muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/41, Karar No: 2023/32, Tarih: 26.01.2023

Yorumun isabetli olması için kanunun hazırlık çalışmalarından, kanunun sistematiğinden, kanunla düzenlenen hukuk ve müessesenin tarihçesinden, kanunla düzenlenen müesseseye ilişkin mukayeseli hukuktaki düzenlemelerden ve hukukun genel hükümlerinden yararlanmak gerekir (Özgenç, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 16. Baskı, syf. 135).

Kıyas, bir olaya ilişkin hukuk kuralının, kanun tarafından düzenlenmemiş benzer bir olaya uygulanması demektir. Bu şekilde kanunun bir normuna dayanılarak kanunun öngörmediği başka bir norm meydana getirilmektedir. Kanunda somut olarak meydana gelen olayı kapsayan bir hüküm bulunmaması ve dolayısıyla bu boşluğun doldurulması kıyasa yol açmaktadır (İçel/Donay sayfa:83; S/S-Eser, Tröndle/Fischer; Kindhauser; Mahmutoğlu/..., TCK'nın Genel Hükümler şerhi atfen Koca/Üzülmez age sayfa: 12). Yorum, kanunun esas fikrini, kanun koyucunun gerçek iradesini, normun anlamını belirlemek için yapılan bir fikri faaliyet iken; kıyas esas fikrin geliştirilip genişletilerek benzer yeni bir kural meydana getirilmesini ifade etmektedir. Böylece kıyas yoluyla kanunda düzenlenen normun anlamını ortaya çıkartmak değil kanunda olan boşlukları doldurmaktır (İçel/Donay sayfa: 84). Anayasa ve kanun tarafından yasaklanan durum da esasen budur. Zira ceza hukukunda kıyasa izin vermek Anayasadaki kanunilik ilkesinin ceza hukukunda kişiye sağladığı güvence fonksiyonu tümüyle ortadan kaldırır. Kıyas yasağı suç tipinin öngördüğü bütün unsurları kapsar. Dolayısıyla yalnızca tipiklik unsurlarını değil bunun yanında hukuka aykırılık unsuru kusurluluk, objektif cezalandırabilme koşulları ve cezayı ortadan kaldıran kişisel sebepler ve tüm yaptırımlar yönünden kıyas yoluna gidilemez. Kıyas yasağı çerçevesinde değinilmesi gereken bir husus da genişletici yorumdur. Her hukuk normu gibi ceza hukuku normları da yorumu gerektirir. Lafsi yorumdan hükmün ne anlama geldiği tam olarak anlaşılamadığı hâllerde ayrıca kanunun hazırlık çalışmalarına, sistematiğinden, düzenlenen müessesenin tarihçesinden, mukayeseli hukuk düzenlemelerinden ve son olarak hukukun genel ilkelerinden yararlanılır. Burada yasaklanan genişletici yorum değil genişletici yorum adı altında kıyas yapmaktır. Hukuk güvenliğini korumak için ceza hükümlerinin dar yorumlanması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Somut olayda sanığın, sinyal kesici cihaz kullanarak, aracın kilitlenmesini engellediği ve sonra da aracın torpido gözündeki içerisinde telefon, banka ve kimlik kartları ile belgeler bulunan çantayı alarak olay yerinden ayrıldığı anlaşılmıştır. Suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK’nun 142/1-b maddesi ile 'Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında' işlenebilen hırsızlık suçunun, sanığın kilitlemeyi engellemesi ve kapısı açık otodan gerçekleşmesi nedeniyle bu nitelikli hâl gerçekleşmemiştir. Yine aynı Kanun'un 142/(2-d) maddesi ile 'Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak suretiyle' işlenebilen hırsızlık suçunun otonun zaten kilitlenmiş olmaması ve kilidin açılmasının söz konusu olmaması nedeniyle bu nitelikli hâlin gerçekleşmesi de mümkün değildir. Bu nedenle sanık, eylemine uyan TCK'nın 141/1. maddesinde yazılı basit hırsızlık suçunun unsurlarının gerçekleşmesi nedeniyle bu suçtan sorumlu tutulabilecektir.

Bunun dışındaki hâllerde sanığın fiilini TCK'nın 142/2-d veya 142/1-b madde ve fıkralarındaki nitelikli hâllere benzeterek daha ağır cezayı içeren bu hâllerden sorumlu tutmak TCK'nın 2/3. madde ve fıkrasında düzenlenen kıyas ve kıyasa neden olacak şekilde genişletici yorum yasağı kapsamında kalacaktır. Kaldı ki, suç tarihinden sonra kanun koyucu 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Yasa'nın 62. maddesiyle Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-d maddesine 'veya kilitlenmesini engellemek' ibaresini ekleyerek bu eylemleri kanunilik ilkesi gereğince TCK'nın 2. maddesi kapsamında yeniden düzenlemiştir.

