muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4899, Karar No: 2023/2611, Tarih: 11.05.2023

**2. Ceza Dairesi         2023/4899 E.  ,  2023/2611 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/70 E., 2022/609 K.

ŞİKÂYETÇİLER : ..., ...

SUÇ : Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanıklar

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

A. Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

İstanbul Anadolu 10. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.05.2022 tarihli ve 2020/70 Esas, 2022/609 Karar sayılı kararının sanık tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü:

Yüzüne karşı verilen 18.05.2022 tarihli hükmü, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 310/1. maddesinde belirlenen bir haftalık kanunî süre geçtikten sonra 27/05/2022 tarihinde temyiz eden sanık ...'un temyiz isteğinin, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği,Tebliğname’ye aykırı olarak, REDDİNE,

B. Sanık ... Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Kanun’un 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığının 05.01.2012 tarih ve 2012/402 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında şikâyetçilere ait aracın kilitlenerek park edildiği yerden anahtar uydurmak suretiyle çaldığı, parçalarken yakalandığı şeklindeki eylemi nedeniyle hırsızlık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/1-e,2-d, 143/1,53/1 ve 58/1. maddeleri gereğince cezalandırılmasına karar verilmesi istemiyle kamu davası açılmıştır.

B. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.04.2015 tarih ve 2012/46 Esas, 2015/251 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan 1 ... hapis ve 1.800,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, anılan kararın sanık tarafından temyizi üzerine Yargıtay 13. Ceza Dairesinin 07.01.2020 tarihli ve 2019/7754 Esas, 2020/193 Karar sayılı kararı ile; temyiz dışı sanık S.Y. ve diğer sanık ...'nın savunma haklarının kısıtlanması gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

C. Bozma üzerine İstanbul Anadolu 10. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.05.2022 tarih ve 2020/70 Esas, 2022/609 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 165/1, 50/1-a, 52/2, 53, 58/6. maddeleri uyarınca 1 ... hapis ve 1.800,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarının uygulanmasına ve cezasının mükerirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.

D. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 05.09.2022 tarih ve 2-2022/89662 numaralı tebliğnamesi ile hükmün bozulmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; suçla alakasının olmadığına, beraatini talep ettiğine, ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Şikâyetçilerin 17.11.2011 günü akşamı araçlarını evlerinin önüne park ettikleri, ertesi sabah aracın yanına gittiklerinde çalındığını anladıkları, bu sırada başka soruşturma nedeniyle sanık ve temyiz dışı sanık S.Y. alınan teknik takip kararı gereğince polis tarafından takip edildikleri, 18.11.2011 günü saat 10.30 sıralarında sanığın evinde olduğunun anlaşılması üzerine polis ekibinin bu yerde beklemeye geçtiği, saat 11.30 sıralarında sanık S.Y.'nin aracıyla gelerek sanığı aldığı, takip esnasında sanıkların tabelası olmayan bir sokağa girip durdukları, araçtan sanık ...'in inerek sokakta park halinde bulunan ve bir önceki akşam çalınmış olan mağdurlara ait araca binip hareket ettiği, sanık ...'in bu aracı kendisine ait depo içerisine soktuğu ve diğer sanık ... ile birlikte depo içerisinde parçalarken polisler tarafından yakalandıkları, sanıkların aracın çalındığı tarihten önce başka bir soruşturma nedeniyle teknik takip altında olduklarından aracı çaldıklarına dair herhangi bir delillin elde edilemediği, ancak aracın çalındığı gecenin ertesi günü bu aracı bir sokakta park halinde iken alarak parçalamaları şeklindeki eyleminin cürüm eşyasını bilerek kabul etme suçunu oluşturduğu, sanığın suçu işlediğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu Yerel Mahkemece kabul edilmiştir.

2. Sanığın inkara yönelik beyanları, Olay, Yakalama, Savcı Görüşme ve Muhafaza Altına Alma, El Koyma Tutanağı, Sultanbeyli 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 19.11.2011 tarihli arama ve el koymanın onaması kararı, Fizikî takip kararı dosya içerisinde mevcuttur.

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

IV. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir. Ancak;

