muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/8754, Karar No: 2022/6300, Tarih: 20.04.2022

Ayrıntılı gerekçesi 07.04.2022 tarih ve 2019/7468 Esas-2022/5795 Karar sayılı kararımızın muhalefet şerhinin gerekçesinde açıklandığı üzere"katılan ... ile sanık ...'in uzaktan akraba olup, olaydan önce aralarında gönül ilişkisi bulunduğu ancak 6 ay önce ayrıldıkları, 10.10.2013 günü sabah 07:55 sıralarında katılan okula gitmek için evinden çıkıp yolda yürüdüğü esnada, sanığın bulunduğu araçtan inen ve kimliği tespit edilemeyen erkek şahıs mağdurenin arkasından gelip ağzını eliyle

./..

S/2

kapatarak sanığın kullandığı aracın arkasına bindirdiği ve yanlarından ayrıldığı, sanığın aracı kullanarak Sakarya istikametinde ilerlediği, mağdurenin kendisini bırakmasını istemesine rağmen, bırakmayıp Sakarya/Karasu'daki bir eve götürdüğü, orada bulunan kimliği tespit edilemeyen iki şahsın mağdureye gönlü olup olmadığını sordukları mağdurenin zorla getirildiğini söylediği, köy muhtarı tanık ...'anın sanığın yakınlarının haber vermesi neticesinde eve gelip mağdurenin evlenmeye gönlü olmadığını öğrendiği ve mağdureyi aracına alıp babasının evine götürdüğü, olayda sanığın savunmaları ile mağdurenin aşamalarda alınan ayrıntılı beyanlarına göre sanıkla mağdurenin iki gün birarada kaldıkları, sanığın mağdureyi kaçırırken evlenme konusunda düşüncelerini öğrenmek ve ikna etmek olduğu mağdurenin bunu kabul etmemesi üzerine de mağdureye bir zarar vermeksizin tekrar ailesine teslim edildiği bu süreçte, sanığın mağdureye yönelik dışa yansıyan suç teşkil edecek nitelikte cinsel içerikli bir davranışta bulunmadığı, TCK.nın 109/5. maddesindeki cinsel amaç ifadesinin çok geniş yorumlamaya müsait muğlak bir kavram olduğu ceza içeren düzenlemelerin TCK.nın 2. maddesinde düzenlenen kanunilik ilkesi gereği dar yorumlanması gerektiği, 06.10.2015 tarih ve 2013/788 Esas 2015/306 Karar sayılı Ceza Genel Kurulu karanında da belirtildiği üzere cinsel amaç kavramının dışa yansıyan cinsel içerikli davranışlar olarak yorumlanmasının hukuk devletinin ve kanunilik ilkesinin gereği olduğu dar yorumun kanunilik ilkesi güvencesine ve ceza adaletine uygun olacağı sanığın mağdurenin evlenme konusundaki düşüncesini öğrenmek mümkünse ikna etmek dışında cinsel amaçla hareket ettiğine dair dışa yansıyan cinsel içerikli bir davranışta bulunmadığı halde hakkında TCK.nın 109/5. maddesi uygulanarak fazla cezaya hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu kanaati ile sayın çoğunluğun onama kararına katılmadığımı saygıyla arz ederim. 20.04.2022

...

Muhalif Üye

KARŞI DÜŞÜNCE

Sanığın hürriyeti tahdit suçunu cinsel amaçla işlediğine ilişkin dosya kapsamında söz, davranış ve eyleminin bulunmaması nedeniyle TCK.nın 109/5 maddesi gereğince artırım yapılması gerektiği görüşüne katılmıyorum. 20.04.2022

...

Muhalif Üye
Yargıtay — Esas No: 2013/5335, Karar No: 2013/4811, Tarih: 09.05.2013

**5. Ceza Dairesi         2013/5335 E.  ,  2013/4811 K.**

**"İçtihat Metni"**

İhaleye fesat karıştırma suçundan şüpheliler ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi (...), ... ve Dış Tic. Ltd. Şti. yetkilisi (...), ... ve Dış Ticaret Ltd. Şti. yetkilisi (...) hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 05/08/2011 tarihli ve 2010/34614 soruşturma, 2011/8112 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın kabulüne ilişkin mercii İstanbul 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 15/09/2011 tarihli ve 2011/1205 Değişik İş sayılı Kararının;

