muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/7199, Karar No: 2024/9873, Tarih: 13.06.2024

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (III) numaralı bendinin (a) alt bendinde yer alan “hak düşürücü süre nedeniyle” ibaresinin hükümden çıkartılması;

Hüküm fıkrasının (VII) numaralı bendinin hükümden tamamen çıkarılarak yerine "VII-Davalılar yararına istinaf duruşma vekâlet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

K A R Ş I O Y

Türk hukukunda maddi hukukun bir müessesesi olan zamanaşımına uygulanacak hukuk, 5718 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinde, “Zamanaşımı, hukukî işlem ve ilişkinin esasına uygulanan hukuka tâbidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda kamu düzeni, 5718 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulmakta olup söz konusu hüküm; “Yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde, Türk hukuku uygulanır.” şeklindedir.

Yabancılık unsuru taşıyan hukuki uyuşmazlığa uygulanacak hukuk yabancı devletin hukuku ise kural, yabancı hukukun uygulanmasıdır. Bununla birlikte yabancı hukukun uygulanmasının sınırı, doğacak hukuki sonuçların Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamasıdır. Bir yabancı hukuk kuralı Türk hukukunun temel değerlerine, genel adap ve ahlak anlayışına, Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda (Anayasa) yer alan temel hak ve özgürlüklere, milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine aykırı olması hâlinde kamu düzenimize aykırılığı söz konusu olabilir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 10.02.2012 tarihli ve 2010/1 Esas, 2012/1 Karar sayılı kararı).

Zamanaşımının bizzat kendisi kural olarak kamu düzenini ilgilendiren bir konu olmadığından yabancı hukukta zamanaşımı süresinin Türk hukukundan farklı düzenlenmiş olması, 5718 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi kapsamında kamu düzeni müdahalesi gerektirmez. Buna karşılık, uyuşmazlığa uygulanacak olan yabancı hukukta talep hakkının hiç zamanaşımı süresine tâbi tutulmaması, Türk hukukuna nispetle fevkalade kısa bir zamanaşımı süresine tâbi tutulması veya talep hakkında aşırı derecede uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmesi hâllerinde 5718 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi gereğince kamu düzeni müdahalesinin kabul edilmesi gerekmektedir (Ergin Nomer, Devletler Hususi Hukuku, İstanbul, Yirmi Birinci Baskı, 2015, s.214; Vahit Doğan, Milletlerarası Özel Hukuk, Ankara, Sekizinci Baskı, 2022, s.314; Gülin Güngör, Türk Milletlerarası Özel Hukuku, Ankara, İkinci Bası, 2021, s.126; Mesut Aygün, Ali Önal, "Yargıtay Kararları Işığında Milletlerarası Özel Hukukta Zamanaşımı", Legal Hukuk Dergisi, C. 14, 2016, S. 165, s. 4914).

Somut olayda uyuşmazlığa uygulanan Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392 nci maddesinin birinci fıkrasında “Çalışan, hakkının ihlal edildiğini öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği günden itibaren üç ay içinde bireysel iş uyuşmazlığının çözümü için mahkemeye başvurma hakkına sahiptir.” denilmektedir. Rusya Federasyonu Parlamentosu tarafından Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392 nci maddesinde 03.07.2016 tarihinde Federal Kanun ile değişikliğe gidilerek 3 aylık zamanaşımı süresi 1 yıla çıkarılmıştır. Söz konusu hüküm; “Çalışan, ücretlerin ve diğer ödemelerin ödenmemesi veya eksik ödenmesine ilişkin bireysel işçi ihtilaflarının çözümü için, işten çıkarılma nedeniyle ödenmesi gereken ücretlerin ve diğer ödemelerin yapılmaması veya eksik ödenmesi de dâhil olmak üzere, bu tutarların ödenmesi için belirlenen tarihten itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurma hakkına sahiptir.” şeklindedir.

Mahkemeye erişim hakkı, bir uyuşmazlığı ve uyuşmazlık kapsamında bir talebi mahkeme önüne taşıyabilmek ve bunların etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına gelmektedir.

