muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/5191, Karar No: 2024/8052, Tarih: 11.07.2024

1.Davacı Kurum vekili özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... İnş. Taah. Tic. A.Ş. vekili özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Davanın gelirler yönünden yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 21/1 inci madde işverenin, 21/4 üncü madde üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanun'un 141 - 148 inci maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141 inci maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142 nci maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145 inci maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146 ncı maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147 nci maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51 inci maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.

Müteselsil borç, birden çok borçlunun alacaklıya karşı borcun tümünden sorumlu olduğu, alacaklının tamamen veya kısmen edayı her bir borçludan isteyebildiği, eda tamamen yerine getirilinceye dek borçluların sorumluluklarının süregeldiği, her borçlunun iç ilişkideki payına bakılmaksızın borcun tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, borçlulardan birinin borcu ödemesi durumunda diğerlerinin de alacaklıya karşı borçtan kurtulduğu, borcun, her bir borçlu yönünden tali değil asli nitelik taşıdığı, alacaklı karşısında birden çok borç ve borçlunun bulunduğu borç ilişkisidir. Bu ilişkide ifa, asıl alacağı ortadan kaldırmayıp alacak hakkı, ödeme yapmak suretiyle rücu hakkını kazanan borçluya geçtiğinden, anılan borçlu, alacaklının halefi olarak diğerlerine rücu edebilmektedir. Bununla birlikte, rücua konu olan borcun müteselsil niteliği bulunmadığından, sorumluluktan kurtulmak için her borçlunun borcun tümü yerine, kendine düşen payını ödemesi yeterli olmaktadır ki burada kanundan doğan halefiyet söz konusudur. Kuşkusuz, ödeme yapan borçlu ile alacaklının öncesinde, halefiyeti ortadan kaldırıcı sözleşme yapmak yetkileri de bulunmaktadır. Öğreti ve yargı kararlarında, borçların aynı sebepten doğması durumuna “tam teselsül” denilmekte ve değinilen 50 nci maddenin bunu karşıladığı ifade edilmekte, borçların farklı nedenlerden (kanun, sözleşme, haksız eylem) doğması halinde ise “eksik teselsül”ün varlığından söz edilerek 51 inci maddenin de bunu tanımladığı kabul edilmektedir. 50 nci maddede, aynı zarardan dolayı birden çok kişinin birlikte müteselsilen sorumlu tutulmaları, birden çok kişinin ortak kusurlarıyla zarara birlikte sebebiyet vermiş olmaları koşuluna bağlanmıştır. 51 inci maddede ise müteselsil sorumluluk, ortak kusur yerine farklı hukuksal nedenlere bağlanmıştır ve bunlar kanun, sözleşme veya haksız eylemdir. Birden çok kişi, kanun, sözleşme veya haksız eylem nedeniyle aynı zarar için, zarara uğrayana karşı sorumlu iseler, bunlar arasında, bir zarara ortaklaşa sebep olanlar hakkındaki dönmeye (rücu) ilişkin kurallar uygulanmakta, kural olarak ilk önce, haksız eylemiyle zarara yol açan sorumlu tutulmakta, en son olarak da kusuru olmaksızın ve sözleşme gereği sorumluluğu olmadığı halde kanun hükmü gereğince sorumlu tutulan kişiye başvurulmaktadır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 09.10.2013 gün ve 2013/9-1559 Esas - 2013/1461 Karar, 15.05.2015 gün ve 2013/17-2267 Esas - 2015/1352 Karar, 19.06.2015 gün ve 2013/10-2281 Esas - 2015/1727 Karar, 24.06.2015 gün ve 2014/13-19 Esas - 2015/1743 Karar sayılı ilamlarında aynı görüşlere yer verilmiştir.

Önemle vurgulanmalıdır ki 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eksik ve tam teselsül ayırımına son verilmiş, 61 inci maddede, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanacağı, 62 nci maddede, tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğunun göz önünde tutulacağı, tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişinin, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olacağı bildirilmiştir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1 inci fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4 üncü fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1 ve 4 üncü fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50 ve 51 inci maddeler (6098 sayılı Kanun'un 61 ve 62 nci maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146 ncı maddeye (6098 sayılı Kanun'un 62 nci maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1 inci fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4 üncü fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur. Yukarıdaki maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak, özellikle TRH 2010 sistemi esas alınarak gerçek zarar hesabı yapılmalıdır. Buna göre belirtilen esaslar dahilinde eldeki dava dosyası değerlendirildiğinde, hesap bilirkişi raporunun yukarıdaki esaslara uygun hazırlanmadığı, özellikle işveren sorumluluğunun hesaplanmasında 5510 sayılı Kanun'un 21/1 ve 21/4 üncü maddelerinin yanlış tatbik edildiği, bunun yanında benimsenen hesap raporunda bir hak sahibinin gerçek zarar tutarının daha düşük çıkmasına karşın bu hak sahibi için de peşin sermaye değerli gelir hesaplamasının yapılması sebebiyle üçüncü kişi hesabında da hataya düşüldüğü, ayrıca davacının ıslah dilekçesinde tedavi gideri talebi bulunmasına rağmen Mahkeme tarafından bu hususun davacıya açıklatılmadığı gibi anılan konuda herhangi bir araştırma yapılmadan davacının tedavi giderine yönelik talebi hakkında da bir hüküm tesis edilmediği anlaşılmakla, Mahkemece belirtilen tüm bu esaslara aykırı, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir ve anılan hususlar bozmayı gerektirir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/20577, Karar No: 2016/14357, Tarih: 02.11.2016

**2. Hukuk Dairesi         2015/20577 E.  ,  2016/14357 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma-Nafaka Arttırımı

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içerisinde bulunan davacı-karşı davalı erkek vekili Av. .... ait vekaletname genel vekaletname olup, boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içermemektedir. Boşanma davası açmak ve açılan davayı takip etmek kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğindedir. Bu bakımdan vekaletnamede bu hususta özel yetkiyi gerektirir (HMK m. 74). O halde, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 74. maddesi gereğince boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi ve ayrıca davacı-karşı davalı erkeğin fotoğrafını içerecek şekilde vekaletnamesini sunması için davacı-karşı davalı erkek vekiline süre verilmesi, bu süre içinde vekaletname verilmemesi halinde asile kararın tebliği ile, asil tarafından temyiz veya temyizden feragat dilekçesi verilmesi halinde dilekçe eklendikten verilmemesi halinde temyiz süresi sona erdikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE, oybirliğiyle karar verildi. 02.11.2016 ( Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2016/7478, Karar No: 2018/6579, Tarih: 06.11.2018

**6. Ceza Dairesi         2016/7478 E.  ,  2018/6579 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Mağdur ...'nın 02/02/2012 tarihli oturumda, sanıklardan ...'ın annesinin kovuşturma esnasında tüm zararını karşıladığını beyan etmesi karşısında sanıklar hakkında TCK'nın 168/2. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeyerek fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanıklar ... ve ... ile savunmanlarının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 06/11/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/30494, Karar No: 2014/3574, Tarih: 27.02.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/30494 E.  ,  2014/3574 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Ceza Mahkemesi

SUÇ : Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak

HÜKÜM : Beraat

Şikayetçi vekili 01.10.2007 tarihli dilekçesi ile tazminat isteminde de bulunduğu halde, bu konuda bir karar verilmemiş ise de, mahkemesince mahallinde bir karar verilmesi olanaklı görülmüştür.

Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak suçundan kurulan hükme yönelik yapılan temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Haciz ihbarnamesine sanık vekili tarafından 14.06.2007 tarihinde itiraz edilmiş olup, vekilin beyanından dolayı asılın sorumlu tutulamayacak olmasına göre, yüklenen suçun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı cihetle, şikayetçi vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle sonucu itibariyle doğru olan hükmün istem gibi ONANMASINA, 27.02.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23034, Karar No: 2015/11572, Tarih: 23.06.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/23034 E.  ,  2015/11572 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Hüküm : 18.638,40 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesine

Davacılar vekilinin 08.07.2011 tarihli dilekçesi ile müvekkili davacıların bir suç soruşturması nedeniyle sahibi olduğu motorine el konulduğunu, yapılan soruşturma sonunda üzerlerine atılı suçla ilgili olarak haklarında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini belirterek CMK’nın 141. ve devamı maddeleri gereğince maddi tazminat istemine ilişkin açılan davanın mahkemece kısmen kabulüne ilişkin hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Tazminat davasının dayanağı olan... Cumhuriyet Başsavcılığının, 2011/31 Soruşturma – 2011/10 Karar sayılı ceza dosyasının incelenmesinde; şüphelilerin (davacıların) sahibi olduğu motorine petrol kaçakçılığı suçu nedeniyle, 19.01.2011 tarihinde el konulduğu, yapılan soruşturma sonunda haklarında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, tazminat davasının 08.07.2011 tarihinde, CMK’nın 142/1. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye açıldığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla,

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün, isteme uygun olarak ONANMASINA, 23.06.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/21060, Karar No: 2016/4495, Tarih: 14.03.2016

**2. Ceza Dairesi         2014/21060 E.  ,  2016/4495 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin yalnızca, suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuğun, olay tarihinde mağdurun ikametinin önüne park ettiği motosikletini çalması şeklinde gerçekleşen eyleminin, 5237 sayılı TCK'nın 142/1-e maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden, aynı Kanun'un 141/1 maddesi gereğince hüküm kurulması karşı temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya toplanan delillere, gerekçeye hâkimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 14/03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/24442, Karar No: 2016/16910, Tarih: 29.09.2016

**9. Hukuk Dairesi         2016/24442 E.  ,  2016/16910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ...'nın diğer davalı ...ve ...'ye ait iş yerlerinin "genel işler" işkoluna girdiğine ilişkin hatalı işlemin iptali ile anılan iş yerinin... işkolunda bulunduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkili sendikanın davalı ... yerinde ...'na 05/05/2014 tarihinde yaptığı başvuru ile davalı işyerinde 130 üye yapmakla yetki aldığını ve bu yetki sonrasında davalı işverenlik haksız ve hukuksuz bir şekilde çoğunluk tespitine itiraz ederek iş yerinde toplu iş sözleşmesi düzeninden çalışanların yararlanmasının engellendiğini, bu yolda Sakarya İş Mahkemesinin 2014/581 E sayılı dosyasında çoğunluk tespitine itiraz ettiğini, mahalli mahkemenin verdiği kararda ... Sendikasının anılan iş yerinde yetkili sendika olduğunu karar altına aldığını, davalı ... yerinin, müvekkili sendikanın yetki almasından sonra ve bugüne kadar iş yerinde çalışmaya devam eden sendika üyesi işçileri sendikadan istifa ettirmek için yoğun uğraşlar verdiğini, istifaya yanaşmayan bir kısım çalışanın iş akitlerini hukuka aykırı gerekçelerle son verdiğini, açtıkları yetki tespitine itiraz davasının reddedilmesi sonrasında iş yerlerinde yetkili ve örgütlü müvekkili sendikanın istenmediğinden esasında metal işi yapan ve metal iş kolunda olduğu sabit olan bu şirketin iş kolları yönetmeliğinin 20 sıra nolu "GENEL İŞLER" iş koluna girdiğinin tespitinin yaptırıldığını, davalı şirketin 6356 sayılı yasa kapsamında... ...'na başvurması üzerine bakanlığın 14/03/2015 tarih ve 29295 sayılı resmi gazetede yayımlanan kararında davalı ... yerinde yürütülen işlerin niteliği itibariyle İş kolları yönetmeliğinin 20 sıra numaralı "genel işler" iş koluna girdiğine karar verildiğini, kararın incelenmesinde iş yerinde tehlikesiz katı atıkların toplanması, bertaraf edilmesi ve geri dönüşüm işlerinin yapıldığının dayanak gösterildiği, oysaki davalı ... yerinde yapılan işin niteliğinin öneminin "genel işler" iş kolu olmadığını, davalı ... yerinde fabrika içi üretim sahalarında çöpten çıkan tüm katı atıkların ve metallerin toplanarak fabrikada işlenmekte olduğunu, üretim süreçlerinin tamamının metal iş kolu kapsamında yapılan iş ve işlemleri içermekte olduğunu beyan ederek,... ...'nın diğer davalı ... ve....'ye ait iş yerlerinin "genel işler" işkoluna girdiğine ilişkin hatalı işlemin iptali ile anılan iş yerinin “metal” işkolunda bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı şirket vekili; müvekkili şirketin iş yerinin dahil olduğu iş kolunun iş yerinde yapılan keşfen inceleme neticesinde belirlendiğini, müvekkil iş yerinin işkolu yönetmeliğine göre genel işler işkolunda olduğuna, hukuk düzenince getirilen hakların kullanılma amacının davacı vekilince sübjektif ve dayanaksız olarak personellerinin toplu iş sözleşmesi düzeninden yararlanmasını engelleme olarak nitelendirilmesinin yerinde olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Bakanlık vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve 12.01.2016 tarihli bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı sendikanın iş kolu itirazının haklı olmadığı ve bu kapsamda iş kolu değişikliğini gerektirir bir işin söz konusu olmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- 11.06.2015 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararından davaya iş mahkemesi sıfatıyla bakıldığı belirtilmesine ve iş mahkemesi sıfatı ile bakılmasına rağmen karar başlığında kararın iş mahkemesi sıfatıyla, karar verildiğinin yazılmaması 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. Maddesi uyarınca hatalıdır.

2- 6356 sayılı... ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 4. Maddesi uyarınca İşkolu tespitini, işveren veya üyesi bulunduğu işveren sendikası, işyerinde faaliyet gösteren veya göstermeyi amaçlayan işçi sendikaları ve işyerinde çalışan işçiler talep edebilir. Bakanlıkça verilen işkolu tespit kararı, Resmi Gazetede yayımlanır. Bu tespite karşı ilgililer (başvurmakta menfaati bulunan), kararın yayımını takip eden onbeş gün içinde işyerinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede dava açabilirler.

Görüldüğü gibi iş kolu tespitine itirazda işveren ve işkolunda faaliyet gösteren sendikalar ile birlikte, işkolu tespit işlemini yapan bakanlığın taraf olarak gösterilmesi zorunludur. Dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, dava da bu hakka uymakla yükümlü olan kişilere karşı açılması gereklidir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

6100 sayılı HMK.’un 114/1.d maddesi uyarınca “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları” dava şartıdır. Aynı kanunun devam eden 115/2 maddesine göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”.