muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/4380, Karar No: 2018/8258, Tarih: 12.12.2018

Yargılamanın devamı sırasında; 3402 sayılı Kanunun 22/2-a maddesi gereği uygulama (yenileme) kadastrosu yapılmış, 27.12.2013 - 27.01.2014 tarihleri arasında ilân edilerek kesinleşmiştir.

1-Davacı ... Yönetiminin temyiz itirazları yönünden; karar tarihinden sonra,

28.04.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7139 sayılı Kanunun 33. maddesi ile Orman Genel Müdürlüğü, 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlardan, bu Kanunda belirtilen görevleri kapsamında düzenlenen kâğıtlar sebebiyle damga vergisinden ve tapu ve kadastro işlemlerinden kaynaklanan döner sermaye hizmet bedellerinden muaftır, hükmü gereğince Orman Yönetiminin açtığı dava nedeniyle aleyhine harçlara hükmedilmesi doğru değil ise de; husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

Bu sebeple; hüküm kısmının ''5'' numaralı bendinin hükümden çıkarılarak yerine ''Davacı ... Yönetimi harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına'' cümlesinin yazılması suretiyle düzeltilmesine ve hükmün 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 438/7. maddesine göre düzeltilmiş bu şekliyle onanmasına,

2- Davalı TEİAŞ vekilinin temyiz itirazları yönünden; incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi tarafından kesinleşen tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada çekişmeli taşınmazın kısmen orman tahdidi içinde kaldığı anlaşıldığına ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, Türk Medenî Kanununun 683. maddesi uyarınca mülkiyet hakkı bulunan malik hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde yararlanma, kullanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Yine aynı hüküm uyarınca, haksız bir elatma varsa, anılan hüküm, malike her türlü haksız elatmanın önlenmesini isteme yetkisi de tanımıştır. Somut olayda, davanın açıldığı tarihte dava konusu taşınmaz davalı gerçek kişi adına tapuda kayıtlı ve davalı ... lehine istimlak şerhi vardır. Davalı ..., dava tarihinden önce taşınmaz üzerinde tapu kaydında yer alan istimlak şerhine dayanarak tasarruf ettiğinden, davalının dava konusu taşınmaza haksız bir elatmasından söz edilemez. Bu itibarla, Orman Yönetiminin elatmanın önlenmesini ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü yolunda hüküm kurulması usûl ve kanuna aykırıdır.

SONUÇ: 1-) Yukarıda bir nolu bentte açıklanana nedenlerle davacı ... Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün düzeltilerek ONANMASINA ,

2-) İkinci bentte açıklanan nedenlerle; davalı TEİAŞ vekilinin müdahalenin menine yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde iadesine 12/12/2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/14687, Karar No: 2018/25389, Tarih: 26.11.2018

**22. Hukuk Dairesi         2018/14687 E.  ,  2018/25389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Davacı ile davalı arasındaki dava hakkında ... 10. İş Mahkemesinden verilen 09.09.2015 tarihli ve 2013/1613 Esas 2015/1021 Karar sayılı kararının davalılar vekillerince temyizi üzerine Dairemizce 09.07.2018 günlü ve 2015/32146 Esas 2018/17307 Karar sayılı ilamı ile hükmün BOZULMASINA karar verilmiş, davalı ... San. ve Temizlik Hizm. Tic. A.Ş. vekili kararın maddi hataya dayandığı gerekçesiyle ortadan kaldırılması isteğinde bulunmuştur.

Maddi hatanın giderilmesi isteğini içeren dilekçe incelenmiştir.

Dairemizce, bozma ilamının (1) numaralı bendi ile davalı ... San. ve Temizlik Hizm. Tic. A.Ş. vekilinin yerinde bulunmayan ve süresinde verilmeyen gerekçeli temyiz dilekçesinde belirtilen hususlar değerlendirilmeksizin sebepleri bildirilmiş olmayan bozma isteğinin reddine karar verilmiştir. Davalı ... San. ve Temizlik Hizm. Tic. A.Ş. vekilinin, maddi hatanın giderilmesi isteğini içeren dilekçesi ile, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmediğini, hak kaybı yaşanmaması adına kararın temyiz edildiğini savunduğu, savunmayı doğrular şekilde dosya kapsamında davalı ... San. ve Temizlik Hizm. Tic. A.Ş. vekilinin yetkili belgesi ile yetkili kılınan avukat adına, vekil ismi derkenar olarak elyazısı ile yazılı tebliğ mazbatasının mevcut olduğu, bu itibarla gerekçeli kararın davalı ... San. ve Temizlik Hizm. Tic. A.Ş. vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ve süresinde ibraz edilmeyen gerekçeli temyiz dilekçesinin temyizen incelenmesi gerektiği anlaşılmakla, Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının maddi hataya dayandığı sonucuna varıldığından ortadan kaldırılmasına karar verildi, dosya yeniden ele alınıp incelendi.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı isteminin özeti:

