muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/609, Karar No: 2022/1391, Tarih: 27.10.2022

20. Nitekim bu hususu yasal düzenlemeye kavuşturan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Aşırı ifa güçlüğü” başlıklı 138. maddesinde;

“Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır.

Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır.” şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.

21. Anılan maddenin görülmekte olan davalarda da uygulanacağına ilişkin 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun’un 7. maddesi gereğince, bu hüküm BK döneminde yapılan sözleşmeler için de geçerlidir.

22. İşlem temelinin çökmesi ilkesinin somut olaya ne şekilde uygulanacağı hususu da irdelenmelidir. Yukarıda anıldığı gibi, uyarlama kurallarının uygulanması için öngörülemez bir dış olayın meydana gelmesi gerekir.

23. Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 14.09.2021 tarihli ve 2017/(13)3-2308 E., 2021/994 K. sayılı kararında da aynı hususlara işaret edilmiştir.

22. İşlem temelinin çökmesi ilkesinin somut olaya ne şekilde uygulanacağı hususu da irdelenmelidir. Yukarıda anıldığı gibi, uyarlama kurallarının uygulanması için öngörülemez bir dış olayın meydana gelmesi gerekir.

23. Nitekim Hukuk Genel Kurulunun 14.09.2021 tarihli ve 2017/(13)3-2308 E., 2021/994 K. sayılı kararında da aynı hususlara işaret edilmiştir.

24. Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendiğinde; davalı ... tarafından “Katlı Otopark ve İşyeri Bina İnşaatı” için irtifak hakkı kullanım süresi yirmi yıl olmak üzere Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre ihaleye çıkılmıştır. Davacının irtifak hakkı kullanım süresi için on üç yıl dokuz ay şeklindeki en uygun teklifi vermesiyle sonuçlanan ihale ile davaya konu işin davacı tarafından yapıldığı ve iş bedeli olarak da belirtilen süre kadar kullanım hakkının davacıya bırakıldığı anlaşılmaktadır. Davacı eldeki dava ile, 17.08.1999 tarihinde meydana gelen depremden kişilerin etkilenmesi sonucunda kapalı alanların tercih edilmemesi ve davalının taahhüt ettiği bir kısım edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle otoparkın yeterli dolulukta çalışmadığını, bu nedenle ihale süresi artırılmadığı takdirde zarar edileceğini belirtmiş ise de, öncelikle belirtmek gerekir ki, davacının sözleşmeye aykırı davranıldığı iddialarının uyarlama talebine dayanak olabilmesi mümkün değildir. Sözleşmeye aykırılığın hükümleri BK’da özel olarak düzenlendiğinden bu hükümlere başvurmak yerine uyarlama talebinde bulunulamaz. Bununla birlikte uyarlamanın temelini öngörülmeyen nedenle borçlunun sözleşme ile üstlenilen edimini ifada zorlanması oluşturmaktadır. Uyarlama davalarının genel uygulaması kira sözleşmelerinde kira bedelinin günün koşullarına göre düzenlenmesi şeklinde vücut bulmaktadır. Sözleşmenin diğer hükümlerinde değişiklik yapılmaz. Aksi hâl, sözleşmeye müdahale teşkil eder. Bu nedenle, davacının açmış olduğu sözleşmenin uyarlanması davasında, yukarıda ayrıntılı şekilde açıklanan uyarlama koşulları mevcut değildir.

25. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, davaya konu sözleşmenin yap-işlet-devret sözleşmesi niteliğinde, eser sözleşmesi ve kira sözleşmesinin unsurlarını içeren karma bir akit olduğu, davaya TBK’nın 138. maddesinin değil, daha özel nitelikte bulunan BK’nın 365. maddesinin uygulanması gerektiği, bu nedenle önceden öngörülemez nedenler ortaya çıkarsa uyarlama talep edilebilir ise de tacir olan davacının bu öngörülmeyi de aşan uyarlama nedeninin varlığını ispatlayamadığı, ayrıca sözü edilen ekonomik krizlerin henüz gerçekleşmediği dönemde binanın yapılıp kullanılmaya başlandığı, ifa büyük ölçüde tamamlanmışken sözleşmenin bitimine az bir süre kala sözleşmenin süresinin uzatılması suretiyle uyarlanması talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu, bu nedenle direnme kararının Özel Daire kararında belirtilen nedenlerle bozulması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.

