muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3747, Karar No: 2016/14092, Tarih: 13.06.2016

2- İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının günlük 12 saatlik çalışmasında yukarıdaki ilke kararında açıklandığı üzere 1,5 saat ara dinlenme süresinin düşülmesi gerekirken 1 saatlik ara dinlenme düşülmesi hatalıdır.

3- Davacının davalı işyerinde vardiyalı çalışma düzeninde 08.00-20.00 ve 20.00-08.00 saatleri arasında çalıştığı kabul edilmiş olup bu çalışma sisteminde gece çalışmasında 7,5 saati aşan kısımların fazla çalışma hesabında dikkate alınmaması da hatalıdır.

4- Davacının hafta tatili alacağına yönelik talebi ispatlanamadığı gerekçesi ile reddedilmiş ise de davacı tanıkları yanında davalı tanıklarından ... davacının ayda 1 veya 2 Pazar çalıştığını beyan ettiğine göre davacının ayda 2 hafta tatilinde de çalışma yaptığı kabul edilip buna göre alacağın belirlenmesi gerekirken talebin reddi isabetsizdir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 13/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23512, Karar No: 2017/2867, Tarih: 04.04.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/23512 E.  ,  2017/2867 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 13.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahibine bağlanan gelirden oluşan Kurum zararının ilk rücu davasından bakiyesinin rücuan tahsili istemine ilişkin olup, ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19'uncu maddesinde "yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir." denilmektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 127'nci maddesinde, cevap dilekçesini verme süresinin, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta olduğu, 116/1-a maddesinde kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazının ilk itirazlar içinde sayıldığı ve 117/1'inci maddesinde de ilk itirazların hepsinin cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olduğu belirtilmiştir.

Eldeki rücuan tazminat istemli davada, kesin yetki söz konusu değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27.05.2015 gün 11-2359-1443 sayılı kararı). Davacı tarafından Ankara İş Mahkemesine dava açılmış olup ortada süresi içinde sunulan cevap dilekçesi ile ileri sürülen usulüne uygun bir yetki itirazının bulunmadığı açıktır. Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayda; Mahkemece, kesin yetki kuralları bulunmadığı, davalı tarafından süresinde ve usulüne uygun bir yetkisizlik itirazı ileri sürülmediği dikkate alınarak Mahkemenin yetkili hale geldiğinin gözetilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/3424, Karar No: 2014/35319, Tarih: 25.11.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/3424 E.  ,  2014/35319 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 7. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/11/2012

NUMARASI : 2011/452-2012/1518

DAVA :Davacı, fazla çalışma ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi açmış olduğu bu davada fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğinden söz ederek fazla çalışma ücreti alacaklarını talep ve dava etmiştir

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı işveren, işyerinde vardiyalı çalışma olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda Çalışma Bakanlığını iş müfettişi raporuna dayalı hesaplama yapılmış ise de fazla çalışma yazılı delille kanıtlanmış değildir. İndirim yapılmasına engel olan yazılı delilden, işçinin işe giriş ve çıkış saatlerini ortaya koyan yazılı delil anlaşılmalıdır. Dosya içinde davacının da dahil olduğu işçiler için işverence belirlenen günlük çalışma saatleri listesi yer alsa da, davacı işçinin fiilen çalıştığı gün ve saatler konusunda yazılı delil bulunmamaktadır. İş Müfettişliği raporunda geçen tespitler de yukarıda açıklanan manada yazılı delile dayanmamaktadır. Fazla çalışma alacağının tanık beyanlarına dayanarak hesaplanması halinde, işçinin hastalık, mazeret ve idari izin gibi nedenlerle çalışamadığı günler olabileceği gözetilerek takdiri indirim yapılacağı Yargıtay'ın istikrarlı uygulaması haline gelmiştir. Bilirkişi raporunda emsal olarak değerlendirilen raporlar esas alınarak verilen kararlar da Yargıtay tarafından indirim yapılması gerektiği yönünden bozulmuştur(Yargıtay 7. HD. 18/09/2013 gün, 2013/8026 E, 2013/14916 K) Bilirkişi tarafından belirlenen fazla çalışma alacağından hakkaniyete uygun oranda takdiri indirim yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, indirim yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/41134, Karar No: 2015/21687, Tarih: 23.06.2015

**3. Ceza Dairesi         2014/41134 E.  ,  2015/21687 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/183432

MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 27/02/2013

NUMARASI : 2012/283 (E) ve 2013/75 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

1) Sanık A.. P.. hakkındaki mahkumiyet hükmünün incelenmesinde:

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

5237 sayılı TCK’nın 50/1-f maddesine göre sanığın kamuya yararlı bir işte çalıştırma yaptırımına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, infazı kısıtlayacak şekilde “temizlik hizmetlerinde veya başkaca” seçenek yaptırımı uygulanmasına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK’nın 322. maddesi gereğince, TCK'nin 50/1-f maddesine ilişkin hükümde "temizlik hizmetinde veya başkaca" ibaresinin hükümden çıkarılarak, diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle usul ve yasaya uygun hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2) Sanık K.. A.. hakkındaki mahkumiyet hükmünün incelenmesinde:

