muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/4045, Karar No: 2017/6338, Tarih: 03.10.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/4045 E.  ,  2017/6338 K.**

**"İçtihat Metni"**

Dava, meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne, Davacının 15.06.2006 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle % 24,2 oranında meslekten kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının kabulü ile maluliyet oranın % 24,2 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. Maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinin (2). Fıkrasında, “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir.

Eldeki davada ise, davacının kısa vadeli sigorta kolları içerisinde yer alan meslekte kazanma gücü kaybı oranına itirazen dava açtığı ve bu kapsamda davacının talebi ve kısa vadeli sigorta kolları ile ilgili olarak karar verilmesi gereği dikkate alınmaksızın infazda tereddüt oluşturabilecek şekilde, uzun vadeli sigorta kolları içerisinde yer alan maluliyet hükümlerinden bahsedilmesi suretiyle hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

./..

Ne var ki, bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi gereğince, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Hükmün 1. bendinin tamamen silinmesi ile yerine “1-Davanın kabulü ile, davacının, 15/06/2006 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle % 24,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş olduğunun tespitine,” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20112, Karar No: 2012/21177, Tarih: 26.11.2012

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2012/20112 E.  ,  2012/21177 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, 05/06/1985-31/03/1998 tarihleri arası 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, 5.6.1985-31.3.1998 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Iğdır Şoförler Odası kaydı nedeniyle kurumun 6.3.1998 tarihli işlemi ile 5.6.1998 tarihinden itibaren esnaf bağ-kur tescilinin yapıldığı,

28.8.1989-31.08.1989 tarihleri arasında manifatura, 5.11.2003-20.11.2006 tarihleri arası telefon fatura tahsilatı ve 14.2.2006 tarihinden itibaren devam eder şekilde perde-mefruşat ortaklığı mesleği nedeniyle vergi kaydının, 11.04.1985 tarihinden itibaren Iğdır Şoförler ve Otomobilciler Odası, 3.7.1997 tarihinden itibaren esnaf sicil kaydının bulunduğu, 15.11.1981 tarihinden itibaren "E" sınıfı sürücü belgesinin bulunduğu, 31.3.1998 tarihine kadar olan primlerin bir kısmını 31.3.1998 tarihinde bir kısmını ise 1998 yılı 4., 5.,6.,7.,8. aylarda primleri ile birlikte ödediği, sigorta müfettişi tarafından Oda kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen raporun davacı ile ilgili kısmında "Iğdır Şoförler Odasına ait 1 nolu üye kayıt defterinin noter tasdikinin 24.3.1983 tarihinde yapıldığı, defterin 125. sırasında 439 üye no ile yapılan kaydın 26.12.1988 tarihli kayıtlardan sonra deftere yazılmasına karşın, üye kayıt tarihinin 5.6.1985 olduğu, 1986, 1988, 1990, 1993, 1996 yılı hazirun cetvellerinde isminin bulunmadığı, aidat ödemesinin bulunmadığı, kayıtların usulsüz olduğunun belirlenmesi üzerine davacının da aralarında bulunduğu sigortalıların Oda kayıtlarının geçersiz kabul edildiği ve Bağ-Kur'a giriş tarihinin 31.3.1998 olarak kabul edildiği, Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığının 2009/4190 sayılı soruşturması neticesi davacı hakkında takipsizlik kararı verildiği, karara itiraz edildiğine dair bilgi olmadığı bir kısım şüpheliler hakkında soruşturmanın devam ettiği, anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının Iğdır Şoförler ve Otomobilciler Odası kaydının 26.12.1988 tarihli kayıtlardan sonra deftere yazılmasına karşın, üye kayıt tarihinin 5.6.1985 olduğu, 1986, 1988, 1990, 1993, 1996 yılı hazirun cetvellerinde isminin bulunmadığı, aidat ödemesinin bulunmadığı, Kurum müfettişince kayıtların usulsüz olduğunun belirlenmesi

