muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3360, Karar No: 2020/3798, Tarih: 08.10.2020

**14. Ceza Dairesi         2016/3360 E.  ,  2020/3798 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Olayın intikal şekli ve zamanı, mağdurenin aşamalardaki anlatımları, savunma, tanık ...'in suça sürüklenen çocuğun kendisine, mağdureyle öpüştüklerini söylediğine dair beyanı ve tüm dosya içeriği nazara alındığında, suça sürüklenen çocuğun eylemin organ sokmak suretiyle gerçekleştirdiği hususunda her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmayıp, mevcut haliyle mağdureyi öpme şeklindeki eylemin çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturduğu ve kabul edilen eyleminin mağdurenin ruh sağlığını bozup bozmadığı hususunda ek rapor alınarak belirlenecek lehe kanuna göre mahkumiyetine karar verilmesi yerine suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, suça sürüklenen çocuk müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 08.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2514, Karar No: 2012/3776, Tarih: 24.05.2012

**(Kapatılan)15. Hukuk Dairesi         2011/2514 E.  ,  2012/3776 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... ve ihbar olunan ... vekili Avukat ...geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, tapu iptâli ve tescil istemiyle açılmış, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı yükleniciden bağımsız bölüm satın alan ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın sonuçlandırılmasından sonra vefat eden arsa sahibi ... ile yüklenici ... arasında 22.09.1997 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmıştır. Daha sonra 07.06.2001, 09.11.2004 ve 10.10.2005 tarihli ek sözleşmeler yapılmıştır. Bu sözleşmelerin tamamı noterde düzenleme şeklindedir. Son olarak imzalanan 10.10.2005 tarihli ek sözleşmede süre 31.12.2005 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu sözleşmedeki 31.12.2005 tarihine kadar inşaatın bitirilip iskân raporunun alınmaması halinde sözleşme kendiliğinden feshedilmiş sayılır düzenlemesine dayanarak davacı arsa sahibi vekili tarafından yüklenici ...’e ... 16. Noterliği’nce 17.01.2006 tarihli fesih ihtarnamesi gönderilmiş, daha sonra da 28.05.2007 tarihinde bu dava açılmıştır.

Arsa payı devri karşılığı inşaat sözleşmeleri kural olarak mahkeme kararı ile feshedilebilir. Bu kuralın istisnası fesih konusunda taraf iradelerinin birleşmesidir.

Davacı arsa sahibi ... tarafından yüklenici ...’e gönderilen 17.01.2006 tarihli fesih ihtarnamesine yüklenici tarafından cevap verilmemiştir. Davalının istemi üzerine dava kendisine ihbar olunan yüklenici ... yargılamaya katılmadığı gibi, herhangi bir beyanda da bulunmamıştır. Bu durumda fesih konusunda sözleşmenin tarafı olan arsa sahibi ile yüklenici ...’ün iradelerinin birleştiğinden de sözedilemez.

Bu durumda davalı olarak gösterilen ... yüklenici ...’den dava konusu 8 nolu bağımsız bölümü satın alan kişidir. Bu davada sözleşmelerin feshi konusunda bir istem yer almamaktadır. Sözleşmeler feshedilmiş kabul edilerek, yüklenicinin bağımsız bölüm sattığı kişiye karşı bu dava açılmıştır.

Arsa sahibi ile yüklenici arasında kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin feshine karar verilmediği sürece yükleniciden bağımsız bölüm satın alan kişinin tapu kaydının iptâl edilmesi mümkün değildir. Mahkemece arsa sahibi ile yüklenici ... arasındaki sözleşme feshedilmiş gibi kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Yargıtay — Esas No: 2019/549, Karar No: 2019/7228, Tarih: 27.11.2019

**21. Hukuk Dairesi         2019/549 E.  ,  2019/7228 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, yaşlık aylığı bağlanması gereğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı Kurum vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı Kurum vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 27/11/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/13936, Karar No: 2015/24343, Tarih: 08.09.2015

**22. Hukuk Dairesi         2014/13936 E.  ,  2015/24343 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, ikramiye, ilave tediye, yakacak yardımı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, temizlik yardımı ile giyim ve korucuyu eşya yardımı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkili işçinin ikramiye, ilave tediye, yakacak, temizlik, giyim ve koruyucu eşya yardımı alacakları ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı temsilcisi, davacının Belediye kayıtlarında gösterilen ikramiye ve iki ton kömür yardımı alacağı haricinde alacağının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İkramiye alacağı, gerek 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun mülga 77. maddesi, gerekse de 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 80. maddesi uyarınca sigorta prim kesintisine tabidir. İlave tediye alacağı ise, 5510 sayılı Kanunu'nun 80/c ve 105. maddeleri uyarınca, 01.10.2008 tarihinden itibaren sigorta prim kesintisine tabidir.

