muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/7024, Karar No: 2023/8377, Tarih: 19.09.2023

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; olayın gerçekleştiği ocağın bulunduğu sahada davalı TTK Genel Müdürlüğü' nün "Ruhsat Sahibi" olduğu, davalı ... tarafından ocağın kaçak olarak çalıştırıldığının anlaşıldığı, 3213 sayılı Maden Kanunu 32 nci maddesinde, ruhsat sahibinin sahasında gerekli tüm önlemleri almakla yükümlü bulunduğunun açıkça vurgulandığı (Kapatılan) Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin bir çok kararında, kaçak kömür ocağında meydana gelen iş kazasında " 3213 sayılı Maden Yasası ve Maden Kanunu Uygulama Yönetmeliği 21 inci maddesi uyarınca sahada yapılan her türlü cevher istihracı faaliyetinin denetim ve kontrol yükümlülüğünün ruhsat sahibi TTK Genel Müdürlüğü'ne ait olduğu ve davalının saha üzerindeki kontrol ve gerekli önlemleri alma yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemek suretiyle sahanın kaçak olarak işgaline neden olduğunun ve iş kazasında sorumluluğunun bulunduğunun kabulü gerektiği belirtilerek TTK Genel Müdürlüğü de tazminat alacaklarından sorumlu kılınmak suretiyle; HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle Asıl ve Birleşen davalar yönünden davanın kısmen kabulüne, davacılar ..., ..., ..., ..., ...'in maddi tazminat taleplerinin kabulü ile davacı eş ... için taleple bağlı kalınarak 67.810,33 TL, davacı çocuk ... için taleple bağlı kalınarak 2.088,23 TL, davacı çocuk ... için taleple bağlı kalınarak 3.314,85 TL, davacı çocuk ... için taleple bağlı kalınarak 20.521,63 TL, davacı çocuk ... için taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL maddi tazminatın, davacıların murisinin ölüm tarihi olan 23.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara ödenmesine, davacılar eş ..., çocuk ..., çocuk ..., çocuk ..., çocuk ..., çocuk ..., çocuk ...'ün manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile takdiren; davacı ... için 35.000,00 TL, davacı çocuk ... için 25.000,00 TL, davacı çocuk ... için 25.000,00 TL, davacı çocuk ... için 25.000,00 TL, davacı çocuk ... için 25.000,00 TL, davacı çocuk ... için 25.000,00 TL, davacı çocuk ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın, davacıların murisinin ölüm tarihi olan 23.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TTK Genel Müdürlüğü vekili temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TTK Genel Müdürlüğü vekili temyiz başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı TTK Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; ruhsat sahibi olduğu alanda kaçak kömür çıkarma nedeniyle kazanın gerçekleştiğini bu kapsamda sigortalı ile arasında işçi işveren ilişkisi veya sözleşmesel bir ilişki olmadığını, müvekkilinin ruhsat sahibi olduğu alanının 3.000 km2’sinin denizde 3.885 km2'sinin ise karada olmak üzere 6.885 km2 olduğu bu kadar büyük bir alanda evlerin odalarından bile kaçak ocak açılırken yasal yetki olmadan denetim yapmasının mümkün olmadığını, kaçak ocakların kontrol ve denetiminin MİGEM ile Valilik ve İl Özel İdaresine ait olduğunu: 3213 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi ile Madencilik faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin 53 üncü maddeleri gereğince kaçak sevkiyatı takip ve cezalandırma mülki idare amirinin yetki ve görevinde olduğunu, müvekkilinin 02.02.2010 tarih ve 90/1571 sayılı yazı ile ... Valiliğine baş vurarak; Genel Müdürlük ve bağlı Müessese Müdürlüklerine ait ruhsatlı saha içerisinde sabotaj, hırsızlık ve yağma gibi olaylara maruz kalınmaması için 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 9 uncu maddesine istinaden görev alanının genişletilerek, ruhsatlı ve sorumluluk sahalarında 16 (on altı) kişilik özel güvenlik personelinin görev yapabilmesi için silahsız özel güvenlik izini verilmesi talebinde bulunulduğunu, konunun ... Valiliği tarafından İçişleri Bakanlığına görüş sorulmuş, alınan cevabi yazıda özetle Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünün ... ili sınırları içerisinde kalan maden havzasında kaçak yollarla açılan ocakların nerede ve ne zaman açılacağının belli olmaması, ocakların belli bir güzergah veya ağ hattı üzerinde olmadığı, cadde ve sokak gibi kamuya açık, her an herkesin gelip geçtiği, genel kolluğun gözetim ve denetiminde bulunan yerlerin geçiş güzergahında olabileceğinden yetki karmaşasına neden olunmaması amacıyla, Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğüne ait havzanın tamamının görev alanı sayılması ile ilgili talepleri uygun görülmediğinden müvekkilinin taleplerinin reddine karar verildiğini, bu aşamadan sonra müvekkilinin özel güvenlik birimleri, imtiyaz alanındaki kaçak ocak denetimlerinden tamamen çekilmiş olduğunu, ruhsat sahasında kaçak ocak işlemleri ile ilgili olarak kolluk güçlerine teknik (mühendis, tekniker, barutçu, işçi) ve lojistik (taşıt, dinamit, kapsül, ahşap malzeme vb.) destek verilmeye devam edildiğini, ayrıca müvekkili tarafından kaçak ocak tespit edildiği taktirde gereğinin yapılması için derhal ilgili mercilere ihbar yapıldığını bu olayla ilgili de ihbarları bulunduğundan davanın husumetten reddine karar verilmesini talep ederek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, esas itibariyle sigortalının vefatı nedeniyle hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat talepleri nedeniyle TTK Genel Müdürlüğünün sorumlu olup olmadığına ilişkin olmakla beraber, öncelikle usul kapsamında vekaletnamesiz temsil nedeniyle davacıların usulüne uygun temsil edilip edilmedikleri noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

