muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/3958, Karar No: 2022/9989, Tarih: 29.06.2022

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır” 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında dava konusu somut olayda talep edilen dönemle ilgili öncelikle ücret ödemesine ilişkin yazılı delilin veya banka kaydının olup olmadığı araştırılmalı, varsa bu bilgi ve belgelerde celp edilmeli, varsa banka kayıtları ile kuruma bildirilen dönem bordroları karşılaştırılarak inceleme yapılmalı ayrıca davacının açmış olduğu işçilik alacağına ilişkin davanın kesinleşmesi ve işverence sigortalıya ödemenin yapılması halinde sadece hizmetin gerçekleştiği son ayın prime esas kazancına dahil edilebileceği gözetilerek toplanan deliller değerlendirilerek ve ücretin ispatı konusunda yukarıda bahsedildiği üzere yazılı delil arandığı şayet yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da bilgi bulunması halinde tanıkla da ispatın mümkün olabileceği hususları göz önüne alınarak varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ... ... Müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, 29.06.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13, Karar No: 2023/5679, Tarih: 18.12.2023

**12. Ceza Dairesi         2022/13 E.  ,  2023/5679 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2020/862 E., 2020/3137 K.

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, temyiz dilekçesinin tebliği üzerinde 16.11.2020 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yolu temyiz isteminde bulunduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Davacı vekili 05.03.2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilininin 10.12.2011 tarihinde gözaltına alındığını ve 11.12.2011 tarihinde tutuklandığını, 06.07.2012 tarihinde tahliye olduğunu, yapılan yargılama nedeniyle beraatine karar verildiğini, davacının gözaltı ve tutuklanma tarihinden önce Turkuaz Ticaret A.Ş. İle Alfabe İletişim Ltd.Şti'nin pay sahibi olan davacının haksız koruma tedbiri uygulanması dolayısıyla 2011 yılında 28.970.209,87-TL net ciro yapmışken, tutuklanmanın gerçekleştiği 2012 yılında ciro rakamının 9.668.700,58-TL'ye düşmesi sonrası tutukluluğun sona erdiği 2013 yılında tekrar ciro artışı sağlanarak 17.083.226,49-TL tutarın elde edilmesi bağlamında, net zararın mevcudiyeti ile beraber haksız gözaltı ve tutuklamadan ötürü Beylikdüzü Belediye Başkanlığınca verilen ihaleyi ikinci en yüksek teklif veren firmaya bırakılması dolayısıyla da kazanç kaybı gerekçe gösterilip haksız yargılama nedeniyle 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte verilmesini, talep etmiştir.

Davacı vekili 28.02.2019 tarihli dilekçesinde maddi tazminat talebini 294.698,34 TL'yükselttiğine dair ıslah dilekçesi sunmuştur.

2.Davalı vekili 21.03.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımı, husumet ve derdestlik itirazlarında bulunarak reddi gerektiğini, davacının zararını ispat edemediğini, talep edilen tazminatın yüksek olduğunu, davanın reddini, talep etmiştir.

3.İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.04.2019 tarihli ve 2018/136 Esas, 2019/146 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

2.Davalı vekili 21.03.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımı, husumet ve derdestlik itirazlarında bulunarak reddi gerektiğini, davacının zararını ispat edemediğini, talep edilen tazminatın yüksek olduğunu, davanın reddini, talep etmiştir.

3.İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.04.2019 tarihli ve 2018/136 Esas, 2019/146 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 07.10.2020 tarihli ve 2020/862 Esas, 2020/3137 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 03.01.2022 tarihli tebliğnamesi ile davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddini, talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Davacı vekilinin temyiz istemi;

İstinaf merciinin hatalı ve eksik karar verildiğini, müvekkilinin haksız tutuklama ve yargılamanın gerçekleşmesinin, müvekkilinin ortak olduğu şirketin kamu ihalelerini, kaybetmesine, şirketin ihaleden yasaklanmasına, iflasa sürüklenmesine, şirketin büyümesinin yok edilmesine neden olduğunu, maddi tazminat olarak ilk derece mahkemesi gibi karar verilmesi gerektiğini, haksız tutuklama ile müvekkilinin ortak olduğu şirketlerin uğradığı zarar arasında illiyet bağının bulunduğunu, belirtmiştir.

B.Davalı vekilinin temyiz istemi;

Hükmedilen maddi ve manevi tazminatın fazla olduğunu, eksik inceleme ile hüküm kurulduğundan kararın bozulması gerektiğini, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

B.Davalı vekilinin temyiz istemi;

Hükmedilen maddi ve manevi tazminatın fazla olduğunu, eksik inceleme ile hüküm kurulduğundan kararın bozulması gerektiğini, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının tazminata esas İzmir 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas – 2017/122 Karar sayılı ceza dosyasında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, örgüte üye olma, yardım etme, eylemin ifasına fesat karıştırma, özel belgede sahtecilik, görevi kötüye kullanma, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma, mimarı kirliliğe neden olma, kamu görevlisine suçu bildirmeme suçlarından 10.12.2011 - 06.07.2012 tarihleri arasında gözaltı ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, kararın 12.10.2017 tarihinde kesinleştiğini ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacının Alfabe ve Turkuaz isimli iki şirketin pay sahibi yöneticisi sıfatıyla, koruma tedbiri öncesi cari ticari faaliyette elde ettiği ciro miktarının gözaltı ve tutukluluk sürecindeki 2012 yılı içerisinde düşmesi ve akabinde tahliye sonrası devam eden ticari faaliyet içerisinde tekrar artış göstermesi ve Beylikdüzü Belediyesinden kazandığı ihalenin tutukluluk dolayısıyla ikinci en iyi teklif veren firmaya verilmesi bağlamında; haksız koruma tedbirinin illiyet bağı içerisinde ticari gelirlerinde azalma ve kazanç kaybı yaşamaya bağlı olarak, davacının maddi zararının varlığı sübuta erip, tazminin icap edeceği, bu yolda dile getirilen kazanç kaybına konu maddi zarar isteminin yerinde olduğu ve fakat beraatle sonuçlanan dava yargılaması sürecine tanımlı olmayan beraat kararının verilmesi sonrası düzenlenen serbest meslek makbuzuna özgü vekalet ücreti masrafının ise, maddi zarar kalemi içerisinde CMK 141. Maddedeki özel koruma normunun ihtiva ettiği zarar olmadığı için maddi zarar yekununa alınamayacağı anlaşılmakla; davacının gözaltına alındığı ve serbest bırakıldığı süreler gözetilerek uğramış olduğu bilirkişi raporuna ve dosyadaki delil durumuna göre 294.698,34 TL maddi tazminatın, 20.000 TL'sine 13.12.2011 tarihinden bakiye miktar olan 274.698,34 TL'sinin ise ıslah dilekçesinin verildiği 28.02.2019 tarihinden 4.322,00 TL manevi tazminatın 13.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, istinaf merci, davacının gözaltı ve tutukluluk sürecinde ve öncesinde Turkuaz Tanıtım ve İletişim San. ve Tic. A.Ş. ile Alfabe İletişim Ltd.Şti'nin müdürü olmadığını, davacının pay sahibi olduğu şirketlerden maaş ya da huzur hakkı gibi maddi bir karşılık aldığına yönelik herhangi bir iddia bulunmadığını, (Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2019/1275 Esas 2019/6366 Karar sayılı ve benzer içtihatları), davacının 10.12.2011 tarihinde gözaltına alındığı, 11.12.2011 tarihinde tutuklandığı, 06.07.2012 tarihinde tahliye edildiği nazara alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplama yapılarak 4.815,84 TL'nin maddi tazminat olarak ödenmesine karar verilmesi gerektiğini ve hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğundan 13.000,00 TL olması gerektiği ve buna göre değişen vekalet ücretinin 2.137,90 TL olması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde tutuklama tarihinden faiz talep etmesi nedeniyle söz konusu tazminatlara tutuklama tarihinden faiz verilmesi gerektiğinden bu kısımların değiştirilmesi suretiyle, istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan İzmir 7. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas – 2017/122 Karar sayılı ceza dosyasında davacının ihaleye fesat karıştırma suçundan 10.12.2011 - 06.07.2012 tarihleri arasında 209 gün gözaltı ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, kararın 12.10.2017 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A.Davacı vekilinin temyiz talebi yönünden;

Davacının dava dilekçesinde ve tazminat yargılanması boyunca tutuklandığı sırada sahibi olduğu iddia edilen şirketlere ait zararların tutuklanma ile illiyet bağı olduğuna ilişkin dosya arasında herhangi bir belge olmadığı gibi ilgili şirketin ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğu da dikkate alındığında söz konusu zararların maddi tazminat kapsamında değerlendirilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

B.Davalı vekilinin temyiz talebi yönünden;

A.Davacı vekilinin temyiz talebi yönünden;

Davacının dava dilekçesinde ve tazminat yargılanması boyunca tutuklandığı sırada sahibi olduğu iddia edilen şirketlere ait zararların tutuklanma ile illiyet bağı olduğuna ilişkin dosya arasında herhangi bir belge olmadığı gibi ilgili şirketin ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olduğu da dikkate alındığında söz konusu zararların maddi tazminat kapsamında değerlendirilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

B.Davalı vekilinin temyiz talebi yönünden;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, davalı vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 07.10.2020 tarihli ve 2020/862 Esas, 2020/3137 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17173, Karar No: 2014/28964, Tarih: 23.10.2014

**22. Hukuk Dairesi         2014/17173 E.  ,  2014/28964 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ankara 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 15/11/2013

NUMARASI : 2012/896-2013/935

Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirterek, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin, genel tatil ikramiye ve gece vardiya ücret alacağını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı üniversite vekili, davacı ile aralarında iş sözleşmesi bulunmadığını, ihale makamı olduklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, son ihalenin alınamadığını, davacı ile aralarında imzalanan iş sözleşmesinin 10. maddesi gereği dört ay askı halinde iş sözleşmesinin devam ettiğini, askı süresi bitmeden davacının dava açtığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı şirket tarafından iş sözleşmesinin haklı sebep olmaksızın feshedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne davalı üniversitenin asıl işveren olarak tazminatlardan müştereken müteselsilen sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için gerekli şartları taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir.

6100 sayılı Kanun'un 107. maddesine göre,

"1-Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.

2-Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

3-Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

2-Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.

3-Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hâllerde, tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir."

Hükümet tasarısında yer almayan bu madde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu tarafından, esasen baştan miktar veya değeri tam tespit edilemeyen bir alacakla ilgili hak arama durumunda olan kişinin, hukuk sisteminde karşılaştığı güçlüklerin bertaraf edilerek hak arama özgürlüğü çerçevesinde mümkün olduğunca en geniş şekilde korunmasının sağlanması gerekçesi üzerinde durularak ihdas edilmiş ve nihayetinde kanunlaşmıştır.

Davanın belirsiz alacak davası türünde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafca belirlenememesi gereklidir. Belirleyememe hali, davacının gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen miktar veya değerin belirlenmesinin kendisinden gerçekten beklenilmemesi durumuna ya da objektif olarak imkansızlığa dayanmalıdır.

Madde gerekçesinde "Alacaklının bu tür bir dava açması için, dava açacağı miktar ya da değeri tam ve kesin olarak gerçekten belirlemesi mümkün olmamalı ya da bu objektif olarak imkânsız olmalıdır. Açılacak davanın miktarı biliniyor yahut tespit edilebiliyorsa, böyle bir dava açılamaz. Çünkü, her davada arandığı gibi, burada da hukukî yarar aranacaktır, böyle bir durumda hukukî yararın bulunduğundan söz edilemez. Özellikle, kısmî davaya ilişkin yeni hükümler de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, baştan tespiti mümkün olan hâllerde bu yola başvurulması kabul edilemez." şeklindeki açıklamayla, alacağın belirli veya belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığına işaret edilmiştir.

Alacağın hangi hallerde belirsiz, hangi hallerde belirli veya belirlenebilir olduğu hususunda kesin bir sınıflandırma yapılması mümkün olmayıp, her bir davaya konu alacak bakımından somut olayın özelliklerinin nazara alınarak sonuca gidilmesi gereklidir.

6100 sayılı Kanun'un 107/2. maddesinde, sorunun çözümünde yol gösterici mahiyette kriterlere yer verilmiştir. Anılan madde fıkrasında, karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacının, iddianın genişletilmesi yasağına tâbi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabileceği hüküm altına alınmış, madde gerekçesinde de "karşı tarafın verdiği bilgiler ve sunduğu delillerle ya da delillerin incelenmesi ve tahkikat işlemleri sonucu (örneği bilirkişi ya da keşif incelemesi sonucu)" belirlenebilme hali açıklanmıştır.

Davacının alacağının miktar veya değerini belirleyebilmesi için elinde bulunması gerekli bilgi ve belgelere sahip olmaması ve bu belgelere dava açma hazırlığı döneminde ulaşmasının da (gerçekten) mümkün olmaması ve dolayısıyla alacağın miktarının belirlenmesinin karşı tarafın elinde bulunan bilgi ve belgelerin sunulmasıyla mümkün hale geleceği durumlarda alacak belirsiz kabul edilmelidir.

Sırf taraflar arasında alacak miktarı bakımından uyuşmazlık bulunması, talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olması anlamına gelmez. Önemli olan objektif olarak talep sonucunun belirlenmesinin davacıdan beklenemeyecek olmasıdır. Sadece alacak miktarının taraflar arasında uyuşmazlık bulunması ya da tartışmalı olmasının belirsiz alacak davası açılması için yeterli sayılması halinde, neredeyse tüm davaların belirsiz alacak davası olarak kabulü gerekir ki, bu da kanunun amacına aykırıdır. Çünkü, zaten uyuşmazlık bulunduğu için dava açılmakta ve uyuşmazlık mahkeme önüne gelmektedir. Önemli olan davacının talebini belirli kılacak imkâna sahip olup olmadığıdır. Burada, alacağın belirlenebilir olması ile ispat edilebilirliğinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Davacının talep ettiği alacağı belirlenmesi objektif olarak mümkün, ancak belirlyebildiği alacağını ispat etmesi, kanunun öngördüğü şekilde ispatı (elindeki delillerle) mümkün değilse, burada da belirsiz alacak davası açılacağından söz edilemez. Çünkü, bir alacağın belirlenmesi ile onun ispatı ayrı şeylerdir. Davacı, talep konusu yaptığı alacağını çok net şekilde belirleyebilir; ancak her zaman onu ispat edecek durumda olmayabilir. Aksinin kabulü, her ispat güçlüğü olan alacağı belirsiz alacağa dönüştürmek gibi, hem kanunun amacına hem de genel ilkelere aykırı bir durumu ortaya çıkartabilir.

Alacağın miktarının belirlenebilmesinin, tahkikat aşamasında yapılacak delillerin incelenmesi, bilirkişi incelemesi veya keşif gibi sair işlemlerin yapılmasına bağlı olduğu durumlarda da belirsiz alacak davası açılabileceği kabul edilmelidir. Ne var ki, bir davada bilirkişi incelemesine gidilmesi belirsiz alacak davasının açılabilmesi için yeterli değildir. Bir davada bilirkişiye başvurulmasına rağmen davacı dava açarken alacak miktarını belirleyebiliyorsa, belirsiz alacak davası açılamaz.

Kategorik olarak, belirli bir tür davanın veya belirli kişilerin açtığı davaların baştan belirli veya belirsiz alacak davası olduğundan da söz edilemez. Belirsiz alacak davası, bu davaya ilişkin ölçütlerin somut olaya uygulanarak belirlenmesi gerekir.