muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/9857, Karar No: 2024/5266, Tarih: 27.05.2024

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.06.2014 tarihli, 2013/4 Esas ve 2014/310 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, 55.666,65 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsiline, diğer davalılar yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ..., ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 11.03.2019 tarihli, 2018/355 Esas ve 2019/1350 Karar sayılı ilamı ile "...Haksız fiil nedeniyle zarara uğrayan bir kamu kurumu ise, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 60. maddesindeki bir yıllık zamanaşımı süresi, kurum adına dava açmaya emir vermeye yetkili kişi ya da organın, zararı ve tazminat sorumlusunu öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Kurum tarafından zararın takip edilebilir aşamaya gelmesi ancak bu şekilde gerçekleşir.

Davacı kamu kurumu niteliğinde olup, yürütülen soruşturma sonucunda, 25.12.2012 tarihli makam oluru ile kurum zararının davalılardan tahsili hakkında yasal işlemlerin başlatılmasına izin verilmiştir. Şu halde; zamanaşımı başlangıcının kurum "olur" tarihi olarak esas alınması gerektiğinden dava tarihi olan 04.01.2013 itibariyle 1 ve 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğundan söz edilemez. Kaldı ki davalılardan ...’ın usulüne uygun bir zamanaşımı defi de bulunmamaktadır. Şu durumda, davanın esasının incelenmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş; davacı vekilinin davalılardan ...'ya yönelik temyiz itirazları reddedilmiş; bozma nedenine göre davalıların temyiz itirazları incelenmemiştir.

3. Mahkemenin 26.02.2021 tarihli, 2020/894 Esas ve 2021/285 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile 201.892,11 TL kurum zararının 1.516,46 TL'nin davalı ...'ten, 1.516,46 TL'nin davalı ...'ndan, 1.516,46 TL'nin davalı ...'tan, 10.114,26 TL'nin davalı ...'dan, 10.114,26 TL'nin davalı ...'dan, 55.666,65 TL'nin davalı ...'ten, 55.666,65 TL'nin davalı ...'dan, 65.780,91 TL'nin davalı ...'dan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle ayrı ayrı tahsiline karar verilmiştir.

4. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ... ve ... vekilleri ile davalı asıllar ..., ..., ... temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Dairenin 22.09.2021 tarihli, 2021/18007 Esas ve 2021/5286 Karar sayılı ilamı ile

"...1.Davalılardan ... vasisi ...’nun temyiz itirazlarının incelenmesinde:

4. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ..., ... ve ... vekilleri ile davalı asıllar ..., ..., ... temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Dairenin 22.09.2021 tarihli, 2021/18007 Esas ve 2021/5286 Karar sayılı ilamı ile

"...1.Davalılardan ... vasisi ...’nun temyiz itirazlarının incelenmesinde:

Bozma sonrası yapılan yargılama sırasında davalı ...’nun 04.11.2019 tarihinde vefat ettiği UYAP kayıtlarından anlaşılmaktadır. Mahkemece verilen ilk karar adı geçen davalı tarafından temyiz edilmemiş, davacının da adı geçen davalıya yönelik temyiz itirazları Dairemizce reddedilmiş; bu şekilde hakkında verilen hüküm kesinleşmiştir. Vesayet, ölümle son bulduğundan yetkisiz kişi tarafından verilen temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davalılardan ...’nın temyiz itirazlarına gelince:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 177. maddesinde ıslahın, tahkikatın sona ermesine kadar, sözlü veya yazılı olarak yapılabileceği ve karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, bu yazılı talep veya tutanak örneğinin, haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı bir kısım davalı bakımından ıslah beyanını içeren dilekçe ile talep konusu miktarı arttırmıştır. Ancak yukarıda belirtilen kanun maddesi gereği usulüne uygun olarak davalılardan ...’ya ıslah dilekçesi tebliği yapılmamış olup adı geçen davalının hukuki dinlenilme ve savunma hakkı ihlal edilmiştir. Şu durumda mahkemece, ıslah dilekçesinin adı geçen davalıya tebliği ile davalının hukuki dinlenilme hakkının kullanılmasına imkan verilmesi gerekirken bu yön gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiş; davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları ile davalılar ..., ... ve ... vekilleri ve davalı asıllar ..., ...'ün temyiz itirazları incelenmemiştir.

6. Mahkemenin 02.02.2022 tarihli, 2021/1150 Esas ve 2022/106 Karar sayılı kararıyla; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davalı ... bakımından mahkemenin 2020/894 Esas-2021/285 Karar sayılı ilamı kesinleştiğinden bu davalı yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... bakımından mahkemenin 2013/4 Esas-2014/310 Karar sayılı ilamı kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... bakımından davanın kısmen kabulüne, 1.516,46 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...’ten tahsiline, davalı ... bakımından davanın kısmen kabulüne, 1.516,46 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...’dan tahsiline, davalı ... bakımından davanın kabulüne, 10.114,26 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...’dan tahsiline, davalı ... bakımından davanın kabulüne, 10.114,26 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...’dan tahsiline, davalı ... bakımından davanın kısmen kabulüne, 55.666,65 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...’ten tahsiline, davalı ... bakımından davanın kabulüne, 65.780,91 TL’nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...’dan tahsiline karar verilmiştir.

7. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılar ..., ... ve ... vekilleri ile davalı asıllar ..., ... temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Dairenin 20.09.2022 tarihli, 2022/8279 Esas ve 2022/10697 Karar sayılı ilamı ile; "...Hukukumuzda hakkaniyet, Borçlar Kanunu’nun 43 ve 44 (TBK 51 ve 52) maddelerinde düzenlenmiş, bazı şartların ve çözümlerin önceden saptanmasının doğuracağı düşünülen sakıncaları ortadan kaldırmak için hukuk kurallarının esnek veya eksik bırakıldığı hallerde etkisini gösteren ve belli somut olayların özelliklerine uygun karar verilmesini emreden kurallar bütünü olarak tanımlanmaktadır. Buna göre hakimin, tazminatı belirlerken durumun gereğini ve belirtilen maddede örnek olarak sayılan özel indirim sebeplerini göz önünde tutması gerekmektedir. Zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim, tazminat miktarını hafifletebilir.

Dosya kapsamından davalıların kantin başkanı, muhasip ve mutemet olarak sorumlu oldukları 2003 – 2004 döneminde kantin kayıtlarını düzenli tutmadıkları anlaşılmakta ise de; kantin sorumluluğunun ikincil görev olması, görev yerindeki olay tarihindeki yoğunluk, verilen görevle ilgili davalılara herhangi bir eğitim verilmemiş olması, asıl görev haricinde bu işe yeterli zaman ayıramayacaklarının anlaşılmasına göre, mahkemece önemli oranda hakkaniyet indirimi yapılması gerekirken yapılmamış olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir." gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiş; davacı vekilinin tüm, temyiz eden davalıların diğer temyiz itirazları reddedilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda kantin sorumluluğunun ikincil görev olması, görev yerindeki olay tarihindeki yoğunluk, verilen görevle ilgili davalılara herhangi bir eğitim verilmemiş olması, asıl görev haricinde bu işe yeterli zaman ayıramayacaklarının anlaşılmasına göre davalılardan ..., ..., ..., ... ve ... bakımından hükmedilen tazminattan %70 oranında hakkaniyet indirimi yapılmasına karar verildiği, davalı ... tarafından mahkemenin önceki kararının temyiz edilmediği, davalı ... bakımından verilen hükmü yalnızca davacı tarafın temyiz ettiği ve davalı ... bakımından davacı lehine usuli müktesep hak oluştuğu, bu nedenle davalı ... bakımından bozma öncesi verilen aynı hükmün kurulduğu gerekçesiyle davalı ... bakımından mahkemenin 2020/894 Esas-2021/285 Karar sayılı ilamı kesinleştiğinden bu davalı yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... bakımından mahkemenin 2013/4 Esas-2014/310 Karar sayılı ilamı kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... bakımından davanın kısmen kabulüne, 454,93 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...’ten tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... bakımından davanın kısmen kabulüne, 454,93 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı ...’dan tahsili davacıya ödenmesine, davalı ... bakımından davanın kabulüne, 3.034,28 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı davalı ...’dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... bakımından davanın kabulüne, 3.034,28 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı davalı ...’dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... bakımından davanın kısmen kabulüne, 17.000,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faizyle davalı ...’ten tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... bakımından davanın kabulüne, 65.780,91 TL’nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalı ...’dan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı asıl ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu olayda hakkaniyet indirimi yapılmasına gerekçe gösterilen hususların mevcut olmadığını, davalıların asli kusurları ile zarara sebebiyet verdiklerini, aksi halde indirim oranının fahiş olduğunu, hükme esas alınan raporun hesaplama yönünden eksik incelemeye dayandığını, olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu olayda hakkaniyet indirimi yapılmasına gerekçe gösterilen hususların mevcut olmadığını, davalıların asli kusurları ile zarara sebebiyet verdiklerini, aksi halde indirim oranının fahiş olduğunu, hükme esas alınan raporun hesaplama yönünden eksik incelemeye dayandığını, olay tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı asıl ... temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, kusur oranının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini, idari tahkikat aşamasında ödenen miktarın dikkate alınması gerektiğini, hakkaniyet gereğince tazminatın tamamen kaldırılmasını, aksi halde hakkaniyet indirimi oranının arttırılması gerektiğini ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davalıların Mardin Jandarma Komutanlığından görevli oldukları dönemde sebebiyet verdikleri kurum zararının tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6217 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla halen uygulanmakta olan1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Mülga Borçlar Kanunu'nun 41, 43 ve 44 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili ile davalı asıl ... tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekili ile davalı asıl ...'ün yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı asıl ...'e yükletilmesine,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/J maddesi uyarınca davacıdan harç alınmamasına

