muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/8578, Karar No: 2019/203, Tarih: 16.01.2019

İlk ihtimal: Eğer fail denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlememiş ya da denetimli serbestlik tedbirlerine aykırı davranmamış olma durumudur. Fail bu iki ihtimali sağlamışsa bu durumda açıklanması geri bırakılmış olan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesine karar verilir.

İkinci ihtimal: Eğer fail denetim süresi içinde yeni bir suç işlerse veya denetim süresi içinde denetimli serbestlik tedbirlerine aykırı hareket ederse mahkemece açıklanması ertelenmiş olan hüküm açıklanacaktır. Buna ek olarak mahkemece, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirilerek; cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar verilerek yeni bir mahkûmiyet hükmü de kurulabilecektir.

E) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Şartlarının Yargıtay İçtihatları ile Somutlaştırılması

§ 15) CMK’nun 231/6. maddesindeki “sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması” şartı “normun ifade ediliş biçimi anlamında” genel ve soyut niteliktedir. Önemle vurgulayalım ki, maddede yer verilen kasıtlı suçun “ne kadar zaman önce işlenmiş olması durumunda failde bu şartı taşıdığının kabul edileceği” anılan normda açıkça düzenlenmemiştir. Bu sebeple, bu sürelerin belirlenmesi Yargıtay içtihatları ile yerine getirilecektir.

Bir düşünceye göre, ne kadar süre önce olursa olsun kasıtlı suç işlemiş olan kişiler CMK’nun 231/6. maddesi anlamında “kasıtlı suçtan mahkum olmuş” sayılmalıdır (İzzet ÖZGENÇ, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması, Hukuk Devletinde Suç Yaratılmasının ve Suçun Aydınlatılmasının Sınırları Sempozyumu, İstanbul 1-3 Haziran 2008’de sunulan tebliğ, 3. yılında Yeni Ceza Adaleti Sistemi (Editör: ÖZTÜRK, Bahri), Ankara 2009. Aynı yönde bkz. Bahri ÖZTÜRK/ Mustafa Ruhan ERDEM: Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku,11. Baskı. 2011, s. 393. Fatih Selami MAHMUTOĞLU, “Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması” CMK’nun 3 yılı, Teori ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar Sempozyumu, İstanbul 21-22 Haziran 2008’de sunulan tebliğ metni, İstanbul 2009, s. 360-361). Bu düşüncenin kabulü halinde; hayatında bir defa dahi olsa kasıtlı bir suç işlemiş olan kişilerin erteleme gibi hayati bir kurumdan hiçbir şekilde yararlandırmama gibi bir sonuç doğabilecektir. Böyle bir düşünceyi, modern ceza hukukunun işlevleri ile bağdaştırmak imkansız gözükmektedir.

§ 16) Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2010 tarihli bir içtihadında konuyu kapsamlı bir şekilde irdelemiştir. Bu içtihada göre (özetle) adli sicilden silinme şartları oluşmuş mahkumiyet hükümleri ve TCK’da tekerrür hükümlerinin uygulanması için öngörülen sürelerin geçmiş olduğu durumlarda kişinin “kasıtlı suçtan mahkumiyet hükmünün bulunmadığı” kabul edilecektir. Kısacası, önceki suçtan verilen mahkumiyet hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren hafif suçlar için üç yıldan; daha ağır suçlar için ise beş yıldan daha fazla bir süre geçtikten sonra kişi yeni bir suç işlemiş ise bu durum erteleme kurumunun uygulanması için engel olarak kabul edilmeyecektir (CGK. 06.04.2010, 2010/4-71-76. Aynı yönde bkz. CGK. 03.02.2009, 2009/250-13). Yargıtay Ceza Genel Kurulu bu içtihadı ile tekerrür kurumunun uygulanma şartlarını “kasıtlı suçtan mahkum olmama” şartının değerlendirilmesi yönünden adeta ödünç almıştır. Anılan karar, “tekerrür için konulmuş sürelerin hükmün ertelenmesi kurumuna transfer edilmesi anlamına geldiği, bu durumun ise kanunilik ilkesine aykırılık oluşturacağı” gerekçesiyle eleştirilebilecektir. Ancak öncelikle, suç işlemiş faili iyileştirmeye ve yeniden toplumla bütünleştirmeye imkân tanıyan birçok kuruma hukuk sistemlerinde yer verilmiş olduğu hatırdan çıkarılmamalıdır. Tekerrür hükümleri ve adlî sicil kaydının silinmesine ilişkin normların da belirli süreleri suç işlemeden geçiren kimselerin toplumla bütünleşmelerini sağlamaya yönelik hükümler olduğu kuşkusuzdur. İşte, daha önce suç işlemiş kişileri yeniden kazanmaya yönelik belirtilen pozitif normlardan erteleme kurumunun uygulanmasında yararlanmak; kanunilik ilkesine aykırılık oluşturmayacağı gibi; ceza hukukunun amaçlarıyla da örtüşmektedir.

