muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/3810, Karar No: 2017/7705, Tarih: 04.10.2017

Bandrol yükümlüğüne aykırılık suçlarında sanıklar genellikle aynı suç işleme kararı ile hareket ederek eylemlerini devam ettirmekte, suç işledikleri tesbit edildiğinde de haklarında tutanak düzenlenmektedir.

Görevlilerce düzenlenen her suç tutanağının müstakil suç sayılması (örneğin bir ay içerisinde ikişer gün arayla on beş ayrı suç tutanağı düzenlenip, on beş kez cezalandırılmaları) halinde TCK’nın 3. maddesinde öngörülen “suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.” ilkesinin korunamayacağı açık bir gerçektir.

5846 sayılı Kanun’un haklara tecavüzün önlenmesi başlıklı 81. maddesinin 13. fıkrasında “Bandrol yükümlüğüne aykırılığın aynı eserle ilgili olarak 71’inci maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde tanımlanan suçla birlikte işlenmesi halinde, fail hakkında sadece 71’inci maddeye göre cezaya hükmolunur. Ancak; verilen ceza üçte biri oranında artırılır.” hükmü yer almakta ise de bu hüküm bandrol yükümlülüğüne aykırılık eyleminde meslek birliklerinin şikayetçi olması halinde de, suçun mağduru toplumu oluşturan bireylerdir şeklindeki kabulü değiştirmeyecektir. Zira 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun hazırlanmasında esas alınan suç teorisine göre tüzel kişiler suçtan zarar gören olmalarına rağmen suçun mağduru sayılmayacaklardır.

Açıklanan nedenlerle sanık hakkında bozma ilamına konu Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 25.04.2013 tarih ve 2012/250 Esas, 2013/174 karar sayılı ve Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 01.11.2012 tarih ve 2012/520 Esas, 2012/661 karar sayılı dosyaların akıbeti araştırılarak, TCK’nın 43/1. maddesinin uygulanması, anılan maddenin uygulanması sırasında da, öncelikle görülmekte olan davada olayın özelliklerine göre kesinleşmiş davadan bağımsız olarak temel ceza belirlenip bu ceza üzerinden TCK’nın 43. maddesi uyarınca artırım yapılarak evvelce kesinleşen cezanın mahsubu ile infaza esas sonuç cezanın tayin olunması, buna göre de;

I- Önceki ve sonraki cezalar hapis cezası ise, örneğin kesinleşen ceza 10 ay hapis, sonraki ceza 1 yıl 3 ay hapis cezası ise, sonuçta infazın 5 ay hapis üzerinden yapılmasına,

II- Önceki ve sonraki cezalar adli para cezası ise, örneğin kesinleşen ceza 6.000+80 TL sonraki ceza 7.000+200 TL adli para cezası ise, sonuçta infazın 1.000 + 120 TL adli para cezası üzerinden yapılmasına,

III- Önceki ve sonraki cezalardan biri hapis diğeri adli para cezası ise: iki durum söz konusu olacağından;

a) Önceki ceza adli para cezası sonraki ceza hapis cezası ise, örneğin önceki ceza 6.000+80 TL adli para cezası sonraki ceza 1 yıl 15 gün hapis+ 100 TL adli para cezası ise, sonuçta infazın( kesinleşen 6.000 TL karşılığı 10 ay hapis cezası olduğu gözetilerek) 2 ay 15 gün hapis ve 20 TL adli para cezası üzerinden yapılmasına,

III- Önceki ve sonraki cezalardan biri hapis diğeri adli para cezası ise: iki durum söz konusu olacağından;

a) Önceki ceza adli para cezası sonraki ceza hapis cezası ise, örneğin önceki ceza 6.000+80 TL adli para cezası sonraki ceza 1 yıl 15 gün hapis+ 100 TL adli para cezası ise, sonuçta infazın( kesinleşen 6.000 TL karşılığı 10 ay hapis cezası olduğu gözetilerek) 2 ay 15 gün hapis ve 20 TL adli para cezası üzerinden yapılmasına,

b) Önceki ceza hapis sonraki ceza adli para cezası ise, örneğin önceki ceza 10 ay hapis+80 TL adli para cezası, sonraki ceza 7.000 TL (11 ay 20 gün hapisten çevrilir.) +120 TL adli para cezası ise, sonuçta infazın 1.000+40 TL adli para cezası üzerinden yapılmasına,