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/42575, Karar No: 2016/2279, Tarih: 09.02.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/42575 E.  ,  2016/2279 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

HÜKÜM : Kovuşturmanın ertelenmesi

KARAR

Yerel Mahkemece verilen karar temyiz edilmekle dosya görüşüldü:

6352 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca verilen kovuşturmanın ertelenmesi kararı itiraza tabi olup temyiz yasa yoluna başvurulması olanaklı bulunmadığından, 5320 sayılı Kanun'un 8/1 ve 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddeleri katılan vekilinin temyiz isteğinin REDDİNE, CMK'nın 264. maddesi gözetilerek, mahallinde itiraz mercii tarafından incelenmek üzere dosyanın, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.02.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12492, Karar No: 2010/13940, Tarih: 23.12.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/12492 E.  ,  2010/13940 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı,117 ada 63 parselin kendisine, komşu 64 parsel sayılı taşınmazın ise davalıların miras bırakanı adına kayıtlı olduğunu, davalıların miras bırakanından 117 ada 64 parsel sayılı taşınmazı satın almak isterken hata sunucu 105 ada 5 parsel sayılı taşınmazın satıldığını ileri sürerek 117 ada 64 parsel sayılı taşınmazın tapusunun iptali ile adına tescili isteğinde bulunmuştur.

Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’ün raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Dava hata hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkin olup, mahkemece subut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı iddiasında sulama kanalının yapımı sırasında yanlış taşınmazın temlik edildiğini öğrendiğini bildirmiştir. Dosya içeriğinden sulama kanalının 2006 tarihinde geçirildiği anlaşılmaktadır. O halde, hata hukuksal nedenine dayalı olarak 30.06.2008 tarihinde açılan davanın Borçlar Kanununun 31. maddesinde öngörülen 1 yıllık süre içerisinde açılmadığı sabittir. Yasada öngörülen hak düşürücü süre olumsuz dava şartlarından olup davanın her aşamasında mahkemece gözetilmesi gerekir.

Öyle ise, davanın süresinde açılmadığı gözetilmek suretiyle bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken işin esası bakımından subut bulmadığı gerekçesiyle red edilmiş olması isabetsizdir. Buna göre davanın reddi belirtilen gerekçe ile sonucu itibariyle doğrudur.

Öte yandan, kayıt maliki olan ...’ın ölüm tarihine göre terekesi ... Medeni Kanununun 701 ila 703. maddesinde de öngörülen elbirliği mülkiyetine tabidir. Bu durumda bazı mirasçıların davayı kabul etmiş olmalarının da hukuken bir netice doğurmayacağı da açıktır.

Hal böyle olunca davacının temyiz itirazları yerinde değildir. Reddiyle hükmün açıklanan gerekçe ile ONANMASINA, 23.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1174, Karar No: 2011/3379, Tarih: 21.04.2011

**5. Ceza Dairesi         2011/1174 E.  ,  2011/3379 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, trafik güvenliğini tehlikeye sokmak ve 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından sanık ...'un yapılan yargılanması sonunda; beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, trafik güvenliğini tehlikeye sokmak ve 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından mahkümiyetine dair, Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 30.04.2009 gün ve 2008/92 Esas, 2009/140 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi;

Sanık hakkında konut dokunulmazlığını ihlali suçundan zamanaşımı süresi içinde kamu davası açılması ve bulundurulması bizatihi suç teşkil edip suçta da kullanılan silahın müsaderesine ilişkin mahallinde her zaman bir karar verilmesi mümkün görülmüştür.

