muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/17378, Karar No: 2013/3105, Tarih: 26.02.2013

**5. Hukuk Dairesi         2012/17378 E.  ,  2013/3105 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının... Büyükşehir Belediye Başkanlığı hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, ... aleyhinde açılan davanın ise kabulüne dair verilen yukarıda tarih ve numaraları yazılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay’ca incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, duruşma için belirlenen 26.02.2013 günü temyiz eden davalı ... vekili ile aleyhine temyiz olunan davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin yüzlerine karşı; usulüne göre çağrı kağıdı gönderilmesine rağmen gelmediğinden aleyhine temyiz olunan davacı vekilinin yokluğunda duruşmaya başlanarak davalı idareler vekillerinin sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece,.... Büyükşehir Belediye Başkanlığı hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine, ... aleyhinde açılan davanın ise kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... vekilince temyiz edilmiştir.

Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza, emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden; 1967 yılında kesinleşen 42060 nolu parselasyon planında yol ve yeşil alan olarak ayrılan taşınmazın, fiilen ...Sokağın devamı niteliğinde yol haline geldiği anlaşılmış olup, taşınmaza fiilen el atılmamış olsa dahi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun benzer konudaki 15.12.2010 gün ve 2010/5-662/651 sayılı kararı da gözetilerek, imar planında yol ve yeşil alan olarak ayrılan taşınmaza fiilen el atılmamış olsa dahi, 3194 sayılı İmar Kanununun 10. maddesinin amir hükmü uyarınca, 5 yıl içerisinde davalı ... Başkanlığınca kamulaştırma görevinin yerine getirilmemesi ve malikin mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle taşınmaz bedelinin ödenmesine karar verilmesi doğrudur.

Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan onama harcının alınmasına ve peşin alınan temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, aleyhine temyiz olunan davalı ... Belediye Başkanlığı yararına yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 990,00-TL. vekalet ücretinin temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 26.02.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11437, Karar No: 2017/6542, Tarih: 03.10.2017

**19. Hukuk Dairesi         2016/11437 E.  ,  2017/6542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili aleyhine davalı tarafından 05/05/2013 tarihli ve 41.250 USD miktarlı bedelli bonoya dayalı takip başlatıldığını,bu bonunun davalının müvekkili aleyhine başlattığı İstanbul 28.İcra Müdürlüğü'nün 2013/13521 esas sayılı takip dosyasında, 05.06.2013 tarihinde ihtiyati haciz esnasında davalı vekili tarafından düzenlenen tutanak gereği 31/05/2013 tarihli 41.250 USD miktarlı çeke ilişkin dosya borcuna karşılık teslim edildiğini,06.06.2013 tarihinde davalı banka hesabına dosya borcuna istinaden 41.250 USD miktarında ödeme yapıldığını,borcun ödenmesine rağmen ihtiyati haciz esnasında davalı vekiline teslim edilen bononun geri verilmediğini ileri sürerek, ...30. İcra Müdürlüğü'nün 2014/2723 esas sayılı dosyasında takibe konu senetten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve % 40 'tan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı aleyhine ... 28. İcra Müdürlüğü'nün 2013/13521 esas sayılı icra takibi başlattığını, ihtiyati haciz kararı alındığını, haciz esnasında mahallinde haricen yapılan anlaşma ile borçlu vekili tarafından 30.000 TL ödeme yapıldığını savunarak, davanın reddine ve % 20 den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,davalı tarafından davacı aleyhine 31/05/2013 tarihli 41.250 USD'lik çeke dayalı ... 28.İcra Müdürlüğünün 2013/13521 esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiği, akabinde davalı tarafından bu takip dosyasına istinaden davacının işyerine 05/06/2013 tarihinde haciz işlemi yapıldığı, haciz işleminin olduğu tarihte davacı tarafından davalı vekili ...e 05/05/2013 tarihli 41.250 USD lik bir bono verildiği ve bunun bir tutanak ile tasdik ettirilmiş olduğu, haciz işleminden bir gün sonra 06/06/2013 tarihinde davacının 41.250 USD lik bir tutarın davalı şirketin hesabına yatırılmış olduğu, davacı tarafından ... 28.İcra Müdürlüğünün 2013/13521 esas sayılı dosyasına istinaden davalı vekili Av. ...'in... Bankası hesabına kalan borç ve ferilerine ilişkin olarak 12/06/2013 tarihinde 26.500 TL, 09/07/2013 tarihinde ise 4.000 TL olmak üzere toplam 30.500 TL'lik ödeme daha yapılmış olduğu, takibe konu 41.250 USD çek bedelinin ödendiği, bu ödemeye teminat olarak verildiği anlaşılan aynı tutarlı senedin davalı tarafından davacıya geri iade edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 03/10/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/14033, Karar No: 2017/1835, Tarih: 28.03.2017

