muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11274, Karar No: 2023/3465, Tarih: 13.04.2023

IV. GEREKÇE

Fiziki takip tutanağı, iletişimin tespiti tutanakları, kullanıcı tanığın 09.06.2021 tarihli savcılık beyanı ve tüm dosya kapsamına göre; İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında açıklanan

gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, sanık müdafiilerinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 16.05.2022 tarihli ve 2022/1372 Esas, 2022/1328 Karar sayılı kararında sanık müdafiilerince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Hükmolunan ceza miktarı ile tutuklu kalınan süre dikkate alınarak sanık hakkındaki salıverilme talebinin REDDİNE,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ereğli (Konya) Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

13.04.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/13639, Karar No: 2008/12455, Tarih: 13.10.2008

**10. Hukuk Dairesi         2007/13639 E.  ,  2008/12455 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi

No :

Davacı, işkazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelirler ile yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteği hüküm altına almıştır.

Hükmün, davalılar Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazasından doğan rücu tazminatı istemine ilişkin olup, yasal dayanağı oluşturan, 506 sayılı Kanunun 26. maddesindeki “Halefiyet” ilkesi uyarınca, kurumun rücu alacağı, hak sahiplerinin tazmin sorumlularından, isteyebileceği maddi zarar (Tavan) miktarı ile sınırlı iken; Anayasa Mahkemesinin 23.11.2006 gün ve 2003/10 Esas ve 2006/106 sayılı kararı ile anılan yasa maddesinin birinci fıkrasında yer alan “...sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere...” bölümünün Anayasa’ya aykırılık nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 152 ve 153. maddelerinde öngörülen düzenlemelere göre; “Anayasa Mahkemesinin iptal kararları’nın” Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte, elde bulunan ve kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanmasının zorunlu olması karşısında, “iptal kararının” Resmi Gazete de yayınlandığı 21.03.2007 tarihinden sonra; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 76. maddesi uyarınca, yürürlükteki yasaları uygulamakla yükümlü bulunan mahkemelerin ve giderek Yargıtay’ın, iptal kararı ile keenlemyekun (yok hükmünde) olan ve böylece yürürlükten kalkan bir yasa maddesine dayanarak inceleme yapma ve karar verme yetkilerinin bulunmadığının kabulü doğal olup, bu yönde bir uygulama yapılmasına cevaz yoktur. (İÇ, BBGK.nun 1960/21 Esas ve 9 sayılı kararı; HGK nun 21.01.2004/10-44 Esas ve 19 Sayılı; ayrıca 07.04.2004 gün, 214 E ve 19 sayılı ve 2004/448 Esas ve 461 sayılı kararları)

Gerçekten de, usuli kazanılmış hak gereğince uygulanması gereken bir kanun hükmü, sonradan (karar kesinleşmeden önce) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirse; artık usuli kazanılmış hakka göre değil; aksine, usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak; iptal kararından sonra oluşan yeni hukuki duruma göre karar verilmesi gereği vardır. (Kuru, S.4784)

Hemen belirtmek gerekirse, bundan sonra 506 sayılı yasa uyarınca açılan rücuan tazminat davalarına ilişkin olarak süregelen uygulamada olduğu üzere; maddi zarar (tavan) hesabı yapılması gerekmediği gibi; 506 sayılı yasanın 10. maddesinin uygulanmasını gerektiren durumlarda da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önceki, süregelen içtihadlarla oluşturulup uygulanan prensiplerde temel farklı bir yaklaşım bulunmamaktadır. Ancak, 10. madde uygulamasında artık, tavan zarar hesabı yerine, kurumun sigortalıya başlangıçta bağladığı ilk peşin sermaye değeri üzerinden hesaplama yapılmasında herhangi bir tereddüt olmamalıdır. Ayrıca yapılan tüm hesaplama uygulamalarında; tazmin sorumlusunun, sigortalıya ya da haksahiplerine yapmış olduğu, her türlü ödeme ve ibranın da kurumun rücu alacağından düşülmesine imkan bulunmadığı göz önünde tutulmalıdır.

