muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3199, Karar No: 2022/7378, Tarih: 09.11.2022

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu yerlerin vakfiye sınırları içerisinde kaldığını, Vakıflar Kanunu'nun 23. maddesinde de belirtildiği üzere vakfiye sınırları içerisinde kalan yerlerin zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların Mahkemece göz ardı edildiğini, 1945 yılına ait hava fotoğraflarının da incelenmesi gerektiğini, dava konusu vakıf taşınmazlarının zilyetlikle kazanımını yasaklayan 903 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 1967 senesinde taşınmazların imar ve ihya edilmiş olması ve ekili dikili alanların bulunmasının davacının taşınmazları zilyetlikle kazanmasının haklı olduğu sonucunu doğurmayacağını, taşınmazların vakıf arazisi olup, davacının işgalci konumunda olduğunu, vakfın mazbut ya da mülhak vakıf olduğuna bakılmaksızın vakıf malları üzerinde zilyetlik hükümlerinin uygulanmayacağını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 06.10.2021 tarihli ve 2020/987 Esas - 2021/1094 Karar sayılı kararıyla; kadastro sonucu ..... ilçesi,..... Mahallesi 258 ada 8 parsel ile 257 ada 2 parsel sayılı taşınmazların vergi kaydı nedeniyle ... adına tescil edildiği, taşınmazların ... oğlu ...'un kullanımında olduğunun beyanlar hanesine şerh edildiği, davacı ... oğlu ... tarafından, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle eldeki davanın açıldığı, dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçeye, mevcut delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, her ne kadar ... Bey oğlu...Bey Vakfının niteliğine dair Mahkeme tarafından ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılmayıp, vakfiye kapsamı tayin edilmemiş ise de; gerek dosya içerisindeki Vakıflar Genel Müdürlüğünün yazı cevabı, gerekse de aynı Vakıf ile ilgili olarak Yargıtay denetiminden geçmiş pek çok emsal dosya bulunduğu, bu itibarla adı geçen Vakfın doğrudan doğruya hayrat vakıflardan olmayıp, İcare-i Vahideli akarından istifade olunan mülhak, sahih ve zürri bir vakıf olduğunun hükmen kabul edilmiş olduğu, vakfedilmiş mallarının doğrudan hayrat mal olmadığından çekişmeli taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanılabilecek nitelikte olduğu, vakıf mallarının zilyetlikle kazanımını yasaklayan ilk düzenleme olan 903 sayılı Yasa'nın yürürlüğünden önce 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 14. maddesindeki şartların davacı taraf yararına oluştuğu, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

V. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

V. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davalı vekili, temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki itiraz nedenlerini tekrar ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kadastro öncesi nedene (miras yoluyla gelen hak, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği) dayalı tapu iptali ve tescil davasıdır.

3.2. İlgili Hukuk

3.2.1. Mülga 2762 Vakıflar Kanunu'nun 1.maddesinde; “(Değişik: 3513 - 28.6.1938) 4 birinci teşrin 1926 tarihinden önce vücud bulmuş vakıflardan;

A - Bu kanundan önce zabtedilmiş bulunan vakıflar,

B - Bu kanundan önce idaresi zabtedilmiş olan vakıflar,

C - Mütevelliği bir makama şartedilmiş olan vakıflar,

D - Kanunen veya fiilen hayrî bir hizmeti kalmamış olan vakıflar,

E - Mütevelliliği vakfedenlerin ferilerinden başkalarına şart edilmiş vakıflar,

Vakıflar Umum Müdürlüğünce idare olunur. Bunların hepsine birden (Mazbut vakıflar) denir.

(Değişik: 5404 - 31.05.1949) Mütevelliliği vakfedenlerin fer'ilerine şart edilmiş vakıflara (Mülhak Vakıflar) denir. Bunlar mütevellileri tarafından idare olunur.

Mütevelliler Vakıflar Genel Müdürlüğünün ve Genel Müdürlük de İdare Meclisinin kontrolü altındadır.”

Mülga 2762 Vakıflar Kanunu'nun 8. maddesinde; “Vakıfların doğrudan doğruya hayrattan olan gayrimenkulleri rehnedilemezler. Bunlardan mülkiyet ve irtifak hakkı için iktisap müruru zaman işlemez ve bu kanunun gösterdiği haller dışında satılamazlar. Bu gayrimenkuller Vakıflar idaresinin istemesi üzerine vakıflar adına tapuca tescil olunurlar. Bu tescilde hiç bir resim ve harc aranmaz.”

