muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/338, Karar No: 2021/1246, Tarih: 14.10.2021

Taraf vekillerinin temyizi üzerine Özel Dairece davalının tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra; “…hükme esas alınan 16.09.2014 tarihli hesaba ilişkin bilirkişi raporunda, belirlenen zarardan davacıya Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmının tenzil edilmesine rağmen maddi tazminata hükmedilirken davacıya Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmının bir kez daha Mahkemece tenzil edildiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle belirlenen tazminattan mükerrer tenzilat yapılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemece; bozma gerekçesi dikkate alınarak bir kez daha yapılan değerlendirme neticesinde, bilirkişi raporunda yapılan mahsup dikkate alınmadan ancak bağlanan gelirlerin rücu edilebilen kısmı ifadesinden kusur oranına karşılık gelen kısmın anlaşılmasının doğru olmadığı gerekçesiyle belirlenen zarar miktarından bağlanan gelirlerin tamamının düşülmesi suretiyle maddi tazminatın kısmen kabulüne karar verildiği belirtilerek önceki hükümde direnilmiştir.

Bilirkişi raporunda tazminat hesabına esas kazancın ne olduğu yönünden mahkemenin delilleri değerlendirerek bir sonuca varması gerektiğinden seçenekli hesaplama yapılarak tazminat miktarı belirlenmiş ve rücuya tabi ödemelerin peşin değerinin kusur raporuna göre hesaplanan miktarları bundan indirilerek sonuç tazminat hesabı çıkarılmıştır.

Mahkemece; raporda tazminat hesabına esas kazanç yönünden 2. şık benimsenerek bu şıkka göre yapılan hesaplamaya itibar edilmiş ancak raporda peşin değerlerden kusur oranına göre indirim yapılması kabul edilmeyerek peşin değerlerin tamamının hesaplanan miktardan indirilmesi suretiyle tazminata hükmedilmiştir.

Özel Daire ile Mahkeme arasındaki uyuşmazlık, bilirkişi raporunda, belirlenen zarardan davacıya Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmının tenzil edilmesine rağmen maddi tazminata hükmedilirken davacıya Kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilir kısmının bir kez daha Mahkemece tenzil edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Direnme kararında açıklandığı ve rapor ile karar kapsamından da açıkça anlaşıldığı üzere mahkemece rücuya tabi ödemelerin mahsubunda iki kez tenzil sonucu doğuracak bir uygulama yapılmamıştır. Mahkemenin bu konuda yaptığı değerlendirme ve yapılan işlem, hükme esas raporda kusur oranına göre yapılan indirimin kabul edilmeyerek bunun yerine bu ödemelerin peşin değerinin tamamının hesaplanan tazminattan indirilmesidir.

Direnme kararında açıklandığı ve rapor ile karar kapsamından da açıkça anlaşıldığı üzere mahkemece rücuya tabi ödemelerin mahsubunda iki kez tenzil sonucu doğuracak bir uygulama yapılmamıştır. Mahkemenin bu konuda yaptığı değerlendirme ve yapılan işlem, hükme esas raporda kusur oranına göre yapılan indirimin kabul edilmeyerek bunun yerine bu ödemelerin peşin değerinin tamamının hesaplanan tazminattan indirilmesidir.

İki kez tenzil bulunmadığı gerekçesiyle önceki hükümde direnilmiş olması dosya kapsamına uygun ve isabetlidir. Esasen bu konuda değerli çoğunluk ile aramızda görüş farkı da bulunmamaktadır. Görüş farkı bulunan husus direnmeye konu iki kez tenzil hususu dışında kalan konuların Hukuk Genel Kurulunca yapılacak temyiz incelemesi sırasında incelenerek farklı bir bozma yapılması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Mahkeme kararının temyizi üzerine özel dairece yapılan inceleme sonucu işin esasına girilmemiş usulî bir eksiklik veya yanlışlık nedeniyle bozma kararı verilmiş ancak mahkemece önceki kararda direnilmiş ise Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yapacağı temyiz incelemesi de bozma ve direnmeye konu hususlarla sınırlı olacaktır. Zira özel dairenin inceleyip karar vermediği bir konuda direnme kararlarının temyizini incelemekle görevli Hukuk Genel Kurulunun özel daire yerine geçerek direnmeye konu olmayan hususları da inceleyip karar vermesi mümkün değildir.

Bozma kararı yerinde görülmemiş diğer bir ifadeyle direnme uygun bulunmuş ise özel dairenin daha önce incelemediği konulara ilişkin temyiz incelemesini yapmak özel dairenin görevindedir. Aksinin kabulü hâlinde tarafların hükmün özel dairece incelenmesini isteyen ilk temyiz itirazlarının gereği yerine gelmemiş, özel dairece yapılacak inceleme aşaması bazı hususlar için atlanmış ve kanuna aykırı biçimde Hukuk Genel Kurulu özel daire yerine geçerek karar vermiş olacaktır.

