muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/200, Karar No: 2024/2497, Tarih: 04.03.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/200 E.  ,  2024/2497 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/1891 Esas, 2023/1832 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.11.2023 Tarihli ve 2023/1696 Esas, 2023/1644 Karar Sayılı Kararı

Hükümlünün adres kayıt sistemindeki cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri adresinin Petrol İş Mahallesi Batman Sokak No:26 İç Kapı No:6 .../... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 23. Sulh Hukuk Mahkemesinin 01.12.2023 Tarihli ve 2023/1891 Esas, 2023/1832 Karar Sayılı Kararı

Hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri adresini Cumhuriyet Mahallesi Büyük Ahmet Efendi 6. Sokak No:6 .../... olarak beyan ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

C. Değerlendirme

... Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 01.12.2023 tarihli yazısının ekinde bulunan tutanağa göre hükümlünün cezaevine girmeden önceki son yerleşim yeri adresini .../... olarak beyan ettiği anlaşıldığından uyuşmazlığın ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5045, Karar No: 2019/14107, Tarih: 09.10.2019

**13. Ceza Dairesi         2019/5045 E.  ,  2019/14107 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını ihlal, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

I-Suça sürüklenen çocuk hakkında ''mala zarar verme'' suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün incelenmesi neticesinde;

Doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14/04/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 31/03/2011 tarih ve 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından, bu suç bakımından suça sürüklenen çocuk müdafinin temyiz isteminin CMUK'nın 317. maddesi gereğince tebliğnameye uygun olarak REDDİNE,

II-Suça sürüklenen çocuk hakkında ''hırsızlık'' ve ''konut dokunulmazlığını ihlal'' suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesi neticesinde;

Suça sürüklenen çocuğun karar duruşmasında Eskişehir H Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda başka suçtan hükümlü olduğu anlaşılmakla, 5271 sayılı CMK'nın 193/1 ve 196/5. maddelerine aykırı olarak, vareste tutulma talebi olmadan ve bu hususta mahkeme tarafından bir karar verilmeden duruşmada bizzat veya SEGBİS vasıtasıyla hazır edilmeyerek yokluğunda yargılamaya devam edilip hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeksizin hükümlerin açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 09/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/18018, Karar No: 2021/21385, Tarih: 14.12.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/18018 E.  ,  2021/21385 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet, ceza verilmesine yer olmadığına

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuklar müdafiinin, müştekiye yönelik hırsızlık suçundan kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hükmü de temyiz ettiği, ancak tebliğnamede bu hüküm ile ilgili görüş belirtilmediği anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuklar hakkında hırsızlık suçundan kurulan ceza verilmesine yer olmadığına dair hüküm ile ilgili olarak ek tebliğname düzenlenmek üzere dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 14.12.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/16495, Karar No: 2013/22790, Tarih: 27.11.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/16495 E.  ,  2013/22790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5846 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne, müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

TCK.nın 62.maddesi uygulaması esnasında 4166 TL adli para cezası yerine 4170 TL adli para cezası tayinine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca, sonuç adli para cezasının 4166 TL olarak tayinine ve diğer kısımlarının aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4763, Karar No: 2014/15549, Tarih: 14.10.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/4763 E.  ,  2014/15549 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL (KAPATILAN) 27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/02/2013

