muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/2635, Karar No: 2012/8195, Tarih: 18.05.2012

O halde dava konusu uyuşmazlık yönünden de somut olayın özelliklerine göre bir inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

Burada ilk olarak yabancı mahkemece davalının savunma hakkının ihlal edilip edilmediğinin incelenmesi gereklidir. Somut olayda yabancı mahkemece, dava dilekçesi ve ekleri davalıya 1965 tarihli Hukukî ve Ticarî Konularda Adlî ve Gayrı Adlî Belgelerin Yabancı Memleketlerde Tebliğine Dair Lahey Sözleşmesi’ne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının davaya karşı savunma yapmak isteğini göstermemesi nedeniyle, Alman Usul Yasası’nın 331/3. ve 276. maddeleri uyarınca, davacının talebi üzerine, sözlü yargılama yapılmaksızın “gıyabi karar” verilmiştir. Buraya kadar olan gelişmelerin Türk kamu düzenine aykırı veya davalının savunma hakkını kısıtlar nitelikte olmadığı, benzer olaylarda Yargıtay dairelerince verilen kararlarla da benimsenmiştir (Yargıtay 13. HD. 01.10.1992 gün ve 5764 E.-7352 K., Yargıtay 11. HD. 06.07.2010 gün ve 2008/12797 E.- 2010/7992 K.). Zira “kural olarak” her mahkeme kendi usul hükümlerini uygular ve yabancı mahkemenin uyguladığı usulün Türk usul hukukundan farklı olması, Türk kamu düzeninin müdahalesi için tek başına yeterli sebep oluşturmaz. Aynı ilkeler yabancı mahkemece uygulanan ispat hukuku açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta incelenmesi gereken diğer bir konu da, benzer olaylarda Türkiye’de açılan davaların, TTK.’nun 329/1. ve 405/2. maddelerinde düzenlenen, anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyecekleri ve pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyecekleri ilkeleri gereği reddedilmesine rağmen, aynı

şartlardaki ortaklarca yabancı mahkemelerde açılan davaların kabul edilmesinin ve alınan farklı yöndeki bu yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağıdır. Nitekim mahkemece bu durum, T.C. Anayasası’nın kanun önünde eşitlik ilkesine ve kamu düzenine aykırı kabul edilmiştir.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının tarafları, konusu ve sebebi “aynı” olan Türk mahkemelerinden verilmiş bir kararla bağdaşmaması halinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı, hatta buna rağmen kararın tenfizine karar verilmişse bu durumun, HUMK.’nun 445/10. maddesi uyarınca bir yargılamanın yenilenmesi nedeni olacağı açıktır.

Somut uyuşmazlık yönünden asıl incelenmesi gereken husus, tarafları, konusu veya sebebi “farklı” olan bir yabancı mahkeme kararının, Türk mahkemelerinden alınan kararlar ile bağdaşmaması halinin, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturup oluşturmayacağı noktasıdır. Burada ilk olarak tanıma ve tenfiz hukukundaki kamu düzenine aykırılık kavramının, iç hukuktaki emredici kurallara aykırılık kavramından daha dar ve sınırlı bir anlama sahip olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Dolayısıyla kamu düzeni gerekçesiyle yabancı mahkeme kararının tenfizine istisnaen müdahale edilmelidir. Ayrıca somut uyuşmazlıkta yukarıda açıklanan revision au fond yasağından ayrılmayı gerektirecek bir özellik de bulunmamaktadır. Yine aynı davanın Türk mahkemelerinde görülmesi halinde farklı sonuca varılacak olması, “tek başına” tanıma ve tenfiz engeli oluşturmayacaktır. Zira, esasa uygulanacak yabancı hukuk gibi yabancı mahkeme kararlarının da Türk mahkemelerinden verilecek kararlarla aynı olması beklenemez.