41. maddesinde; “Kanunu Medenideki müruruzaman hükümleri vakıf mallar hakkında da tatbik olunur. Ancak vakfın rakabesine ait olup şimdiye kadar tamam olmamış bulunan eski 36 yıllık müruruzaman, bu kanun hükümleri yürümeğe başladıktan itibaren beş yıl geçmedikçe tamam olmuş sayılmaz. Bununla beraber müddetlerin mecmuu 36 yılı geçemez.”

903 sayılı Kanun ile 13.07.1967 tarihinde 743 sayılı Türk Kanunu Medenisine eklenen 81/B maddesinde; “Vakıfların malları üzerine zilyetlik yolu ile iktisap hükümleri tatbik olunmaz.” hükümleri yer almıştır.

3.2.2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun tapuda kayıtlı olmayan taşınmaz malların tespiti başlıklı 14. maddesinde, “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir. (Değişik ikinci fıkra: 3/7/2005 - 5403/26 md.) Sulu veya kuru arazi ayrımı, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu hükümlerine göre yapılır.” amirdir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun olağanüstü zamanaşımı başlıklı 713. maddesinin birinci fıkrasında, "Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir." hükümleri düzenlenmiştir.

3.3. Değerlendirme

3.3.1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 258 ada 8 parsel sayılı 2.858,51 m2 yüzölçümlü, sulu tarla niteliğindeki taşınmaz ile 257 ada 2 parsel sayılı 2.582,67 m2 yüzölçümlü bağ niteliğindeki taşınmazın kadastro tutanağında 1937 tarih ve 2 sıra numaralı arazi tahrir kaydı ve zilyetliğe dayanılarak 25.05.2009 tarihinde ... adına tespit edildiği, kadastro tutanaklarında taşınmazların ... oğlu ... tarafından 8 parsel sayılı taşınmazın tarla, 2 parsel sayılı taşınmazın bağ olarak kullanıldığı ve halen de adı geçenin kullanımında olduğunun beyanlar hanesine yazıldığı, itiraz olmadığından 15.09.2009 tarihinde kadastro tutanaklarının kesinleştiği, davacı tarafından irsen intikal, taksim, devir, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi şartlarının 903 sayılı Yasa'nın yürürlüğünden önce davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olduğunu söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır.

Şöyle ki; her iki taşınmazın tesciline dayanak 1937 tarih 2 nolu tahrir kaydının ve vakıf senedinin dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığı mahallinde denetlenmediği gibi, Yargıtay denetiminden geçen dosyalardaki bilgi ve belgelerden yörede 1957 yılında Toprak Tevzii Komisyonu çalışmalarının yapıldığı anlaşıldığı halde, dosyada Toprak Tevzii Komisyonuna ilişkin belge ve bilgilerin getirtilmediği, davacı tanıklarının dinlenmediği, davacının kadastro çalışmaları sırasında belgesizden yer edinip edinmediği, edinmiş ise Yasa'da aranan sınırları aşıp aşmadığı hususunun tespit edilmediği, vakıf mallarının zilyetlikle kazanımını yasaklayan ilk düzenleme olan 903 sayılı Yasa'nın yürürlük tarihi olan 24.07.1967 tarihinden önceki dönemde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince zilyetlikle mülk edinme şartlarının oluşup oluşmadığının tam olarak tespit edilmediği anlaşılmaktadır.