Dosya kapsamına göre, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Usulü Kanununun 173/1. maddesindeki, "Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesine itiraz edebilir." şeklindeki düzenleme karşısında, benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 03/11/2011 tarihli, 2011/9485-28383 sayılı ilâmında da belirtildiği üzere; mahkemece, şüphelilere atılı ihaleye fesat karıştırma suçundan doğrudan zarar görmediği ve taraf sıfatı bulunmadığı anlaşılan ...'in, anılan kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazının reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli 22/02/2013 gün ve 94660652-105-34-0432-2013/3105/12951 sayılı kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Sanıklara isnat edilen ihaleye fesat karıştırma suçunun 3628 sayılı Yasanın 17. maddesinde sayılan suçlardan olması ve aynı Yasanın 18. maddesindeki "Yukarıdaki fıkraya göre yapılan ihbar veya takipsizlik kararı ve iddianame Cumhuriyet başsavcılığınca, Maliye Bakanlığı Baş Hukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü ile varsa diğer ilgili kamu kurum veya kuruluşlarına bildirilir. Hazine avukatının yazılı başvuruda bulunması halinde, Maliye Bakanlığı, başvuru tarihinde müdahil sıfatını kazanır." hükmü ile CMK'nın 173. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ... C.Savcılığınca verilen 05/08/2011 günlü 2010/34614 soruşturma, 2011/8112 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın suçtan zarar gören

konumundaki Maliye Hazinesi ve ... Belediye Başkanlıklarına da tebliği gerektiği ancak dosya kapsamına göre kararın sadece müşteki ...'e tebliğ edildiği, bu itibarla kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın henüz kesinleşmediği ve İstanbul 7. Ağır Ceza Mahkemesinin kararına karşı bu aşamada kanun yararına bozma yoluna gelinemeyeceği anlaşıldığından vaki talebin CMK'nın 309. maddesi uyarınca REDDİNE, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 09/05/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6974, Karar No: 2015/10355, Tarih: 09.11.2015

**14. Ceza Dairesi         2015/6974 E.  ,  2015/10355 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2015/291907

MAHKEMESİ : Cizre 1. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 17.12.2014

NUMARASI : 2014/212 Esas, 2014/287 Karar

SUÇ : Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (üç kez), çocuğun nitelikli cinsel istismarı

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Şırnak Devlet Hastanesinin 13.05.2014 tarihli raporunda sanığın eylemi nedeniyle mağdur B...'ın ruh sağlığının bozulduğunun belirtilmesi karşısında, Adli Tıp Kurumu İlgili İhtisas Kurulundan yada Adli Tıp Kurumu Kanununun 7, 23 ve 31. maddelerine göre Yükseköğretim kurumları veya birimlerinde usulüne uygun şekilde teşekkül ettirilmiş bir heyetten suçun sonucu olarak mağdurun ruh sağlığının bozulup bozulmadığına dair rapor alındıktan sonra, 5237 sayılı TCK'nın 49/1 ve 103/6 maddeleri gereğince sanığın cezasının yirmi yıla kadar arttırılmasının da mümkün olduğu gözetilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile TCK'nın 103/6. maddesinin yürürlükten kalktığı belirtilerek anılan maddenin uygulama dışı bırakılması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin eleştiri dışında unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık ve müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 09.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/10291, Karar No: 2010/3006, Tarih: 25.03.2010

**6. Ceza Dairesi         2006/10291 E.  ,  2010/3006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Sanık hakkında konut dokunulmazlığını bozma suçundan zamanaşımı içerisinde işlem yapılması olanaklı görülmüştür.

5237 sayılı Yasanın 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK.nun 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi ve olayın özelliği ile sanığın kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek somut olayda uygulanma olanağı bulunmadığı gözetilmeden,sanık hakkında 5237 sayılı TCY’nın 145. maddesiyle indirim yapılması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış,

