muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/1792, Karar No: 2024/1048, Tarih: 06.02.2024

**11. Ceza Dairesi         2023/1792 E.  ,  2024/1048 K.**

**"İçtihat Metni"**

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2022/2571 Değişik iş

SUÇ : Dolandırıcılık

İNCELEME KONUSU

KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

... Cumhuriyet Başsavcılığının 11.04.2022 tarihli ve 2021/49229 Soruşturma, 2022/13287 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 03.06.2022 tarihli ve 2022/2571 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 03.06.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14.03.2023 tarihli ve 2022/23416 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2023 tarihli ve KYB-2023/35879 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2023 tarihli ve KYB-2023/35879 sayılı sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müştekiler vekilinin, müştekiler ile... Limited Şirketi adı altında şüpheli ... arasında prefabrik konut yapımı konusunda anlaşma yapıldığı, 58.000,00 Türk lirası ilk ödeme ve diğer ödemelerle birlikte toplam 210.000,00 Türk lirası tahsil edildiği, ancak sözleşmeden kaynaklanan edimlerin yerine getirilmediği, şüpheli ve ortaklarının Türkiye'nin muhtelif şehirlerinde çok sayıda paravan şirket vasıtasıyla internet üzerinden verdikleri reklamlarla vatandaşlarla sözleşmeler yapıp peşinatları ve konut yapım bedellerini tahsil edip ortadan kayboldukları, bu şekilde müvekkillerini dolandırdığı iddialarını içeren dilekçe ile şikâyetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda, taraflar arasındaki ilişkinin hukuki bir ihtilaftan ibaret olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Somut olayda, şirket yöneticisi olan şüphelinin, borca batık olması sebebiyle sürekli farklı paravan şirketler üzerinden müştekilerde güven oluşturarak ve şirket yöneticisi olarak hareket ederek yerine getiremeyeceği edimleri için taahhütte bulunduğu iddiasının açıklığa kavuşturulması bakımından söz konusu paravan şirketler araştırılıp ticaret sicil müdürlükleri ile yazışma yapılarak hangi tarihlerde kuruldukları ve devredildikleri ile yetkililerinin tespit edilmesi, tespit edilen şahısların ayrıntılı beyanlarının alınması, aynı konuda şüpheli hakkında yürütülen soruşturma veya kovuşturma dosyalarının akıbetlerinin araştırılması, ilgili dosyaların getirtilerek incelenmesi, ilgili dosyaların söz konusu soruşturmayı ilgilendiren kısımlarının onaylı örneklerinin bu dosya içerisine konulması ve şüphelinin suç kastıyla hareket edip etmediği de değerlendirilerek sonucuna göre hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev

yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; ... Yapı Elemanları San. Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisi olduğunu söyleyen şüpheli ile şikâyetçiler arasında şikâyetçi ...'na ait araziye prefabrik bir ev yapılması konusunda sözleşme imzalandığının, 58.000 TL'lik peşinat ile birlikte toplamda 210.000 TL ödeme yapıldığı halde sözleşme konusu evin yapımına başlanmadığının, yapılan araştırmalarda şüpheli ve şüpheli ile iştirak halinde hareket eden ... ... isimli kişinin farklı isimlerle şirketler kurarak birçok insanı benzer vaatlerle dolandırdıklarının iddia olunması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında, şüphelinin şikâyetçiler ile sözleşme imzaladığını ve belirtilen miktarda parayı aldığını kabul etmekle birlikte ruhsattan kaynaklanan gecikmeler sebebiyle kur farkı ve maliyet artışları meydana geldiğinden sözleşmenin gereklerini yerine getiremediğini beyan etmesi karşısında; gerçekte ... Yapı Elemanları San. Tic. Ltd. Şti. isimli bir şirket bulunup bulunmadığının ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Vergi Dairesi nezdinde araştırılması ile şüphelinin sözleşme tarihinde bu şirketin yetkilisi/ortağı olup olmadığının belirlenmesi, şikâyet dilekçesinde belirtilen İstanbul

Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/420 Esas ve ... 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/802 Esas sayılı dava dosyaları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/69433 Soruşturma, 2018/39645 Soruşturma, 2018/39642 Soruşturma, 2022/38452 Soruşturma ve 2022/38482 Soruşturma sayılı dosyaları ile şikâyet konusu olayla benzer nitelik taşıyan tespit edilebilecek diğer dosyaların getirtilerek incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, şikâyet dilekçesinde ... ile iştirak halinde hareket ettiği bildirilen ... ... isimli kişinin de açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek şüpheli sıfatıyla ifadesine başvurulması, şikâyetçi ... adına kayıtlı araziye prefabrik ev yapılması hususunda Gökçeada Belediyesine herhangi bir ruhsat başvurusunda bulunulup bulunulmadığının sorulması, şüpheliler ... ve ... ...'ün ortak veya yetkilisi olduğu aynı alanda faaliyet gösteren başkaca şirketler olup olmadığının araştırılması, bu şirketlerin tescil-terkin tarihleri, ortaklarının/yetkililerinin açık kimlik bilgileri ve gerçek anlamda ticari faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının ilgili kurumlardan da sorulmak suretiyle tespit edilmesinden sonra, şüphelilerin başlangıçta itibaren dolandırıcılık kastıyla hareket edip etmedikleri de belirlenerek sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken; "...bu haliyle müştekiler ve şüpheli arasındaki ihtilafın niteliği itibariyle hukuki olduğu, cezai tahkibat gerektirmediği, müştekinin mağduriyetini hukuk mahkemeleri nezdinde giderebileceği ..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 03.06.2022 tarihli ve 2022/2571 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.02.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/13122, Karar No: 2010/15781, Tarih: 05.10.2010

**3. Hukuk Dairesi         2010/13122 E.  ,  2010/15781 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (AİLE) MAHKEMESİ

Dava dilekçesinde nişanın haksız bozulması nedeniyle, fazlaya ilişkin hak saklı tutularak, 3260 TL maddi tazminat ile 5000 TL manevi tazminatın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü ile 3260 TL maddi tazminatın davalı ...'ten, 5000 TL manevi tazminatın ise davalılar ... ve ...'ten tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkili davacının, davalılardan ... ile nişanlandığını, nikah yapılacağı düşüncesi ile ev kiraladığını, takı ve ev eşyası aldığını; ancak, nikaha bir hafta kala davalı ve ailesi tarafından ayrılma kararı alınarak nişanın sonlandırıldığını; müvekkilinin, ne zaman davalılardan ... ve ... ile karşılaşsa hakarete maruz kaldığını iddia ederek; fazlaya ilişkin hak saklı kalmak üzere, 3260 TL maddi, 5000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 8.260 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacının, nişanın bozulmasında kusurlu olmadığı ve fahiş surette zarara uğradığından bahisle, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak,

1) Maddi tazminat yönünden,

Davacının elinde kalan ve davalının hiç yararlanmadığı (toplam 1375 TL değerindeki) perde ve giysilerle ilgili davalı aleyhinde tazminata hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.

2) Manevi tazminat istemine gelince;

Davalılar Behiye ve Hanife'nin hakaret ve sövmesine ilişkin davacının iddiası nişanın bozulmasından sonraki döneme ilişkin bulunmaktadır. Nişan ve nişanın taraflarıyla ilgisi olmayan BK.nun 41.ve devamı maddelerine dayalı haksız fiilden doğan tazminat davasının Aile Mahkemesinde bakılamayacağı düşünülmeksizin, esası hakkında hüküm verilmiş olması da doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetildiğinde, hükmedilen manevi tazminat miktarı çok olup, hakkaniyete uygun bulunmamıştır.

Mahkemece, davacının manevi tazminat talebinin, BK kapsamında bulunduğu gözetilerek; bu husustaki dava, dosyadan tefrik edilerek yeni esasa kaydedilmeli; değeri itibariyle Sulh Hukuk Mahkemesinde davaya bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmelidir.

Kabule göre de; tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetildiğinde, hükmedilen manevi tazminat miktarı çok olup, hakkaniyete uygun bulunmamıştır.

Mahkemece, davacının manevi tazminat talebinin, BK kapsamında bulunduğu gözetilerek; bu husustaki dava, dosyadan tefrik edilerek yeni esasa kaydedilmeli; değeri itibariyle Sulh Hukuk Mahkemesinde davaya bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 5.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/26489, Karar No: 2013/1786, Tarih: 07.02.2013

**6. Ceza Dairesi         2009/26489 E.  ,  2013/1786 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi (Kapatılan Beyoğlu 2. Ağır Ceza Mahkemesi)