Öte yandan, kurumun bundan böyle artık (halef sıfatı olmadığı) sigortalının alacağından bağımsız, kanundan doğan rücu hakkına sahip olduğu gözetilerek; sigortalı veya haksahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davasında alınan kusur ve hesap raporu, rücu davasında bağlayıcı olmayıp; güçlü delil niteliğinde sayılması gerekir. Ancak, bu aşamada ilave edelim ki kesinleşen önceki rücu davalarında hükmolunan miktarın mahsubu yapılırken, sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin esas alınması gerektiğinin; şayet ilk peşin sermaye değerli gelirle birlikte artışlara da hükmedilmişse, artışların hükmolunacak rücu tazminatından mahsup edilmesine olanak bulunmadığı da göz ardı edilmemelidir. Bu çevrede meseleye fiili ödemeler açısından bakıldığında ise fiili ödemenin mevcudiyeti halinde, kurumun talep edebileceği miktarın hesabının da aynı şekilde gerçekleştirilmesi gerekmekte olup; şayet ilk peşin sermaye değerli gelirin kusur karşılığı, fiili ödeme miktarından düşük ise o taktirde ilk peşin sermaye değerine itibar edilmeli; aksine fiili ödeme miktarı ilk peşin değerden düşük ise o taktirde de fiili ödeme miktarı esas alınmalıdır.
Yargıtay — Esas No: 2021/3281, Karar No: 2022/8425, Tarih: 29.09.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/3281 E.  ,  2022/8425 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı (mağdur ...'e), beden veya ruh sağlığın bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı (mağdur ...'a) kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (mağdur sayısınca)

HÜKÜM : Çocuğun cinsel istismarı ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkumiyet (mağdur sayısınca)

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Mağdurlar vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde:

Suç tarihinde on beş yaşından küçük mağdurların velayet hakkına sahip kanuni temsilcisinin, duruşma ifadesinde şikayetinden vazgeçtiğini beyan etmesi karşısında, yaş küçüklüğü nedeniyle tayin edilen vekilin hükümleri temyiz hakkı bulunmadığından vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi gereğince REDDİNE,

Sanık müdafisinin temyiz isteminin incelenmesine gelince;

Muhakeme safahatını yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede, iddia ve savunma ile tüm delillerin eksiksiz olarak kararda gösterildiği, hükmedilen cezaların nevi ve miktarları itibarıyla kanuni sınırlar içinde tayin edildiği anlaşıldığından, sanık müdafisinin yerinde görülmeyen temyiz talebinin reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 29.09.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/7175, Karar No: 2011/548, Tarih: 08.02.2011

**8. Hukuk Dairesi         2010/7175 E.  ,  2011/548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil

... ile ... ve ... Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... ....Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen ....06.2009 gün ve 454/349 sayılı hükmün ...'ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü.Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Köyü Tüzel Kişiliğini hasım göstermek suretiyle davalı köy adına tapuda kayıtlı bulunan 177 ada ..., 220 ada ..., 221 ada ... ve 222 ada ... sayılı parsellerin tapu kayıtlarının iptali ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Muhtarı ... Akın, ....03.2008 tarihli yargılama oturumunda; dava konusu taşınmazların davacı derneğe ait olduğunu, bu konuda karar aldıklarını, köyü taşınmazlarda herhangi bir tasarrufunun bulunmadığını bildirmiştir.

Davalı ... vekili; ....06.2008 tarihli cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğundan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, 177 ada ... sayılı parsel hakkındaki davanın kabulüne, anılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, 220 ada ..., 221 ada ... ve 222 ada ... sayılı parsellerle ilgili olarak açılan davanın atiye bırakılmış olması nedeniyle bu taşınmazlar hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi üzerine hüküm davaya katılması sağlanan dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı olarak TMK.nun 713/... ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun ....maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.

Dava kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı olarak TMK.nun 713/... ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun ....maddesi gereğince açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır.

Uyuşmazlık konusu 177 ada ..., 220 ada ..., 221 ada ... ve 222 ada ... sayılı parseller; 2006 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında davalı ... Tüzel Kişiliği adına tarla niteliğiyle tespit ve tescil edildikleri, kadastro tutanaklarının ....09.2006 tarihinde kesinleşmesiyle anılan köy adına tapu kayıtlarının oluştuğu, dosya arasında bulunan kadastro tutanakları ve ekleriyle tapu kayıtlarından anlaşılmıştır. Tapu iptali ve tescil davalarında; kural olarak, dava kayıt malikine, kayıt maliki ölmüş ise mirasçılarına yöneltilerek açılır. Dava başlangıçta kayıt maliki ... Köyü Tüzel Kişiliğine yöneltilerek açıldığına göre husumette bir eksiklik bulunmamaktadır. ..., mahkemece verilen 01.05.2008 tarihli ara kararıyla davaya dahil edilmiştir. Dava gerçek hasıma yöneltildiğine göre ayrıca Hazinenin davaya katılması doğru değildir. Dava konusu üç parsel hakkındaki davanın atiye bırakıldığı ve sadece 177 ada ... sayılı parsel açısından davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Verilen hüküm kayıt maliki ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından değil, sonradan davaya katılması sağlanan dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı Derneğin Hazinenin davaya katılması konusunda bir kusuru da bulunmamaktadır.