Anayasa'nın 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, mahkemeye erişim hakkı Anayasa’nın 36 ncı maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur.

Anayasa'nın 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında, herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddiada bulunma ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, mahkemeye erişim hakkı Anayasa’nın 36 ncı maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğünün bir unsurudur.

Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392 nci maddesinin 03.07.2016 tarihinden önceki şeklinde öngörülen 3 aylık zamanaşımı süresinin fevkalade kısa olduğu, yurt dışında yaptığı çalışmalardan kaynaklı alacakları için Türkiye’de dava açan işçinin mahkemeye erişim hakkını oldukça kısıtladığı açıktır. Nitekim Rusya Federasyonu da 3 aylık zamanaşımı süresinin fevkalade kısa olduğu sonucuna varmış ve 03.07.2016 tarihi itibarıyla bu süreyi 1 yıla çıkarmıştır. Sonuç olarak, Anayasa’da temek hak ve özgürlükler arasında yer alan hak arama özgürlüğüne aykırı olan 3 aylık zamanaşımı süresinin kamu düzenini ihlal edici nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392 nci maddesinde 3 aylık zamanaşımı süresi öngören kural, 5718 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi uyarınca kamu düzeni müdahalesi ile bertaraf edilmelidir.

Kamu düzeni müdahalesi neticesinde yabancı hukukunun ilgili hükmünün olayda uygulanmaması ile ortaya çıkan boşluğun ise öncelikle yetkili yabancı hukuktaki başka bir hüküm ile doldurulması gerektiği prensip olarak kabul edilmektedir. Bu şekilde söz konusu boşluğun doldurulamaması hâlinde hâkimin kendi hukukunu olaya uygulayarak uyuşmazlığı çözmesi gerekmektedir (Nomer, s. 179-180; Doğan, s. 260-261).

Somut olayda, Türk kamu düzenine aykırı olduğu için uyuşmazlıkta uygulanmaması gereken 3 aylık zamanaşımı süresinin yerine 03.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan 1 yıllık zamanaşımı süresinin uyuşmazlıkta uygulanması 5718 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi hükmüne uygun düşecektir.

Açıklanan nedenlerle yabancı hukukta yer alan 3 aylık zamanaşımı süresinin kısa olmadığı ve 5718 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi uyarınca kamu düzeni müdahalesini gerektirmediği yönündeki Sayın Çoğunluğun kararına katılamıyoruz.
Yargıtay — Esas No: 2013/11799, Karar No: 2014/2900, Tarih: 25.02.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/11799 E.  ,  2014/2900 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 11 - 2011/177482

MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Ağır ceza Mahkemesi

TARİHİ : 25/01/2011

NUMARASI : 2010/520 (E) ve 2011/11 (K)

SUÇ : Kaçakçılık, Sahtecilik

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1-Katılan gümrük idaresi vekilinin kaçakçılık eylemi nedeniyle verilen karara yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Kabahatlerle ilgili olarak ceza mahkemelerince verilen son kararlar, 14.4.2011 gün ve 27905 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 6217 sayılı kanunun 27.maddesiyle değişik 5326 sayılı yasanın 29.maddesi uyarınca itiraza tabi olduğundan temyiz dilekçesi itiraz mahiyetinde kabul edilerek gereği mahallinde değerlendirilmek üzere dosyanın incelenmeksizin iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

II- Katılan gümrük idaresi vekilinin sahtecilik suçundan kurulan hükme yönelik vaki temyiz talebinin incelenmesi neticesinde;

Kocaeli Ağır Ceza Mahkemesinin halen derdest olduğu belirtilen 2010/240-444 Esas- Karar sayılı dosyasında, 31/01/2004 havale tarihli iddianame ile sanıklar hakkında 21.08.2000 gün ve 8472 sayılı gümrük giriş beyannamesine konu 4 adet dokuma makinası eşyanın sahte belge ile ithal edildiğinden bahisle teşekkül halinde kaçakçılık suçundan kamu davası açılmış olup, mükerrirlik nedeni ile red kararı verilen temyize konu bu dosyadaki 23.7.2010 havale günlü iddianame ile 20.1.2003 gün 882 sayılı gümrük giriş beyannamesi muhteviyatı 19 adet dokuma makinası cinsi eşyanın sahte belgelerle ithali iddiası ile resmi belgede sahtecilik suçundan dava açıldığı anlaşılmakla, sanıkların her iki dava dosyasındaki eylemlerinin suç tarihlerinin farklı olduğu gözetilmeden dava mükerrer olduğundan bahisle reddine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 25.2.22014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/75, Karar No: 2018/375, Tarih: 17.01.2018

