muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3224, Karar No: 2017/5204, Tarih: 12.06.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/3224 E.  ,  2017/5204 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yeri kapsayan ... kadastro tespitinin yapıldığı 2005 yılından 15-20 yıl öncesine ait (1985-1990'lı yıllara ait) hava fotoğrafları ve bunlardan elde edilen memleket haritaları ile keşif sırasında uygulandığı bildirilen 1957, 1973 ve 1987 yılına ait memleket haritalarının dayanağı hava fotoğrafları bulunduğu yerden getirtilerek dosya içine konulduktan sonra, dava dosyası hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve ... bilirkişilerine verilerek keşifte uygulandığı bildirilen 1939 ve 1970 yıllarına ait hava fotoğrafları, 1957, 1973 ve 1987 yıllarına ait memleket haritaları ile getirtilen hava fotoğrafları ve memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmazın o tarihlerde hava fotoğraflarında ne şekilde gözüktüğü, niteliğinin ne olduğu, üzerinde varsa bulunan bitki örtüsü, ağaçların cinsi, yaşı, sayısı, dağılımı, kapalılık oranı ile kullanım durumu ve yine, fotogrametri yöntemiyle düzenlenen topoğrafik harita veya standart harita üzerinde ayrıca inceleme yapılarak, bu harita üzerinde taşınmazın konumu gösterilerek bu haritada mülkiyet sınırının belirgin olarak görülüp görülmediği, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı hususlarında, memleket haritalarındaki özel işaretlerin sebebi ve bu özel işareti oluşturan unsurlar ile memleket haritası ve hava fotoğrafında taşınmazın niteliği hususunda çelişki olması halinde bu çelişkinin nedeninin ayrıntılı anlatımını içeren müşterek imzalı ek rapor alınması, rapor ekine renkli haritaların tarihleri ile birlikte eklenmesi, düzenlenen ek raporun bu dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 12/06/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/25623, Karar No: 2017/16142, Tarih: 19.10.2017

**9. Hukuk Dairesi         2017/25623 E.  ,  2017/16142 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, Bakanlıkça tespit edilen iş kolunun davacı Şirketin ağırlıklı olarak yaptığı hizmet türleri ve faaliyetlerini kapsamadığını iddia ederek davacı Şirketin işyerlerinde çalışan sayıları tespit edilerek yapılan faaliyetlerin yeniden belirlenmesi ve iş kolunun buna göre tespitine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, bozmaya uyarak davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, 19/10/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18623, Karar No: 2014/1284, Tarih: 22.01.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/18623 E.  ,  2014/1284 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 13/03/2013

NUMARASI : 2012/1178-2013/543

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan B.. Ç.. vd. vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan B.. Ç.. vd. vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak, yaş, cins ve verim durumu dikkate alınmak suretiyle ağaçlara değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak kabul edilen çeltiğin, taşınmazın bir dekarında alınabilecek brüt gelirinden indirilmesi gereken üretim masraflarının, Türkiye ortalaması dikkate alındığında brüt gelirin 1/3'ü oranında olması gerektiği gözetilmeden, daha fazla miktarda üretim masrafı yapıldığının kabulü ile az bedel tespiti,

Doğru görülmemiştir.

Davalılardan B.. Ç.. vd. vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 22.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6461, Karar No: 2013/28759, Tarih: 04.12.2013

**2. Ceza Dairesi         2013/6461 E.  ,  2013/28759 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Güveni kötüye kullanma suçundan kamu davasının düşürülmesine

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Olay günü sanığın, arkadaşı olan müştekinin evine misafir olarak geldiği, müştekinin duş almak için banyoya girdiği esnada evde bulunan müştekiye ait ... 6230 marka cep telefonunu aldığının dosya kapsamı ve toplanan delillere göre tespit edildiğinin ve eyleminin hırsızlık olduğunun anlaşılması karşısında, mahkemece eylemin güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğundan bahisle şikayetten vazgeçme nedeniyle davanın düşürülmesine karar verilmesi aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 04.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/563, Karar No: 2025/8, Tarih: 08.01.2025