NUMARASI : 2012/13-2013/18

Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 27. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/02/2013 tarih ve 2012/13-2013/18 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ve ihbar olunan vekilleri ile fer'i müdahile talep eden vekili tarafından istenmiş olup, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 14/10/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacılar vekili Av. M.Ç., davalı I.Bank A.Ş. vekili Av. İ.G. ve TMSF vekili Av. C. K. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin davalı Banka'ya devrinden önce S. A.Ş'nin Kartal Şubesi'ne para yatırdığını, anılan paranın talimatı olmaksızın banka yetkililerince dava dışı kıyı bankasına aktarıldığını, daha sonra bu mevduatın bankanın hakim hissedarlarına usulsüz kredi vermek suretiyle tüketildiğini, müvekkillerinin zarara uğratıldığını ileri sürerek, 30.628,42 Euro'nun faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, uyuşmazlık konusu paranın 12.11.1999 tarihinde müşterek döviz tevdiat hesabı açılarak yatırıldığı, davacıların parasını hesaben yurt dışına gönderilmiş gibi bir işleme tabi tutmak suretiyle S. A.Ş. bünyesinde kalmasının sağlanmış olduğu, kıyı bankasına gönderilmiş gibi işleme tabi tutulan paranın aslında fiilen Kıbrıs'a gönderilmediği, davalı S. A.Ş'nin hakim ortaklarına ait bir kısım şirketlere kredi verilmesi şeklinde aktarılmış olduğu, durumun ceza dosyası ile sabit bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 30.628,42 Euro'nun 12.11.1999 tarihinden 13.02.2000 tarihine kadar yıllık %20, bu tarihten itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi gereğince yürütülecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ve ihbar olunan vekilleri ile fer'i müdahale talep eden vekili temyiz etmiştir.

1-Bir davada kararı temyiz etme hakkı, yalnız taraflara veya hüküm ile kendisine mükellefiyet yüklenen veya bir hakkı ihlal edilen kimseye veyahut kanunun açıkça belirttiği mercilere aittir.

Kararı, davalı ve ihbar olunan vekilleri ile fer'i müdahale talep eden vekili temyiz etmiştir.

1-Bir davada kararı temyiz etme hakkı, yalnız taraflara veya hüküm ile kendisine mükellefiyet yüklenen veya bir hakkı ihlal edilen kimseye veyahut kanunun açıkça belirttiği mercilere aittir.

Temyiz isteminde bulunan TMSF talebe konu davada ihbar olunan konumundadır. İhbar eden tarafın temsilcisi olarak davaya katılmamıştır. Karar başlığında davalı olarak gösterilmemiş, aleyhine de hüküm kurulmamıştır. O halde, TMSF vekilinin kararı temyiz etmede hukuki yararı bulunmadığından temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı yanında fer'i müdahale talebi reddedilen İ. İ. Teks. San. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Dava, davalı Banka nezdinde bulunan paranın E.O.S. Ltd'ye gönderilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. İ. İplik Teks. San. A.Ş. vekili, müvekkilinin TMSF tarafından el konulan S. A.Ş’nin eski hissedarı ve hakim ortağı olduğunu, davacının davasının kabul edilmesi halinde TMSF ile imzalanan protokoller gereğince bankanın/TMSF’nin O.S. mudilerine ödemek zorunda kalacağı paralar nedeniyle müvekkiline rücu edebileceğini, bu nedenle müvekkilinin hukuki menfaatinin etkilenecek olması nedeniyle davalı yanında fer'i müdahil olmasında hukuki yararı bulunduğunu bildirerek, müdahale talebinde bulunmuştur.

Bu durumda mahkemece, anılan şirketin davalı yanında müdahale talebinde hukuki yararının bulunduğu gözetilerek, müdahale talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde gerekçe gösterilmeden müdahale talebinin reddi yönünde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

3-Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin tüm, müdahale talebi reddedilen İ. İplik Teks. San. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle ihbar olunan TMSF vekilinin temyiz isteminin reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle fer'i müdahale talebi reddedilen İ.İplik Teks. San. A.Ş. vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın mümeyyiz şirket yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, fer'i müdahale talebi reddedilen İ. İ. Teks. San. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalı I. Bank A.Ş. ve fer'i müdahil İ. İ. Tekstil San. A.Ş'ye iadesine, ihbar olunan TMSF harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 14/10/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1375, Karar No: 2015/3744, Tarih: 09.06.2015

