muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/1794, Karar No: 2016/4137, Tarih: 20.06.2016

III) Hukuksal Değerlendirme:

Ceza Muhakemesi Kanununun 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi

gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Anılan Kanunun 6545 sayılı Kanunla değişik “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

“(3) (Değişik: 18.06.2014-6545/71 md.) Sulh Ceza Hakimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkum eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25.05.2005 - 5353/26 md.) Sulh Ceza Hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlemini veren bir hali öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

İncelenen dosya kapsamına göre, ... 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/9 esas sayılı dosyası kapsamında yapılan iletişimin tespiti sırasında, ...'ın ... Barosu avukatlarından ... ve yardımcıları ... ve ... aracılığı ile ... Ağır Ceza Mahkemesinde devam eden 2010/222 esas sayılı dosyada yargılamayı etkileme faaliyeti içerisinde bulundukları ve hakime rüşvet vermeye çalıştıkları iddiası ile şikayetçi olunmasına rağmen, hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadan, şüphelilerin müvekkilleri ile mahkemeye verilmek üzere para konusunda anlaşma yaptıklarına dair görüşmelerin bulunduğu, ancak şüphelilerin mahkeme heyeti ile irtibata geçip bu yönde talepte bulundukları yönünde bir delil bulunmadığı ve atılı suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Kanunun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanunun 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanunun 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanunun kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada kanuna uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanunun 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, somut olayda müştekinin vekili aracılığıyla Cumhuriyet Savcılığına şikayetçi olmasını müteakip, anılan Cumhuriyet Savcılığınca yukarıda belirtilen gerekçe ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de müştekinin şikayeti ile ilgili olarak beyanının alınmadığı gibi şüphelilerin de ifadelerine başvurulmadığı, şikayete konu dava dosyasının ve iletişimin tespiti tutanaklarının incelenmediği, ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2010/222 E. sayılı dosyası ile ilgili olarak yargılamada görev alan Hakimlerin tespiti ile gerekirse tanık olarak bilgilerine başvurulması gerekirken, hiç bir soruşturma işlemi yapılmadan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği dikkate alındığında, itirazın bu gerekçelerle kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,

İsabet görülmediğinden anılan kararın kanun yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

IV)Sonuç ve karar:

İsabet görülmediğinden anılan kararın kanun yararına bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

IV)Sonuç ve karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istemi yerinde görüldüğünden, ... Sulh Ceza Hakimliğinin 29.12.2014 tarihli ve 2014/927 değişik iş sayılı kararının CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, CMK'nın 309/4-a maddesi kapsamında bozma nedeni davanın esasını çözmeyen bir karara ilişkin olduğundan müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/5945, Karar No: 2010/5619, Tarih: 21.10.2010

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2010/5945 E.  ,  2010/5619 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması nedeniyle yerel mahkemece görevsizlik kararı yerine esas hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 21.10.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23145, Karar No: 2016/2087, Tarih: 16.02.2016

**10. Hukuk Dairesi         2015/23145 E.  ,  2016/2087 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamda belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar, kamu düzeni ile ilgili olduğundan, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Somut olayda davacılar murisinin, 01.11.2005-26.10.2011 tarihleri arasında, dava dilekçesinde ayrılan üç dönem şeklinde, davalı şirkete ait balık reyonunda kesintisiz olarak çalıştığının tespitini istediği davada, dosyaya ibraz edilen belgelerin incelenmesinde; davacının, davalı şirket bünyesinde işçi sıfatıyla çalışmasından ötürü 24.01.2006-30.07.2007 tarihleri arasında toplam 548 gün Kuruma bildirim yapıldığı, yine aynı davalı şirket ile ölen çalışan arasında işe giriş tarihli belirsiz süreli sözleşme imzalandığı ve davacılar murisinin davalı şirketi ibra ettiğini içerir imzalı çıkış tarihi olan 30.07.2007 günlü belge tanzim edildiği; devamında 14.12.2007 tarihli giriş 01.05.2008 tarihli çıkış ile bu kez davalı şirkete ait alışveriş merkezinde balık reyonunu işlettiği anlaşılan davalı ... tarafından Kuruma toplam 139 gün bildirim yapıldığı işe giriş bildirgelerindeki ve ibranamedeki imzaların ölen çalışanın eli ürünü olduğu bilirkişi incelemesi ile teyit edildiği sabit olmakla; Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Mahkemece yukarıda değinilen bilgiler dahilinde, kendiliğinden araştırma yapılarak, davacının gösterdiği delillerle yetinilmeyip ölen murisin çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; dinlenen bordro ve davacı tanığı beyanlarının dava konusu dönemde çalışma iddiasını aydınlatmaya yeterli olmadığının kabulü ile re'sen seçilecek dönem bordro tanıkları ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişilere ulaşılmaya çalışılarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunların bulunmaması yada hazır edilememeleri halinde komşu evlerde, işyerlerinde yaşayanlar yine kolluk araştırması ile tespit edilerek veyahut Kurumdan sorulmak suretiyle belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yapılacak tarafsız tanık araştırması hem öncesinde hizmet bildiriminde bulunan davalı şirket ve davalı işveren nezdinde, hem de ölenin bir süre çalıştığı ileri sürülen balık hali kapsamında yapılmalı; yine aynı yöndeki bir kısım tanık beyanlarının ölen murisin bir dönem Serdar adlı bir şahısla ortak balık dükkanı işlettiğine ilişkin beyanları esas alınarak, gerek bu yönde beyanda bulunan tanıklar tekrar huzura alınıp sorularak, gerekse kolluk marifetiyle adı gecen şahsa ulaşılmaya çalışılıp, tanık sıfatıyla beyanı tespit edilmeli; dinlenen tanık beyanları arasında çelişki bulunması halinde bu çelişki giderilmeli; balık halinin ilgili resmi birimine davacının murisinin hal nezdinde balık satışı yapıp yapmadığı, buna ilişkin işyeri işletip işletmediği sorularak, gelen yazı cevabına göre bu hususta oluşan tereddütler giderilmeli; böylece gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, belirtilen maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 16.02.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2012/17517, Karar No: 2012/23470, Tarih: 19.10.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/17517 E.  ,  2012/23470 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dairemizin 08.06.2012 tarihli kararı ile davacının davalılardan Sağlık Bakanlığından ihaleyi alan yeni alt işveren işyerinde veya davalılardan Sağlık Bakanlığına ait başka bir işyerinde 31.12.2010 tarihinden sonra çalışması bulunup bulunmadığının davalılardan ve Sosyal Güvenlik Kurumundan sorularak verilecek cevabın ve varsa ilgili belgelerin dosyaya eklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiş; ancak mahkemece, geri çevirme kararı gereği yerine getirilmeyerek, davalılardan ... Tem. Sos. Hiz. Ltd. Şti.'nin 31.12.2010 tarihinden sonra diğer davalı ... Bakanlığından almış oldukları işlerden dolayı Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen 2 adet işyeri bildirgesi gönderilmiştir. Bu kez Dairemiz geri çevirme kararının gereği yerine getirilerek, “davacının davalılardan Sağlık Bakanlığından ihaleyi alan yeni alt işveren işyerinde veya davalılardan Sağlık Bakanlığına ait başka bir işyerinde 31.12.2010 tarihinden sonra çalışması bulunup bulunmadığının” davalılardan ve Sosyal Güvenlik Kurumundan sorularak verilecek cevabın ve varsa ilgili belgelerin dosyaya eklendikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere geri gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12532, Karar No: 2013/14918, Tarih: 07.10.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2013/12532 E.  ,  2013/14918 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kamu malına zarar verme, silahla tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Mala zarar verme suçu başkasının mülkiyetinde bulunan taşınır veya taşınmaz malın kısmen veya tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması kullanılamaz hâle getirilmesi veya kirletilmesiyle oluşur. Bu bakımdan, söz konusu suç, seçimlik hareketli bir suçtur. Yıkma, yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Taşınmazın önceki kullanış biçimine uygun olarak bir daha kullanılamaz duruma getirilmesini ifade eder. Yok etme, suça konu şeyin maddî varlığını ortadan kaldırmaktır. Bozma, suça konu şeyin, amacına uygun olarak kullanılması olanağını ortadan kaldırmaktır. Kirletme, başkasının binasının duvarına yazı yazmak, resim yapmak, afiş ve ilân yapıştırmak şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Tehdit, bir kimsenin başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğini veya malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağını veya sair bir kötülük edeceğini bildirmesidir. Bu suçta fail, ağır ve haksız bir zarara uğratılacağını mağdura bildirmektedir. Gerçekleşmesi failin iradesine bağlı olan ve gelecekte vuku bulacak bir kötülüğün, gerçekleşecek gibi gösterilmesidir. Tehdit mağdurun karar verme ve serbest hareket etme özgürlüğünü kısıtlamalı iç huzurunu bozmalı ve onu endişeye düşürmelidir. Mağdura yapılan tehdidin, onun iç huzurunu bozmaya,onda korku ve endişe yaratmaya elverişli olması gerekir. Failin tehdit fiilini bilerek ve isteyerek işlemesi,

verileceği söylenen zararın haksız olması yeterlidir. Fiilde korkutuculuk, ürkütücülük, ciddiyet yoksa tehdit kastının varlığından bahsedilemez. Mağdur haksız bir zarara uğrayacağı endişesine kapılmamışsa, korkutuculuk oluşmamıştır. Tehdit suçunun, bahsedilen yasal unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediği olaysal olarak değerlendirilmeli, fail ile mağdurun içinde bulundukları ortam, söylenen sözler, söylenme nedeni ve söylendiği koşullar nazara alınmalıdır.

Somut olayda; sanığın olay tarihinde katılanın zabıta memurluğu görevini yaptığı belediye binasına alkollü bir şekilde gelerek belediye başkanını sorduğu, katılanın sanığa başkanın olmadığını belediyeye alkollü bir şekilde gelemeyeceğini söylediği, bunun üzerine sanığın sinirlenerek katılan ile tartışmaya başladığı, tartışma esnasında katılanı elinde bıçak olduğu halde seni keserim lan diyerek tehdit ettiği, araya girenler tarafından sanığın dışarı çıkartılmaya çalışıldığı esnada, sanığın tekme atarak zabıta odasının kapısını kırdığı ve böylece sanığın üzerine atılı silahla tehdit ve kamu malına zarar verme suçlarını işlediğine yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 07.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3525, Karar No: 2018/8469, Tarih: 20.11.2018

**21. Hukuk Dairesi         2017/3525 E.  ,  2018/8469 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

TÜRK MİLLETİ ADINA

Davacılar murisinin, iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle, davalılardan ..., ... ve ...yönünden davanın reddine, 80.239,74 TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi, davacılar vekilince duruşmalı, davalılardan ..... Mühendislik vekilince de duruşmasız olarak istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 24/01/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü yapılan tebligata rağmen taraflar adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlanarak incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildi ve aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü ve eksikliğin ikmali açısından geri çevrilmesine karar verilen dava dosyası yeniden Dairemize gelmiş ve esasa kaydedilmiş olmakla dosya üzerinde yeniden yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1- Davalı ... vekilinin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede; Mahkemece verilen 30/10/2014 tarihli kararın, iş bu davalı tarafça 13/01/2015 tarihinde temyiz edildiği, harç noksanın ikmal edilmesi için çıkartılan muhtıranın 06/03/2017 tarihinde tebliğ edilmesine karşın, harcın süresi içerisinde ikmal edilmediği anlaşılmakla Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin, süresinde harç eksikliğinin giderilmemesi nedeniyle REDDİNE,

2- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle, temyiz kapsamı ve nedenlerine göre davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

3- Dava, 18/06/2009 tarihli iş kazası sonucu sigortalı ...’ın vefatı nedeniyle davacı eş, anne ve babasının addi ve manevi zararlarının giderilmesi istemi ile aynı iş kazası neticesinde zararlandıcı eyleme uğrayan ...’ın maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı eş lehine 4.197,79 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi, davacı anne lehine 27.39,32 TL maddi ve 7.500,00 TL manevi, davacı babanın maddi tazminat isteminin reddi ile lehine 7.500,00 TL manevi, davacı ... lehine ise 649,63 TL maddi ve 3.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden faiziyle birlikte davalılardan ... ...Mühendislik ve ... Tur. Med. Oto. İnş. San. Ltd Şti’nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davalı ..., ..., ...’a karşı açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, sigortalı ... ile ...’ın ...’tan ihale ile iş üstlenen ... Eltem Mühendislik isimli şahıs firmasının alt işvereni ... Tur. Med. Oto. İnş. San. Ltd Şti’nde çalışırlarken, olay günü yaklaşık 34 metre yüksekte tamamlanan elektirik hatlarına "küre" olarak tabir edilen ikaz toplarının takılması işini yapmak üzere, demir kafes şeklinde imal edilen ve tel üzerinde hareket eden teleferiğe bindikleri sırada, telin meyilinin fazla olması nedeniyle teleferiğin hızlanması ve fren tertibatının çalışmaması üzerine teleferiğin alt kısımda bulunan elektrik direğine çarpmasıyla gerçekleşen iş kazasında sigortalı ...’ın vefat ettiği, ...’ın ise yaralandığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere gerek mülga 818 sayılı B.K.'nun 47 ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı T.B.K’nun 56. maddesi hükmüne göre Hakim, ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. Hakimin manevi zarar adı ile ölenin yakınlarına verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin Duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de; hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)

Bu ilkeler gözetildiğinde, davacı anne ve baba lehine takdir edilen 7.500 TL’şer manevi tazminatın ayrı ayrı az olduğu açıktır.