**Ceza Genel Kurulu         2023/563 E.  ,  2025/8 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname No : 2016/106926

KARARI VEREN

YARGITAY DAİRESİ : 9. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Ceza

SAYISI : 152-238

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle cinsel taciz suçundan açılan kamu davasının mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi sebebiyle 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 73/4 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/8. maddesi uyarınca düşmesine ilişkin Tufanbeyli Asliye Ceza Mahkemesince verilen 26.11.2015 tarihli ve 153-238 sayılı hükmün, Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 19.12.2022 tarih, 13861-11606 sayı ve oyçokluğu ile onanmasına karar verilmiş,

Daire Üyeleri M... ve A...;

"Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.10.2006 gün ve 193-203 ve 20.11.2007 gün 250-239 sayılı ilamları da göz önüne alındığında 5237 sayılı TCK.nın 105/1. maddesinde cinsel taciz suçunun temel şeklinin, aynı maddenin ikinci fıkrasının (d) bendinde ise 'posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle' işlenmesinin suçun nitelikli hali olarak düzenlendiği, suçun sadece basit halinin şikâyete bağlı olduğu hallerde, bu suçun nitelikli halleri ile neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin şikâyete bağlı olmayacağı göz önüne alındığında mahkemenin oluşa uygun kabulüne göre, mağdureye karşı sosyal medya ve telefondan cinsel içerikli mesajlar göndennek suretiyle atılı suçu işleyen sanığın eyleminin bu sebeple şikâyete bağlı olmadığı gözetilerek yargılamaya devamla mahkûmiyetine hükmedilmesi gerekirken, şikayetten vazgeçildiğinden bahisle düşme hükmü kuran yerel mahkeme kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle sayın çoğunluğun görüşüne iştirak etmiyoruz." düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 13.04.2023 tarih ve 106926 sayı ile; Tufanbeyli Cumhuriyet Başsavcılığının 03/07/2015 tarih ve 2015/128 Esas sayılı iddianamesinde; 'Müştekinin kullanmış olduğu 0541 ... numaralı hattının takılı olduğu telefonda rızası ile yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen 16/06/2015 tarihli tutanağa göre; 0541 ... numaralı hattı kullanan şüphelinin 14/06/2015 günü saat 18:39'dan 21:46'ya kadar 'yine bir engel', 'ne gibi birşey mağazadayım gel yüzüme de, hatta kafama bir şeyler at yani', 'neymiş peki çık bi dışarı ne kadar seviyorum seni inandırayım seni', 'mağazada bağırsam rezil olur musun, bak poliste geldi', 'geliyorum çık içeriden', 'aaa! baksana sevgilim var diyordun, bu polis mi yoksa', 'yok yok kesinlikle sevgilin polis anladığım kadar', 'seni sevdiğimi nasıl anlatacam, sana çık gör diyorum çıkmıyorsun bile', 'sevgilin aradı', 'bir hafta bekleyecem', '... bak ben öyle böyle sevmedim vazgeç deme Allah aşkına' biçimindeki mesajları 0541 ... hattı kullanan müştekiye gönderdiği; şüphelinin yine aynı hattından 15/06/2015 günü saat 00:08'den 16:36'ya kadar 'anlasan inan herşey çok farklı olur', 'saçma deği mi Allah aşkına