muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/15966, Karar No: 2007/23102, Tarih: 11.12.2007

2-Dava, davacının  01.04.1995 tarihinden dava tarihi olan 7.7.2006 tarihine kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece  davacının 01.12.1996 tarihinden  dava tarihi olan 7.7.2006 tarihine kadar tarım Bağ-kur sigortalısı olduğınun tesbitine  kabulüne  karar verilmiştir..

Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim ,irketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Davacının sattığı ürün bedelinden 20.03.1995,1996,1997,1998 ve 1999  tarihinde  prim kesintisi yapıldığı,  Ziraat Odasına 5.6.2002 tarihinde kaydının yapıldığı,  adına kayıtlı  tarım arazisinin bulunduğu.   Cumayeri  Tarım Kredi  Kooperatifine  üye olmadığı , Cumayeri Fındık Tarım Satış  Kooperatifine üye  olduğu ancak üyelik kaydının ne zaman yapıldığının mahkemece araştırılmadığı   görülmektedir.

Mahkemece  talepte gözetilerek 1995 yılında yapılan kesinti tarihlerine göre sigortalılığın 1.4.1995 tarihinden itibaren başlatılması gerekirken Bağ-kur il müdürlüğünde    anılan kayıtların bulunmadığı yönündeki cevabının davacının aleyhine sonuç doğurmaması gerektiği dikkate alınmayarak 1.12.1996 tarihinden itibaren başlatılması    ve prim kesintisinin bulunmadığı  1.1.2000 tarihinden dava tarihi olan 07.07.2006 tarihleri arasında kalan dönem yönünden  2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılmaksızın  tesbit kararı  verilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş.davacının   Cumayeri Fındık Tarım Satış  Kooperatifine hangi tarihte üye olduğu, üyeliğinin  devam edip etmediği ve başka Ziraat Odası kaydının olup olmadığı  sorularak  tevkifat olmayan yıllar yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesindeki kayıtlar araştırılarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir

Öte yandan, davalı kurumun  yukarıda açılanan  yasal gerekçelere göre davacıyı  sigortalı olarak  tarım Bağ-kur sigortalısı olarak  tescil etme yükümlülüğünü  yerine getirmeyerek dava açılmasına neden olduğu ve   davacı  yararına tarafından açılan dava  kabul edildiğine göre davacı yararına  avukatlık ücreti takdir edilmesi ve yargılama giderinin davalı kurumdan tahsil edilmesine karar verilmesi gerekirken  davanın mahiyeti  gibi hatalı bir değerlendirme ile  davacı yararına avukatlık ücretine hükmedilmemesi ve yargılama gierlerinin davacı  üzerinde bırakılmasına  karar verilmeside hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin  eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,  11.12.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14536, Karar No: 2015/7028, Tarih: 11.11.2015

**19. Ceza Dairesi         2015/14536 E.  ,  2015/7028 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2011/280072

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 22. Asliye Ceza Mahkemesi

[Kadıköy (Kapatılan) 4. Asliye Ceza Mahkemesi]

TARİHİ : 12/07/2011

NUMARASI : 2009/1267 (E) ve 2011/544 (K)

SUÇ : 213 Sayılı Kanuna Aykırılık

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine gore yapılan incelemede;

Ö... Yemek Temizlik San. Tic. Ltd Şti ortağı ve sorumlusu olan sanığın 2007 ve 2008 takvim yıllarında D.. Turizm Seyahat Acentası Tic. Ltd. Şti ve İ.. Gıda Temizlik Medikal Koz. San. Tic. Ltd Şti tarafından düzenlenen sahte faturaları kullandığının iddia olunması ve anılan şirketler ile ilgili vergi incelemesi yapıldığının ve dava açıldığının anlaşılması karşısında; bu şirketler hakkında düzenlenen vergi suçu raporu ve eklerinin onaylı örnekleri getirtilerek, anılan raporlarla ilgili olarak faturaları düzenleyen şirket yetkilileri hakkında açıldığı anlaşılan davaların mümkünse birleştirilmesi mümkün olmadığı takdirde akıbetleri sorulup, dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim ve tesellüm belgeleri, bedelinin ödendiğine dair ticari teamüle uygun, kanıtlama yeterliliği olan banka hesapları ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler, faturaları düzenleyenin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığı da dikkate alınarak faturaları düzenleyen şirketler ile sanığın ticari defter ve belgeleri üzerinde gerekli görülmesi halinde karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması; tüm bu araştırmaların sonucuna göre sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken eksik kovuşturma sonucu yazılı şekilde beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 11.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/22053, Karar No: 2010/6036, Tarih: 26.04.2010