Hâl böyle olunca, dava konusu taşınmazlar hakkında 68 no.lu Toprak Tevzi Komisyonunun Arıcak köyünde yaptığı çalışmaların kesinleşip kesinleşmediği, yapılan çalışmanın Valilik onayına sunulup sunulmadığı, sunulmuş ise Valilik onayının alınıp alınmadığı ve dava konusu taşınmazlar hakkında toprak tevzii çalışmaları neticesi .... Bey Bini ... Bey Vakfı adına tapu kaydı oluşup oluşmadığının İl Özel İdaresinden sorularak, "Valilik Olur"u ile toprak tevzii çalışmalarının kesinleştiğini gösterir belgelerin ve işleme dayanak tüm belgelerin (belirtmelik tutanakları, tablendikatif ve okunaklı şekilde kroki dahil) İl Özel İdaresinden, çalışmalar neticesi tapu kayıtları oluşmuş ise ..... Bey Bini .... Bey Vakfı adına oluşan tapu kayıtlarının tesis tarihinden itibaren tüm tedavülleri ve revizyon durumları ile birlikte Tapu Müdürlüğünden getirtilerek dosyaya konulması, Vakfın tahrir kayıtlarının toprak tevzii çalışmalarında uygulanıp uygulanmadığının belirlenmesi, bu konuda Vakıftan açıklama yapılmasının istenilmesi, yeniden keşif yapılarak, dava konusu taşınmazların kadastro tespitine dayanak 1937 tarih 2 nolu tahrir kaydının ve kayıt maliki davalı .... Bey Vakfına ait vakıf senedinin dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığının denetlenmesi, yerel bilirkişi ve tanıkların beyanlarının komşu parseller ile denetlenmesi, ayrıca keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların geçmişte kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı hususlarının sorulması, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi hükmüne göre zilyetliğin bu Kanunda yazılı belgelerden birisi ile ispatı yoluna gidilmeyen hallerde, zilyedin aynı çalışma alanı içinde kazanabileceği miktarın sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönümü geçemeyeceği, buna göre davacı adına kadastro yolu ile veya açılan dava sonunda tescil edilmiş taşınmaz veya taşınmazlar var ise bunların miktarlarının, çalışma alanlarının, tescil tarihlerinin Tapu Sicil Müdürlüğü ile Kadastro Müdürlüğünden açılmış dava olup olmadığının o yer Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup belirlendikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan delillere göre hüküm kurulması gerekirken, eksik soruşturma ile yazılı gerekçelerle hüküm kurulması doğru değildir.

VI. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/1 maddesi uyarınca Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 6100 HMK'nın 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Palu Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 09.11.2022 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3203, Karar No: 2020/5068, Tarih: 15.12.2020

**6. Ceza Dairesi         2018/3203 E.  ,  2020/5068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hâkimler Kurulunun takdirine göre, suçun sanıklar tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve Yasaya aykırılık bulunmadığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Olay günü güneşin yaz saati uygulaması da dikkate alındığında 20.05'de battığı, buna göre 5237 sayılı TCK'nin 6/1-e maddesi uyarınca gece vaktinin 21.05'de başladığı, mağdurların olaydan hemen sonra kollukta alınan beyanlarına göre, suçun gündüz sayılan zaman dilimi olan 21.00 sıralarında işlendiğinin anlaşılması karşısında; TCK'nin 149. maddesinin 1. fıkrasının (a ve c) bentleri ile uygulama yapılması ile yetinilmesi gerekirken, yasal koşulları bulunmadığı halde aynı fıkranın (h) bendine de yer verilerek temel ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar ... ve ... müdafiileri ile o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 15.12.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2020/7652, Karar No: 2020/9632, Tarih: 10.11.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/7652 E.  ,  2020/9632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Kayyım tayini istemine ilişkin olarak açılan davada, ... Sulh Hukuk ile ... 1. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kayyım tayini istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi yaşı küçüğün MERNİS adresinin ... Mahallesi, ... Sokak, No:... .../... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ise küçüğün MERNİS adresinin "... Mah. ... Sk. No:... İç Kapı No:... .../..." olması gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

Türk Medenî Kanununun 426. maddesinde "Vesayet makamı, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atar. Bir işte yasal temsilcinin menfaati ile küçüğün veya kısıtlının menfaati çatışıyorsa..." hükmü; 431. maddesinde ise "Vasinin atanması usûlüne ilişkin kurallar, kayyım ve yasal danışmanın atanmasında da uygulanır." hükmü getirilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 411. maddesine göre de, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir."

Dosya kapsamında ... İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan kolluk araştırması sonucunda kayyım tayini istenilen küçük ...'ın ... Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesindeki kuruluşlarda bakılmakta iken evlat edinme öncesi geçici bakım sözleşmesi ile halen ... Mahallesi ... Sokak No:.../... .../... adresinde ikamet eden ... ve ... çifti yanında evlat edinmek üzere yerleştirilmiş olduğu ayrıca nüfus kayıt örneğinden de ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/328 Esas, 2019/265 Karar sayılı ve 10.06.2019 kesinleşme tarihli kararı ile evlat edinildiği yerleşim yerinin Pazarcık/Kahramanmaraş olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 10/11/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10289, Karar No: 2013/9966, Tarih: 16.04.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/10289 E.  ,  2013/9966 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

KARAR

Dava, su aboneliği yapılması sırasında istenen kanal katılım ve şebeke bedelinden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkindir.

9.2.2011 gün ve 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına Dair Kanunun 8.maddesi ile 2797 sayılı Yargıtay Yasasının 14.maddesinde yapılan değişiklik uyarınca; Yargıtay Büyük Genel Kurulunun 21.01.2013 günlü ve 2013/1 sayılı kararı uyarınca işbu davada temyizen incelenme görevi 1.2.2013 tarihinden itibaren Yargıtay 3.Hukuk Dairesine verilmiştir.

SONUÇ:Dosyanın görevli Yargıtay Yüksek 3.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 16.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6823, Karar No: 2015/8115, Tarih: 28.04.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/6823 E.  ,  2015/8115 K.**

**"İçtihat Metni"**

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. ... ile 1) ... ve Org. İnş. Temizlik Ltd. Şirketi adına Av. ... 2)... Belediye Başkanlığı adına Av. ... 3) ... aralarındaki dava hakkında ... 5. İş Mahkemesi'nden verilen 22.01.2014 günlü ve 2010/579-2014/92 sayılı hükmün, davacı ... davalılardan ... Belediye Başkanlığı ve ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Hesap bilirkişisi raporunun dosyada bulunmadığı anlaşılmakla, temin edilip eklendikten sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, temyiz itirazlarının bu noksanlıklar giderilip dosya geldikten sonra incelenmesine, 28.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2048, Karar No: 2015/14194, Tarih: 18.06.2015

**5. Hukuk Dairesi         2015/2048 E.  ,  2015/14194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 11/03/2014

NUMARASI : 2013/987-2014/322

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare ile davalı R.. A.. vd. vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Değerlendirmede esas alınan tarla sebzeciliğinde o yörede hangi sebze ürünlerinin yetiştirildiği il Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nden sorulduktan,

2-Yetiştiriciliği yapılan her bir sebze ürünü için ayrı ayrı olmak üzere dekar başına ortalama üretim miktarı ile değerlendirme tarihi itibari ile hasat zamanındaki ortalama toptan kilogram satış fiyatları ve dekar başına ortalama masrafı aynı il Müdürlüğü ile diğer resmi kurumlardan sorulduktan,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/740, Karar No: 2012/8949, Tarih: 25.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2012/740 E.  ,  2012/8949 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/10/2011 tarih ve 2011/373-2011/417 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25/05/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. ..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin müvekkilinden tahsil ettiği halde geri ödemediği paranın tahsili için Almanya Cumhuriyeti Mahkemesi nezdinde açılan davanın kabul edildiğini ve bu kararın kesinleştiğini ileri sürerek, anılan yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 1965 tarihli Lahey Sözleşmesi'nin 10. maddesindeki posta yoluyla tebligat usulüne Türkiye’nin çekince koyduğu, tenfizi istenen kararın da davalıya posta yoluyla tebliğ edildiği için tenfizi mümkün olan kesinleşmiş bir karardan söz edilemeyeceği, TTK 405/2 maddesi uyarınca pay sahiplerinin şirkete sermaye olarak verdiklerini geri isteyemeyeceği, tenfizi istenen kararın TTK 329 ve 405. maddelerine aykırı sonuç doğuracağı için kamu düzenine aykırı bulunduğu, Türk mahkemelerinde açılan davaların ret edilmesi nedeniyle tenfizin kabul edilmesi sonucunun eşitliği zedeleyeceği ve hissenin davacı elinde olması nedeniyle mükerrer tahsilata yol açabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden ise; dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, tenfizi istenilen kararın Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre diplomatik yollarla yapılmadığı, posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nın 329 ve 405/2. maddelerine aykırı olduğu şeklindeki yazılı diğer gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, tenfize konu karar, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalı vekili Av. ...’na 08.01.2010 tarihinde tebliğ edilmiş olup, buna ilişkin tebliğ evrakı dosya içinde yer almaktadır. Bu durumda tenfizi istenen mahkeme kararı usulüne uygun olarak davalının vekiline tebliğ edilmiş ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunmasına göre, mahkemece tenfize konu kararın kesinleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca; mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi de, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.