Somut uyuşmazlıkta, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının net miktarlarının tespit edilmesinde, işçi payına düşen sigorta prim kesintilerinin nazara alınmaması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 08.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2013/25495, Karar No: 2014/10211, Tarih: 28.04.2014

**12. Ceza Dairesi         2013/25495 E.  ,  2014/10211 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname no : 12 - 2012/230402

Mahkemesi : Niğde 2. Sulh Ceza Mahkemesi

Tarihi : 22.12.2011

Numarası : 2011/555-2011/989

Suç : Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması

Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

İki veya daha fazla kişinin, başkalarının bilmeyeceği ve sınırlı bir dinleyici çevresi dışına çıkmayacağı yönünde haklı bir inanç ve iradeyle hareket ederek, herhangi bir aracı vasıta olarak kullanmadan, yüz yüze gerçekleştirdikleri, ancak özel bir çaba gösterilerek duyulabilecek, aleni olmayan, söze dayalı, sesli düşünce açıklamalarının, konuşmanın tarafı olmayan kişi veya kişilerce, ilgilisinin rızası olmaksızın, elverişli bir aletle (sesli bir açıklamayı kuvvetlendirerek veya naklederek onu ses alanının dışına çıkartıp doğrudan doğruya algılanabilir hale getirmeye yarayan her türlü düzenekle) dinlenmesi veya akustik olarak tekrar dinlenebilmesi imkanını sağlayan bir aletle kaydedilmesinin TCK'nın 133/1. maddesinde; en az üç veya daha fazla kişinin, yüz yüze gerçekleştirdikleri, aleni olmayan, söze dayalı düşünce aktarımlarının, söyleşinin tarafı olan kişi veya kişilerce, ilgililerinin rızası olmaksızın, bir aletle kaydedilmesinin aynı Kanunun 133/2. maddesinde kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması başlığı altında suç olarak tanımlandığı, söyleşiden farklı olarak, iki kişi arasında da gerçekleşebilecek olan konuşmada, konuşan tarafların, aralarında geçen sözleri kaydetmesi, TCK'nın 133/1. maddesi kapsamında suç olarak tanımlanmamış olup, koşulları bulunduğu takdirde eylemin aynı Kanunun 134. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabileceği; elverişli bir aletle dinlenilen veya kaydedilen konuşma veya söyleşiden elde edilen bilgiler sayesinde kendi veya üçüncü kişi lehine, maddi ya da manevi yarar, yani; fayda veya avantaj sağlanması; bu bilgilerin, menfaat karşılığı olsun ya da olmasın, ilgilisi dışındaki kişi veya kişilere verilmesi ya da diğer kişilerin dolaylı olarak bilgi edinmelerinin temin edilmesinin TCK'nın 133/3. maddesinde ayrıca suç olarak tanımlandığı, hükümden sonra 05.07.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun 80. maddesi ile TCK'nın 133/3. maddesinde yapılan değişiklikle kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların kaydedilmesi suretiyle elde edilen verilerin hukuka aykırı olarak ifşa edilmesi eyleminin suç olarak düzenlendiği,

Ancak, kişinin, bir daha kanıt elde etme olanağının bulunmadığı ve yetkili makamlara başvurma imkanının olmadığı ani gelişen durumlarda, örneğin; kendisine karşı işlenmekte olan (cinsel saldırı, hakaret, tehdit, iftira veya şantaj gibi) bir suç söz konusu olduğunda ya da kendisine veya aile birliğine yönelen, onurunu zedeleyen, haksız bir saldırıyı önlemek için, kaybolma olasılığı bulunan kanıtların kaybolmasını engelleyip, yetkili makamlara sunarak güvence altına almak amacıyla, saldırıyı gerçekleştiren tarafın bilgisi ve rızası dışında, özel hayata ait bilgileri okuma, konuşma ve haberleşme içeriklerini veya özel hayata ilişkin ses ve görüntüleri dinleme, izleme ya da kaydetme, kişisel verileri kaydetme, ele geçirme ve yayma eylemlerinin hukuka aykırı olduğunu kabul etmek mümkün olmadığı gibi, esasen bu hallerde, kişinin hukuka aykırı hareket ettiği bilinciyle hareket ettiğinden de söz edilemeyeceği,

