muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/5890, Karar No: 2016/2842, Tarih: 03.05.2016

Davalılar ... dışındaki davalılar vekili, müvekkillerinin zilyet olduğunu, müvekkilleri ile davacı arasında sözleşme temelinde edim yükümlülüğü doğuran borç ilişkisi olmadığını, taşınmazların davacıya ait olmadığını, davacının taleplerini Necati Tekin'e yöneltmesi gerektiğini, müvekkillerinin kötüniyetli olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı ile davalılardan ... arasında 27.11.2001 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşmeye göre arsa sahibi olan davacının toplam 14 parselden ibaret taşınmazlarını arsa payı karşılığı anlaşarak yüklenici ...' e vermeyi vaat ettiği, davalı yüklenici ...'in arsa maliki davacı ile yapmış olduğu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince dava konusu taşınmaz üzerinde diğer davalıların oturdukları dairelerin bulunduğu binaları yaptığı, Mahkemenin 2006/10 E., 2008/409 K. sayılı kesinleşmiş ilamdan da anlaşılacağı üzere arsa sahibi ve davalı yüklenici ... arasında yapılan 19.08.2004 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verildiği, dolayısı ile davalı ...'in dava konusu taşınmazlarda hukuken korunan bir hakkının bulunmadığı, diğer davalıların kullanmış oldukları daireleri yüklenici ...'den haricen satın aldıkları ve bu sebeple dava konusu taşınmazı işgal ettikleri, dava konusu taşınmazın tapu kaydının davacı adına olduğu, yüklenici dışındaki diğer davalıların sözleşmenin tarafı olmadığı, ...'den dava konusu taşınmazları haricen satın aldıkları, davalı yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebi ile arsa sahibine karşı davalıların mülkiyet iddiasının dinlenilemeyeceği, bu nedenle davalıların yapmış oldukları müdahalenin haksız olduğu, ecrimisil talebinde bulunulmuş ise de, davalıların dava konusu taşınmazda iyiniyetli zilyet oldukları bedelini ödemek sureti ile dava konusu taşınmazda bulundukları gerekçesiyle, men'i müdahale talebinin kabulü ile, dava konusu bağımsız bölümlere davalıların yapmış oldukları, müdahalenin men'ine, ecrimisil talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili ile davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı ile davalı yüklenici ... arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi kesinleşmiş olup, ... dışındaki davalılara feshin kesinleşmiş olduğu bildirilmediğinden, davalı yüklenicinin bağımsız bölümleri hak etmediği hususunda bilgi sahibi olmayan davalıların iyiniyetli olduklarının kabulü isabetli olmuştur.

Davalı yüklenici ...'in ise diğer davalılara bağımsız bölümleri haricen sattığı, kullandığı bir bağımsız bölüm olmadığı anlaşıldığından, davalı yüklenici yönünden de ecrimisil isteminin reddi doğru olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekili ile davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalı yüklenici ...'in ise diğer davalılara bağımsız bölümleri haricen sattığı, kullandığı bir bağımsız bölüm olmadığı anlaşıldığından, davalı yüklenici yönünden de ecrimisil isteminin reddi doğru olmuştur.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekili ile davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ... vekili ile davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, davacı ve davalı ...'ın fazla yatırmış olduğu harçların istek halinde iadelerine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7208, Karar No: 2015/16555, Tarih: 15.06.2015

**12. Hukuk Dairesi         2015/7208 E.  ,  2015/16555 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından çeklere dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçlu sair itirazları ile birlikte takip konusu çekin keşide yeri ... olduğundan ... İcra Müdürlüğünün yetkili olduğunu belirterek yetki itirazı sebebiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, dosyaya sunulan Franchising Sözleşmesinde taraflar arasındaki ihtilaflarda ... Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili kılındığı gerekçesi ile yetki itirazının reddi ile birlikte diğer itirazların da reddine karar verilmiştir.

Çeke dayalı kambiyo takibi, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde (HMK'nun 6. md.), muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesinde (HMK'nun 10. md.) ve ayrıca İİK'nun 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde ise; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, alacaklı tarafından 01/10/2013 tarihli Franchising Sözleşmesine dayanılmışsa da, sözleşmede takip dayanağı yapılan çeklere açık atıf bulunmadığından, Sözleşme ile yetkili kılınan yerde takip yapılamaz. Bu nedenle ... İcra Dairelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetki itirazının reddine karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ :Borçlunun yetkiye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/06/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18739, Karar No: 2013/2891, Tarih: 04.02.2013

