muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/19729, Karar No: 2013/7041, Tarih: 02.04.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/19729 E.  ,  2013/7041 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine, karşı davacı ise uğranılan şirket zararının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, asıl davayı kısmen hüküm altına almış, karşı dava hakkında hüküm kurulmamıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı-karşı davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İş sözleşmesinin, işçinin işverene zarar vermesi sebebiyle ve haklı olarak işverence feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25 II-(ı) bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, başka eşya ya da maddelere otuz günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu hususu düzenlenmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması halinde işverenin haklı fesih imkanı olmadığı gibi, işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarı da bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır.

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının herhangi farkı bulunmamaktadır. Örneğin işverene ait iş makinesi paletlerine kasten metal cisim sokmak suretiyle zarar veren işçinin ve trafik kazası sonucu işvereni zarara uğratan işçinin aynı şekilde iş sözleşmeleri haklı sebeple sona erdirilebilir.

İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir.

Bu noktada zarar tutarı ile karşılaştırılacak olan işçinin otuz günlük ücretinin bürüt ya da net ücret olduğu noktasında 4857 sayılı Kanun'da herhangi bir açıklık olmasa da, bu durumda işçi lehine yorum ilkesi uyarınca bürüt ücretin esas alınması gerekir.

Otuz gün, bir aydan farklı bir kavramdır. Bu noktada işçiye aylık olarak ödenen ücret yerine, günlük yevmiyesinin otuz katı tutarı dikkate alınmalıdır.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içersinde değerlendirilmemelidir. Ancak ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış pirimi olarak belirlendiği hallerde gerçek ücreti bu ödemeler toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur.

Maddede sözü edilen ücret dar anlamda ücrettir. İkramiye, prim, fazla çalışma ücreti ve benzeri ödemeler bu maddede yer alan otuz günlük ücret içersinde değerlendirilmemelidir. Ancak ücretin garanti ücret üzerine yapılan işe göre ilave ücret veya satış pirimi olarak belirlendiği hallerde gerçek ücreti bu ödemeler toplamı olarak değerlendirilmesi yerinde olur.

Örneğin uygulamada uluslararası yük taşıyan tır şoförleri asgari ücret ve sefer pirimi karşılığı çalışmaktadır. Sefer pirimi olarak adlandırılan kısımda, dar anlamda ücrettir. Bu durumda maddenin uygulanması anlamında otuz günlük ücret, tır şoförleri yönünden her iki ödemenin toplamına göre belirlenecektir.

İşçinin hangi tarihteki ücretinin dikkate alınması gerektiği de ayrı bir sorunu oluşturabilir. Gerçekten zararın ortaya çıktığı tarih ile fesih tarihi arasında ücret değişmiş olabilir. Hatta zararın oluşumuna sebep olan olay tarihi ile zararın belirlendiği tarih bile farklı olabilir. Bu durumda, fesih hakkının kullanıldığı tarihte işçinin almakta olduğu ücret esas alınarak bir değerlendirme yapılmalıdır.

Zararın otuz günlük ücreti aşması durumunda işverenin fesih hakkı doğar ve işçinin zararı derhal ödemiş ya da ödeyecek olması, işverenin bu hakkını ortadan kaldırmaz. İşverence zarar tutarının işçiden talep edilmemiş oluşunun da feshe hakkını olumsuz etkileyen bir yönü bulunmamaktadır.

4857 sayılı Kanun'un 26. maddesi yönünden bir yıllık hak düşürücü süre zarara sebep olan olayın oluşumundan başlar. Ancak altı işgünlük ikinci süre, zarar miktarının belirlenmesinin ardından bu durumun feshe yetkili makama iletilmesiyle işlemeye başlayacaktır. Zarar miktarının belirlenmesi bazen uzun zaman alabilir ve fesih hakkının kullanılması bakımından zarar miktarının belirlenmesi ve işçinin ücreti ile kıyaslanması zorunluluğu vardır.

