muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/4976, Karar No: 2010/5768, Tarih: 26.10.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2009/4976 E.  ,  2010/5768 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, yerel mahkemece görevsizlik kararı verilerek davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılması gerekirken, 4077 sayılı yasa uygulanarak Tüketici Mahkemesi sıfatıyla bakılıp, esası hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 26.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3921, Karar No: 2014/8976, Tarih: 24.04.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/3921 E.  ,  2014/8976 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Diyarbakır 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 20/12/2012

NUMARASI : 2006/172-2012/808

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava; davacının davalı Üniversite'ye ait işyerinde 15.12.1987-1995 yılı Mayıs ayı arasında geçen ve Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kabulüne hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ye dayalı olarak gidildiği ortadadır..

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına 15/12/1987 tarihli işe giriş bildirgesinin Dicle Üniversitesi Döner sermaye işletmesince ,01/10/1990 ve 15/10/1991 tarihli işe giriş bildirgelerinin D.. R..nce,01/05/1993 ve 14/10/1993 tarihli işe giriş bilirgelerinin İ. Ltd. Şirketi işyerince,01/05/1994 tarihli işe giriş bildirgelerinin A. Ltd. Şirketi işyerince,20/09/1994 tarihli işe giriş bildirgesinin Ö. Ticaret N.. D..'e ait işyerince Kuruma intikal ettirildiği, 15.1.1988-1988/2 ,1.10.1990-15.6.1991,15.10.1991-15.6.1992 tarihleri arasında davalı üniversite bünyesinde,1.5.1993-30.6.1993 ve 14.10.1993-31.12.1993 tarihleri arasında davalı İntursa ltd.şti nezdinde ,1.5.1994-30.6.1994 A. LTD.şti nezdinde ,20.9.1994-31.5.1995 Ö. Ticaret şti- N.. D.. nezdinde 1304 gün sigortalı çalışmasının bulunduğu, davalı Üniversite kayıtlarında davacaının çalışmasıona ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; çalışmanın geçtiği ileri sürülen kamu kurum kuruluşu niteliğinde olan Üniversite tarafından, davacı adına farklı zamanlarda işe giriş bildirgeleri Kuruma verilmesine rağmen davalı Üniversite'nin davacının çalışma kaydına rastlanmadığına ilişkin savunmada bulunması olağan dışıdır.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle davalı D.. R..nden davacının çalışmasına ilişkin tüm kayıt ve belgelerin getirtilerek, davacının,Üniversite'nin hangi bölümünde çalıştığı titizlikle araştırılarak bu bölümde çalışan kişilerin beyanlarına başvurmak,davalı işverenlerin Kurum nezdindeki ihtilaf konusu döneme ait dönem bordroları celp edilerek, tespiti istenen dönemde çalışması bulunan diğer bordro tanıklarının adresini Sosyal Güvenlik Kurumu ve zabıta marifetiyle araştırıp, tespit ederek bu tanıkları dinlemek, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya bunların tanıklığıyla yetinilmediği taktirde, SGK ilgili il müdürlüğünden, gerekirse zabıta, vergi dairesi ve meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanlarının; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekili ile davalı D.. R.. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 24/04/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5554, Karar No: 2010/6243, Tarih: 01.07.2010

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2010/5554 E.  ,  2010/6243 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı üçüncü kişi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı (üçüncü kişi) vekili, Ümraniye 2.İcra Müdürlüğü’nün 2006/13348 Esas sayılı dosyasında yazılan talimat uyarınca Kartal 3. İcra Müdürlüğü’nün 2006/1518 Talimat sayılı dosyasında yapılan 07.10.2006 günlü hacze konu menkullerin davacıya ait faturalı mallar olduğunu, takip borçlusuna yaptıkları fason iş karşılığında bunları aldıklarını,aralarındaki ticari ilişki nedeni ile haciz sırasında etiket, sipariş formu gibi belgelerin ele geçmesinin doğal olduğunu belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı (alacaklı) vekili, haczin yapıldığı yerde borçlu çalışanının hazır olduğunu ve evrak aramasında borçluya ait belgelerin ele geçtiğini, borcun doğumundan kısa süre önce, alacaklıdan mal kaçırmak için borçlu mal varlığının üçüncü kişiye devredildiğini,istihkak iddiasının da danışıklı olarak ileri sürüldüğünü, sunulan faturaların tek başına bu iddiayı kanıtlamaya elverişli bulunmadığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı (borçlu), usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmadığı gibi cevap da vermemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre: “haczin yapıldığı yerde borçlu şirket çalışanının hazır bulunduğu ve evrak aramasında borçluya ait çok sayıda belgenin ele geçtiği, takibe dayanak çekler ile davacının sunduğu fatura tarihlerinin birbirine çok yakın olduğu, takip borçlusunun ticaret sicilde kayıtlı adresini terk ettiği ve iş makineleri ile ticari kayıtların çoğunu alacaklıdan mal kaçırmak için üçüncü kişinin iş yerine getirdiği, İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin aksini kanıtlamaya elverişli güçlü delilleri sunamadığı “gerekçesi ile davanın reddine ve tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı (üçüncü kişi) ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1,55 TL kalan onama harcının temyiz eden davacı 3.kişiden alınmasına 01.07.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/804, Karar No: 2017/4684, Tarih: 05.06.2017