**14. Ceza Dairesi         2018/75 E.  ,  2018/375 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

HÜKÜMLÜ : ...

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan kurulan hüküm yönünden uyarlama talebinin kabulü ile çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkûmiyet, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan hüküm yönünden uyarlama talebinin reddi ile mevcut hükümde değişiklik yapılmasına yer olmadığına

İlk derece mahkemesince verilen Ek karar temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçların yeniden düzenlenmesi karşısında, lehe Kanunun belirlenmesine ilişkin verilen kararların Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.05.2011 gün ve 66/96 sayılı ilamında da açıklandığı üzere 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98/1. maddesine göre verilmesi nedeniyle aynı Kanunun 101/3. maddesi uyarınca itirazı kabil kararlardan olup temyiz yeteneğinin bulunmadığı anlaşıldığından, hükümlü müdafiin temyiz istemi 5271 sayılı CMK'nın 264. maddesi hükmüne göre itiraz niteliğinde kabul edilip gerekli karar mahallinde merciince verilmek üzere, esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine İADESİNE, 17.01.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1427, Karar No: 2020/4909, Tarih: 12.03.2020

**22. Hukuk Dairesi         2020/1427 E.  ,  2020/4909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş)Mahkemesi

DAVALILAR : 1- ... ADINA VEKİLİ

AVUKAT ...

2- ERENCAN KARDEŞLER TEM. İNŞ. TRZ. NAK. KUY. GID. LTD. ŞTİ. ADINA VEKİLİ AVUKAT ...

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının Patnos ilçesi, Cengiz Çıkrık YİBO'da çalıştığını, ancak sigorta primleri ve maaşının alt işverenler tarafından yatırıldığını, iş sözleşmesinin tek taraflı olarak iş veren tarafından sona erdirildiğini, en geç saat 05:00' te işe başladığını, akşam saat 19:00'a kadar çalıştığını, yıllık izin ve resmi tatil gibi İş Kanunu'ndan doğan alacaklarının çoğundan mahrum bırakıldığını ileri sürerek işçilik alacaklarını istemiştir.

Davalı vekili, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği taleplerin ve tespitlein hiçbirini kabul etmediklerini, davacının çalıştığı süreler boyunca 4734 sayılı ihale kapsamındaki firma tarafından çalıştırıldığını, davacının işten çıkarılmasında müvekkil kurumun etkisinin bulunmadığını, davacının çalıştığı süre boyunca çalışması gereken sınırın üzerinde çalıştığını bu nedenle, fazla mesai yönündeki talebi kabul etmediklerini, davacının ihbar tazminatı yönündeki iddiasını kabul etmediklerini, davada husumetin müvekkiline yönetilemeyeceğini, davacının çalışması ihale şirketi bünyesinde gerçekleştiğinden husumetin bu şirketlere yönetilmesi gerektiğini, bu nedenlerle; davanın asıl işveren olan şirkete ihbarını ve davanın reddini, davalı şirket vekili, dava dilekçesindeki hiçbir hususu kabul etmediklerini, işçinin dönemsel çalıştırıldığını, işçinin okulun açık olduğu dönemde çalıştığını, ... Milli Eğitim Müdürlüğü kararıyla okulun kapatılmasına karar verildiğini ve iş sözleşmenin konusuz kaldığını, davacının çalıştığı süre boyunca tüm alacaklarını eksiksiz aldığını, müvekkilinin mağdur olduğunu, bu nedenlerle; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 08.06.2017 tarihli bozma ilamı ile karar bozulmuş, bozma ilamına uyan Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ...'nın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ...'nın aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda; davacının 06:30-19:00 saatleri arası haftada, 5 gün, toplam 55 saat çalışmak suretiyle haftalık 10 saat çalıştığı kabul edilerek alacak hesaplanmış ise de davacının temizlik işlerinde çalıştığı, son bir yıl ise temizlik işlerine ek olarak kalorifer yakımına yardımcı olduğu anlaşılmaktadır. Davacının sadece temizlik işini yaptığı dönemde davalı tanık beyanı ve yapılan işin mahiyeti dikkate alındığında günlük 9 saat çalıştığının kabulü dosya içeriğine uygun düşecektir. Yazılı şekilde üküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 12.03.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/18152, Karar No: 2014/1643, Tarih: 13.02.2014