**10. Hukuk Dairesi         2008/22053 E.  ,  2010/6036 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, trafik kazası sonucu yaralanan sigortalıya sağlanan sosyal sigorta yardımlarının rücuan ödetilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı ... hakkındaki davanın reddine, diğer davalı ... yönünden açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı ve davalılardan ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılardan ...'ten alınmasına, 26.04.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/12068, Karar No: 2024/3668, Tarih: 25.03.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/12068 E.  ,  2024/3668 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

SAYISI : 2023/198 Esas, 2023/628 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kayseri 6. Aile Mahkemesinin 08.12.2022 Tarihli ve 2020/141 Esas, 2021/1021 Karar Sayılı Kararı

Küçüklerin velayetlerinin kendisine bırakılan davalı annenin ikamet adresinin Adana ili olduğu, ve davalı tarafça süresi içerisinde yetki itirazının ilk itiraz olarak ileri sürüldüğü gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Adana 8. Aile Mahkemesinin 21.09.2023 Tarihli ve 2023/198 Esas, 2023/628 Karar Sayılı Kararı

Dava velayetin değiştirilmesi isteğine ilişkin olup, çekişmesiz yargıya dahil olduğu, çekişmesiz yargı işlerinde de, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, somut olayda ise davanın, davacının oturduğu yerde açıldığı ve davacı seçimlik hakkını kullanarak davasını ikametine göre Kayseri 6. Aile Mahkemesinde açtığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, velayetin değiştirilmesi ve davacı tarafından ödenen nafakanın kaldırılması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun'un " Yasal yerleşim yeri" başlıklı 21 inci maddesi şöyledir:

"Velâyet altında bulunan çocuğun yerleşim yeri, ana ve babasının; ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir.

Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır.

Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir."

4. 4721 sayılı Kanun'un 336 ncı maddesi şöyledir:

"Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar.

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir.

Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir."

5. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir.

Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir."

5. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, küçüklerin velayeti kendisine bırakılan davalı annenin ikametgah adresinin Seyhan/Adana olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Adana 8. Aile Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Adana 8. Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

25.03.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/12476, Karar No: 2015/19077, Tarih: 26.10.2015

**2. Ceza Dairesi         2014/12476 E.  ,  2015/19077 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2013/197731

MAHKEMESİ : Antalya 7. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 19/03/2013

NUMARASI : 2012/9 (E) ve 2013/332 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

I- Sanık hakkında şikayetçi L.. K..'ya yönelik işlediği hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Sanığın olay tarihinde şikayetçiye ait park halinde bulunan motosikletin plakalarını çalması şeklinde gerçekleşen eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden aynı Kanun'un 142/1-b maddesi gereğince uygulama yapılması, her iki fıkradaki ceza sürelerinin aynı olması nedeniyle sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır

Yapılan duruşmaya, toplanan delilere, gerekçeye hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanık hakkında şikayetçi Ç.. A..'a yönelik işlediği hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Şikayetçinin soruşturma aşamasında alınan ifadesinde olay tarihinde motosikletini ikamet ettiği sitenin otoparkına kilitleyerek bıraktığını beyan ettiği ancak yargılama aşamasında alınan beyanında motosikletini direksiyon kilidiyle kilitleyip işyerinin arka tarafında bıraktığını beyan ettiği anlaşılmakla, suça konu motosikletin park edildiği bina veya eklentisi niteliğindeki yerden çalınmasının 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesine uyan bina içinde ya da eklentisinde muhafaza edilen eşya hakkında hırsızlık ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.12.2012 tarih ve 2012/1411 E - 2012/1852 K sayılı içtihadında belirtildiği üzere; motosikletin, adet ve kullanım gereği açıkta park hâlinde iken çalındığının tespit edilmesi halinde ise sanığın eyleminin aynı Kanun’un 142/1-e maddesine uyan suçu oluşturduğu gözetilerek, şikayetçi yeniden dinlenip, beyanları arasında çelişki giderilerek suça konu motosikletin suçun işlenmesinden önce bulunduğu yer kesin olarak belirlenip sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi,

