin geçersiz olduğunu, sanığın azledildiğini bilmediğini ifade etmiş,

Tanık B.. A..; 14.11.2005 tarihinde Ö..Apt. ..Blok K: 2/9 sayılı daireyi sanıktan satın aldığını, parasını peşin verdiğini, tapuyu da aynı tarihte kendi üzerine aldığını, sanıkla beraber tapuya gittiklerini, sanığın elinde vekaletname olduğunu, tapuda herhangi bir problem yaşamadığını, vekaletnamenin geçersiz olduğunu, sanığın azledildiğini bilmediğini ifade etmiş,

Sanık aşamalarda; 2006 yılında kendisine azilname çekildiğini, o tarihten sonra katılanın hiçbir işini yapmadığını, katılanın 13 yıllık damadı olduğunu, kendisinin bütün işlerini takip ettiğini, söz konusu evi katılanın bilgisi dahilinde sattığını, eşiyle aralarında uzun yıllardır geçimsizlik olduğunu, 1998 yılındaki azilnameden haberi olmadığını, o tarihte eşi ile birlikte yaşadıklarını, ancak eşinin azilnameden söz etmediğini, söz konusu evin satışını yapmak için tapuya gittiklerini, azilname olup olmadığına bakıldığını, olmadığı anlaşılınca satışın yapıldığını, 2006 yılında kendisine ilk kez azilname çekildiğini, bu satıştan aldığı 20.200 Lirayı katılana verdiğini, üzerine atılı suçlamayı kabul etmediğini savunmuştur.

Önsoruna ilişkin konuların sırasıyla değerlendirilmesinde yarar bulunmaktadır.

Sanığın, katılan tarafından vekillikten azledildiğinden haberinin olup olmadığı:

7201 sayılı Tebligat Kanununun işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 10. maddesinde; “Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. Şu kadar ki; kendisine tebliğ yapılacak şahsın müracaatı veya kabulü şartiyle her yerde tebligat yapılması caizdir”,

16. maddesinde ise; “Kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğ kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır”,

Şeklinde hükümler yer almaktadır.

Buna göre tebligat, tebliğ edilecek şahsın bilinen en son adresinde yapılacak, şahıs adresinde bulunmadığı takdirde kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerden birine de yapılabilecektir.

Bu açıklamalar ışığında ön soruna ilişkin uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Katılan Nurettin'in, yurtdışında yaşaması nedeniyle eşi ve iki oğlu ile birlikte Türkiye’deki işleri ile ilgilenmek üzere 15.08.1995 tarihinde damadı olan sanığa genel vekaletname vererek vekil olarak görevlendirdiği, 28.09.1998 tarihinde ise sanığın katılan tarafından azledildiği, azilnamenin vekaletnamenin düzenlendiği Çankırı 1. Noterliğine ve sanıkla birlikte ikamet eden eşi tanık Ş.. E..’na 01.10.1998 tarihinde tebliğ edildiği hususlarının sabit olduğu olayda; tebliğin yapıldığı tarihlerde sanık ile eşinin aynı çatı altında birlikte yaşamaları nedeniyle yapılan tebliğin Tebligat Kanununa ve usule uygun olması ve tanık Şenay'ın beyanları birlikte değerlendirildiğinde sanığın katılan tarafından kendisine verilen vekillik görevinden azledildiğine ilişkin azilnameden haberinin olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu ön sorun yönünden çoğunluk görüşüne katılmayan onbeş Genel Kurul Üyesi; "Azilnamenin tebliğ edildiği sanığın eşinin aynı zamanda katılanın kızı olması nedeniyle sanığın azilnameden haberinin olduğu hususunun şüphe boyutunda kaldığı" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

İddianame içeriğine göre resmi belgede sahtecilik suçu yanında ayrıca dolandırıcılık suçunu oluşturabilecek bir anlatımın bulunup bulunmadığı:

İncelenen dosya kapsamından;

Çankırı Cumhuriyet Başsavcılığınca sanık hakkında; “Şüpheli A.. E..’nun suç tarihinde şikayetçi N.. G..'ın damadı olup, şüpheli ile şikayetçinin kızı arasında Çankırı Asliye Hukuk Mahkemesinde boşanma davalarının bulunduğu, şikayetçinin yurt dışında bulunması nedeniyle 1995 yılında Türkiye'deki işleri ve gayrimenkulleri ile ilgilenmesi için oğulları eşi ve kendisinin şüpheli damadına genel vekaletname verdikleri, şüpheli A.. E.. 28.09.1998 tarihinde vekaletten azledildiği halde şikayetçiye ait Çankırı merkez AHR mahallesi ..ada, .. parselde bulunan Ö.. sitesi .. Blok No: 9 adresindeki daireyi geçersiz vekaletnameye dayanarak B.. A.. isimli şahsa 14.11.2005 tarihinde satmak suretiyle üzerine atılı suçu işlediği,