Mahkemece feshe neden olan kaza ile ilgili kusur durumu uzman bilirkişi tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapora itibar edilerek karar verilmiştir. Ancak olay yeri görülüp incelenmeden olayın oluş şekli ve kusur durumunun somutlaştırılması mümkün olmadığından mahallinde keşif yapılarak kusur durumunun tespiti gerekmektedir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

3-Davacı aleyhine, davalı tarafından açılan karşı dava hakkında olumlu olumsuz hüküm kurulmaması da ayrıca hatalı olup bu husus da bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9364, Karar No: 2013/22715, Tarih: 03.10.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/9364 E.  ,  2013/22715 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İstanbul 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ :28.1.2013
Yargıtay — Esas No: 2016/9928, Karar No: 2017/9966, Tarih: 22.11.2017

**19. Ceza Dairesi         2016/9928 E.  ,  2017/9966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6831 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

1) Sanık ... hakkında kurulan hükme ilişkin yapılan incelemede;

Yükletilen suçun sanık tarafından işlendiğinin kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanun'da öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, sanığın temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2) Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kurulan hükme ilişkin yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğun 10.09.1997 tarihinde doğmuş olması ve suç tarihinde 15 yaşını tamamlamamış olması, dosya içerisinde bulunan Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi'nin psikiyatri uzmanı ve başhekim imzalı raporuna göre üzerine atılı suç yönünden suçun anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediğinin belirtilmesi karşısında, kovuşturma şartının bulunmaması nedeniyle, suça sürüklenen çocuk hakkında düzenlenen iddianamenin, CMK'nın 174. maddesi gereğince Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden kovuşturmaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabule göre de;

a) Çocuk Koruma Kanunu'nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 20/1-7. maddesi ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca; fiil işlendiği sırada 15 yaşını doldurmuş olup da 18 yaşını doldurmamış çocukların işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin olup olmadığının takdiri bakımından, sosyal yönden inceleme yaptırılmasının gerekli olduğu, mahkemece sosyal inceleme raporuna gerek görülmediği takdirde ise gerekçesinin kararda gösterilmesinin zorunlu olduğu gözetilmeden eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b)Suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde 18 yaşını ikmal etmemiş olması karşısında, hüküm kurulurken sanık hakkında TCK'nın 31/2. maddesi indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

b)Suça sürüklenen çocuğun suç tarihinde 18 yaşını ikmal etmemiş olması karşısında, hüküm kurulurken sanık hakkında TCK'nın 31/2. maddesi indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

c)Daha önce hapis cezasına mahkum edilmeyen suça sürüklenen çocuğun, suç tarihinde 18 yaşından küçük olması nedeniyle hakkında hükmedilen kısa süreli hapis cezasının, TCK’nın 50/3. maddesi gereği seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesinde zorunluluk olduğunun gözetilmemesi,

d)Esaslı işlerden sayılan, esas hakkında mütalaanın verildiği ve hükmün kurulduğu celsede, suça sürüklenen çocuğun müdafi hazır bulunmaksızın duruşma yapmak suretiyle CMK'nın 188/1. maddesine aykırı davranılması,

Kanuna aykırı ve suça sürüklenen çocuğun temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca, tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 22/11/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/35279, Karar No: 2014/23916, Tarih: 20.10.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/35279 E.  ,  2014/23916 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2012/264686

MAHKEMESİ : İstanbul 2. Çocuk Mahkemesi

TARİHİ : 27/03/2012

NUMARASI : 2011/101 (E) ve 2012/160 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinde 15-18 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuk hakkında, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’nun 35. maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5237 sayılı TCK.nun 31. maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bu yaş grubunda olan çocuk hakkında sosyal inceleme raporu alınması için yasal bir zorunluluk bulunmadığından, tebliğnamedeki bu husustaki bozma düşüncesine iştirak olunmamış, 5237 sayılı TCK'nın 145. maddesinde yer alan "değer azlığı" kavramı, daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca ihtiyacı kadar ve değeri az olan malın alınması olup, olayda hırsızlık suçunun işleniş biçimine göre TCK'nın 145. maddesinin uygulanma koşulları bulunmadığı gözetilmeden "saatin değeri 19,90 TL olduğu” gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulması, karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamış, dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1-Suça sürüklenen çocuğun nüfus kaydına göre onsekiz yaşını doldurduğu anlaşılmakla duruşmaların açık yerine gizli yapılması suretiyle, 5271 sayılı CMK'nın 182. ve 185. maddelerine aykırı davranılması,