Temyiz incelemesinin kapsamı onama ve bozma kararları bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile vekâletnamesiz dava açılması ve işlem yapılmas 77 nci maddesi, fiil ehliyetine dair 4721 sayılı Türk Medeni Kanunun 9,10,11 ve 13 üncü maddeleridir

3. Değerlendirme

1.4721 sayılı Türk Medeni Kanun'un 9 uncu maddesine göre fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir. 10 uncu maddesine göre ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır. 11 inci maddesine göre erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar ve evlenme kişiyi ergin kılar. 13 üncü maddesine göre yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.

2.6100 sayılı HMK'nun 77 nci maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarına göre; "Vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat, dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz. Şu kadar ki, gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekâletnamesini getirmek koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir. Bu süre içinde vekâletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmez ise dava açılmamış veya gerçekleştirilen işlemler yapılmamış sayılır. Vekâletnamesiz işlem yapmasına izin verilen ancak haklı bir sebep olmaksızın süresi içinde vekâletname ibraz etmeyen avukat, celse harcı ile diğer yargılama giderleri ve karşı tarafın uğradığı zararları ödemeye mahkûm edilir. Bunu kötüniyetle yapan avukat aleyhine, ceza ve disiplin soruşturması açılmasını sağlamak üzere, Cumhuriyet başsavcılığına ve vekilin bağlı olduğu baro başkanlığına durum yazıyla bildirilir."

3. Somut olayda Dairemizin 08.02.2022 tarih ve 2020/11381 E- 2022/1521 K sayılı geri çevirme kararında da belirtildiği üzere davacılardan çocuklar ... ve ...’in 26.09.1998 doğumlu, ...’in ise 06.02.2002 doğumlu olup, İlk Derece Mahkemesinin 27.02.2020 tarihli kararından önce 18 yaşlarını ikmal ederek reşit oldukları (kısıtlandıklarını gösteren kayıt ve belgenin de dosya içerisinde bulunmadığı) ancak reşit olmakla fiil ehliyetini iktisap eden bu davacıların velayeten düzenlenmiş vekaletlere istinaden temsil edildiği anlaşılmakla davacı ..., ... ve ...’in hali hazırda kendilerini vekil olarak temsil eden avukatı vekil tayin ettiklerini gösterir vekaletlerin ikmali, yok ise yaptığı işlemlere icazetlerinin olup olmadığı noktasında işlemlerin ikmali için dosyanın mahalline gönderildiği, mahallinde noksanların ikmali için yapılan işlemlere göre davacı ... için avukatı vekil kıldığını gösteren vekalet ikmal edilmişken, davacılardan ... ve ... yönlerinden vekaletlerin ikmal edilerek ibraz edilemediği vekilin de bu şekilde beyanda bulunması üzerine anılan davacı asillere "adlarına vekil sıfatıyla yapılan işlemleri kabul ettiğine ilişkin dilekçe sunmak üzere bir haftalık süre verildiğini içeren muhtıranın tebliğ edildiği, iş bu muhtıralara rağmen mahkemeye beyanda bulunmadıkları anlaşılmaktadır.

