muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/11652, Karar No: 2013/12655, Tarih: 28.05.2013

**22. Hukuk Dairesi         2013/11652 E.  ,  2013/12655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin kesinleşen işe iade davası sonucu yapılan başvuruya rağmen davacının işe başlatılmayarak işveren tarafından feshedildiğini, işçilik alacaklarının ödenmediğini belirterek bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, ödenmemiş sair işçilik alacağının bulunmadığını, iş sözleşmesinin davalı şirketin ekonomik bakımdan zor durumda olduğundan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 29. maddesi kapsamında toplu çıkış yapıldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı tanıklarının beyanları doğrultusunda hesaplanan fazla mesai ücretinden %30 oranda hakkaniyet indirimi ile bilirkişi hesaplamaları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı şirket vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Fazla çalışma ücretinin tanık ifadelerine göre belirlenmesi ve miktarın yüksek çıkması halinde işçinin çalışma süresi içerisine hastalık izin mazeret gibi nedenlerle fazla çalışma yapmadığı günler bulunduğu kabul edilerek Yargıtay'ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak söz konusu alacakların işveren belgelerine göre tespit edilmesi halinde hakkaniyet indirimi yapılması söz konusu değildir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre takdir edilmelidir.

Dosya içeriğine davacı Gördes Belediye Başkanlığından iş alan davalı şirket işçisi olarak Belediye işyerinde çalışmıştır. Dava konusu fazla çalışma ücreti davacı tanığı anlatımlarına göre hesaplanmış, davacı tanıkları işin bitiş saati ile ilgili olarak, genel beyanlarda bulunmuşlardır. Bilirkişi bu beyanları dikkate alarak fazla mesai hesaplaması yapmış ise de tanıkların bu genel beyanlarını teyit eden herhangi yazılı bir belge veya somut başkaca bir kanıtta dosyaya sunulmamıştır. Ayrıca dinlenen tanıklar davacının tüm çalışma süresince birlikte çalıştığı işçiler olmadığı gibi bir kısım tanıkların davalı işverene karşı işçilik alacağı davası bulunduğundan sözkonusu tanıkların davanın kabulünde menfaati olduğunun kabulü gerekir. Ancak bu durum tanık beyanlarının tümden geçersiz olduğunu da göstermeyeceğinden bu anlatımlara ve yapılan işin niteliğine göre fazla mesai yapıldığının da anlaşılmasına göre hakkaniyet indiriminin en az %50 oranında yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir.

Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1559, Karar No: 2020/1092, Tarih: 12.05.2020

**15. Hukuk Dairesi         2019/1559 E.  ,  2020/1092 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :...Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İlk Derece Mahkemesi :...8. Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı olan Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce verilen kararın temyizen tetkiki davacı vekili tarafından duruşmalı olarak istenmiş, duruşma talebi kabul edilerek 17.03.2020 tarihinde yapılan duruşmaya davacı vekili Avukat... ile davalı asil ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 26.03.2020 tarih, 15.04.2020 ve 30.04.2020 tarihli kararları ile en son müzakerelerin 31.05.2020 tarihine kadar ertelenmesine karar verilmiş ise de, erteleme süresince acil, öncelikli ve zorunlu işler ile kurul ve daire başkanlıklarınca uygun görülecek dosyalarla ilgili olarak müzakere ve duruşmaların yapılıp yapılmayacağı hususu kurul ve daire başkanlıklarının takdirine bırakılmış olup, eldeki davanın duruşmalı temyiz edilerek duruşması da yapılmış olmakla Daire Başkanlığınca Yargıtay Kanunu da dikkate alınarak işin acil ve öncelikli incelenmesi gerektiği takdir edilerek

bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan yüklenici tarafından arsa sahibine karşı açılmış alacak ve tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ...Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı yüklenici, sözleşme gereğince kendisine isabet etmesi gereken 1 ve 8 no'lu bağımsız bölümlerin, davalı arsa sahibi tarafından satılması nedeniyle satış bedelini, yine arsa sahibinin sözleşme şartı gereğince vekâlet verdiği şirket temsilcisi ...'ın azil edilmesi nedeniyle ceza-i şartı ve arsa nedeniyle yapılan masraf bedellerini talep ve dava etmiştir. Davalı, iddia edilen bağımsız bölümlerin de davacının bilgi ve isteği ile satıldığını, satışı yapılan 1 ve 2 numaralı taşınmazların bedelinin yükleniciye verilmiş olduğunu, 1 numaralı taşınmazın ...'e kaldığını, bu kişinin davacı şirketin elemanı olduğunu, 8 nolu taşınmazın satışı için de yine ...’e vekâlet verdiğini, kendisinin satış bedellerini almadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince; taraflar arasında yapılan ve geçerliliği tartışmasız olan sözleşmenin 4. maddesinde masrafların tümünün müteahhide ait olduğu yazılı olduğundan, davacı taraf davalı adına ödediğini iddia ettiği irtifak hakkı terkin bedeli 51.552,00 TL, imar kanunu 18. madde uygulamasının kaldırılma bedeli 72.040,00 TL olmak üzere toplam 123.592,00 TL'yi sözleşmeye göre davalıdan talep hakkının bulunmadığı, sözleşmenin 19. maddesi ile vekâletnamenin iptâl edilmesi halinde cezai şart düzenlendiğini, bu şart vekâletnamenin iptâl edilmesi nedeniyle yükleniciye ait olacak dairelerden dolayı oluşacak zarara ilişkin olduğunu, dinlenen tanık beyanlarına göre 1 ve 8 numaralı daireler davacının istediği kişilere davalı tarafça devir edilmiş olup, taşınmazların devrinden davalının kendisi için para almadığı anlaşıldığından, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre 4. madde kapsamında ödenen bedellerin bu madde kapsamında cezai şart olarak istenmesi mümkün olmayıp dava konusu 1 ve 8 numaralı bağımsız bölümler davalı tarafça müteahhidin istediği kişilere satıldığından davacının zararının oluşmadığı, cezai şart uygulama şartlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar davalı vekilince istinaf edilmiştir. İstinaf başvurusu üzerine yapılan incelemede istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK 355. maddedeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp bir isabetsizlik bulunmaksızın karar verilmiş olmasına, dava şartları, delillerin toplanması ve hukukun uygulanması bakımından da hükmün bozulmasını gerektirir bir neden bulunmamasına göre davacı vekilinin sair temyiz nedenleri yerinde değildir.

2-Taraflar arasında 12.08.2015 tarihli ve 35086 yevmiye nolu düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlenmiş olup, bu sözleşmeye göre bağımsız bölümlerin paylaşımının 6 adet yükleniciye, 2 adet arsa sahibine düşecek şekilde yapılacağı kararlaştırılmıştır. Davacı yüklenici kendisine düşen bağımsız bölümlerden 1 ve 8 nolu dairelerin bedelini talep etmektedir. Dairelerden 1 nolu bağımsız bölüm dava dışı ...’e davalı arsa sahibi tarafından satılmış, 8 nolu bağımsız bölüm ise arsa sahibi tarafından dava dışı ...’e vekâlet verilerek, ... tarafından 3. bir kişiye devredilmiştir. Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde, yükleniciye düşen dairelerin arsa sahibi tarafından satılması ve arsa sahibinin söz konusu taşınmazları yüklenicinin talimatı ile sattığını iddia etmesi halinde ispat külfeti arsa sahibine düşmektedir. Arsa sahibinin, bu iddiasını ispat etmesi hususunda dairemizin yerleşik içtihatlarına göre, adi de olsa yüklenicinin yazılı bir talimatını veya yüklenici ile alıcılar arasında yapılmış yazılı bir sözleşmenin varlığı aranmaktadır. Ancak yüklenici ile arsa sahibi arasında güvene dayalı olarak yazılı belge aranmaksızın bir çok satışın da yapılması mümkün olup ispat hususunda bu durumun da dikkate alınması gerekmektedir. Bu durumda yüklenicinin kendisine düştüğünü iddia ettiği dava konusu daireler dışında 4 adet dairenin de arsa sahibi tarafından satıldığının anlaşılması karşısında bu 4 adet dairenin ne şekilde satıldığının araştırılarak, bu dairelerle ilgili yüklenicinin yazılı bir talimatı veya yapılmış bir sözleşme bulunmaması halinde sözleşme ilişkisi kapsamında aralarında oluşan iş ilişkisi ve teamül dikkate alınarak şimdiki gibi davanın reddine, aksine bu dairelerin satışı ile ilgili de herhangi bir talimat veya yazılı sözleşme bulunması halinde iddianın değerlendirilerek kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak ilk derece mahkemesi hükmünün davacı yararına BOZULMASINA, 2.540,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 218,50 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davacıya iadesine,