Bu noktada belki Türk tarafların Türk hukukunun emredici hükümlerinden kaçmak amacıyla yabancı mahkemeden bir karar elde etmeye ve bu kararı Türkiye’de tenfiz ettirmeye çalışmalarının adalet duygusunu sarsacağı, bir başka emredici kural olan kanuna karşı hile yasağına ve bu sebeple de Türk kamu düzenine aykırılık oluşturacağı düşünülebilir (Prof. Dr. Ergin Nomer Prof. Dr. Cemal Şanlı, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul 2009, 17. Bası, sayfa: 491, dipnot: 270). Ancak öncelikle böyle bir durumun varlığı davalı tarafça ispat edilebilmiş değildir. Kaldı ki somut olayın dikkat edilmesi gereken başka bir özelliği daha vardır. O da Türk hukukunda kabul edilen anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük edemeyeceklerine dair ilkenin, Avrupa’da hakim olduğu gibi Alman hukukunda da kural olarak benimsenmiş bulunmasıdır. Somut uyuşmazlıkta yabancı mahkemece davalının savunma haklarının ihlal edilmediği yukarıda açıklanmıştır. Dolayısıyla davalı şirket, benzer ilkelerin egemen olduğu bir hukuk düzeninde, kendisine tanınan savunma olanaklarından yararlanmayarak, tenfizini istemediği kararın verilmesine ve kesinleşmesine kendisi neden olmuştur. Davalının bu şekilde yasal haklarını kullanmayıp, örneğin Türk mahkemelerinden verilmiş aynı nitelikteki bir kararı temyiz etmemek suretiyle Türkiye’de de kesinleşmesine neden olabilmesi mümkündür. Böyle bir durumda da kararın kamu düzenine aykırı olduğu ve infaz edilmemesi gerektiği ileri sürülemeyecektir.

O halde mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yabancı mahkeme hükmünün tenfizinin Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmayacağı kabul edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın, davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 900,00 TL duruşma

vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 18.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11497, Karar No: 2015/7502, Tarih: 17.09.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/11497 E.  ,  2015/7502 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Vesayet hukukuna ilişkin davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, bakımevine yerleştirmeye ve yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.12.2010 tarih 2010/471 Esas, 2010/675 Karar sayılı ilamı ile ... kısıtlanmış, kardeşi ... kendisine vasi olarak atanmıştır.

... Sulh Hukuk Mahkemesince 03.03.2015 tarihli ek karar ile ... ... Müdürlüğünün 08/01/2015 tarih 29375866-302-50 sayılı yazısına göre kısıtlının kaldığı bakımevinin kapatılması nedeniyle kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi ve ... ... İl Müdürlüğüne bağlı ...Bakım Merkezine yerleştirilmesi için vasiye izin verilmiş, mahkemenin de yetkisizliğine karar verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince ise kısıtlının bakımevine girmeden önce “... köyü-...” adresinde ikamet ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, "Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir."19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 412 maddesine göre ise "Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."

Kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi için vesayet makamı olan ... Sulh Hukuk Mahkemesince verilmiş bir karar bulunduğuna göre uyuşmazlığın ... Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 17/09/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/620, Karar No: 2018/1910, Tarih: 19.02.2018

**17. Ceza Dairesi         2016/620 E.  ,  2018/1910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇlar : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet, beraat

Yerel mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararların niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

I)Suça sürüklenen çocuk ... hakkında mala zarar verme suçu yönünden kurulan hükme yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

Mala zarar verme suçundan doğrudan hükmolunan adli para cezasının miktar ve türüne göre; 14.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6217 sayılı Yasa'nın 26. maddesi ile 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'a eklenen geçici 2. maddesi gereğince doğrudan hükmolunan 3.000,00 TL dahil adli para cezasına mahkumiyet hükmünün temyizi mümkün olmadığından, suça sürüklenen çocuk ... ve müdafiinin temyiz isteminin 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II)Sanık ... hakkında hırsızlık, işyeri dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme suçları yönünden kurulan beraat hükümlerine yönelik katılan vekili tarafından yapılan aleyhe temyiz taleplerinin incelemesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, katılan ... vekilinin temyiz nedeni yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, diğer yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükümlerin tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

III)Suça sürüklenen çocuk ... hakkında hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçları yönünden kurulan hükümlere yönelik yapılan temyiz incelemesinde;

1-Suça sürüklenen çocuğun aşamalarda istikrarlı bir şekilde suçlamaları kabul etmediği, güvenlik kamerası görüntülerinin görüntü kalitesinin düşük olması nedeniyle teşhise elverişli bir görüntü elde edilemediği, suça sürüklenen çocuğun çok yaygın olarak kullanılan ayakkabısının tabanındaki izlerin iş yerinde olay sonrası ele geçirilen izlerle desenlerinin aynı olması dışında suça sürüklenen çocuğun atılı suçları işlediğine dair mahkumiyetine yeterli, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı halde suça sürüklenen çocuğun atılı hırsızlık ve işyeri dokunulmazlığının ihlali suçlarından beraatine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

2-Kabule göre de; ihbar tutanağı, güvenlik kamerası görüntüleri ve tanık beyanı ile eylemin geceleyin saat: 01.45 sularında işlendiğinin anlaşılması karşısında; hırsızlık suçundan TCK'nın 143. maddesine göre artırım yapılması gerekirken yapılmayarak eksik ceza tayini;

