muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/1873, Karar No: 2022/3860, Tarih: 21.04.2022

Birleşen dosya davacıları vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 12.02.1964 tarihli ekli tapu kaydından görüleceği üzere tarafların kök murisi ...' ya ait iken ölümü üzerine çocukları ..., ... ve ... tarafından ortaklaşa olarak kullanılmaya başlandığını, iş bu taşınmazın kadastro tespiti yapılana dek her üç varis tarafından ortak olarak ve kök muris adına malik sıfatı ile kullanılageldiğini, kök murisin davacıların 06.11.2017 tarihinde vefat eden murisleri ... ile davalı ...'nın babası, diğer davalı ...'nın ise dedesi olduğunu, davaya konu taşınmazda davalılar ile davacıların babası ... ve onun 2017 ölümü sonrası bizzat davacıların kendileri meyve toplamak, taşınmazın bakımı, temizlenmesi, sürülmesi, ilaçlanması, ekilmesi, içilmesi konusunda bizzat çalışmak ve ayrıca kiraya vermek suretiyle zilyet ettiklerini, taşınmaz üzerindeki dededen kalan eski ahşap bir ev bulunmakta iken iş bu evin yandığını, evin yerine yapılan ev ve diğer muhdesatların tüm mirasçılar tarafından ortak masraf ve emekle yapıldığını, davacılar ve davalıların tespit tarihine dek mirasçı sıfatı ile ve kök murisleri ad ve hesabına ortaklaşa zilyet ettiklerini, gerçeğe aykırı şekilde yapılan kadastro tespiti yasaya aykırı olduğu gibi objektif de olmadığını, müvekkillerinin anlatımlarına göre kadastro tespitinde beyanları esas alınan kadastro bilirkişisi ve muhtarın bizzat davalılardan ...'nın kayınbiraderi olduğunu, bu nedenle kadastro işleminin gerçeğe ve mevzuata aykırı tutulduğunu ileri sürerek, tespitin iptaline karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; asıl dava ve birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nin 370. maddesi uyarınca ONANMASINA, 80.70 TL peşin harcın onama harcına mahsubuna, 21.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2431, Karar No: 2012/21827, Tarih: 25.06.2012

**8. Ceza Dairesi         2011/2431 E.  ,  2012/21827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık ve genel güvenliği tehlikeye sokacak şekilde silahla ateş etme

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

1) Dosyada mevcut Kriminal Polis Laboratuvarının 10.04.2008 tarih ve BLS-2008/4714 uzmanlık numaralı Ekspertiz Rapor içeriğinde, namlusu içerisinde gaz ayırıcı parçasının mevcut bulunan dava konusu silahın, gaz ayırıcı parçasının ortasındaki boşluktan uygun çapta özel şekil ve nitelikte saçma, kurşun, metal küre vb. bir cisim geçebileceğinin belirtilmesi ve olay yerinde kuru-sıkı boş kovan elde olunması karşısında; dava konusu tabancanın marka, model ve üretim yılı tespit olunup Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından marka ve model ve üretim yılı itibariyle bu silahların mevcut haliyle üretilmesine izin verilip verilmediği sorulup, bu silahların üretim şeması getirtilip dosya kül halinde Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek silahın üretim izni verilen orjinal haline göre bilye geçişine imkan verecek şekilde gaz ayırıcı parçasının tadil edilip edilmediğine dair alınacak bir rapor ile 6136 sayılı Yasa kapsamında kalıp kalmadığı hususu kesin olarak saptanarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ile yazılı biçimde mahkumiyet hükmü kurulması,

2) Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan kurulan hükümde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verildiği halde 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçunda bu hususta olumlu olumsuz bir karar verilmemesi,

3) 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükümde 5237 sayılı TCK.nda cezaların içtimaına dair bir düzenleme bulunmadığı gözetilmeden, hapisten çevrilen para cezası ile doğrudan verilen para cezasının toplanması,

4) Suç tarihi itibariyle, 5728 sayılı Yasanın 156. maddesi ile değişik 6136 sayılı Yasanın 13/1. madde ve fıkrası hükmüne göre, sanık hakkında hürriyeti bağlayıcı ceza yanında gün adli para cezasına hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden, uygulama yeri bulunmayan doğrudan adli para cezasına hükmolunması suretiyle sanık hakkında eksik ceza tayini,

5) Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan kurulan hüküm- de sanığın 18.12.2008 tarihli celsede hakkında lehe hükümlerin uygulanmasını talep et- mesine rağmen TCK.nun 50. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı hususunda bir karar verilmemesi,

6) Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunda 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesi uygulanmasında sanığın, maddenin 1. fıkrasında sayılan hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına, bu yoksunluğunun kendi altsoyu üzerineki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmesine kadar, diğer hakları yö- nünden ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürmesine karar verilmesi ge- rektiğinin gözetilmemesi,

6) Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçunda 5237 sayılı TCK.nun 53. maddesi uygulanmasında sanığın, maddenin 1. fıkrasında sayılan hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasına, bu yoksunluğunun kendi altsoyu üzerineki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilmesine kadar, diğer hakları yö- nünden ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürmesine karar verilmesi ge- rektiğinin gözetilmemesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş oldu- ğundan hükmün CMK.nun 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı yönünden kazanılmış hak saklı kalmak kaydıyla bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uya- rınca uygulanması gereken CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 25.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/23388, Karar No: 2013/21434, Tarih: 24.09.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/23388 E.  ,  2013/21434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın, temyize gelmeyen diğer sanık ...’la birlikte şikayetçi ... ...’in kilitli vaziyette sokağa parkettiği arabasını düz kontak yaparak hırsızlamaları eyleminin TCK.nun 142/1.-b maddesindeki suçu oluşturmasına karşın aynı yasanın 142/1.-e maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmesi her iki fıkrada öngörülen ceza miktarı aynı olup sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 24/09/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8610, Karar No: 2019/7282, Tarih: 13.06.2019

**12. Ceza Dairesi         2016/8610 E.  ,  2019/7282 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 2863 sayılı Kanunun 65/b, TCK’nın 62, 52/2, 51/1-3, 53.

maddeleri gereğince mahkumiyet

sanıklar ... ve ..., katılan vekili

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların mahkumiyetlerine ilişkin hükümler, sanıklar ... ve ... müdafileri, sanıklar ..., ... ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıklar ... ve ... müdafileri, sanıklar ..., ... ve katılan vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Antalya Koruma Bölge Kurulunun 22/03/1999 gün ve 4138 sayılı kararı ile sit alanları 1. ve 2. derece arkeolojik sit ve koruma alanı olarak yeniden düzenlenen Alara Kalesi sit sınırı ve Alara Han'ın koruma alanı içerisinde yapılan izinsiz uygulamalar nedeniyle sanıklar hakkında dava açıldığı, bir kısım sanıkların savunmalarında, dava konusu yapıların 10-15 yıl önce yapıldığını beyan ettikleri anlaşılmakla, öncelikle, bölgenin sit alanı olarak tescil edildiğine ilişkin koruma bölge kurulu kararı ve ilan tutanakları dosya kapsamına alınıp, mahallinde inşaat bilirkişiler marifetiyle iddianameye konu edilen eylemlerle sınırlı olarak yeniden keşif icra edilerek, kullanılan malzemelerin cinsi, yıpranma durumu, renk solmaları gibi teknik verilerden yararlanılmak suretiyle, müdahalelerin yapım tarihleri her türlü şüpheden uzak şekilde tespit edilip, sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, eksik inceleme ile hüküm tesis edilmesi,

Kabule göre de;

TCK'nın 51/1. maddesi uyarınca, iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkum edilen kişinin cezasının, daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkum edilmemiş olması koşuluyla ertelenebileceği gözetilmeksizin, adli sicil kaydına göre “kasten öldürme” suçundan 20 yıl hapis cezası mahkumiyeti bulunan sanık ... hakkında erteleme hükümlerinin uygulanması,

Kanuna aykırı olup, sanıklar ... ve ... müdafilerinin, sanıklar ..., ... ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 13/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/683, Karar No: 2019/6722, Tarih: 08.04.2019

**2. Ceza Dairesi         2018/683 E.  ,  2019/6722 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 günlü ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüş; dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Hırsızlık suçunun saat 20.30 sıralarında işlendiği mahkemece kabul edildiği, UYAP'tan alınan güneşin doğuş ve batış çizelgesine göre, suç tarihinde yaz saati uygulaması da dikkate alındığında, gece vakti sayılan zaman diliminin saat 20.48'te başlayıp saat 05.14'te sona erdiği nazara alınarak sanık lehine atılı suçun gündüz sayılan zaman dilimi içerisinde işlendiğinin kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 08.04.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18809, Karar No: 2014/1143, Tarih: 21.01.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/18809 E.  ,  2014/1143 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 23/01/2013

