muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/42966, Karar No: 2017/12438, Tarih: 06.11.2017

**18. Ceza Dairesi         2015/42966 E.  ,  2017/12438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Hakaret, yaralama

HÜKÜMLER : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

1- Sanık ... hakkında hakaret suçundan kurulan hükme yönelik katılan ... Özen vekilinin. temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2- Sanık ... hakkında yaralama suçundan kurulan hükme yönelik temyize gelince, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Katılanın, sanığın kolunu ters çevirerek bilezikleri kendisinden aldığına dair anlatımı ile uyumlu sanığın sağ kolundan tutup arkasından sarılıp yatak odasına götürdüğüne ilişkin ikrarı, katılanın kolundaki yaralanmaya ilişkin olarak dosyaya sunulan fotoğraflar ve doktor raporu karşısında, sanığın üzerine atılı yaralama suçunun oluştuğu gözetilmeden eksik incelenme ve dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçeyle beraatine karar verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan ... Özen vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnamedeki isteme uygun olarak HÜKMÜN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 06/11/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/22276, Karar No: 2022/17046, Tarih: 05.07.2022

**4. Ceza Dairesi         2020/22276 E.  ,  2022/17046 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

HÜKÜMLER : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre; suçtan doğrudan zarar gören müşteki ...’in CMK'nın 260/1. maddesi uyarınca hükümleri temyiz yetkisi bulunduğu kabul edilerek dosya görüşüldü:

Temyiz isteminin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Suçtan zarar gören müşteki ...’in CMK'nın 233. ve 234. maddeleri gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve diğer haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, duruşma gününü bildirir davetiyenin müştekinin bildirdiği adres ile aynı olan MERNİS adresine, öncelikle Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebliği, mümkün olmaması durumunda aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca tebliğ edilmesi gerekirken, doğrudan 7201 sayılı Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre yapılan tebligatın usulsüz olması nedeniyle, müştekiye usulüne uygun olarak dava ve duruşmalar bildirilmeden, davaya katılma ve CMK'nın mağdur ve katılanlar için öngördüğü haklardan yararlanma olanağı sağlanmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kanuna aykırı, müşteki ...’in temyiz nedenleri yerinde görülmekle, tebliğnameye aykırı olarak, sair yönleri incelenmeksizin, HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 05/07/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7110, Karar No: 2025/655, Tarih: 03.02.2025

**1. Ceza Dairesi         2023/7110 E.  ,  2025/655 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/813 E., 2023/1101 K.

SUÇ : Nitelikli kasten öldürme

HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereğince temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Boyabat Ağır Ceza Mahkemesinin 15.02.2023 tarihli ve 2022/67 Esas, 2023/30 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında maktûle karşı nitelikli kasten öldürme suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 82/1-d, 53 ve 58. maddeleri uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve 2. kez tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

2. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.04.2023 tarihli ve 2023/813 Esas, 2023/1101 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan kurum vekili ve sanık müdafinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-(a) ve 303/1-h maddeleri uyarınca vekalet ücreti yönünden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle, delillerin hatalı değerlendirildiğine, eksik incelemeye, haksız tahrik indirimi uygulanması gerektiğine, kararın gerekçesiz olduğuna, savunma hakkının kısıtlandığına ilişkindir.

III. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan ve dosya kapsamına göre yeterli olduğu anlaşılan delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterildiği, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eksik incelemenin bulunmadığı, dosyada mevcut delillerin isabetli şekilde değerlendirildiği, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, savunma hakkının kısıtlanmadığı, suç vasfı ve yaptırımların isabetli şekilde belirlendiği, maktulden sanığa yönelen haksız söz ve davranış bulunmadığı anlaşıldığından temyiz sebeplerinin incelenmesinde hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 24.04.2023 tarihli ve 2023/813 Esas, 2023/1101 Karar sayılı kararında sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/1. maddesi uyarınca Boyabat Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

03.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6639, Karar No: 2009/8937, Tarih: 14.07.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/6639 E.  ,  2009/8937 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 29.09.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 23.01.2009 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 14.07.2009 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı ... ve vekili Av.... geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alan davacının tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davalı arsa sahibi, yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, davanın reddini savunmuştur. Diğer davalı yüklenici ise, işi tamamlamadığını 23.06.2006 günlü oturumdaki beyanında belirtmiştir.

Mahkemece, dava reddedilmiştir.

Hükmü, davacı temyiz etmiştir.