Bu açıklamalar ışığında incelenen dosya kapsamına göre, sanığın, olaydan yaklaşık 15-16 ay önce işyerini müştekinin arkadaşı olan Hacı'ya sattığı, alım satım işlemine temyiz dışı sanık Giray'ın tanık olduğu, müştekinin satış bedelinin bir kısmını kredi çekerek sanığa ödediği ve işyerinin müşteki adına tapuya tescil edildiği, Hacı'nın satıştan vazgeçerek satış bedelinin kalan kısmını ödemek istememesi üzerine sanık ve Hacı'nın karşılıklı olarak dava açtıkları ve karşılıklı açılan davaların Niğde 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/102 esas sayılı dava dosyasında birleştirildiği, sanığın amcasının oğlu olan temyiz dışı sanık Giray'ın, dava konusu olan uyuşmazlıkla ilgili konuşmak için müştekinin çalıştığı hastaneye giderek hastane odasında müştekiyle yaptığı konuşmayı rızasına aykırı olarak cep telefonu ile kayda aldığı ve kaydın bulunduğu CD'yi sanığa verdiği, sanığın da konuşma kaydının bulunduğu CD'yi hukuk mahkemesinde görülmekte olan dava dosyasına delil olarak sunduğunun iddia edildiği olayda;

1- 6352 sayılı Kanunun 80. maddesi ile yapılan değişiklikten önceki TCK'nın 133/3. maddesinin, “Yukarıdaki fıkralarda yazılı fiillerden biri işlenerek elde edildiği bilinen bilgilerden yarar sağlayan veya bunları başkalarına veren veya diğer kişilerin bilgi edinmelerini temin eden kişi...cezalandırılır.” hükmü, anılan maddenin gerekçesinde yer alan, “Maddenin üçüncü fıkrasına göre, bir ve ikinci fıkralarda tanımlanan suçların işlenmesi suretiyle elde edildiği bilinen veya böylece elde edildiği kabul edilebilecek olan bilgilerden yarar sağlanması veya bunları başkalarına verilmesi veya bunlardan diğer kişilerin bilgi edinmelerini temin etmek, suç olarak tanımlanmıştır...” açıklamalarıyla birlikte göz önüne alındığında, TCK'nın 133. maddesinin 1. fıkrasındaki suçun failinin aleni olmayan konuşmanın tarafı olmayan herhangi bir kişi olabileceği, 2. fıkradaki suçun failinin ise aleni olmayan söyleşiye katılan kişilerden birisi olabileceğinden, temyiz dışı sanık Giray'ın konuşmanın tarafı olması ve konuşmanın müştekiyle sanık Giray arasında yapılmış olması halinde, bu konuşma kaydı, TCK'nın 133/1. maddesindeki suç işlenerek elde edilen bilgi niteliğinde kabul edilemeyeceğinden, temyiz dışı sanık Giray ile ses kaydını mahkeme dosyasına ibraz ederek diğer kişilerin bilgi edinmesini sağlayan sanığın eyleminin TCK'nın 133/3. maddesi değil, aynı Kanunun 134. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçu kapsamında değerlendirilebileceği; ancak, konuşmanın sanık Giray'la beraber en az üç kişi arasında gerçekleşmiş olması halinde, söz konusu iletişimin “söyleşi” niteliği kazanacağı ve temyiz dışı sanık Giray ile sanığın eyleminin TCK'nın 133/2-3. maddesi kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmakla, şikayete konu ses kaydını içeren CD'nin mahkemesinden getirtilerek, CD'de yer alan konuşmanın kimler arasında geçtiği ve konuşmanın içeriği bilirkişi incelemesiyle açıklığa kavuşturulduktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik incelemeyle yazılı düşüncelerle sanığın mahkumiyetine karar verilmesi,

2- Hükümden sonra yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanunun 80. maddesi ile TCK'nın 133. maddesinde yapılan değişikliğe göre hapis cezasının üst sınırı itibariyle 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 11. maddesi uyarınca davaya bakma görevinin Asliye Ceza Mahkemesine ait olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesinde zorunluluk bulunması,