2-5237 sayılı TCK'nın 50/3.maddesinde daha önce hapis cezası ile mahkum olmayan 18 yaşını doldurmamış çocukların mahkum edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezalarının aynı maddenin birinci fıkrasında yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrileceği belirtilmiş, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 106/4. maddesinde “çocuklar hakkında hükmedilen adli para cezasının ödenmemesi halinde bu ceza hapse çevrilemez, bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Bu itibarla kısa süreli hapis cezasından çevrilen adli para cezasının ödenmemesi halinde hapis cezasının tamamen veya kısmen infaz edileceği ihtarı yapılamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

3-Suça sürüklenen çocuk müdafiinin lehe olan yasa hükümlerinin uygulanmasını talep ettiği ve bu talebi 5237 sayılı TCK'nın 62. Maddesini de kapsadığı halde, suça sürüklenen çocuk hakkında kurulan hükümde anılan maddenin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda açıkça bir karar verilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 20/10/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/1510, Karar No: 2011/4885, Tarih: 22.04.2011

**11. Hukuk Dairesi         2011/1510 E.  ,  2011/4885 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 03.06.2008 gün ve 2008/72-2008/310 sayılı kararı bozan Daire’nin 02.12.2010 gün ve 2009/1110-2010/12382 sayılı kararı aleyhinde davalılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin içinde bulunduğu Yimpaş Grubu'nun 1990 yılından itibaren Almanya başta olmak üzere birçok ülkede garanti verilerek binlerce kişiden mevduat topladığını, müvekkilinin 20.000 DM (10.225.83 Euro) karşılığı 17.713.18 YTL karşılığında hisse senedi ile ortak olduğunu, parasını her istediği anda alabileceği garantisinin verildiğini, müvekkiline herhangi bir faiz ve para ödemesi yapılmadığını ileri sürerek müvekkili tarafından yatırılan 10.225.83 Euro (20.000 DM) karşılığı 17.713.18 YTL'nın talep tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkette 228 adet hissesi bulunduğu, TTK'nun 405/2. maddesi uyarınca sermaye şirketlerinde sermaye olarak şirkete verilenin istenemeyeceği, ... davalı olarak gösterilmiş ise de, davanın niteliği itibariyle bir sermaye şirketi olan anonim şirket yönetim kurulu başkanının kişisel sorumluluğunu gerektirir bir durumun mevcut olmadığı gibi, ortaklık sözleşmesinin kurulması sırasında adı geçen davalının sözleşmeye etki eden, taraf iradelerini ifsat eden herhangi bir eyleminden de söz edilmediği gerekçesi ile davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce ilamda yer alan gerekçelerle bozulmuştur.

Bu kez davalılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalılar vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, alınması gereken 38,20 TL karar düzeltme harcı peşin ödenmiş olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına, 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nun 442/3. maddesi hükmü uyarınca, takdiren 185,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak Hazine’ye gelir kaydedilmesine, 22.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/33216, Karar No: 2021/11099, Tarih: 29.03.2021

**4. Ceza Dairesi         2020/33216 E.  ,  2021/11099 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkumiyet

K A R A R

Yerel Mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Yerel Mahkeme tarafından hükmü temyiz eden Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına davanın ihbar edilmesine ve usulüne uygun şekilde yapılan duruşma gününü bildirir davetiyenin tebliğine rağmen, kurum vekilinin duruşmaya gelmediği ve yöntemince kamu davasına katılmadığı,

Anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE, 29/03/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1620, Karar No: 2012/2219, Tarih: 28.06.2012

**Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu         2012/1620 E.  ,  2012/2219 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Tarih ve numarası yukarıda yazılı hükmün incelenmesi sırasında Özel Daireler arasında meydana gelen görev uyuşmazlığının giderilmesi istenilmekle, 2797 sayılı Yasa uyarınca toplanan Başkanlar Kurulu'nca dairelerin görevsizlik kararlarıyla dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, kanal katılım payı alacağına ilişkindir.