Anayasa Mahkemesi'nin 07.10.2009 tarih ve 27369 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 23.07.2009 gün ve 2006/65 Esas, 2009/114 sayılı kararı ile iki milyar liraya kadar (iki milyar dahil) para cezalarına dair hükümlerin temyiz olunamayacağına ilişkin 1412 sayılı CMUK.nun 305. maddesinin 3842 ve 5219 sayılı yasalar ile değişik (1) numaralı bendinin Anayasa'ya aykırı olması nedeniyle iptaline ilişkin kararı 07.10.2010 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olmakla birlikte, Ceza Genel Kurulu'nun Dairemizce de benimsenen 21.06.2005 gün ve 61/82 sayılı kararında vurgulandığı üzere, hükmün temyiz edilebilir olup olmadığını belirleme bakımından hüküm tarihindeki yasal düzenlemenin dikkate alınması gerektiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan CMUK.nun 305/1. maddesi gereğince cezanın miktarına göre kesin olan hükmün temyizi kabil olmadığından sanık müdafiin trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçuna yönelik temyiz isteminin 5320 sayılı yasanın 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nun 317. maddesi uyarınca reddi ile incelemenin beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçlarından kurulan hükümlerle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Sanığın nitelikli cinsel saldırı fiiline uyan TCK.nun 102/2 ve 102/3-d maddeleri uyarınca tayin edilen hapis cezası aynı maddenin 5. fıkrasında alt sınır olarak öngörülen on yıllık cezayı geçse dahi, mağdurenin ruh sağlığının bozulmasından dolayı hakkaniyet gereği ve TCK.nun 102/5. maddesine işlerlik kazandırılabilmesi için ayrıca cezasından bir miktar daha artırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Sanığın nitelikli cinsel saldırı fiiline uyan TCK.nun 102/2 ve 102/3-d maddeleri uyarınca tayin edilen hapis cezası aynı maddenin 5. fıkrasında alt sınır olarak öngörülen on yıllık cezayı geçse dahi, mağdurenin ruh sağlığının bozulmasından dolayı hakkaniyet gereği ve TCK.nun 102/5. maddesine işlerlik kazandırılabilmesi için ayrıca cezasından bir miktar daha artırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan yerinde görülmeyen sanık müdafiin temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükümlerin ONANMASINA, 21.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7201, Karar No: 2007/7648, Tarih: 28.11.2007

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2006/7201 E.  ,  2007/7648 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R

Dava, yanlar arasında yapılan ve Erzurum ....Noterliğince doğrudan düzenlenen “Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi” başlıklı, 10.04.2001 tarihli ve 3943 Y. nolu sözleşmeye dayalı olarak açılmış olup, sözleşme konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptâli ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.

Davalı vekili savunmasında, özetle, yanlar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine uygun olarak davacının yüklendiği edimini ifa etmediğini ve bu kapsamda inşaatı tamamlamadığını, bu sebeple karşı edimin ifasını isteyemeyeceğini bildirmiş ve davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ve verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında yapılan, tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kat karşılığı inşaat sözleşmesini davacı yüklenici; davalı ise, arsa sahibi sıfatlarıyla imzalamışlardır. Sözleşmenin 1, 3 ve 5.maddeleri hükümleri gereğince, sözleşme konusu ve Erzurum Merkez, ... Mahallesi, ... Yolu mevkiinde bulunan ve 90 pafta, 5826 ada, 1 parsel sayılı olarak davalı adına tapuya tescilli bulunan taşınmaza inşaat yapmayı ve davalıya 14 adet bağımsız bölümün 31.12.2004 tarihine kadar anahtar teslimi yapıp teslim etmeyi, davacı kooperatif yüklenmiştir.

Kat karşılığı ya da arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, karşılıklı hakları ve borçları içeren, tam iki yanlı sözleşmelerden olup; Borçlar Kanunu’nun 355.maddesinde tanımlanan eser sözleşmesinin bir türüdür. Yüklenicinin edimi, sözleşme ve yasa hükmünde öngörülen koşullara, fen ve sanat kurallarına uygun olarak inşaat yapmak ve yapılacak inşaatta bulunan ve yanlarca kararlaştırılan bağımsız bölümleri arsa sahibine teslim etmek; arsa sahibinin karşı edimi ise sözleşme konusu tapuya kayıtlı taşınmazdaki yanlarca kararlaştırılan belirli payı ve bu kapsamda bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmektir. Borçlar Kanunu’nun 364/1.maddesi gereğince, taraflarca başka bir düzenleme yapılmamışsa iş bedeli, işin tesliminde istenebilir. Somut olayda da, davaya dayanak alınan kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri incelendiğinde; iş bedeli olan arsa sahibinin karşı edimi kapsamındaki arsa payının, işin tamamlanıp tesliminden önce davacı yükleniciye kayden temlikini öngören bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Taşınmaz üzerinde yapılan inşaatın tamamlanmadığı, 10.03.2006 keşif tarihi itibariyle %65 oranında yapılmış olduğu 03.04.2006 günlü bilirkişi kurulu raporunda açıklanmıştır. Yüklenici davacının öncelikli edimini ifa etmediği sabit olduğuna göre arsa sahibinin karşı edimini yerine getirmesini isteme hakkı henüz doğmamıştır. Davacı kooperatifin, kredi kullanabilmesi için arsa sahibi davalının yüklendiği ediminin ifasını gerektiren yasa ve sözleşmeye dayalı herhangi bir sebep bulunmamaktadır. O halde, henüz kat irtifakı dahi kurulmayan taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptâli ile davacı adına tesciline mahkemece karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan sebeplerle, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne ve kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 28.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.