**7. Ceza Dairesi         2015/804 E.  ,  2017/4684 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı Kanuna Muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, Erteleme

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I)Gümrük idaresi adına hazine vekilinin temyizine göre yapılan incelemede;

Suç tarihi ve ele geçirilen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük Müdürlüğü'nün davaya katılmasına karar verilmesi hukuken geçersiz olup, hükmü temyize hak vermeyeceğinden, Gümrük Müdürlüğü adına Hazine vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II) Sanığın temyizine göre yapılan incelemede;

24.09.2012 tarihinde Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne müracaat eden ...'in 20.09.2012 tarihinde Diyarbakır'dan Antalya iline 1200 adet elektrikli sobanın nakliyesi için nakliye şirketi ile anlaşarak sobaların .... plakalı çekiciye yüklendiğini, aradan geçen 4 gün içerisinde alıcıya teslim edilmediği gibi, eşyaların nerede olduğundan da bilgisinin olmadığı şikayeti üzerine başlatılan soruşturmada,

Müştekiye ait sobaların bir kısmının .... çekici .... dorse plakalı tırda, sobaların bir kısmının da... çekici .. . dorse plakalı tırda ele geçirildiği gibi, .... çekici.... dorse plakalı tırda 7200 karton kaçak sigara ele geçirildiği ancak... çekici ... dorse plakalı tırda kaçak sigara ele geçirilemediği,

Sanığın aşamalarda alınan ifadesinde sigaraların ele geçirildiği çekici ve dorseyle bir ilgisinin olmadığını savunduğu, kendisinin... çekici ... dorse plakalı tırı kullandığını beyan ettiği, bu tırda soba yüklü olduğunu sandığı araçta sigara bulunduğundan haberinin olmadığını belirttiği ve ... çekici ... dorse plakalı tırda kaçak sigara ele geçirilemediği anlaşılmasına göre; sanığın atılı suçu işlediğine dair kesin delil bulunmadığı gözetilmeksizin beraati yerine yazılı şekilde hüküm tesisi;

Kabule göre de;

1)Gün adli para cezasının bir gün karşılığının belirlenmesi sırasında uygulama maddesi olan TCK.nun 52/2. maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK.nun 232/6. maddesine aykırı davranılması,

-2-

2)24.11.2015 günlü 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

-2-

2)24.11.2015 günlü 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı iptal kararı ile 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle, anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

TCK.nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, mahkum olduğu kısa süreli olmayan hapis cezası ertelenen sanık hakkında anılan maddenin l. fıkrasının (c) bendinde yazılı hak yoksunluğunun, sanığın sadece kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlık yetkileri açısından uygulanmasına yer olmadığına, altsoyu dışında kalanlarla ilgili bu hak ve yetkilerden ise cezanın infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm tesisi,

3) 6352 sayılı Kanun'un 100. maddesi ile 5271 sayılı CMK.nun 4. fıkrasına eklenen ek cümle uyarınca devlete ait yargılama giderlerinin 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olması halinde bu giderin Devlet Hazinesine yüklenmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden 14 TL yargılama giderinin sanığa yükletilmesine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.06.2017 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4976, Karar No: 2012/11033, Tarih: 03.07.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2012/4976 E.  ,  2012/11033 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki birleştirilen menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacılar vekili, müvekkillerinin balık yetiştirme işleticiliği yaptığını, balık yemi siparişi nedeniyle müvekkillerince boş olarak imzalanan senedin anlaşmaya aykırı doldurularak haksız olarak davalı tarafından icra takibine konu edildiğini ileri sürerek 17.000 TL bedelli icra takibine konu bonodan dolayı müvekkillerinin borçlu olmadığının tesbitine, haksız ve kötüniyetli takip nedeniyle tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı ... vekili davalı... Kömür Madencilik İth. İhr. Ltd. Şti. aleyhine açtığı ve asıl dava ile birleşen dava dilekçesinde, davalının 6000 TL'lik, mal gönderdiğini ve davalı şirketin banka hesabına ödeme yapıldığını, müvekkilinin kefil olduğu 17.000 TL bedelli senedin (asıl davanın konusu) haksız olarak icra takibine konu edildiğini ileri sürerek 6000 TL'nin havale tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Her iki davanın davalıları da vekilleri marifeti ile davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller neticesinde, asıl davanın davalısı, bononun lehdarı davalı ...'a herhangi bir ödemenin bulunmadığı, asıl davanın sabit olmadığı, birleşen dava yönünden ise davalı şirket hesabına yapılan 6000 TL'lik ödeme kadar davalının sebepsiz zenginleştiği gerekçeleri ile asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne 6000 TL'nin ödeme tarihi olan 06.07.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmiş, hüküm asıl davanın davacıları vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, fazla yatırılan peşin harcın istek halinde iadesine, 03.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/358, Karar No: 2018/1872, Tarih: 15.03.2018

**20. Hukuk Dairesi         2018/358 E.  ,  2018/1872 K.**

**"İçtihat Metni"**

....

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada .....lh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

....Mahkemesince kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “.....” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İ....Hukuk Mahkemesince kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin .....olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Dosya kapsamından kısıtlı adayının yerleşim yerini....olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın ..... Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince .....ulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 15/03/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/28319, Karar No: 2016/19723, Tarih: 21.11.2016

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2016/28319 E.  ,  2016/19723 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin iş akdinin geçerli neden olmadan feshedilmiş olduğunu, davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğunun tespiti ile işe iadesini, işe başlatılmaması halinde 8 aylık brüt ücret tutarında tazminat ile 4 aylık boşta geçen süre ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; işin görüldüğü yerin, olduğu, davalı yerleşim yerinin olduğu, davalı ...'nın ise yerleşim yerinin olduğu noktalarında herhangi bir çekişme olmadığı, Genel Müdürlüğünün zorunlu dava arkadaşı olması nedeniyle yerleşim yeri adresi itibariyle mahkemenin yetkili olup olmadığı konusunda çekişme söz konusu olduğu, zira 6100 sayılı yasanın 7. Maddesi gereği davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabileceği, çözülmesi gereken sorunun arasındaki ilişkinin tüzel kişinin merkez ve şubesi olup olmadığı noktalarında düğümlendiği, 233 sayılı KHK 15/5 hükmü gereğince Müesseselerin ayrı tüzel kişiliğinin bulunduğunun vurgulandığı, şu halde Müdürlüğünün ayrı tüzel kişiliği olmasına karşın Müessesesinin de ayrı tüzel kişiliğinin bulunmadığı, nın teşekkülü, ilçesindeki tüzel kişiliğin ise müesseseyi oluşturduğu, tüzel kişilerin kendi başına işlem ehliyeti, hak ehliyeti ve davada taraf olma ehliyeti bulunmakla artık Genel Müdürlüğünün merkez, Müdürlüğünün şube olduğunun iddia edilmesinin mümkün olmadığı bu nedenle bulunduğu yargı çevresinin davaya konu vakıada yetkili olduğunun iddia edilemeyeceğinden veren açısından da yetkili ye mahkemeleridir gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Taraflar arasında yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ... ile davalı sahasının işlettirilmesine ilişkin sözleşme yapıldığı ve davacının bu sözleşme kapsamında işçi olarak çalıştığı ve en son fiili olarak çalıştığı iş yerinin olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamına emsal dosya içeriklerine göre davalılardan merkezinin ’nin adresinin . tarafından avukata verilen vekaletnameye ek imza sirkülerinde şirket merkezinin veya yetkili mahkeme olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verilmiştir.

5521 sayılı yasanın 5 inci maddesi davacıya seçimlik bir hak vermiştir. Buna göre davacı davasını ister işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede açabilecek isterse dava olunanın (birden fazla dava olunan varsa bunlardan her hangi birisinin) Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde açabilecektir.