26. Hâl böyle olunca; direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerden dolayı bozulması gerekmektedir.

IV. SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda açıklanan değişik gerekçe ve nedenlerle 6217 sayılı Kanun’un 30. maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen “Geçici Madde 3” atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gereğince BOZULMASINA,

İstek hâlinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine,

Aynı Kanun’un 440. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren on beş gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27.10.2022 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Sözleşme kurulurken edimler arasında bir denge olduğu varsayılır. Borçlar Hukukunda sözleşmeler hakkında uygulanan temel ilkelerden biri de “ahde vefa” (pacta sunt servanda) ilkesidir. Bu ilke uyarınca sözleşmenin tarafları üstlendikleri edimleri, sözleşmenin hükümlerine bağlı kalarak yerine getirmekle yükümlüdürler. Sözleşmenin süresi içinde meydana gelebilecek olağanüstü değişiklikler ahde vefa ilkesine uymayı zorlaştırabilir. Bu değişikliklere örnek olarak sözleşmenin yapıldığı yerdeki olağanüstü ekonomik çalkantı sebebiyle taraflardan birinin ödeme gücündeki azalma gösterilebilir. Bu ve benzeri durumlara çözüm olmak üzere doktrinde ortaya çıkan teorilerden biri de “işlem temelinin çökmesi” teorisidir. Tarafların sözleşmeyi kurarken edimler arasındaki denge sonradan objektif olarak bozulmuşsa ve bu bozulma sonucunda taraflardan birinin bu sözleşmeyi ifa etmesini beklemek dürüstlük kuralına aykırılık teşkil edecekse, burada işlem temelinin çöktüğünden bahsetmek yerinde olur (Tekinay, Selahattin Sulhi/Akman, Sermet/Burcuoğlu, Haluk/Altop, Atilla, Tekinay Borçlar Hukuku, 7. Baskı, ... 1993, s. 1005 vd.; Akyol, Şener, Dürüstlik Kuralı ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı, İkinci Bası, ... 2006, s. 89 vd., Aybay, M. Erdem, Sözleşmenin Değişen Koşullara Göre Uyarlanması, Cevdet Yavuz’a Armağan. S: 324 vd.).

818 sayılı Borçlar Kanununda uyarlama davalarına hukukî dayanak oluşturan bir düzenleme bulunmadığından 4721 sayılı TMK 1, 2 ve 4. madde hükümlerinden yararlanılarak sonuca gidilmeye çalışılmıştır.

Dayanılan bu hükümler; herkesin, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğu (TMK 2/1), bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeninin korumayacağı (TMK 2/2), Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakimin, hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği (TMK 4/1,) Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hakim, örf ve adet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vereceği (TMK 1/2), ve karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanacağı (TMK 1/3) düzenlemeleridir.

Bu hükümlere dayanılmasının ana nedeni, sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülmeyen nedenlerin ortaya çıkması sonucu edimler arasındaki dengenin aşırı ölçüde bozulmuş olması hâlinde işlem temelinin çökeceği ve işlem temeli çöken bir sözleşmeye bağlı kalmakta ısrar etmenin hakkın kötüye kullanılması sayılacağı, değişen koşullara göre yapılacak uygulama konusunda sözleşmede bir hüküm bulunmaması sonucu sözleşmede boşluk olması hâlinde hakimin bu boşluğu en uygun biçimde dolduracağı düşüncesidir.

Daha sonra yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK’da uyarlama davalarının hukukî dayanağını oluşturacak bir hükme "Aşırı ifa güçlüğü" başlığı altında 138. maddede yer verilmiştir.

6101 sayılı Türk Borçlar Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 7. maddesinde; aşırı ifa güçlüğüne ilişkin 138. maddenin, görülmekte olan davalarda da uygulanacağı belirtilmiş olduğundan bu hüküm BK döneminde yapılan sözleşmeler için de uygulanması mümkün bir düzenlemedir.

TBK 138. madde genel kural niteliğini taşıdığından uyarlama davalarına dayanak daha özel bir düzenleme var ise bu hâlde TBK 138. maddenin değil, ilgili özel kuralın uygulanması gerekir.

Götürü bedelli eser sözleşmelerinin uyarlanması BK 365 (TBK 480) maddede özel olarak düzenlenmiştir. Bu sözleşmelerin uyarlanması taleplerinde uyuşmazlığın bu hükme göre çözümlenmesi gerekir. Taraflar arasındaki sözleşme BK döneminde yapıldığından somut uyuşmazlıkta BK’nın 365. maddesi hükmüne göre uyarlama koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenmelidir.

