muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2275, Karar No: 2023/11789, Tarih: 20.06.2023

**6. Ceza Dairesi         2023/2275 E.  ,  2023/11789 K.**

**"İçtihat Metni"**

İ S T İ N A F S O N R A S I T E M Y İ Z

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/2645 E., 2022/1887 K.

SUÇ : Tehdit

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun’un) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.02.2019 tarihli ve 2018/8920 soruşturma numaralı iddianamesi ile sanık hakkında tehdit suçundan 5237 sayılı Kanun'un 106 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca cezalandırılması için kamu davası açılmıştır.

2. Aliağa 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.02.2021 tarihli ve 2019/276 Esas, 2021/169 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında tehdit suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatlerine karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesinin, 29.06.2022 tarihli ve 2021/2645 Esas, 2022/1887 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik Cumhuriyet Savcısının istinaf başvurusunun kabulü ile duruşma açılarak 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince tehdit suçundan verilen beraat kararının kaldırılarak sanık hakkında 5237 sayılı Kanun'un 106 ncı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi, 62 nci maddesi, 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması için bozma isteyen düşünce ile dosyayı tevdi etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. Tanık beyanlarının sanığın cezalandırılması için yeterli olmadığına,

2. Haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca özet olarak; sanık hakkında haksız tahrik hükümlerinin uygulanması için bozma isteyen düşünce ile dosyayı tevdi etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri

1. Tanık beyanlarının sanığın cezalandırılması için yeterli olmadığına,

2. Haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

1. Sanık ile katılan arasında, katılanın oğlu tarafından sanığın kardeşinin öldürülmesi dolayısıyla husumet olduğu, katılan ile tanıkların yürüdükleri sırada, sanığın aracı ile katılanın dibinden geçtiği, bunun üzerine katılanın aracın arkasından bağırarak elini kaldırdığı, sanığın ise aracından indiği, katılanın sanığa "beni öldürecektin' dediği, sanığın da 'öldürmediğime dua et, oğlun hapisten çıksın onu da hepinizi de öldüreceğim' dediği ve sonrasında sanığın katılanı saçlarından çekerek kafasına vurduğu iddiası ile kamu davası açılmıştır.

2. Katılanın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde yaralandığında dair doktor raporu dosya arasındadır.

3. Tanıkların soruşturma aşamasındaki beyanlarında, katılanın yanından bir araç geçtiğini ve araçtan inen sanığın, katılanı saçından çekerek “oğlun cezaevinden çıksını hepinizi öldüreceğim” diyerek katılanı tehdit ettiğine dair beyanda bulunmuşlardır.

4. Tanık Fatma kovuşturma aşamasındaki beyanında; katılan yanından geçen araca elini kaldırarak "yavaş şerefsiz" dediğini ama araçtan inen sanığın ne dediğini hatırlamadığına fakat aralarında bağırış çağırış olduğunu söylediği belirlenmiştir.

5. Tanık Çiçek kovuşturma aşamasındaki beyanında, katılanın yanından geçen araca elini kaldırarak "yavaş git ve kardeşim, nasıl gidiyorsun, şerefsiz" dediğini, sanığın araçtan inip yanlarına geldiğini, sanığın elini kaldırdığını ama ne yaptığını bilmediğini söylediği belirlenmiştir.

6. Tanıkların kovuşturma aşamasında olayı hatırlamadıklarını söylemeleri gerekçesi ile Aliağa 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.02.2021 tarihli ve 2019/276 Esas, 2021/169 Karar sayılı kararında sanığın beraatine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Tanıkların soruşturma aşamasındaki olayın hemen sonrasındaki oluşa uygun, ayrıntılı, katılanın iddiasını doğrulayan beyanları da dikkate alındığında, ilk derece mahkemesinin tehdit suçu yönünden verdiği beraat kararı kaldırılarak sanıkların mahkûmiyetlerine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Tebliğnamede Belirtilen Görüş Yönünden;

Katılan ve tanıklar yolda yürüdüğü sırada sanığın sevk ve idaresindeki araç ile katılanın tam dibinden hızlıca geçtiği bu sebeple ilk haksız hareketin sanıktan gelmesi karşısında, tebliğnamede haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin görüşe iştirak edilmemiştir.

