muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/7132, Karar No: 2018/710, Tarih: 30.01.2018

Ziraatçi bilirkişisinin 16.02.2015 tarihli raporunda; 270 parselde buğday ürünü ekili olduğu ve işgal edilen alanın 1897 m2 olduğu, 319 nolu mera parselinde ise herhangi bir tarımsal faaliyette bulunulmadığı, önceki yıllarda işgal edilen bir kısım yerin ise keşif tarihinde otlarla kaplı olduğunun belirlendiği, bu alanda tespit edilen zarar ziyanın ise 6.898,50 TL olduğu açıklanmıştır.

Mahkemece kararın gerekçe bölümünün son kısmında "...Köyü 319 parsel" yazıldığı halde hüküm kısmında "... Köyü" yazılmak suretiyle çelişki oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece Asliye Ceza Mahkemesinin anılan dosyası getirtilerek o dosyadaki keşif ve tanık beyanları ile bilirkişi raporları incelenmeli, iş bu dosyadaki bilirkişi raporları ile karşılaştırılmalı, tüm bu yönler gözetilerek yeniden keşif ve inceleme yapılmak suretiyle çelişkiler giderilip oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan yönler gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30.01.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/4566, Karar No: 2023/5075, Tarih: 12.09.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/4566 E.  ,  2023/5075 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2013/172 E., 2014/326 K.

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzelterek onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Muğla Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.08.2012 tarihli ve 2012/1688 Esas sayılı iddianamesi ile sanığın beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı suçundan cezalandırılması istemiyle kamu davası açıldığı,

2. Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.11.2014 tarihli ve 2013/172 Esas, 2014/326 Karar sayılı kararı ile; sanığın beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki 103 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, üçüncü, dördüncü ve altıncı fıkraları ile 43, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 13 yıl 10 ay 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.

3. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 09.02.2018 tarihli ve 14-2015/129478 sayılı düzelterek onama görüşlü Tebliğname ile Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık Müdafiinin Temyiz İsteği

Sanığın üzerine atılı suçu işlemediği, mağdurenin annesinin de sanığın savunmalarını teyit ettiği, mağdurenin soyut iddiaları dışında dosyada delil bulunmadığı, sanığın beraat etmesi gerektiğine ilişkindir.

B. Katılan Bakanlık Vekilinin Temyiz İsteği

Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Sanık Müdafiinin Temyiz İsteği

Sanığın üzerine atılı suçu işlemediği, mağdurenin annesinin de sanığın savunmalarını teyit ettiği, mağdurenin soyut iddiaları dışında dosyada delil bulunmadığı, sanığın beraat etmesi gerektiğine ilişkindir.

B. Katılan Bakanlık Vekilinin Temyiz İsteği

Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Mahkemece ''Mağdur ... ...'un sanık ...'un öz kızı olduğu, mağdur ...'nın sanık babası, annesi, öz kardeşleri ve üvey kardeşleri ile birlikte ... ilçesi ... adresinde üç gözlü bir evde ikamet ettikleri ve hep birlikte tek odada yattıkları, mağdur ...'nın yer yatağında annesi ve sanık babasının yanında yattığı, olay tarihi ve öncesinde sanık ...'un geceleri kızı mağdur ...'nın her yerini ellediği, ağzını öptüğü, göğüslerine dokunduğu, cinsel organını mağdura göstererek ellettiği ve ön taraftan kendisine değdirdiği, sanığın cinsel organını mağdurun ön tarafından aşağılarına doğru soktuğu, sanığın bu şekildeki eylemlerini bir çok kez tekrarladığı, mağdurun bu duruma izin vermediği zamanlarda ise sanığın mağdura kızıp bağırdığı ve şiddet uyguladığı, dosyada mevcut Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 6. Adli Tıp İhtisas Kurulunun 28.03.2014 tarih ve 1431 Karar sayılı Raporuna göre, mağdur ... ...'un yapılan muayenesinde, sınır-hafif derece sınırında zeka geriliği saptandığı, bu zeka geriliğinin olayın hukuki anlam ve sonuçlarını algılamasını ve fiile ruhsal yönden mukavemete muktedir olmasına engel teşkil edecek mahiyet ve derecede olmadığı, beyanlarına itibar edilebileceği, ayrıca mağduru bulunduğu olaydan kaynaklanmış ruh sağlığını bozacak mahiyet ve derecede olan (Travma Sonrası Stres Bozukluğu) denilen psikiyatrik bozukluğun tespit edildiği, bu nedenle mağdurun 16.12.2011 ve öncesi tarihinde mağduru bulunduğu olay nedeniyle ruh sağlığının kalıcı olarak bozulduğunun belirtildiği, bu suretle sanık ...'un üzerine atılı Zincirleme Şekilde Çocuğun Basit Cinsel İstismarı suçunu işlediği...'' şeklindeki gerekçeyle hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

