muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/11018, Karar No: 2010/159, Tarih: 18.01.2010

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/11018 E.  ,  2010/159 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosya içerisinde bulunan İlçe Tarım Müdürlüğü veri listesinin incelen- mesinden, dava konusu taşınmazın bulunduğu İnönü İlçesi Oklubalı Köyüne ait (lokal) verilerin getirtilmiş olduğu anlaşıldığından münavebeye alınan buğday, arpa, şeker pancarı ürünlerine ait dava konusu taşınmazın da içinde yer aldığı ilçenin genelinde geçerli olan dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama toptan satış fiyatlarının ve üretim maliyet cetvelini oluşturan masraf kalemlerini -özellikle motopompla sulama giderlerini- gösterir biçimde veri cetvelinin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilerek dosyasına konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/38687, Karar No: 2014/30814, Tarih: 23.10.2014

**9. Hukuk Dairesi         2012/38687 E.  ,  2014/30814 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 7. İŞ MAHKEMESİ

TARİHİ : 19/10/2012

NUMARASI : 2010/419-2012/580

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ile yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdinin haksız ve ihbarsız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti, genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ve yıllık ücretli izin alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davanın reddine karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, davalı mevkîinde gösterdiği İstanbul Halk Ulaşım San. ve Tic. A.Ş.’nin İstanbul Belediyesi sınırları dahilinde toplu taşıma hizmeti veren Avrupa Yakası ana duraklarına bağlı özel halk otobüslerinin tüm hizmetlerini düzenleyen ve denetleyen bir şirket olduğunu, bu bağlamda tüm özel halk otobüslerinin davalı Şirkete bağlı olarak çalıştığını ve kendisinin de Avrupa Yakası Merkez Durak Amirliği görevlisi olarak merkez duraktan kalkan bu otobüslerin zamanında kalkış ve varış yapıp yapmadığını denetleme görevini ifa ettiğini iddia etmiştir.

Davalı Şirket ise, adlarına düzenlenmiş özel halk otobüsü İşletme ruhsatı, yahut tahsis edilmiş bir toplu taşıma hattının bulunmadığı gibi, özel halk otobüslerini denetlemesinin ve eleman çalıştırmasının da mümkün olmadığından davacı ile aralarında iş ilişkisinin bulunmadığını savunmuştur.

Mahkemece, taraflar arasında iş ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı, davalı Şirkete bağlı olarak ücret karşılığı iş görme edimini ifa ettiği yönündeki iddiasını ispat için davalı Şirket adına kayıtlı GSM numarasını bildirerek SIM kartları ile telefon faturalarının ödeme makbuzlarını, tarafına tahsis edilen telsiz kullanma belgesi ve Şirket çalışanı olduğunu gösterir denetim kartını dosyaya sunmuş, ayrıca tanık dinletmiştir.

Mahkemece yargılama safhasında toplanan bilgi ve belgeler ile bilhassa davacı tarafça sunulan deliller ve taraf tanık beyanlarından, davacının özel halk otobüs duraklarında kahya (durak denetim görevlisi) olarak çalıştığı sabittir.

Mahkemece yargılama safhasında toplanan bilgi ve belgeler ile bilhassa davacı tarafça sunulan deliller ve taraf tanık beyanlarından, davacının özel halk otobüs duraklarında kahya (durak denetim görevlisi) olarak çalıştığı sabittir.

Dava konusu olayda asıl uyuşmazlık ise, davalı Şirketin özel halk otobüslerinin işletilmesinde yönetim ve denetim yetkisini haiz olup olmadığı ve buna bağlı olarak işveren olarak kabul edilip edilmeyeceği, yani taraflar arasında iş ilişkisinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyaya mübrez İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin cevabî yazılarından, İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde toplu ulaşım hizmetinin Belediyeye bağlı İETT, İDO ve İstanbul Ulaşım A.Ş.’ce yerine getirilmekle beraber ayrıca Belediye adına İETT Genel Müdürlüğü’nce verilen geçici çalışma ruhsatı ile üçüncü şahıslarca işletilen özel halk otobüslerinin toplu taşımacılık hizmeti verdiği, ancak işletmecilerin çalıştıkları hatlar üzerinde herhangi bir mülkiyet ve tasarruf hakkının bulunmadığının bildirildiği, ayrıca davalı Şirket ile aralarında sadece akbil kontür bedellerinin ödenmesine ilişkin kuralları düzenleyen sözleşmenin mevcut olup, geçici çalışma ruhsatı bulunmadığının beyan edildiği görülmüştür.

Keza, dosyada mevcut Özel Halk Otobüsleri Çalışma Yönergesi ile de; İETT Genel Müsürlüğü’nün yönetim, yürütüm ve denetimi altında yaptırılacak toplu taşımacılığa ilişkin usul, esas ve kurallar belirlenmiş olup, bu Yönerge de İETT’nin yönetim, yürütüm ve denetimi altında özel halk otobüsü ile toplu taşımacılık yaptırılan gerçek veya tüzel kişiler taşımacı olarak adlandırıldıktan sonra “Taşımacının Temsili” başlıklı 17 nci maddesinde de taşımacıların, hat ve güzergah değişiklikleri, hatlardaki araç dağılımları işletmecilikleri ile ilgili sorunları veya önerileri görüşmek ve sonuca bağlamak için kendilerini temsil etmek üzere faaliyet konusu taşımacılık ve üyeleri özel halk otobüsleri taşımacılarından oluşan en az 350 araç temsilcisinin bu konudaki vekâletine sahip olan tüzel kişilere vekâlet vermeleri zorunlu olduğu ve bu özelliklere haiz tüzel kişilikleri temsil ettikleri taşımacılara ait özel halk otobüsü komisyon toplantılarına davet edileceği, ayrıca Şirketin genel müdürü başkan ve yönetim kurulu üyeleri kendi şirketlerine ait otobüsleri denetleyip cezai işlem uygulayabileceği yönünde düzenleme yapılmıştır.

Buna bağlı olarak, dosyadaki ticaret sicil kayıtlarından davalı Şirketin gerek kendi toplu taşıma araçlarını gerekse Şirket ortağı olan araçların toplu taşımacılık işleri ile ilgili usul ve esasları düzenlemek ve İETT Genel Müdürlüğü ile Şirket ortakları arasında adeta bir aracı kurum görevi görmek kaydıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi hudutları dahilinde özel halk otobüsleri ile toplu taşımacılık ulaşımı ve taşımacılığını alanında faaliyet göstermek üzere kurulduğu ve üyelerinin de özel halk otobüsü taşımacılarından oluştuğu anlaşılmıştır.

Görüldüğü üzere; davalı Şirket Özel Halk Otobüsleri Çalışma Yönergesi mucibince çalışma konusunu belirleyip faaliyet göstermek üzere kurulan bir Şirket olduğu gibi, Büyükşehir Belediyesinin cevabî yazılarında yapılan ve yukarıda değinilen açıklamaların aksine Belediye’nin zikredilen düzenleyici işlemi ile Şirketin kendisine ve üyelerine ait özel halk otobüslerini denetleme ve yaptırım uygulama hak ve yetkisine sahip olduğu gibi, taraf tanık beyanlarından da fiili uygulamanın bu yönde olduğu açıktır.

Her ne kadar zikredilen Yönerge özel halk otobüslerindeki yönetim ve denetim yetkisinin sadece İETT Genel Müdürlüğü’ne ait olduğunu ispat için dosyaya sunulmuş ise de Yönerge içeriği bilakis İETT nin yanında Şirketin de özel halk otobüslerini denetleme ve yaptırım uygulama hak ve yetkisini bulunduğunu göstermektedir.

Öte yandan, davacı tanıkları davacının ifa ettiği görev karşılığı ücretin davalı Şirketçe ödendiği beyan edilir iken davalı tanıkları ise ücretin özel halk otobüsleri işletenlerince ödendiği beyan etmişler ise de, yukarıda değinilen davalı Şirketin yapısı nazara alındığında özel halk otobüsü işletenlerinin bu Şirketten ayrı değerlendirilmesi yerinde olmayacağından, davalı tanık beyanlarına üstünlük tanınması halinde dahi bu beyanların sonuca etkili kabul etmek mümkün değildir.

Netice itibariyle; dosyadaki bilgi ve belgelerden ve özellikle davacı tarafça sunulan yazılı deliller ile taraf tanık beyanları, ticari sicil kayıtları ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin düzenleyici işleminden, davalı Şirketin İş Hukuku kapsamında işverenlik sıfatına haiz olduğu ve iş sözleşmesinin belirleyici unsurları olan ücret, iş görme ve bağımlılık kriterlerinin taraflar arasında sübut bulduğu anlaşılmakla, Mahkemece uyuşmazlığın esasına girilip yargılama yapılması gerekirken yukarıda yazılı şekilde taraflar arasında, iş ilişkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1961, Karar No: 2021/1387, Tarih: 18.02.2021