1.Şikâyetçilerin 17.11.2011 günü saat 17.00 sıralarında evlerinin önüne park ettikleri araçlarının bulunduğu yere, ertesi sabah olan 18.11.2011 günü saat 09.00 sıralarında gittiklerinde çalınmış olduğunu tespit ettikleri, kolluk görevlilerince tanzim edilen 18.11.2011 tarihli Olay, Yakalama, Savcı Görüşme ve Muhafaza Altına Alma, El Koyma Tutanağına göre başka bir soruşturma nedeniyle sanık ... ve temyiz dışı sanık S.Y. hakkında alınan teknik takip kararı gereğince fizikî takip çalışmalarının devamında 18.11.2011 günü saat 10.30 sıralarında sanık ...'in ikâmeti önünde kullandığı aracın görülmesi üzerine şahsın ikâmetinde olduğu değerlendirilerek bekleme yapılmaya başlandığının, saat 11.30 sıralarında sanık S.Y.'nin aracıyla gelerek sanık ...'i aldığının, yapılan uzak takip esnasında sanıkların tabelası olmayan bir sokağa girip durduklarının ve araçtan sanık ...'in inerek sokakta park halinde bulunan ve bir önceki akşam çalınmış olan şikâyetçilere ait araca binip hareket ettiğinin, sanık ...'in bu aracı kendisine ait deponun içerisine soktuğunun ve diğer sanık ... ile birlikte depo içerisinde aracı parçalarken polisler tarafından yakalandıklarının belirtildiği, sanığın suçlamaları kabul etmeyerek soruşturma aşamasında açık kimliğini bilmediği Mehmet isimli kişiden çalıntı olduğunu bilmediği araçları alıp para karşılığı parçaladığını beyan ettiği, mahkeme aşamasında ise yine açık kimlik bilgilerini bilmediği Mehmet isimli kişinin tamir edilmesi gereken araç olduğunu söylemesi nedeniyle aracı ondan alarak deposuna götürdüğünü beyan ettiğinin anlaşılması karşısında; sanığın aracı kendisine tamir amaçlı verdiğini iddia ettiği kişiye ait açık kimlik ve adres bilgileri bildirememesi, 18.11.2011 tarihli Olay, Yakalama, Savcı Görüşme ve Muhafaza Altına Alma, El Koyma Tutanağı ve hırsızlık olayının olduğu gün aracın başka bir sokaktan sanık tarafından alınarak depoya getirilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, sanığın eyleminin suç tarihi itibariyle 5237 sayılı Kanun'un 142/1-b. maddesindeki hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeyip, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi,

2.Kabule göre de ;

5237 sayılı Kanun'un 165/1. maddesinde temel cezanın alt sınırı 6 ... hapis ve 5 gün adli para cezası olarak öngörüldüğü halde, Mahkemece sanık hakkında temel cezanın alt sınırdan uzaklaşıldığı belirtilerek 1 ... hapis ve 90 gün adli para cezası olarak belirlenmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

2.Kabule göre de ;

5237 sayılı Kanun'un 165/1. maddesinde temel cezanın alt sınırı 6 ... hapis ve 5 gün adli para cezası olarak öngörüldüğü halde, Mahkemece sanık hakkında temel cezanın alt sınırdan uzaklaşıldığı belirtilerek 1 ... hapis ve 90 gün adli para cezası olarak belirlenmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu 10. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.05.2022 tarih ve 2020/70 Esas, 2022/609 Karar sayılı kararında sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde aynı Kanun’un 326/son maddesi uyarınca sonuç ceza miktarı açısından sanığın kazanılmış hakkının gözetilmesine,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6791, Karar No: 2018/631, Tarih: 24.01.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/6791 E.  ,  2018/631 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/01/2016 tarih ve 2015/7-2016/21 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 184593 sayılı tescilli "Shine”, 2004/39012 nolu "yeni diş fırçası shine + şekil", 2004/39025 nolu "Shine + çocuk şekil" markalarının sahibi olduğunu, diş fırçası emtiası için 5. sınıfta 2008/71019 nolu markanın yine 3 ve 21. sınıflarda 2009/11309 nolu markaların sahibi olduğunu, esas unsurları "Shine" olan bu markalara rağmen davalının "Shine & Go" markasını 3. sınıfta 2009/31441 no ile kaydettirdiğini, tüketici nezdinde markaların karıştırılacağını ileri sürerek davalı markasının hükümsüzlüğü ile sicilden terkin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, uzun süre sessiz kalan davacının bu davayı açamayacağını, davacının bilmemesinin mümkün olmadığını, davacının kötüniyetli olduğunu, "Shine" ibaresinin parlamak anlamına geldiğini ve tescile konu ürünler bakımından tanımlayıcı olduğunu, tek başına kullanılamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, "SHINE" ibaresi için davacının ilgili mallarda tarihsel önceliğinin bulunduğu, diş fırçası ve benzeri ürünler için bu ibarenin doğrudan tanımlayıcı bir özelliğinin olmadığı, söz konusu ibarenin markada ayırt edici esas unsur niteliği taşıdığını, davacı tarafından kullanılan markanın davacıya ait ilgili ürünler bazında kullanımla belli bir ayırt edicilik ve itibar kazandığı, dava konusu markanın esas unsuru ile davalı markasının "SHINE-GO" ibaresinin benzer olduğu, markanın tescillendiği emtianın da ayniyet ve bazı davacı markaları için benzerlik arz ettiği gerekçesiyle davanın kabulüyle davalı adına kayıtlı, 2009/31441 nolu 15/06/2009 başvuru, 01/06/2010 tescil tarihli, 3. sınıfta kayıtlı "SHINE-GO" markasının hükümsüzlüğünün sicilden terkin edilmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 6,70 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 24/01/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/6538, Karar No: 2021/3137, Tarih: 11.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2019/6538 E.  ,  2021/3137 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

...

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma kararından sonra davanın kabulüne alınmıştır.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan Zurich Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalılardan Zurich Sigorta A.Ş. vekilinin tüm, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davanın gelirler yönünden yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 21/1. madde işverenin, 21/4. madde üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanununun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50. maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51. maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50. maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51. maddede ise, müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61. maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62. maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur. Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, mahkemece oluşa da uygun bir şekilde davalı ...’in %100 kusurlu olduğunun kabul edilmesine karşın, bu kusur oranına ve belirtilen ilkelere uygun olarak hesaplanmayan hesap bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan Zurich Sigorta A.Ş.'den alınmasına, 11/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.