2. Deliller; sanık savunması, mağdure ile annesi olan şikâyetçi ...'ın beyanları, tanık anlatımları, ihbar mektupları, doktor raporları, Muğla Adlî Tıp Şube Müdürlüğünün 08.12.2011 tarihli raporu, Jandarma Genel Komutanlığının 08.03.2012 tarihli uzmanlık raporu, Muğla Adlî Tıp Şube Müdürlüğünün 12.07.2012 tarihli raporu, Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı 6. Adlî Tıp İhtisas Kurulunun 28.03.2014 tarihli raporu ile kolluk kuvvetlerince tutulan araştırma tutanaklarından ibarettir.

IV. GEREKÇE

2. Deliller; sanık savunması, mağdure ile annesi olan şikâyetçi ...'ın beyanları, tanık anlatımları, ihbar mektupları, doktor raporları, Muğla Adlî Tıp Şube Müdürlüğünün 08.12.2011 tarihli raporu, Jandarma Genel Komutanlığının 08.03.2012 tarihli uzmanlık raporu, Muğla Adlî Tıp Şube Müdürlüğünün 12.07.2012 tarihli raporu, Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı 6. Adlî Tıp İhtisas Kurulunun 28.03.2014 tarihli raporu ile kolluk kuvvetlerince tutulan araştırma tutanaklarından ibarettir.

IV. GEREKÇE

1. Sanık hakkında kurulan hükümde, olayın intikal şekli ve zamanı, tanık anlatımları, sanığın inkara dayalı savunması ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında sanığın üzerine atılı suçu işlediğine dair mağdurenin başka delillerle desteklenmeyen soyut beyanları dışında cezalandırılmasına yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı gözetilerek beraatı yerine yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

2. Bozma sebebine uygun olarak düzelterek onama isteyen Tebliğname görüşüne iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde yer alan nedenlerle Muğla 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.11.2014 tarihli ve 2013/172 Esas, 2014/326 Karar sayılı kararına yönelik katılan Bakanlık vekili ve sanık müdafiinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

12.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2554, Karar No: 2014/2041, Tarih: 24.03.2014

**15. Hukuk Dairesi         2013/2554 E.  ,  2014/2041 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Kayseri 5. Asliye Hukuk Hakimliği

Tarihi :30.01.2013

Numarası :2012/54-2013/29

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Uyuşmazlık, sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmış olup, davada temliknameye dayanılarak alacak talebinde bulunulmuştur. Davacı alacaklı (temlik alan), davalı iş sahibi (borçlu), davalı yanında feri müdahil olarak katılan da yüklenici (temlik eden) dir.

Dava, davacı temlik alanın yerleşim yeri mahkemesi olan Giresun Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmıştır.

Davalı iş sahibi Orman Genel Müdürlüğü'ne izafeten Balıkesir Orman Bölge Müdürlüğü vekili usulsüz tebliğin öğrenilme tarihine göre süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde, yetkili mahkemenin Orman Bölge Müdürlüğü’nün yerleşim yeri olan Balıkesir mahkemesi olduğunu bildirerek yetkisizlik ilk itirazında bulunmuştur.