Uygulanması gereken BK 365. madde hükmüne göre; götürü bedelli eser sözleşmesinde yüklenici yapılacak şeyi kararlaştırılan fiyata yapmağa mecburdur. Yapılacak şey, tahmin edilen miktardan fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile, yüklenici bedelin arttırılmasını isteyemez. Fakat evvelce tahmin olunamayan veya tahmin olunup da iki tarafça nazara alınmayan hâller, işin yapılmasına mani olur veya yapılmasını son derece güçleştirirse hâkim, haiz olduğu takdir hakkı dolayısıyla ya kararlaştırılan bedeli artırır veya sözleşmeyi fesheder.

Bu kural ile, ücretin götürü olarak kararlaştırıldığı sözleşmelerdeki ücretin değişmemesi kuralına bir istisna getirilmiştir. Bu kurala dayalı olarak sözleşmenin temelini oluşturan konularda önceden öngörülemeyen veya öngörülmesine rağmen gerçekleşeceğine ihtimal verilmeyen önemli değişikler sonucu edimler arasındaki dengenin aşırı bozulması hâlinde iyi niyet kurallarını da göz önünde tutarak, hakim tarafından sözleşme değişen koşullara uyarlanabilecektir.

Yüklenici tacir ise, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğinden (TTK 18/2) başlangıçta öngörülmeyen veya öngörülüp de göz önünde tutulmayan olayların, uyarlama ya da dönme nedeni sayılabilmesi için normal ve olağanın dışında ortaya çıkması gerekir.

Yüklenici tacir ise, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğinden (TTK 18/2) başlangıçta öngörülmeyen veya öngörülüp de göz önünde tutulmayan olayların, uyarlama ya da dönme nedeni sayılabilmesi için normal ve olağanın dışında ortaya çıkması gerekir.

Sözleşmeye aykırı davranıldığı iddialarının uyarlama talebine dayanak olabilmesi mümkün değildir. Sözleşmeye aykırılığın hükümleri BK’da özel olarak düzenlendiğinden bu hükümlere başvurmak yerine uyarlama talebinde bulunulabileceği düşünülemez.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davalı ... tarafından “Katlı Otopark ve İşyeri Bina İnşaatı” için keşif bedeli 116.000TL irtifak hakkı kullanım süresi 20 yıl olmak üzere Devlet İhale Kanun hükümlerine göre ihaleye çıkılmıştır. Davalının en uygun olduğu kabul edilen teklifine göre irtifak hakkı kullanım süresi 13 yıl 9 ay, ihale bedeli ise 79.500TL’dir. Bu şekilde sonuçlanan ihale ile davaya konu işin davacı tarafından yapıldığı ve iş bedeli olarak da belirtilen süre kadar kullanım hakkının davacıya bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşme, yap işlet devret sözleşmesi niteliğinde olup eser sözleşmesi ve kira sözleşmesi unsurlarını içeren karma bir akit bulunmaktadır.

Otopark yapılarak eserin meydana getirilmesi aşaması eser sözleşmesiyle, otopark yapıldıktan sonra 13 yıl 9 ay süre ile davacı kullanımına bırakılması ise kira sözleşmesiyle ilgilidir. Sözleşmede irtifak hakkı kullanım süresi dışında bir bedel öngörülmediğinden bu kullanım hakkı iş bedelini oluşturmaktadır. İş bedeli sabit bir kullanım süresi olarak belirlendiğinden eser sözleşmesi götürü bedelli sözleşme niteliği taşımaktadır.

Götürü bedelli bir sözleşme olduğundan 818 sayılı BK 365. maddeye göre sözleşmenin uyarlanarak iş bedelinin arttırılması istenebilir ise de maddedeki koşulların gerçekleştiğinin davacı tarafından ispatlanması gerekir.

