muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/32644, Karar No: 2014/23104, Tarih: 13.10.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/32644 E.  ,  2014/23104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, İşyeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

5237 sayılı TCK uyarınca verilen hapis cezalarının doğal sonucu olarak, her bir mahkumiyetten sonra sanık hakkında TCK'nun 53. maddenin uygulanmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, infazda resen nazara alınabilir nitelikte görüldüğünden;sanığın iki ayrı hemşire odasına girerek mağdurlara ait ayrı ayrı dolaplardan eylemlerini gerçekleştirdiğinin anlaşılması karşısında her bir mağdura yönelik eylemi ile ilgili ayrı ayrı cezalandırılması yerine girdiği oda sayısı esas alınarak yazılı şekilde uygulama yapılması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 13.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/2768, Karar No: 2010/5843, Tarih: 04.05.2010

**20. Hukuk Dairesi         2010/2768 E.  ,  2010/5843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 12/10/2009

NUMARASI : 2006/405-2009/314

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davalı B.. Y.. tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

İncelenmesine gerek görülen ve çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneği getirtildikten sonra,

Dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp,

dosyaya konulması; ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 04/05/2010 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/3305, Karar No: 2007/4681, Tarih: 30.04.2007

**1. Hukuk Dairesi         2007/3305 E.  ,  2007/4681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL 8. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/12/2006

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı,davalı tarafa ait Ş..Apartmanına ait atık su kanalının İSKİ yönetmelik ve şartnamelerine aykırı döşenmesinden dolayı tıkanıp taşarak, kendi apartmanlarındaki çekişme konusu daireye su basmacı sonucu zarar verdiği,gerek yaydığı koku ile rahatsızlık verdiğini gerekse sağlığa zararlı ortam oluşturduğunu ileri sürüp,yönetmelik ve şartnameye uygun olarak kanalizasyonun davalı kat maliklerince yapılmasını  istemiştir.

Davalılar, davanın  reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece,davanın kabulüne dair verilen karar Dairece“...Zararın giderimi konusunda yazılı olduğu üzere hüküm kurulmasının doğru olduğu ancak davalı H..’nin davadan önce ölmesi nedeniyle buna yönelik davanın reddinin gerektiği ..”gerekçesi ile bozulmuş,mahkemece bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı S.. tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla;Tetkik Hakimi .. .. raporu okundu,düşüncesi alındı.Dosya incelendi,gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Dava, komşuluk hukukuna dayalı tazminat isteğine ilişkindir.

Mahkemece, hükümüne uyulan bozma ilamında gösterildiği şekilde hüküm kurulmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur.

Ancak, bilindiği üzere tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır.

Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır.

İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşma Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 30.4.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10832, Karar No: 2011/790, Tarih: 15.02.2011

**5. Ceza Dairesi         2010/10832 E.  ,  2011/790 K.**

**"İçtihat Metni"**

Beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde cinsel saldırı ve hakaret suçlarından sanık ...’nın yapılan yargılanması sonunda; atılı suçlardan mahkümiyetine dair, ... Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 26.08.2010 gün ve 2010/96 Esas, 2010/228 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi sanık ve müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın ve suç vasfına etkisi bakımından mağdurenin onaylı nüfus kayıtları getirtilmeden hüküm kurulmuşsa da UYAP'tan nüfus kayıtları temin edildiğinden bu husus bozma nedeni sayılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık ve müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hakaret suçundan kurulan hükmün ONANMASINA,

Ruh sağlığını bozacak şekilde cinsel saldırı suçundan kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Dosyada mevcut ... Gülkent Devlet Hastanesince tanzim olunan 20.06.2008 günlü rapor ve mağdurenin adı geçen hastanenin psikiyatri servisine suç tarihinden önceki müracaatlarına ilişkin olarak tutulan muayene ve tanı kayıtlarına göre, mağdurenin 2006 yılından beri ilgili hastanede anksiyete bozukluğu tanısıyla izlendiği ve ilaç tedavisinin uygulandığı, yaşadığı olaydan sonra şikayetlerinde artış gözlendiği ve depresif şikayetlerin de saptandığı hususunun bildirildiğinin anlaşılması karşısında; suç tarihinin öncesine ilişkin söz konusu tespitlere ilişkin olarak ATK. 6. İhtisas Kurulu'nun 31.08.2009 günlü raporunda alıntı yapıldığı halde mağdurede olay nedeniyle saptanan “travma sonrası stres bozukluğu” denilen ağır nöroz bozukluğu teşhisine bağlı olarak ruh sağlığında meydana gelen bozulmanın, bütünüyle 14.02.2008 tarihinde mağduresi bulunduğu olaydan kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve söz konusu ruhsal bozulmanın oluşumunda kamu davasına konu olayın öncesinde mağdurede bulunduğu bildirilen psikiyatrik rahatsızlıkların da etkisinin bulunup bulunmadığının anılan raporda tartışılmadığı gözetilip, bu konuda ATK. 6. İhtisas Kurulundan ek mütalaa alınması gerektiği gözetilmeden, yetersiz bilirkişi raporuna dayanan eksik inceleme ile hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, sanık ve müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6247, Karar No: 2014/12591, Tarih: 01.07.2014

**11. Hukuk Dairesi         2013/6247 E.  ,  2014/12591 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... 48. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07.02.2013 tarih ve 2012/68-2013/14 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı ve ihbar olunan ... vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 01.07.2014 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalı ...Ş. vekili Av. ... ile ihbar olunan ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankanın mudisi olduğunu, ...'ye devir edildiğini, parasının dava dışı ... hesabına gönderildiğini, bu şekilde paravan kullanılarak para toplandığını, davalı banka yöneticilerinin yargılandıkları ceza dosyasında mahkum edildiklerini, müvekkilinin parasının ödenmediğini ileri sürerek, 52.268 TL'nin akdi faizi ve vade sonunda da 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesi uyarınca temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili ile dava dışı off-shore bankasının ayrı tüzel kişilikler olduğunu, husumet düşmeyeceğini, müvekkili bankanın davacının talebi doğrultusunda sadece havale talimatını gerçekleştirdiğini, istemin zamanaşımına uğradığını, diğer iddiaların da yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı banka işleminin havale görünümlü mevduat toplama olduğu, dava dışı ... bankasının paravan olduğunun davalı tarafça bilindiği, bankaların güven kurumu oldukları, havale talimatının aksine alınan paraların banka nezdinde kaldığı, kıyı bankasına gönderildiğine dair kayıt sunulmadığı, bu işlemleri dolayısıyla yöneticilerinin yargılandıkları, başka dosyalardan dava dışı kıyı bankasının aciz içinde olduğunun bilindiği gerekçesiyle 47.784.04 TL'nin 03.12.1999 tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ve ihbar olunan vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalının sorumluluğunun somut olaya uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK’nın 41, 55 ve 6762 sayılı TTK’nın 336'ncı maddelerinden kaynaklanmasına, davacı zararının ... bankasından tahsil etme olanağının kalmadığının anlaşıldığı andan itibaren zamanaşımı süresinin başlamasının gerekmesine göre, davalı ile ihbar olunan ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Ancak, davalı ...nin selefi bulunduğu ve bankacılık faaliyet izni kaldırılan ...bank A.Ş'nin 5411 sayılı Kanun'un 140. maddesi uyarınca harçtan muaf olmasına rağmen yazılı şekilde harçtan sorumlu tutulması doğru görülmemiş ve kararın bu yönüyle bozulması gerekmiş ise de anılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ile ihbar olunan ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının 2. maddesinin tamamen hükümden çıkarılmasına, yerine 'Karar kesinleştiğinde başvuru ve peşin ödenen harcın isteği halinde davacıya iadesine' cümlesinin yazılmasına, 5. maddesindeki '...1.381.23TL'sinin...' ibaresinin çıkarılarak yerine '...581.00 TL'sinin...' ibaresinin yazılmasına, ayrıca masraf dökümünün ilk dava harcı bölümünün tamamen çıkarılarak kararın düzeltilmesine ve kararın düzeltilmiş bu hali ile ONANMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Ş. ve ihbar olunan ...'ye verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ...ye iadesine, 01.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11242, Karar No: 2019/3850, Tarih: 17.06.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/11242 E.  ,  2019/3850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ: TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

KARAR-

Dava, hile (aldatma) hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, adına kayıtlı taşınmazların bir kısmının 1991 yılında kamulaştırıldığını, taşınmazların kamulaştırma amacına uygun kullanılmadığı düşüncesi ile Tapu Müdürlüğüne gittiğinde kamulaştırıldığını zannettiği dava konusu 143 ada 12 parsel sayılı taşınmazın aslında kamulaştırılmadığını, muvazaalı olarak dava dışı ...’a satış yoluyla devredildiğini, adı geçenin de sonrasında davalıya satış suretiyle devrettiğini öğrendiğini, tapu işlemleri sırasında kandırıldığını ve hile ile satış işleminin gerçekleştirildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile taşınmazın adına tescilini istemiştir.Davalı, iddiaların doğru olmadığını, tapu siciline güvenerek taşınmazı bedeli karşılığında satın aldığını, iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Çekişme konusu 143 ada 2 parsel sayılı taşınmaz davacıya ait iken 21.04.2011 tarihinde dava dışı ...’a satış yoluyla temlik edildiği, ...tarafından da 02.06.2014 tarihinde satış suretiyle davalı ...’ye devredildiği kayden sabittir.Bilindiği üzere; aldatma (hile) genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya, özellikle sözleşme yapmaya sevk etmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. Hata da yanılma hilede yanıltma söz konusudur. Borçlar Kanunu'nun ( B.K) 28/l. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK 36/1.) maddesinde açıklandığı üzere, taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme yapmaya yöneltilmişse hata esaslı olmasa bile aldatılan taraf için

sözleşme bağlayıcı sayılamaz. Değinilen koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable Şamil) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir.Öte yandan, hile her türlü delille ispat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir. Hilenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluyla da kullanılabilir.Somut olaya gelince; davacı dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış, 24.11.2015 tarihli ön inceleme celsesinde verilen kesin süre içerisinde davacı vekili 30.11.2015 havale tarihli dilekçesiyle ... ve ...’i tanık olarak bildirmiş, mahkemece tanık ... dinlenmiş, diğer tanık ...’in dinlenmesi için de yetkili mahkemeye talimat yazılmış, 22.12.2015 tarihli son celsede dinlenmeyen tanık ...’in dinlenilmesi talep edilmesine rağmen mahkemece ikinci tanık listesi verilemeyeceği gerekçesiyle anılan davacı tanığı dinlenilmeden sonuca gidilmiştir. Ancak dosya içerisinde ikinci bir tanık listesine rastlanmamıştır. Bu suretle eksik inceleme ve hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek sonuca gidildiği görülmektedir. Hal böyle olunca; dinlenmeyen davacı tanığının da dinlenmesi, yukarıdaki ilkeler uyarınca değerlendirme yapılarak varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 17.06.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13123, Karar No: 2016/16359, Tarih: 12.10.2016

**7. Hukuk Dairesi         2016/13123 E.  ,  2016/16359 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Dosyanın incelenmesinden; yargılama esnasında davacının davalı kurum bünyesindeki çalışmasına ilişkin evrak ve kayıtların istenilmesi için ilgili yerlere müzekkere yazılmış olmasına rağmen, ... ... Merkezi'nce davacıdan farklı bir kişinin evraklarının gönderildiği, diğer yazılara ise cevap verilmediği; bu haliyle hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalarda davacıya ilişkin bilgilerin ne şekilde belirlendiği tespit edilemediğinden davacının taleplerine ilişkin hesaplama bakımından raporda esas alınan belgelerin temin edilerek tekrar Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6081, Karar No: 2008/2663, Tarih: 03.03.2008

**10. Hukuk Dairesi         2007/6081 E.  ,  2008/2663 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No :

Davacı, işkazası sonucu ölen sigortalının haksahiplerine bağlanan peşin değerli gelirler ile yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteği hüküm altına almıştır.

Hükmün, davacı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazasından doğan rücu tazminatı istemine ilişkin olup, yasal dayanağı oluşturan, 506 sayılı Kanunun 26. maddesindeki “Halefiyet” ilkesi uyarınca, kurumun rücu alacağı, hak sahiplerinin tazmin sorumlularından, isteyebileceği maddi zarar (Tavan) miktarı ile sınırlı iken; Anayasa Mahkemesinin 23.11.2006 gün ve 2003/10 Esas ve 2006/106 sayılı kararı ile anılan yasa maddesinin birinci fıkrasında yer alan “...sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere...” bölümünün Anayasa’ya aykırılık nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 152 ve 153. maddelerinde öngörülen düzenlemelere göre; “Anayasa Mahkemesinin iptal kararları’nın” Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte, elde bulunan ve kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanmasının zorunlu olması karşısında, “iptal kararının” Resmi Gazete de yayınlandığı 21.03.2007 tarihinden sonra; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 76. maddesi uyarınca, yürürlükteki yasaları uygulamakla yükümlü bulunan mahkemelerin ve giderek Yargıtay’ın, iptal kararı ile keenlemyekun (yok hükmünde) olan ve böylece yürürlükten kalkan bir yasa maddesine dayanarak inceleme yapma ve karar verme yetkilerinin bulunmadığının kabulü doğal olup, bu yönde bir uygulama yapılmasına cevaz yoktur. (İÇ, BBGK.nun 1960/21 Esas ve 9 sayılı kararı; HGK nun 21.01.2004/10-44 Esas ve 19 Sayılı; ayrıca 07.04.2004 gün, 214 E ve 19 sayılı ve 2004/448 Esas ve 461 sayılı kararları)

Gerçekten de, usuli kazanılmış hak gereğince uygulanması gereken bir kanun hükmü, sonradan (karar kesinleşmeden önce) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirse; artık usuli kazanılmış hakka göre değil; aksine, usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak; iptal kararından sonra oluşan yeni hukuki duruma göre karar verilmesi gereği vardır. (Kuru, S.4784)

Gerçekten de, usuli kazanılmış hak gereğince uygulanması gereken bir kanun hükmü, sonradan (karar kesinleşmeden önce) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirse; artık usuli kazanılmış hakka göre değil; aksine, usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak; iptal kararından sonra oluşan yeni hukuki duruma göre karar verilmesi gereği vardır. (Kuru, S.4784)

Şu hale göre; 26 madde de sayılan koşullarda kurumu sigortalının ardıl’ı (halefi) olarak kabul eden anılan yasa maddesinin 1. fıkrasındaki “itiraz konusu” kuralın iptalinden sonra bu madde uyarınca açılan davalarda artık “halefiyet ilkesi’ne” dayanılamıyacağı, kurumun rücu hakkının hukuki temelinin (halefiyet değil) bundan böyle; yasadan doğan, sigortalı ya da hak sahibi kimselerin alacaklarından bağımsız, kendine özgü “Basit Rücu” hakkına dönüşmüş olmasının kabulüyle; bu aşamadan sonra; zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle, sigortalı veya hak sahiplerine kurum tarafından bağlanan gelirin (başladığı tarihteki ) ilk peşin sermaye değerinin, tazmin sorumlularının (işverenin) kusuruna isabet eden miktarıyla sınırlı şekilde hüküm kurulması gerekir. Nitekim bu yönler, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesine yansıdığı şekilde “...kanuna uymayan eylemi nedeniyle, hukuksal yaptırıma maruz kalan ve bunun sonucu olarak da bağlanan gelirlerin sermaye değerini kuruma ödeyen, böylece olayla bağlantısı (ilişkisi) kesilen işverenin; kanun, kanun hükmünde kararname ve kararlarla getirilen katsayılarla, sigortalıya önceden bağlanan gelirlerde sonradan yapılacak artışlardan ve bu artışların peşin sermaye değerinden sorumlu tutularak; sürekli dava tehdidi altında bulundurulması, Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına ait olması gereken risklerin, işverene yükletilmesi; hakkaniyet ve sorumluluk ilkeleriyle bağdaşmadığı gibi “Sosyal Hukuk Devleti” prensiplerine de aykırılık oluşturur...” denilerek; gelirlerdeki artışların tazmin sorumlularından (işverenlerden) istenemeyeceği; kesin bir anlatımla ortaya konmuştur.

Anayasa Mahkemesi kararlarının gerekçeleriyle (konuyu açıklayıcı özelliği itibariyle, her kesimi bu arada mahkemeleri) de bağlayıcı olduğu hususu gözetildiğinde; iptal kararı ile birlikte ortaya çıkan, bu yeni hukuki durum itibariyle; konuya uygulama açısından açıklık getirmek gerekirse; öncelikle, kurumun rücu hakkının hukuksal temeli halefiyete değil kanundan doğan (basit) rücu hakkına dayandığının kabul edilmesiyle birlikte; artık ilk peşin değerli gelirlerin (bağlandığı tarih itibariyle) her bir hak sahibi yönünden tazmin sorumlularının kusuruna isabet eden miktarla sınırlı şekilde hüküm kurulması gereği vardır. Bu durumda açıklıkla söyleyebiliriz ki, ilk peşin sermaye değerli gelirlerdeki artışların istenemeyeceğinde kuşku ve duraksamaya yer yoktur.