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

a) Sanığın hükmün açıklanmasına karşı savunması alınmadan sadece müşteki sıfatıyla beyanı alınarak, ek kararla yazılı şekilde hüküm kurulması,

b) Sanığın, TCK’nin 53. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar aynı maddenin 1. fıkrasında öngörülen hakları kullanmaktan yoksun kılınmasına, aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca da kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından, söz konusu yasaklamanın koşullu salıverilen sanık hakkında uygulanmamasına karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 23.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/7585, Karar No: 2021/10281, Tarih: 15.09.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/7585 E.  ,  2021/10281 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2021/4-2021/89

Dava, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Üye ...'in muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., Şerafetin Özyürür ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla,

15/09/2021 gününde karar verildi.

KARŞI OY

Davacı adına ilk işe giriş bildirgesi 1.04.1990 tarihinde verilmiştir. Uzun vadeli sigorta kollarından 1990/1 dönem 4 ay için 6 gün 45.000 TL ücretle çalıştığına dair dönem bordrosu iş verence Kurum'a verilmiştir. 1990 yılı 2 dönem için ise 34 gün 165.600 TL prime esas kazanç üzerinden bildirilmiş ancak el yazısı ile uzun vadeli sigorta kolları olarak bildirilmemiştir.

Kurum tarafından mesai saatleri arasında iş yerinde gerçekleştiğini beyan etmişlerdir.

...'nın 28.04.2017 tarihli yazısı ekinde tanıklar ... ve ......nün uzun vadeli sigorta tescili bulunmaktadır. Kaldı ki aynı listede yer alan diğer sigortalıların da uzun vadeli sigorta kollarından tescili bulunmaktadır.

Çalışma iş yerinde gerçekleştiğinden istisna kapsamında değildir.

Hükmün bozulması düşüncesiyle sayın Çoğunluk görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2013/17918, Karar No: 2014/345, Tarih: 09.01.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/17918 E.  ,  2014/345 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/130663

MAHKEMESİ : Ankara 19. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 13/02/2012

NUMARASI : 2011/1131 (E) ve 2012/166 (K)

SUÇ : Mühür Bozma

1-Anayasa’nın 38. maddesine göre “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.” Aynı hususlar, 5237 sayılı TCK'nun “Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı 2. maddesinde de vurgulanmış ve “İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nun "Kamu güvenine karşı suçlar" bölümünde, 203. maddede düzenlenen "mühür bozma" suçunun konusu, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin olduğu gibi korunması veya üzerinde değişiklik yapılmaması için konulan mühürdür. Suçla korunan değer, kamu idaresinin, dolayısıyla devletin otoritesidir. Kanunla verilmiş yetkiye dayalı olarak ve usulüne uygun bir şekilde yetkili makam tarafından konulan mührün kaldırılması ya da konuluş amacına aykırı hareket edilmesi ile mühür bozma suçu oluşur.

Devlet daha önce, elektrik dağıtım ve satışını Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve ortaklıklar eliyle gerçekleştirirken, bu hizmet özelleştirme uygulamaları kapsamında, dağıtım ve perakende satış lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişileri olan şirketlere devredilmiştir. Elektrik ve Doğalgaz'ın dağıtım ve satışının Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından gerçekleştirildiği dönemde ve özelleştirme programının yürütüldüğü sürece, usulsüz veya kaçak kullanımların tespiti üzerine usulünce yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışların TCK'nun 203. maddesi kapsamındaki suçu oluşturduğu tartışmasız ise de Elektrik ve Doğalgaz'ın dağıtım ve satışının, özelleştirme uygulamaları sonucu lisans sahibi özel şirketlere devredilmesinden sonra özel şirket yetkililerince yapılan mühürleme işlemi ve buna aykırı davranışların ceza hukuku açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.04.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. …Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. …Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

Mühür bozma suçunun fiil öğesi bağlamında hukuka aykırılık unsurunun oluşması için, mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunması zorunludur. Ne yukarıda anılan 4046 sayılı Kanun’da, ne 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 14.03.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda, ne de başka bir özel Yasada özelleştirme sonrasında özel şirketlere mühürleme yetkisi verildiğine ve buna aykırı davrananlar hakkında TCK’nun 203. maddesi hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

4628 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 25.09.2002 tarihli “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 13/3. maddesinde “Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektriğini keserek Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunacağı” belirtilmişse de bu düzenleme, yukarıda yer verilen Anayasa’nın 38 ve TCK’nun 2. maddeleri hükmü karşısında özel bir şirketin tatbik ettiği mührün bozulması eylemini suça dönüştürmez.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; 20.05.2010 olan suç tarihinde lisans sahibi özel şirket görevlileri tarafından yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışta, 5237 sayılı TCK'nun 203. maddesinde düzenlenen "mühür bozma" suçunun unsurları oluşmadığından, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

2-Kabule göre de;TCK'nın 203/1. maddesinde öngörülen seçimlik cezalardan hapis cezası tercih edilmesine rağmen aynı Yasanın 50/2. maddesi hükmüne aykırı düşecek şekilde hapis cezasının para cezasına çevrilmesi

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, kazanılmış hakkın saklı tutulmasına 09.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/788, Karar No: 2022/4322, Tarih: 10.05.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/788 E.  ,  2022/4322 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

VEK.AV....

