muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/9621, Karar No: 2024/9423, Tarih: 02.10.2024

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin 2013/111 Esas ve birleşen Gebze 2. İş Mahkemesinin 2014/615 E sayılı dava dosyaları yönünden davacının davasının kısmen kabulü ile davacı ...'in (... sigorta sicil nolu) davalı ... İnşaat Hafriyat Nakliyat Turizm San ve Tic Ltd Şti'ne ait değişik iş yerlerinde ve en son ... sicil nolu iş yerinde 22.07.2008 - 30.05.2011 tarihleri arasında kesintisiz olarak 5510 sayılı 4/a maddesi kapsamında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine; Kuruma 30.11.2010 - 13.04.2011 tarihleri arası ... sicil nolu ... İnş.Hafr.Tic,Ltd.Şti adına yapılan bildirimlerin iptali ile kesintisiz çalışma kapsamında Kuruma bildirilen süreler dışlanmak suretiyle (23.12.2008 - 03.04.2009 tarihleri arasında 100 gün, 02.08.2010 - 12.08.2010 tarihleri arasında 10 gün, 30.11.2010 - 30.05.2011 tarihleri arasında 181 gün olmak üzere toplam 291 gün daha davalı ... İnşaat Hafriyat Nakliyat Turizm San ve Tic Ltd Şti' nezdinde 5510 sayılı 4/a maddesi kapsamında olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine; Kuruma davacı ...'in (... sigorta sicil nolu) davalı ... İnşaat Hafriyat Sanayi ve Ticaret Ltd Şti tarafından 30.11.2010 - 13.04.2011 tarihleri arasında ... iş yeri sicil nolu iş yerinden bildirilen toplam 134 gün çalışmasına ilişkin bildirimin söz konusu çalışmanın davalı ... İnşaat Hafriyat Nakliyat Turizm San ve Tic Ltd Şti nezdinde geçmiş olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyizi; Yerel Mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapmadan karar verildiğini, Yargıtay bozma ilamından sonra dinlenen tanıklar davacıyı tanımadıklarını beyan ettiklerini, bozma ilamından sonra alınan 31.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda davacının Kuruma bildirilen sürelerin dışında 244 gün daha çalışması olduğu belirtilmişken Mahkeme, davacının 291 gün daha çalışması olduğuna karar verilmesinin de hatalı olduğunu, diğer taraftan Mahkemece davanın kısmen reddine karar verildiği halde Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada davacının 01.09.2005 - 30.05.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti, birleşen davada davalı ... İnşaat Harfiyat Ltd. Şirketi'nde 29.11.2010 - 13.04.2011 tarihleri arasındaki hizmet süresinin diğer davalı ... İnş. Nak. Ltd. Şti. işyerinde geçtiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

Uyuşmazlık, asıl davada davacının 01.09.2005 - 30.05.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti, birleşen davada davalı ... İnşaat Harfiyat Ltd. Şirketi'nde 29.11.2010 - 13.04.2011 tarihleri arasındaki hizmet süresinin diğer davalı ... İnş. Nak. Ltd. Şti. işyerinde geçtiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2-Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7 inci maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3-Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

3.Değerlendirme

3.Değerlendirme

1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2- Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