**17. Hukuk Dairesi         2013/18152 E.  ,  2014/1643 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul 34. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 12/07/2012

NUMARASI : 2012/171-2012/153

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı aracın, 10.01.2010 tarihinde davalı İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü'nün maliki olduğu inşaat sahasındaki istinat duvarının yıkılarak araç üzerine çökmesi sonucunda hasarlandığını, hasar bedelinin dava dışı sigortalıya ödendiğini, ödenen hasar bedelinin rucuan tahsili amacıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz etmesi üzerine, icra takibinin durduğunu belirterek, icra takibine yapılan itirazın iptaline ve icra takibinin devamına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.Mahkemece, mahkemenin görevsizliğine, görevsizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortasına dayalı rucuan tazminat alacağının tahsili amacıyla davalı idare aleyhine başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, haksız fiile ve B.K.nun 58.maddesinde (6098 sayılı TBK.nun 69.maddesi) düzenlenen yapı malikinin kusursuz sorumluluğuna dayanmaktadır. Anılan madde hükümlerine göre davalı idarenin sahibi olduğu yapı ve inşaatın fena yapılmasından ve bakım eksikliğinden dolayı kusursuz sorumluluğu vardır. Bakım eksikliğinden kaynaklanan ve sigortalı araçta meydana gelen zarar, hizmet kusurundan doğmamış olup, bu zarara dayanılarak açılan itirazın iptali istemli dava da idari dava türlerinden değildir. Kamu tüzel kişilerinin, kamu hizmetlerine ilişkin olmakla beraber özel hukuk kuralları altında özel hukuk tüzel kişisi gibi yaptığı eylem ve işlemler idari eylem ve işlem olarak nitelendirilemez. Dava konusu zarar, kamu oteritesinin (egemenlik hakkının) kullanımından kaynaklanmamıştır. Özel hukuk tüzel kişisi olarak yürüttüğü faaliyetler sırasında meydana gelen zararlardan ötürü ilgili kamu tüzel kişisinin sorumluluğunun özel hukuk hükümleri ve ilkeleri uyarınca belirlenmesi gerekir. Açıklanan nedenler karşısında; dava konusu uyuşmazlığın, özel hukuk hükümlerine göre ve adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekir. Bu durumda; mahkemece, taraflar arasında kusursuz sorumluluktan kaynaklanan davaya bakma görevinin adli yargıya ait olduğu gözetilerek, işin esasına girilmesi, taraf delilleri toplanarak hasıl olacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 13.2.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2186, Karar No: 2020/7785, Tarih: 28.12.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/2186 E.  ,  2020/7785 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma sonrası hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tüm taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı Kurumun, 17.10.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalı ...’nın hak sahiplerine bağlanan gelir ve tedavi giderinden oluşan kurum zararının 5510 sayılı Kanunun 21/1 ve 21/4 maddeleri uyarınca rücuen tahsiline ilişkin olan davada; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde davalılardan işveren ... Genel Müdürlüğü'nün %25 oranında, davalılardan 3. kişi konumunda yer alan, ...’in %2 ve ... Enerji İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %43 oranında, müteveffa sigortalının ise %30 oranında kusurlu kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Bozma sonrası Mahkemece; “davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 193.904,96 TL ilk peşin sermaye değerlinin davalı ... Enerji İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun ilk peşin sermaye değerinin %50’sinin %43 kusur oranına karşılık gelen 87.767,00 TL ile sınırlı olmak ve davalı ...’in sorumluluğunun ilk peşin sermaye değerinin %50’sinin %2 kusur oranına karşılık gelen 4.082,19 TL ile sınrılı olmak kaydı ile onay tarihi olan 20.06.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya verilmesine,