Özel Dairenin işin esasına girmeden verdiği kararlara örnek olarak dava şartları (yargı yolu, görev vd.), yetki, eksik araştırma, delil toplanmasındaki eksiklik, yeterli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi, toplanan bazı deliller değerlendirilmeden karar verilmesi, toplanan delilin yanlış değerlendirilerek vakıanın farklı kabul edilmesi gibi nedenlere dayalı verilmiş bozma kararları sayılabilir.

Özel Dairenin işin esasına girmeden verdiği kararlara örnek olarak dava şartları (yargı yolu, görev vd.), yetki, eksik araştırma, delil toplanmasındaki eksiklik, yeterli olmayan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi, toplanan bazı deliller değerlendirilmeden karar verilmesi, toplanan delilin yanlış değerlendirilerek vakıanın farklı kabul edilmesi gibi nedenlere dayalı verilmiş bozma kararları sayılabilir.

Usule ilişkin bir nedenle bozma kararı verilmemiş ve işin esasına girilmiş olmasına rağmen bozmaya konu husus itibarıyla diğer temyiz itirazlarının incelenmediği hâllerde de aynı sonuca varılmalıdır. Örneğin tazminat isteme koşulları bulunmadığına değinen bozma kararı yerinde bulunmamış ise özel daire bozma nedenine göre istenebilecek tazminat miktarı incelenmiş olmadığından miktara ilişkin temyiz incelemesi özel dairece yapılmalıdır. Özel dairenin zamanaşımı nedeniyle davanın reddi gerektiğine, davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığına, hukukî sebebin mahkemece kabul edilenden farklı olduğuna ve bu doğru hukukî sebebe göre karar verilmesi gerektiğine değinen bozma kararlarında da aynı durum geçerlidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun süregelen yerleşik uygulaması da yukarıda anlatıldığı şekildedir. (Örnekler: 08.06.2016 T. 2014/11-696 E. 2016/778 K. sayılı, 20.04.2016 T. 2014/13-856 E. 2016/523 K. sayılı 17.01.2019 T. 2018/4-603 E. 2019/9 K. sayılı, 26.09.2019 T. 2017/3-1517 E. 2019/956 K. sayılı, 03.10.2019 T. 2018/3-344 E. 2019/990 K. sayılı, 19.09.2019 T. 2017/2-2421 E. 2019/919 K. sayılı, 27.09.2018 T. 2017/15-423 E. 2018/1364 K. sayılı ve 19.09.2019 T. 2017/1-1273 E. 2019/911 K. sayılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları)

Yukarıda yapılan açıklamalarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; özel daire bozma kararında iki kez tenzil yapılmasının doğru olmadığı belirtilmiş olmasına rağmen peşin değerlerin bilirkişi raporundaki gibi kusura karşılık gelen miktarının mı indirileceği yoksa mahkeme kararındaki gibi peşin değerlerin tamamının mı indirileceği konusunda bir değerlendirme yapılmamıştır. Diğer bir ifadeyle bu hususun özel dairece incelenmediği anlaşılmaktadır. Bozmanın mahiyeti de bu husus incelenmek suretiyle bir karar verilmediğini açıkça ortaya koymaktadır.

Özel Daire sair temyiz itirazlarını reddetmiş olmasına rağmen bu hususu inceleyerek bir karar vermiş olmadığı ve özel dairenin somut uyuşmazlık bakımından bu konudaki görüşünün ne olduğu henüz bilinmediğinden bu hususu incelemek ve peşin değerin tamamının mı yoksa kusura karşılık gelen miktarının mı indirilmesi gerektiği konusuna yönelik temyiz itirazlarının özel daire tarafından incelenmesi gerekir.

Özel Daire sair temyiz itirazlarını reddetmiş olmasına rağmen bu hususu inceleyerek bir karar vermiş olmadığı ve özel dairenin somut uyuşmazlık bakımından bu konudaki görüşünün ne olduğu henüz bilinmediğinden bu hususu incelemek ve peşin değerin tamamının mı yoksa kusura karşılık gelen miktarının mı indirilmesi gerektiği konusuna yönelik temyiz itirazlarının özel daire tarafından incelenmesi gerekir.

Belirtilen nedenlerle iki kez tenzil bulunmadığı noktasında direnme uygun bulunarak henüz özel dairenin incelemediği temyiz itirazları incelenmek üzere dosyanın özel daireye gönderilmesi gerektiği görüşünde olduğumuzdan özel dairenin henüz incelemediği temyiz itirazları incelenerek değişik bozma yönünde karar verilmiş olması nedeniyle değerli çoğunluk görüşüne katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2016/2213, Karar No: 2016/3068, Tarih: 10.03.2016

**17. Hukuk Dairesi         2016/2213 E.  ,  2016/3068 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının zorunlu mali mesuliyet sigortasıcısı olduğu aracın yaya olan müvekkiline çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, görev ve yetki itirazında bulunmuş, yetkili mahkemenin ... Mahkemesi olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece yapılan değerlendirme sonucunda kazanın ...'da olduğu, davacıların yerleşim yerinin ... olduğu, davalı ... şirketinin merkezinin ...'da olduğu, ... Bölge Müdürlüğünün tüzel kişiliği olmadığı, davalının seçme hakkını ... Mahkemeleri olarak kullandığı gerekçesiyle dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, mahkemenin yetkisizliğine, görevli ve yetkili mahkemenin ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." 7. maddesinde de, "davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir. Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Mahkemece, haksız fiilden kaynaklanan davada, davalının merkez adresinin ... olduğu, ... Bölge Müdürlüğünün tüzel kişiliği olmadığı,davalı ... şirketini temsil etme yetkisinin bulunmadığı gerekçesi ile yetkili mahkemenin ... Ticaret Mahkemesi olduğuna verilmiştir.

Somut olayda, trafik kazasında olay yeri ...'dur. Davacının yerleşim yeri ... olup, davalı şirketin genel merkez adresi ...'dur. Davacı vekili, davayı bölge müdürlüğünün bulunduğu yer olan ...'da açmıştır.

HGK'nun 16.04.2014 gün,2013/17-2098 E, 2014/541 K sayılı ilamında “merkez veya şubenin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerini yetkili kabul eden Kanun'un, acente ve şubeyi denetleyen, üst mercisi olan, genel merkezin emir ve talimatı doğrultusunda çalışan ve yetkisi şubeye göre daha fazla olan bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunu kabul etmek gerekir. Ayrıca davalı ... şirketi tarafından yetki itirazının ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması olarak da kabul edilmesi mümkündür.” denilmek suretiyle sigorta şirketlerinin bölge müdürlüklerinin bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğu benimsenmiştir.

Bu durumda, davacı vekilinin davayı sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan bölge müdürlüğünün bulunduğu ...'da açtığı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 10/03/2016 gününde oybirliğiyle verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4959, Karar No: 2013/16853, Tarih: 03.06.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/4959 E.  ,  2013/16853 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacı işçinin davalı işçisi olarak ...’a ait işyerinde temizlik işinde çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatının davalı işverenden tahsiline karar verilmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davalı şirketin ... Genel Müdürlüğü tarafından 2010 yılı için yapılan temizlik hizmeti ihalesini kazanamadığını, davacının ...'tan ihale ile alınan 2 yıl süreli iş kapsamında şirkette çalıştığını, 15.12.2009 tarihinde davacıya 01.01.2010 tarihinde başlayacak biçimde işyeri gösterildiğini, davacının tebliği almaktan imtina ettiğini, ihale süresi bittiğinde şirketin işyerini zorunlu olarak terk ettiğini, davacının 01.01.2010 tarihinde kendisine gösterilen işyerine gitmediğini, devamsızlık yaptığı günler için tutanak düzenlendiğini, davacının ihaleyi kazanan yeni şirkette işe başlayarak çalışmaya devam ettiğinin öğrenildiğini ve 06.01.2010 tarihinde iş akdinin devamsızlık nedeni ile feshedildiğini, davacının aynı işyerinde çalışmaya devam etmesi nedeni ile kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,davalı şirketin dava dışı ...ın alt işvereni olarak temizlik işlerini ihale ile aldığı ve 2010 yılında yapılan ihaleyi alamadığı, bu nedenle davacıya başka işyeri gösterdiği, davacının kendisine gösterilen işyerine gitmediğinden dolayı devamsızlık nedeni ile tutanak düzenlediği ve davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanununun 25/2-g bendi kapsamında tazminatsız olarak feshedildiği, davacının daha sonra ihaleyi alan yeni alt işveren yanında çalışmaya başladığı, davacının asıl işveren işyerinde çalışmaya devam etmesinin davalı alt işveren ile dava dışı ihaleyi alan işveren arasında işyeri devri olarak nitelendirilme imkanı bulunmadığı, davalı işverenin fesih iradesini ortaya koyduğu ve iş sözleşmesinin sonlandırılması konusunda taraf iradelerinin birleştirildiği, ancak işverenin yeni işyerine davet etmesi ve devamsızlık nedeni ile feshinin yasaya uygun düşmediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı vekili dava dilekçesinde davacının 01.01.2008 tarihinde işe başladığını iddia ederek talepte bulunmuş,mahkeme tarafından da davacının 01.01.2008-31.12.2009 arası çalıştığının tespiti ile yapılan ek bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuşsa da dosya içerisinde yer alan davacıya ait hizmet döküm cevteline göre davacının 17.05.2008 tarihinde davalı iş yerinde çalışmaya başladığı anlaşıldığından hatalı hizmet süresine itibar edilerek yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 03.06.2013 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14523, Karar No: 2013/3759, Tarih: 04.04.2013

**20. Hukuk Dairesi         2012/14523 E.  ,  2013/3759 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi ve katılan ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu taşınmazlara komşu olan .... Köyü 115 ada 25, 27 ve 28 sayılı parsellerin davalı oldukları anlaşıldığından, ilgili dava dosyalarının istenip dosya içine konulması,

2) 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca, davalı ... yönünden aynı çalışma alanı içerisinde belgesizden zilyetliğe dayalı olarak tespit ve tescil edilen taşınmaz olup olmadığı, varsa cinsi, parsel numaraları ve miktarı, tapu ve kadastro müdürlüklerinden ve yine, aynı kişi tarafından açılan tescil davası olup olmadığı hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak, gerektiğinde tesbit tutanak örnekleri ve tapu kayıtları ya da tescil dava dosyalarının getirtilmesi,

3) Yapılan incelemede uzman orman bilirkişi tarafından dava konusu parsellere 1986 yılı basım tarihli memleket haritasının uygulanması sonucu rapor düzenlendiği anlaşıldığından,

a) 1986 tarihinden daha eski memleket haritası ve hava fotoğrafı bulunup bulunmadığı sorularak varsa tarihleri de saptanmak suretiyle ilgili yerlerden getirtilmesi,

b) Bundan sonra dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek dosyaya getirtilecek 1986 tarihinden daha eski olan orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte haritalar ve hava fotoğrafları üzerinde gösterecekleri müşterek imzalı açıklamalı ek rapor kendilerinden alınarak,

bu dosya içine konulması; ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla H.U.M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 04/04/2013 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/2179, Karar No: 2007/3245, Tarih: 27.03.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/2179 E.  ,  2007/3245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı temsilcisi tarafından, davalı aleyhine 6.4.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.10.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, kadim yaylak iddiasına dayalı tapu iptali ve özel siciline yazılması istemiyle açılmıştır.

Davalı, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerin yayla olmadığını, vakıf taşınmazı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece istem hüküm altına alınmış, kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava konusu taşınmazın ... yaylası olarak bilinen ve memleket haritalarında bu isimle işaretlenen 1600 rakımlı bölgede bulunduğu, aynı yörede açılan bir başka dava sebebiyle yapılan yargılamada taşınmazın Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 29.12.1995 tarih 7745-7843 sayılı ilamında ve Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1996 tarih 1996/17-294-426 sayılı ilamı ile yaylak olarak kabul edildiği, dosyada toplanan deliller mahallinde yapılan keşif ve keşif sonucu bilirkişinin düzenlediği kroki ile sabittir.

HUMK.nun 238/2.maddesine göre “maruf ve meşhur olan hususlar münazaalı sayılmaz”, davalı taşınmazın bulunduğu yer sadece o yöre halkı tarafından değil herkesin bildiği yurt genelinde maruf olan “... Yaylasıdır”. Bilinen gerçekler karşısında mahkemece taşınmazın niteliğinin yayla olarak belirlenmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur.

Diğer taraftan, Türk Medeni Kanununun 101.maddesi hükmüne göre “... gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemesiyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır. Vakfın Osmanlı Hukukundaki tarifi de Türk Medeni Kanununun 101.maddesindeki tarife paraleldir. Kavram olarak denilebilir ki, vakıftan amaç; bir aynın (malın) menfaatlerini hayır yönüne tahsis etmektir. (Eren F.Başpınar V.Toprak Hukuku

2.Baskı Sayfa 63.) Vakfın kurulabilmesi için belirli bir amaca yönelmiş mal olmalıdır. Ancak, tahsisi yapılacak-kural olarak-gayrimenkulün vakfın amacına cevap vermesi gerekir.

4342 sayılı Mera Kanununun 3.maddesine göre yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerdir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylakın özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması sınırlarının daraltılması olanaklı değildir. Bu hali ile kamu malı niteliği gösteren ve tarım arazisi özelliği olmayan yaylakta vakıf kurulabilmesi mümkün olmadığından yaylak olduğu saptanan taşınmazla ilgili davanın kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre tarafların bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 27.3.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.