**11. Hukuk Dairesi         2019/1961 E.  ,  2021/1387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 22.11.2016 gün ve 2015/1102 E. - 2016/1897 K. sayılı kararı onayan Daire'nin 22.01.2019 gün ve 2017/1288 E. - 2019/576 K. sayılı kararı aleyhinde davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkillerinin Adana İli ... İlçesi ... Köyü'nde bulunan .... parsellerde yer alan 65.000 m²'lik tarlaya, TAYT cinsi karpuz ektiklerini, karpuzların 29.04.2011 tarihinde davalı şirket tarafından sigortalandığını, ancak dolu vurması nedeniyle tarladaki mahsullerin büyük zarar gördüğünü, bu konuda Adana 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2011/107 D.iş. sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, davalı tarafından zararın karşılanmadığını ileri sürerek, şimdilik 16.000.- TL'nin dava tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, 10.10.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini toplam 109.250,82 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kısmen kabulü ile, 8.000,00 TL tazminatın davacı ...'e, 8.000,00 TL tazminatın davacı ...'a olmak üzere toplam 16.000.- TL'nin 01.11.2011 dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen kararın taraf vekillerince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davacılar vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacılar vekilinin HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacılar vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK'nın 442. maddesi gereğince REDDİNE, aşağıda yazılı bakiye 31,10 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 520,95 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 18.02.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/14208, Karar No: 2012/8925, Tarih: 25.05.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/14208 E.  ,  2012/8925 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Konya 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22.08.2011 tarih ve 2011/129 - 2011/329 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25.05.2012 günü hazır bulunan davacılar vekili Av..... ile davalı vekili Av..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı şirketin müvekkilinden tahsil ettiği halde geri ödemediği paranın tahsili için Almanya Cumhuriyeti Mahkemesi nezdinde açılan davanın kabul edildiğini ve bu kararın kesinleştiğini ileri sürerek, anılan yabancı mahkeme kararının tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 1965 tarihli Lahey Sözleşmesi'nin 10. maddesindeki posta yoluyla tebligat usulüne Türkiye’nin çekince koyduğu, tenfizi istenen kararın da davalıya posta yoluyla tebliğ edildiği için tenfizi mümkün olan kesinleşmiş bir karardan söz edilemeyeceği, TTK'nun 405/2. maddesi uyarınca pay sahiplerinin şirkete sermaye olarak verdiklerini geri isteyemeyeceği, tenfizi istenen kararın TTK'nun 329 ve 405. maddelerine aykırı sonuç doğuracağı için kamu düzenine aykırı bulunduğu, Türk mahkemelerinde açılan davaların ret edilmesi nedeniyle tenfizin kabul edilmesi sonucunun eşitliği zedeleyeceği ve hissenin davacı elinde olması nedeniyle mükerrer tahsilata yol açabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi yönünden ise; dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, tenfizi istenilen kararın Türkiye ile Almanya arasında 28.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1965 tarihli Adli Yardımlaşmaya İlişkin Lahey Sözleşmesi

hükümlerine göre diplomatik yollarla yapılmadığı, posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nun 329 ve 405/2. maddelerine aykırı olduğu şeklindeki yazılı diğer gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

hükümlerine göre diplomatik yollarla yapılmadığı, posta yolu ile kararın davalıya tebliğ edildiği, dolayısı ile kararın usulünce kesinleşmediği, kesinleşmeyen yabancı mahkeme kararının tenfizinin mümkün bulunmadığı, ayrıca, tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının kamu düzenine ilişkin TTK’nun 329 ve 405/2. maddelerine aykırı olduğu şeklindeki yazılı diğer gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa, tenfize konu karar, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü aracılığı ile davalı vekili Av. ...’na 28.04.2010 tarihinde tebliğ edilmiş olup, buna ilişkin tebliğ evrakı dosya içinde yer almaktadır. Bu durumda tenfizi istenen mahkeme kararı usulüne uygun olarak davalının vekiline tebliğ edilmiş ve süresinde yasal yollara başvurulmadan kesinleşmiş bulunmasına göre, mahkemece tenfize konu kararın kesinleşmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca; mahkemece tenfiz isteminin reddine ilişkin gerekçelerden birisi de, tenfizi istenen mahkeme kararının Türk kamu düzenine aykırı olduğudur. Gerçekten de, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak alınmış ve kesinleşmiş ilamlar hakkında, yetkili mahkemenin tenfiz kararı verebilmesi için 5718 sayılı Kanun'un 54/c maddesi uyarınca, hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması gereklidir. Kanunda kamu düzeni kavramının zamana ve yere göre değişebilen niteliği gereği bir tanımlama yapılmaktan kaçınılmış ve konunun hakimin takdirine bırakılması tercih edilmiş, ancak kamu düzenine aykırılığın “açıkça” olmasının aranmasıyla bu konuda takdir hakkı bulunan hakime bir sınırlama getirilmek istenmiştir. Bu düzenleme, Türk tenfiz hukukunda, kamu düzeni kavramının izin verdiği ölçüde, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi lehine bir eğilimin bulunduğunu göstermektedir. Doktrinde de bu konuda hakime yardımcı olması bakımından bazı kriterler verilmiştir. Buna göre örneğin Türk tenfiz hakimi “kural olarak” yabancı mahkeme kararının doğruluğunu inceleyemez (revision au fond yasağı). Zira aksinin kabulü, aynı davanın Türk mahkemesinde tekrar görülmesi ve yeni bir Türk mahkemesi kararının ortaya çıkması sonucunu doğurur. Ancak örneğin Türk hukukunun vazgeçilmez kabul ettiği temel prensiplerini ihlal eden veya milletlerarası alanda geçerli olan ortak ilkelere aykırı bulunan yabancı mahkeme kararları tenfiz edilemez. Tenfiz hakimi takdir hakkını kullanırken, her somut olayın kendine mahsus özelliklerini de dikkate almalıdır.

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır. Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır. Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez. Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davacılar yararına BOZULMASINA, takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 02,75 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davacılara iadesine, 25.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.