Uyuşmazlığın bu niteliği, dosyanın Yargıtay'a geliş tarihi itibariyle hükmün temyiz inceleme görevi 13.Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: 13.Hukuk Dairesinin görevsizlik kararının KALDIRILMASINA, dosyanın bu Daireye gönderilmesine 28.6.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3655, Karar No: 2017/6083, Tarih: 27.03.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/3655 E.  ,  2017/6083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçinin 30.....2015 tarihinde ihale süresi sona eren davalı şirket ortaklığına veya bu tarihten sonra ihaleyi alan dava dışı ... ... A.Ş. şirketine yönelik işe iade davası açıp açmadığı araştırılarak varsa işe iade davasının akıbetini de gösterir onaylı örneğinin; fesih tarihi olan 30.....2015 tarihinden sonra davalı şirketler ortaklığında veya ihaleyi alan dava dışı şirkette çalışmasının olup olmadığının tespiti için ise 30.....2015 tarihinden sonra işe-giriş çıkışları gösterir SHC'nin, işe giriş bildirgesi ve işten ayrılış bildirgeleri ile çalışan işyerlerine ait bilgi ve adreslerin getirtilip eklendikten sonra tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 27.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18553, Karar No: 2014/1153, Tarih: 15.01.2014

**19. Hukuk Dairesi         2013/18553 E.  ,  2014/1153 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 05/11/2012

NUMARASI : 2012/212-2012/227

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı ile imzalanan bilgisayar ve donanımı tedariki sözleşmesi çerçevesinde davacının bilgisayar teslim etme edimini keşide edilen ihtarnameye rağmen yerine getirmediğini ileri sürerek müvekkili kurumun sözleşmeden doğan toplam 587.420,00 TL. cezai şart alacağı ile 9.692,43 TL. fesih damga vergisi alacağının işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılamaya ve toplanan delillere göre; 6335 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ile değiştirilen 6102 sayılı T.T.K.'nın 5. maddesinde Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiş olup, mahkemeler arasındaki göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı, bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir ve aralarındaki ilişkinin ticari olması gerektiği, somut olayda davacı tacir olmadığından davanın ticari nitelik taşımadığı, H.M.K.'nın 114/1. c. hükmüne göre mahkemenin görevi dava şartı olup, 115/1.madde uyarınca mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırması gerektiği gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, talep halinde dosyanın görevli Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere Tevzii Müdürlüğüne tevdiine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Devlet Malzeme Ofisi (DMO) 233 sy. Kamu İktisadi Teşebbüsleri hakkında KHK'ye tabi bir kamu iktisadi kuruluşu olduğu, kuruluş sermayesinin tamamı devlete ait olup tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsü olduğu, ana statüsünün teşekkülün yapısının düzenlendiği 5. maddesinde;

"(1) Bu Ana Statü ile teşkil olunan D.. M.. tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür.

(2) Teşekkül, KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.

(3) Teşekkül, Sayıştay'ın denetimine tabi değildir."hükmü yer almaktadır.

Somut olayda uyuşmazlık taraflar arasında imzalanmış olan 08.08.2011 tarihli bilgisayar ve monitör alımına ilişkin İç Piyasadan Yapılacak Satın Almalara Ait Sözleşme'den doğmakta olup davacı da ana statüsünde özel hukuk tüzel kişisidir.(Bkz. aynı yönde HGK'nun 21.12.1983 tarihli ve 1981/6-387 E. 1983/1350 K. )

(2) Teşekkül, KHK ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.

(3) Teşekkül, Sayıştay'ın denetimine tabi değildir."hükmü yer almaktadır.

Somut olayda uyuşmazlık taraflar arasında imzalanmış olan 08.08.2011 tarihli bilgisayar ve monitör alımına ilişkin İç Piyasadan Yapılacak Satın Almalara Ait Sözleşme'den doğmakta olup davacı da ana statüsünde özel hukuk tüzel kişisidir.(Bkz. aynı yönde HGK'nun 21.12.1983 tarihli ve 1981/6-387 E. 1983/1350 K. )

Kaldı ki dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın tüzel kişiler başlıklı 16. maddesinde ; “(1) Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar.” hükmüne yer verilmiştir.

O halde mahkemece, davacı, özel hukuk hükümlerine tabi bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, 6102 sayılı TTK'nın 16/1. maddesi gereği tacir sayıldığına göre iş bu davaya bakmakla görevli mahkemelerin Ticaret Mahkemeleri olduğu göz önünde bulundurulmalı, dava esas yönünden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Tüm bu hususlara dikkat edilmeden eksik araştırma ve değerlendirme ile yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 15.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.