muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/125, Karar No: 2018/1440, Tarih: 26.02.2018

işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında eldeki davada, iş kazasının meydana gelmesinde davalı işveren ... %75, üçüncü kişi konumundaki davalı ... %10 ve kazalı %15 oranında kusurlu bulunmuş, üçüncü kişi gelirin yarısı ile tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı üzerinden sorumlu olması nedeniyle gelirin yarısının %85 kusur oranı karşılığı üzerinden hüküm vermek gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki, bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Hüküm fıkrasının 1., 2. ve 3. bentleri silinerek yerine;

"Davanın kabulüne,

- 9.832,97 TL gelirin 4.916,49 TL'sinin yalnızca davalı ...'dan, 4.916,48 TL'sinin davalılardan 24.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

-343,18 TL geçici iş göremezlik alacağının 28.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

-359,28 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 312,41 TL harcın yalnızca davalı ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

-1.128,00 TL yargılama giderinin 564 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 564 TL'sinin sadece davalı ...'dan tahsili ile davacı kuruma verilmesine" ibarelerinin yazılmasına, kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan ...'dan alınmasına, 26.02.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/18675, Karar No: 2023/263, Tarih: 12.01.2023

**9. Hukuk Dairesi         2022/18675 E.  ,  2023/263 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/676 E., 2022/1343 K.

DAVA TARİHİ : 31.05.2021

KARAR : Davanın reddi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Osmangazi Üniversitesine bağlı Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde hizmet ihalesini alan şirketlerde aralıksız olarak çalışmaktayken 02.04.2018 tarihinde 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (696 sayılı KHK) ile kadroya geçirildiğini, hâlen kadrolu işçi olarak davalıya ait hastanede çalışmakta olduğunu, davacının ... Sağlık İşçileri Sendikası (... Sağlık-...) üyesi olduğunu, kadroya geçirilmeden önce davacının ücretinin asgari ücretin % fazlası olarak düzenlendiğini, taraflar arasında 02.04.2018 tarihinde belirsiz süreli ... sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmede % kısmında oran yazılı olduğunu ancak davalı tarafça sözleşmede belirlenen oran dikkate alınmaksızın ücretin düşürüldüğünü ileri sürerek ücret, ikramiye, ilave tediye, fazla çalışma ücreti, ... bayram ve genel tatil ücreti ile gece zammı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde asgari ücretin belirli bir oranda fazlası olarak belirtilen tutarın kadroya geçiş ücreti olarak kararlaştırıldığını, davacının ücretinin sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra ilgili düzenlemeler uyarınca eksiksiz ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ....10.2021 tarihli kararıyla, taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde davacının ücretinin asgari ücretin belirli oranda fazlası olarak kararlaştırıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ....10.2021 tarihli kararıyla, taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde davacının ücretinin asgari ücretin belirli oranda fazlası olarak kararlaştırıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 31.12.2021 tarihli kararıyla, taraflar arasında imzalanmış belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve uygulanan toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri dikkate alındığında incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 18.04.2022 tarihli ilâmı ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde açıkça her dönem geçerli asgari ücretin belli bir oranı seviyesinde ücret ödeneceği öngörülmediği, ... sözleşmesinin 6 ncı maddesinde öngörülen asgari ücretin belli bir oranda fazlası olarak belirlenen tutarın kadroya geçiş ücreti olarak belirlendiği gerekçesiyle davacının ... ... sözleşmesinden kaynaklı fark alacaklarının bulunmadığı ancak davacının ... Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (...) ile ... Sağlık-... arasında bağıtlanan ve 01.10.2020-31.03.2023 yürürlük tarihli toplu ... sözleşmesi uyarınca ödenmeyen alacaklarının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği ve dava konusu alacak taleplerine ilişkin hesaplamaların arabuluculuk son tutanak tarihi dikkate alınarak yapılması, son tutanak tarihini aşan kısımlar yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmı doğrultusunda inceleme yapılarak taraflar arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde açıkça her dönem geçerli olacak şekilde asgari ücretin belli bir oranı seviyesinde ücret ödeneceğinin öngörülmediği ve davacının toplu ... sözleşmesinden kaynaklı ödenmeyen alacaklarının da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan ... sözleşmesinde belirtilen "asgari ücret" kelimelerine bir anlam yüklenmeksizin karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, ... sözleşmesinde asgari ücretin % fazlasının uygulanacağının açıkça yazılı olduğu, düzenlemenin amacının kadroya geçmeden önce de asgari ücretin belirli bir oran fazlası ile çalışan davacının ücretinin aynı şekilde devam ettirilmesine yönelik olduğu aksi takdirde sözleşmede asgari ücret oranının belirlenmesi yerine o tarihteki asgari ücret miktarının yazılması gerektiği ve davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin hatalı olduğu belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, 696 sayılı KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçinin, kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli ... sözleşmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile fark ücret, ilave tediye, ikramiye ile toplu ... sözleşmesinden kaynaklanan alacağının bulunup bulunmadığı ve vekâlet ücretinin doğru olarak belirlenip belirlenmediği hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 22 ve 34 üncü maddeleri, 696 sayılı KHK ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23 üncü madde ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 22 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin davacı tarafa yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/18064, Karar No: 2015/8062, Tarih: 17.06.2015

**16. Hukuk Dairesi         2014/18064 E.  ,  2015/8062 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; “mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm için yeterli olmadığı açıklanarak; tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilerek mahallinde usulen uygulanması, çekişmeli taşınmazın her iki tapu kaydının da kapsamında kalması halinde hangisine üstünlük tanındığının tartışılması, tapu kayıtları kapsamında kalmıyor ise davalı tarafın dayandığı kira akdinin kapsamı belirlenerek ve zilyetlik araştırması da yapılarak sonucuna göre karar verilmesi” gereklerine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 364 ada 292 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi ... adına tapuya kayıt ve tesciline, tapunun beyanlar hanesine; "taşınmaz üzerinde bulunan 2 adet ev, ahır ve fındık ağaçları ...'ya aittir " şerhinin düşülmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir. Mahkemece çekişmeli taşınmazın davalı ...nın dayandığı tespite esas tapu kayıtları kapsamında kaldığı ve davacının babası ... tarafından ... Genel Müdürlüğünden kiralanmak suretiyle kullanıldığı kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, taraflar yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin yerine getirilmesi zaruridir. Hükmüne uyulan bozma ilamında; davacının dayandığı 09.06.1981 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren oluşum belgeleri ile birlikte tüm tedavüllerinin, komşu parsel tutanaklarının varsa dayanakları ile birlikte getirtilmesi, tarafların dayandıkları tapu kayıtlarının usulünce uygulanması, kayıt uygulamasının komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmesi, fen bilirkişisinden keşfi takibe elverişli ve uygulanan kayıtların sınırlarını gösterir şekilde krokili rapor alınması gereklerine işaret edilmesine rağmen bu hususlar yerine getirilmeden eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için, davacı tarafın dayandığı tapu kaydı tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile varsa haritası, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazların onaylı tutanak suretleri, dayanağı olan belgeler, tapu kaydının kadastro sırasında revizyon görüp görmediği ilgili mercilerinden sorularak varsa revizyon gördüğü parsellere ait onaylı tutanak suretleri, tutanaklar kesinleşmiş ise kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yerel bilirkişi, taraf tanıkları ve uzman bilirkişiler katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında, davacı ve davalı tarafın dayandığı tapu kayıtları okunup, var ise revizyon gördükleri parseller de dikkate alınarak hudutları mahalli bilirkişilerce zeminde tek tek gösterilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme olanağı tanınmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdikleri hudutların teknik bilirkişi tarafından haritasında gösterilmesi sağlanmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanaklarıyla denetlenmelidir. Kayıtların başka yere revizyon görmüş olmasının mutlaka o yere ait olduğu anlamına gelmeyeceği göz önünde bulundurularak kapsamı 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesine göre belirlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kayıtlarının kapsamını gösterir, denetime açık ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmazın hangi tapu kaydı ya da kayıtlarının kapsamında kaldığı belirlenmelidir

. Kayıtların başka yere revizyon görmüş olmasının mutlaka o yere ait olduğu anlamına gelmeyeceği göz önünde bulundurularak kapsamı 3402 sayılı Yasa'nın 20. maddesine göre belirlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kayıtlarının kapsamını gösterir, denetime açık ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, çekişmeli taşınmazın hangi tapu kaydı ya da kayıtlarının kapsamında kaldığı belirlenmelidir. Taşınmazın her iki tapu kaydı kapsamında kaldığının anlaşılması halinde; hangi tapuya üstünlük tanınacağı tartışılmalı, çekişmeli taşınmazın tapu kayıtları kapsamında kalmadığının anlaşılması halinde, dosyada bulunan 25 Mayıs 1989 tarihli kira sözleşmesi uygulanmak suretiyle kapsamı belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, nasıl ve ne suretle kullanıldığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, davacı tarafın zilyet olduğunun saptanması halinde zilyetliğin asli zilyetlik mi, kiracılık sıfatına dayanan fer'i zilyetlik mi olduğu tartışılmalı, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup, davacı ...'nın temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine,
Yargıtay — Esas No: 2014/27137, Karar No: 2015/2492, Tarih: 17.02.2015

**10. Hukuk Dairesi         2014/27137 E.  ,  2015/2492 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun 79/10 maddesidir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Yine, bu tür davalarda, çalışma olgusunun tanık dahil her türlü delille ispatlanabilmesi nedeniyle, delil serbestliği de söz konusudur.

Yine, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesindeki, "Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır." hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Söz konusu Kanunun kabul edilip yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla beş yıl olarak öngörülen hakdüşürücü süre, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun beşinci maddesiyle on yıla çıkarılmış, daha sonra 07.06.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3995 sayılı Kanunun üçüncü maddesiyle yeniden beş yıl olarak düzenlenmiş olup, halen geçerliliğini korumaktadır. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi yada çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki, sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifadeyle sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

Bu kapsamda hizmet tespitine yönelik davalarda; davacının çalışmasının, gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ....’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200.maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür. Hukuk Genel Kurulu’nun 2012/10-1617 E., 2013/850 K. sayılı kararında da gerçek ücretin tespiti konusunda belirtildiği şekilde araştırma yapılması gerektiği hususu vurgulanmıştır. 506 Sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Davacı, 09.01.1993-30.07.2003 ve 09.11.2005-26.11.2007 tarihleri arasında asgari ücretin üzerinde ücretle çalıştığının tespitini istemiştir. Aynı tarihlerde ve asgari ücretin 2,64 katı ücretle çalıştığının tespitine dair Mahkeme kararının, Dairemizin 11.03.2014 gün ve 2013-/17051 E – 2014/5471 K. sayılı ilamı ile bozulması üzerine yapılan yargılama sonucunda; kesintili çalışma nedeniyle 24.11.2005 tarihi öncesi çalışmaların hak düşürücü süreye uğradığı, 24.11.2005- 05.10.2007 tarihleri arasındaki çalışmalar için, asgari ücret ve asgari ücretin üzerinde ücret belirlenmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.