Arsa sahibi ile arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan yüklenicinin şahsi hakkını üçüncü kişiye temlik etmesi halinde üçüncü kişinin ifa talep edip edemeyeceğinin saptanmasında öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Davaya konu olayın, temlik işleminin hukuki niteliği, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin borçlarının neler olduğu ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece, işin getirildiği fiziki seviye keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak ve davalılar arasındaki 04.11.1997 günlü arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi hükümlerine göre değerlendirilmemiş, sadece bir başka dava sebebiyle asliye hukuk mahkemesinin 2004/49 değişik işler sayılı dosyasına verilen bilirkişinin tarihsiz raporuna atfen dosya üzerinden alınan bilirkişi raporuyla sonuca ulaşılmıştır. Bu şekilde yaptırılan bilirkişi incelemesiyle sağlıklı bir sonuç alınması kuşkusuz olanaklı değildir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, asliye hukuk mahkemesinin 2004/49 değişik işler sayılı dosyasıyla bu raporun verildiği dava dosyasını ait olan yerden getirtmek, yerinde bilirkişiler marifetiyle keşif yapmak, işin sözleşmesine göre meydana getirilip getirilmediğini ve getirilen fiziki seviyeye göre davacının temlike dayalı hakka dayanarak tescili isteyip isteyemeyeceğini saptamak, getirilen seviyeye göre tescil olanaklı ve ancak bir kısım eksik işler varsa bunların parasal tutarını davacıya depo ettirmek, çekişmenin esası hakkında bu şekilde bir karar vermek olmalıdır.

Değinilen bütün bu yönler bir yana bırakılarak eksik araştırma ve inceleme ve bilirkişinin yetersiz raporuyla hüküm kurulması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 625,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı ...’a verilmesine, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 14.07.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13382, Karar No: 2016/14698, Tarih: 05.12.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/13382 E.  ,  2016/14698 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı, 2015 yılı başında 3102 gün ... prim günü olduğunun ve emekliliğe hak kazandığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, yetkisizliğine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Davacı,1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olup , af yasası nedeniyle prim borçlarının silinmesi için verdiği dilekçe üzerine ,Kurumun prim borçlarını silerken emeklilik için gerekli 3201 gün bağkur sigortalılığının da bir bölümünü sildiğini, bu nedenle emekli olamadığı belirterek Bağ Kur sigortalılığının ve emekli olabileceğinin tespitini talep etmiştir.

Mahkemece,yetkili mahkemenin ... İş Mahkemesi olduğu belirtilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden,... 12.İş Mahkemesinin 02.03.2016 tarihli kararı ile dava dilekçesinin yetki yönünden usulden reddine,mahkemenin yetkisizliğine ve kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ... İş Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği ve bu kararın temyiz edilmemesi üzerine 13.04.2016 tarihinde kesinleştiği, dosyanın gönderildiği ... 1.Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin de ... İş Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yazılı şekilde yetkisizlik kararı verdiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, yetkili mahkemenin belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.

5521 sayılı Yasa'nın 15. maddesinde bu Kanunda sarahat bulunmayan hallerde Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 447/2.maddesine göre "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmü gereğince uyuşmazlığın 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5 ve 15. maddeleri ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin hükümleri doğrultusunda çözüme kavuşturulması gerekir.

Genel yetki kuralı dışında düzenleme öngörülmemiş olması karşısında, 6100 sayılı HMK'da yer verilen özel yetkiye ilişkin düzenlemelerin İş Mahkemelerinin yetkisinin belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

HMK'nın 14/1. maddesi uyarınca "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir." Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19.maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece Kurumun bir başka şubesinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

HMK'nın 14/1. maddesi uyarınca "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir." Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19.maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece Kurumun bir başka şubesinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

Öte yandan 6100 sayılı HMK'nın 19, 20 ve 21.maddelerine göre yetkinin kesin olmadığı hallerde, mahkemece verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosyanın gönderildiği mahkeme (yetkisizlik kararında yetkili olarak gösterilen) bu yetkisizlik kararı ile bağlı olup bu aşamadan sonra yetkisizlik kararı veremez.

Somut olayda, ... 12 İş Mahkemesinin 02.03.2016 tarihli yetkisizlik kararı temyiz edilmeksizin kesinleştiğinden, yetkisizlik kararında yetkili ve görevli olduğu belirtilen ... İş Mahkemesi bu yetkisizlik kararı ile bağlı olup bu aşamadan sonra yetkisizlik kararı veremeyeceği halde yerinde olmayan gerekçeyle yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönü amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine

05.12.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13859, Karar No: 2012/12260, Tarih: 08.11.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/13859 E.  ,  2012/12260 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin yapılan yargılamada ....Sulh Hukuk Mahemesi ile .... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, vesayetin kaldırılmasına ilişkindir.