C. Başsavcılığımızca daha önce kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş olup itiraz üzerine Sungurlu Ağır Ceza Mahkemesinin 23.01.2007 tarih ve 34 D. iş sayılı kararı ile, şüphelinin üzerine atılı suçun TCK'nun 204/1. maddesinde düzenlenen resmi belgede sahtecilik suçu kapsamında kalması ihtimaline binaen delillerin takdirinin mahkemesine ait olmak üzere dava açılması için itirazın kabulüne karar verildiği evrak kapsamından anlaşılmakla,

Şüphelinin duruşmasının mahkemenizde yapılarak eylemine uyan... sevk maddesi gereğince cezalandırılmasına...,” açıklamasına yer verilen iddianame ile kamu davası açılırken, 5237 sayılı TCK’nun 204/1 maddesinin sevk maddesi olarak gösterildiği ve suçun sahte resmi belgeyi kullanmak suretiyle resmi belgede sahtecilik olarak adlandırıldığı, yerel mahkemece de resmi belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Ceza muhakemesi hukukumuzda mahkemelerce bir yargılama faaliyetinin yapılabilmesi ve hüküm kurulabilmesi için, yargılamaya konu edilecek eylemle ilgili, usulüne uygun olarak açılmış bir ceza davası bulunması gerekmektedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/1. maddesi uyarınca ceza davası, dava açan belge niteliğindeki icra ceza mahkemesine verilen şikâyet dilekçesi, son soruşturmanın açılması kararı gibi istisnai hükümler dışında, kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenecek bir iddianame ile açılır. Belirtilen kanunun 170. maddesinin 4. fıkrasında da; “iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır” düzenlemesine yer verilmiştir.

CMK’nun 225. maddesi uyarınca da; “Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. Mahkeme, fiilin nitelendirilmesinde iddia ve savunmalarla bağlı değildir.” Bu düzenleme gereğince hangi fail ve fiili hakkında dava açılmış ise ancak o fail ve fiili hakkında yargılama yapılarak hüküm verilebilecektir.

Anılan kanuni düzenlemelere göre, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu iddia olunan eylemin dışına çıkılması, dolayısıyla davaya konu edilmeyen fiil veya olaydan dolayı yargılama yapılması ve açılmayan davadan hüküm kurulması kanuna açıkça aykırılık oluşturacaktır. Öğretide “davasız yargılama olmaz” ve “yargılamanın sınırlılığı” olarak ifade edilen bu ilke uyarınca hâkim, ancak hakkında dava açılmış bir fiil ve kişi ile ilgili yargılama yapabilecek ve önüne getirilen somut uyuşmazlığı hukuki çözüme kavuşturacaktır.

Diğer taraftan CMK'nun 226. maddesinde ise; “Sanık, suçun hukukî niteliğinin değişmesinden önce haber verilip de savunmasını yapabilecek bir hâlde bulundurulmadıkça, iddianamede kanunî unsurları gösterilen suçun değindiği kanun hükmünden başkasıyla mahkûm edilemez.

Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır.

Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır” hükmü getirilmiştir.

Cezanın artırılmasını veya cezaya ek olarak güvenlik tedbirlerinin uygulanmasını gerektirecek hâller, ilk defa duruşma sırasında ortaya çıktığında aynı hüküm uygulanır.

Ek savunma verilmesini gerektiren hâllerde istem üzerine sanığa ek savunmasını hazırlaması için süre verilir.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı bildirimler, varsa müdafie yapılır. Müdafii sanığa tanınan haklardan onun gibi yararlanır” hükmü getirilmiştir.