whatshapp'tan kaldı inisin', '... yeter de ben ne yapayım kurban olayım söyle, bana şunu yap de yapayım söz, yapayım yeminle', 'olmuyor inan denedim çok sende', 'anlayış göster sadece', 'tamam hayırlı olsun', 'bırakmam sadece rahatsız etmem', 'gerçekten of', 'farkındayım bunun', 'güzel mi değil mi bilmiyorum', 'şuan aklımdan neler neler yapmak geçiyor da senin rezil olmanı istemiyorum' biçimindeki mesajları müştekinin aynı hattına attığı, 16/06/2015 günü şüphelinin 'oraya ne zaman geçtin', '...'u aradım yer değiştirmişsiniz' biçimindeki mesajları müştekiye attığı,' iddia edilmiş ve sevk maddelerinin de TCK'nın 105/1-2-d maddeleri olarak gösterilmiş olmasına göre TCK'nın 105/1, 105/2-d maddelerine temas eden eylemin takibinin şikayete bağlı olmadığı kanaatiyle Yüksek Dairenin onama kararına karşı itiraz etmek gerektiği," görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 18.09.2023 tarih ve 5691-5280 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; TCK'nın 105. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen cinsel taciz suçunun nitelikli hâllerinin gerçekleştiği durumlarda, soruşturma ve kovuşturma yapılmasının mağdurun şikâyetine bağlı olup olmadığının, şikâyete bağlı olmadığının kabulü hâlinde dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; TCK'nın 105. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen cinsel taciz suçunun nitelikli hâllerinin gerçekleştiği durumlarda, soruşturma ve kovuşturma yapılmasının mağdurun şikâyetine bağlı olup olmadığının, şikâyete bağlı olmadığının kabulü hâlinde dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Mağdurun 16.06.2015 tarihinde sanık hakkında şikâyetçi olması üzerine Tufanbeyli Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturma sonucunda 03.07.2015 tarih ve 348-128 sayı ile; "...Somut olay hukuki açıdan irdelendiğinde; şüphelinin üzerine atılı TCK m. 105'te düzenlenen cinsel taciz suçu serbest hareketli suçlardan olup suçun maddi unsuru oluşturan hareketin 'bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz etme' olduğu, hangi tür davranışların bu anlamda cinsel taciz sayılacağı konusunda kanunda bir açıklık olmadığı, öğretide vücut dokunulmazlığını ihlal niteliği taşımayan ve mağdurda rahatsızlık yaratan her türlü cinsel davranışın cinsel taciz olarak değerlendirildiği, şüphelinin tanık ...'nın beyanları ile de sabit olduğu üzere sürekli olarak yaklaşık 1 ay boyunca müştekiyi takip etmesinin, ona nişanlı olduğunu bildiği halde sevgilisi olmasını sağlamaya yönelik mesajlar atmasının, müştekinin çalıştığı iş yerine giderek onu rahatsız edici şekilde davranmasının cinsel taciz suçunu oluşturduğu, şüpheli bu suçu elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlediğinden hakkında TCK m. 105/2-d'de yer alan nitelikli halin de uygulanması gerektiği, şüphelinin bu suçu 16/06/2015 günü öncesindeki 1 aylık süre zarfında işlemesi de dikkate alındığında hakkında aynı zamanda TCK madde 43/1 hükmünün uygulanması gerektiği," belirtilerek sanığın cezalandırılması talebiyle kamu davası açıldığı,