10.392,73 TL tedavi masrafının davalı ... Enerji İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sorumluluğunun %43 kusur oranına karşılık gelen 6.384,11 TL ile sınırlı olmak ve davalı ...’in sorumluluğunun %2 kusur oranına karşılık gelen 296,93 TL ile sınırlı olmak kaydı ile sarf tarihi olan 17.10.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, davacıya verilmesine” karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak karar verildiği belirtilmiş ise de; Dairemizin 26.01.2016, 18.01.2018 günlü bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak karar verildiği belirtilmiş ise de; Dairemizin 26.01.2016, 18.01.2018 günlü bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmeden karar verildiği anlaşılmaktadır.

1-17.10.2011 günü gerçekleşen iş kazasında vefat eden sigortalıyla ilgili yapılan ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalıdan rücuan alınmasına ilişkin davanın gelirler yönünden yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere 21/1. madde işverenin, 21/4. madde üçüncü kişinin rücu alacağından sorumlulukları düzenlenmiş olup bu maddelere göre açılan rücuan tazminat davalarında işveren ile üçüncü kişi arasında müteselsil borçluluk ilişkisi bulunduğundan konuya ilişkin olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irdelenmesi de gerekmektedir.

Söz konusu Kanunun 141 – 148. maddelerinde müteselsil borçlara yer verilmiş olup 141. maddede, alacaklıya karşı, her biri borcun tümünden sorumlu olma yükümü altına girdiklerini beyan eden birden çok borçlu arasında teselsül bulunduğu, böyle bir beyanın yokluğunda teselsülün ancak kanunun belirlediği durumlarda olacağı, 142. maddede, alacaklının, müteselsil borçluların tümünden veya birinden borcun tamamen veya kısmen ödenmesini istemekte serbest olduğu, borç tamamen ödeninceye dek borçluların tümünün sorumluluklarının devam edeceği, 145. maddede, yaptığı ödeme veya takas ile borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmiş olan müteselsil borçlulardan birinin, sona eren borç oranında diğer borçluları borçtan kurtarmış olacağı, 146. maddede, borcun niteliğinden aksi anlaşılmadıkça, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ödemeden birbirine eşit birer payı üzerine almak zorunda olduğu ve payından çok ödeme yapanın, fazla tutar yönünden diğer borçlulara rücu hakkının bulunduğu, 147. maddede, rücu hakkından yararlanan müteselsil borçlulardan her birinin, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olacağı bildirilmiştir. Diğer taraftan Kanunun haksız eylem yönünden müteselsil sorumluluğa ilişkin 50. maddesinde, birden çok kimseler birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri takdirde, önayak olan (kışkırtan) ile asıl gerçekleştiren ve yardımcı olanların, ayırım gözetilmeksizin müteselsilen sorumlu olacakları, hakimin, bunların birbiri aleyhinde rücu hakları olup olmadığını takdir ve gerektiğinde bu rücunun kapsamının derecesini saptayacağı belirtilmiş, çeşitli nedenlerin birleşmesi bakımından müteselsil sorumluluğa dair 51. maddesinde, birden çok kimseler çeşitli nedenlere (haksız eylem, sözleşme, kanun) dayanarak sorumlu oldukları takdirde haklarında, birlikte bir zarara sebebiyet veren kimselere ilişkin hükümlere göre işlem yapılacağı, kural olarak haksız bir eylemi ile zarara sebebiyet vermiş olan kimsenin en önce, tarafından hata gerçekleşmemiş ve üzerine borç alınmamış olmasına karşın yasal olarak sorumlu olan kimsenin de en sonra, zarar ile yükümlü tutulacağı açıklanmıştır.