**11. Hukuk Dairesi         2015/14033 E.  ,  2017/1835 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... ... 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR

Taraflar arasında görülen davada ... ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26/05/2015 tarih ve 2013/24-2015/52 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin 2009/345 no’lu, "..." ve 2010/75392 no’lu "..." ibareli, 43. sınıfta tescilli markaları bulunduğunu, davalının "... " adlı kafeterya işlettiğini ve müvekkili markalarını izinsiz olarak kullanarak müvekkili marka hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunu, davalıya haksız eylemlerine son vermesi için gönderilen ihtarın da sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, davalının müvekkilinin markalarına tecavüzünün durdurulmasını ve men’ini, bu hususta markalar ile iltibas yaratacak mahiyetteki davalının kullandığı “ ... ” ibaresini her türlü üründe, bu ürünlerin satışında kullanılan katalog ile reklam, tanıtım materyalleri ile ticari unvanı ve ticari belgelerinde kullanmasının ayrı ayrı engellenmesini, 10.000,00 TL manevi tazminatın ticari reeskont faiziyle davalıdan tahsili ile hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin marka hakkına tecavüz ya da haksız rekabet teşkil eden bir eylemi bulunmadığını, markaların benzer olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin marka hakkına tecavüz ya da haksız rekabet teşkil eden bir eylemi bulunmadığını, markaların benzer olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının tescilli markasının "... ... " ibarelerinden oluştuğu ve markadaki esaslı unsurların “..., ... ve ŞEKİL” olduğu, davalının tescilli markasını "... + ŞEKİL" şeklinde kullandığı, tescilli marka kullanımının hukuka aykırı olmayacağı, davacı markalarının ise, “... + ŞEKİL” ve “... + ŞEKİL” şeklinde olduğu, dava konusu “...” ve “...” kelimelerinin İngilizce kökenli “...” kelimesine dayandığı, bu kelimelerin fonetik olarak aynı çağırışımda bulunduğu ancak, bu tür yabancı kökenli ve kullanımı yaygın bir çok kelimenin markaların bütünü içerisinde yer alabildiği, bu durumun marka hukuku bakımından bir aykırılık teşkil etmediği, TPE nezdinde 43. sınıf başta olmak üzere bir çok sınıfta “...”, “...” gibi yabancı kökenli kelimelere rastlamanın mümkün olup, anılan kelimenin davacı tarafından tekelleştirilmesinin mümkün olamayacağı, sadece fonetik açıdan benzerlik göstermiş olsa dahi gerek yazım yönünden gerekse markaya ek olarak kullanılan şekil yönünden “...” ve “... + ŞEKİL” markalarının “THE ... ... + ŞEKİL” markası ile sadece fonetik benzerliği sebebiyle bağdaştırılmasının hak kaybına neden olacağı, markayı oluşturan unsurun o markanın başka markalardan ayırt edilebilmesini sağlayan kelime, harf, sayı ve bunun gibi etkenler olduğu, markanın birden ziyade unsurunun, markanın bütünü itibariyle bıraktığı izlenim nazara alındığında işbu markalar arasındaki mevcut farklılıkların ve “...” ve “...” kelimelerini içeren markaların çok yaygın olarak kullanıldığı, tarafların tanınmışlık düzeyleri arasında bariz bir fark olmadığı ve haksız rekabet şartlarının oluşmadığı, davalının markayı tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerde ve tescilli olduğu şekilde hukuka uygun olarak kullandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava, marka hakkına tecavüzün durdurulması, men’i, ref’i, manevi tazminat ile hükmün ilanı istemlerine ilişkindir. Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, davacı adına 43. sınıfta tescilli markaları asli unsurları “... + Şekil” ibaresinden oluşan karma marka niteliğindedir. Davalının işbu dava açılmadan önce tescilsiz ve dava tarihinde ise devir sureti ile tescilli olarak kullandığı 2012/97774 sayılı ve aynı sınıfı kapsayan markanın asli unsurları da “... ... + Şekil” işaretinden oluşmaktadır. Davalı, söz konusu markayı iş yerinde “...+Şekil” şeklinde kullandığı dosya kapsamı ile sabittir. Tarafların markalarının asli unsurlarından baskın ve dikkat çekici olan kelime unsuru “.../...” ibareleri olup, davalı taraf esasen markasını tescilli kelime unsuru olan “... ...” ibaresini sadece “...” şeklinde kullanması nedeniyle bu kullanım şekli itibariyle markanın tescil edildiği haliyle kullanıldığından söz edilemeyecek olup, bu kullanımın 556 sayılı KHK’nın 14. maddesine uygun bir kullanım olarak kabulü mümkün değildir. Bu durumda, davacının tescilli “...+Şekil” markası ile iltibas oluşturacak şekilde “...+Şekil” şeklindeki davalı kullanımının marka hakkına tecavüz oluşturduğunun kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 28/03/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/7919, Karar No: 2022/9775, Tarih: 30.11.2022

**2. Hukuk Dairesi         2022/7919 E.  ,  2022/9775 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı kadın tarafından, kusur belirlemesi ve reddedilen tazminat talepleri yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı münhasıran davacı-karşı davalı erkek tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, bölge adliye mahkemesince davacı-karşı davalı erkeğin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı davalı-karşı davcı kadın tarafından temyiz edilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı-karşı davacı kadı tarafından istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmaması nedeni ile ilk derece mahkemesi kararı davalı-karşı davacı kadın yönünden kesinleşmiştir. Hal böyle olunca, davalı-karşı davacı kadın tarafından istina kanun yoluna başvuruda bulunulmayan ilk derece mahkemesi kararınına yönelik bölge adliye mahkemesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddine dair karara karşı davalı-karşı davacı kadının temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda gösterilen sebeple davalı-karşı davacı kadının temyiz dilekçesinin REDDİNE, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi. 30.11.2022 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2020/10020, Karar No: 2020/10867, Tarih: 07.12.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/10020 E.  ,  2020/10867 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Menfi tespit istemine ilişkin olarak açılan davada ... 14. Asliye Hukuk ile ... 3. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

... 14. Asliye Hukuk Mahkemesince, HMKK'nun 7. maddesindeki genel yetki kuralları gereği yetkili mahkeme genel hükümlere göre davalının yerleşim yeri olan İstanbul Mahkemeleri olmakla birlikte ayrıca takibe başlanıldıktan sonra menfi tespit davası açılmışsa takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, bu hususta yetki itirazında bulunulurken seçimlik hakkın bulunduğu, takibin ... 7. İcra Müdürlüğü'nde başlatılmış olup yetki itirazında ... Mahkemeleri belirtilmekle menfi tespit davasına dayanak takibin yapıldığı ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, HMK'nun 6/1. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir" hükmü ile aynı kanunun 10. maddesinde "sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir" düzenlemeleri bulunduğu ve somut olayda davacı ... ve ... Kozmetik Ürünleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında 29/06/2007 tarihinde satış temsilcisi kayıt formu imzalandığı, sözleşmenin ifa yerinin ... ili olduğu, davacının ikametgahının ..., davalının ikametgahının İstanbul ili olduğu, HMK'da menfi tespit davalarına ilişkin özel bir yetki kuralının bulunmadığı, menfi tespit davasına dayanak icra takibinin ...'da başlatılmış olmasının ... Mahkemelerini yetkili hale getirmeyeceği gerekçeleriyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.

6100 sayılı HMK'nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir.

İcra ve İflas Kanunu’nun 72/son maddesine göre menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının ikametgâhı mahkemesinde de açılabilir. Bu madde hükmüne göre menfi tespit ve istirdat davaları ile ilgili yetki düzenlemesi kamu düzenine ilişkin değildir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalıya geçer.

Somut olayda sözleşmenin ifa yerinin ... ili olduğu, dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davacı davayı sözleşmenin ifa yeri olan ... ilinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre davanın ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nun 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 07/12/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8630, Karar No: 2014/6649, Tarih: 24.03.2014

**10. Hukuk Dairesi         2013/8630 E.  ,  2014/6649 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Bursa 3. İş Mahkemesi

Tarihi : 06.03.2013

No : 2010/1102-2013/88

Dava, davacının hizmet süresinin ve prime esas kazanç tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir.

Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na (Devredilen SSK) davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Ücretin mevcut delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi mümkün bulunmayan kimi durumlarda, yapılan iş, hizmet süresi ve diğer belirleyici özellikler belirtilmek suretiyle ilgili meslek örgütlerinden sorulmak suretiyle de belirlenebilir. Meslek örgütlerince bildirilen ücret miktarları tarafları ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olmayıp, diğer bilgi ve belgelerle de desteklenmeleri gerekir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı, son net ücretinin 5000 TL. olduğunun tespitini talep etmiş, mahkemece davacının 01.12.2002-07.11.2010 tarihleri arasında davalı işveren yanında asgari ücretin 3,05 katı ücretle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.