Dava dilekçesinde 1999 depreminin olumsuz etkilerinden söz edilmiş ise de dava deprem üzerinden 13 yıla yakın bir süre geçtikten sonra açılmıştır. Depremin otopark yönünden olumsuz etkileri dosya kapsamıyla ispatlanamadığı gibi 13 yıl boyunca sözleşmenin uyarlanması ya da feshine karar verilmesi için dava açılmamıştır. Aradan geçen sürenin uzunluğu, hakimin BK 365. maddedeki takdir hakkı kapsamında sözleşmeyi feshetme ihtimalinin yüklenici tarafça, göze alınamadığı ve sözleşmenin varlığını sürdürmesindeki yarar öncelenerek o tarihlerde dava açılmadığının kabulünü gerektirmektedir. Bu ise deprem etkilerinin sözleşme bakımından katlanılmaz boyutta uyarlamayı gerektiren bir neden oluşturmadığını ortaya koymaktadır.

Dava dilekçesinde ileri sürülen yollara araçların park edilmesi otoparkın doluluk oranının düşürdüğü ileri sürülmüşse de yollara araçların park edilmesi önceden öngörülemeyen bir neden değildir. Şayet belediye bunları engellemeyi sözleşme ile yüklenmiş ancak yerine getirmemiş ise bu durumda akde aykırılığın varlığı akla gelebilir ise de bu uyarlamayı gerektiren bir sebep değildir.

Dava dilekçesinde uyarlamaya neden olarak gösterilen diğer bir neden ise 2001 ve 2007 yıllarında ekonomik krizler meydana geldiği ve bundan olumsuz etkilenildiği iddiasıdır. Sözü edilen tarihlerin üzerinden uzun sayılabilecek süreler geçtikten sonra 2012 yılında dava açılmış ve bu nedenlere dayalı olarak taraflar arasındaki sözleşmenin uyarlanmasını gerektiren olguların varlığı da somut bir biçimde temellendirilmemiştir.

Davacı tacir olup basiretli bir kimse gibi hareket etmelidir. İdarece 20 yıl kullanım karşılığı olmak üzere ihaleye çıkıldığı hâlde, kendi iradesiyle teklif verip sözleşmeyi imzalamıştır. Bir yandan en yüksek teklifi verip diğer teklif sahiplerinin önüne geçerken diğer yandan uyarlama talep edip sürenin artırılmasını istemesi ihale kurallarının amacına da aykırıdır. Zira davacının uyarlama ile artırılmasını istediği süre idarenin ihaleye çıktığı süre kadar olup kendi iradesiyle eksiltme yaparak teklif verip sonra da uyarlama davası yoluyla bu süreyi geri istemektedir. Tabî ki önceden öngörülmeyen nedenler ortaya çıkmışsa yine de uyarlama istenebilir ise de tahmin olunamayan veya tahmin olunup da iki tarafça nazara alınmayan hallerin varlığının somut olayın bu özelliğine göre çok daha sıkı biçimde aranması gerekir. Kaldı ki davacı ihale teklifindeki eksiltme miktarı nedeniyle ileride olumsuz etkilenebileceğini öngörebilecek durumdadır. Davacı bu öngörülmeyi de aşan bir uyarlama nedeninin varlığını ispatlayamamıştır.

Ayrıca sözü edilen ekonomik krizlerin henüz gerçekleşmediği dönemde bina yapılıp tamamlanmış ve kullanılmaya başlanmıştır. Sözleşme süresinin bitimine az bir süre kala açılan dava tarihinde de kullanılmaya devam edilmektedir. Aradaki süreçte tarafların edimleri büyük ölçüde tamamlanmıştır. İfa büyük ölçüde tamamlanmışken sözleşmenin bitimine az bir süre kala sözleşmenin uyarlanarak 13 yıl 9 ay olan irtifak hakkı süresinin 20 yıla çıkarılması talebi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir.

Tüm bu esaslara uygun bir sonuç içeren Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki hükümde direnilmesi doğru olmadığı için direnme hükmünün bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğine göre uyarlama istenemeyeceği için davanın reddi gerektiği gerekçesiyle değişik bozma yönünde oluşan değerli çoğunluk görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/15987, Karar No: 2015/1269, Tarih: 29.01.2015

**19. Hukuk Dairesi         2014/15987 E.  ,  2015/1269 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasındaki kredi kartı üyelik sözleşmesi gereğince davalı tarafından kullanılan kredi kartlarının borcunun ödenmemesi üzerine davalıya ihtarname gönderildiğini ve sonrasında icra takibi yapıldığını, takibin davalının haksız itirazı ile durduğunu belirterek, itirazın iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, cevap dilekçesi vermemiş, duruşmaya katılmıştır.

Mahkemece, toplanan kanıtlara göre 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu uyarınca belirlenen temerrüt faiz ilkeleri ve taraflar arasındaki sözleşmeye göre bilirkişi tarafından belirlenen 2 adet kredi kartı borcunun ferileri ile birlikte 8.124,72 TL olduğunun anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile icra takibinin 8.124,72 TL üzerinden devamına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı bankadan alınıp kullanılan kredi kartı borcundan kaynaklanmaktadır.

Kart çıkaran kuruluşlar (bankalar) tarafından kart hamilleri aleyhine açılacak davalarda görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi mi yoksa asliye hukuk mahkemesi mi olduğu hususu tartışmalıdır. Özellikle, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinde 6335 sayılı Yasayla yapılan değişiklik uyarınca 01.07.2012 tarihinden itibaren asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisi haline dönüştürüldükten sonra bu konudaki tartışmalar yoğunlaşmıştır.

Bu noktada, kart çıkaran kuruluşlar (bankalar) tarafından kart hamilleri aleyhine açılan davalarda görevli mahkemenin belirlenmesinde, konuya ilişkin yasal düzenlemeler hakkında kısa bir açıklama yapılmasında yarar görülmüştür.

Türkiye’de kredi kartları ile ilgili ilk yasal düzenleme 14.03.2013 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4822 sayılı Yasa ile 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a “Kredi Kartları” kenar başlıklı 10/A maddesi eklenmek suretiyle yapılmıştır. Böylece kredi kartları 4077 sayılı kapsamına alınmıştır. 4077 sayılı Yasanın “Tüketici Mahkemeleri” başlıklı 23. maddesinde, davayı açanın sıfatına bakılmaksızın bu kanundan doğan uyuşmazlıkların tüketici mahkemelerinde görüleceği hükme bağlanmıştır.

01.03.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 44. maddesinde ise, 4077 sayılı Yasadaki düzenlemeden farklı olarak davayı açanın sıfatına göre değişen bir görev düzenlemesine gidilmiştir.

01.03.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 44. maddesinde ise, 4077 sayılı Yasadaki düzenlemeden farklı olarak davayı açanın sıfatına göre değişen bir görev düzenlemesine gidilmiştir.

5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu' nun 44/1. maddesine göre: ”Bu kanunun uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda kart hamilinin tüketici olması halinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 22. ve 23. maddeleri hükümleri uygulanır.” Belirtilen yasal düzenleme ile tüketici sıfatını haiz kart hamilleri tarafından kart çıkaran kuruluşlar (bankalar) aleyhine kredi kartı uyuşmazlığı nedeniyle açılacak davalarda tüketici mahkemeleri görevli kılınmıştır. Bu konuda uygulama birliği bulunduğundan tartışma da yaşanmamıştır.

Tartışma, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu' nun 44/2. maddesindeki görev düzenlemesi ile ilgili olarak karşımıza çıkmıştır. Tartışmaların konusunu iki farklı görüş oluşturmaktadır. Bir görüşe göre; banka kredi kartı sözleşmeleri 6102 sayılı TTK’nun 4/1-f maddesinde düzenlenen bankacılık işlemlerinden olup mutlak ticari davalardan sayıldığından kredi kartı uyuşmazlıkları nedeniyle kart çıkaran kuruluşlarca (bankalarca) kart hamilleri aleyhine açılan davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Diğer bir görüşe göre; 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu' nun 44/2. maddesinde, 1086 sayılı HUMK’un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuş olup, HMK’nun 447/2 maddesi uyarınca “1086 sayılı HUMK’na yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı”, HMK’nun 2. maddesinde ise “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi” olduğunun hükme bağlandığı, ticari davaların usul kanunlarında değil, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği gözetildiğinde kart çıkaran kuruluşlarca tüketici sıfatını haiz kart hamilleri aleyhine açılacak davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da 07.02.2007 tarih ve 2007/19-50 E,2007/50 K sayılı kararında, bankalarca kart hamilleri aleyhine açılacak davalarda ticaret mahkemelerinin değil genel mahkemelerin, somut olayda dava değerine göre asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu açıkça belirtmiş ve ikinci görüşü benimsemiştir.

Görevin belirlenmesinde, 01.10.2011 tarihine kadar yürürlükte kalan 1086 sayılı HUMK dönemi ile bu tarihten sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK döneminde açılan davalar bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasında fayda vardır.