muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/15, Karar No: 2013/2607, Tarih: 19.02.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/15 E.  ,  2013/2607 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelir ile yapılan ödemelerin, 5510 sayılı Yasanın 21. maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan ... Tic.A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre sair temyiz itirazlarının reddine;

2-Dava; 20.03.2009 tarihli iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan ödemelerin rücuan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın 21. maddesidir. Anılan maddede yer alan, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca Mahkemece, gerçek zarar miktarları hesaplanarak, gerçek zarar ile kusur karşılığı ilk peşin sermaye değerli gelir miktarlarının karşılaştırması sonucu Kurumun rücu alacağının belirlenmesinden sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı .... ve Tic.A.Ş vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı .... ve Tic.A.Ş'ne iadesine, 19.02.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12122, Karar No: 2013/18373, Tarih: 05.11.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/12122 E.  ,  2013/18373 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili davacının 28/09/2006 tarihinde dava dışı ... Ltd. Şirketi işçisi olarak ... Kargonun aktarma merkezinde şoför olarak çalışmaya başladığını, daha sonra davalı ... Ltd. Şirketine devredildiğini, bu şirket işçisi olarak aynı işi yapmaya devam ettiğini, iş akdinin 06/12/2011 tarihinde haksız olarak feshedildiğini,fazla mesai yaptığını, milli bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia ederek kıdem tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Kargo A.Ş. vekili alacakların zaman aşımına uğradığını, davacının müvekkil şirkette işe başlamadığını, müvekkil şirket ile aralarında işyeri devri yapılan ... Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti.'de 28/09/2006 tarihinde iş başı yaptığını, 01/02/2008 tarihinde de ... Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti.'ne devrinin yapıldığını, bütün firmaların birbirinden bağımsız olduğuğu, devir nedeni ile davacının ... Kargo A.Ş. ile bir bağı kalmadığından husumet itirazında bulunduklarını beyanla, davalı ... Ltd. Şti.vekili zaman aşımı savunmasında bulunmuş ayrıca davacının çalıştığı işlerinin dava dışı ... Ltd. Şti.'den İş Kanunu'nun 6.meddesine göre devralındığını, davacının

müvekkil şirkette çalışırken sorumlu olduğu ... palakalı araca 01/12/2011 tarihinde kendi kusuru ile bir aylık maaşından fazla zarar verdiğini, şirkete vermiş olduğu zarar neticesinde iş sözleşmesinin İş Kanunu'nun 25/II-ı maddesine göre haklı nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna itibarla davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin ispat edilemediği, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İş sözleşmesinin fesihinin haklı olup olmadığı ihtilaflıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin fesihinin haklı olup olmadığı ihtilaflıdır.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (ı) alt bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde, işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu belirtilmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması durumunda, işverenin haklı fesih imkânı olmadığı gibi işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarının bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının hukukî sonuca etkisi bulunmamaktadır. Örneğin işverene ait iş makinesi paletlerine kasten metal cisim sokmak suretiyle zarar veren veya trafik kazası sonucu işvereni zarara uğratan işçinin aynı şekilde iş sözleşmeleri haklı nedenle sona erdirilebilir. İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir. Zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin brüt ya da net olarak dikkate alınması gerektiği noktasında Yasada herhangi bir açıklık bulunmamakla birlikte, işçi lehine yorum ilkesi uyarınca brüt ücretin esas alınması gerekir. Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içersinde değerlendirilmemelidir. Ancak, ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış pirimi olarak

belirlendiği hallerde, gerçek ücretin bu ödemelerin toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur. Örneğin uygulamada uluslararası yük taşıyan tır şoförleri asgarî ücret ve sefer pirimi karşılığı çalışmaktadır. Sefer pirimi olarak adlandırılan kısım da dar anlamda ücrettir. Bu durumda maddenin uygulanması anlamında otuz günlük ücret, tır şoförleri yönünden her iki ödemenin toplamına göre belirlenmelidir.

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar. İşçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş olması fesih hakkını ortadan kaldırmaz.

4857 sayılı İş Kanununun 26 ncı maddesi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre, zarara neden olan olayın oluşumu tarihinden itibaren başlar. Ancak altı işgünlük ikinci süre, zarar miktarının belirlenmesinin ardından, bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Zarar miktarının belirlenmesi bazen uzun zaman alabilir ve fesih hakkının kullanılması bakımından zarar miktarının belirlenmesi ve işçinin ücreti ile kıyaslanması zorunluluğu vardır.

Somut olayda;

4857 sayılı İş Kanununun 26 ncı maddesi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre, zarara neden olan olayın oluşumu tarihinden itibaren başlar. Ancak altı işgünlük ikinci süre, zarar miktarının belirlenmesinin ardından, bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Zarar miktarının belirlenmesi bazen uzun zaman alabilir ve fesih hakkının kullanılması bakımından zarar miktarının belirlenmesi ve işçinin ücreti ile kıyaslanması zorunluluğu vardır.