Davalı yanında feri müdahil olarak katılan yüklenici şirket temsilcisi de, HMK’nın 6. maddesine göre davanın davalı kamu tüzel kişisinin yerleşim yeri olan Balıkesir’de açılması gerektiğini, sözleşmenin 31. maddesi ile Balıkesir mahkemeleri yetkili kılındığından HMK’nın 17. maddesine göre de Balıkesir mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuştur.

Mahkemece, davalının yetkiye ilişkin ilk itirazı incelenip değerlendirilmemiş, bu konuda olumlu ya da olumsuz herhangi bir karar verilmemiş, feri müdahilin yetkisizlik itirazı ise süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, yargılamaya devamla işin esasına girilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlığın kaynaklandığı sözleşme, 6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girmesinden sonra 14.11.2011 tarihinde imzalanmıştır. Bu nedenle yetkiye ilişkin uyuşmazlıkların HMK hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

Uyuşmazlığın kaynaklandığı sözleşme, 6100 sayılı HMK’nın yürürlüğe girmesinden sonra 14.11.2011 tarihinde imzalanmıştır. Bu nedenle yetkiye ilişkin uyuşmazlıkların HMK hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

HMK hükümlerine göre, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olması dava şartıdır (md. 114.1/ç). Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde ise yetki itirazı ilk itirazdır (md.116.1/a). Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak kanunla öngörülmüş kesin yetki kuralı bulunmadığından davalının yetki itirazı “ilk itiraz” niteliğindedir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir (md. 19/2). Cevap dilekçesinin, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta içinde ya da mahkemece verilmiş ek süre içinde verilmesi gerekir (md.127). Somut olayda davalının adresi tebliğ zarfına doğru yazılmamış, dava dilekçesi, davalının dava dilekçesinde gösterilen yerleşim yeri adresi dışında Marmara adasındaki başka bir adresine gönderilerek orada tebellüğe yetkisi bulunmayan orman muhafaza memuruna tebliğ edilmiştir. Yapılan bu tebligat Tebligat Kanunu hükümlerine göre geçersiz olduğundan davalının cevap dilekçesinde bildirdiği 07.03.2013 tarihinin dava dilekçesinin tebliğ tarihi olarak kabulü gerekir. Bu durumda 08.03.2013 havale tarihli cevap dilekçesi ile ileri sürülen yetki ilk itirazı süresinde olmaktadır.

HMK’daki yetkiye ilişkin hükümler incelendiğinde,

HMK’nın 6. maddesine göre, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir. 4721 sayılı TMK’nın 51. maddesinde, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başkaca bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yer olarak tanımlanmıştır. 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun hükümlerine göre taşra teşkilatının yetki ve sorumluluk alanına giren işlerden doğan davaların o taşra teşkilatının bulunduğu mahalde açılması mümkündür. Davalı cevabında, genel yetkili mahkemenin Balıkesir mahkemesi olduğunu ileri sürdüğünden HMK’nın 6. maddesine göre yetkili mahkeme Balıkesir mahkemesi olmaktadır.

HMK’nın 10. maddesine göre, sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de görülebilir. Sözleşmenin ifa yeri, sözleşmede açıkça veya zımnen gösterilmişse gösterilen yerdir. Sözleşmeden ifa yeri açıkça veya zımnen anlaşılamıyorsa ifa yerinin tayini için sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nın 73. maddesine başvurulur. Maddedeki düzenlemeye göre, borç bir miktar paradan ibaretse alacaklının verme zamanında mukim bulunduğu yer sözleşmenin ifa yeri sayılır (BK. m. 73/1). Borç muayyen bir şeye (parça borcuna) taalluk ediyorsa sözleşmenin yapıldığı tarihte o şeyin bulunduğu yer sözleşmenin ifa yeri sayılır (BK.m. 73/2). Bunların dışında sözleşmenin ifa yerini tayinde kural, borcun doğumu zamanında borçlunun bulunduğu yerin ifa yeri olduğudur (BK. m. 73/3). Somut olayda sözleşmenin konusu Balıkesir Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı Kepsut Orman İşletme Şefliği dahilindeki yangın önleme bağlantı tesisi (orman yolu) yapımı olduğundan sözleşmenin ifa yeri Kepsut’dur. HMK’nın 10. maddesine göre yetkili mahkeme Kepsut mahkemeleri olmaktadır. Sözleşmeden doğan borç, münhasıran alacaklının ikametgahında ödenmesi gereken para borcuna ilişkin olmadığından BK’nın 73/1. maddesinin somut olayda uygulama yeri bulunmamaktadır.