NUMARASI : 2012/1063-2013/85

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılar vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

1) Hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak kabul edilen buğday ve mısırın, taşınmazın bir dekarından elde edilebilecek brüt gelirinden indirilmesi gereken üretim masraflarının, Türkiye ortalaması dikkate alındığında brüt gelirin 1/3'ü oranında olması gerektiği gözetilmeden, daha fazla miktarda üretim masrafı yapıldığının kabulü ile az bedel tespiti,

2) Dava konusu taşınmazlara bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak, tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun % 10 oranında olacağı gözetilmeden, daha düşük objektif değer artış oranı kabul eden bilirkişi raporuna göre az bedele hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1092, Karar No: 2018/463, Tarih: 14.03.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1092 E.  ,  2018/463 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki “tazminat” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesince “dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine” dair verilen 03.06.2013 gün ve 2013/242 E., 2013/146 K. sayılı kararın temyizen incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmesi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Dairesi’nin 19.12.2013 gün ve 2013/20048 E., 2013/18060 K. sayılı kararı ile;

"…Davacı vekili, davalıların malik, sürücü, işleten ve trafik sigortacısı olduğu yolcu otobüsünde bulunan müvekkilleri desteği Arifin meydana gelen kazada vefat ettiğini belirterek destekten yoksun kalma nedeni ile toplam 6.000,00,TL maddi tazminatın ve toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketinden poliçe limiti ile sınırlı olarak temerrüt tarihinden, diğer davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Pet. Ür. Oto. Tur. İnş. Taah. Gıda Paz. Tic. San. Ltd. Şti. vekili, yetkili mahkemenin Erzurum Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

... Tur. Sey. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili, yetkili mahkemenin Erzurum Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davalıların yetki itirazlarının HMK'nın 7, 10, 14 ve 16. maddeleri uyarınca yerinden bulunduğu, olayın haksız fiilden kaynaklandığı ve Aksaray ilinde meydana geldiği, yetki itirazında bulunan davalılar yönünden dosyanın tefriki ile Erzurum Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesi ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava Borçlar Kanunu'nun 6098 sayılı TBK 53 ve 56. maddeleri gereğince maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili davayı müvekkillerinin murisinin yolcusu olduğu aracın malik, bir unvan altında aracı işleten teşebbüs sahibi, sürücü ve trafik sigortacısına yöneltmiş, mahkemece yetki itirazında bulunun davalılar yönünden dosya tefrik edilmiş ve yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dava Borçlar Kanunu'nun 6098 sayılı TBK 53 ve 56. maddeleri gereğince maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili davayı müvekkillerinin murisinin yolcusu olduğu aracın malik, bir unvan altında aracı işleten teşebbüs sahibi, sürücü ve trafik sigortacısına yöneltmiş, mahkemece yetki itirazında bulunun davalılar yönünden dosya tefrik edilmiş ve yetkisizlik kararı verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Bunun yanında Dairemiz yerleşik içtihatları uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı araçların vermiş olduğu zararların tazminine yönelik olarak trafik sigortasını yapan sigorta şirketine yönelik açılan davalarda bir şubeden daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüklerinin bulundu yer mahkemesinde de dava açılabileceği kabul edilmektedir. Somut olayda, kaza Aksaray İlinde vuku bulmuş, sigorta poliçesi de Erzurum ilinde tanzim edilmiştir. Davacı vekili davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüğünün bulunduğunu düşündüğü Konya'da açtığı anlaşılmakla birlikte bu konuda mahkemece yeterli araştırma yapılmaksızın yetki itirazında bulunan davalılar yönünden yetki itirazlarının kabulü ile tefrik edilen bu dosya yönünden yetkisizlik kararı verilmiştir. Buna göre mahkemece Ergo Sigorta A.Ş.'nin Konya İlinde Bölge Müdürlüğü’ nün bulunup bulunmadığının bağlı olduğu ticaret sicil müdürlüğü, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği ve Ergo Sigorta A.Ş.'den sorularak belirlenmesi ve Bölge Müdürlüğü’nün bulunduğunun belirlenmesi halinde 2918 Sayılı KTK’nın 110.maddesi gereğince bir şubeden daha yetkili organ olan bölge müdürlüğünün bulunduğu Konya ilinde de dava açılabileceği gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir..."gerekçesiyle oy çokluğu ile bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve dosyanın Erzurum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçelerle oy çokluğu ile bozulmuştur.

Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve dosyanın Erzurum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine hüküm, Özel Dairece yukarıda başlık bölümünde yer alan gerekçelerle oy çokluğu ile bozulmuştur.

Mahkemece yetkili olmayan bir mahkemenin yorum yoluyla yetkili sayılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle önceki kararında direnilmiştir.

Direnme kararı davacılar vekili ve davalı ... Tur. Sey. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, trafik kazası sonucu ölüm nedenine dayalı olarak sigorta şirketi aleyhine açılan tazminat davasında, sigorta şirketinin bölge müdürlüğünün bulunduğu yerin yetkili olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

I-Davalı Erzurum Esedaş Tur. Sey.ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;

Hukuk Genel Kurulunca 07.03.2018 tarihinde yapılan görüşmeler sırasında temyiz eden davalı Erzurum Esedaş Tur. Sey.ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin süresinde yapmış olduğu yetki itirazında, dosyanın yetkili Erzurum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiği, yerel mahkemenin temyiz eden davalı tarafın açık iradesi dikkate alınarak ve davalı taraf lehine Erzurum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin yetkili olduğu yönünde karar verdiği, davalı tarafın lehine verilen direnme kararını bu kez kazanın meydana geldiği yer olan Aksaray Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri’nin yetkili olması gerektiği gerekçesi ile temyiz ettiği dikkate alınarak davalı ... Tur. Sey. Ve Ltd. Şti. vekilinin temyiz isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine, oy birliği karar verilmiştir.

II- Davacılar vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Yetki, bir davaya hangi yerdeki hüküm mahkemesi tarafından bakılacağını belirtir. Burada, yer bakımından (coğrafi bakımdan) bir davanın hangi (neredeki) mahkeme tarafından görüleceği söz konusudur(KILIÇ,H.:Açıklamalı ve İçtihatlı HMK,Ankara,s,585,Kuru B.:Hukuk Muhakemeleri Usulü sh. 2616’ya atfen).

Davalının birden fazla olması hâlinde yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı HMK’nın 7.maddesi “(1) Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. (2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.” hükmünü içermektedir.

Haksız fiilden doğan davalarda yetki kuralını düzenleyen 16. maddesi ise; “ (1) Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”şeklindedir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun ilga edilen 25. maddesinde sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklarda, tazminat ve rücu talepleri nedeni ile açılacak davalarda ve icra takiplerinde yetkili mahkemenin veya icra dairelerinin; sigorta şirketinin veya şubesinin, sigorta sözleşmesini yapan acentenin, sigortalının, hak sahibinin, rücu edilenin ikametgahındaki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki mahkemelerin ve icra dairelerinin olduğu düzenlenmiştir.

Karayolu Taşımacılığı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’nın C.8. maddesinde de yetkili mahkemeler belirlenmiş ve genel şartlarda “Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle sigortacı aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketinin merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin ikametgahının bulunduğu yerdeki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki; sigortalı aleyhine açılacak davalarda ise davalının ikametgahının bulunduğu yerdeki ticaret davalarına bakmakla görevli mahkemedir. ” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 10. maddesinde, şirketlerin bölge müdürlükleri ve şube açmak suretiyle yurt içinde teşkilatlanmasının, yurt dışında şube veya temsilcilik açması ilgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla serbest olduğu, ancak bu şekilde faaliyete başlanmasını ve faaliyetin sona erdirilmesini müteakip bir ay içinde şirketçe Müsteşarlığa bildirimde bulunulması gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili davayı müvekkillerinin murisinin yolcusu olduğu otobüsün malikine, işletenine, sürücüsüne ve zorunlu taşımacılık mali mesuliyet ve kasko sigortacısına yönelterek davayı bölge müdürlüğünün bulunduğunu düşündüğü yer olan Konya’da açmıştır. 14.02.2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kazanın meydana geldiği yer Aksaray’dır. Davacıların yerleşim yeri Karaman, her iki davalı şirketin merkez adresi ise Erzurum’dur. Sigorta şirketinin genel merkez adresi ise Ümraniye/İstanbul’dur. Mahkemece 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 7, 10, 14 ve 16. maddeleri uyarınca Erzurum Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğu gerekçesi ile yetki itirazında bulunan davalılar bakımından dosya tefrik edilerek yetkisizlik kararı vermiştir.