Somut olayda;

Davacının iş sözleşmesi davalı ... Ltd. Şirketi tarafından yönetimindeki işverene ait araca 30 günlük ücret tutarını aşacak şekilde kusurlu davranışı ile zarar verdiği gerekçesi ile feshedilmiştir.

Davacı savunmasında olayı doğruladığı gibi mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda davacı işçinin geri geri gidiş manevra kurallarına uymaması nedeni ile %100 kusurlu olduğu bildirilmiştir. Dosya kapsamına ve bu konuda toplanan delillere göre davacı işçinin olayda tam kusurlu olduğu sabittir.

Zarar konusuna gelince; mahkemece davalı işverenin meydana gelen zararın miktarını resmi belge niteliğinde tutanak, fatura ve benzeri belgelerle ispat edemediği kabul edilmiş ise de, keşif sonucu makine mühendisi bilirkişi davalı işverenin sunduğu tarihsiz ekspertiz raporundaki hasarlı parçaların kazada meydana gelen hasara ilişkin olduğunu, burada belirtilen onarım ve işçilik bedellerinin piyasada yaptığı araştırmaya göre uygun değerler olduğunu, araçta parça ve işçilik dahil KDV hariç 4473,00 TL hasar meydana geldiğini mütalaa etmiştir. Bu hale göre davalı işveren davacı işçinin yaptığı kaza nedeni ile araçta meydana

gelen hasar miktarını ispatlamıştır. Ancak bilirkişi raporundaki “hasar gören bazı parçaların örneğin sol yan duvar dış sacı, sol yan duvar iç sacı, sol arka dar sacı ve sol arka kanatlı kapının yenisi ile değiştirmeye gerek duyulmadan onarım yolu ile tamirinin mümkün olabileceği ihtimalinin olduğu”na yönelik tespit nedeni ile tam hasar durumunun tespiti bakımından davalı işverene usulünce süre verilerek kazaya uğrayan araçta meydana gelen hasarın tamir ettirilip ettirilmediği, ettirilmiş ise nerede tamir ettirildiği ve buna dair bilgi ve belgeleri sunması sağlanmalı, sonuca göre iş sözleşmesinin feshinin haklı olup olmadığı konusunda değerlendirme yapılmalıdır. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

O halde davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine, 05.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/711, Karar No: 2014/21609, Tarih: 04.07.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/711 E.  ,  2014/21609 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 321. maddesinin 2. fıkrasında, "Kararın tefhimi, mahkemece hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanması ile gerçekleşir. Ancak zorunlu hâllerde, hâkim bu durumun sebebini de tutanağa geçirmek suretiyle, sadece hüküm özetini tutanağa yazdırarak kararı tefhim edebilir.Bu durumda gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir." hükmü düzenlenmiştir. Bu sebeplerle basit yargılamada 6100 sayılı Kanun'un 297/2. maddesindeki unsurları taşıyan hükmün, 6100 sayılı Kanun'un 321. maddesi uyarınca gerekçeli olarak açıklanması zorunludur.

6100 sayılı Kanun'un 321. maddesindeki "hükme ilişkin tüm hususlar"dan kastedilen 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesindeki unsurlardır. Taraflarca süre tutum dilekçesinin verilmesi gerekçeli kararın tebliğ edilmemesinden kaynaklanmaktadır. Gerekçeli karar tebliğ edildiğinde taraflar gerekçeli temyiz dilekçesi ile temyiz haklarını kullanabileceklerdir. 6100 sayılı Kanun'un “hukuki dinlenilme” başlıklı 27. maddesi, Anayasa’nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36. maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesi nazara alındığında gerekçeli kararın taraflara tebliğ edilmsi gerektiği açıktır.

Öte yandan, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun 26.09.2004 tarih ve 5236 sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki 433. madde hükmü gereğince tarafların kararın temyiz edildiğinden haberdar edilmeleri ve katılma yoluyla temyiz talebinde bulunma haklarını kullanmaları için temyiz dilekçelerinin de diğer tarafa tebliğ edilmesi gerekir.

Dosya içeriğine göre gerekçeli kararın davalı ... TEMİZLİK VE TAŞIMACILIK HİZMETLERİ GIDA TAAH. PAZ. SAN TİC. LTD. ŞTİ vekiline tebliğ edilmediği anlaşıldığından; gerekçeli kararın davalı ... TEMİZLİK VE TAŞIMACILIK HİZMETLERİ GIDA TAAH. PAZ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. vekiline temyiz dilekçesinin de karşı tarafa yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi beklendikten sonra gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 04.07.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10061, Karar No: 2018/13221, Tarih: 12.11.2018

**2. Ceza Dairesi         2016/10061 E.  ,  2018/13221 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Ancak;

1- Mahkemece, para karşılığı ilişkiye girmek için müşteki ile anlaşan sanığın talebi üzerine müştekinin çıkarttığı ceketini sanığa verdiği, sanığın ceketi aldıktan sonra yere serdiği, bilahare ilişkiye girdikten sonra müştekinin ceketinden cep telefonunu alarak ayrıldığının kabulü karşısında; eylemin, TCK'nın 141/1. maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna uyduğu gözetilmeden suç vasfının değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek aynı Kanun'un 142/2-b. maddesi ile uygulama yapılması,

2- 25.02.2014 tarihli kolluk tutanakları, müştekinin aşamalardaki beyanları ve dosya kapsamına göre müşteki ile sanığın saat 19.00'dan sonra görüştüğü dikkate alınarak, eylemin saat 19.00'dan sonra işlendiği ve UYAP'tan alınan çizelgeye göre gece vaktinin saat 18.01'de başladığının anlaşılması karşısında; eylemin gece vakti gerçekleştirildiğinin kabul edilerek sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 143. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

3- Müştekinin şikayetinden sonra başlatılan soruşturma sonrasında sanığın telefonu sattığı yeri göstermesi ile suça konu telefonu satın alan Murat Akbaş'ın 26.02.2018 tarihinde telefonu kolluğa teslim ettiği anlaşılmış ise de; sanığın suçtan elde ettiği haksız çıkarı iade etmemesi nedeniyle hakkında etkin pişmanlık koşulları oluşmadığı halde, sanığın cezasından 5237 sayılı TCK'nın 168/1. maddesi uyarınca indirim yapılması suretiyle eksik ceza tayini, Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17066, Karar No: 2018/14530, Tarih: 15.11.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/17066 E.  ,  2018/14530 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Sanık hakkında katılan ...’a karşı mala zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Sanığın katılana ait aracı hasar meydana getirecek şekilde düz kontak yapmak sureti ile bulunduğu yerden aldıktan sonra aracın teyp ve hoparlörlerini söküp alması, aracın aküsü bitince aracı yeniden çalıştırabilmek için takviye yaptığı esnada kolluk tarafından yakalanması şeklinde gerçekleşen olayda eylemin suça konu olan aracın mülkiyetine yönelik olarak gerçekleştirildiğinin anlaşılması karşısında, unsurları itibariyle oluşmayan mala zarar verme suçunun unsurları bulunmamasına karşın hükümlülük kararı verilmiş ise de, temyiz incelemesinden sonra kanun yararına bozma yasa yoluna başvurulması mümkün görülmüştür.

Mala zarar verme suçundan doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanuna eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükümlerinin temyizi mümkün olmadığından, sanık ...’ın temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II-Sanık hakkında katılan ...’a karşı hırsızlık, müşteki ...’a karşı hırsızlık ve mala zarar verme suçlarından kurulan hükümlerin temyiz incelemesinde;

Sanığın müdafi huzurunda kolluk tarafından alınan ifadesinde okulun jeneratörünü çalıştıran aküyü alarak aracı çalıştırdığını, kullandığı aküyü arabadan çıkarmaya çalıştığı esnada polis ekiplerini gördüğünü ifade ettiği, kesintisiz bir takibin bulunmadığı, bu haliyle eylemin teşebbüs aşamasında kalmayıp tamamlanmış olduğu anlaşıldığından, tebliğnamedeki bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin hükümden sonra 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 08/10/2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı kararı ile TCK'nın 53. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendine yönelik olarak vermiş olduğu iptal kararları kapsam ve içerik itibarıyla infaz aşamasında mahallinde gözetilebileceğinden, bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, sanık ...’ın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye kısmen uygun olarak ONANMASINA, 15.11.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/4477, Karar No: 2023/6154, Tarih: 02.11.2023

**1. Hukuk Dairesi         2023/4477 E.  ,  2023/6154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2015/217 E., 2017/151 K.

DAVA TARİHİ : 10.07.2015

KARAR DÜZELTME İSTEYEN :Davacılar vekili

Taraflar arasındaki davadan dolayı ... Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 21.06.2017 tarihli ve 2015/ 217 Esas - 2017/151 Karar sayılı hükmün ilişkin olan Kapatılan 16.Hukuk Dairesinin 30.10.2020 tarihli ve 2018/364 Esas - 2020/4953 Karar sayılı kararının düzeltilmesi, süresinde davacılar vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya incelendi gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen hususlar 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereğince uygulanması gereken HUMK'nın 440 ıncı maddesinde gösterilen dört halden hiçbirine uymadığından davacılar vekilinin karar düzeltme isteminin REDDİNE,