IV- Tüm olasılıklarda, önceki ceza sonraki cezadan fazla ise, örneğin önceki ceza 1 yıl 3 ay hapis+ 200 TL adli para cezası, sonraki ceza 7.000+120 TL adli para cezası ise, önceki ceza miktar itibariyle fazla olup onu da kapsadığından tayin olunan cezanın infaz edilmemesine karar verilmesi gerekirken, yerinde görülmeyen ve yasal olmayan gerekçelerle her eylem için ayrı ayrı cezaya hükmolunması,

Kanuna aykırı ve sanığın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 04/10/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6184, Karar No: 2013/7703, Tarih: 06.05.2013

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2013/6184 E.  ,  2013/7703 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulu tarafından münavebeye alınan buğday, buğday samanı, dolmalık biber, taze fasulye ve enginarın kuru ve sulu şartlarda 2012 yılı itibarıyla dekar başına ortalama verimi, üretim giderleri çizelgesi (tüm harcama kalemlerini açıklayan) ve kilogram başına toptan satış fiyatlarını gösterir biçimde veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosya içerisine konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16166, Karar No: 2016/1487, Tarih: 04.02.2016

**14. Hukuk Dairesi         2014/16166 E.  ,  2016/1487 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.02.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve taşınmazın yayla olarak özel sicile kaydedilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 04.07.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

Dava, yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerçekten 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre, yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Çekişme konusu taşınmaz ... Beldesi, ... Mahallesinde bulunmaktadır. ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... adlarıyla bilinen yaylalarla çevrilidir. Burası ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı "... Yaylası" olarak anılmaktadır. Ancak, dosyada yer alan haritasından ve keşif yerinde dinlenen yerel bilirkişi beyanından, dava konusu taşınmazın ... Yaylası olarak bilinen yerin daha kuzeyinde, kadim olduğu bildirilen ... Köyü yakınlarında bulunduğu görülmektedir.

Davalı taraf da savunmasında, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin kadim ... (eski adı ...) Köyü sınırı içersinde kaldığını, ... Köyünün kadim bir köy olduğunu, taşınmazın yayla ile bir ilişkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Yaşamını genelde çiftçilikle sürdüren kişilerin hayvanlarını otlatmakta olduğu yaylaya yakın bölgelerde ikamet etmek, ziraat yapmak, bağ ve bahçe yetiştirmek için tarım taşınmazlarına ihtiyaçları olacağı ve bu amaçlarına uygun kazanmaya elverişli bazı taşınmazları mülk edinebilecekleri olgusunu gözardı etmek, mera, yaylak ve kışlak gibi bölgelerden insanları soyutlamak mümkün değildir.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın kadim ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın kadim ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

O nedenle, öncelikle ilk adı ... olan köyün kuruluş tarihi ... Bakanlığı ... Genel Müdürlüğünden sorulmalı, böylelikle ... Köyünün kadim köy olup olmadığı yönü üzerinde durulmalı, yine bu köye ait en eski tarihlisinden başlamak üzere idari sınır belgeleri ile sınırlar bir haritaya bağlanmışsa haritası da istenilmeli, ... Köyüne ait mevcut en eski sınırname yerel bilirkişiler yardımıyla keşfen zemine uygulanmalı, köyün kuruluşundaki idari sınırları belirlenmeli, dava konusu taşınmazın ... Köyünün ilk idari sınırları kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, eğer dava konusu taşınmaz kadim ... Köyünün idari sınırları içersinde kalıyorsa seçilecek ve keşifte bulundurulacak harita mühendisi bilirkişiye daha önce sağlanacak eski tarihli memleket haritasındaki durumu incelettirilmeli, köyün ikamet edilen veya tarım alanları içinde kaldığı belirlenirse özel mülkiyete konu teşkil edeceği kabul edilmeli, bu arada taşınmazın kadastro tutanağı edinme sebebi sütununda yerel bilirkişiler çekişmeli yerin kadim ... Köyünün tarım alanında kaldığını, davalı tarafa ... Köyünden kişilerce satılarak temlik edildiğini beyan ettiklerinden davalı tarafa satan veya onun murislerine ait nüfus kimlik bilgileri getirtilerek bu kişilerin gerçekten ... Köyü nüfusuna kayıtlı olup olmadıkları yönü üzerinde durularak tutanak bilirkişilerinin sözleri denetlenmeli, bütün bunların sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Tüm bu inceleme ve araştırma yapılmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmadığından diğer karar düzeltme istemleri yerinde değildir. Ancak, 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddesinde 20.06.2007 tarihli ve 26558 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 03.06.2007 tarihli ve 5685 sayılı Kanunla değişiklikle "Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 01.01.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında ...ce dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. ...ce bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin ...ce açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce ...ye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir" şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