**7. Ceza Dairesi         2009/18739 E.  ,  2013/2891 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne, müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suçtan zarar gören Gümrük İdaresi olduğu halde, doğrudan doğruya zarar görmeyen ve kendisini vekille temsil ettiren Maliye Hazinesinin müdahilliğine karar verilerek lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5320 sayılı kanunun 8.maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi gereğince, hükümden vekalet ücreti takdirine ilişkin bölümün çıkartılması ve diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 04.02.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/49, Karar No: 2023/277, Tarih: 17.05.2023

**Ceza Genel Kurulu         2023/49 E.  ,  2023/277 K.**

**"İçtihat Metni"**

İtirazname No : 2022/54603

YARGITAY DAİRESİ : 11. Ceza Dairesi

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 244-1662

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun süreden reddi kararı

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanık ...'in 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158/1-e-son, 158/3, 43/1, 62/1, 52/2-4 ve 53/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis ve 525.080 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye ve hak yoksunluğuna ilişkin Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 30.01.2020 tarihli ve 462-65 sayılı hükmün, sanık ... müdafii ile katılan ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesince 27.12.2021 tarih ve 244-1662 sayı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesince verilen 16.03.2022 tarihli ve 244-1662 sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararın yine sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesince 10.10.2022 tarih ve 4962-15845 sayı ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 16.11.2022 tarih ve 54603 sayı ile;

Sanık müdafisinin istinaf kararı kendisine tebliğ edilmesine rağmen yasal süresi içerisinde herhangi bir temyiz başvurusunda bulunmadığı, ancak yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde istinaf mahkemesi kararının sanığa da ayrıca tebliğinin gerektiği, o tarihte başka suçtan cezaevinde hükümlü olarak bulunan sanığa istinaf kararı tebliğ edilmediğinden ve cezaevinde bulunması nedeniyle kararı müdafisinden ve/veya UYAP'tan da öğrenme imkanı bulunmayan sanığın aleyhine verilen istinaf kararından haberdar olmadığı ve dolayısıyla temyiz hakkını kullanamadığı, müdafinin süreyi kaçırmış olmasında kusuru bulunmayan sanığın eski hale getirme hükümlerinden yararlanabileceği anlaşılmakla; infaz aşamasında müddetnamenin kendisine tebliğ edilmesi ile istinaf kararından haberdar olan sanığın bu aşamada verdiği temyiz dilekçesinin öğrenme ile süresinde olduğunun kabulü gerektiği, bu itibarla sanığın temyiz talebinin süre yönünden reddine ilişkin istinaf mahkemesi ek kararını hukuka uygun bulan Yargıtay ilgili Dairesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, bu nedenle CMK'nın 308. maddesi uyarınca itiraz olağanüstü kanun yoluna başvurulması gerektiği değerlendirilmiştir.

Ayrıca sanık hakkındaki iş bu dosyanın ve UYAP kayıtlarının incelenmesinde; sanığın ilk derece mahkemesince yüzüne karşı verilen karara yönelik yasal süresi içerisinde 06.02.2020 tarihinde, bulunduğu cezaevi müdürlüğü aracılığı ile süre tutum dilekçesi verdiği ve kararı istinaf ettiği ancak gerekçeli karar kendisine tebliğ edilmesine karşın gerekçeli istinaf dilekçesi vermediği anlaşılmıştır. Bilindiği üzere CMK'nın 'İstinaf istemi ve süresi' başlıklı 273. maddesinin 4. fıkrasında 'Sanık ... bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanların dilekçe veya beyanında, başvuruya ilişkin nedenlerin gösterilmemesi inceleme yapılmasına engel olmaz.' düzenlemesi bulunmaktadır. Buna göre sanık istinaf talebinde herhangi bir gerekçe göstermese bile istinaf incelemesinin yapılması gerekmektedir. Ancak somut olayda sanık, müdafisinden ayrı olarak istinaf talebinde bulunmasına karşın istinaf mahkemesince sanığın talebi yönünden bir inceleme yapılmadığı ve buna yönelik bir karar verilmediği, bu hususun eksik bırakılarak eksik inceleme ile hüküm verildiği görülmüştür. Ayrıca istinaf mahkemesi kararının, yukarıda açıklandığı üzere ilk derece mahkemesi hükmünü müdafisinden ayrı olarak istinaf etmiş olan sanığa tebliğ edilmediği, bu itibarla sanığın istinaf başvurusu sonucundan haberdar olmadığı ve aleyhine verilen istinaf mahkemesi kararına karşı kanun yoluna başvurma hakkını kullanamadığı anlaşılmıştır. Bu yönüyle de istinaf mahkemesi kararını ve ek kararını hukuka uygun bulan Yargıtay ilgili dairesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu düşünüldüğünden CMK'nın 308. maddesi uyarınca itiraz olağanüstü kanun yoluna başvurulması gerektiği değerlendirilmiştir." görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 11. Ceza Dairesince 05.12.2022 tarih ve 10410-20072 sayı ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