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 5237 sayılı Yasanın 53/3.maddesi göz ardı edilerek, 53/1.maddesinde belirtilen haklardan, sanığın mahkum olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmiş olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’nun 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında TCY’nın 53. maddenin uygulanmasına ilişkin hüküm fıkrasına ''53/3. maddesi uyarınca kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise koşullu salıverilen sanık hakkında söz konusu yasaklamaların sona erdirilmesine ’’ cümlesinin eklenmesi suretiyle eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 25/03/2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8570, Karar No: 2014/16210, Tarih: 22.10.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/8570 E.  ,  2014/16210 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/11/2013 tarih ve 2011/401-2013/252 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin otobüs ve metro yolcu koltukları ve teknolojiler konusunda uzmanlaşmış, geliştirdiği ürünleri dünyanın en büyük otomotiv üreticileri ile işbirliği içinde tüketicilerine sunan ...'da faaliyet gösteren dava dışı ...&... şirketinin Türkiye'de lisanslı üretici ve satıcısı olduğunu, gerek kendi üretimi koltuklar ve gerek satın aldığı koltuk parçaları üzerinde ek işçilikler yaparak satıoşını yaptığı koltuklar bulunduğunu, davalının müvekkilinin 2010/04494 1 ve 2 numaralı tasarımlarının yenilik unsuruna haiz olmadığı,kendisine ait ürünlerin bu tasarımda iltibas edildiği ve komponentlerinin eşleştirilmeye çalışıldığı iddialarıyla tasarım tesciline itiraz ettiğini ve itirazın TPE YDİK tarafından kabulüne karar veridiğini oysa, davalı tarafın iddiasına mesnet ürünlerle müvekkilinin tescil talebine konu ürünlerinin tamamen birbirinden farklı ve hiç bir benzerliği olmayan tasarımlar olup, tasarımlar arasındaki farkların yeni olarak tabir edilebilecek farklar olduğunu, kaldı ki müvekkiline ait 2010/04494 2 sıra numaralı tasarı m tescilinin benzer olduğu iddia edilen 2003/01432 sayılı tasarım tesciline ilişkin hükümsüzlük davasının derdest bulunduğunu, işbu dosyada verilen tedbir kararı uyarınca da 2003/01432 1 ve 2 sıra numaralı ile 2007/04484 3.1, 3.2, 3.3. sıra numaralı tasarımların davalı tarafından müvekkiline karşı kullanılamayacağının karara bağlandığını, müvekkiline ait tasarımın kolçaklarının benzer olduğu iddia edilen 2003 01432 1 numaralı tasarımın kol dayama ve kapama sisiteminin yeni olmadığını, bu tasıma ilişkin açılan hükümsüzlük davası sonucunda tasarımın genel olarak ve parça bazında yeni ve ayırt edici olmaması nedeniyle hükümsüz kılınması gerektiği, zira koltukta kullanılan ve TPE tarafından müvekkiline iat tasarımlara benzer olarak addedilen kolçağın koltuk piyasasında lider konumda olan dava dışı ... şirketinin koltuklarına ait tipik ve ayırt edici bir kolçak olduğunu, tasarımın işbu şirket tarafından 1999 yılında tasarlandığını, söz konusu kolçağa ait kullanım hak ve yetkisinin müvekkili şirkete ait olduğunu çünkü müvekkilinin ... şirketinin Türkiye'de lisanslı üretcisi ve satıcısı olduğunu, müvekkilinin 2010/04494 1 numaralı tasarımının benzer bulunduğu ... 1100 ürününden ve 2 numaralı tasarımının benzer bulunduğu ... 2400 ürününden de de belirgin farklılıklarının bulunduğunu, müvekkili şirket tasarımlarının genel görünüş, biçim, montaj şekli, üretim biçimi, oturma ve ergonomik tasarım nitelikleri, yüzey yapısı ve kalitesi ile görünüş olarak tamamen farklı olduğunu savunarak, TPE YDİK'ın 8.9.2011 tarih ve 2011/T-492 numaralı kararının iptaline ve müvekkilinin 2010/04494 1 ve 2 numaralı tasarımların tescillerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, davacı tarafından tescil talebinde bulunan ürünlerin yeni ve ayırt edici niteliğe haiz olmayıp, müvekkilinin ... koltuk serisinin aynısı olup müvekkilinin ... 1100 serisne ait 15.4.2008 tarihli kataloğunda yer alan ürünler olduğunu ayrıca, davacı tarafından tescil talebinde bulunulan koltuk tasarımlarının yine müvekkilinin ''...'' koltuk serisine ait 15.4.2006 ve 11.10.2011 tarihli kataloğunda yer alan ürün olduğunu, TPE YDİK kararında bahsi geçen ve müvekkilinin ... 2400 serisine ait 0.3.2007 tarihli kataloğunda yer alan koltuğun davacı tarafından tescil talebinde bulunulan kıltuk tasarımları ile aynı benzerliği taşıdığını, işbu müvekkili tarafından geliştirilen ve piyasaya tanıtılan koltukların müvekkili adına ... 1100 koltuğunun 2003 01432, ... koltuğunun 2006 0032 ve ... 2400 koltuğunun da 2007 04484 numaraları ile tescilli olduğunu, müvekkili ile dava dışı ... şirketi arasında da 2002 yılından itibaren 20 yıl geçerliliği bulunan lisanslı tek üretici ve satıcı sözleşmesi bulunduğunu, davacı tarafın ileri sürdüğü tedbir kararının da müvekkilinin , davacının dava konusu koltukların üretimini ya da üretilen ürünlerin toplatılmasını talep etme yönü itibariyle verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı TPE vekili, TPE YDİK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın rediini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, her iki tarafa ait tasarımların, ortalama bilgilenmiş kullanıcının (otobüs yolcuları ve bu otobüsleri satın alan işletmeciler) umumi bakış açısı ve seçenek özgürlüğü dikkate alınarak değerlendirildiğinde, benimsenen bilirkişi raporunda da ifade olunduğu üzere; davacı tasarımlarının ayırt ediciliği sağlayabilecek farklılıkları içermediği, davacı tarafın tek bir tasarım başvurusuna birbirinden farklı resimler ekleyerek tasarım korumasını geniş tutma yolunu tercih ettiği ancak, bu durumda yenilik incelemesi her bir resim için ayrı ayrı yapılacağından, her ne kadar tasarımların arka yüzlerinde kısmi farklılıklar yaratılmış ise da, tasarımların bölünemezliği kuralı gereğince tasarım ile korunmak istenen ve ayrı bir resim ile gösterilen parçalardan birisi veya bir kaçının ayırt edilemeyecek kadar benzerliği durumunda, 554 sayılı KHK uyarınca, birden fazla resim içeren aynı tasarımdaki bir resmin yeni ve ayırt edici olduğuna karar verilemeyeceği, bu durumda tasarımın bir bütün olarak yenilik değerlendirilmesine tabi tutulacağı ve bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadığı, başvurunun reddine dair TPE YİDK kararının yerinde olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 22/10/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3777, Karar No: 2024/7092, Tarih: 10.06.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/3777 E.  ,  2024/7092 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/132 Esas, 2024/106 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.12.2023 Tarihli ve 2023/180 Esas, 2023/512 Karar Sayılı Kararı

