muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/17167, Karar No: 2024/1618, Tarih: 07.02.2024

**9. Hukuk Dairesi         2023/17167 E.  ,  2024/1618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1094 E., 2023/1981 K.

KARAR : İstinaf başvurusunun kabulü ile davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 34. ... Mahkemesi

SAYISI : 2022/83 E., 2022/704 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 13.03.2015 tarihinde Urla Devlet Hastanesinde alt işveren firma bünyesinde işe alınan müvekkilinin, davalı işveren tarafından 01.04.2016 tarihinde bilgi işlem - veri giriş işlerini yapmakla görevlendirildiğini, 696 ... Kanun Hükmünde Kararname (696 ... KHK) ile 375 ... Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 ... KHK) eklenen geçici 23 üncü madde hükmü doğrultusunda sürekli işçi kadrosuna atandığını, davacının sürekli işçi kadrosuna atadıktan sonra da süresiz olarak bilgi işlem - veri kayıt işlerini yapmakla görevlendirildiğini, davacının üyesi bulunduğu yetkili sendika ile davalı arasında imzalanan toplu ... sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendine açıkça aykırı bulunan temizlik işlerinin yapılmasına dair görevlendirmenin müvekkili tarafından kabul edilmediğini iddia ederek söz konusu görevlendirmenin iptali ile toplu ... sözleşmesinin ilgili hükmüne uygun olarak vasıflı işlerde görevlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının talebinin 375 ... KHK’ya eklenen geçici 23 üncü madde hükümlerine göre reddedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplu ... sözleşmesinin ilgili hükmünün, 696 ... KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde hükmü uyarınca uygulanabilirliği olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplu ... sözleşmesinin ilgili hükmünün, 696 ... KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde hükmü uyarınca uygulanabilirliği olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; temizlik işlerinde görevlendirilmeyi haklı kılacak bir düzenlemenin bulunmadığını, toplu ... sözleşmesinin ilgili hükmü gereğince söz konusu görevlendirmenin iptal edilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının talebinin, veri hazırlama elemanı olarak çalışırken kadroya geçirilmesine rağmen temizlik işinde görevlendirilmesinin haksızlığına ilişkin olduğu, bu durumun çalışma koşullarında aleyhe değişiklik olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği yönündeki gerekçeler ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacının çalıştığı ihale kapsamında kadroya geçirildiğini ve temizlik işlerine verilmesinin hukuka aykırılık taşımadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, toplu ... sözleşmesinin ilgili hükmünün, davacının istihdam edildiği ihale kapsamında kadroya geçirilmesi karşısında uygulanabilirliğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi.

2. 4857 ... ... Kanunu'nun 22 nci maddesi, 696 ... KHK ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 madde.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 696 ... KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü maddeye göre "... Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. ..."

2. 696 ... KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü maddeye göre "... Sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. ..."

3. Davacının uygulanmasını istediği işletme toplu ... sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendine göre ise "Vasıfsız işçi kadrosunda bulunmakla beraber, bir yıl süreyle vasıflı işçiler tarafından yapılması gereken bir işte çalışmış olanlar bu sürenin sonunda vasıfsız işte çalıştırılamazlar."

4. Sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçi, yukarıdaki (2) numaralı paragrafta hükmüne yer verilen düzenleme uyarınca sadece kadroya geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir. Şu hâlde toplu ... sözleşmesinin 29 uncu maddesinin (d) bendi hükmünün, 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde karşısında davacı bakımından uygulanabilirliği bulunmamaktadır. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince davacının temizlik personeli olarak çalıştırılmasının çalışma koşullarında aleyhe değişiklik olduğuna yönelik tespitte bulunularak davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

5. Davanın ... vekilince ... adına takip edildiği görülmekle; İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemelerinin gerekçeli karar başlıklarında davalı olarak ... yazılması gerektiği hâlde "... Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü İşletme Birimi" yazılmış olması, mahallinde düzeltilebilir maddi hata kabul edilerek bozma sebebi yapılmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2655, Karar No: 2024/4664, Tarih: 09.09.2024