Sanık hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan verilen ret hükmü ile resmî belgede sahtecilik suçundan verilen beraat hükmüne yönelik istinaf istemlerinin reddi kararına itirazın merciince reddine karar verilmek suretiyle söz konusu hükümler kesinleşmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin istinaf isteminin esastan reddi kararına ilişkin sanığın temyiz isteminin reddi kararı ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; Bölge Adliye Mahkemesince sanık ... müdafiinin yokluğunda verilen 27.12.2021 tarihli istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın sanık müdafiine 05.01.2022 tarihinde tebliğ edildiği ancak sanık müdafiinin temyiz isteminde bulunmadığı dosyada; kanun yolu başvurusu için sanığa ayrıca tebligat yapılması gerekip gerekmediğinin ve buna bağlı olarak da başka bir suçtan cezaevinde bulunan sanığın öğrenme üzerine yaptığı 10.03.2022 tarihli temyiz isteminin süresinde olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Nitelikli dolandırıcılık suçundan sanığın mahkûmiyetine dair Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 30.01.2020 tarihli ve 462-65 sayılı kararının sanık ... müdafii ile katılan ... vekili tarafından istinaf edildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 27.12.2021 tarihli ve 244-1662 sayılı kararı ile bu istemlerin esastan reddine karar verildiği,

Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 05.01.2022 tarihinde tebliğ edildiği sanık müdafiinin temyiz isteminde bulunmadığı,

Başka bir suçtan cezaevinde hükümlü olarak bulunan sanığa dosyada mevcut 07.03.2022 tarihli müddetnamenin 09.03.2022 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine sanığın inceleme konusu mahkûmiyet hükmünden haberdar olduğu ve 10.03.2022 tarihli dilekçesi ile temyiz talebinde bulunduğu,

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesince 16.03.2022 tarih ve 244-1662 sayı ile verilen sanığın temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararın yine sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 11. Ceza Dairesince 10.10.2022 tarih ve 4962-15845 sayı ile temyiz isteminin reddine karar verildiği,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

Uyuşmazlık konusunun isabetli bir şekilde çözümlenebilmesi için adil yargılanma hakkı, Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesi ve "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesi, kanun yollarına başvurma hakkı ve temyiz kanun yolu kavramları ile müdafie tebligat konusu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde hüküm altına alınan adil yargılanma hakkı hukukun üstünlüğü ile adalete erişimi koruyan ve kişilerin ceza muhakemesinin ilk aşaması olan soruşturmanın başından itibaren açık ve adil bir şekilde yargılanmalarını teminat altına alan mutlak bir hak olup, kişilerin hukuk devleti kuralları içinde makul sürede yargılanmasını öngörür. Adil yargılanma hakkı hukuk devleti ilkesinin bir gereği olup bireyler için bir hak, devlet için ise bir görevdir. Adil yargılanma hakkının amacı, yargılamanın doğru, hakkaniyete uygun ve adil bir biçimde yerine getirilmesini sağlamaktır.

Adil yargılama, ceza muhakemesi hukukunda, sanığa ve mağdura tanınan hakların tümü ve insan hakları ihlal edilmeden yapılan yargılama olarak tanımlanmakta olup soruşturma ve kovuşturma evrelerinin tamamında geçerli olan bir hak olarak karşımıza çıkmaktadır.

Ceza yargılamasında adil yargılanma hakkının bir parçası olarak etkin başvuru yolu ve yöntemine verilen önem dikkate alındığında, Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası, AİHS'nin 13. maddesi ve CMK'nın 34. maddesinin ikinci fıkrası ile 232. maddesinin altıncı fıkrasına uygun olarak kararın tebliğinin şeklî değil, faydalı, amacına uygun, hak arama hürriyetini ve etkin başvuru hakkını engellemeyecek biçimde yapılması gerekmektedir.

Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde; "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı ... davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir"; "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesinin 4709 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrasında da, "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." hükümlerine yer verilmiş, 40. maddenin ikinci fıkrasının gerekçesinde bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanmasının amaçlandığı, son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercisi ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk hâline geldiği belirtilmiştir.

Genel olarak pozitif hukukça tanınmış hakların ön koşulu ve usuli güvencesi olarak anlaşılması gereken ve yargıya başvurma olanağını her olayda ve aşamada gerekli kılan hak arama özgürlüğü, Anayasa Mahkemesinin 19.09.1991 tarihli ve 2-30 sayılı kararında belirtildiği üzere sav ve savunma hakkı şeklinde birbirini tamamlayan iki unsurdan oluşmakta, hukuksal olanakları kapsamlı biçimde sağlama ve bu konuda tüm yollardan yararlanma haklarını içermektedir (Mesut Aydın, Anayasa Mahkemesi Kararlarında Hak Arama Özgürlüğü, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Yıl: 2006, S. 3, s. 4-10.). Bu bakımdan içerdiği sav unsuru nedeniyle davaya katılma hakkı, hak arama hürriyeti ile yakından ilgilidir.

CMK'nın "Kanun yollarına başvurma hakkı" başlıklı 260. maddesinin ilk fıkrasında; "Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ... bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır." denilmek suretiyle sanıkların kanun yoluna başvuru haklarının bulunduğu açıkça kabul edilmiştir.

CMK'nın "Kanun yollarına başvurma hakkı" başlıklı 260. maddesinin ilk fıkrasında; "Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ... bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır." denilmek suretiyle sanıkların kanun yoluna başvuru haklarının bulunduğu açıkça kabul edilmiştir.

Aynı Kanun'un "Avukatın başvurma hakkı" başlıklı 261. maddesi ise; "Avukat, müdafiliğini veya vekilliğini üstlendiği kişilerin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla kanun yollarına başvurabilir." biçiminde düzenlenerek müdafiinin ve vekilin kanun yoluna başvuru haklarının bulunduğu açıkça kabul edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesi;

"Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.

Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.

Kişinin, resmî görevliler tarafından vâki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır." şeklindedir.

Anayasa'nın 40. maddesinde yer alan hak arama hürriyeti ile yakından ilişkili olan CMK'nın "Kararların açıklanması ve tebliği" başlıklı 35. maddesi;

"(1) İlgili tarafın yüzüne karşı verilen karar kendisine açıklanır ve isterse kararın bir örneği de verilir.

(2) Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararları, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur.

(3) İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar, kendisine okunup anlatılır." düzenlemesine yer vermiştir.

Görüldüğü gibi temyiz incelemesinin yapılabilmesi için, temyiz yoluna başvuru hakkı bulunanların kararı tefhim veya tebliğ yoluyla öğrenmelerinin sağlanması kanuni bir mecburiyettir.

(2) Koruma tedbirlerine ilişkin olanlar hariç, aleyhine kanun yoluna başvurulabilecek hâkim veya mahkeme kararları, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur.

(3) İlgili taraf serbest olmayan bir kişi veya tutuklu ise tebliğ edilen karar, kendisine okunup anlatılır." düzenlemesine yer vermiştir.

Görüldüğü gibi temyiz incelemesinin yapılabilmesi için, temyiz yoluna başvuru hakkı bulunanların kararı tefhim veya tebliğ yoluyla öğrenmelerinin sağlanması kanuni bir mecburiyettir.

CMK'nın kanun yollarına başvurma hakkını düzenleyen 260. maddesinin birinci fıkrası ise; "Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ... bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır." hükmünü içermektedir. Bu düzenlemenin amacı, ayrıntıları yukarıda açıklanan duruşmadan haberdar edilme hakkının kullandırılmaması suretiyle CMK'nın 234. maddesinin ihlal edilmesi durumunda anılan hukuka aykırılığın telafisine imkân sağlamaktadır. Bu emredici düzenleme nedeniyle temyiz mahkemesince, temyiz davasının görülmesine başlamadan önce ilgililerin tümünün davadan ve hükümden haberdar olup olmadığının denetlenmesi, kararı usulüne uygun şekilde öğrenmelerinin sağlanması ve müteakiben inceleme yaparak kanun yoluna başvuru hakkını da içeren adil yargılama ilkesine işlerlik kazandırılması gerekmektedir.

CMK. 40. maddesinde eski hale getirme kurumu düzenlenmiş olup birinci fıkrada "kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi, eski hale getirme isteminde bulunabilir", ikinci fıkrada ise "kanun yoluna başvuru hakkı kendisine bildirilmemesi halinde kişi kusursuz sayılır" hükümlerini içermektedir.

CMK'nın 34/2, 231/2 ve 232/6. maddelerinde ise, karar ve hükümlerde başvurulacak kanun yolu, başvurunun yapılacağı merci, başvuru süresi ve yönteminin hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde ve açıkça gösterilmesi gerektiği düzenlemelerine yer verilmiş olup, anılan hükümlere aykırılık, aynı Kanun'un 40. maddesi gereğince eski hale getirme nedeni oluşturacaktır. Bu bildirimdeki temel amaç, süjelerin başvuru haklarını etkin bir şekilde kullanmalarının sağlanması ve kanun yolu bildirimindeki eksiklik nedeniyle hak kayıplarına yol açılmamasıdır.

Bu aşamada, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nunda yapılan düzenlemelerden de bahsedilmesi gerekmektedir. Tebligat hukukunun en önemli konularından biri vekile tebligattır. Bu husus 7201 sayılı Kanun'un 11. maddesinde ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 18. maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir

7201 sayılı Kanun'un "Vekile ve kanuni mümessile tebligat" 11. maddesi;