6100 sayılı HMK 373. madde hükümleri gözetilerek dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin ise Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, 12.05.2020 gününde kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1550, Karar No: 2017/4599, Tarih: 19.04.2017

**2. Hukuk Dairesi         2017/1550 E.  ,  2017/4599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Adres kayıt sisteminde bulunan adresin bilinen en son adres olarak kabul edilebilmesi için bilinen en son adrese tebligat yapılamamış olması veya bu adresin tebliğe elverişli olmaması halinde mümkündür. Bilinen en son adresin tebliğe elverişli olmadığı anlaşılmadan veya bu adreste tebligat yapılamadığı görülmeden doğrudan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde tebligatın yapılması; yapılan tebligatı usulsüz kılar. (Teb. K. m. 10/2)

Mahkemece davalı erkeğin ziynet eşyasına yönelik temyiz isteminin reddine dair 06.02.2017 tarihli ek karar tebliğ için davalı erkeğin doğrudan adres kayıt sistemindeki adresine çıkarılmış, davalının adreste bulunamama sebebi de belirtilmeksizin adresin “davalının adres kayıt sistemindeki adresi olduğundan tebliğ imkânsızlığı ” denilerek Tebligat Kanunu’nun 21/2. maddesi gereğince muhtara tebliğ edilmiştir. Açıklanan sebeple söz konusu ek kararın tebliği geçersiz olduğundan yeniden iadeye sebep olmaksızın, tebligat zarfında mernis adresi olduğu belirtilmeksizin davalının bilinen adresine tebliğ için gönderilmesi, şayet tebligatın yapılamaması halinde Tebligat Kanununun 10/2. maddesi uyarınca sistemdeki adresin bilinen son adres olduğu kabul edilerek buna göre tebligatın çıkarılması, bu şekilde ek kararın davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilerek, tebligat parçası da dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın üçüncü kez mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 19.04.2017 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2010/9440, Karar No: 2010/13086, Tarih: 23.09.2010

**7. Ceza Dairesi         2010/9440 E.  ,  2010/13086 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 3628 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Beraatine

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I-Açılan kamu davasının niteliğine göre suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen Sanayi ve Ticaret Bakanlığının müdahilliğine karar verilmesi temyize hak vermeyeceğinden vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı yasanın 8. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi gereğince REDDİNE,

II-3628 sayılı yasanın 18. maddesi gereğince yargılamaya katılma ve 5271 sayılı CMK.nun 260. maddesi gereğince hükmü temyiz etme hakkı bulunan Maliye Bakanlığını temsilen Muhakemat müdürlüğü vekilinin temyiz isteğinin incelenmesinde;

3628 sayılı yasanın 18. maddesi gereğince yargılamaya katılma hakkı bulunan Maliye Bakanlığı duruşmadan haberdar edilip katılma hakkı tanınmadan hüküm verilmesi yasaya aykırı ise de;

5237 sayılı TCK.nun 7. maddesi uyarınca, suç tarihinde yürürlükte bulunan 765 sayılı TCK.nun 102/4. ve 104/2. maddelerinde öngörülen zamanaşımı sanık lehine olup, gerçeğe aykırı mal bildirimi ve malların edinim tarihlerine göre belirlenen suç tarihinden itibaren temyiz inceleme gününde zamanaşımı tahakkuk etmiş bulunduğundan hükmün BOZULMASINA, anılan maddeler gereğince sanık hakkındaki kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ORTADAN KALDIRILMASINA, 23.9.2010 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/15354, Karar No: 2022/13614, Tarih: 30.05.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/15354 E.  ,  2022/13614 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Ceza verilmesine yer olmadığı

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1- Hakaret suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararı yönünden;

Eyleme, yükletilen suça ve hakaret suçunun haksız fiile tepki olarak işlenmiş olması nedeniyle verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararına yönelik katılan ...'in temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2- Kasten yaralama suçundan verilen ceza verilmesine yer olmadığı kararı yönünden;

Başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

CMK’nın 223/4-d maddesinde düzenlenen “fiilin haksızlık içeriğinin azlığı” gerekçesiyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebilmesi için eylemin suç olarak tanımlandığı Kanun maddesinde bu konuda açık bir düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olması ve kasten yaralama suçunda bu yönde bir düzenlemeye yer verilmemesi karşısında, sanık hakkında TCK’nın 29. maddesinin uygulanma koşulları tartışılarak, karar verilmesi gerekirken, yasal ve yerinde olmayan gerekçeyle ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi,

Kanuna aykırı, katılan ...'in temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 30/05/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4434, Karar No: 2012/10084, Tarih: 30.05.2012

**11. Ceza Dairesi         2010/4434 E.  ,  2012/10084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Memur olmayan kimsenin resmi belgede sahteciliği

HÜKÜM : Beraat

Sanıkların yurtdışından bal ithalatı yapmış gibi gösterdikleri şirketin gerçekte varolmadığı, bal ithalatına dayanak teşkil eden faturalar ve dolayısıyla düzenlenen gümrük giriş beyannamelerinin sahte olduğunun iddia olunması nedeniyle, zamanaşımını kesen en son usuli işlemin sanıkların sorgularının yapıldığı tarih olup, sahtecilik suçu yönünden verilen tefrik kararından sonra yeniden yapılan sorgu işleminin zamanaşımını kesen sebeplerden bulunmadığı anlaşılmakla;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; değişen suç vasfına göre sanıklara yüklenen “memur olmayan kimsenin resmi belgede sahteciliği” suçunun 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren ve sanıklar lehine olan 5237 sayılı TCK.nun 204/1. maddesinde öngörülen cezanın miktarına göre tabi olduğu aynı Kanunun 66/1-e maddesinde öngörülen asli dava zamanaşımının, kesici son işlem olan sanık ...’ın sorgusunun yapıldığı 05.02.2004, sanık ...’ın sorgusunun yapıldığı 20.04.2004 tarihlerinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki resmi belgede sahtecilik suçu nedeniyle açılan kamu davasının, gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK.nun 66/1-e ve CMK'nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE, 30.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3509, Karar No: 2019/1127, Tarih: 05.11.2019

**Hukuk Genel Kurulu         2015/3509 E.  ,  2019/1127 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Antalya 4. İş Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 03.07.2014 tarihli ve 2010/239 E., 2014/298 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davalı ... Başkanlığı vekili tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 24.11.2014 tarihli ve 2014/19456 E., 2014/24621 K. sayılı kararı ile;

“...Davacı, 13.10.2008-15.6.2009 tarihler arasında 1200 TL ücret karşılığında tır şoförü olarak çalıştığının tespitini istemiştir. Hizmet cetvelinde, davacının davalı işyeri tarafından 25.10.2008-16.6.2009 tarihleri arasında asgari ücret karşılığı çalışmalarının bildirildiği sabittir. Mahkemece, davacının tır şöforu olarak asgari ücretten çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, taraflar arasında görülen alacak davasında brüt 1676.21 TL ücretle çalıştığının kesinleştiği ve verilen hüküm güçlü delil oluşturduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının davalı işyerinde geçen çalışma döneminde prime esas kazancının asgari ücretin 2.51 katı olduğunun tespitine hükmedilmiştir. Uyuşmazlık konusu husus, davacının çalıştığı dönemde prime esas kazancının gerçek ücretten tespiti konusunda yeterli araştırma yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağını, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10. maddesi teşkil etmektedir. Anılan maddede “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.” hükmü yer almaktadır. Bilindiği üzere, belli bir dönemdeki çalışmaların tespiti istemini içeren hizmet tespiti davası, dava dilekçesinde açıkça belirtilmiş olmasa da, 506 sayılı Kanun’un 79/10. maddesinde de düzenlendiği üzere, özünde prime esas kazançlarının ve prim ödeme gün sayılarının tespiti talebini de içerir. Mahkemenin hizmet tespitine ilişkin ilamı ise, işverenin Kuruma vermediği bildirgeler yerine geçecek belge niteliğindedir. Bu nedenle mahkeme dava sonunda vereceği kararda, tespit edilen dönem için aylar itibariyle prim ödeme gün sayıları ile 506 sayılı Kanun’un 77.maddesine göre hesaplanacak olan ‘o dönemdeki’ bir günlük ücreti de belirtecektir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.