HMK’nın 17. maddesine göre, tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen yetkili mahkemede açılır. Taraflarca aksinin kararlaştırılmadığı, başka bir anlatımla yetkili mahkemenin münhasıran belirlendiği yetki sözleşmeleri (şartları), kanunen yetkili kılınan genel ve özel diğer mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırır. Usul hukuku ve maddi hukuk yönünden geçerli yetki sözleşmeleri tarafları bağladığı gibi, onların cüzi ve külli haleflerini, sözleşme konusu alacağı temlikname ile devir alan alacaklıları da bağlar. Somut olayda, iş sahibi Balıkesir Orman Bölge Müdürlüğü ile yüklenici İBT Grup İnşaat Müh. Tic. Ltd. Şti arasında imzalanan 14.11.2011 tarihli sözleşmenin 31. maddesinde, sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlıkların çözümünde Balıkesir mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Sözleşmedeki yetki şartı, HMK’nın 17 ve 18. maddelerinde sayılan koşulları taşıdığından hem sözleşmenin tarafları bakımından, hem de sözleşme konusu alacağı yükleniciden temlik alan davacı bakımından geçerli ve bağlayıcı bulunmaktadır. Yetki sözleşmesi (şartı) ile münhasır olarak Balıkesir mahkemeleri yetkili kılındığından HMK’nın 17. maddesi uyarınca davaya bakmakla yetkili mahkeme Balıkesir mahkemesidir. Balıkesir dışındaki mahkemelerin yetkisi ortadan kalkmıştır.

Bu durumda mahkemece, davalının yetki ilk itirazının kabul edilerek yetki yönünden dava dilekçesinin reddine, talep halinde dosyanın yetkili Balıkesir Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, davalının yetki ilk itirazı hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmeden işin esasına girilerek davanın kısmen kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davalı iş sahibi yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 24.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8300, Karar No: 2012/8007, Tarih: 25.09.2012

**8. Hukuk Dairesi         2012/8300 E.  ,  2012/8007 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu iptali ve tescil

Hazine ile ... aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine dair Kaynarca Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 06.01.2011 gün ve 141/1 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine temsilcisi ile davalı taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Hazine temsilcisi, mülkiyeti davalıya ait olan 1103 parsel sayılı taşınmazın, 3621 sayılı Kıyı Kanununa göre, kıyı kenar çizgisi kapsamında kalan yerlerden olduğunu açıklayarak tapu kaydının iptalini ve tescil dışı bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, Devletin verdiği tapunun iptalinin istenmesinin haksız olduğunu ve mülkiyet hakkının korunması gerektiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, esası bakımından davacı Hazine temsilcisi ile yargılama giderleri bakımından davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın, hak düşürücü süreden reddine dair önceki karar Hazinenin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 07.06.2010 tarih, 2010/5629-6513 Esas ve Karar sayılı kararında özetle; “ ...3402 sayılı Yasanın 12/3 maddesinde öngörülen 10 yıllık hak düşürücü süreden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, Hazinenin bu yöne ilişen temyiz itirazlarının reddine, ancak her davanın açıldığı tarihteki koşullara tabi olduğu ve dava tarihi itibarı ile davacı Hazinenin davasında haklı olup, buna bağlı olarak yargılama giderlerinden ve bu giderlerden sayılan avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulmasının ve haklılık durumunun değerlendirilmesi...” gereğine değinilerek mahkeme kararı bozulmuş olup, mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtmelidir ki, mahkemenin esasa ilişkin ilk kararı ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin yukarıda açıklanan bozma kararı ile temyize konu son mahkeme kararları tümüyle, 5841 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 14.03.2009 tarihinden sonra verilmiş olup; bu Kanunun 2. ve 3.maddeleri ile getirilen yeni düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur.

