muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/7120, Karar No: 2018/12019, Tarih: 29.05.2018

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davalı iş yerinde CNC operatörü olarak çalışan davacının 2013 yılında maaşına zam yapılmaması nedeniyle davalı işyerinde görevli üretim müdürü ile zam konusunda konuştuğu ancak bir netice alamadığı,davacının zam hususunda ısrarcı davranması sonrasında ise; mevcut işinden alınıp,temizlik işine verildiği,davacı açısından iş şartlarında aleyhine değişiklik niteliğindeki bu tasarrufun kabul edilmediği ve davacının işyerini terk ederek iş akdini eylemli olarak sonlandırdığı,terkin iş şartlarındaki aleyhe değişiklik sebebine dayanması gözetildiğinde, iş akdinin işçi tarafından haklı nedenle feshedildiğinin kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle davacının ihbar tazminatı talebinin reddi yerinde ise de; kıdem tazminatı talebinin kabulü yerine yazılı gerekçe ile reddi hatalıdır.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 29.05.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12871, Karar No: 2013/16351, Tarih: 23.09.2013

**11. Hukuk Dairesi         2013/12871 E.  ,  2013/16351 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/04/2013 tarih ve 2013/35-2013/35 D.İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz talep eden (davacı) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati Haciz Talep Eden vekili, müvekkilinin davalıya ait Emre-T gemisinde başmühendis ve çarkçıbaşı olarak 1036 gün çalıştığını, ücretinin ödenmemesi üzerine iş aktini feshettiğini, kıdem ve ihbar tazminatları ile izin ücretini talep etme hakkının doğduğunu ileri sürerek Emre-T gemisi üzerinde 12.503,00 TL kıdem tazminatı, 6.649,86 Usd ihbar tazminatı, 4.750,00 Usd yıllık izin ücreti için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ...'ın gemi adamı olarak çalıştığının sabit olduğu, talep edeilen alacağın ödenmemiş olmasının ihtiyati haciz sebebi olarak düzenlendiği, ancak TTK'nın 1362'inci maddesi uyarınca alacağın parasal değeri hususunda mahkemeye kanaat uyandıracak delil gösterilmesi gerektiği, gemi adamının kıdem, ihbar tazminatı ile izin ücreti talep hakkının doğup doğmadığının, parasal değerinin tespitinin yargılamaya muhtaç olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati haciz talep eden vekili temyiz etmiştir.

1-Deniz İş Kanununun 46'ncı maddesi uyarınca, “Bu kanun kapsamına giren gemiadamlariyle bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Hizmet aktinde ayrıca bir hüküm yoksa dava geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”.

Deniz İş Kanunu 1. Maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bir geminin Deniz İş Kanunu'nun kapsamına girebilmesi için denizlerde, göllerde ve akarsularda çalıştırılması, bu geminin Türk Bayrağı taşıması, geminin yüz ve daha yukarı grostonilatoluk olması gerekir. Maddenin 2. Fıkrasına göre de:

a) Aynı işverene ait gemilerin grostonilatoları toplamı yüz veya daha fazla olduğu takdirde, bu gemilerle, bu gemilerde çalışan ve çalıştıranlar Deniz İş Kanunu hükümlerine tabi olacaklardır.

b) İşverenin çalıştırdığı gemi adamı sayısı beş veya daha fazla bulunduğu takdirde başka bir şart aranmaksızın, başka bir anlatımla geminin grostonilatosuna bakılmaksızın, bu gemi Deniz İş Kanunu kapsamına giren bir işyeri olacaktır.

a) Aynı işverene ait gemilerin grostonilatoları toplamı yüz veya daha fazla olduğu takdirde, bu gemilerle, bu gemilerde çalışan ve çalıştıranlar Deniz İş Kanunu hükümlerine tabi olacaklardır.

b) İşverenin çalıştırdığı gemi adamı sayısı beş veya daha fazla bulunduğu takdirde başka bir şart aranmaksızın, başka bir anlatımla geminin grostonilatosuna bakılmaksızın, bu gemi Deniz İş Kanunu kapsamına giren bir işyeri olacaktır.

Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa dahi yüz grostonalitonluk değilse ya da diğer belirtilen istisnai şartları taşımıyor ise bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanamaz. Taşıma işinde çalışan bu gemideki işçiler de 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında kaldığından, haklarında Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Dosya içeriğine göre, başmühendis olan davacının gemi adamı olduğu ve gemide çalıştığı, geminin Türk bayrağı taşıdığı ve 100 grostonilatonun üzerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Somut bu hukuki ve maddi olgulara göre; Deniz İş Kanununun 1'inci maddesi uyarınca uyuşmazlığa Deniz İş Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmekte olup, Deniz İş Kanunu'nun 46'ıncı maddesi uyarınca da uyuşmazlığın çözümünde İş Mahkemeleri görevlidir. Görev kamu düzenine ait olduğundan resen dikkate alınmalıdır. Bu itibarla, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre ihtiyati haciz isteyen vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz isteyen vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.09.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/4453, Karar No: 2010/4713, Tarih: 05.07.2010

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2010/4453 E.  ,  2010/4713 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamlarında özetle; "Çekişme konusu 2, 3, 4 sayılı parseller yönünden; Tespite esas alınan ve Ağustos 1324 tarih 92 nolu sicilden gelen 160 dönüm yüzölçümlü tapu kaydının dava konusu parselleri kapsadığının belirlendiği, bununla beraber mahkemece yüzölçümü itibariyle uygulaması yapılmayan Ağustos 324 tarih ve 90 nolu sicilden gelen Kasım 1966 gün 193 nolu tapu kaydı esas alınmış ise de söz konusu tapu kaydının dava dışı Aşağı Hamedan köyünün 8 ila 13 sayılı parsellerine revizyon gördüğünün anlaşıldığı, bu nedenle tespite esas alınan Ağustos 1324 tarih 92 nolu tapu kaydından gelen Ekim 1955 tarih ve 50 sıra numaralı tapu kaydının ilk tesisinden itibaren dairesinden getirtilmesi, davalılardan yukarıda açıklanan tapu kayıtlarından hangisine dayandıkları açıklattırılarak yeniden keşif yapılarak Ağustos 1324 tarih 90 nolu 56 hektar yüzölçümlü tapu kaydı ile tespite uygulanan 1324 tarih ve 92 nolu sicilden gelen tapu kaydı yerel bilirkişiler ve uzman teknik bilirkişi ile uygulanarak hangi parselleri kapsamına aldığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde kesin olarak saptanması, uzman bilirkişiye keşif ve uygulamayı gösterir biçimde kroki düzenlettirilmesi, bilirkişilerce bilinmeyen sınırların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanının sağlanması, davalıların dayandığı tapu kaydı malikleri ile irs ve akdi ilişkilerini gösterir belge istenmesi, kayıt miktar fazlası üzerinde kimlerin zilyet ettiği, zilyetlik süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında beyan alınması, çekişme konusu7, 8, 9, 11, 12, 14, 15, 17, 18, 19, 21 ve 22 sayılı parseller yönünden ise; davalıların dayandığı tapu kaydının değişebilir sınırlı olduğunun belirlendiğinden davalıların bu yöne ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı, ancak davalılar vergi kayıtlarına da dayanmış oldukları halde bu kayıtların her biri ayrı ayrı uygulanıp sınırlarının niteliğinin belirlenmediği belirtilerek, davalıların dayanağını oluşturan tapu ve vergi kayıtlarının revizyon görüp görmediğinin araştırılması ve her bir vergi revizyonları da gözönünde tutularak ayrı ayrı uygulanmak suretiyle kapsamlarının belirlenmesi, kayıt kapsamları belirlenirken sabit sınırlarla bağlantının kesilmemesine özen gösterilmesi, doğru sonuca ulaşabilmesi için tapu kaydı kapsamına giren tüm davaların birleştirilmesi gereğine değinilmiştir. Öte Yandan ..., ... ve ...'nin tespit sırasında, paylarını sattıklarını belirterek tutanağı imza ettikleri gözardı edilmek suretiyle Kadastro Kanununun 13/B-a maddesi gereğince beyanlarının geçerli olup olmadığı değerlendirilmeksizin bu kişilere de pay verilmek suretiyle hüküm oluşturulmuş olmasının da isabetsiz olduğu" belirtilmiştir

. Öte Yandan ..., ... ve ...'nin tespit sırasında, paylarını sattıklarını belirterek tutanağı imza ettikleri gözardı edilmek suretiyle Kadastro Kanununun 13/B-a maddesi gereğince beyanlarının geçerli olup olmadığı değerlendirilmeksizin bu kişilere de pay verilmek suretiyle hüküm oluşturulmuş olmasının da isabetsiz olduğu" belirtilmiştir. Mahkemece bozma kararlarına uyularak ve dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonunda davacı Hazinenin açtığı davaların reddine ve çekişme konusu 2, 3, 4, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 15, 17, 18, 19, 21 ve 22 sayılı parsellerin tespit malikleri davalılar adına payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, 05.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9752, Karar No: 2014/1262, Tarih: 28.01.2014

**20. Hukuk Dairesi         2013/9752 E.  ,  2014/1262 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman kadastrosu yapılmışsa buna ait işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin,

2) Orman kadastrosunun yapıldığının anlaşılması üzerine dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp,

3) ... Köyü 287 ada 25 sayılı parsele ait tapu kaydının getirtilerek,

bu dosya arasına konulması, ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 28/01/2014 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3393, Karar No: 2015/8822, Tarih: 17.06.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/3393 E.  ,  2015/8822 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 18.11.2008 tarihinde davalı ...'ın işleteni ...'in sürücüsü olduğu ve diğer davalı ...’ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı aracın kusuru ile meydana gelen trafik kazasında yaya müvekkilinin yaralandığını, ıslah ile birlikte 20.085,00 TL maddi ve 12.000,00 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte (manevi tazminattan davalı gerçek kişiler sorumlu olmak üzere) davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddine istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davanın kısmen kabulü ile 15.528,11 TL’nin davalılar ... ve ... yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... Şirketi yönünden sigorta poliçesi teminatı ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...’ten olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının ve maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalılar ... ve ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 784,27 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar ... ve ...'ten alınmasına 17.6.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/18549, Karar No: 2019/3122, Tarih: 04.04.2019

**10. Hukuk Dairesi         2016/18549 E.  ,  2019/3122 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

KARAR

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili ve davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, davalı işyerinde 20/05/2013-30/12/2013 yılları arasında kesintisiz çalıştığını, son aylık net kazancının 1.500 TL olduğunu belirterek, hizmetlerinin ve prime esas kazancının tespitini talep ettiği, mahkemece davacının, davalı şirkette hizmet akdine dayalı olarak 27.06.2013-30.06.2013 tarihleri arasında net 1.439,25 TL, 01.07.2013-30.12.2013 tarihleri arasında 1.500.00TL net ücretle çalıştığı, 27.06.2013- 31.12.2013 tarihleri arasındaki 183 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediği, bunun dışındaki çalışmasının bildirildiğinin tespitine ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği anlaşılmış ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

1-Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı,böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

2-Prime esas kazanç tutarının tespitine yönelik talebin yasal dayanağı ise, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ...’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır” 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Eldeki dosyada, tespiti istenilen döneme ilişkin, çalışıldığı iddia edilen işyeri dönem bordrolarından, bordro tanıkları resen seçilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, prime esas kazancın tespiti bakımından ise yukarıda yer alan yasal düzenlemeler çerçevesinde araştırmalar yapılarak, işçilik alacaklarına yönelik kesinleşen kararın, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti yönünden güçlü delil olmakla birlikte, tek başına hüküm kurmak için yeterli olmadığı, davacının açmış olduğu işçilik alacağı dosyasının henüz kesinleşmemiş olduğu, ücretin ispatı konusunda yukarıda bahsedildiği üzere yazılı delil arandığı şayet yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belge ya da belgeler bulunması halinde tanıkla da ispatın mümkün olabileceği göz önüne alınarakşayet işçilik alacağı dosyası var ise işçilik alacağı dosyası celbedilerek içeriğindeki belge ve beyanlar değerlendirilmeli, hizmet akdinin işçilik alacaklarına dair kararın kesinleşmesinden önce sona ermiş olması karşısında, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak, çalışmaların geçtiği son ay haricindeki prime esas kazanç tutarı yönünden, yukarıda açıklanan ispat kuralları çerçevesinde yeterli araştırma yapılarak varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme, araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı şirkete iadesine, 04.04.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.