Sanığın sorgusunun 26.11.2015 tarihinde yapıldığı, mağdurun 23.11.2015 tarihli duruşmada şikâyetinden vazgeçtiği, Tufanbeyli Asliye Ceza Mahkemesince 26.11.2015 tarih ve 152-238 sayı ile; mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi sebebiyle sanık hakkında açılan kamu davasının CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca düşmesine karar verildiği, hükmün Cumhuriyet savcısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Ceza Dairesince 19.12.2022 tarih, 13861-11606 sayı ve oy çokluğu ile onandığı,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. TCK'nın 105. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen cinsel taciz suçunun nitelikli hâllerinin gerçekleştiği durumlarda, soruşturma ve kovuşturma yapılmasının mağdurun şikâyetine bağlı olup olmadığı

1- İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Değerlendirmeler

TCK’nın "Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar" başlıklı 73. maddesi şöyledir;

"(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

1- İlgili Mevzuat ve Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Değerlendirmeler

TCK’nın "Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar" başlıklı 73. maddesi şöyledir;

"(1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

(2) Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar.

(3) Şikayet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez.

(4) Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.

(5) İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar.

(6) Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.

(7) Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz".

Ceza muhakemesinde, suç işlendiği şüphesinin ortaya çıkması ve bunun herhangi bir surette öğrenilmesi üzerine, soruşturma makamlarının resen harekete geçmesi temel kuraldır. Soruşturmaya yetkili makamlar, ceza muhakemesinin kamusallığı ilkesi gereğince, resen harekete geçerek işin gerçeğini araştırmaya başlarlar. Soruşturma makamlarının resen harekete geçme kuralının istisnasını, şikâyet kurumu oluşturur. Bir muhakeme şartı olan şikâyet, suçtan zarar görenin soruşturma ve kovuşturma yapılmasını istemesidir.

Hukukumuzda genel olarak suçlar resen soruşturulur ve kovuşturulur. Bununla beraber bazı suçlar bakımından bu resen takipten ayrılarak soruşturma ve kovuşturma için suçtan zarar görenin müracaatı, şikâyeti aranmıştır. Bu nedenle kanunda şikâyete tabi suçlar açıkça gösterilmiştir. Bir suç hakkında ilgili kanunda şikâyetle ilgili bir düzenleme yoksa o suçun resen takibi gereken suç olduğu anlaşılır. Bir suçun temel şeklinin şikâyete tabi olması, aynı suçun nitelikli hâllerinin de şikâyete tabi olduğu anlamına gelmez.

CMK'nın 223. maddesinin sekizinci fıkrası ise; "Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir." şeklinde düzenlenmiş olup buna göre bir suçun soruşturması ve kovuşturması mağdurun şikâyetine bağlı olduğu hâlde şikâyet şartının gerçekleşmediği durumlarda davanın düşmesine karar verileceği kabul edilmiştir.

765 sayılı Kanun'un sisteminde, suçun temel şekline göre cezanın artırılmasını veya azaltılmasını gerektiren hususlara ağırlaştırıcı sebepler ve hafifletici sebepler denilmekte iken TCK'da, suçun temel şekline göre cezanın artırılmasını veya azaltılmasını gerektiren nedenler nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir. Bunun sonucu olarak da nitelikli hâller yalnızca daha ağır cezayı veya cezada artırımı gerektirmemekte, kanunda daha az cezayı gerektiren nitelikli hâller de yer almaktadır (Kayıhan İçel-Füsun Sokullu Akıncı-İzzet Özgenç- Adem Sözüer-Fatih Selami Mahmutoğlu-Yener Ünver, Suç Teorisi, 2. Bası, İstanbul, 2002, s. 89; İzzet Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 5. Bası, Ankara, 2010, Seçkin Yayınevi, s. 199-200; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 5. Bası, Ankara, 2012, Seçkin Yayınevi, s. 128-129.).

TCK'nın bazı maddelerinde suçun nitelikli hâli için, bağımsız yaptırım öngörülmüş iken (örneğin; 94/2-3, 105/1-son, 106/2, 109/2, 149/1. maddeleri), bazı maddelerinde suçun temel şekli için belirlenen cezanın belli oranlarda artırılması yöntemi tercih edilmiş (örneğin; 86/3, 102/3, 103/3-4, 105/2, 109/3, 158/3. maddeleri), bazılarında ise suçun nitelikli hâlleri için hem bağımsız bir ceza öngörülmüş (örneğin; 109/2. maddesi), hem de aynı maddenin müteakip fıkralarında yer alan nitelikli hâller için cezanın belirli bir oranda artırılması esası kabul edilmiştir (örneğin; 109/3. maddesi.).

Kanunda, suçun nitelikli hâlleri için bazı maddelerde bağımsız bir ceza öngörülmesi, bazılarında ise cezanın belirli bir oranda artırılması esasının benimsenmesi, uygulamada bir takım zorluklara neden olsa da, bu tercih bütünüyle kanun koyucunun takdiridir. Bununla birlikte bu takdir, kanunda cezanın belirli bir oranda artırılmasının öngörüldüğü hâllerin nitelikli hâl olmayıp ağırlaştırıcı neden olduğu anlamına da gelmemektedir.