3-Güvenlik kamerası görüntülerine göre suça sürüklenen çocuğu dışarıda araç içinde bekleyen ikinci bir kişinin bulunduğunun anlaşılması karşısında; işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlendiği kabul edilerek suça sürüklenen çocuğun cezasında TCK'nın 119/1-(c) maddesi uyarınca artırım yapılmayarak eksik ceza tayini;

3-Güvenlik kamerası görüntülerine göre suça sürüklenen çocuğu dışarıda araç içinde bekleyen ikinci bir kişinin bulunduğunun anlaşılması karşısında; işyeri dokunulmazlığının ihlali suçunun birden fazla kişi tarafından birlikte işlendiği kabul edilerek suça sürüklenen çocuğun cezasında TCK'nın 119/1-(c) maddesi uyarınca artırım yapılmayarak eksik ceza tayini;

4-Suça konu yer konut olmayıp iş yeri olduğu halde gerek gerekçeli kararda, gerek hükmün gerekçe kısmında ve hüküm fıkrasında suç isminin hatalı olarak konut dokunulmazlığının ihali şeklinde yazılmış olması;

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafii ve katılan ... vekilinin temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 19/02/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/14230, Karar No: 2019/4882, Tarih: 17.09.2019

**20. Hukuk Dairesi         2016/14230 E.  ,  2019/4882 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili bilâ tarihli dilekçe ..... 4 ada 1446 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına tapuya kayıtlı olduğu, ... tarafından ..... 3. Noterliğince düzenlenen 03.03.1997 tarih 10732 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmesi ile satışının vaat edildiği ve parasının ödendiği halde devrinin yapılmadığı, Hazine tarafından gerçek hak sahibine bedelsiz olarak iade edilebileceği iddiasıyla tapu kaydının iptali ve vekil eden adına tescili istemiyle dava açmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili ve davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 23.06.2015 tarih, 2015/4563 E.- 6314 K.sayılı kararı ile bozulmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne ve çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekili ve davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 23.06.2015 tarih, 2015/4563 E.- 6314 K.sayılı kararı ile bozulmuştur.

Hükmüne uyulan bozma kararında: ''31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2. maddesi gereğince, Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarının oluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve orman köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla kabul edilerek 26.04.2012 gün 28275 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin 1/a bendinde “Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine (2/A) veya (2/B) belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki (2/A) veya (2/B) belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.” hükmü ile, (7/1-b) maddesinde “Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine (2/A) veya (2/B) belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz” hükmü düzenlenmiştir.

Bu yasal düzenlemeler ile, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşan ve ilgilileri adına tapuya kaydedilen taşınmazların, nitelik yitirdiği gerekçesiyle orman sınırı dışına çıkartılan taşınmazlar hakkında verilen tapu iptal ve tescil kararı kesinleşmiş ve infaz edilerek Hazine adına tescil edilmiş olan taşınmazlar, ilgililerinin 2 yıl içinde başvurusu halinde aynı maddenin dördüncü fıkrasındaki şartları taşımamaları halinde yalnızca önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilecektir. Şayet, iptaline karar verilip Hazine adına tapuya tescil edilen taşınmaz, özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına oluşmuş tapu kayıtlarından ise, 6292 sayılı Kanunun (7/1-b) maddesi uyarınca önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilebilecektir. Görüldüğü üzere, iptal edilen tapu kaydının oluşumuna göre, iade edilecek kişilerde ilgili maddelerde açıkça belirlenmiştir.

Satış vaadi sözleşmeleri, kaynağını Borçlar Kanununun 22. maddesinden almakta ve Borçlar Kanununun 213. maddesi ile Türk Medeni Kanununun 706. ve Noterlik Kanununun 89. maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla, geçerliliği resmî şekil şartına bağlı kılınan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşme türüdür. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde Türk Medeni Kanununun 716. maddesi uyarınca açacağı tapu iptali ve tescil davasında borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilecektir. Bir başka deyişle, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, genel hükümler çerçevesinde, vaat alacaklısına, vaat borçlusunu tescile zorlama yetkisi kazandırmakta olup, başkasına ait taşınmazlar da gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin konusu olabilmektedir. Bu halde, geçersiz bir satış vaadi sözleşmesi bulunmamakta, ancak vaat borçlusunun tasarruf yetkisinden yoksun oluşu nedeniyle öznel imkansızlık hali mevcut olmaktadır.

