muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/7631, Karar No: 2006/13414, Tarih: 13.10.2006

4) 3402 Sayılı Yasanın 22.02.2005 gün ve 5304 Sayılı Yasa ile değiştirilmesinden sonra çıkartılan ve 26.09.2005 günlü Resmi Gazetede yayınlanan Taşınmaz Malların Sınırlandırma, Tesbit ve Kontrol İşleri Hakkındaki Yönetmeliğin 17/b-2. maddesinin 9. fıkrasında "Askı ilan süresi içinde ormanın sınırlandırma ve tesbitine dava açılması durumunda, ormanın davaya konu edilen sınırları kesinleşmeyeceğinden, bu sınırlara bitişik gerçek veya tüzel kişilere ait taşınmazların tesbiti sırasında dava devam ediyorsa, ormanla müşterek sınırları davalı bırakılır ve tutanakları düzenlendikten sonra açıklayıcı bir yazı ile Kadastro Mahkemesine intikal ettirilir."

3402 Sayılı Yasanın 5. maddesinde; "Kadastro Müdürü çalışma alanında işe başlamadan önce mahalli hukuk mahkemesinde, bu alandaki taşınmaz mallar hakkında görülmekte olan kadastro ile ilgili davalarla hükme bağlanmış olup da henüz kesinleşmeyen davaların listesini alır ve bunu çalışma alanı ile ilgili tüm tapu, vergi, harita ve diğer belge ve örnekleri ile birlikte kadastro teknisyenlerine verir. Listenin müdür tarafından alınmasından sonra o çalışma alanında bulunan taşınmaz hakkında mahalli hukuk mahkemelerine açılan davalar, derhal kadastro müdürüne bildirilir"

Davalı Taşınmaz Mal Tutanaklarının Kadastro Mahkemesine Devri Hakkındaki Yönetmeliğin 7/a maddesinde; "Kadastro tutanağı henüz düzenlenmeden dava açılmaışsa; çalışma alanında bulunan taşınmaz mallarla ilgili olarak ... açılan davaların mahkemelerce kadastro müdürlüğüne bildirilmesi üzerine, Kadastro Müdürünce bu listeler derhal kadastro teknisyenlerine verilir. Dava listelerinde belirtilen taşınmaz malların kadastro tutanağı henüz düzenlenmemiş ise, davanın mahiyetine göre, teknisyenlerce bu yönetmeliğin 5. maddesi uyarınca sınırlandırma ve tesbit yapıldıktan sonra 6. maddesine göre işlem yapılır."

Aynı Yönetmeliğin 5/a maddesinde; "Dava mülkiyete yönelik ise, taşınmaz mal teknisyenlerince ölçülüp tarafların iddiaları, varsa belgeleri muhtar ve bilirkişi beyanlarına göre değerlendirildikten sonra, sonuçları ve varacakları kanaatları tutanağın edinme sebebi sütununda etraflıca açıklanmak ve dosya numarası belirtilmek suretiyle maliki tayin edilmeden kadastro tutanağı düzenlenir."

6. maddesinde; "Teknisyenlerce Kadastro Müdürlüğüne teslim edilen davalı taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile eklerinin Kadastro Müdürünce derhal fotokopisi veya örnekleri çıkartılarak, asılları 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 5. maddesinin son fıkrası uyarınca en geç 7 gün içinde Kadastro Mahkemesine gönderilir."

Bu hükümlerin ve yukarıda açıklanan konuların birlikte değerlendirilmesinde şu sonuca ulaşılmaktadır:

6. maddesinde; "Teknisyenlerce Kadastro Müdürlüğüne teslim edilen davalı taşınmazlara ait kadastro tutanakları ile eklerinin Kadastro Müdürünce derhal fotokopisi veya örnekleri çıkartılarak, asılları 3402 Sayılı Kadastro Yasasının 5. maddesinin son fıkrası uyarınca en geç 7 gün içinde Kadastro Mahkemesine gönderilir."

Bu hükümlerin ve yukarıda açıklanan konuların birlikte değerlendirilmesinde şu sonuca ulaşılmaktadır:

Yörede 3402 Sayılı Yasanın 5304 Sayılı Yasa ile değişik 4/3. maddesi uyarınca yapılan orman kadastrosunda 6831 ve 3402 Sayılı Yasa hükümleri iç içe ve birlikte uygulandığından orman sınırları dışında bırakılan taşınmazlar hakkında 3402 Sayılı Yasanın 26/4. maddesi gereğince henüz olumlu tesbit tutanağı ve haritası düzenlenmemiş olmakla birlikte orman olmadığı konusunda "olumsuz tutanak ve harita düzenlendiği" kabul edilip, 6831 Sayılı Yasanın 11/1. maddesi gereğince kadastro Mahkemesinin görevi (yetkisi) başlayacağı ... ve Orman Bakanlığının ya da Orman Genel Müdürlüğünün otuz günlük kısmi ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açabileceği, açılacak bu davada yapılan kadastro işlemin özelliği ve açılacak davanın niteliği nedeniyle bu davada husumet Hazine veya taşınmazın içinde bulunduğu köy tüzelkişiliği yada davaya konu taşınmaza zilyed olanlara yöneltilebileceği, kendilerine husumet yöneltilerek dava açılan özel yada tüzel kişilerin gerçek hak sahibi olmadığı gerekçesiyle dava husumet yönünden red edilmeyip, kadastro mahkemesinin, dava dilekçesinde nitelikleri bildirilen taşınmazın tesbit tutanağının, ... henesinin açık bırakılmak suretiyle düzenlenip, Yasa ve Yönetmelik hükümlerine göre mahkemeye göndermesini Kadastro Müdürlüğünden istemesi gerektiği, tesbit tutanağı düzenlenmeden keşif yapılması halinde, keşif sırasında belirlenecek hak sahiplerinin davaya katılması, bu arada tesbit tutanağının gönderilmesi halinde dava dosyası ile birleştirip 3402 Sayılı Yasanın 27, 28 ve 29. maddeleri gereğince yargılamaya devamla, tesbit tutanağında yazılı hak sahiplerini de davaya katıp, husumet yaygınlaştırılarak taraf oluşturulduktan sonra 3402 Sayılı Yasanın 30/2. maddesi gereğince tarafların gösterecekleri deliller ile mahkemece resen lüzum görülen diğer deliller de toplanıp dava konusu taşınmazın gerçek hak sahibi adına tesciline karar verilmesi gerekir.

Bu ilkeler gözönünde bulundurularak davanın esasının incelenmesi gerekirken henüz tesbit tutanağı düzenlenmediği, bu nedenle dava koşulu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı ... Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 13/10/2006 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/41099, Karar No: 2013/29126, Tarih: 13.11.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/41099 E.  ,  2013/29126 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A)Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, resmi bayram ve genel tatil ücretlerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının işten çıkarılmadığını, işyerinde gelişen olaylar nedeniyle kendisinin işi ve işyerini terk ettiğini, davacının yasanın 25. maddesinin d, e, g, h, i fıkralarını birlikte ihlal eden davranışlar sergilediğini savunmuştur.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile yıllık izin, fazla mesai, resmi bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsiline, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar taraflarca temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

Davalı vekili tarafından sunulan tanık listesinde dört tanık ismi bildirilmiş, bunların tamamı mahkemece dinlenmiş, davalı vekili 08.03.2011 havale tarihli dilekçede ara kararı gereği beyanda bulunmuş, ayrıca tanık olarak ...’nın dinlenmesini talep etmiş, davalı vekili 24.03.2011 tarihli duruşmada ...’nın tanık olarak dinlenmesi talebini yinelemiş, 27.04.2011 tarihli duruşmada davacı vekili davalı vekilinin 24.03.2011 tarihli celsedeki tanık listesinde geçmeyen ...’nın tanık olarak dinlenmesine ilişkin talebe muvafakat etmediklerini beyanla dosyanın bilirkişiye tevdiini talep etmiş, davalı vekili ...’nın tanık olarak dinlenmesi talebini yinelemiş, mahkemece aynı celsede alınan ara kararla davalı vekilinin tanık listesinde geçmeyen ...’nın tanık olarak dinlenilmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