Kanun koyucu, TCK'da, özel hükümlerin yanı sıra genel hükümlerde de suçun nitelikli hâllerine ilişkin düzenlemeler yapmış, bu bağlamda TCK'nın 66. maddesinin 3. fıkrasındaki; "Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur." düzenlemesi ile ister bağımsız bir yaptırım öngörülmüş olsun, isterse belirli bir oranda artırım yapılması yöntemi tercih edilmiş olsun, dava zamanaşımı süresinin daha ağır cezayı gerektiren tüm nitelikli hâller göz önüne alınarak belirleneceğini hüküm altına almıştır.

Suçun nitelikli hâllerinin dikkate alınmayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin yer aldığı 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un "Mahkemenin görevinin belirlenmesi" başlıklı 14. maddesi ise; "Mahkemelerin görevlerinin belirlenmesinde ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur." şeklinde düzenlenmiştir.

Suçun nitelikli hâllerinin dikkate alınmayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin yer aldığı 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un "Mahkemenin görevinin belirlenmesi" başlıklı 14. maddesi ise; "Mahkemelerin görevlerinin belirlenmesinde ağırlaştırıcı veya hafifletici nedenler gözetilmeksizin kanunda yer alan suçun cezasının üst sınırı göz önünde bulundurulur." şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan CMK'nın 150/3. maddesinde alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yapılan soruşturma ve kovuşturmalarda, şüpheli veya sanığa müdafi görevlendirilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmakla birlikte müdafi görevlendirilmesinde yalnızca temel cezanın mı gözetilmesi gerektiği yoksa hapis cezasında belirli bir oranda artırım yapılmasını öngören nitelikli hâllerin de dikkate alınıp alınmayacağına ilişkin Kanun’da açık bir düzenlemeye yer verilmemiş olup YCGK'nın 10.05.2022 tarihli ve 155-321 sayılı kararında; "...Çağdaş ceza adaletini tam manasıyla temin etmek, savunma hakkının daha etkin bir şekilde kullanımına imkân sağlamak bakımından aleyhte yorumda bulunmak için haklı ve gerektirici bir nedenin olmaması, Kanun'da aksi yönde bir düzenlemeye de yer verilmemesi karşısında, ceza adalet sistemimizde, bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerinin, aynı suç sayılacağı ilkesi de gözetildiğinde, aynı suç sayılan bir suçun nitelikli hâlinin ve benzer şekilde fiilin ağırlaştırıcı neden altında işlenen şeklinin, 5271 sayılı CMK'nın 150. maddesinin üçüncü fıkrasında belirlenen ve zorunlu müdafi atanması için gerekli olan beş yıllık sürenin belirlenmesinde esas alınması,"; benzer şekilde, kanunda açık bir düzenlemenin bulunmadığı uzlaştırma konusunda YCGK'nın 16.01.2018 tarihli ve 1-5 sayılı kararında da; "...Bağımsız yaptırım öngören nitelikli hâller yönünden, uzlaşma açısından, nitelikli hâlin cezasının alt sınırı dikkate alınıp, artırım veya indirim öngören maddelerde ise bu artırım veya indirim nazara alınmaksızın, suçun temel şeklinin cezasının nazara alınması eşitsizlik ve adaletsizliğe yol açabilecektir. Bu nedenle, nitelikli hâller açısından Kanun koyucunun tercih ettiği yaptırım sistemi nazara alınmaksızın, ister bağımsız bir yaptırım öngörülmüş olsun, isterse belirli bir oran dahilinde artırım yöntemi tercih edilmiş olsun, uzlaşma hükümlerinin uygulanmasında tüm nitelikli hâller dikkate alınarak uygulama yapılması," gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusuyla bağlantılı cinsel taciz suçu, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren TCK’nın 105. maddesinde;

"(1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmolunur.