muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/21101, Karar No: 2015/22849, Tarih: 25.02.2015

**11. Ceza Dairesi         2014/21101 E.  ,  2015/22849 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Mahkumiyet

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre sanığın yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine; ancak:

1-5252 sayılı Yasanın 9/3. maddesi uyarınca lehe Yasanın önceki ve sonraki kanunların ilgili bütün hükümleri olaya uygulanarak, ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda resmi belgede sahtecilik suçunun cezası, 765 sayılı TCK'nun 342/1. maddesinde 2 yıldan 8 yıla kadar ağır hapis, 5237 sayılı TCK'nun 204/1. maddesinde ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis olarak öngörülmesine karşın, temel cezanın alt sınırdan tayini halinde hapis cezasının eşit olacağı ancak 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinde düzenlenen ve kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkumiyetinin kanuni sonucu olarak uygulanan güvenlik tedbirlerinin 765 sayılı TCK'nunda bulunmadığı, bu hak yoksunluklarının kararda gösterilmese dahi infaz aşamasında dikkate alınacakları ve 1412 sayılı CMK'nun 326/4. maddesi gereğince bozmadan önce hükmedilen ertelenen cezanın cinsi ve miktarı itibariyle kazanılmış hakkı da gözetilerek, 647 sayılı Yasanın 6 ile 765 sayılı TCK'nun 95/2. maddeleri uyarınca deneme süresi içerisinde suç işlenmemesi halinde "cezası tecil edilmiş olan mahkumiyetin esasen vaki olmamış sayılması" nedeniyle uygulama koşulları ve sonuçları itibariyle 765 sayılı TCK.nunu ile 647 sayılı Yasanın açıkça sanık lehine olduğu gibi önceki hükümde cezanın ertelenmiş olmasının kazanılmış hak oluşturduğunda gözetilmeden ve lehe Yasa karşılaştırması yapılmadan sanığın 5237 sayılı Yasa hükümlerine göre mahkumiyetine hükmolunması,

2-Gerekçeli karar başlığında suç adının resmi belgede sahtecilik yerine “Ticari evrak tanziminde hüv. hak. yalan beyan” şeklinde yanlış yazılması,

3-Sanık hakkında hükümden önce, 08.02.2008 günlü 26781 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasanın 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nun 231 ve TCK'nun 7/2. maddeleri gereğince, "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" kararı verilip verilmeyeceği hususunun tartışılmasında zorunluluk bulunması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.02.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30368, Karar No: 2013/22044, Tarih: 30.09.2013

**2. Ceza Dairesi         2012/30368 E.  ,  2013/22044 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2011/347545

MAHKEMESİ : Küçükçekmece 5. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 04/07/2011

NUMARASI : 2010/558 (E) ve 2011/595 (K)

SUÇ : Hırsızlık, konut dokunulmazlığını bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Dosya içeriğine,iddia ve sanığın kaçamaklı savunmasına,olay ve yakalama tutanağına göre;sanığın olay yerinden kaçarken beyaz kordonlu saat,metal renkli küpe ve bileziği yere attığının belirlenmesi,şikayetçinin de evde yaptığı incelemede,kızının kol saatinin çalındığını beyan etmesi karşısında,ele geçen kol saatinin şikayetçiye gösterilip,evinden çalınan saat olup olmadığı hususu sorulup saptanmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde hırsızlık suçundan beraat kararı verilmesi,

2-Sanığın adli sicil kaydına göre tekerrüre esas sabıkası bulunduğu anlaşılmasına rağmen hakkında 5237 sayılı TCK.nın 58. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

3- Cezası ertelenen sanık hakkında 5237 sayılı TCK.nın 53. maddesinin 4. fıkrasına aykırı olarak 1. fıkradaki hak yoksunluklarına hükmolunması,

Bozmayı gerektirmiş, O yer C. Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 30.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5519, Karar No: 2019/7510, Tarih: 16.12.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/5519 E.  ,  2019/7510 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada.... Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verildiğinden ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

....kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “....” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

....Mahkemesince kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin “....” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” ve 21/2. maddesine göre de “Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir.”

Dosya kapsamından, kısıtlı adayının .... sayılı ilamı ile kısıtlandığı anlaşıldığından, vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri de vesayet makamının bulunduğu yer olduğundan uyuşmazlığın ..... görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ....YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 16/12/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/387, Karar No: 2011/1004, Tarih: 11.10.2011

**23. Hukuk Dairesi         2011/387 E.  ,  2011/1004 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

İSTEMCİ :

MÜDAHİLLER :

İstemcinin iflasın ertelenmesi talebi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde ..., ... ... A.Ş., ... Factoring Hizmetleri ve ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirketin iflasın ertelenmesi talebinin kabul edilerek 16.07.2009 tarihinden itibaren bir yıl süre ile iflasın ertelenmesine karar verildiğini, kayyım raporuna göre iflasın ertelenmesinin uzatılmasının uygun olacağını ileri sürerek, ertelemenin bir yıl süre ile uzatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Asli müdahiller vekilleri, talebin reddi geretiğini savunmuşlardır.

Mahkemece; iddia ve toplanan delillere göre, ertelemenin uzatılması koşullarının mevcut olduğu gerekçesiyle iflasın ertelemesinin 16.07.2010 tarihinden itibaren bir yıl süreyle uzatılmasına karar verilmiştir.

Kararı, ...,.... Tefken A.Ş., ... Factoring Hizmetleri ve ... vekilleri temyiz etmiştir.

Talep, İflasın ertelenmesinin bir yıl süreyle uzatılmasına ilişkindir.

İflasın ertelenmesine karar verilebilmesi için istem sahibinin borca batık olması ve sunduğu iyileştirme projesinin ciddi,inanılır ve şirketi iflastan kurtarmaya elverişli bulunması gerekir.Ertelemenin uzatılması isteminde de bu şartların mevcudiyetinin tespiti şarttır.

Bilirkişi kurulu ve karardan önce alınan kayyum raporunda, şirketin mali yapısında iyileşmeler olduğu, şirket satışlarının artış trendinde olduğu, menfi özvarlığın azalarak devam ettiği ancak davacı şirketin nakit akit tablosunu sunmaktan kaçındığı, tamamlanamayan borç yapılandırmasının bulunduğu, şirketin sermaye artırımının ilk taksidini yatırdığı, geri kalan sermaye artışının 31.03.2011 tarihine kadar yapılacağının taahhüt edildiği belirtilmiştir.

Mahkemece karar verildikten sonra, temyiz aşamasında sunulan kayyım raporunda, şirketin 31.03.2011 tarihine kadar gerçekleştirmesi gereken sermaye artırımını halen gerçekleştirmediği, mahkemeye sunulacağı bildirilen nakit akış tablosunu sunmadığı, iflasın ertelenmesi talebinde verilen ihtiyati tedbir kararına rağmen, müdahil Ahmet Tüzün’e taraflar arasındaki kira sözleşmesi uyarınca iflas ertelenmesi kararından sonra doğmuş olan kira alacağının dahi ödenmediği anlaşılmıştır.Bu durumda, bu hususların tek tek değerlendirilerek, iflasın ertelenmesinin uzatılmasını isteyen davacının iyiniyetli olup olmadığı ve iyileştirme projesinin ciddiliğinin bu suretle saptanması gerekirken, bunlar üzerinde durulmadan davanın kabul edilmesinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, müdahillerden ..., .... Tefken A.Ş., ... Factoring Hizmetleri ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 11.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1551, Karar No: 2020/1982, Tarih: 30.06.2020

**15. Hukuk Dairesi         2020/1551 E.  ,  2020/1982 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalılar 1-... 2-Asya Katılım Bankası A.Ş. 3-Bank Pozitif Kredi ve Kalkınma Bankası A.Ş. 4-Halkbank A.Ş. 5-... 6-Kuzu Toplu Konut İnş. A.Ş. 7-Kuzu Ulubol İnş. Menkul Gayrimenkul ve Yatırım A.Ş. 8-... 9-... 10-... arasındaki davadan dolayı Ankara 8. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 12.05.2015 gün ve 2013/69- E.-2015/215 K. sayılı hükmü onayan 23. Hukuk Dairesi'nin 05.07.2018 gün ve 2015/8942 E.-2018/3994 K. sayılı ilamı aleyhinde davalılar Kuzu Ulubol İnş. Menkul Gayrimenkul ve Yatırım A.Ş. ile ... vekillerince karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş

olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan hacizlerin terkini, tapu iptal ve tescil talebine ilişkin olup Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın davacı vekili ile davalılar ..., Kuzu Toplu Konut İnş. A.Ş., Kuzu Ulubol İnş. Men. Gayrimenkul ve Yatırım A.Ş., ..., ... vekilleri ve katılma yoluyla davalı Asya Katılım Bankası A.Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi tarafından verilen 05.07.2018 tarihli 2015/8942 Esas 2018/3994 Karar sayılı onama ilamına karşı davalılar Kuzu Toplu Konut İnş. A.Ş ile ... tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Karar düzeltme talebinin kural olarak temyiz incelemesini yapan Yargıtay Hukuk Dairesince incelenmesi gerekmekte ise de; Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 09.02.2018 gün 2018/1 sayılı işbölümü kararı ile arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan ve 01.07.2016 tarihinden sonra temyiz ya da karar düzeltme talepli olarak Yargıtay'a gelen dosyalardaki temyiz ya da karar düzeltme taleplerini incelemek görevi Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'ne verildiğinden karar düzeltme talebi Dairemizce incelenmiştir.

Davacı yüklenici davasında, Çankaya İlçesi, Akpınar Mahallesi, 28017 ada 4 parseldeki taşınmaz üzerinde bina yapılması için arsa sahipleri ile aralarında kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, davalılardan Satılmış ile ...'nın arsa hissedarlarından olduğunu, binadaki yapılacak dairelerden 16 ve 22 nolu bağımsız bölümlerin kendisine, 13 ve 15 nolu bağımsız bölümlerin de davalılar Satılmış ve Hasan'a özgülendiğini, ancak Satılmış ve Hasan'ın aleyhlerindeki takipler nedeniyle payına düşen 16 ve 22 nolu

bağımsız bölümler üzerlerine de hacizler konulduğunu, taşınmazda kat irtifakı kurulduğunu, ancak kendi payına düşen bağımsız bölümler üzerindeki haciz kayıtlarının halen devam ettiğini ileri sürerek, 16 ve 22 nolu daireler üzerilerindeki hacizlerin kaldırılarak mülkiyetlerinin müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

bağımsız bölümler üzerlerine de hacizler konulduğunu, taşınmazda kat irtifakı kurulduğunu, ancak kendi payına düşen bağımsız bölümler üzerindeki haciz kayıtlarının halen devam ettiğini ileri sürerek, 16 ve 22 nolu daireler üzerilerindeki hacizlerin kaldırılarak mülkiyetlerinin müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davacı yüklenicinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği, edimini yerine getirdiği, taşınmazın iskanının alındığı ve diğer dava dışı arsa sahiplerinin sözleşme gereği dava konusu bağımsız bölümlere ilişkin paylarını yükleniciye devir ettiği, devre ilişkin edimini yerine getirmeyen davalı arsa sahiplerinin kusurlu olduğu, davacı yüklenicinin dava konusu daireler üzerindeki hacizlerin kaldırılma istemi konusunda ise Dairemizin 08.03.2012 gün 2011/346 Esas 2012/1403 Karar sayılı emsal ilamına göre arsa payı kat karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendikten çok sonra ve arsa üzerinde kat karşılığı inşaat yapıldığı açıkça belli ve belirlenebilir olduğu halde, dava konusu bağımsız bölümler üzerine konulan haciz şerhlerinden dolayı davalıların iyi niyetli olarak kabul edilemeyeceği, haciz şerhlerinin terkin edilmesi gerektiği" gerekçesiyle dava konusu bağımsız bölümler üzerindeki hacizlerin de terkinine karar verilmiştir.

Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan tapu kaydı ya da bağımsız bölümlere hak kazanabilmesi için inşaatı sözleşme ve ekleri, tasdikli ruhsat ve projesine, imar ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi gerekir. Uygulamada, yüklenici tapuya hak kazanmamasına rağmen finans temini olanağı sağlamak üzere sözleşmenin başlangıcında ya da aşamalı olarak tapu devri yapılacağı kabul edilmekte ve yapılmaktadır. Ancak yapılan bu devirler avans niteliğinde olup tapu payı devredilmiş olsa dahi yüklenici edimini tamamen yerine getirmediği sürece ayni hakkı kazanması mümkün değildir. Bu sebeple arsa sahibi avans niteliğinde devrettiği arsa paylarının iadesini isteyebilir. Eğer yüklenici üçüncü kişiye temlik etmiş veya satış vaadinde bulunmuş ise, burada üçüncü kişinin iyiniyet iddiası dinlenilmeden tapu arsa sahibine iade edilir. Zira ancak gerçek alacak (hak kazanılan) temlik edilebileceğinden yüklenicinin kazanamadığı hakkın temlikinden söz edilemez.

Kat karşılığı sözleşmelerde arsa sahiplerinin de edimlerini tam ve eksiksiz yerine getirme yükümlülüğü bulunmakta olup, arsanın her türlü ayıptan arındırılmış olarak teslimi en önemli edimidir. Arsanın örneğin hacizlerle yükümlü olarak verilmesi halinde bu edimin yerine getirildiğinden söz edilemez. Ancak taraflar aksine anlaşmalar yapabilir yada hacizlerin konulduğu tarihler ile sözleşmenin tapuya şerh edilip edilmemesi, inşaatın seviyesi gibi hususlar olaya göre değişiklik gösterebilir. Mahkemece emsal alınan Dairemizin 08.03.2012 tarihli 2011/346 Esas 2012/1403 Karar sayılı ilamındaki gerekçe o dosyadaki olgulara göre belirlendiğinden Dairemizin yerleşik bir içtihadı niteliğinde olmadığı gibi aksi yönde Dairemizin 20.11.2019 tarihli 2019/652 Esas 2019/4723 Karar sayılı ilamı da bulunmaktadır. Somut olayda mahkemece, tapuya şerh edilmediği anlaşılan ve kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre devam eden inşaatta, arsa sahibinin alacaklısı olan kişilerin üzerine haciz konulan bağımsız bölümlerin, inşaatın bitiminde yükleniciye ait olup olmayacağını

araştırmaları beklenemeyeceğinden yükleniciye ait olması gerekip halen arsa sahibi adına kayıtlı bağımsız bölümler üzerine arsa sahibinin alacaklılarının koydukları hacizlerin kaldırılması talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından kararın bozulması gerektiği bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından davalılar Kuzu Toplu Konut İnş. A.Ş. ile ...'ün karar düzeltme talebinin kabulü gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılar Kuzu Toplu Konut İnş. A.Ş. ile ...'ün karar düzeltme taleplerinin kabulü ile Yargıtay 23. Hukuk Dairesi tarafından verilen 05.07.2018 tarihli 2015/8942 Esas 2018/3994 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak kararın BOZULMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 136,00 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davalı ... İnş. A.Ş.'ye, 136,00 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davalı ...'e iadesine,

ödedikleri karar düzeltme peşin harçlarının istek halinde karar düzeltme isteyen davalılar Kuzu Toplu Konut İnş. A.Ş. ile ...'e geri verilmesine, 30.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14645, Karar No: 2011/16711, Tarih: 09.12.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/14645 E.  ,  2011/16711 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.05.2009 tarih ve 2008/436 - 2009/105 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09.12.2011 gününde davalı avukatı ..... gelip, davacı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan davalı avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin ortağı olduğu davalıya karşı Köln 22.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde alacak davası açtığını, açılan davanın kabul edildiğini, kararının kesinleştiğini ileri sürerek, anılan bu kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, davalı şirketin ortağı olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 329.maddesince, bir şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği gibi rehin olarak da kabul edemeyeceği, bu senetlerin temellükü veya rehin alınması neticesini doğuran akitlerin hükümsüz olduğu, aynı Kanun'un 405/2. maddesinde de pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyeceklerini de öngörüldüğü, yabancı mahkemenin kararına konu teşkil eden hususun Türk Mahkemelerinde de çekişme konusu olduğu, gıyapta verilen dava ve tenfize konu edilen söz konusu yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemeleri tarafından verilen kararlarla açıkça çeliştiğinden kamu düzenine aykırı bulunduğu, kaldı ki davacının yabancı mahkeme ilamına konu teşkil eden şirket hissesini 3. şahısa devrettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle yabancı mahkeme hükmünün sonuçta Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 2675 sayılı MÖHUK’nun 38/c maddesi (yeni 5718 sayılı Kanun’un 54/c maddesi) uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kendisine karşı tenfiz istenen tarafın savunma haklarının ihlali ise kamu düzenine aykırılıktan bağımsız bir tenfiz engeli olarak, 38/d maddesinde (yeni 54/ç maddesi) düzenlenmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 2675 sayılı MÖHUK’nun 38/c maddesi (yeni 5718 sayılı Kanun’un 54/c maddesi) uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kendisine karşı tenfiz istenen tarafın savunma haklarının ihlali ise kamu düzenine aykırılıktan bağımsız bir tenfiz engeli olarak, 38/d maddesinde (yeni 54/ç maddesi) düzenlenmiştir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. maddesi uyarınca, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 Esas - 7352 Karar, Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 Esas - 2010/7992 Karar). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.