Aksi düşüncenin kabulü hâlinde; adlî sicil kaydında yer alan hükümlerin silinme şartları oluşmuş ve üzerinden çok uzun zaman geçmiş olsa dahi hükmün açıklanmasının ertelenmesi kararı verilmesine engel olarak kabul edilmesi gerekecektir. Bu durum ise, bir defa suç işleyen kişinin artık bir daha iyileşemeyeceği ve erteleme imkanından yararlandırılmamasını kabul etmek anlamındadır. Halbuki, suçluyu toplumla bütünleştirerek iyileştirme fikrini esas kabul eden, faili iyileştirilmesi gereken yüce bir varlık olarak benimseyen günümüz ceza hukuku anlayışı; suç işlemiş de olsa insana bir defa daha fırsat tanımaktan yanadır. Belirttiğimiz gerekçelerle, Ceza Genel Kurulunun erteleme kurumunun suçlulukla mücadele ve yeniden suç işlemeyi engelleme amaçlarından yola çıktığını düşündüğümüz bu içtihadının yerinde olduğunu açıkça ifade etmeliyiz (Bu konuda ayrıca bkz. ..., Hükmün Açıklanmasının Ertelenmesi, Adalet Yayınevi, Ankara 2014, s. 318 vd).

F) Sırf askeri suçların tekerrüre esas olmaması ilkesi

F) Sırf askeri suçların tekerrüre esas olmaması ilkesi

Somut uyuşmazlıkta sanığın denetim süresi içinde işlediği yani ikinci suçunun “sırf askeri suç” niteliğinde olduğunu hatırlayalım. Bilindiği üzere, yalnız asker kişiler tarafından işlenebilen ve diğer ceza kanunlarında suç olarak tanımlanmadığı halde suça ve cezasına yalnız Askeri Ceza Kanununda yer verilen fiiller “sırf askeri suç” olarak adlandırılmaktadır. Uyuşmazlık konusu olan firar ve izin tecavüzü fiilleri gibi (Askeri Ceza Kanunu md 66, 68). Sırf askeri suçlar ile kasıtlı suç olarak tanımlanan diğer fiiller arasında esaslı farklılıklar bulunduğuna dikkat çekmek isteriz. Bu bağlamda TCK’nun 58/4. maddesindeki “sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümlerinin uygulanmayacağı” kuralının benimsenme sebebinin hatırlanmasında yarar bulunmaktadır.

... ve ..’ın ifade ettiği üzere:

“Askerin tâbi olduğu özel görevler, onun askeri nitelikteki özel ihlallerini ilgilendiren özel müeyyideler ve bu müeyyideleri uygulayan özel yargı organları, askeri mahkemelerce hükmedilen mahkumiyetlerin tekerrüre esas olmamalarını gerektirir” (Sulhi Dönmezer/ Sahir Erman, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku Genel Kısım Cilt III, Onikinci Baskı, İstanbul 1997, s. 171).

Kuşkusuz asker kişilerin tabi oldukları şartlar, yüklenen görevler ve sorumluklar bazı “özel ihlal” hallerini de beraberinde getirebilmekte ve kanun koyucu bunları “sırf askeri suç” olarak tanımlamaktadır. Öte yandan bu fiillerin “kınanabilirliği” ve “faildeki tehlikelilik derecesi” ile buradan yola çıkarak toplumsal hayatın korunması ve dolayısıyla suçlulukla mücadele bağlamında görece olarak “daha az önemli, daha hafif” olarak nitelendirilebileceği şüphesizdir. Bu düşüncelerden hareketle, sırf askeri suçlar ile diğer suçlar arasında tekerrür hükümlerinin uygulanmayacağı ilkesi ceza hukukunda benimsenmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yukarıda (bkz. §16) değinilen içtihadı çerçevesinde erteleme kurumunun uygulanmasında “kasıtlı suçtan mahkum olmamış bulunmak” şartı bakımından tekerrür hükümlerinin uygulanma şartlarını esas aldığını hatırlayalım. Bu bağlamda madem ki sırf askeri suçlar tekerrüre dahi esas olarak kabul edilmemektedir o halde sanık hakkında erteleme kararı verilmesine de engel görülmemelidir.

4) Sonuç ve Kanaatimiz

Somut uyuşmazlıkta hakkında erteleme kararı bulunan (o dönemde çocuk olan) sanık zorunlu askerlik görevi dönemi içinde sırf askeri suç niteliğinde olan firar suçunu işlemiştir. Kişinin işlediği firar suçu sebebiyle hakkında erteleme kararı verilebilmesi bakımından söz edilen çocukluk döneminde işlediği hırsızlık fiili aleyhine mi değerlendirilecektir? Söz ettiğimiz normlar, yargısal içtihatlar ve bilimsel görüşler çerçevesinde uyuşmazlık çözümlenecektir.

4) Sonuç ve Kanaatimiz

Somut uyuşmazlıkta hakkında erteleme kararı bulunan (o dönemde çocuk olan) sanık zorunlu askerlik görevi dönemi içinde sırf askeri suç niteliğinde olan firar suçunu işlemiştir. Kişinin işlediği firar suçu sebebiyle hakkında erteleme kararı verilebilmesi bakımından söz edilen çocukluk döneminde işlediği hırsızlık fiili aleyhine mi değerlendirilecektir? Söz ettiğimiz normlar, yargısal içtihatlar ve bilimsel görüşler çerçevesinde uyuşmazlık çözümlenecektir.

§ 17) İlk olarak, hırsızlık suçuna ilişkin kararın ...’un 18 yaşından küçük olduğu yani çocuk olduğu bir döneme ilişkin olduğunu hatırlayalım. Bilindiği gibi TCK’nun 58/4. maddesine göre çocuk iken işlenen suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmayacaktır. Bu norm, suça sürüklenen çocuğun korunması ve onun hemen damgalanmaması, topluma kazandırılması çabalarının yansımasıdır. Bu kural gereğince; çocuk iken işlediği hırsızlık suçuna ilişkin hüküm bireyin damgalanmasına sebep kabul edilemeyecek, hakkında tekerrür hükümleri uygulanamayacaktır. Bu itibarla Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yukarıda (bkz. §16) değinilen içtihadı çerçevesinde tekerrüre esas kabul edilmeyen bir suç “kasıtlı suçtan mahkumiyet” olarak kabul edilmemelidir. Dolayısıyla, suç tarihinde askeri personel olan sanık hakkında erteleme kararı verilebilmelidir.

§ 18) Askeri personel olan sanığın işlediği fiilin sadece askeri personelin işleyebileceği, sırf askeri suç niteliğinde olan firar suçu olduğunu da hatırlayalım. TCK’nun 58/4. maddesindeki kurala göre; sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmayacaktır. Bu kural ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yukarıda değinilen içtihadı (bkz. §16) çerçevesinde tekerrüre esas olmayan bir suç (firar suçu) erteleme hükümlerinin uygulanması yönünden engel olarak da kabul edilmemelidir.

Suç tarihinde zorunlu olan askerlik görevi gereği askeri personel statüsünde olan sanık evli olup yeni çocuğunun doğduğunu ve bu sebeple askeri birliğe katılamadığını savunmuştur. Bu savunmasının aksine başka bir amaçla askerlik görevinden kaçtığına ilişkin bir delil de ileri sürülmemiştir.

Suç tarihinde zorunlu olan askerlik görevi gereği askeri personel statüsünde olan sanık evli olup yeni çocuğunun doğduğunu ve bu sebeple askeri birliğe katılamadığını savunmuştur. Bu savunmasının aksine başka bir amaçla askerlik görevinden kaçtığına ilişkin bir delil de ileri sürülmemiştir.