Türk Medeni Kanunu'nun 411. maddesine göre " Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. Aynı yasanın 19. maddesinde de " Bir kimsenin ikametgahı yerleşmek niyetiyle oturduğu yerdir." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.5.2000 gün ve 2000/431-556 sayılı kararıyla kısıtlanmış ve kendisine ... vasi olarak atanmış daha sonra vasi ...ikamet değişikliğine izin kararı verilmesini istemiş vesayet makamı olan ...Sulh Hukuk Mahkemeside kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine karar verilmiş, vesayet makamınca ikametgahın değiştirilmesine izin verilmesi üzerine dosya TMK.nun 412/2 uyarınca yeni ikametgah yeri olan...Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. TMK.nun 412. maddesinde "yerleşim yerinin vesayet makamının izni ile değişmesi halinde yetkinin yeni vesayet makamına geçecegi" belirtilmiştir. Bu durumda ikametgahının değiştirilmesine izin verilen kısıtlının yerleşim yeri mendereste olduğundan ve ikametgah değişikliğine izin verildiğinden yeni vesayet makamı...Sulh Hukuk Mahkemesi olur. Yeni vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Kısıtlının yerleşim yerinin yeniden değiştirildiğine ilişkin vesayet makamının herhangi bir izni bulunmamaktadır. Böyle bir izin alınmaksızın kısıtlının

vesayet makamının (...Sulh Hukuk Mahkemesinin) bağlı bulunduğu yer dışına gitmiş olması veya başka bir yerde oturuyor olması o yeri yetkili kılmaz. O halde uyuşmazlığın vesayet makamı olan...Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle HMK.nun 21 ve 22. maddeleri gereğince...Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 8.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21523, Karar No: 2014/28439, Tarih: 16.10.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/21523 E.  ,  2014/28439 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2013/83427

MAHKEMESİ : Nizip 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 10/12/2012

NUMARASI : 2012/803 (E) ve 2012/891 (K)

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Sanık hakkında suç yeri itibariyle aynı olan ikamette tutulan 04.04.2008 tarihli tutanakla ilgili olarak yapılan yargılama sonucu beraat kararı verilmesine karşın, inceleme konusu yargılamanın konusunun 01.03.2008 tarihinde tespit edilen hususlarla ilgili olduğunun anlaşılması karşısında, hukuka aykırı ve dosyaya uygun düşmeyen gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazı bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 16.10.2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/24091, Karar No: 2014/9375, Tarih: 14.05.2014

**11. Ceza Dairesi         2013/24091 E.  ,  2014/9375 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2012/228385

MAHKEMESİ : Ankara 16. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 12/10/2011

NUMARASI : 2009/1418 (E) ve 2011/598 (K)

SUÇ : Mühür Bozma

Anayasa’nın 38. maddesine göre “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.” Aynı hususlar, 5237 sayılı TCK'nun “Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı 2. maddesinde de vurgulanmış ve “İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nun "Kamu güvenine karşı suçlar" bölümünde, 203. maddede düzenlenen "mühür bozma" suçunun konusu, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin olduğu gibi korunması veya üzerinde değişiklik yapılmaması için konulan mühürdür. Suçla korunan değer, kamu idaresinin, dolayısıyla devletin otoritesidir. Kanunla verilmiş yetkiye dayalı olarak ve usulüne uygun bir şekilde yetkili makam tarafından konulan mührün kaldırılması ya da konuluş amacına aykırı hareket edilmesi ile mühür bozma suçu oluşur.

Devlet daha önce, elektrik dağıtım ve satışını Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve ortaklıklar eliyle gerçekleştirirken, bu hizmet özelleştirme uygulamaları kapsamında, dağıtım ve perakende satış lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişileri olan şirketlere devredilmiştir. Elektrik ve doğalgazın dağıtım ve satışının Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından gerçekleştirildiği dönemde ve özelleştirme programının yürütüldüğü süreçte, usulsüz veya kaçak kullanımların tespiti üzerine usulünce yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışların TCK'nun 203. maddesi kapsamındaki suçu oluşturduğu tartışmasız ise de elektrik ve doğalgazın dağıtım ve satışının, özelleştirme uygulamaları sonucu lisans sahibi özel şirketlere devredilmesinden sonra özel şirket yetkililerince yapılan mühürleme işlemi ve buna aykırı davranışların ceza hukuku açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.04.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

Mühür bozma suçunun fiil öğesi bağlamında hukuka aykırılık unsurunun oluşması için, mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunması zorunludur. Ne yukarıda anılan 4046 sayılı Kanun’da, ne 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 14.03.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda, ne de başka bir özel Yasada özelleştirme sonrasında özel şirketlere mühürleme yetkisi verildiğine ve buna aykırı davrananlar hakkında TCK’nun 203. maddesi hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

4628 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 25.09.2002 tarihli “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 13/3. maddesinde “Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektriğini keserek Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunacağı” belirtilmişse de bu düzenleme, yukarıda yer verilen Anayasa’nın 38 ve TCK’nun 2. maddeleri hükmü karşısında özel bir şirketin tatbik ettiği mührün bozulması eylemini suça dönüştürmez.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 12.11.2013 tarih ve 2525 sayılı Dairemize hitaben gönderilen cevabi yazısında belirtildiği üzere B.Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin 28.01.2009 tarihinde hisselerinin özel şirkete devredildiği, 15.05.2009 olan mühürleme tarihinde lisans sahibi özel şirket görevlileri tarafından yapılan işleme aykırı davranışta, 5237 sayılı TCK'nun 203. maddesinde düzenlenen "mühür bozma" suçunun unsurları oluşmadığından, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 14.05.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.