Somut olayda, davalılar murisi ... (önceki soyadı Boyacı) adına kayıtlı iken 6831 sayılı Kanunun (2/B) maddesi uyarınca nitelik yitirdiği gerekçesiyle iptaline karar verilen 1446 parsele ilişkin genel arazi kadastrosunda dayanak alınan Temmuz 1968 tarih 398 sıra sayılı taşınmaz, 2510 sayılı .... Kanunu uyarınca iskânen verilerek oluştuğundan, 6292 sayılı Kanunun (7/1-b) maddesi kapsamında olup, önceki malik (İptal edildiği esnada malik bulunan) veya kanuni ya da akdî haleflerine iadesi olanaklı olup, davacı gerçek kişinin de ..... 3. Noterliğince düzenlenen 03.03.1997 gün 10732 yevmiye ve 03.04.1997 gün 16391 yevmiye numaralı satış vaadi sözleşmelerine göre akdi halefi niteliğinde bulunduğu anlaşıldığından ve yargılama aşamasında 6292 sayılı Kanun uyarınca Hazineye yaptığı iade başvurusu reddedildiğinden, eldeki davayı açmakta ve taşınmazın iadesini istemekte hukuki yararı bulunmaktadır. Tüm bu açıklamalar sonucunda, davacı tarafın dayandığı gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri nedeniyle satışı vaad edilen Temmuz 1968 tarih 398 sıra (1446 parsel) sayılı taşınmaza ilişkin olarak akdi halef durumunda bulunduğu ve sözleşmenin konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanunun (7/1-b) maddesi kapsamında bulunan taşınmazlardan olması nedeniyle davacıya iadesinin mümkün bulunduğu, (7/1-b) maddesinde (7/1-a) maddesinde olduğu gibi yalnızca kanuni mirasçılarına iade edileceğine ilişkin bir sınırlamanın bulunmadığı nazara alınarak, aynı Kanunun (7/1-b) son cümlesi uyarınca tapu maliki ...'a (Önceki soyadı .....) Temmuz 1968 tarih 398 sıra sayılı veya 1446 parsel sayılı taşınmaza karşılık daha önce yer verilip verilmediği veya bedelinin ödenip ödenmediği ile aynı Kanunun 7/4. maddesi uyarınca orman olduğu iddiasıyla ... ... Müdürlüğünce dava açılıp açılmadığı, varsa açılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilip verilmediği, fiilen orman niteliğinde bulunup bulunmadığı veya eylemli orman olması nedeniyle dava açılmasının gerekip gerekmediği, ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilip edilmediği, kamu hizmetlerine ayrılıp ayrılmadığı veya bu amaçla kullanılıp kullanılmadığı, özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya ...... Bakanlığınca belirlenen taşınmazlardan olup olmadığı araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır'' denilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra yapılan yargılama neticesinde davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiş hüküm davalı Hazine vekili tarafından vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 6292 sayılı Kanunun (7/1-a) ve (b) maddesi uyarınca satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak çekişmeli taşınmazın bedelsiz olarak iadesi istemiyle açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.

Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra yapılan yargılama neticesinde davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiş hüküm davalı Hazine vekili tarafından vekalet ücreti yönünden temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, 6292 sayılı Kanunun (7/1-a) ve (b) maddesi uyarınca satış vaadi sözleşmesine dayalı olarak çekişmeli taşınmazın bedelsiz olarak iadesi istemiyle açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.

Çekişmeli 1446 parsel sayılı 239 m² yüzölçümlü taşınmaz, Şaban Boyacı adına kayıtlı iken ..... Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 25.1.1989 gün 1987/907-850 sayılı kararı uyarınca “6831 sayılı Kanun uyarınca orman sınırı dışarısına çıkarılmıştır” şerhi ile Hazine adına tescil edilmiştir.

Mahkemece davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiş ise de vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kanunun amir hükmü gereğince davalı Hazineyi sorumlu tutması doğru olmamıştır.

Şöyleki 6292 sayılı Kanunun 9. maddesinin 5. Bendi ''Hak sahipleri veya ilgilileri tarafından taşınmazın satın veya devralınması hâlinde; satışa veya devre konu taşınmazlar hakkında bu kişiler tarafından Hazine aleyhine ya da Hazine tarafından bu kişiler aleyhine açılan ve durdurulan davalarda mahkemelerce verilecek kararlarda yargılama giderlerinin tarafların üzerlerine bırakılmasına karar verilir ve Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmez, verilmiş olan kararlardan henüz infaz edilmeyenlerle Hazine lehine hüküm altına alınan bu alacaklar tahsil edilemez'' hükmüne amir olup, somut olayda kararı temyiz eden davalı Hazine aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 17/09/2019 günü oy birliği ile karar verildi.