Davacılardan HUMK'nın 442/3 üncü maddesi ve 4421 sayılı Kanun uyarınca takdiren 1.470,00 TL para cezası ile 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca 562,65 TL karar düzeltme harcının alınmasına,

02.11.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasında yapılan yargılama sonucunda davacının davasını, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen 10 yıllık süre içerisinde açmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve Bölge Adliye Mahkemesince (BAM) istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir. Davacı taraf başka gerekçelerle birlikte ... İlçesi ...Köyünde yapılan ilan üzerine kadastronun kesinleştirilmesinin hukuka uygun olmadığını, davalarının süresinde olduğunu belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

BAM’ın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesi gereğince tespitin kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıllık hak düşürücü süre içerisinde davanın açılmadığı gerekçesiyle verdiği ret kararı Dairemizin Sayın Çoğunluğunca da benimsenerek onama kararı verilmiştir.

Sayın Çoğunlukça aramızda oluşan uyuşmazlık, taşınmazın bulunduğu köyün idari sınırları dışındaki bir çalışma alanına alınması durumunda yapılan tespitin taşınmazın bulunduğu köyde de ayrıca ilan edilmesinin gerekip gerekmediği ve buradan hareketle davacının davasının hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı noktasında toplanmaktadır. Kanaatimce aşağıda belirtilen nedenlerle davacı yönünden hak düşürücü süre dolmamış olup davanın esasının incelenmesi gerekir.

Sayın Çoğunlukça aramızda oluşan uyuşmazlık, taşınmazın bulunduğu köyün idari sınırları dışındaki bir çalışma alanına alınması durumunda yapılan tespitin taşınmazın bulunduğu köyde de ayrıca ilan edilmesinin gerekip gerekmediği ve buradan hareketle davacının davasının hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı noktasında toplanmaktadır. Kanaatimce aşağıda belirtilen nedenlerle davacı yönünden hak düşürücü süre dolmamış olup davanın esasının incelenmesi gerekir.

Anayasa’nın 36. maddesinde “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.” denilmek suretiyle hak arama özgürlüğü güvence altına alınmıştır. Hak arama özgürlüğünün temel unsurlarından biri de mahkemeye erişim hakkıdır. “Mahkemeye erişim hakkı, hukuki bir uyuşmazlığın bu konuda karar verme yetkisine sahip bir mahkeme önüne götürülmesi hakkını da kapsar. Kişinin uğradığı bir haksızlığa veya zarara karşı kendisini savunabilmesinin ya da maruz kaldığı haksız bir uygulama veya işleme karşı haklılığını ileri sürüp kanıtlayabilmesinin, zararını giderebilmesinin en etkili ve güvenceli yolu yargı mercileri önünde dava hakkını kullanabilmesidir. Kişilere yargı mercileri önünde dava hakkının tanınması hak arama özgürlüğünün ön koşulunu oluşturur” (AYM, E.2018/99, K.2021/14, 3/3/2021, § 21). Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28/4/2023 tarihli ve E. 2021/5, K. 2023/2 sayılı kararında da açıkça ifade edildiği üzere “Davanın bir mahkeme tarafından görülebilmesi ve kişinin adil yargılanma hakkı kapsamına giren güvencelerden faydalanabilmesi için ilk olarak kişiye mahkemeye erişim imkanının tanınması gerekir (YİBBGK, s. 23-24).

Belirtmek gerekir ki Anayasa’da güvence altına alınan hakların geniş bunlara getirilen sınırlamaların dar yorumlanması en önemli yorum ilkelerindendir. Diğer taraftan usul kurallarının mahkemeye erişim hakkını kısıtlayacak şekilde katı uygulanmaması gerekir(YİBBGK, E. 2021/5, K. 2023/2, 28/4/2023, s. 25).

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasında "Kadastro müdürü, kadastro tutanaklarına göre yapılan tespitlere dayanarak, askı cetvellerini düzenler; bu cetvelleri ve pafta örneklerini, müdüriyette ve ayrıca muhtarın çalışma yerinde 30 gün süre ile ilan ettirir; itirazı olanların ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açabileceklerini belirtir..." hükmüne yer verilmiştir. Kadastro İlanları Hakkında Yönetmelik'in 7. maddesinin birinci fırkasında da "Kadastro müdürü, sınırlandırma ve tespit sonucu düzenlenen kadastro tutanaklarına dayanarak, mahalle veya köy esasına göre askı cetvellerini düzenler. Bu cetvelleri ve pafta örneklerini, müdüriyette, taşınmaz malların bulunduğu köy veya mahalle muhtarının çalışma yerinde ve ayrıca, belediye teşkilatı varsa sadece ilan cetvelinin bir örneğini belediye başkanının göstereceği yere aynı günde astırarak 30 gün süre ile ilan ettirir..."