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre, suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1-Sanığın gece vakti yağmaya kalkışma suçunu işlerken, elinde bulunan ve 5237 sayılı TCK'nın 6/1-f maddesi gereğince silah olarak kabul edilen kesici, delici, bereleyici vasıftaki kırık cam şişe ile mağduru yaraladığının anlaşılması karşısında; hakkında aynı Yasanın 149/1.maddesinin (h) bendinin yanı sıra (a) bendinin de uygulanması ve birden fazla nitelikli halin varlığı nedeni ile 61/1. maddesi gereğince temel cezanın tayin ve takdiri gerekirken, yazılı biçimde uygulama yapılması,

2-5237 sayılı TCK’nın 150/2. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK’nın 522. maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, "değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerçekten az olan şeylerin alınması durumunda, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden, somut olayda mağdurun boynunda takılı olan altın zinciri zor kullanarak almaya kalkışan sanık hakkında koşulları bulunmadığı halde, 150/2. maddesinin düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek cezasından indirim yapılması,

3- Kasten işlemiş olduğu suç için hapis cezasıyla mahkûmiyetinin yasal sonucu olarak sanığın 5237 sayılı TCK’nın 53/1. maddesinin (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde yazılı haklardan cezasının infazı tamamlanıncaya kadar, anılan maddenin 3. fıkrasında yazılı kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise mahkum olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları ve tebliğnamedeki düşünce bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2977, Karar No: 2016/3343, Tarih: 16.02.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/2977 E.  ,  2016/3343 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili, davacının 2002-2009 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, ulusal bayram genel tatil ve fazla çalışma alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davacının kaza nedeni ile işverene ait araçta zarara yol açtığı, ancak işveren tarafından mevcut kazanın oluşumunda davacının kusurlu olduğunun ispat edilemediği, bu nedenlerle fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İş sözleşmesinin, işçinin işverene zarar vermesi nedeniyle ve haklı olarak işverence feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması durumunda, işverenin haklı fesih imkânı olmadığı gibi işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarının bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır.

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının hukukî sonuca etkisi bulunmamaktadır. Örneğin işverene ait iş makinesi paletlerine kasten metal cisim sokmak suretiyle zarar veren veya trafik kazası sonucu işvereni zarara uğratan işçinin aynı şekilde iş sözleşmeleri haklı nedenle sona erdirilebilir. İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir. Zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin brüt ya da net olarak dikkate alınması gerektiği noktasında Yasada herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, işçi lehine yorum ilkesi uyarınca brüt ücretin esas alınması gerekir. Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içeresinde değerlendirilmemelidir. Ancak, ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış pirimi olarak belirlendiği hallerde, gerçek ücretin bu ödemelerin toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur. Örneğin uygulamada uluslararası yük taşıyan tır şoförleri asgarî ücret ve sefer pirimi karşılığı çalışmaktadır. Sefer pirimi olarak adlandırılan kısım da dar anlamda ücrettir. Bu durumda maddenin uygulanması anlamında otuz günlük ücret, tır şoförleri yönünden her iki ödemenin toplamına göre belirlenmelidir.

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar. İşçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş olması fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 26'ncı maddesi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre, zarara neden olan olayın oluşumu tarihinden itibaren başlar. Ancak altı işgünlük ikinci süre, zarar miktarının belirlenmesinin ardından, bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Zarar miktarının belirlenmesi bazen uzun zaman alabilir ve fesih hakkının kullanılması bakımından zarar miktarının belirlenmesi ve işçinin ücreti ile kıyaslanması zorunluluğu vardır.

Somut olayda, mahkemece davacının kaza nedeni ile işverene ait araçta zarara yol açtığı, ancak işveren tarafından mevcut kazanın oluşumunda davacının kusurlu olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle feshin haksız olduğu kabul edilmiştir. Dosyada bulunan 20/08/2009 tarihli tutanakta davacının geri geri çıkarken diğer aracın ön tarafına çarptığı ve kazanın davacının kusurundan kaynaklandığı yazmaktadır. Yine davacının el yazılı savunmasında geri geri çıkarken çarpışma yaşandığını, forkliftçinin acele etmesinden kaynaklı kazanın meydana geldiğini iddia ettiği görülmektedir. Kazaya ilişkin dosyada fotoğraflar mevcut olup tamir bedeline ve işçiliğe ilişkin faturalar da sunulmuştur. Mahkemece açıklanan deliller tartışılmadan gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadan davacının savunmaları, kazanın oluşumu ve zarar miktarının iddia edildiği kadar olmadığına ilişkin beyanları bir değerlendirmeye tabi tutulmadan eksik inceleme ile kıdem ve ihbar tazminatının kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 16/02/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.