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai ve hafta tatili ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıların cevabının özeti:

Davalılar, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre; davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı işçinin fazla mesai ücreti alacağına hak kazanıp kazanmadığı konusundadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacı işçinin fazla mesai ücreti alacağına hak kazanıp kazanmadığı konusundadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Aynı ispat kuralları ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı için de geçerlidir.

Dosya içeriğine göre; kök bilirkişi raporunda, her iki taraf tanıkların beyanları birlikte değerlendirildiğinde Haziran 2012’den itibaren günde 7,5 saatten haftanın 6 gününde 45 saat çalışıldığı ve fazla çalışma oluşmadığı, önceki dönemde ise günde 1 saatten haftada 6 saat fazla çalışma yapılmış olduğunun tespit edildiği belirtilmiş ancak 1.6.2012-5.3.2013 arası dönem için fazla mesai alacağı hesaplanmıştır. Mahkemece fazla mesai miktarı yönünden verilen hükümde söz konusu dönemin de dahil edildiği görülmektedir. Bu nedenle, fazla mesai alacağı hesabındaki çelişki giderilmeden hüküm verilmesi hatalı olup çelişkinin giderilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme neticesinde verilen karar hatalı olup bozulması gerekmiştir.

3-Öte yandan, dosya kapsamında yer alan imzasız ücret bordrolarındaki birtakım fazla çalışma ücret tahakkuklarının ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarına karşılık ödendiği savunulmuştur. Söz konusu bordroların incelenmesinde; bu ücretlerin ulusal bayram ve genel tatil günlerine mahsus tahakkuk ettirildiği ve bu tahakkukları da içeren ücretlerin banka kanalı ile ödendiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, gerekirse bilirkişiden ek rapor alınarak, söz konusu tahakkukların İş Kanunu'nun 47. maddesine göre günlük çalışma karşılığı kazanılan ek ücreti ihtiva edip etmediği belirlenmeli, yapılan ödemelerin ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağından mahsubu ile var ise bakiye alacağın hüküm altına alınması gerekmektedir.

4-Diğer yandan, davalı ... davacı tarafından dava öncesi temerrüde düşürülmediğinden davalı ... yönünden hükmedilen miktarların faiz başlangıçları dava ve ıslah tarihinden itibaren olmalıdır. Kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5894, Karar No: 2015/8290, Tarih: 04.06.2015

**1. Hukuk Dairesi         2014/5894 E.  ,  2015/8290 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/11/2013

NUMARASI : 2012/157-2013/526

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, arsa vasıflı 194 ada 74 parsel sayılı taşınmazda davalı ve dava dışı kişiler ile birlikte paydaş olduklarını, taşınmazda 1. ve. 2 katta toplam 4 daire olup ikinci kattaki dairelerden birisini kendisinin, 1. kattaki daireleri ise davalının kullandığını, zemin kattaki dükkanın ise müşterek kullanılmasının kararlaştırıldığını, ancak davalının zemin kattaki dükkana otoparkı da dahil etmek suretiyle tek başına fırın olarak kullandığı halde payına karşılık hiç bir bedel ödemediğini ve 3. katta kaçak inşaat yaptığını, ihtarname keşide etmesine rağmen sonuç alamadığını ileri sürerek, zemin kattaki dükkan ile çatı katına davalının elatmasının önlenmesi ile çatı katındaki inşaatın yıkılmasına, taşınmazın projeye uygun hale getirilmesi ile ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacının kullandığı bölüme bir müdahalesinin olmadığını, fiili taksim uyarınca taşınmazın kullanıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddianın sabit olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi . .. raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle, çekişme konusu taşınmazın paylı mülkiyet üzere davanın tarafları ve dava dışı Ahmet adına kayıtlı olduğu, taşınmazın

./..

cinsi her ne kadar tapuda “arsa” olarak görünmekte ise de üzerinde ruhsata bağlı olarak bina yapıldığı, davalının ise binada projeye aykırı imalatlar yaptığı saptanmak ve davaya konu binada davacının da çekişmesiz olarak bir daireyi kullandığı gözetilmek suretiyle yazılı şeklide karar verilmesi doğru olduğuna göre; tarafların temyiz itirazı yerinde değildir. Reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 2.50.-TL. bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan ve 539.91.-TL bakiye onama harcının da diğer temyiz eden davalıdan alınmasına, 04.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13059, Karar No: 2017/2019, Tarih: 09.03.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/13059 E.  ,  2017/2019 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Yargıtayca temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) İncelenmesine gerek görülen ve çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede yapıldığı anlaşılan ... tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilan tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri ... tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı ... tahdit harita örneğinin dosyada yer alması,

2) Dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan ... ve fen bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş ... kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 ... tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların ... kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, ... kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 09/03/2017 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15415, Karar No: 2016/7129, Tarih: 07.04.2016

**2. Hukuk Dairesi         2015/15415 E.  ,  2016/7129 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından tazminatların ve nafakaların miktarı yönünden; davalı erkek tarafından ise kusur belirlemesi, tazminatlar, nafakalar ve vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davacı kadının eşinin evden kovduğu vakıası gerçekleşmemiş ise de; mahkemece kabul edilen ve gerçekleşen diğer kusurlu davranışlara göre davalı erkeğin boşanmaya sebebiyet veren olaylarda ağır kusurlu olduğunun anlaşılmasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davacı kadın yararına takdir edilen yoksulluk nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

3- Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat azdır. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK m. 174/1) ve manevi (TMK m. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. ve 3. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerin ise yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 07.04.2016 (Per.)
Yargıtay — Esas No: 2006/4966, Karar No: 2006/6982, Tarih: 19.06.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/4966 E.  ,  2006/6982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 20.3.2003 gününde verilen dilekçe ile tapu kayıtlarında vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen 13.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... idaresi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 27, 77, 78, 95, 187, 188, 189, 208, 209, 272, 273, 321, 322 ve 368 parsel numaralı taşınmazların kayıtlarında bulunan «... ... ... vakfından» şerhini terkini istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra kayıtlara vakıf şerhi işlendiğinden ve bu şerhte tek taraflı bir işlemle yazılamayacağından kabul edilmiş hükmü davalı ... temyiz etmiştir.

Dosya kapsamından çekişmeli parsellerin tapulama tespitinin 1963 yılında yapıldığı ve tutanaklara vakıf şerhinin aynı tarihte işlendiği anlaşılmaktadır. ... şerhi kayıtlara başlangıçta konulduğundan burada 2.4.2004 tarih ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararında belirtilen 10 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanma olanağı bulunmadığı gibi kayıtlara şerh ... İdaresinin tek taraflı beyanı üzerine işlenmediğinden Türk Medeni Kanununun 1027 maddesinin de uygulanma olanağı yoktur.

Bu nedenlerle mahkemece, taşınmaz kayıtlarında yazılı olan vakfın taviz bedeline tabi vakıflardan olup olmadığının yöntemince araştırılıp sonucuna uygun hüküm kurulması gerekir.

Bir malın vakıf malı olmadığının ispatı onu iddia edene düşer. Bu iddia, tapu kaydı, evkaf idareleri; şeriye mahkemeleri ve mütevellilerce tutulup daha sonra tapu idarelerine aktarılan defter kayıtları, vakıf defterine işlenen vakıfnameler ile kanıtlanabileceği gibi, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesinde belirtilen belgelerden olduğu uygulamada kabul edilen deftere işlenmemiş vakıfnameler, muteber mütevvelli ve temessük senetleri, evkaf idarelerince tutulan sair defterler ile de kanıtlanabilir.