Saptanan bu somut ve hukuki olgular karşısında, kayıt maliki bulunmayan ve davaya dahil edilen dahili davalı Hazinenin sözü edilen hükmü temyiz etmesinde hukuki yararı bulunmadığından temyiz isteği dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Somut olayda kamu düzenini ve Hazineyi ilgilendiren bir olgu da söz konusu değildir.

Dahili davalı ... vekilinin hükmü temyiz etmesinde hukuki yararı bulunmadığından temyiz isteğinin REDDİNE, 08.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3096, Karar No: 2011/4381, Tarih: 14.04.2011

**11. Hukuk Dairesi         2010/3096 E.  ,  2011/4381 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17.06.2009 tarih ve 2008/337 - 2009/348 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili asıl ve birleşen davada davacı ...’nin eşi, diğer davacıların babası olan Ahmet Kılıç’ın davalı ... nezdinde Ferdi Kaza Koltuk Sigorta Poliçesi ile sigortalı otobüsün sürücüsü iken meydana gelen çift taraflı trafik kazasında vefat ettiğini, müvekkillerince sigorta şirketine müracat edilmesine rağmen ödeme yapılmadığını ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00TL’nın ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, ıslahla Döne için 19.999,99 TL, .... için 6.666,66 TL olmak üzere 26.666,65TL, birleşen davanın davacılarının her biri için ayrı ayrı 6.666,66 TL olmak üzere toplam 53.333,28 TL’nın tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalı nezdinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ile sigortalı aracın sürücüsü olan davacıların murisinin ölümünün poliçe teminatı kapsamında olduğu, Ferdi Kaza Koltuk Sigortası meblağ sigortası olup poliçede yazılı tutara davacıların hak kazandığı, Ferdi Kaza Koltuk Sigortası Poliçesi Genel Şartlarının B-5. maddesi uyarınca yasal faiz uygulanması gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile Döne için 19.999,99 TL, .....için 6.666,66 TL olmak üzere 26.666,65 TL, birleşen davanın davacılarının her biri için ayrı ayrı 6.666,66 TL olmak üzere toplam 53.333,28TL’nın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek Ferdi Kaza Koltuk Sigortası Poliçesi Genel Şartlarının B-5. maddesi uyarınca yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacıların avans faizi talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar temyiz etmiştir.

Dava, zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacı tarafça dava dilekçesinde alacağın ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte tahsili talep

Kararı, davacılar temyiz etmiştir.

Dava, zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacı tarafça dava dilekçesinde alacağın ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte tahsili talep

edilmesine rağmen, mahkemece, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi Genel Şartları’nın B.5. maddesi uyarınca yasal faiz uygulanmasına, davacıların avans faizi talebinin reddine karar verilmiş ise de poliçe genel şartlarında belirtilen “yasal temerrüt faizi” ibaresinin Yasa’da kararlaştırılan faiz olarak anlaşılması gerektiği nazara alınarak, taraflar arasındaki uyuşmazlığın taşıma ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesinden kaynaklanması nedeniyle davacıların talebi gibi avans nispetinde temerrüt faizine hükmedilmek gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıdaki bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/1921, Karar No: 2022/3923, Tarih: 22.03.2022

**6. Ceza Dairesi         2022/1921 E.  ,  2022/3923 K.**

**"İçtihat Metni"**

Nitelikli hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından hakkında kamu davası açılan suça sürüklenen çocuk ... hakkında, Salihli 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/04/2016 gün ve 2016/135 Esas, 2016/227 Karar sayılı kararı ile mahkumiyet hükmü kurulduğu, hükmün o yer Cumhuriyet Savcısı ile suça sürüklenen çocuk müdafi tarafından temyiz edildiği, Dairemizin 15/02/2022 gün ve 2021/6409, 2022/1628 sayılı kararı ile “ O yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazının; 1412 sayılı CMUK'un 310., 5235 sayılı Kanunun 20/1, 5271 sayılı CMK'nın 38, 260/3 ve 291. maddeleri gereğince, yokluğunda karar verilen “Görüldü Savcısı'nın, 05.08.2017'den önce verilen o yer veya mülhakat asliye ceza mahkemesi kararlarını temyiz süresinin, kararı temyize hakkı olan diğer süjelerle eşit biçimde ve tebliğden itibaren bir hafta olması ve inceleme konusu olayda, UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucunda Salihli 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 19/04/2016 gün 2016/135 E. 2016/227 K. sayılı kararının 22.04.2016 tarihinde Hakim tarafından imzalanarak, görüldü savcısı ekranına gönderildiği, o yer Cumhuriyet Savcısı tarafından 03.05.2016 tarihinde temyiz dilekçesi gönderildiğinin anlaşılması karşısında, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz tarihinin CMUK'un 310/1. maddesindeki bir haftalık temyiz süresi geçtikten sonra olduğu anlaşılmakla; temyiz isteğinin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi gereğince REDDİNE, konut dokunulmazlığının ihlali suçundan kurulan hükmün zamanaşımı nedeniyle düşmesine, hırsızlık suçundan kurulan hükmün ceza süresi bakımından kazanılmış hak korunarak bozulmasına ” karar verildiği, bu karara karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02/03/2022 gün ve İtiraz-2-2016/260051 sayılı yazıları ile “ ... O yer Cumhuriyet Savcısının temyiz isteminin süresinde olup olmadığı hususu itirazımızın özünü oluşturmaktadır.

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmiş, böylece ülkemizde fiilen üç dereceli yargı sistemine geçilmiştir.

1412 sayılı CMUK'da olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, 5271 sayılı CMK'da itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

1412 sayılı CMUK'da olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, 5271 sayılı CMK'da itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 18. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 5271 sayılı CMK’nın 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine, 1412 sayılı CMUK yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak yeni usul yasası sisteminde, yasa yolları içinde istinafa yer verilmesi ve bölge adliye mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra göreve başlaması nedeniyle 5320 sayılı Kanun'un “Temyiz ve karar düzeltme” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında; “Bölge adliye mahkemelerinin, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete'de ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 322. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326. maddeleri uygulanır.” hükmüne yer verilmek suretiyle bölge adliye mahkemelerinin göreve başlamasından önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında 1412 sayılı CMUK’nın 305 ila 326. maddelerinin uygulanacağı öngörülmüştür. Başka bir anlatımla, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nın, bu tarihten sonra verilen kararlar hakkında ise 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Bu genel açıklamalardan sonra temyiz başvuru usulünün ayrıntılı bir şekilde irdelenmesi gerekmektedir.

Yargılama makamlarının verdikleri kararlarda bir aykırılık veya yanılma olması durumunda bu hataları giderme yetkisi "kanun yolu" adı verilen denetim ile sadece yargılama makamları tarafından yapılabilir. Kanun yolu, aykırılıkları gidermek ve isabetli karar verilmesini sağlamak bakımından, sanık için olduğu kadar toplum için de büyük bir teminat olduğundan, bir insan hakkıdır (Feridun Yenisey - Ayşe Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, Seçkin Yayınevi, ... 2017, s. 859, 860).

Bu anlayışa paralel olarak, Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir",

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinde ise;

Bu anlayışa paralel olarak, Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir",

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinde ise;

“1. Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir...”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere Anayasanın 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu vurgulanmış, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde yargılamada sanığa tanınması gereken asgari haklar belirtilerek adil yargılanma hakkının kapsamı belirlenmiştir.

Aynı şekilde, 25.03.2016 tarihi itibarıyla iç hukukumuzun bir parçası hâline gelen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) Ek 7 numaralı Protokolünün "Cezai Konularda Temyiz Hakkı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında;

"Mahkeme tarafından ceza gerektiren bir suç nedeniyle mahkûm edilen herkes, mahkûmiyetinin veya hükmolunan cezanın yüksek bir mahkeme tarafından yeniden incelenmesini sağlama hakkına sahiptir. Bu hakkın kullanımı, kullanımın dayanakları dâhil kanunla düzenlenir." hükmüyle ilgili kişinin hakkında kurulan hükmü daha yüksek bir mahkemeye inceletme hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

Olağan kanun yollarından sayılan temyiz incelemesinin yapılabilmesi için bir temyiz davası açılmış olmalıdır. Temyiz davasının açılabilmesi için de, 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bozmadan önceki ilk karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 310. maddesine göre iki şartın varlığı gereklidir.

Bunlardan ilki istek şartıdır. Yargılama hukukunun temel prensiplerinden olan "davasız yargılama olmaz" ilkesine uygun olarak temyiz davasının kendiliğinden açılması mümkün olmayıp bu konuda bir talebin bulunması gereklidir.

Kural olarak temyiz başvurusunun yazılı şekilde olması yani hükmü veren mahkemeye verilecek bir dilekçe ile yapılması gerekir. Ancak zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle sözlü başvuruda bulunmak da mümkündür. Bu durumda beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkim tarafından onaylanır.

Uyuşmazlık konusu olayda istek şartının gerçekleştiği konusunda bir tereddüt bulunmadığından temyiz davasının açılabilmesi için gerekli ikinci şart olan süre şartının gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmalıdır.