muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/3336, Karar No: 2024/4068, Tarih: 17.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/3336 E.  ,  2024/4068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2316 E., 2024/144 K.

KARAR : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ : Balıkesir 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/445 E., 2022/460 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.11.1985 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 01.11.1985 tarihinde günün asgari ücreti ile 1 gün çalışması bulunduğunun ve 18 yaşını dolduruğu tarih olan 16.05.1989 tarihi itibari ile sigortalı hizmetinin başladığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için işe giriş bildirgesi verilmiş olmasının tek başına yeterli olmadığını, aynı zamanda eylemli olarak çalışmanın varlığının gerektiğini, iş yeri tarafından dönem bordrosu verilmediğini, eylemli çalışma olgusunun kuşkuya ve duraksamaya yer kalmayacak şekilde ispat edilemediğini, davanın reddi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için işe giriş bildirgesi verilmiş olmasının tek başına yeterli olmadığını, aynı zamanda eylemli olarak çalışmanın varlığının gerektiğini, iş yeri tarafından dönem bordrosu verilmediğini, eylemli çalışma olgusunun kuşkuya ve duraksamaya yer kalmayacak şekilde ispat edilemediğini, davanın reddi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davacı adına işe giriş bildirgesi düzenlenerek Kuruma verilmesi, Kurumun da bu işe giriş bildirgesi üzerine davacıya sicil numarası vermesi ve davacının daha sonraki hizmetlerinin de yine bu sicil numarası ile kayıt altına alınması, davacının tespiti istenen tarihte fiili olarak çalıştığının dinlenen tanıkların beyanları ile doğrulanması, işe giriş bildirgesi verilmesinin en azından bir gün çalışıldığına karine teşkil etmesi, işverenin üzerine düşen yasal yükümlülükleri yerine getirmeyerek aylık bildirge ve dönem bordrolarını Kuruma vermemesinde veya bunlarda davacının adına yer vermemesinde ya da primleri ödememesinde davacının herhangi bir kusurunun bulunmaması, bu gerekçelerle davacıyı anayasa ile güvence altına alınmış olan sosyal güvenlik hakkından yoksun bırakmanın sosyal hukuk devletinin ilkeleriyle bağdaşmaması, esasen Kurumun da kendi üzerine düşen denetim ve gözetim görevini yerine getirmediğinin açıkça ortada bulunması, yapılan işin özelliği ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında tespiti istenen çalışmanın çıraklık kapsamında olmayıp, davacının üretime bilfiil katılması niteliğinde olduğunun açıkça anlaşılması karşısında davacının 01.11.1985 tarihinde 1 gün çalıştığının tespitine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Her ne kadar; davacının 06.05.1971 doğumlu olması ve 06.05.1989 tarihinde 18 yaşını doldurması nedeniyle sigortalılık başlangıç tarihinin 06.05.1989 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken maddi yanılgı sonucu 16.05.1989 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesi hatalı bulunmuş ise de; davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmaması ve bu durumun resen nazara alınmasının da mümkün olmaması nedeniyle davalı Kurumun yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir...." gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 14.06.1984 tarihindeki (1) günlük çalışmasına istinaden 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 07.10.1987 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 14.06.1984 tarihindeki (1) günlük çalışmasına istinaden 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 07.10.1987 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 3/II-B, 6 ncı, 108 inci, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4, 5 ve 16 ncı maddeleri, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, Geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.

506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

506 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre sigortalılık niteliği, hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür.

Öte yandan aynı Kanun'un 3/II-B maddesinde, özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda; sigortalı ile işveren arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve sigortalının çırak olup olmadığı belirlenirken çalışma ilişkisi irdelenmeli, çıraklık sözleşmesinde akdi ilişkinin üstün niteliğinin çalışma yerine sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesi olduğu hususu gözetilmeli, sigortalının iş yerinde üretimle ilgili çalışmalara eylemli olarak katılması ve meslek ve sanat eğitiminin ikinci plânda tutulması, bir başka anlatımla sigortalının emeğiyle iş yeri ve işverene katkıda bulunması durumlarında çıraklık ilişkisinin söz konusu olamayacağı benimsenmelidir.

05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü maddesi çırağı, “Bu Kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o iş yerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimse...” olarak tanımlamıştır. Kanunu'nun 5 inci maddesine göre çırak olabilmek için 12 yaşından küçük, 18 yaşından büyük olmamak gerekir. Kanun'un 16 ncı maddesinde ise, işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmağa başlamadan önce velisi veya Kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20 maddesinde, sözleşmenin bir örneğinin Mahalli Çıraklık Eğitim Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu öngörülmüştür.

Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve 19.06.1986 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesinde, çırak olabilmek için 13 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak, en az ilkokul mezunu olmak, bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak koşullarına yer verilip, 14 üncü maddesinde, çıraklık süresinin 3-4 yıl olduğu ve bu sürenin mesleklerin özelliğine göre ilgili kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirleneceği kesintisiz olarak devam edeceği, Geçici 4 üncü maddesinde ise Kanun'un 25 inci maddesine göre sigorta primlerinin ödenmesine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden mali yıl başından itibaren başlanacağı, bu tarihe kadar olan sürede primlerin işyeri sahiplerince ödenmesine devam edileceği düzenlemesi yer almaktadır.

Çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Ancak çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Sözü edilen öğrencilerin sigortalı sayılmamaları, “tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işleri” nin gördükleri öğrenimin doğal bir gereği olmasından ötürüdür. Bir başka anlatımla, bu işler -SSK anlamında sigortalı işçilerin gördükleri iş görünümünde bulunsalar bile- belirgin olarak öğrenim çevresine girmektedir. Bu bakımdan, bu gibi durumlarda, esasen bir hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceği için sigortalılık niteliği edinme hali de söz konusu değildir (... Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi; Ankara, 1977 Baskı, s;130).

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.Bu açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, 06.05.1971 doğumlu davacı adına dava dışı ... unvanlı işverene ait 52121 sicil numaralı işyerinden 01.11.1985 tarihinde işe giriş bildirgesi verildiği, 52121 sicil numaralı işyerinin 01.11.1985-28.02.1987 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında olduğu, iş yeri tescil bilgilerinin gelmediği, ancak tanık anlatımlarından iş yerinin oto tamiri konulu olduğunun belirtildiği, işyerinin 1985/3 üncü bordrolarının geldiği, 7 kişinin bildirilmiş olduğu, davacının işe giriş bildirgesi verildiği tarihte 14 yaşında olduğu, dinlenen bordro tanıkları ... ... ve ...'ün davacıyı tanımadıkları, davacı tanıklarının ise dava konusu dönemde iş yerinden çalışmalarının olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; öncelikle işyerinde yapılan işin niteliği işyeri tescil bilgileri de celbedilmek suretiyle açıkça belirlenmeli, davacıya ait işe giriş bildirgesinde davacının çırak olarak çalıştığı hususunda bir yazı olmaması karşısında hakkında çıraklık sözleşmesi düzenlenip düzenlenmediği araştırılmalı, bir meslek eğitim merkezinde çıraklık kaydı olup olmadığı araştırılmalı, var ise buna ilişkin kayıtlar getirtilmeli, yukarıda anılan çalışma ilişkisi aydınlatılarak, dava dışı iş verene ait iş yerinde davacının tam olarak hangi işleri yaptığı, davacının yaptığı işlerin üretimin bir parçası mı yoksa meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi olduğu, iş yerinde işlerin davacının talep konusu dönemde yaşı itibariyle yapabileceği işlerden olup olmadığı, bu işleri yapma hususunda fiziksel ve psikolojik yetkinliğinin olup olmadığı, bu işi yapmayı bu yaşta öğrenip öğrenemeyeceği, yaptığı işi ne kadarlık süre içinde öğrenebileceği belirlenmeli, dinlenebilecek başkaca bordro tanıkları varsa bu tanıklar da dinlenmeli, dinlenen tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, SGK, emniyet, vergi ve belediye marifetiyle dava konusu dönemde işyerine komşu işyerleri ve kayıtlı çalışanları yöntemince tespit edilerek sigortalılık ve vergi kayıtları da getirtilmek suretiyle dinlenilmeli, böylelikle, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

2.Kabule göre de sigorta başlangıcı tarihi olarak davacının 18 yaşını tamamladığı tarih olan 06.05.1989 tarihi yerine 16.05.1989 tarihinin sigorta başlangıcı olarak tespit edilmesi ile 18 yaşından önceki 1 günlük çalışmasının prim gün sayısına ilave edilmesi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur.

3.Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/33891, Karar No: 2015/8342, Tarih: 05.03.2015

**3. Ceza Dairesi         2014/33891 E.  ,  2015/8342 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2013/130928

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 28. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 04/07/2012

NUMARASI : 2009/1459 (E) ve 2012/748 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

1) Sanıklar A.. T.. ve A.. C..'ün temyiz taleplerinin incelenmesinde;

Sanık A.. T..'ın 08/10/2012 tarihinde tebliğ olunan kararı, 17/10/2012 tarihinde temyiz ettiği, sanık A.. C..'ün 22/08/2012 tarihinde tebliğ olunan kararı 18/09/2012 tarihinde temyiz ettiği ve temyiz taleplerinin 1412 sayılı CMUK'un 310/1. maddesinden öngörülen bir haftalık yasal süreden sonra olması nedeniyle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2) Sanık M.. K.. hakkında kurulan mahkumiyet hükmünün temyizen incelenmesinde;

Sanık hakkında ''9 ay 21 gün hapis'' cezası yerine hesap hatası yapılması suretiyle ''10 ay 11 gün hapis ''cezasına hükmedildiği halde müştekinin eyleminde sanığa karşı haksız bir hareket bulunmadığından hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanmaması gerektiği halde uygulanarak ortaya çıkan hafif sonuç cezadan sanığın yararlanması nedeniyle atıfet yapılmaması için hesap hatası bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,

3) Sanıklar M.. S.., O.. S.., B.. B.. hakkında yaralama suçundan kurulan mahkumiyet hükümlerinin temyizen incelenmesinde;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