Somut olayda, davacının Iğdır Şoförler ve Otomobilciler Odası kaydının 26.12.1988 tarihli kayıtlardan sonra deftere yazılmasına karşın, üye kayıt tarihinin 5.6.1985 olduğu, 1986, 1988, 1990, 1993, 1996 yılı hazirun cetvellerinde isminin bulunmadığı, aidat ödemesinin bulunmadığı, Kurum müfettişince kayıtların usulsüz olduğunun belirlenmesi

karşısında oda kaydına itibar edilelemeyeceği gözetilmemiş, geriye dönük tescil yapılıp yapılmadığının anlaşılması için oda yetkilileri hakkında devam eden ceza soruşturması dosyası getirtilerek incelenmemiş, dolayısıyla Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulmuştur

Mahkemece, davacının Bağ-Kur kaydının, Kurumun 6.3.1998 tarihli işlemi ile geriye dönük olarak yapıldığı, davacının 31.3.1998 tarihinde geçmişe yönelik olarak yaptığı prim ödemesi nedeniyle sigortalılık kazanamayacağı, ancak oda kaydı geçersiz bile olsa yalnızca vergi kaydının bulunduğu dönemin Bağ-Kur’lu kabul edilmesi gerektiği göz önünde bulundurularak, geriye dönük odaya kayıt yaptırıp yaptırmadığının saptanabilmesi için ceza soruşturmasındaki ifade ve tüm belgelerin getirtilmesi, davacı ile ilgili karar ve üye kayıt defterinin getirtilerek incelenmesi, bu inceleme sonunda kaydın sahte olarak düzenlendiğinin belirlenmesi durumunda sahte belgelere dayalı olarak sigortalılık süresi elde edilmesi mümkün olmadığından vergiye kayıtlı olduğu dönemler dışındaki usulsüz oda kaydı olan dönem Bağ-Kur'luluğunun iptali gerekeceğini değerlendirmek, oda kaydının geçerli olup olmadığı yönünde kesin bir sonuca varmak mümkün değilse diğer şüpheliler hakkında ki ceza yargılamasının sonucu da beklenerek tüm delillerin değerlendirilmesi ve işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26/11/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2450, Karar No: 2014/5069, Tarih: 01.07.2014

**23. Hukuk Dairesi         2014/2450 E.  ,  2014/5069 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/12/2013

NUMARASI : 2013/400-2013/584

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı asil N. A. ve vekili Av.. ile davacı vekili Av. A.. A..'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı yüklenici arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yüklenicinin çevre parsellerin sahipleriyle de sözleşmeler yapması nedeniyle müvekkiline ait parsellerle komşu parsellerini ifraz ve tevhit edilerek yüklenici adına tescil edildiği halde, yüklenicinin inşaata başlamadığını, inşaatı tamamlama ihtimalinin de bulunmadığını ileri sürerek, tevhit sonrası oluşan parsellerdeki müvekkiline ait arsa paylarının iptali ile adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davacı ve diğer arsa sahipleriyle yaptığı sözleşmeler sonrası arsaların tevhit ve ifraz işlemlerinin yapılarak adına tescilini sağladığını, ancak inşaata başlayamadığını savunarak, davayı kabul etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden sonra davacının, arsa paylarını yükleniciye devir ettiği halde yüklenicinin inşaata başlayarak edimini ifa etmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 518 ada 186, 188, 190, 209 parseller ile 3056 ada 1 ve 3057 ada 1 parsellerin tamamının, 518 ada 185 parselin 199914/349914 payının, 518 ada 189 no'lu parselin 55129/108129 payının, 518 ada 187 no'lu parselin 185667/259067 payının iptali ile davacı adına tesciline, 518 ada 184, 210 ve 211 no'lu parsellerin davalı adına kayıtlı olmaması nedeniyle istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Her ne kadar arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedilmemesi halinde tapunun iptali istenemez ise de yüklenicinin de sözleşmenin ifa olanağının bulunmadığını benimseyerek tapu iptali ve tescil davasını kabul etmesi karşısında, fesih konusunda taraf iradelerinin uyuşması nedeniyle anılan koşulun yerine getirildiği anlaşılmıştır. Somut olayda, davacı arsa sahibi, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden sonra davalı yükleniciye avans olarak verilen arsa tapularının, komşu parsellerle yapılan tevhit ve ifraz sonucu yüklenici adına oluşan yeni tapu kayıtlarında revizyon gördüğü yeni parsellerdeki kök payları oranında iptal ve tescil isteminde bulunmasına rağmen mahkemece istem aşılmak suretiyle yüklenici adına kayıtlı tüm taşınmazların iptaline karar verilmiştir. O halde, mahkemece, tevhit ve ifraz sonucu oluşan parsellerdeki davacıya ait kök tapuların pay oranlarının belirlenerek iptalinin sağlanması gerekirken istemin aşılarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı yararına takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7823, Karar No: 2012/7882, Tarih: 17.12.2012