2- 5237 sayılı TCK'nın 6. maddesinin (e) bendinde gece vaktinin, güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman dilimi olarak tanımlandığı, şikayetçinin aşamalarda alınan beyanında, olay günü saat 21.00 sıralarında motosikletini direksiyondan kilitleyerek park ettiğini sabah 08.00 sılarında motosikletinin başına geldiğinde yerinde olmadığını gördüğünü beyan ettiği, UYAP'tan alınan güneşin doğuş ve batış çizelgesine göre suç tarihinde gece vaktinin 19.10'da başladığı ve 06.10'da sona erdiğinin anlaşılması karşısında, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereği hırsızlık suçunun sanık lehine gündüz sayılan zaman dilimi içerisinde işlendiğinin kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden ve hırsızlık suçunun gece vakti işlendiğine ilişkin kanıtlar denetime olanak verecek biçimde karar yerinde gösterilip tartışılmadan, hırsızlık suçundan hükmolunan cezanın 5237 sayılı TCK'nın 143/1. maddesiyle artırılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve o yer Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 26/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21262, Karar No: 2014/21502, Tarih: 12.06.2014

**4. Ceza Dairesi         2014/21262 E.  ,  2014/21502 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakaret

KARAR : Kovuşturmanın ertelenmesi

Yerel Mahkemece verilen karar temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

6352 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi uyarınca verilen kovuşturmanın ertelenmesi kararının niteliğine göre karara karşı yalnızca itiraz yolu açık ve dolayısıyla yapılan başvurunun bu doğrultuda değerlendirilmesinin gerekli bulunduğu,

Anlaşıldığından, katılan ... vekilinin tebliğnameye uygun olarak, temyiz davası isteği hakkında bir KARAR VERMEYE YER OLMADIĞINA ve dosyanın incelenmeksizin karar mahkemesine GERİ GÖNDERİLMESİNE, 12/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10045, Karar No: 2016/10661, Tarih: 22.06.2016

**12. Ceza Dairesi         2015/10045 E.  ,  2016/10661 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma

Hüküm : TCK'nın 179/3. maddesi yollamasıyla aynı Kanunun 179/2, 62, 53/1, 58. maddeleri gereğince mahkumiyet

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ...'ın mahkumiyetine karar verildikten sonra, temyiz incelemesi esnasında UYAP kayıt sistemi üzerinden çıkartılıp, dosyasına eklenen 19.06.2016 tarihli nüfus kayıt örneğinden, sanığın 07.12.2015 tarihinde öldüğü tespit olunmakla, belirtilen hususun mahallinde araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından, hükmün bu itibarla 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 22.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/15056, Karar No: 2011/16700, Tarih: 09.12.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/15056 E.  ,  2011/16700 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02/06/2009 tarih ve 2009/93-2009/561 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09/12/2011 gününde davacı avukatı ..... geldi, davetiye tebliğine rağmen davalı avukatı duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalının müvekkilinden aldığı parayı geri ödememesi üzerine Almanya Landgericht Münih II..Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kabul edildiğini ve kararının kesinleştiğini ileri sürerek, anılan bu kararın tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı şirkette ortaklığının bulunduğu, yabancı mahkemede dava açarak talebini hüküm altına aldırdığı, bu bağlamda davaya konu yabancı mahkeme kararının sonuçları ile Türk Yargı kararlarının çeliştiği, yabancı mahkeme kararının Türk Yargı kararlarını hiçe sayarak uygulanmasının eşitsizliğe ve istikrarsızlığa yol açacağı, ayrıca davalı şirketin ortakları arasında eşitliği zedeleyeceği, yabancı mahkeme kararının uygulanması sonucunda Türk şirketlerinin mali ve iktisadi durumunun etkileneceği, kamu düzenine aykırılık olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçelerle yabancı mahkeme hükmünün sonuçta Türk kamu düzenine açıkça aykırı olduğu gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 2675 sayılı MÖHUK.’nun 38/c maddesi (yeni 5718 SK.’nun 54/c maddesi) uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kendisine karşı tenfiz istenen tarafın savunma haklarının ihlali ise kamu düzenine aykırılıktan bağımsız bir tenfiz engeli olarak, 38/d maddesinde (yeni 54/ç maddesi) düzenlenmiştir.

Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 2675 sayılı MÖHUK.’nun 38/c maddesi (yeni 5718 SK.’nun 54/c maddesi) uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kendisine karşı tenfiz istenen tarafın savunma haklarının ihlali ise kamu düzenine aykırılıktan bağımsız bir tenfiz engeli olarak, 38/d maddesinde (yeni 54/ç maddesi) düzenlenmiştir.

Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir.Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir.Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. maddesi uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.