Sonuç olarak (Kapatılan)17. Ceza Dairesinin bozma kararı yerinde olduğundan Yargıtay Başsavcılığının suçun niteliğine ilişkin vaki itirazının reddi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum." açıklamasıyla,

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; sanığın eyleminin TCK'nın 141/1. maddesinde yazılı bulunan basit hırsızlık suçunu oluşturduğu görüşüyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi ise; suç tarihi itibarıyla sanığın eyleminin, TCK'nın 142/2-d maddesinde yer alan "ya da diğer bir aletle kilit açmak" kapsamına girmesi nedeniyle nitelikli hırsızlık suçuna uyduğu değişik gerekçesiyle,

İtirazın reddine karar verilmesi yönünde karşı oy kullanmışlardır.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay (Kapatılan) 17. Ceza Dairesinin 16.10.2019 tarihli ve 2820-12615 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- ... 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.05.2015 tarihli ve 597-315 sayılı kararının, sanığın eyleminin suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK’nın 142/1-b maddesinde yazılı suça uyduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden, ceza süresi yönünden kazanılmış hakkın korunması kaydıyla BOZULMASINA,

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay (Kapatılan) 17. Ceza Dairesinin 16.10.2019 tarihli ve 2820-12615 sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA,

3- ... 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.05.2015 tarihli ve 597-315 sayılı kararının, sanığın eyleminin suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK’nın 142/1-b maddesinde yazılı suça uyduğunun gözetilmemesi isabetsizliğinden, ceza süresi yönünden kazanılmış hakkın korunması kaydıyla BOZULMASINA,

4- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 26.01.2023 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.

.
Yargıtay — Esas No: 2023/5298, Karar No: 2024/3721, Tarih: 19.11.2024

**3. Hukuk Dairesi         2023/5298 E.  ,  2024/3721 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2338 E., 2023/1517 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon Tüketici Mahkemesi

SAYISI : 2018/154 E., 2022/47 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince; davanın davalı şirket yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar yönünden husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve gerçek kişi davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; başvuruların, davacı vekili yönünden esastan reddine, davalılar vekili yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden davanın davalı şirket yönünden kısmen kabulüne, diğer davalılar yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı gerçek kişilerin maliki olduğu taşınmazlar için diğer davalı ... İnşaat Hafriyat Nak. Turizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. (...) ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, müvekkili ile davalı ... arasında ise satış sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşme uyarınca 100.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalıdan kaynaklanan sebeplerle inşaatın tamamlanamadığını, satış sözleşmesinin (8.) maddesinde zamanında teslim edilmeyen daireler için rayiç kira bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davalı arsa sahiplerinin müvekkilinin davalı yükleniciye ödemiş olduğu bedelden sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde sorumlu olduğunu ileri sürerek; şimdilik müvekkilinin ödediği 100.000,00 TL’nin ödeme tarihinden, sözleşme gereğince kararlaştırılan teslim tarihinden dava tarihine kadar toplam aylık kira bedelleri hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı arsa sahipleri vekili; davacının diğer davalı ...'a ödediği bedeli müvekkillerden talep etmeye hakkının olmadığını, müvekkillerinin sebepsiz zenginleşmediği gibi diğer davalı ...’dan alacaklı olduklarını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

1.Davalı arsa sahipleri vekili; davacının diğer davalı ...'a ödediği bedeli müvekkillerden talep etmeye hakkının olmadığını, müvekkillerinin sebepsiz zenginleşmediği gibi diğer davalı ...’dan alacaklı olduklarını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşme gereğince davacının 100.000,00 TL'yi davalı ...’a ödediği, ancak dairelerin henüz yapılmadığı ve bu anlamda teslimin gerçekleşmediğini, davacının ödediği bedeli kendi akidi olan ve parayı ödediği davalı ...’dan isteyebileceği, davalı arsa sahiplerinin sebepsiz zenginleşmesinin söz konusu olmadığı, yapılan harici satış sözleşmesinde taraf olmadıkları, bu durumda zarardan sözleşmenin tarafı sorumlu olacağından arsa sahiplerine husumet yöneltilemeyeceği, davacının, satış bedeli olarak ödediği bedelin iadesini istemiş olmakla sözleşmeden dönmüş olduğu, artık sözleşme devam ediyormuş gibi kira kaybı isteyemeyeceği gerekçesiyle; davalı arsa sahipleri aleyhine açılan bedel iadesi davasının davalıların taraf sıfatının bulunmaması sebebiyle husumet yokluğundan usulden reddine, davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki 06.02.2014 tarihli ... 2 Satış Sözleşmesinin feshine, davacının ödemiş olduğu 100.000,00 TL'nin temerrüt gerçekleşmediğinden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalı ...'dan tahsiline, kira tazminatı davasının koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı arsa sahipleri vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili; davalı arsa sahipleri yönünden açılan dava ile kira kaybından kaynaklı alacak talebinin reddine karar verilmesinin ve faize dava tarihinden itibaren hükmedilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalılar vekili; müvekkilleri hakkında açılan davanın esastan reddi ve bu doğrultuda nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

2.Davalılar vekili; müvekkilleri hakkında açılan davanın esastan reddi ve bu doğrultuda nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin isabetsiz olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın, davalı şirket yönünden tüketicinin taraf olduğu harici konut satış sözleşmesinden dönülmesi ve sözleşme uyarınca ödenen bedelin iadesi istemi ile geç teslim nedeniyle kira kaybından kaynaklı tazminat, davalı arsa sahipleri yönünden ise sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu, davacı ile sadece davalı şirket arasında sözleşme ilişkisinin bulunduğu, davacının sözleşmeden dönme ve ödediği bedelin iadesini talep ettiği, bu haliyle geç teslim nedeniyle kira kaybı talebinde bulunamayacağı, dava tarihi öncesinde temerrüdün gerçekleştiği ispat edilemediğinden Mahkemenin faiz başlangıç tarihine ilişkin değerlendirmelerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı arsa sahipleri yönünden açılan davada açıkça sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılması ve davacı ile davalı arsa sahipleri arasında sözleşme ilişkisi bulunduğunun ve davalıların sebepsiz zenginleştiklerinin ispat edilememiş olması karşısında, davalı arsa sahipleri yönünden açılan davanın esastan reddi yerine yazılı gerekçelerle husumetten reddine karar verilmesinin ve bu doğrultuda vekalet ücreti takdirinin doğru görülmediği gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden davacı tarafından davalı arsa sahipleri aleyhine açılan bedel iadesi davasının esastan reddine, davacı tarafından davalı şirket aleyhine açılan davanın kabulü ile taraflar arasındaki 06.02.2014 tarihli ... 2 Satış Sözleşmesinin feshine, davacının ödemiş olduğu 100.000,00 TL'nin temerrüt gerçekleşmediğinden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine, kira tazminatı davasının koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrar etmiş, ayrıcı Bölge Adliye Mahkemesince sözleşme gereğince ödenen bedelden davalı arsa sahiplerinin de sorumlu olmadıklarının kabul edilmesi halinde davanın husumetten reddi ile davalı arsa sahipleri lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürererek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taşınmaz satış sözleşmesinin feshi ile ödenen bedelin iadesi ve kira kaybı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 ve 117 inci maddeleri,

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taşınmaz satış sözleşmesinin feshi ile ödenen bedelin iadesi ve kira kaybı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 ve 117 inci maddeleri,

2.Dairenin 11.12.2023 tarihli ve 2023/5300 E., 2023/3624 K. sayılı; 30.03.2023 tarihli ve 2022/7782 E., 2023/906 K. sayılı ilamları.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında; hukuki ilişkinin ve bu ilişki nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlığa yukarıda yer verilen kanun maddelerinin doğru şekilde uygulandığı, satış bedelinin iadesini istediği bu dava ile sözleşmeden dönen davacının artık sözleşmeye dayalı kira kaybını talep edemeyecek olmasına, davalının daha önce temerrüde düşürülmemiş olması nedeniyle faizin dava tarihinden itibaren işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davacının davalı yüklenici şirkete yapmış olduğu ödeme nedeniyle davalı arsa sahiplerinin sebepsiz zenginleştiklerini ispatlayamamasına göre, davacı tarafın temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5491, Karar No: 2011/14554, Tarih: 21.09.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/5491 E.  ,  2011/14554 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Alınan raporlar geçersizdir. Şöyle ki;

Dava konusu 565 parsel sayılı taşınmaz kanal niteliği ile 489 sayılı parselden ifraz edilerek oluşmuştur. Kuru tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza sulama kanalı yapılmak suretiyle el atılmış olup el atmadan arta kalan ve sulu tarım arazisi haline gelen taşınmazın ifrazı sonrası oluşan ve kamulaştırmadan geriye kalan 564 parsel sayılı taşınmazda değer artışının olması kaçınılmazdır.