4. O halde davacı ... ve ...'in vekaletnamesiz temsil edilmiş olmaları ve vekilin yaptığı işlemlere icazet verdiklerini süresi içersinde beyan etmemiş olması nedeniyle 18 yaşlarını ikmal ettikleri tarihten sonra vekili sıfatıyla yapılan işlemlerin bu kapsamda da istinaf başvurusunun geçersiz sayılıp sonucuna göre anılan davacılar duruşmadan usulünce haberdar edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, anılan davacıların geçerli istinaf başvurularının bulunduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.

5. O halde, kanunun açık hükmüne aykırı görülen bu husus re'sen gözetilerek, bozma sebebine göre davalı TTK Genel Müdürlüğü vekilinin bu aşamada temyiz itirazları incelenmeksizin, stinaf itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararını kaldıran Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı TTK Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz başvurusu nedeniyle HMK 369/1 inci maddesi kapsamında kanunun açık hükmüne aykırı görülen hususlar re'sen gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2.Davalı TTK Genel Müdürlüğü tarafından yatırılan peşin harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

3.Dairemizde icra edilen duruşmada davalı TTK Genel Müdürlüğü kendisine vekille temsil ettirmiş olması nedeniyle 8.400,00 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile iş bu davalıya verilmesine, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4.Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4216, Karar No: 2016/9252, Tarih: 08.11.2016

**14. Hukuk Dairesi         2016/4216 E.  ,  2016/9252 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.03.2015 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve mera olarak sınırlandırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.09.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ve bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Davacı Hazine vekili, dava konusu 163 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazın evveliyatının mera olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

Davalı ... Belediyesi vekili, davanın reddini savunmuştur.

Ziraat bilirkişisi, dava konusu taşınmazın mera niteliğinde olduğunu belirtmiş, fen bilirkişisi ise dava konusu taşınmazın krokisini çizmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın davacı Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerden dava konusu taşınmazın toprak tevzi komisyonunu 901 mera parselinin kadastro tespiti sırasında 1784 no'lu mera olarak tespit edildiği ve bu parselinde imar uygulamasa ve parselasyon sonucu 163 ada 1 ve 2 nolu parselin oluştuğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafın dayandığı Hakem dosyasında yapılan keşif sonucu alınan fen bilirkişi raporunda 163 ada 1 ve 2 no'lu parselin toprak tevzi komisyonunun 901 nolu mera parseli içerisinde kaldığı belirtilmiştir.

Görülüyor ki dava konusu taşınmaz 901 sayılı mera parselinden gelmektedir. İmar planı içindeki meraların planın onayıyla birlikte hukuki bakımdan mera niteliğini yitireceğinden, bu yerlerden genel hizmete

ayrılanların (yol, park, yeşil saha gibi) belediye veya özel idareye bedelsiz terkini gerekir. İmar planında genel hizmetler dışında özel mülkiyete konu olabilecek konut, sanayi ve ticaret alanı olarak belirlenmiş alanlarda kalan meralar bu vasıflarını yitirmeleri halinde Hazine adına tescili gerekir. (Danıştay 1. Dairesinin 1988/328 E, 1989/19 K. sayılı mütalaası) Belediye adına tescili gerekmeyen yerler belediye veya gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş ise "Yolsuz Tescil" olacağından Hazine her zaman bu iddia ile dava açabilir. Ne var ki, başlangıçtaki tescil işlemi yolsuz tescil olsa da 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesi hükmü koşulların oluşması halinde tescilin belediye veya gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına devam etmesi olanağı sağladığından, artık burada 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesi şartları üzerinde durulması gerekir.

Anılan madde uyarıca işlem yapabilmesi için;

Anılan madde uyarıca işlem yapabilmesi için;

a)Mera, 4342 sayılı kanunun geçici 3. maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 03.05.2005 tarihi itibariyle Belediye ve mücavir alan sınırları içersinde bulunmalıdır. Zira bu tarih itibariyle köy sınırları içerisinde bulunan veya bu tarihten sonra Belediye ve mücavir alan sınırları içerisine alınan meralarda bu madde hükümlerinin uygulanma olanağı yoktur.

b)Mera, 01.01.2003 tarihinden önce kesinleşmiş imar planı içerisinde kalmalıdır. Bu tarihten sonra imar planı içerisine alınan veya imar planı bulunmayan yerlerdeki meralarda bu madde hükmü uygulanmaz. Yasa hükmünde geçen "imar planından" maksat ise, her türlü ölçekteki plan yani nazım, uygulama veya mevzi imar planıdır.