09.03.1988 tarihli ve 1987/2-860 Esas, 232 sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir kanun ve düzenleyici hüküm o kanunun yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı Kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3. maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylak yerlerden olduğu saptanırsa olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı araştırılmalı, başka bir anlatımla yaylak olduğu saptanarak kanun uyarınca adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek ...nin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

Mahkemece, belirtilen hususlar gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 04.02.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/639, Karar No: 2023/2719, Tarih: 01.03.2023

**4. Hukuk Dairesi         2023/639 E.  ,  2023/2719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sigorta tahkim davası hakkındaki Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyetinin 20.03.2021 tarih 2021/İHK 5508 sayılı kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili 06.10.2012 tarihinde ZMSS bulunmayan olduğu aracın yapmış olduğu tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu konumunda bulunan davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah ile talebini 56.933,30 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre başvuranın talebinin kabulü ile 56.933,30 TL tazminatın 22.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak başvurana ödenmesine karar verilmiş; bu karara davalı vekili, İtiraz Hakem Heyeti nezdinde itiraz etmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalı vekilinin, Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce verilen 15.01.2021 - K-2021/6145 sayılı karara karşı yaptığı vekalet ücretine ilişkin itirazın kabulüne, diğer itirazların reddine, hakem kararının başvuran lehine vekalet ücretine ilişkin “5. karar 3." kısmının aşağıdaki şekilde değiştirilmesine, hakem kararının diğer hükümlerinin aynen icrasına,

"3. Başvuru sahibi kendisini vekille temsil etmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve AAÜT gereği hesap edilen 1.640,26 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine"

karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44 üncü maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44 üncü maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK'nın 44 üncü maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Somut olayda; davacı taraf ifadesinde damadının kullandığı traktöre buğday yüklediklerini ve Aydıncık ilçesine doğru hareket ettiklerini, kendisinin traktörün römork kısmında buğdayların üzerinde oturduğunu, Aydıncık ilçesine yaklaştıkları sırada ilçenin girişindeki değirmenin yanında bulunan kantara traktörü çıkararak tohumluk buğdayın kaç kilogram olduğunu öğrenmek istediklerini, traktör tam kantara çıkarken damadının aracın kontrolünü yitirdiğini ve aniden traktörün kantarın sağ tarafına doğru devrildiğini, kendisinin de römorkun üzerinden düştüğünü belirtmiştir.

Şu durumda, davacının römork üzerinde bulunan buğdayların üzerinde yolculuk yapması zararın meydana gelmesinde etkili olduğundan hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, indirim yapılmamış olması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, 01.03.2023 gününde Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Haksız fiil sorumluluğunda zarar görenden kaynaklanan ve zarar miktarını etkileyen davranışları iki grupta incelemek mümkündür. Bunlardan ilki haksız fiil failinin kusuruna eşlik eden ve haksız fiili, haksız fiil failinin eylemiyle birlikte gerçekleştiren davranıştır. Bu davranışa birlikte kusur veya müterafik kusur da denilebilir. İkincisi ise, haksız fiilin oluşumuna ve zararlı sonucun meydana gelmesine katkıda bulunmamakla birlikte zararın artmasına sebep olan davranıştır. Birlikte kusur (müterafik kusur), Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesinde haksız fiil failinin kusuruyla birlikte, 52 nci maddesinde ise “Zarar gören, ... zararın doğmasında ... Etkili olmuş” ifadesiyle müstakilen düzenlenmiştir.

Zarar görenden kaynaklanıp zararın artmasında etkili davranış ise yine Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesinde “zarar gören ..zararın ..artmasında etkili olmuş” ifadesiyle düzenlenmiştir. Türk Borçlar Kanunu sistematiğinde zarar görenin tazminatın belirlenmesine veya indirilmesine etki eden davranışının, az önce belirtildiği üzere birlikte kusur(müterafik kusur) ve zararın artmasında etkili davranış olarak iki kategoride düzenlendiği anlaşılmaktadır.