**15. Hukuk Dairesi         2012/7823 E.  ,  2012/7882 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Tüketici Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden dolayı oluşan alacağın tahsiline ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 3/e maddesinde tüketici, “bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişi” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre yasa, hazır bir malı veya hizmeti satın alarak onu günlük yaşamında kullanan veya tüketen kişiyi korumaktadır. Bir başka deyişle yasa kapsamına, dar kapsamlı mal ve hizmet ilişkileri olağan tüketim işleri alınmıştır. Aksi bir yorumun kabulü, üst düzey teknoloji ile gerçekleştirilen eser sözleşmesi ilişkilerinin dahi 4077 sayılı yasa kapsamında kalmasını ve bunlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara da Tüketici Mahkemelerinde bakılmasını gerektirir ki, bunun yasanın amacına aykırı olduğu açıktır. Buna göre istisna sözleşmesinden doğan ilişkileri de 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerinin uygulanması hukuken olanaklı değildir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 26.2.2003 gün ve 2003/15-127 E., 2003/102 K. sayılı kararında bu husus belirtilmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişki eser sözleşmesinden kaynaklandığından, davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması nedeniyle yerel mahkemece görevsizlik kararı yerine esas hakkında karar verilmesi yerinde görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalının temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalıya geri verilmesine, 17.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14301, Karar No: 2012/8944, Tarih: 25.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/14301 E.  ,  2012/8944 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/08/2011 tarih ve 2011/103-2011/324 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25/05/2012 günü hazır bulunan davalı vekili Av. .... ile davalı vekili Av. ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketin müvekkilinden tahsil ettiği halde geri ödemediği paranın tahsili için Almanya Cumhuriyeti Mahkemesi nezdinde açılan davanın kabul edildiğini ve bu kararın kesinleştiğini ileri sürerek, anılan yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 1965 tarihli Lahey sözleşmesinin 10. maddesindeki posta yoluyla tebligat usulüne Türkiye’nin çekince koyduğu, tenfizi istenen kararın da davalıya posta yoluyla tebliğ edildiği için tenfizi mümkün olan kesinleşmiş bir karardan söz edilemeyeceği, TTK 405/2 maddesi uyarınca pay sahiplerinin şirkete sermaye olarak verdiklerini geri isteyemeyeceği, tenfizi istenen kararın TTK 329 ve 405. maddelerine aykırı sonuç doğuracağı için kamu düzenine aykırı bulunduğu, Türk mahkemelerinde açılan davaların ret edilmesi nedeniyle tenfizin kabul edilmesi sonucunun eşitliği zedeleyeceği ve hissenin davacı elinde olması nedeniyle mükerrer tahsilata yol açabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden ise; dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, tenfizi istenilen kararın Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre diplomatik yollarla yapılmadığı, posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme

kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nın 329 ve 405/2. maddelerine aykırı olduğu şeklindeki yazılı diğer gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nın 329 ve 405/2. maddelerine aykırı olduğu şeklindeki yazılı diğer gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, tenfize konu karar, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalı vekili Av. ...’na 10.04.2009 tarihinde tebliğ edilmiş olup, buna ilişkin tebliğ evrakı dosya içinde yer almaktadır. Bu durumda tenfizi istenen mahkeme kararı usulüne uygun olarak davalının vekiline tebliğ edilmiş ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunmasına göre, mahkemece tenfize konu kararın kesinleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca; mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi de, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 SK.’nun 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır. Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır. Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez. Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.