HUMK’nun 482. maddesinde, “İki tarafın netice-i iddiaları zapta kaydolunur. Bundan sonra feragat, ıslah, münazaalı şeyin ahara temliki halleri müstesna olmak üzere, iki taraf ittifak etmedikçe neticei iddialarını tepdil veya tevsi edemezler. Fakat tahkikat bitinceye kadar netice-i iddialarını teyit için yeni delil ibraz ve ikame edebilirler” düzenlemesine yer verilmiş olup, taraflar tahkikat bitinceye kadar delil sunabilirler.

Bahsi geçen yasal düzenleme gereği, tanık listesinde yer almasa da davalı vekili tarafından dinlenmesi talep edilen tanığın dinlenmemesi anılan usul hükmüne açıkça aykırı olup, bozma nedenidir.

F)Sonuç:

Bahsi geçen yasal düzenleme gereği, tanık listesinde yer almasa da davalı vekili tarafından dinlenmesi talep edilen tanığın dinlenmemesi anılan usul hükmüne açıkça aykırı olup, bozma nedenidir.

F)Sonuç:

Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.11.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3677, Karar No: 2016/19184, Tarih: 20.09.2016

**12. Hukuk Dairesi         2016/3677 E.  ,  2016/19184 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlatılan icra takibinde, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda imzaya ve borca itiraz ettiği, mahkemece, davanın kabulü ile takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece, başvurunun niteliğine uygun olarak incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verilerek duruşma açıldığı, muteriz borçluya duruşma günü tebliğ edilmiş olmasına rağmen, borçlunun 22.01.2015 günlü duruşmaya gelmemesi, duruşmada hazır olan alacaklının ise davayı takip etmeyeceğini beyan etmesi üzerine, mahkemece, HMK'nun 150/1. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, süresinde yapılan yenileme talebi ile devam eden yargılamada borçlu vekilinin 11.09.2015 tarihli duruşmadan haberdar olmasına rağmen, mazeret bildirmeksizin duruşmaya katılmaması üzerine, mahkemece HMK.nun 150/1. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırıldığı, davacı borçlu yanın yenileme talebi ile devam eden yargılamada, 09.10.2015 tarihli celsede, mahkemece; davanın kabulü ile takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun 150/1 maddesinde; "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir" hükmü, aynı Kanunun 320/4. maddesinde ise; "Basit yargılama usulüne tâbi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır" hükmü yer almaktadır. Yasanın bu hükmü emredici nitelikte olup kamu düzenine ilişkin bulunduğundan mahkemece re’sen uygulanmalıdır.

Mahkemece, yapılan başvurunun niteliği gözetilerek HMK'nun 150. ve 320/4. maddeleri gereğince davanın 2.kez takipsiz bırakıldığı 11.09.2015 tarihli celsede “davanın açılmamış sayılmasına” karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devam edilip işin esasının incelenerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Kaldı ki; 2. kez takipsiz bırakılan dosyada, yenileme sonrası duruşma gününe ilişkin tebligatın, alacaklı vekiline duruşma günü olan 09.10.2015 tarihinden sonraki bir tarih olan 12.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmış olup, bu haliyle alacaklı yanın yokluğunda yargılamaya devam edilerek karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Kaldı ki; 2. kez takipsiz bırakılan dosyada, yenileme sonrası duruşma gününe ilişkin tebligatın, alacaklı vekiline duruşma günü olan 09.10.2015 tarihinden sonraki bir tarih olan 12.10.2015 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmış olup, bu haliyle alacaklı yanın yokluğunda yargılamaya devam edilerek karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Alacaklının temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca re'sen (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/09/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1254, Karar No: 2020/3621, Tarih: 16.11.2020

**23. Hukuk Dairesi         2018/1254 E.  ,  2020/3621 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki iflasın ertelenmesi davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının davacı kuruluşla akdettiği işletme hakkı devir sözleşmesinin 4. maddesi kapsamında tahakkuk eden TDİ payını ödenmemesi üzerine davalıya takipler yapıldığını, davalıya yapılan takipler neticesinde kesinleşen alacak tutarının 660.255,98 USD olduğunu, davalının ödemelerini tatil ettiğini, borçlarının aktiflerinden fazla olduğunu ileri sürerek, davalının İİK'nın 177/1, 177/2 ve 179. madde hükümlerine göre iflasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında akdedilen işletme hakkı devir sözleşmesinin 4. maddesine göre taraflar arasındaki ihtilafın sulhen giderilmesi gerektiğini, bu mümkün olmadığı takdirde tahkim yoluna gidileceğinin belirtildiğini, şirketin borca batık olmadığını öne sürerek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece tahkim şartı nedeniyle davanın usulden reddine dair verilen kararın dairemizin 21.04.2014 tarihli ilamıyla bozulmasına üzerine bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davacı aleyhine dava tarihinden çok önce ait icra takipleri başlatıldığı, çoğu icra takibine borçlu tarafından itiraz edilmediği, ödemede yapılmadığı, bu nedenle İİK 177/2 no.lu bendindeki "borçlu ödemeleri tatil eylemiş bulunursa" halinin gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının iflasına karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 16.11.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2024, Karar No: 2022/7557, Tarih: 03.10.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/2024 E.  ,  2022/7557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/1043 E., 2019/1187 K.

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurusunun esastan reddi ile hükmün onanması

... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 17.06.2019 tarihli ve 2018/1043 Esas, 2019/1187 Karar sayılı kararının, sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Temyiz incelemesine konu gerekçeli kararın, kamu davasına katılan sıfatı ile taraf olan ve hükmü temyize hak ve yetkisi bulunan ... adına tebliğe çıkarıldığı ancak söz konusu tebliğ işleminin, 7201 sayılı Tebligat Kanunu (7201 sayılı Kanun) hükümlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Şöyle ki 7201 sayılı Kanun'un "Bilinen adreste tebligat" başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve fıkralarına göre;

"Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır."

Mezkûr hüküm gereği yapılan inceleme neticesinde;

1. Adı Geçen Katılanın Dava Dosyasında Bilinen En Son Adresinin;

İlk Derece Mahkemesince yapılan kovuşturma sırasında 20.09.2016 tarihli celsede kimlik tespiti sırasında beyin ettiği, "Eminönü küçük pazar çeşme sok. No:4 Esnaflar Kıraathanesi ... ..." olduğu;

2. Katılan Adına Gerekçeli Kararın Tebliği Yoluna Gidilen Adresin;

"... Mah. ... olduğu belirlenmiştir. Söz konusu adresin, adı geçen katılanın, merkezi adres kayıt sisteminde (MERNİS) kayıtlı adresi olup katılan adına gerekçeli kararın tebliği amacıyla ilk kez çıkarılan tebligat mazbatası üzerine "Mernis Adresidir" şerhinin düşüldügü saptanmıştır.

7201 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği, adı geçen katılanın öncelikle bilinen en son adresi esas alınarak gerekçeli kararın tebliği yoluna gidilmesi, 7201 sayılı Kanun'un "Tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina" başlıklı 21 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca bu adrese tebligat çıkarılıp söz konusu tebligatın bila tebliğ iade edilmesi hâlinde, aynı Kanun'un aynı Kanun’un 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereği en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca MERNİS adresi esas alınarak tebliğ yoluna gidilmesi gerekmektedir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 20.11.2020 tarihli ve 2019/2 Esas, 2020/3 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere 7201 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmü gereği gerçek kişilere yapılacak tebligat ile ilgili olarak iki aşamalı bir yöntemin benimsendiği, muhatabın bilinen en son adresine çıkarılan tebligatın iade edilmesi veya MERNİS adresinin bilinen adresten farklı olması hâlinde MERNİS adresine “MERNİS” şerhi düşülerek 7201 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca doğrudan tebligat çıkarılması gerekmektedir.

Ancak, inceleme konusu gerekçeli kararın, katılan adına dava dosyasında bilinen en son adresine hiçbir surette tebliğe çıkarılmadığı, doğrudan MERNİS adresi esas alınmak ve teblifat mazbatası üzerine "Mernis Adresidir" şerhi düşülmek suretiyle tebliğ edilmeye çalışıldığı, nitekim ilgili tebligat mazbatasının yapılan incelemesinde muhatabın adresten sorulduğu, bilinmediği belirtilerek 7201 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca evrakın ilgili mahalle muhtarına tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar katılanlar ... ve ... evli iseler de dava dosyasında mevcut, Silivri 4. Noterliği tarafından tanzim olunan 11.05.2017 tarihli ve 03164 Yevmiye numaralı vekâletname ile görevli vekilin sadece katılan ...'i temsile hak ve yetkisinin bulunduğu, bu itibarla ...'in temsilcisi olarak ilgili vekile gerekçeli kararın tebliğinin, sadece katılan ... yönünden hukukî sonuç doğuracağı, katılan ...'in ise kendisini bir vekille temsil ettirmediği gözetilerek gerekçeli kararın bizzat kendi adresinde usûlüne uygun şekilde tebliğ edilmesi gerektiği belirlenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90 ıncı maddesinin son fıkrası uyarınca, usûlüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin hükümler barındıran Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS), Türk hukuk sisteminin bir parçasıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) içtihadî değerlendirmeleri ile kapsamı belirlenen AİHS’in “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6 ncı maddesi, bazı zımnî hakları da bünyesinde barındırır. Bu haklar arasında “çelişme ilkesi”, “silahların eşitliği ilkesi”, “mahkemeye erişim hakkı”, “duruşmaya etkili katılma hakkı”, “delil sunma hakkı” ve “gerekçeli karar hakkı” yer alır. (Fahri Gökçen Taner, Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Çelişme ve Silahların Eşitliği, 2. Baskı, ..., 2021, s.52)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre olağan kanun yolları, yargılama sürecinin bir parçasıdır. (Dallos/Macaristan, B. No: 29082/95, 01.03.2001) Bu nedenle AİHM, AİHS’in 6 ncı maddesi ile öngörülen adil yargılanma hakkının yargılamayı bir bütün olarak kapsadığını kabul eder. (... Kück/Almanya, B. No: 35968/97, 12.06.2003, §§ 46-47; Khamidov/Rusya, B. No: 72118/01, 15.11.2007, § 170)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre olağan kanun yolları, yargılama sürecinin bir parçasıdır. (Dallos/Macaristan, B. No: 29082/95, 01.03.2001) Bu nedenle AİHM, AİHS’in 6 ncı maddesi ile öngörülen adil yargılanma hakkının yargılamayı bir bütün olarak kapsadığını kabul eder. (... Kück/Almanya, B. No: 35968/97, 12.06.2003, §§ 46-47; Khamidov/Rusya, B. No: 72118/01, 15.11.2007, § 170)

Ayrıca AİHM, Hadjianastassiou/Yunanistan, B. No. 12945/87, 16.12.1992 kararında, ilgilisinin gerekçeden haberdar edilmemesinin AİHS’in 6 ıncı maddesi kapsamında gerekçeli karar hakkının ihlâli olduğunu açıkça ifade etmiştir. Söz konusu karara göre; “Gerekçeli karar, dinlendiklerini taraflara göstermek ve böylece kendi taraflarındaki kararın daha istekle kabul edilmesine katkıda bulunmak amacına hizmet eder. ... Gerekçeli karar, bir başvuru sahibinin mevcut herhangi bir temyiz hakkını yararlı bir şekilde kullanmasını sağlamak için önemlidir.” Aynı kararda, gerekçeli kararın taraflara süresinde tebliğ edilmesi zorunluluğu da vurgulanmıştır. Aksi hâlde taraflar kanun yolu mercilerine başvuru konusunda hak kaybı yaşarlar ki bu durum sadece gerekçeli karar hakıkının değil, AİHM tarafından, AİHS’in 6 ncı maddesi kapsamında bulundukları belirlenen “çelişme ilkesi”, “silahların eşitliği ilkesi”, “mahkemeye erişim hakkı”, “duruşmaya etkili katılma hakkı”, “delil sunma hakkı” gibi hakların da ihlâli anlamına gelir.

Nitekim AİHM, gerekçeli kararın tebliğ edilmemesi hususunda, gerekçeli karar hakkının yanı sıra özellikle mahkemeye erişim hakkı üzerinde durmuştur. AİHM, her ne kadar AİHS’in 6 ncı maddesi ile mahkemeye erişim hakkı açıkça düzenlenmemiş ise de söz konusu hakkın hukukun temel prensibi olduğunu, mahkemeye erişim hakkı bulunmaksızın adil, alenî bir yargılamadan söz edilemeyeceğini ve adil yargılanma hakkının içerdiği güvencelerden yararlanmanın olanaksız hâle geleceğini vurgular. (Golder/Birleşik Krallık, B. No: 4451/70, 21/2/1975, § 35) Mahkemeye erişim hakkı sadece ilk derece mahkemesine dava açma hakkını değil, kanun yollarına etkili bir şekilde başvurma hakkını da içerir. AİHM, mahkemeye etkili erişim hakkını hukukun üstünlüğü ilkesinin temel unsurlarından biri olarak kabul etmekte ve mahkemeye etkili erişim hakkının, mahkemeye başvuru konusunda tutarlı bir sistemin var olmasını ve dava açmak isteyen kişilerin mahkemeye ulaşmada açık, pratik ve etkili fırsatlara sahip olmasını gerektirdiğini ifade etmektedir. Bu sebeple hukukî belirsizliklerin ya da uygulamadaki belirsizliklerin tarafların mahkemeye erişimine zarar verdiği durumlarda bu hakkın ihlâl edildiğine karar verilmektedir. (Geffre/Fransa, B. No: 51307/99, 23/1/2003, § 34) O hâlde davanın taraflarına gerekçeli kararın usûlüne uygun olarak bildirilmesi suretiyle tarafların, bu gerekçeye göre ayrıntılı itiraz/istinaf/temyiz nedenlerini bildirerek kanun yoluna etkili bir şekilde başvurma haklarının kamu gücüyle ihlâl edilmemesi, herkesin sahip olduğu adil yargılanma hakkına uygun davranılması zorunludur.

Keza Anayasa Mahkemesi de Ayşe Eşlik, B. No: 2014/15969, 21.06.2017, § 48; Metin Duran, B. No: 2018/33546, 28.01.2021 kararlarında gerekçeli kararın ilgilisine tebliğ edilmemesi nedeniyle mahkemeye etkili erişim hakkının ihlâl edildiğine hükmetmiştir.

Mevcut açıklamalar ışığında, inceleme konusu gerekçeli kararın katılan ...'e usûlüne uygun şekilde tebliği ile tebliğ ve tebellüğ evrakının ve hükmü temyiz etmesi durumunda temyiz dilekçesinin dava dosyasına eklenmesi ve bu durumda ileri sürülen yeni temyiz istem(ler)i hakkında ek Tebliğname düzenlenmesinden sonra dava dosyasının, geri gönderilmek kaydıyla, Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 03.10.2022 tarihinde karar verildi.