c)Meranın, yerleşim yeri olarak işgal edilmesi, yani bu şekilde kullanılması, yerleşim ve işgal durumunun da 01.01.2003 tarihinden önce var olması gerekir. Bu tarihten sonra işgal edilerek yerleşim yeri olarak kullanılan meralarda bu madde hükmü uygulanamaz. Bu maddenin uygulanmasında "yerleşim yeri" kavramı konut, konaklama, turizm, sanayi, askeri ve benzeri amaçlar için kullanılmak üzere planlanarak yapılaşmış veya eskiden beri bu amaçlarla kullanılan şehir, kasaba ve beldelerin üzerinde yapılaşma bulunan yerleşik alanlarını ifade etmektedir.

d)Diğer bir koşul da; meranın, mera niteliği ile kullanılmasının teknik açıdan mümkün bulunmamasıdır.

Yukarıda belirtilen şartların varlığı duraksamaksızın saptanmadan Belediye, diğer kamu kuruluşları ile gerçek kişiler adına tescil edilmiş meraların mülkiyeti belediye, diğer kamu kuruluşları ve gerçek kişilere bırakılamaz.

Bu ilkeler çerçevesinde somut olaya bakıldığında;

Davacı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın evveliyatının mera olduğunu ileri sürerek Hazine adına tescilini istemiştir.

Mahkemece, şehir plancısı, zirai bilirkişi, harita mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişi de bulundurularak dava konusu 163 ada 1 ve 2sayılı parsel (imar uygulamasından önceki 1784 sayılı parsel sayılı taşınmaz) üzerinde yeniden keşif yapılmalı, imar planı ve uygulama haritaları belediyeden getirtilmeli ayrıca 01.01.2003 tarihinden önce çekilen hava fotoğraflarından da yararlanılarak öncesi mera olan dava konusu taşınmazın mera niteliğini yitirip yitirmediği, 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesinde yazılı koşulların oluşup oluşmadığı ve özellikle yerleşim, işgal ve yapılaşmanın 01.01.2003 tarihinden önce var olup olmadığı incelenmeli, keşfi izlemeye olanak sağlayacak sayıda fotoğraf çekilerek dosyaya konulmalı, yapılan tüm araştırmalar neticesinde geçici 3. maddedeki koşulların oluştuğunun saptanması halinde dava reddedilmeli, aksi takdirde davanın kabulüne karar verilmelidir.

Tüm bu yönler bir yana bırakılarak yetersiz araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

Tüm bu yönler bir yana bırakılarak yetersiz araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.11.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15887, Karar No: 2016/10779, Tarih: 23.06.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/15887 E.  ,  2016/10779 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Karar Tarihi : 04/09/2014

4) ...

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : Eşya iadesi

Adli emanetin 2012/3 sırasında kayıtlı eşyaların sanık ...'e iadesine ilişkin ek karar, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'ten ele geçirilen eşyaların iadesine dair ek karara yönelik katılan vekilinin temyiz isteminin, iadeye konu eşyaların bilinen değerleri nazara alındığında 5219 sayılı Kanun ile değişik 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 427. maddesinde öngörülen miktarın altında kaldığı anlaşıldığından 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca isteme uygun olarak REDDİNE, 23/06/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2627, Karar No: 2012/8192, Tarih: 18.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/2627 E.  ,  2012/8192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09/12/2010 tarih ve 2010/564-2010/522 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18/05/2012 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ve .... ile davalı vekili Av. .... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Almanya Kiel Eyalet Mahkemesi tarafından verilen 05.06.2009 tarihli, 11 O 4/09 numaralı kararın kesinleştiğini ileri sürerek, tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tenfizi istenen kararın TTK’nun 329 ve 405/2. maddesine aykırı olduğu, benzer nitelikteki Türkiye’de açılan davaların bu nedenle reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu, ayrıca yabancı mahkemenin dava dilekçesi ve kararı posta yolu ile tebliğ etmesi nedeniyle davalının savunma hakkının kısıtlandığı ve bu nedenle kararın usulüne uygun kesinleşmediği, bununla birlikte yabancı mahkeme kararında şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği, tüm bu durumların açıkça kamu düzenine aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre yapılmadığı, adi posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nın 329 ve 405/2. maddelerine ve anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve şirket hisselerinin davalıya iadesine karar verilmemesi nedeniyle mükerrer tahsilata neden olunabileceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davaya konu Almanya Kiel Eyalet Mahkemesi’nin yapmış olduğu yargılama sonucu verdiği kararın dosya içindeki tebliğ belgelerinden anlaşılacağı üzere Adalet Bakanlığı Uluslar arası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalının vekili Av. Osman Pınarbaşı’na 06.08.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.