Müştekinin ilk celse alınan beyanında ''sanık Aytekin'in sol kolundan tutarak dışarı çektiğini ve sağ kolundan tutarak arkaya kıvırdığını sanık Mahmut'unsa sol kolundan tutarak kolunu arkaya kıvırdığını ve kelepçelediklerini diğer sanıklarında bu sırada yanlarında olduklarını beyan ettiği'' ve 13/08/2009 tarihli Adli Tıp Kurumu Kartal Şube müdürlüğünden alınan rapora göre müştekinin sol humerusta parçalı kırığının bulunduğu böylece müştekide meydana gelen yaralanmanın müştekinin sol kolunu kıvıran ve üzerine yüklenerek kırılmasına sebebiyet verenin sanık Mahmut olduğu, sanık Aytekin'in ise görevini yaparken müştekinin sağ kolunu kıvırarak sadece kelepçelemeye yardımcı olduğu sol kolda kırık oluşturacak şekilde müdahelesinin bulunmadığı ve diğer sanıkların ise müştekiye yönelik herhangi bir eylemlerinin bulunmadığı müşteki beyanı ve sanık beyanlarından anlaşılmakla yasal olmayan gerekçe ile sanıkların mahkumiyetlerine karar verilmesi;

Bozmayı gerektirmiş, sanıkların temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma hususunun CMUK'un 325. maddesi uyarınca temyiz süresini kaçıran sanık A.. T.. ve A.. C..'e teşmiline, 05/03/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1000, Karar No: 2012/31818, Tarih: 14.03.2012

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2012/1000 E.  ,  2012/31818 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın duruşmadaki savunmasında ... Mahallesi ... Caddesi ... Apartmanı No:44/1 Balıkesir adresini ikametgah adresi olarak verdiği , bu adrese yargılama esnasında usulüne uygun şekilde 23.06.2008'de tebligat yapıldığı, bu nedenle 11.12.2009 tarihinde aynı adrese TK 35.maddesi uyarınca yapılan tebligatın usulüne uygun olduğu anlaşılmakla temyiz isteminin reddine dair 27.05.2010 gün ve 2010/553 sayılı ek kararda bir isabetsizlik görülmediğinden, bu karara yönelik temyiz itirazlarının reddiyle, temyiz isteminin reddine dair ek kararın ONANMASINA, 14.13.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/32132, Karar No: 2010/34329, Tarih: 21.12.2010

**2. Ceza Dairesi         2010/32132 E.  ,  2010/34329 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 2 - 2010/247474

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 05/07/2007

NUMARASI : 2007/196 Karar - 2007/117 Esas

SUÇ : Elektrik hırsızlığı

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Hükümden sonra 08.02.2008 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 5728 sayılı Yasa’nın 562.maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK.nun 231.maddesi uyarınca ve bu maddenin 6.fıkrasına 25.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın 7.maddesi ile eklenen cümle de gözetilerek; hükmolunan cezanın tür ve süresine göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı istem gibi BOZULMASINA, 21/12/2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13575, Karar No: 2023/2659, Tarih: 20.03.2023

**5. Hukuk Dairesi         2022/13575 E.  ,  2023/2659 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.09.2021 Tarihli ve 2021/72 Esas, 2021/516 Karar Sayılı Kararı

Dosya içerisindeki Burhaniye Belediyesine ait bir kısım makbuzlar incelendiğinde adi ortaklığa konu taşınmazın Havran/Burhaniye sınırları içinde yer aldığı, kesin yetki bulunmadığı, davalının ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğu, davalılardan ...'ın ikametgahının bulunduğu Şereflikoçhisar ilçesini yetkili mahkeme olarak itirazında bildirmediği, adi ortaklığın feshi ve tasfiyesi davasında yetki itirazında yetkili mahkemeyi belirten davalı ...'ın ikametgah mahkemesi olan Eskişehir Asliye Hukuk Mahkemesinin ortak yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Eskişehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.12.2021 Tarihli ve 2021/791 Esas, 2021/778 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda; taraflar arasında bir adi ortaklık sözleşmesi olduğu ve sözleşmeye konu taşınmazların, incelenen tapu kayıtları neticesinde Balıkesir ilinde bulundukları, başka bir deyişle sözleşmenin ifa yerinin Balıkesir olduğu, davalının ikametgahı mahkemesinin yetkisinin yanı sıra, sözleşmenin ifa yeri olan Balıkesir mahkemelerinin de yetkili olduğu, davacının da sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde dava açtığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, adi ortaklığın tasfiyesi ve kâr payı istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

3. 6100 sayılı Kanun’un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki ” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır."

4. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir."

5. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir:

4. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir."

5. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir:

"(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz."

"(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir."

"(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

C. Değerlendirme

Somut olayda, davacı vekilince Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığı, davalı ...'ın süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunduğu; ancak söz konusu sözleşme incelendiğinde sözleşmenin ifa yerinin Balıkesir olduğu anlaşıldığına göre, uyuşmazlığın Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

20.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.