**8. Hukuk Dairesi         2022/2655 E.  ,  2024/4664 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul/ kısmen reddine ve el atmanın önlenmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde, yörede yapılan orman kadastrosunda dava konusu taşınmazın 760 m²’lik bölümünün orman sınırları içine alındığını ileri sürerek bu kısmının tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tescilini, davalıların müdahalesinin önlenmesine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile dava konusu taşınmazın 08.03.2015 tarihli bilirkişi kurulu rapor ve ekindeki krokinin (A) harfi ile gösterilen 685,08 m² kısmının tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapu kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin isteminin reddine, davacının elatmanın önlenmesine yönelik talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalılardan Şerife Sipahi ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince; "İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından kesinleşmiş orman tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada çekişmeli taşınmazın (A) harfi ile gösterilen 685,08 m²’lik kısmının orman tahdidi içinde kalan yerlerden olduğu anlaşıldığına göre yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Mamafih karar tarihinden sonra, 28.04.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile ..., 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlardan, bu Kanunda belirtilen görevleri kapsamında düzenlenen kâğıtlar sebebiyle damga vergisinden ve tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan döner sermaye hizmet bedellerinden muaftır, hükmü gereğince Orman Yönetiminin açtığı dava nedeniyle aleyhine harçlara hükmedilmesi ve ayrıca davacı ... Yönetiminin davasının müdahalenin men'i talebi yönünden reddedilmesine rağmen, kendisini vekille temsil ettiren davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru değildir." gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; Yargıtay bozma ilamı, mahallinde yapılan keşif, alınan bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları ve dosya kapsamının bir bütün halinde incelenip değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğuna ilişkin rapor, kadastro tespit krokisi, amenajman haritası, kesinleşmiş orman kadastro tutanağı, 2B uygulama çalışmaları sırasında orman sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın bilirkişi raporlarındaki tespitler de dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne, dava konusu taşınmazın 08.03.2015 tarihli bilirkişi kurulu rapor ve ekindeki krokinin (A) harfi ile gösterilen 685,08 m² kısmının tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapu kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin isteminin reddine, davacının elatmanın önlenmesine yönelik talebinin reddine karar verilmiş, hüküm, davacı ... İdaresi vekili ile davalılardan ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... İdaresi vekili ile davalılardan Şerife Sipahi ve ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

S O N U Ç : Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

7139 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,

3402 sayılı Kanun'un 36/A maddesi gereğince harç alınmasına mahal olmadığına,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

09.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4051, Karar No: 2016/9910, Tarih: 14.06.2016

**21. Hukuk Dairesi         2016/4051 E.  ,  2016/9910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalı Kurum tarafından gönderilen ödeme emrinin zamanaşımına uğraması nedeniyle iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava; .... Nak. Hiz. Tic. A. Ş.’'nin, Kurumun 6183 sayılı Kanun'a göre, 26/02/2014 tarih 3272244 sayı 5304 takip kart numaralı tevhitli takip dosyalarıyla takip edilen prim ve İSP borcunun tahsili amacıyla davacı adına üst düzey yönetici sıfatıyla çıkarılan ödeme emrinin iptali ve borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ödeme emrinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline, davacının borçlu olmadığının tespitine ve 3.147,37 TL nispi vekalet ücretinin davalı Kurum'dan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davanın 7 günlük hakdüşürücü süre içerisinde açıldığı, 26/02/2014 tarih 3272244 sayı 5304 takip kart numaralı tevhitli takip dosyalarıyla takip edilen prim ve İSP borcunun 2003/2 - 9. dönemlerine ait olduğu, ticaret sicil bilgilerine göre davacının borç döneminde dava dışı borçlu şirketin temsil ve ilzama yetkili yönetim kurulu başkan yardımcısı olarak görev yaptığı, davacı vekilinin zamanaşımı def'inde bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı ise 506 sayılı Kanunun 80, 5510 sayılı Kanunun 88 ve 6183 sayılı Kanunun mükerrer 35. maddesi olup, davadaki sorunun bu maddeler ile birlikte değerlendirilerek çözüme kavuşturulması gerektiği ortadadır.

5510 sayılı Kanun'un yürürlük süresiyle ilgili 108/1-c maddesinde, Kanun'un 88. maddesinin 01/07/2008 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 80/12. maddesinde sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkililerinin kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, 5510 sayılı Kanunun 88/20. maddesinde de Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcilerinin Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları bildirilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 88/20. maddesi 506 sayılı Kanunun 80/12. maddesinden farklı olarak, tüzelkişiliği haiz işverenlerin üst düzeydeki yönetici ve yetkilileri yanında, şirket yönetim kurulu üyelerini de sorumlu tutmaktadır.

Öte yandan, zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve alacağın "dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır.

Bu itibarla zamanaşımı iddia veya savunması ileri sürüldüğünde, eğer iddia veya savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.

Zamanaşımı, bir maddi hukuk kurumu değildir. Diğer bir anlatımla zamanaşımı, bir borcu doğuran, değiştiren ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, salt doğmuş ve var olan bir hakkın istenmesini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu bakımdan zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır. Bunun sonucu olarak da, yargılamayı yapan yargıç tarafından yürüttüğü görevinin bir gereği olarak kendiliğinden göz önünde tutulamaz. Borçlunun böyle bir olgunun var olduğunu, yasada öngörülen süre ve usul içinde ileri sürmesi zorunludur. Demek oluyor ki zamanaşımı, borcun doğumu ile ilgili olmayıp, istenmesini önleyen bir savunma olgusudur. Şu durumda zamanaşımı savunması ileri sürülmedikçe, istemin konusu olan hakkın var olduğu ve kabulüne karar verilmesinde hukuksal ve yasal bir engel bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, davacı tarafın zamanaşımı def'inde bulunmadığı halde, mahkemece davaya konu ödeme emrinin zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle iptal edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde uygulanmakta olan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi görevli ve yetkili olacağından, anılan mahkemede uygulanacak usul hükümleri, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda düzenlenmiştir. 5521 Sayılı Kanunun 7/1.maddesinde iş mahkemelerinde şifahi (sözlü) yargılama usulünün uygulanacağı belirtilmekte olup; anılan Kanunun 15.maddesinde ise, bu kanunda açıklık olmayan hallerde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmektedir.

5521 Sayılı Kanun hükümleri arasında uyuşmazlıkla doğrudan ilgili olan "sözlü yargılama usulü" kurumuna yer verilmemiştir. Ancak 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447. maddesi ile sözlü yargılama usulü kaldırılmış, aynı Kanun'un 316 ve devamı maddeleri gereğince iş davaları için basit yargılama usulü benimsenmiştir.

5521 Sayılı Kanun hükümleri arasında uyuşmazlıkla doğrudan ilgili olan "sözlü yargılama usulü" kurumuna yer verilmemiştir. Ancak 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447. maddesi ile sözlü yargılama usulü kaldırılmış, aynı Kanun'un 316 ve devamı maddeleri gereğince iş davaları için basit yargılama usulü benimsenmiştir.

Sözlü yargılama usulünün uygulandığı dönemde zamanaşımı def'i ilk oturuma kadar ve en geç ilk oturumda yapılabilir. Ancak 6100 sayılı Kanun’un yürürlükte olduğu dönemde 319. madde hükmü uyarınca İddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı davanın açılmasıyla başlayacağından, zamanaşımı defi dava dilekçesi ile ileri sürülmelidir. 01.10.2011 tarihinden sonraki dönemde ilk oturuma kadar zamanaşımı definin ileri sürülmesi ve hatta ilk oturumda sözlü olarak bildirilmesi mümkün değildir.

Dava dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ise, ilerleyen aşamalarda 6100 sayılı Kanun’un 141/2. maddesi uyarınca zamanaşımı def'i davalının açık muvafakati ile yapılabilir.

1086 sayılı Kanun yürürlükte iken süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı define davalı taraf süre yönünden hemen ve açıkça karşı çıkmamışsa (suskun kalınmışsa) zamanaşımı defi geçerli sayılmakta iken, 6100 sayılı Kanun’un uygulandığı dönemde süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı definin geçerli sayılabilmesi için, davalının açıkça muvafakat etmesi gerekir. Başka bir anlatımla 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamalar bakımından süre geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı define davalı taraf muvafakat etmez ise zamanaşımı defi dikkate alınmaz.

Somut olayda, davacı tarafın dava açarken veya ıslah yoluyla zamanaşımı def'inde bulunmamasına ve davalı Kurum'un da zamanaşımı def'ine muvafakat ettiğine ilişkin dosya kapsamından bilgi ve belge bulunmamasına rağmen, mahkemece zamanaşımına uğradığından bahisle ödeme emrinin iptaline ve davacının borçlu olmadığına karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının diğer iddialarının ve delillerinin incelenerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de; 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 168. maddesine 16/06/2009 tarihinde yürürlüğe giren 5904 sayılı Kanunun 35. maddesiyle eklenen cümlede “Şu kadar ki hazırlanan tarifede; genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre davalı Kurum aleyhine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de isabetsiz olup, bu husus da bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu hükme göre davalı Kurum aleyhine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de isabetsiz olup, bu husus da bozma nedenidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14.06.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/732, Karar No: 2019/2514, Tarih: 11.03.2019

**2. Hukuk Dairesi         2019/732 E.  ,  2019/2514 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma-Eşya ve Ziynet Alacağı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-davalı erkek tarafından, her iki dava ve fer'ileri ile ziynet ve eşya alacağı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içerisinde bulunan davacı-davalı erkek vekili Av. ...'a ait vekaletname genel vekaletname olup boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içermemektedir. Boşanma davası açmak ve açılan davayı takip etmek kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğindedir. Bu bakımdan vekaletname de bu hususta özel yetkiyi gerektirir (HMK m. 74). O halde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 74. maddesi gereğince boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içeren vekaletnamesini sunması için davacı-davalı erkek vekiline süre verilmesi bu süre içinde vekaletname verilmez veya asıl yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçe ile mahkemeye bildirmez ise gerekçeli kararın asıla "Vekilin özel vekaletname sunmadığı, yetkisiz vekilin kararı temyiz ettiği, gerekçeli kararın kendisine tebliğden itibaren yasal sürede kararı temyiz etmediği ya da yapılan işlemleri kabul ettiğini bildirmediği takdirde yetkisiz vekilin temyiz itirazlarının incelenemeyeceği" ihtarını içerecek şekilde usule uygun tebliği sağlanılıp yasal temyiz süresi de beklenildikten sonra, gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi.11.03.2019 (Pzt.)