Dava dosyası incelendiğinde davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri adresinin İstanbul olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.02.2024 Tarihli ve 2024/132 Esas, 2024/106 Karar Sayılı Kararı

Davanın türünün para alacağının tahsili istemine ilişkin olduğu, davacının yerleşim yerinin ... olduğu, davacının seçimlik hakkını kullanarak kendi yerleşim yerinde para alacağının tahsili istemine ilişkin dava açtığı, bu kapsamda davacının seçimlik hakkını kullandığı, seçimlik hakkın kullanılmasından sonra davalı tarafından yapılan yetki itirazının davanın açıldığı ilk mahkemece dinlenmemesi gerektiği, ilk mahkemenin seçimlik hakkın kullanılması ile yetkili hale geldiği, bu tür davalarda yetkili mahkemenin seçiminin öncelikle davacıya ait olduğu, davacının yetkisiz mahkemede dava açmış olması halinde seçme hakkının davalıya geçeceği, somut olayda ise böyle bir durumun bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.

Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.”

C. Değerlendirme

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.

Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.”

C. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

2. Dosya kapsamından, davacı vekilince davalı tarafa teknolojik ürün alması adına borç para gönderdiğini beyanla davalıdan 17.000,00 TL'nin tahsilini talep ettiği, davalı vekilince ise müvekkili ile dava dışı Tomris Merve İnce'nin 17.000,00 TL bedelle telefon satımı konusunda anlaştıkları, davacının dava dışı Tomris Merve İnce adına müvekkiline bu ödemeyi yaptığını, bu nedenle borç alma gibi bir durumun söz konusu olmadığını beyanla davanın reddini talep ettiği, bu hali ile taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, yerleşim yeri Soma/Manisa olan davacının, birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz İzmir Mahkemelerinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak merkezinin bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazının da bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.