Uyuşmazlığın çözümü bağlamında erteleme kurumunun önleyici, faile bir şans daha tanıyarak onu toplum içinde iyileştirme amaçlarına uygun yorum yapmanın faydalı ve işlevsel olduğu düşüncesindeyim. İlk suçu işlediği tarihte çocuk olan sanığa asker kişi statüsünde olduğu zorunlu askerlik sürecinde işlediği sırf askeri suç niteliğindeki suç sebebiyle bir şans daha tanınmalıdır. Ceza hukuku sistemimizde sadece askeri personelin gerçekleştirebileceği sırf askeri suçlar ve çocuk iken işlenen fiiller tekerrüre esas kabul edilmemektedir. Gerçekten, somut uyuşmazlıkta asker kişi olan ... ve benzeri durumdaki kişilerin işlediği fiiller diğer kasıtlı suçlara göre daha az tehlikelilik içermektedir. Çocukluk döneminde işlenen fiilleri bireyi damgalama, onu toplumdan uzaklaştırma sebebi olarak kabul etmemek gereklidir. Yine sadece asker kişilerin işledikleri ve askerlik hizmetinin özel şartlarından kaynaklanan bazı fiilleri de sanıklar aleyhine değerlendirmemek gereklidir. Kısacası, modern ceza hukukunun merkezinde en yüce değer olan insan bulunmakta olup; hapis cezasına başvurmaksızın mümkün olduğunca faili toplumla bütünleştirerek onu iyileştirme amaçlamalıdır.

Açıklanan sebeplerle, suç tarihinde asker kişi olan ... hakkında çocuk iken işlediği hırsızlık fiilinin yeni işlediği sırf askeri suç niteliğindeki bir fiilden dolayı hakkında erteleme kararı verilmesine engel olarak kabul edilemeyeceği düşüncesindeyim. Sonuç olarak belirtilen düşüncelerle, Sayın Çoğunluğun kanun yararına bozma talebinin kabulü ile hükmün bozulması yönündeki görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2017/4902, Karar No: 2019/2181, Tarih: 02.04.2019

**19. Hukuk Dairesi         2017/4902 E.  ,  2019/2181 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)

Taraflar arasındaki alacak davasının usul bozmasına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket tarafından üretilen ticari aracı satın aldığını, aracın 2013 yılı Şubat ayında kaza yaptığını, aracı servise tamir için götürdüğünde davacıya motorun değişmesi gerektiğini söylediklerini, durumun davalıya ihbar edildiğini, davalı şirketten hiçbir cevap verilmediğini, araçta bu arıza nedeni ile değer kaybı meydana geleceğini ileri sürerek öncelikle aracın yenisi ile değiştirilmesini talep ettiğini, bu talebi kabul edilmediği takdirde aracın motorunun yenisi ile değiştirilmesine, değiştirilmediği takdirde tamir masrafı olarak fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, husumetin kendilerine yöneltilemeyeceğini, aracın ithalatçısı olduklarını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı vekilinin yetki itirazında bulunurken yetkili mahkemeyi de belirlediği, usulüne uygun ilk itiraz neticesinde mahkemelerinin yetkisizliğine karar vermek gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş,hükmün davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 24/10/2016 tarih, 2016/3464 Esas ve 2016/13908 Karar sayılı bozma ilamı ile ;”Dava, satıştan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK 10. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa yeri mahkemeside yetkilidir. Aracın teslim yeri Sinop olduğundan Sinop mahkemeleride yetkilidir. Eksik inceleme ile yetki yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.” gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

Mahkemece usul bozmasına uyularak yapılan yargılama neticesinde, dava konusu aracın davacının 2013 yılı Şubat ayında yaptığı kaza sonrası ... yetkili servise verildiği, yetkili servis tarafından davacıya motorun değişmesi gerektiğinin söylendiği, ancak davacının motor değişimini kabul etmeyerek aracı 11 Haziran 2013 tarihinde bir başka yetkili serviste motor değişmeden tamir ettirdiği,"kimse kendi kusurundan yararlanamaz" genel hukuk kuralı gereği davacının yaptığı kaza sonrası satılanın ayıplı olduğunu iddia etmesinin kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 02/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12685, Karar No: 2025/1144, Tarih: 03.02.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/12685 E.  ,  2025/1144 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/842 Esas, 2024/971 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.01.2016 Tarihli ve 2015/673 Esas, 2016/16 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve annesi ...'nın velayeti altında bırakılmıştır.

Vasi 02.08.2024 tarihli dilekçesinde, vasi ...'nın Türkiyedeki yerleşim yeri adresinin Yozgat ili Yerköy İlçesi olup kısıtlının da vasinin yanında ikamet ettiğini, bu nedenle kısıtlının hukuki iş ve işlemlerinin yapılabilmesi için dosyanın yerleşim yeri olan Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 08.08.2024 tarihli ek kararıyla, kısıtlının yerleşim yeri adresininin değiştirilmesine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.10.2024 Tarihli ve 2024/842 Esas, 2024/971 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlının Türk vatandaşı olmadığı, Türkiye'de son yerleşim yerinin Turgut Özal Mahallesi Şehit Kaymakam Muhammed Fatih Safitürk Bulvarı No:118/1 İç Kapı No:32 Yenimahalle/Ankara olduğu halen de Almanya'da yaşadığı, Yerköy'de yaşamadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

5. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir:

“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”

C. Değerlendirme

5. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 42 nci maddesi şöyledir:

“Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesayet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sakin olduğu yer, sakin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”

C. Değerlendirme

Kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi için vesayet makamı olan Ankara 11. Sulh Hukuk Mahkemesince vasinin talebi üzerine 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı bulunduğuna göre vesayet dosyasının takibi ile Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Yerköy Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5746, Karar No: 2017/7473, Tarih: 09.10.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/5746 E.  ,  2017/7473 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

Dava; davacının, davalı apartmanda 1990 yılından itibaren çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işverence düzenlenen işe giriş bildirgesi ve davalı Kurum'a bildirilen çalışma bulunmadığı, bu dönemde davacının herhangi bir sigortalılığının da olmadığı, her ne kadar komşu işyeri tanığı olarak dinlenilen kişiler davacının çalışmalarını doğrulamış ise de bu kişileri komşu işyeri tanığı olarak davacı vekilinin bildirdiği, davalı tarafça; davacının davalı apartmanda kapıcılık yapmadığının, binanın müteahhidi tarafından davacıya ve ailesine acındığı için apartmanın alt katındaki dairede oturmasına izin verildiğinin, davacının talep ettiği dönem içerisinde çeşitli işyerlerinde çaycılık yaptığının iddia edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Somut olayda ise; davacının davalı işyerinde talep ettiği dönemde çalışması bulunup bulunmadığı tereddüte mahal bırakmayacak derecede açıklığa kavuşturulmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Somut olayda ise; davacının davalı işyerinde talep ettiği dönemde çalışması bulunup bulunmadığı tereddüte mahal bırakmayacak derecede açıklığa kavuşturulmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; zabıta marifeti ile talep edilen dönemde davalı apartmana komşu olan işyeri sahipleri ile bu işyerlerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişileri tespit ederek dinlemek, yine zabıta marifeti ile davalı apartmana komşu apartmanlarda talep edilen dönemde kapıcılık yapmış kişileri tespit ederek dinlemek, tanık ...'ın beyan ettiği adreste terzilik yapıp yapmadığını, yapıyor ise hangi tarihten beri yaptığını araştırmak, davalı tanığı olarak dinlenilen Nevzat Şener tarafından davacının başka bir işyerinde çalıştığı beyan edildiğinden söz konusu işyerinin bildirilmesini istemek ve beyana göre söz konusu işyerinin dönem bordrolarını dosya arasına alarak re'sen seçilecek bordro tanıklarını dinlemek, davalı tanığı Erdoğan Büber'in ifadesinde geçen ve davalı apartmanın daha önce temizliğini yaptığı beyan edilen kişiyi tespit ederek dinlemek, davalı tarafça; apartmanın müteahhidinin davacı ve ailesine acıdığı için zemin kattaki dairede oturmasına müsaade ettiği belirtildiğinden, davalı tarafa bina müteahhidinin bildirilmesi için süre vermek, isim bildirildiğinde bu kişinin gerçek mütahhit olup olmadığını araştırarak mütehahhit olduğu anlaşılır ise tanık olarak dinlemek, davalı apartmandan gelir giderlerin ve apartmana ilişkin yapılan işlerin kayıtlarının tutulduğu defter ve belgeleri istemek, davacı vekilinin davacının telefon aboneliğinin tespitine yönelik talebini değerlendirmek, zabıta marifeti ile davalı apartmanda daha önce kiracı olarak oturmuş kişileri tespit ederek dinlemek, davacının eşinin sigortalılık kaydı bulunup bulunmadığını ve ne iş yaptığını araştırmak ve böylece toplanan deliller değerlendirilerek davacının talep ettiği dönemde çalışması bulunduğu kanaatine varılır ise davalı apartmandaki daire sayısı, bahçe büyüklüğü vb özellikleri de dikkate alarak çalışmanın part-time olup olmadığı da değerlendirerek varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacının bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 09.10.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.