Kabul ve uygulamaya göre de;

1- Kendisini vekille temsil ettiren katılan lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmolunmaması,

Kabul ve uygulamaya göre de;

1- Kendisini vekille temsil ettiren katılan lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu vekalet ücretine hükmolunmaması,

2- Sanık hakkında TCK'nın 133/3. maddesi uyarınca tayin edilen 6 ay hapis ve 180 gün adli para cezasından, TCK'nın 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılarak belirlenen 5 ay hapis ve 150 gün adli para cezasında, hükmolunan 5 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında hesap hatası yapılarak 150 gün karşılığı adli para cezası yerine 180 gün karşılığı adli para cezası belirlenmesi, 5237 sayılı TCK'da cezaların içtimaına dair bir düzenleme bulunmadığı halde hapisten çevrilen adli para cezası ile doğrudan hükmolunan adli para cezasının toplanması ve toplamada da hesap hatası yapılarak 360 gün karşılığı adli para cezası tayin edilmesi suretiyle sonuçta sanığa fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş olup, sanık müdafi ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 28.04.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/139, Karar No: 2021/9736, Tarih: 18.05.2021

**2. Ceza Dairesi         2021/139 E.  ,  2021/9736 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocukların müştekinin sokak üzerinde kilitli olan aracını çalmaları şeklindeki eylemlerinin suç tarihi itibarıyla TCK’nın 142/1-b maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Kanun’un 142/1-e maddesiyle uygulama yapılması, her iki bentte öngörülen cezaların aynı olması nedeniyle sonuca etkili görülmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükümlerin istem gibi ONANMASINA, 18.05.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3116, Karar No: 2022/3097, Tarih: 28.02.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/3116 E.  ,  2022/3097 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Mersin 4. Sulh Hukuk ve Germencik Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, kira alacağı nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mersin 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce, davacının adresinin “.... Zemin Kat A Blok No:20 Çukurova/Adana” olduğu, davalıların adreslerinin Germencik olduğu, davalıların takipte icra dairelerinin yetkisine itiraz ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Germencik Sulh Hukuk Mahkemesi'nce ise, Ticaret Sicil Gazetesi’nin 23.12.2004 tarih 6204 sayı 439 sayfa da davacı şirketin adresinin “Kültür Mah. Atatürk Cad. Kınoğlu Apt. No:44/B Mersin” olarak belirtildiği, davacı alacaklı şirketin yerleşim yeri olan ve icra takibinde belirtilen Mersin İcra Dairelerinde icra takibi yapıldığını, yetkili icra dairesinin Mersin İcra Daireleri olup itirazın iptali davasında da Mersin Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla durmuş bir takibin varlığı dava şartı olup, 6100 sayılı HMK'nın 115. maddesi uyarınca dava şartının varlığı yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmelidir.

İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır.

(HGK’nın 28.03.2001 gün ve 2001/19-267 E. 2001/311 K.; 20.03.2002 gün ve 2002/13-241 E.,2002/208 K.)

Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.11.2013 gün ve 2013/13-372 E., 2013/1606 K. sayılı kararı)

(HGK’nın 28.03.2001 gün ve 2001/19-267 E. 2001/311 K.; 20.03.2002 gün ve 2002/13-241 E.,2002/208 K.)

Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.11.2013 gün ve 2013/13-372 E., 2013/1606 K. sayılı kararı)

İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de İİK 50. maddesinin yollaması ile HMK genel hükümlerine göre belirlenecektir. HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Aynı yasanın "sözleşmelerden doğan davalarda yetki" başlıklı 10. maddesinde; sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 89. maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise “Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından davanın reddine” karar verecektir. (06.10.2004 tarih E:2004/19-410 K:2004/471 karar sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı)

Dosya kapsamından, davacı alacaklının kira sözleşmesinden kaynaklanan para borcunun tahsili için Mersin 6. İcra Müdürlüğü'nün 2019/8719 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Mersin 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden uyuşmazlığın Mersin 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülerek, takibin yetkili icra dairesinde başlatıldığı sonucuna ulaşılırsa, borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesi, takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından davanın reddine karar vermesi gerekir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Mersin 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 28/02/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.