Soruşturma aşamasında elde ettiği delillerden ulaştığı sonuca göre iddianameyi hazırlamakla görevli iddia makamı, düzenlenen iddianame ile CMK’nun 225/1. maddesi uyarınca kovuşturma aşamasının sınırlarını belirlemektedir. Bu bakımdan iddianamede, yüklenen suçun unsurlarını oluşturan fiil/fiillerin nelerden ibaret olduğunun hiçbir tereddüte yer bırakmayacak biçimde açıklanması zorunludur. Böylelikle sanık; iddianameden üzerine atılı suçun ne olduğunu hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde anlamalı, buna göre savunmasını yapabilmeli ve delillerini sunabilmelidir. CMK'nun 226. maddesindeki düzenlemeyle iddianamede anlatılan eylem değişmemiş olduğunda, kanun koyucu o eylemin hukuksal niteliğinde değişiklik olmasını "yargılamanın sınırlılığı" ilkesine aykırı görmemiş, bu gibi hallerde sanığa ek savunma hakkı verilerek değişen suç niteliğine göre bir hüküm kurulmasına imkan sağlamıştır. Bu düzenlemenin bir sonucu olarak mahkeme, eylemin hangi suçu oluşturacağına ilişkin nitelendirmede iddia ve savunmayla bağlı değildir. Örneğin, iddianamede hırsızlık olarak nitelendirilen eylemin suç eşyasının kabul edilmesi suçunu oluşturacağı görüşünde olan mahkemece, sanığa ek savunma hakkı da verilmek suretiyle bahse konu suçtan hüküm kurulabilecektir. İddianamede anlatılan ve kapsamı belirlenen olayın dışında bir fail ve fiilin yargılanması söz konusu olduğunda ise, suç duyurusunda bulunulması ve iddianame ile dava açılması halinde gerekli görülürse her iki iddianame ile açılan davaların birleştirilmesi yoluna gidilebilecektir.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun 14.06.2005 gün ve 38-63, 09.10.2007 gün ve 44-200, 06.11.2007 gün ve 203-224, 16.04.2013 gün ve 1307-151, 06.05.2014 gün ve 1486-238, 13.05.2014 gün ve 2-257 sayılı kararları başta olmak üzere pek çok kararında da aynı sonuca ulaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında ön sorun değerlendirildiğinde;

İddianamede tarif edilen ve yargılama konusu yapılan eylem resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin olup dolandırıcılık suçunu oluşturabilecek şekilde herhangi bir anlatıma yer verilmemiştir. Nitekim yerel mahkemece de resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davası açıldığı kabul edilerek sanık hakkında bu suçtan beraat hükmü kurulmuştur.

Bu itibarla iddianamede dolandırıcılık suçunu oluşturabilecek bir anlatım olmadığından bu suçtan açılan bir davanın bulunmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu önsorun yönünden ise çoğunluk görüşüne katılmayan iki Genel Kurul Üyesi; "iddianamedeki anlatıma göre sanık hakkında dolandırıcılık suçundan da açılmış bir dava olduğu" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

Bu itibarla iddianamede dolandırıcılık suçunu oluşturabilecek bir anlatım olmadığından bu suçtan açılan bir davanın bulunmadığının kabulü gerekmektedir.

Bu önsorun yönünden ise çoğunluk görüşüne katılmayan iki Genel Kurul Üyesi; "iddianamedeki anlatıma göre sanık hakkında dolandırıcılık suçundan da açılmış bir dava olduğu" düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

Önsorunların bu şekilde çözümlenmesinden sonra uyuşmazlığın esasını teşkil eden somut olayda resmi belgede sahtecilik suçunun yasal unsurlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine gelince;

5237 sayılı TCK’nun “Resmi belgede sahtecilik” başlıklı 204. maddesi;

“(1) Bir resmî belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmî belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmî belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Resmi belgenin, kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde olması halinde, verilecek ceza yarısı oranında artırılır” şeklindedir.

Buna göre, resmi belgede sahtecilik suçu seçimlik hareketli bir suç olarak düzenlenmiş olup, resmi belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir resmi belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi veya sahte resmi belgenin kullanılması durumunda suç oluşacaktır.

Maddenin ikinci fıkrasında, resmi belgede sahtecilik suçunun kamu görevlisi tarafından işlenmesi ayrı bir suç olarak tanımlanarak daha ağır bir yaptırıma bağlanmış, maddenin üçüncü fıkrasında ise, suçun konusunu oluşturan resmi belgenin, kanunun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan bir belge niteliğinde olması halinde cezanın yarı oranında artırılması hüküm altına alınmıştır.

Sahtecilik suçlarının hukuki konusu kamunun güveni olup, belgelerin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesi, gerçek bir belgeye eklemeler yapılması, tamamen veya kısmen değiştirilmesi eylemlerinin kamu güvenini sarstığı kabul edilerek yaptırıma bağlanmıştır.

Öte yandan, resmi belgenin sahte olarak düzenlenmesi ya da gerçek bir resmi belgenin değiştirilmesi eyleminin sahtecilik suçunu oluşturabilmesi için, düzenlenen ya da değiştirilen belgenin gerçek bir belge olduğu konusunda kişiyi aldatıcı nitelikte olması gerekir. Aldatıcılık özelliği ya da başka bir ifadeyle iğfâl kâbiliyeti suçun temel unsuru olup, özel bir incelemeye tâbi tutulmadıkça gerçek olmadığı anlaşılamayan belge, sahte belge olarak kabul edilmelidir. Sahteciliğin kişileri aldatacak nitelikte (nesnel) bulunup bulunmadığı ve beş duyuyla ilk bakışta anlaşılabilir olup olmadığı şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.