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen cezai şart ve reçete bedeli cezasının iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına dair verilen karara, ilk derece mahkemesince uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen kararın, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, ilk derece mahkemesince uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın 6100 sayılı HMK’nın 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA, 10/05/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2145, Karar No: 2007/2880, Tarih: 20.03.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/2145 E.  ,  2007/2880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı temsilcisi tarafından, davalı aleyhine 06.04.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.01.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, kadim yaylak iddiasına dayalı tapu iptali ve özel siciline yazılması istemiyle açılmıştır.

Davalı, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerin yayla olmadığını, vakıf taşınmazı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece istem hüküm altına alınmış, kararı davalı temyiz etmiştir.

Dava konusu taşınmazın ... yaylası olarak bilinen ve memleket haritalarında bu isimle işaretlenen 1600 rakımlı bölgede bulunduğu, aynı yörede açılan bir başka dava sebebiyle yapılan yargılamada taşınmazın Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 29.12.1995 tarih 7745-7843 sayılı ilamında ve Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1996 tarih 1996/17-294-426 sayılı ilamı ile yaylak olarak kabul edildiği, dosyada toplanan deliller mahallinde yapılan keşif ve keşif sonucu bilirkişinin düzenlediği kroki ile sabittir.

Taşınmazın orman ile ilgisine gelince; Orman Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporun gerekçe kısmında, bölgede yapılan ve kesinlik kazanan orman çalışmaları neticesinde davaya konu parselin orman sınırları dışına çıkarıldığı, memleket haritasında orman dışı açıklık alan, amenajman haritasında da iskan alanları kapsamında olduğu belirtilerek sonuç itibariyle taşınmazın orman sayılmayan alanlar içerisinde olduğu belirtilmiştir. Dosyadaki kanıtlar ve benzer dosyalarda yapılan keşifler sonucu düzenlenen raporlar ile; orman kadastrosunun arazi kadastrosuna esas olmak üzere yapıldığı kadastro çalışmalarının 1994 yılında kesinleştiği, anılan çalışma dışında bundan önce başkaca yapılmış bir orman kadastrosu da bulunmadığından " Orman sınırları dışına çıkarıldığı" ibaresinin "orman sınırları dışında bırakılmıştır" anlamında rapora yazıldığı anlaşıldığından aşınmazın orman ile ilgisinin bulunmadığı kabul edilmiştir.

HUMK.nun 238/2.maddesine göre “maruf ve meşhur olan hususlar münazaalı sayılmaz”, davalı taşınmazın bulunduğu yer sadece o yöre halkı tarafından değil herkesin bildiği yurt genelinde maruf olan “... Yaylasıdır”. Bilinen gerçekler karşısında mahkemece taşınmazın niteliğinin yayla olarak belirlenmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur.

HUMK.nun 238/2.maddesine göre “maruf ve meşhur olan hususlar münazaalı sayılmaz”, davalı taşınmazın bulunduğu yer sadece o yöre halkı tarafından değil herkesin bildiği yurt genelinde maruf olan “... Yaylasıdır”. Bilinen gerçekler karşısında mahkemece taşınmazın niteliğinin yayla olarak belirlenmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur.

Diğer taraftan, Türk Medeni Kanununun 101.maddesi hükmüne göre “... gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemesiyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır. Vakfın Osmanlı Hukukundaki tarifi de Türk Medeni Kanununun 101.maddesindeki tarife paraleldir. Kavram olarak denilebilir ki, vakıftan amaç; bir aynın (malın) menfaatlerini hayır yönüne tahsis etmektir. (Eren F.Başpınar V.Toprak Hukuku

2.Baskı Sayfa 63.) Vakfın kurulabilmesi için belirli bir amaca yönelmiş mal olmalıdır. Ancak, tahsisi yapılacak-kural olarak-gayrimenkulün vakfın amacına cevap vermesi gerekir.

4342 sayılı Mera Kanununun 3.maddesine göre yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerdir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylakın özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması sınırlarının daraltılması olanaklı değildir. Bu hali ile kamu malı niteliği gösteren ve tarım arazisi özelliği olmayan yaylakta vakıf kurulabilmesi mümkün olmadığından yaylak olduğu saptanan taşınmazla ilgili davanın kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre tarafların bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 20.03.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.