Bilindiği gibi, konusu mülk arazi ve diğer mülk olan menkul ve gayrimenkul mallar sahih vakıflardır. Bu malların tüm tasarruf hakları rekabesi (kuru çıplak mülkiyeti) vakfa aittir. Vakfın bir başka türü de, devlete ait (miri) arazi üzerinde padişah yada onun izin verdiği kişi tarafından kurulmuş gayri sahih vakıflardır. Gerek sahih, gerekse sahih olmayan türdeki ..., önceleri vakfı tarafından tamir veya yeniden yaptırılırken zamanla vakfın buna gücü yetmemesi nedeniyle mukataa ve icareteyn usulü doğmuştur. Mukataada; vakıf taşınmaz, kendi olanaklarıyla vakıf tarafından inşa ve onarılmasının mümkün olmaması sebebiyle bina yapmak, ağaç bağ kütüğü veya bağ çubuğu dikmek ve bunların durması karşılığında vakfa her sene maktu bir zemin kirası ödemek suretiyle kiralanmış, bu suretle yapılan bina ve dikilen ağaçlar yapanın veya dikenin malı sayılmış ve ölümü ile de bunların mirasçılarına geçeceği mukaatanın yani kira karşılığının verildiği sürece mukavelenin fesh edilmeyeceği ve arazi üzerine yapılan muhtesatın kaldırılamayacağı kabul edilmiştir. İcareteynde ise, yok olan vakıf binalarının yeniden inşası için bir tür süresiz kiraya benzeyen usul oluşturulmuş, kiracıdan kıymetine eşit “müeccele” denilen peşin bir bedel alınıp harab olan bina vakıf tarafından yeniden tamir ettirilerek her sene “muaccele” adı verilen küçük bir bedel karşılığı süresiz olarak kiracılarına bırakılmıştır. Kira parasını ödeyerek hak kazanan kimseye ise mutasarrıf denilmiş, tasarruf hakkı da ölümle mirasçılarına intikal ettirilmiştir.

2762 sayılı ... Yasasının yürürlüğü ile vâkıfa ait taşınmaz malların incareteyne veya mukataaya bağlanması yasaklanmış ve eskiden konmuş olanlarında tasfiyesi için hükümler getirilmiştir. Gerçekten anılan yasanın 27, 29 ve 30. maddelerinde özetle “...mukataalı toprakların ve icareteynli taşınmazların mülkiyetlerinin 20 misli bir taviz karşılığında mutasarrıflarına geçirileceği, 10 yıl içinde taviz verilmek yoluyla icareteyn ve mukataa kayıtları terkin edilmemiş olanlarının mülkiyetinin ise 10 yıl sonunda kendiliğinden mutasarrıfına geçeceği vakfın hakkının ivaza dönüşerek taşınmazın tamamının ivaz karşılığında birinci derecede ve birinci sırada ipotekli sayılacağı, ayrıca tavizler tamamen ödenmedikçe o mallar üzerindektemliki tasarrufların tapu dairelerince tescil olunamayacağı...” öngörülmüştür. Burada belirtilmelidir ki; vakıf malın mülke dönüşümü ve mutasarrıfına intikali için alınan taviz bedeli icare ve mukataa karşılığı olup, bedel ödenmedikçe o mal üzerinde temliki tasarruf tapu idaresince tescil edilemeyeceğinden bunu (taviz bedelini) “gayrimenkul mükellefiyeti” (M.K. m.849) olarak anlamak gerekir. Yine, burada üzerinde durulması gereken diğer bir sorun da; üzerinde vakıf şerhi taşıyan tapu kayıtları kapsamındaki tüm taşınmazlar için taviz bedeli ödenip ödenmeyeceği meselesidir. Uygulamada, çekişme konusu taşınmazların taviz bedeline tabi olup olmadığının tesbitinde, kayıtlardaki vakıf şerhlerinin şeklinden çok içerdiği hakkın mahiyetinin tesbiti gerekeceği kabul edilmektedir.

1274 tarihli Arazi Kanunnamesinin 4.maddesinde araz-i mevkufenin iki kısım olduğu bunlardan birincisinin sahihhan araz-i memlukeden (mülk arazi) iken şeri usullere göre vakfedilmiş olan sahih ...; ikincisinin ise tahsisat kabilinden (gayri sahih, irsat kabilinden) ... olduğu belirtilmiştir. Tapu kaydında vakıf şerhi bulunan bir taşınmazın taviz bedeline tabi sahih mukaatalı veya icareteynli bir vakıf olduğunun söylenebilmesi için Arazi Kanunnamesinin 121. maddesinde belirtildiği üzere öncelikle bu taşınmazın vakfedenin özel mülkü olması gerekir. Osmanlı Hukukunda mülk arazi dört türden oluşmaktadır:

a- Eski köy ve kasaba sınırları içinde bulunan arsalarla bunların kenarlarında bulunan ev ve benzeri gibi oturmaya yarayan yerleri tamamlayan yarım dönüm tutarındaki yerler,

b- ... temlikle ve kamu yararı amacıyla üçüncü bir kişiye temlik edilen miri arazi.

c- Öşürlü arazi,

d- Haraçlı arazi,