3- Somut olayda, davacının ilk dönem çalışması olarak kabul edilen 23.12.2008 - 03.04.2009 tarihleri arasındaki 100 günlük hizmeti davalı işverenin ... sicil numaralı Konya/Ereğli ve ... sicil numaralı Sinop/Boyabat işyerlerinden yapılan bildirim sürelerinin arasında kalan döneme ilişkin olup, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın Dairece bozulması üzerine ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerinden her iki işyerine ait kayıtların getirildiği, davalı ... İnşaat Hafriyat Nakliyat Turizm San ve Tic Ltd Şti.'ne ait Konya/Ereğli'de bulunan ... sicil numaralı işyerinin 22.12.2008 tarihinde kanun kapsamından çıktığı, bu nedenle ihtilaflı dönem olan 23.12.2008 - 03.04.2009 tarihleri arasında bu işyerine ait dönem bordrolarının bulunmadığının bildirildiği, diğer yandan anılan davalı şirkete ait Sinop/Boyabat'ta kurulu ... sicil numaralı işyerinin ise 03.04.2009 tarihinde kapsama alındığı, 03.04.2009 tarihinden itibaren bu işyerine ait dönem bordrolarının celp olunduğu, bu kapsamda bildirimi yapılan bordro tanıklarının beyanlarının alındığı, dinlenen tanıkların davacıyı tanımadıkları anlaşılmakla; mahkemece davanın aydınlatılması yükümlülüğü kapsamında davacının beyanı alınmak suretiyle 23.12.2008 - 03.04.2009 tarihleri arasında davalı ... İnşaat Hafriyat Nakliyat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin hangi işyerinde ve hangi adreste, kimlerle çalıştığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, davacının bu dönemde beraber çalıştığını bildirdiği tanıklar dinlenilmeli, ayrıca bildirdiği işyerinin tescilli olup olmadığı da araştırılarak Mahkemece bu işyerinden resen tespit edilecek bordro tanıkları da belirlenerek beyanları alınmalı ve tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde çelişkiler giderilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

4- Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

02.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/6533, Karar No: 2011/5407, Tarih: 09.06.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/6533 E.  ,  2011/5407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı,ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından 26.1.2011 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından dava tarihine kadar Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,davacının ilk kesintisinin yapıldığı 09.05.1994 tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.1994 tarihinden 01.04.2004 tescil tarihine kadar Tarım ... sigortalı olduğunun tespitine, bu tarihten sonrasına ait istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

2-Dava, davacının ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından dava tarihine kadar Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece,davacının ilk kesintisinin yapıldığı 09.05.1994 tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.1994 tarihinden 01.04.2004 tescil tarihine kadar Tarım ... sigortalı olduğunun tespitine, bu tarihten sonrasına ait istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 25.07.2003 tarihinden itibaren Ziraat Odasına üye olduğu, başkaca kaydının bulunmadığı, sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 09.05.1994 tarihinde yapıldığı,ayrıca 1994-2000 yılları arasında ve 15.04.2003 ile 2004 tarihinde de prim kesintisi yapıldığı,başkaca kesintisinin bulunmadığı,01.04.2004 tarihinde tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece kesintinin bulunduğu 01.06.1994 -31.12.2000 ve 01.05.2003 -01.04.2004 tescil tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de prim kesintisinin ve diğer kayıtların bulunmadığı 2001 ve 2002 yılları yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek, yerine,

“1-Davanın kısmen kabulü ile, davacının ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 09.05.1994 tarihini takip eden aybaşı olan 01.06.1994-31.12.2000 ve 01.05.2003-01.04.2004 tescil tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında ... tarım sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine,davacı tescil tarihi olan 1.4.2004 tarihinden 26.1.2011 tarihleri arasında davalı Kurumca sigortalı sayıldığından bu döneme yönelik telebin hukuki yarar yokluğundan reddine,fazla istemin reddine,

2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yatırılan 36,80TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,

4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.100,00TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya, 1.100,00TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 71,00TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre takdiren 65,00TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, ” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 09.06.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8865, Karar No: 2014/12477, Tarih: 11.09.2014

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/8865 E.  ,  2014/12477 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Bilirkişi kurulunca münavebeye alınan patlıcan, buğday, buğday samanı ve taze fasulyenin 2011 yılı itibarıyla kuru ve sulu şartlarda dekar başına asgari ve azami verimi ile toptan satış fiyatının ve ürünlerin dekar başına ayrıntılı üretim giderine ilişkin veri listesinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilip dosya içerisine konulmasından,

2-Mahkemenin gerekçeli kararının davacı vekiline tebliği için çıkartılan tebligat parçasında 11.02.2014 tarihinde tebliğ edildiği yazılmış ise de; Uyap ortamında yapılan sorgulamada tebligatın onay tarihinin 29.01.2014 olduğu anlaşıldığından mahkemenin gerekçeli kararının davacı vekiline tebliğ tarihinin ilgili PTT Müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevabının dosya içerisine konulmasından,

Sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8329, Karar No: 2015/10150, Tarih: 02.11.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/8329 E.  ,  2015/10150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ...Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasında ... 1. Asliye Hukuk ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü;

- K A R A R -

Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Asliye Hukuk Mahkemesince, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan davanın ticari dava olduğu, Ticaret Mahkemelerinin görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ise, başlangıçta davalı olarak gösterilen sigorta şirketleri aleyhine açılan davanın tefrikine ve ayrı bir esasa kaydedilmesine, sürücü hakkındaki maddi manevi tazminat talebinin haksız fiilden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizliğe karar vermiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak, araç sürücüsü ve araç maliki olan davalılar ile ... sigortacısı olan sigorta şirketine karşı birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de; dava, gerçek kişiler ile birlikte karşı tarafın ... yaptırdığı sigorta şirketine karşı da açılmıştır. Davalı ... şirketi, sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-a ve 5. maddesi hükümleri karşısında, mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da, taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “yargılama usulüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usul ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir.

O halde, gerek davalı gerçek kişiler ve gerekse de davalı ... şirketinin sorumluluğu aynı maddi olaydan kaynaklanmış ve zarar tek olmakla, davaların birlikte görülmesi zorunludur. Bütün talepler yönünden ihtilafın özel mahkeme olan asliye ticaret mahkemesince çözüme kavuşturulması gerekir. Mahkemece, birlikte görülmesi gereken davaların sonradan tefrik edilmesi, göreve ilişkin kuralları değiştirmez.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 Sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 02/11/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/7188, Karar No: 2013/9095, Tarih: 03.06.2013

**1. Hukuk Dairesi         2013/7188 E.  ,  2013/9095 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 22. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/02/2012

Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi davası sonunda, yerel mahkemece, davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimiraporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ecrimisil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Toplanan delillerden ve tüm dosya içeriğinden; dava konusu taşınmazın ecrimisil istenilen dönemde davacı adına kayıtlı olduğu, taşınmaz üzerinde davalının herhangi bir hakkının bulunmadığı olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, emsal incelemesi yapılmadan taşınmazın ekonomik özelliklerine göre ecrimisil hesabı yapan bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulü cihetine gidilmiştir.

Bilindiği gibi, ecrimisil, malikin kötüniyetli zilyetten isteyebileceği tazminat olup, en azı kira geliri, en çoğu ise tam gelir yoksunluğudur.

İlke olarak kira gelirinin hesabında ise, taşınmazın dava konusu dönemde mevcut haliyle serbest koşullarda getirebileceği kira parasının somut emsallerin de degerlendirilmesi suretiyle belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, mahkemenin karara esas aldığı bilirkişi raporunda taşınmazın özellikleri, kullanım amacı, durumu, çevrenini sosyo-ekonomik yapısı, çarşı-pazara uzaklığı, emsal taşınmazlarla kıyaslanması yapılmıştır. Bilirkişı raporunda tasınmazın sınırları belirlenerek dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat ve bunu emsallere göre getirebileceği kira belirlenmeden, soyut bir takım belirlemeler ile ecrimisil hesabı yapılmış, mahkemece yeni bir rapor alınmadan bu rapor ile sonuca gidilmiştir.Bilirkişi raporu somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak gostermeli ve Yargıtay denetimini saglayacak bilgi ve belgeye dayanan gerekce ihtiva etmelidir. Mahkemece bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

Hal böyle olunca, mahkemece, yeniden bilirkişi heyeti oluşturmak suretiyle keşfen dava konusu taşınmaz ve uzerinde yararlanmaya elverişli muhdesat varsa belirlenmeli, sonucuna göre arsa üzerinden somut emsaller de incelenerek ecrimisil hesabı yapan bilirkişi raporu alınmalıdır.

Davacının temyiz itirazları yerindedir.Kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü yılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 03.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi