muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/16084, Karar No: 2006/13950, Tarih: 04.12.2006

**21. Hukuk Dairesi         2006/16084 E.  ,  2006/13950 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi     :  Yozgat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Tarih               : 13.7.2006

Davacı  1.1.1985 ile  dava tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında zorunlu tarım Bağ-kur sigortalısı olduğunun tesbitine   karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir.

Hükmün  davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere  göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava,davacının 01.01.1985 tarihinden dava tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere  göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava,davacının 01.01.1985 tarihinden dava tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının 01.01.1985 tarihinde davalı Kuruma kayıt ve tescil edildiği, Kurumca eşinin sağ olması, aile reisi sıfatının bulunmaması nedeniyle bu tescilin iptal edildiği, teslim ettiği ürün bedellerinden ilk tevkifatın 18.07.1994 tarihinde ve sonrasında 27.07.2005 tarihinde yapıldığı, tapuda kayıtlı tarlasının bulunduğu, ziraat odası kaydının bulunmadığı  görülmektedir.

Mahkemece, kesintinin bulunduğu 01.08.1994-31.12.1994 ve  01.08.2005-31.12.2005 tarihleri arasına yönelik istemin kabulü doğru ise de kesintinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanamadığı 01.01.1985-01.08.1994, 01.01.1995-01.08.2005, 01.01.2006- 11.05.2006 tarihleri arasına yönelik istemin kabulü isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; davacıya varsa ihtilaflı dönemde ürün sattığı kişi veya  kuruluşları açıklattırmak, bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, davacının kooperatif  kaydı bulunup bulunmadığı varsa kayıt tarihleri araştırılarak çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.12.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1300, Karar No: 2021/3317, Tarih: 15.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/1300 E.  ,  2021/3317 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı davalı ... Turizm ve Tic. A.Ş. ile feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı işveren ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının, davalı işverenlikte 01.09.1991 – 30.04.1998 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz çalışmasına rağmen, kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili; mahkemece resen gerekli araştırmaların yapılarak kurumun feri müdahil sıfatıyla davada yer alıp yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı da gözetilerek davanın reddine karar verilmesini,

Davalı işveren vekili, hak düşürücü süre, yetki, husumet, hukuki yarar ve zamanaşımı itirazlarıyla birlikte, 506 sayılı Kanunun 3/II-D maddesinde el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollarının uygulanabileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davacının bir kısım çalışmalarının tüm sigorta kollarına tabi olarak kuruma bildirildiği, bu hizmetlerin kurumca itirazsız olarak kabul gördüğü, bu konunun taraflar arasında ihtilafsız olduğu, 506 sayılı Yasanın 3/II-D hükmünde yapılan değişiklik öncesinde de davacının işyerinde geçen hizmeti gerek Kurum ve gerekse işveren tarafından hizmet akdi kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak ihtilafsız kabul edildiği, davacının tüm sigorta kollarına tabi olarak kesintisiz çalışmasına rağmen hizmetlerinin kuruma eksik bildirildiği gerekçesiyle;

“Davanın kısmen kabulü ile;

21642370 sigorta sicil numaralı davacı ... ,... Davalı işveren uhdesinde birleşen ... sicil numaralı işyerinde hak düşürücü süreye girmeyen çalışmasının 01.11.1991 tarihiyle hizmet akdine istinaden tüm sigorta kollarına tabi olarak işe başladığı ve 30.04.1998 tarihine kadar toplam 2340 gün çalıştığı, 22 gününün Kuruma bildirimi yapıldığı, 2318 gününün ise bildirimi yapılmadığının tespitine, bildirimi yapılmayan günlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine, 01.11.1991 tarihi öncesi talebin 5 yıllık hak düşürücü süreye girdiği nedeniyle yerinde olmadığından reddine” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Yargıtay'dan geçerek kesinleşen İzmir 5. İş Mahkemesi'nin 2010/953 Esas ve 2011/257 Karar sayılı kararı gözetilerek yapılan yargılama sonucunda, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, 506 sayılı Yasa'nın 3/II-D hükmünde yapılan değişiklik öncesinde de davacının işyerinde geçen hizmeti gerek Kurum ve gerekse işveren tarafından hizmet akdi kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak ihtilafsız kabul edilmekle, davalıya ait işyerinden kısmi bildirimlerin bulunduğu 01.11.1991 – 30.04.1998 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığını tespit ederek davayı kabul eden mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçeleriyle;

“İzmir 9. İş Mahkemesi'nin 24.09.2018 tarih, 2016/437 Esas ve 2018/370 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri Müdahil Kurum vekili, gerekli kanıtların toplanmadan, eksik inceleme, çelişkili tanık beyanları ve eksik bilirkişi raporu hükme esas alınarak, dava tam olarak ispatlanmadan karar verildiği gerekçeleriyle,