TBK borç ilişkilerinin düzenlenmesinde temel (genel) kanun niteliğinde olduğundan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda (KTK) hüküm bulunmayan hallerde tazminat sorumluluğunun belirlenmesinde TBK’nın genel hükümlerinin uygulanacağı açıktır. KTK’da trafik kazası sonucu gerçekleşen zararın nasıl paylaştırılacağı, yani ortaya çıkan zarardan kimin ne kadar sorumlu olacağı, zararın kısmen veya tamamen zarar gören üzerinde bırakılıp bırakılmayacağı özetle tazminatın nasıl belirleneceği hususunda hüküm bulunmadığından bu konuda TBK’nın 51 ve 52 nci maddelerinin uygulanması gerektiği izahtan varestedir.

Dairemiz çoğunluğunca, KTK kapsamında gerçekleşen haksız fiillerde haksız fiil failinden veya zarar görenden kaynaklanan kusur, sürüş kusuru ve diğer kusurlu davranışlar şeklinde ikiye ayrılmakta; bunlardan sürüş kusuru kapsamında olan kusurun, varlığının ve oranının TBK 51. madde uyarınca bilirkişi marifetiyle belirleneceği, zarar görenden kaynaklanan ve sürüş kusuru kapsamında olmayan ancak zararın doğmasında ya da artmasında etkili olan eylemlerin (ki bu eylemler müterafik kusur kavramı adı altında kavramlaştırılmıştır) varlığının ve bunlar için uygulanacak indirim oranının ise hakim tarafından takdir edileceği kabul edilmektedir.

Öncelikle belirtilmelidir ki, Dairemiz çoğunluğunun görüşü, TBK’nın 51 ve 52 nci maddelerindeki düzenlemenin ruhuna aykırıdır. Her iki maddede farklı konuların düzenlendiğini düşünen çoğunluk görüşünün aksine 51 ve 52. maddeler birbirinden tamamen ayrı iki bağımsız madde değildir. Dolayısıyla maddelerde düzenlenen konularda birbirinden farklı konular değildir. Bilakis her iki madde birbirini tamamlayan bir bütünün parçası mahiyetindedir. Hatta 52. madde 51. maddenin açıklaması ve 51. madde kapsamında bulunan bir durumun özel bir düzenlemesi niteliğindedir.

İkinci olarak, yaşam tecrübelerine göre zarar görenden kaynaklanan kusurun, olayın oluşunu da kapsayan zararın doğumuna eşlik eden(yardım eden) kusur ve zararın artmasına sebep olan kusur şeklinde ayrılması daha uygun iken, zararın doğumuna etki eden kusur olmasa zaten zarar meydana gelmeyeceği gözardı edilerek, trafik kazalarında sürüş kusuru ile aslında doğrudan zararlı sonucun meydana gelmesinde etkili olan zarar görenden kaynaklı kusur arasında suni bir ayrım yapılması doğru değildir. Bu ayrımın sonucu olarak pek çok olayda zararın doğumuna etki eden kusur, sürüş kusurunun önüne geçtiği halde sürüş kusuru bakımından bilirkişi görüşüne başvurulmasını, zararın doğumuna etki eden kusur bakımından uygulanacak indirimin ise hakim tarafından takdire dayalı olarak yapılacağını savunmak çelişki yarattığı gibi Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 266. maddesine de aykırılık teşkil etmektedir.

Son olarak ifade edilmelidir ki, hukuken yerinde olmadığını düşündüğümüz bu uygulama, başlangıçta, zarar görenden kaynaklı ve sık karşılaşılan zararın doğumunda ve artmasında etkili davranışların (alkollü sürücünün aracına bilerek binme, ehliyetsiz sürücünün aracına bilerek binme, emniyet kemeri takmadan seyahat etme, kask takmadan seyahat etme vs., kimi zarara razı olma, kimi de zararın doğumunda etkili kusur kapsamında

değerlendirilebilecek) bulunduğu tazminat davalarında uygulanacak indirim oranında yeknesaklığın sağlanması bakımından benimsenmiş ise de sonrasında, zarar görenden kaynaklı bütün kusurlu davranışlar için uygulanır hale gelmiştir. Bu durum, zarar sorumlularının durumunu ağırlaştırdığı gibi adaletsiz sonuçlara da yol açmaya başlamıştır. Hali hazırda Daire çoğunluğunca zarar görenin zararın oluşmasına etki eden hukuka aykırı eylemleri her somut olay bakımından ayrı ayrı değerlendirilmemekte, davranışın zararın doğumundaki veya artışındaki ağırlığına bakılmaksızın her olayda sabit şekilde %20 oranında indirim uygulanması gerektiği benimsenmektedir.