Bu nedenle bilirkişi kurulundan değer artışı yönünden Kamulaştırma Kanununun 12/C maddesi de gözönünde bulundurularak ek rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi,

Doğru görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazı yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 21.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/7205, Karar No: 2009/8314, Tarih: 13.07.2009

**1. Hukuk Dairesi         2009/7205 E.  ,  2009/8314 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KANDIRA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/01/2009

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden maliki olduğu 8 parsel sayılı taşınmazda bulunan dükkanı davalıya satışı konusunda anlaştıklarını, ancak davalının hileyle ve kendisini hataya düşürerek taşınmazın tamamını tapuda adına satış suretiyle tescil ettirdiğini ileri sürerek tapu iptali ve tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının iddialarının doğru olmadığını, taşınmazın tamamını davacıdan satın aldığını ve bedelini de ödediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişme konusu taşınmazın davacı tarafından davalıya rızaen satıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, Tetkik Hakimi raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Olayda davacının kandırılması ya da davalının hileli davranışları sonucu temlikin sağlandığı yönündeki iddialara ilişkin vakıalar kanıtlanamadığına göre, hile nedeniyle davanın reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur.

Ne var ki, dava dilekçesinde davacı, yaşlılığı ve cahilliğinden yararlanılarak düşük bir bedelle temlikin sağlandığını da ileri sürmüş, iddianın açıklanan bu içeriği ve ileri sürülüş biçimi itibariyle davada gabin hukuksal nedenine de dayanıldığı açıktır.

Olayda davacının kandırılması ya da davalının hileli davranışları sonucu temlikin sağlandığı yönündeki iddialara ilişkin vakıalar kanıtlanamadığına göre, hile nedeniyle davanın reddedilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur.

Ne var ki, dava dilekçesinde davacı, yaşlılığı ve cahilliğinden yararlanılarak düşük bir bedelle temlikin sağlandığını da ileri sürmüş, iddianın açıklanan bu içeriği ve ileri sürülüş biçimi itibariyle davada gabin hukuksal nedenine de dayanıldığı açıktır.

Sözleşmenin gabin nedeniyle illetli olduğunun kabulü için edim ve karşı edim arasındaki nispetsizliğin, taraflardan birinin, diğerinin şahsında mevcut özel bir durumu bilerek,istismar etmesi, sömürmesi sonucu oluşması gerekir. Dar ve zor durumda kalmaları nedeniyle, sözleşme yapmağa, mallarını çok düşük bedel ile devretmeye sürüklenmiş kişileri korumak zayıfı güçlüye ezdirmemek için hukukumuzda da düzenlemeler yapılmış Borçlar Kanunun 21. maddesi ile aynen "bir akitte ivazlar arasında açık bir nispetsizlik bulunduğu takdirde eğer gabin mutazarrırın muzayaka halinde bulunmasından veya hiffetinden yahut tecrübesizliğinden istifade suretiyle vukua getirilmiş ise mutazarrır bir sene zarfında akdi feshettiğini beyan ederek verdiği şeyi geri alabilir" hükmü getirilmiştir. O halde, gabin den söz edilebilmesi, objektif unsur olan edimler arasındaki aşırı nispetsizlik yanında bir tarafın darda kalma, tecrübesizlik, düşüncesizlik (hafiflik ) hallerinin bulunması, diğer yanın ise yararlanmak, sömürmek kastını taşıması biçiminde iki sübjektif unsurun dahi gerçekleşmesine bağlıdır. Gabinin varlığı zarar görene (sömürülene),sözleşme tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirerek iptal davası açıp iddiasını her türlü delille kanıtlama ve verdiğini geri isteme hakkı verir. Hemen belirtmek gerekir ki gabin davasında öncelikle edimler arasındaki, aşırı oransızlık üzerinde durulmalı, objektif unsur ispatlandığı takdirde mutazarrırın kişiliği, yaşı, sağlık durumu, toplumdaki yeri, ekonomik gücü psikolojik yapısı gibi maddi, manevi yönler yani sübjektif unsur derinliğine araştırılıp incelenmelidir. Somut olaya gelince; mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın yukarıda belirtilen ilkeler gözetildiğinde hükme elverişli ve yeterli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davacının bu yöne değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 13.07.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18749, Karar No: 2014/984, Tarih: 21.01.2014

**5. Hukuk Dairesi         2013/18749 E.  ,  2014/984 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 24/01/2013

NUMARASI : 2012/1323-2013/139

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünü olarak kabul edilen çeltiğin, taşınmazın bir dekarından elde edilebilecek brüt gelirinden indirilmesi gereken üretim masraflarının, Türkiye ortalaması dikkate alındığında brüt gelirin 1/3'ü oranında olması gerektiği gözetilmeden, daha fazla miktarda üretim masrafı yapıldığının kabulü ile az bedel tespiti,

Doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.