B. Tanık Beyanlarının Sanığın Cezalandırılması İçin Yeterli Olmadığına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

IV. GEREKÇE

A. Tebliğnamede Belirtilen Görüş Yönünden;

Katılan ve tanıklar yolda yürüdüğü sırada sanığın sevk ve idaresindeki araç ile katılanın tam dibinden hızlıca geçtiği bu sebeple ilk haksız hareketin sanıktan gelmesi karşısında, tebliğnamede haksız tahrik hükümlerinin uygulanması gerektiğine ilişkin görüşe iştirak edilmemiştir.

B. Tanık Beyanlarının Sanığın Cezalandırılması İçin Yeterli Olmadığına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Katılanın beyanları, doktor raporu, olayı doğrulayan tanık beyanları karşısında, sanığın eyleminin sabit olduğu belirlendiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesinin, 29.06.2022 tarihli ve 2021/2645 Esas, 2022/1887 Karar sayılı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ile re’sen incelenmesi gereken konular yönünden 5271 sayılı Kanun'un 288 inci ve 289 uncu maddeleri kapsamında yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, Aliağa 2. Asliye Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,

20.06.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7441, Karar No: 2018/10767, Tarih: 05.04.2018

**8. Hukuk Dairesi         2017/7441 E.  ,  2018/10767 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Nüfusta Anne Kaydının Düzeltilmesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... tarafından yargılama giderlerine hasren temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ile öz kardeş görünen davalı ...'nin ... olan anne kaydının iptali ile annesinin ... olarak düzeltilmesini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalı ... tarafından yargılama giderlerine yönelik olarak temyiz edilmiştir.

Davanın kabulü nedeni ile yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasında bir isabetsizlik yoksa da, ... dışında ... mirasçılarının da davalı olduğu dikkate alınarak yargılama giderlerinin yasal hasım olan nüfus müdürlüğü dışındaki davalılardan müşterek ve mütesilsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken ...'ten tahsili doğru değil ise de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm fıkrasının 3, 4, 5 nolu bentlerinin son satırlarındaki “...'ten” sözcükleri metinden çıkarılarak onun yerine “yasal hasım nüfus müdürlüğü dışındaki davalılardan” ibaresi yazılmak suretiyle hükmün düzeltilmesine ve DÜZELTİLMİŞ ŞEKLİ İLE ONANMASINA, taraflarca HUMK'nun 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, istek halinde peşin harcın temyiz eden davalı ...'e iadesine, 05.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/7235, Karar No: 2008/8155, Tarih: 19.06.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/7235 E.  ,  2008/8155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.02.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.07.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı tarafından temyiz etmiştir.

Gerçekten; 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre, yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Çekişme konusu taşınmaz ... Beldesi, Akça Mahallesi ... Mevkiinde bulunmaktadır. ..., İledinli ..., ... ve ... adlarıyla bilinen yaylalarla çevrilidir. Burası ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı «... Yaylası» olarak anılmaktadır. Ancak; dosyada yer alan haritasından ve keşif yerinde dinlenen yerel bilirkişi beyanından, dava konusu taşınmazın ... Yaylası olarak bilinen yerin daha kuzeyinde, kadim olduğu bildirilen ... Köyü yakınlarında bulunduğu görülmektedir.

Davalı taraf da savunmasında, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin kadim Akça (eski adı ...) Köyü sınırı içersinde kaldığını, ... Köyünün kadim bir köy olduğunu, taşınmazın yayla ile bir ilişkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Yaşamını genelde çiftçilikle sürdüren kişilerin hayvanlarını otlatmakta olduğu yaylaya yakın bölgelerde ikamet etmek, ziraat yapmak, bağ ve bahçe yetiştirmek için tarım taşınmazlarına ihtiyaçları olacağı ve bu amaçlarına uygun kazanmaya elverişli bazı taşınmazları mülk edinebilecekleri olgusunu göz ardı etmek, mera, yaylak ve kışlak gibi bölgelerden insanları soyutlamak mümkün değildir.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın kadim ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın kadim ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

O nedenle, öncelikle ilk adı ... olan köyün kuruluş tarihi İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünden sorulmalı, böylelikle ... Köyünün kadim köy olup olmadığı yönü üzerinde durulmalı, yine bu köye ait en eski tarihlisinden başlamak üzere idari sınır belgeleri ile sınırlar bir haritaya bağlanmışsa haritası da istenilmeli, ... Köyüne ait mevcut en eski sınırname yerel bilirkişiler yardımıyla keşfen zemine uygulanmalı, köyün kuruluşundaki idari sınırları belirlenmeli, dava konusu taşınmazın ... Köyünün ilk idari sınırları kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, eğer dava konusu taşınmaz kadim ... Köyünün idari sınırları içersinde kalıyorsa seçilecek ve keşifte bulundurulacak harita mühendisi bilirkişiye daha önce sağlanacak eski tarihli memleket haritasındaki durumu incelettirilmeli, köyün ikamet edilen veya tarım alanları içinde kaldığı belirlenirse özel mülkiyete konu teşkil edeceği kabul edilmeli, bu arada taşınmazın kadastro tutanağı edinme sebebi sütununda yerel bilirkişiler çekişmeli yerin kadim ... Köyünün tarım alanında kaldığını, davalı tarafa ... Köyünden kişilerce satılarak temlik edildiğini beyan ettiklerinden davalı tarafa satan veya onun murislerine ait nüfus kimlik bilgileri getirtilerek bu kişilerin gerçekten ... Köyü nüfusuna kayıtlı olup olmadıkları yönü üzerinde durularak tutanak bilirkişilerinin sözleri denetlenmeli, bütün bunların sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Tüm bu inceleme ve araştırma yapılmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru değildir. Karar bu nedenle bozulmalıdır.

Ayrıca; 4342 sayılı Mera Kanunu'nun geçici 3.maddesinde 20.06.2007 tarih ve 26558 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3.6.2007 tarihli 5685 sayılı Kanunla değişiklik yapılmış “Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 01.01.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

09.03.1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylak yerlerden olduğu saptanırsa olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olduğu saptanarak yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 19.06.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/5207, Karar No: 2024/5788, Tarih: 23.05.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/5207 E.  ,  2024/5788 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/118 E., 2024/35 K.

KARAR : Kabul

Taraflar arasında görülen prime esas kazancın tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; davacının 17.03.2001-07.10.2011 tarihleri arasında kaynakçı olarak son aylık maaşı net 1.800,00 TL, brüt 2.514,32 TL olacak şekilde çalıştığı ancak davalı firmanın davacının ücretini asgari ücret olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirdiği belirtilerek, davacının 17.03.2001-07.10.2011 tarih aralığında gerçek ücret üzerinden primlerinin ödetilmesine karar verilmesinin arz ve talep edildiği görülmektedir.

II. CEVAP

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Özetle; “... davacı tarafından sunulan bordroların altında şirket yetkilisi olarak ... imzasının bulunduğu, Mahkemece bordroların gerçekliği hususunda her hangi bir araştırma yapılmadığı gözetilerek, anılan bordroların gerçekliğinin tespiti için ...'ın belirtilen dönemlerde şirketle ilişkisi, sıfatının ne olduğu ve bordroların bu kişi tarafından düzenlenip düzenlenmediği araştırılmalı, ... tanık olarak dinlenilmeli ve gerekirse imza incelemesine gidilmeli ve 2006/11-07.10.2011 dönemi için oluşacak sonuca göre karar verilmelidir. 2006/11 öncesi için ise asgari ücrete oranlama suretiyle ücret belirlemesi yapılamayacağı gözetilmeli ve toplanacak delillerin sonucuna göre bir karar verilmelidir” gerekçesi ile ilk derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; davacının davasının kabulüne dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287). Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288 inci maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1 inci maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288 inci maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nın Geçici 1 inci maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289 uncu maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür. 506 sayılı Kanun'un 78 inci maddesinde ve 5510 sayılı Kanun'un 82 nci maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288 inci maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanun'un 78 inci maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 5510 sayılı Kanun'un 82 nci maddesi de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Eldeki davada sigorta primine esas kazancın tespiti yönünden; Mahkemece, emsal ücret araştırması sonucuna göre hüküm kurulduğu anlaşılmakta olup, salt bu yolla karar tesisi isabetsizdir

. Zira 506 sayılı Kanun'un 78 inci maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 5510 sayılı Kanun'un 82 nci maddesi de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Eldeki davada sigorta primine esas kazancın tespiti yönünden; Mahkemece, emsal ücret araştırması sonucuna göre hüküm kurulduğu anlaşılmakta olup, salt bu yolla karar tesisi isabetsizdir. Bu sebeple Hukuk Genel Kurulunun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararı gözetilerek ve yukarıda belirtilen delil ve kayıtlar esas alınarak yapılacak araştırma sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.