**1. Ceza Dairesi         2015/1375 E.  ,  2015/3744 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Eşini öldürmek

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık.....'in, eşi maktül ...'i kasten öldürme suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç vasfı tayin, takdiri indirim sebebi takdir kılınmış, savunması inandırıcı gerekçelerle değerlendirilerek reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bozma nedeni dışında isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin vasfa, haksız tahrikin derecesine, katılanlar vekilinin vasfa, haksız tahrikin bulunmadığına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Oluşa ve tüm dosya kapsamına göre, sanık ile maktülün yaklaşık 20 yıldır evli oldukları, maktülün gizlice telefon konuşmaları yaptığını gören sanığın, kendisini aldattığından şüphelendiği, bu nedenle aralarında birçok kez tartışma yaşandığı, telefonda kiminle görüştüğünü sormasına rağmen öğrenemediği, olay günü yine bu nedenle çıkan tartışmanın devamında, sanığın çeşitli yerlerinden darp ettiği maktülün, kaldırıldığı hastanede künt kafa travmasına bağlı kafatası kemik kırıklarıyla birlikte beyin kanaması, beyin dokusu harabiyeti ve buna bağlı gelişen komplikasyonlar sonucu öldüğü, maktülün cep telefonu kayıtlarının incelenmesinde tanık .... tarafından da doğrulanan birçok sayıda telefon görüşmesinin tespit edildiği anlaşılan olayda,Evli maktülün sadakat yükümlülüğüne aykırı şekilde hiç yüzyüze gelmediği bir başka erkekle telefon görüşmelerinden ibaret haksız tahrik teşkil eden eylemi nedeniyle, sanık hakkında 18 yıldan 24 yıla kadar hapis cezası öngören TCK'nun 29. maddesinin uygulanması sırasında, asgari oranda indirim yapılmasının yeterli olduğu gözetilmeden, 21 yıl hapis cezası verilmesi suretiyle eksik ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafii ile katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle, re'sen de temyize tabi hükmün tebliğnamedeki düşünceden farklı gerekçeyle BOZULMASINA, 09/06/2015 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11505, Karar No: 2015/27038, Tarih: 05.11.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/11505 E.  ,  2015/27038 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/02/2015

NUMARASI : 2014/870-2015/84

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe karşı borçlunun icra mahkemesine başvurusunda, borca ve faize itirazı ile birlikte İstanbul İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğunu belirterek yetki itirazını ileriye sürdüğü, mahkemece, takibin ihtiyati haciz kararına istinaden başlatıldığı ve diğer takip borçlusunun adresinin de Bakırköy adli yargı alanında olması nedeniyle yetki itirazının reddine, takip miktarının fazla talep edilen kısmı yönünden takibin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Hukuk Genel Kurulu'nun, 15/01/2014 tarih ve 2013/12-476 E. - 2014/5 K. sayılı kararında, ihtiyati haciz kararının verildiği mahkemenin bulunduğu yer icra dairesinde takip yapılabileceğine ilişkin İİK'nun 50. maddesi yollaması ile kıyasen uygulanması gereken 1086 sayılı HUMK'nun 12. maddesinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun'da karşılığı olan bir düzenleme bulunmadığı ve bu nedenle, ihtiyati haciz kararının uygulanmasından sonra bu kararı veren mahkemenin bulunduğu yer icra dairesinin, salt o yer mahkemesinde ihtiyati haciz kararı verilmesi nedeniyle yetkili hale gelmeyeceğinin kabul edilmesi üzerine, Dairemizce, anılan karar doğrultusunda içtihat değişikliğine gidilerek, ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin bulunduğu yerin, icra takibi için yetkili hale gelemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Somut olayda, alacaklı, Bakırköy 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/07/2014 tarih ve 2014/125 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararı ile takibe başlamış ise de, yukarıda açıklandığı üzere ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin bulunduğu yer, icra takibi için yetkili hale gelmez. Bu durumda, yetki itirazının İİK'nun 50. maddesi atfı ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel yetki kuralları kapsamında incelenmesi gerekir.

İİK'nun 50/1. maddesine göre, para ve teminat borçlarına ilişkin icra takiplerinde yetkili icra dairesi, HMK'nun 447/2. maddesi atfıyla HMK'nun yetkiye dair hükümleri kıyas yoluyla uygulanmak suretiyle belirlenir. Ayrıca, takip dayanağı olan akdin yapıldığı icra dairesi de takipte yetkilidir.

Buna göre, çeke dayalı takip, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK 6. md.), muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesinde (HMK l0. md.) ve ayrıca İİK'un 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir.

Buna göre, çeke dayalı takip, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK 6. md.), muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesinde (HMK l0. md.) ve ayrıca İİK'un 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir.

6100 sayılı HMK.nun 7. maddesine göre borçlu birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yerinde takip yapılabilir ve bu durumda diğer borçlular yetki itirazında bulunamazlar. Ancak, anılan hüküm yalnız borçlulardan birinin yerleşim yerindeki (onun için genel yetkili) icra dairesinde takip yapılması hali içindir. Borçlulardan biri için özel yetkili bir icra dairesinde takip yapılması halinde HMK.nun 7. maddesinin 1. cümlesi hükmü uygulanmaz.

Somut olayda, alacaklı tarafından diğer takip borçlusu M.. E..in Güngören/İstanbul adresinegönderilen ödeme emri tebligatının 31.07.2014 tarihinde tebliğ edilmiş olup itiraz tarihi itibariyle Bakırköy İcra Müdürlüğü'nün yetkisi kesinleşmeden muteriz borçlu tarafından yetkiye itiraz edildiğinden HMK'nun 7/1. maddesinin uygulanması mümkün değildir.

Bu durumda, muteriz borçlunun adresi, çekin keşide edildiği ve ile muhatap bankanın bulunduğu yer de Bakırköy olmadığından, muteriz borçlu yönünden Bakırköy İcra Dairelerinde takip yapılması mümkün olmayıp, muhatap bankanın bulunduğu yer, muteriz borçlunun adresi ve çekin keşide yerinin İstanbul olması karşısında, yukarıda yazılı yasa hükümleri uyarınca muteriz borçlu yönünden İstanbul İcra Müdürlüğü yetkilidir.

O halde, mahkemece yetki itirazının kabulü ile icra takip dosyasının tefrikine ve muteriz borçlu yönünden karar kesinleştiğinde ve talep halinde icra takip dosyasının İstanbul İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, yetki itirazının reddediyle işin esasına girilerek hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/34002, Karar No: 2015/17401, Tarih: 01.10.2015

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/34002 E.  ,  2015/17401 K.**

**"İçtihat Metni"**

T.C.

YARGITAY

7. Hukuk Dairesi

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, iş sözleşmesinin davalı işverence haklı bir sebebe dayanmadan feshedildiğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili,yetki itirazında bulunmasını yanın da davanın esastan da reddini savunmuştur.

Mahkemece, yetkili mahkemenin davanın açıldığı tarihte dava olunanın, Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

Türk Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir. İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 5. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2008/20378 Esas, 2008/12778 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda; yukarıda da değinildiği üzere, İş mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava,dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesinde açılabilir. Davacı vekili, davacının şoför olarak çalıştığını, Kahramanmaraş İli,Pazarcık İlçesi,Narlı Beldesinden çimento alarak bu çimentoyu çeşitli yerlere taşıdığını ileri sürmüştür. Şu halde işin yapıldığı yerin tespiti yetkili mahkemenin belirlenmesinde önem arzetmektedir ki bu hususta herhangi bir araştırma yapılmamıştır. Mahkemece işin yapıldığı yerin belirlenmesi bakımından taraf delilleri toplanarak sonuca göre yetki hususunda karar verilmelidir. Eksik araştırma ile verilen yetkisizlik kararı hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 01.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.