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2.maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12.maddesinin

14.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren 25.02.2009 günlü 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2.maddesi ile 3402 sayılı Kanunun 12.maddesinin

3.fıkrasına eklenen cümlede: “Bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın" ve 3.maddesi ile aynı Kanuna eklenen Geçici 10.maddesinde ise; “Bu Kanunun 12.maddesinin 3.fıkrası hükmü devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır.” şeklindedir. Bu değişiklik nedeniyle bu yasanın yürürlük tarihinden sonra Hazinenin açtığı davalarda da 10 yıllık hak düşürücü süre uygulanmaya başlanmıştır.

Ne var ki, bozma ve mahkeme kararlarının verilmesinden sonra, son kararın temyizi aşamasında Anayasa Mahkemesinin 12.05.2011 gün ve 2009/31 E. 2011/77 K. sayılı kararıyla; “25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2.maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12.maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen cümlenin ve 3.maddesiyle 3402 sayılı Yasaya eklenen Geçici 10. maddenin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının yasama, yürütme ve yargı organları ile idari makamlar, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı açıktır.

Diğer taraftan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 33.maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” hükmü ile ifadesini bulan yasal ilke gözetildiğinde; Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunluluğu ortadadır.

Öyle ise, kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin olarak kurulan hükmün, verildiği tarih itibarıyla doğru olduğu düşünülse ve ayrıca Anayasanın 153.maddesine göre iptal kararı geriye yürümez ise de 10.03.1969 gün ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçe bölümünde belirtildiği üzere iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez ve henüz anlaşmazlık hali devam ediyorsa iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin kurulan kararın Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra doğru olduğu söylenemez. Zira, kamu düzeninin söz konusu olduğu bütün haller istisnanın kapsamına girer.

Bir başka yönüyle, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları usuli kazanılmış hakların istisnasını teşkil ederler. Her ne kadar Yargıtay 1. Hukuk Dairesince, 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle Yerel Mahkemenin verdiği redde ilişkin ilk kararla ilgili esasa ilişkin Hazinenin temyiz itirazları reddedilmiş ise de, bozma ilamının dayanağını oluşturan yasa metni Anayasa Mahkemesince yukarıda değinildiği üzere iptal edilmiş olmakla; artık taraflar yararına usuli kazanılmış hakkın gerçekleştiğinden söz edilemeyecektir.

Bu husus, 28.06.1960 tarih ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da “...Sonradan çıkan içtihadı birleştirme kararının, temyiz mahkemesinin bozma kararına uyulmakla meydana gelen usule ait müktesep hak esasının istisnası olarak, henüz mahkemede veya temyiz mahkemesinde bulunan işlere tatbiki gereklidir...” şeklinde ifade edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarında da aynı ilke geçerlidir.

Hal böyle olunca, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonucu oluşan durumun eldeki maddi anlamda kesinleşmemiş ve derdest olan davaya da uygulanması zorunlu olup, kamu malları ile ilgili davalar, aynı zamanda kamu düzeni ilkesini de içermektedirler. Bu nedenle mahkemece, yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni yasal durum dikkate alınarak, inceleme yapılıp sonuca ulaşılması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.Somut olayda; işin esasının ve dava konusu taşınmazın, 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi ve ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Yasanın 36.maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunun da gözetilmesi, mahkemece bu konudaki görüşün ortaya konulması ve ondan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek üzere hüküm bozulmalıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı Hazine temsilcisi ile davalının yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine 25.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.