Davalı işveren vekili, sundukları deliller ve istinaf sebeplerinin Bölge Adliye Mahkemesince incelenmediği, tartışılmadığı, emsal kararların dikkate alınmadığı, afaki tanık beyanları ve işçi lehine yorum ilkesiyle kendilerine sorumluluk yüklendiği, 506 sayılı Kanunun 3/II-D maddesinde el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollarının uygulanabileceğini, tanıkların uyuşmazlığa konu dönemi kapsayacak şekilde çalışmalarının bulunmadığı, bir takım tanıkların davalı işverenle husumetli oldukları, bir kısım tanıkların ise iddiaları doğrulamadığı, bilirkişi raporunun yetersiz olup bilirkişinin halı dokuma işiyle ilgili bilgisinin olmadığı ve buna göre hesaplama yapmadığı gerekçeleriyle ve usule ilişkin itirazlarını tekrarlayarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davacının, davalı işverene ait halı atölyesinde el halısı dokuma işinde çalıştığı, uzun vade sigorta kollarına tabi kısmi bildirimlerinin olduğu, dinlenen tanıkların da çalışmayı doğruladıkları iddia ve tanık beyanlarıyla sabittir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davacının, davalı işverene ait halı atölyesinde el halısı dokuma işinde çalıştığı, uzun vade sigorta kollarına tabi kısmi bildirimlerinin olduğu, dinlenen tanıkların da çalışmayı doğruladıkları iddia ve tanık beyanlarıyla sabittir.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun 3. maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenen (D) bendinde “El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” düzenlemesine yer verilmiş, sonrasında 06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 57. maddesiyle söz konusu bent ilga edilmiş olup yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, şu durumda 09.07.1987 – 05.08.2003 (dahil) dönemi bakımından bentte yazılı nitelikteki hizmetin 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği açıktır.

Yukarıdaki yasal düzenleme karşısında; 09.07.1987 – 05.08.2003 arası dönemde anılan Kanun kapsamında malûllük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85. madde gereğince isteğe bağlı sigortalılık başvurusu bulunmayan davacının, işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin “el halıcılığı dokuma işi” niteliğinde olup olmadığı belirlendikten sonra, yapılan işin el halıcılığı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde davanın reddine, aksi halde elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

O halde, davalı işveren ve feri müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak, temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9000, Karar No: 2011/9641, Tarih: 03.10.2011

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2011/9000 E.  ,  2011/9641 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

1-Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim koşulları, arazinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan Ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen, kanıtlanmış farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında) kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %5 yerine %4 olarak kabulü,

2-2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca bilirkişi kurulu, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise özel ve dikkate alınması gereken haklı bir neden bulunmadıkça tarım arazilerinin olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden bilimsel yöntemle yapılacak değerlendirmede münavebeye alınacak ürünler için dekar başına elde edilecek ortalama verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatına ilişkin olarak ciddi istatistiki bilgilere dayalı olduğu bilinen o yerdeki Tarım Müdürlüğü verilerinin esas alınması aranmaktadır.

2011/9000-9641 -2-

Daha önce Dairemizde incelemesi yapılan Mahkemenin 2009/169 Esas 2010/80 Karar (Dairenin 2011/8999 E-9474 K) sayılı dosyasına getirtilen İlçe Tarım Müdürlüğünün 2009 yılındaki mandalina ürününün dekar başına veriminin 1750 kg, kg başına ortalama satış fiyatının 1 TL. ve üretim giderinin ise 727 TL. bildirilmiş olmasına karşın dosya içinde bulunan 23.12.2009 tarihli yazıda üretim giderinin 737 TL. olarak farklı bildirildiği anlaşılmıştır. İlçe Tarım Müdürlüğünden üretim gideriyle ilgili bu çelişkinin sorularak giderilmesi gerekirken, üretim giderini 737 TL, verim miktarını 2000 kg ve satış fiyatını 750 krş alarak değerlendirme yapan rapora göre hüküm kurulması,

3-Taşınmazın tamamının kapama mandalina bahçesi niteliğine göre, tespit edilecek bedelin içinde mandalina ağaçlarının dışında kalan ağaçların da değeri bulunduğundan ayrıca bu ağaçlara herhangi bir değer verilmemesi gerekirken, hükme esas alınan raporda 12 adet zeytin ve 15 adet nar ağacına toplam 8700 TL. maktu değer verilerek kamulaştırma bedeline eklenmesi,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece bilirkişi kurulundan İlçe Tarım Müdürlüğünden 2009 yılı itibariyle çelişkinin giderildiği ortalama dekar başına üretim giderini gösteren veri cetveli getirtilerek dekara verim miktarının 1750 kg ve kg başına satış fiyatının 1 TL alınıp kapitalizasyon faizinin de %5 alınarak değerlendirme yapan ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 03.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7454, Karar No: 2019/8120, Tarih: 19.11.2019

**11. Ceza Dairesi         2019/7454 E.  ,  2019/8120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Beraat

Katılan vekilinin temyiz talebinin 2010 takvim yılında sahte fatura düzenleme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik olduğu kabul edilerek yapılan inceleme de;

... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 662 006 3053 vergi numaralı mükellefi ... Metal Plastik Ltd. Şti.'nin yetkilisi olan sanık hakkında 2010 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında, sanığın şirket işleriyle ilgisinin olmadığı ve iş yerinin amcası ... tarafından kurulduğunu beyan etmesine karşın; sanığın adı geçen şirketin %95 payını devir alarak yönetici olduğu 11.12.2009 tarihinden sonra iş yerinde yapılan 25.12.2009 ve 25.01.2010 tarihli yoklamalarda iş yerinde olup yoklama tutanaklarını mükellef sıfatıyla imzaladığı, tanık olarak dinlenen ...’ın İsa şirketle ilgisinin bulunmadığını beyan ettiği, şirketin alışlarının sahte fatura düzenledikleri tespit edilen firmalardan yapıldığı, iş yerinde hiçbir işçi veya mamul bulunmamasında karşın 2010 takvim yılında 9.019.439 TL tutarında fatura düzenlediğinin tespit edildiği anlaşılmakla, gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılması için; sanığın yetkili olduğu ... Metal Plastik Ltd. Şti.’nin düzenlemiş olduğu faturaları kullanan mükellefler hakkında karşıt inceleme raporu düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılması, bu şirket yetkilileri hakkında sahte fatura kullanmaktan dava açılmış olup olmadığı belirlenip, açıldığının tespiti halinde dava dosyaları getirtilip incelenerek bu davayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dava dosyasına intikal ettirilmesi; faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi yönünden mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve satıcının kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile faturaları kullanan mükellefin yeterli üretimi, mal girişi ya da stoku olup olmadığı da araştırılıp, karşılaştırmalı bilirkişi incelemesi yaptırılması; sanığın savunmasının doğru olup olmadığının tespiti bakımından, faturaları kullanan şirket yetkililerinin CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,faturalarda yer alan imza ve yazıların sanığa ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması, sonucuna göre toplanan tüm deliller değerlendirilip sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz talepleri bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 19.11.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/19529, Karar No: 2014/8101, Tarih: 25.03.2014

**2. Ceza Dairesi         2013/19529 E.  ,  2014/8101 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Açıklanması geri bırakılan hükmün, açıklanması için 5271 sayılı CYY’nın 231. maddesinin 1. fıkrası uyarınca duruşma açılarak ve oluşan yeni durum karşısında, duruşma açıldığından ve yargılamaya devam olunduğundan sanık ile varsa katılan haberdar edilip, hakkındaki hükmün açıklanması geri bırakılan sanığın, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlediğinin ya da denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülükleri yasal ve geçerli bir mazereti bulunmadığı halde yerine getirmediğinin yapılan duruşma sonunda tespiti halinde, 5271 sayılı CYY'nın 231. maddesinin 11. fıkrası gereğince hüküm ilk şekliyle açıklanır. Bu iki halin gerçekleştiğinin saptanması durumunda, mahkemece yapılacak işlem, önceden verilen ancak hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına konu olması nedeniyle hukuki varlık kazanmayan hükmün açıklanmasından ibarettir. Bu iki koşuldan birine aykırılık nedeniyle hükmün açıklanması halinde mahkemece, uygulanmasında yasal zorunluluk bulunduğu halde, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi nedeniyle 5560 sayılı Yasanın 23. maddesi ile CYY'nın 231. maddesine eklenen 7. fıkra gereğince uygulanamayan yasal hükümler hariç olmak üzere, önceki hükümde bir değişiklik yapılamayacaktır. Açıklanan bu hükümdeki hukuka aykırılıklar ise temyiz ya da kanun yararına bozma yoluyla Yargıtay’ca yapılacak inceleme sonucunda giderilebilecektir.

Hakkındaki hükmün açıklanması geri bırakılan ve hükmün açıklanması amacıyla yapılan duruşma sonucunda denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülükleri elinde olmayan nedenlerden dolayı yerine getiremediği tespit edilen sanık bakımından ise yerine getirememe nedeni başta olmak üzere durumu değerlendirilip, cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine, ya da koşulların varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine ilişkin karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilir. Ancak hiçbir durumda mahkemece, sübut ve nitelendirmeye ilişkin önceki uygulamadan farklı bir uygulama yapılması olanaklı değildir.

Yapılan açıklamalar karşısında somut olay değerlendirildiğinde; denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlediği anlaşılan hakkındaki, açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanması ile yetinilmesi yerine, mahkemece ancak 5271 sayılı CYY'nın 231/11. maddesi uyarınca kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanık hakkında koşullarının varlığı halinde cezanın ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar verilerek yeni bir mahkumiyet hükmü kurulması olanaklı olduğu, ancak suça sürüklenen çocuğun tekrar suç işlemesi durumunda açıklanması geri bırakılan hükmün aynen açıklanması dışında bir imkan mahkemeye tanınmadığı gözetilmeden, hükmedilen hapis cezasının 5237 sayılı TCK'nın 51. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verilmesi, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre suça sürüklenen çocuğun temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 25/03/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.