muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4266, Karar No: 2020/103, Tarih: 07.01.2020

**12. Ceza Dairesi         2019/4266 E.  ,  2020/103 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/4, 62, 50/1, 52, 52/4. maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın idaresindeki araçla gündüz vakti seyir halinde olduğu sokaktan çıkıp sola dönüş yapmak istediği, çıktığı iki yönlü 13 metre genişlikteki yol üzerinde sağdan gelmekte olan katılan ...'ın idaresindeki motosikletle asli kusurlu olarak çarpışması neticesinde Ramazan ile motosiklette yolcu olarak bulunan iki mağdurun yaralndığı olayda,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre, sanığın cezanın abartılmış ağır bir ceza olduğu, kendisini mağdur ettiği, yerel mahkemenin olaya taraflı yaklaştığı, savunması göz ardı edilerek hüküm kurulduğuna ilişkin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

CMK'nın ''Hükmün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar'' başlıklı 230. maddesinin 1-d bendinde; cezanın ertelenmesine, hapis cezasının adlî para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilmesine veya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına veya bu hususlara ilişkin istemlerin kabul veya reddine ait dayanakların gerekçede gösterilmesi gerektiği düzenlemesine yer verilmiş; yine Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.09.2018 tarihli ve 2015/4-1163 Esas-2018/382 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; hüküm bölümünde CMK'nın 230. ve 232. maddeleri uyarınca cezanın ertelenmesine, hapis cezasının adli para cezası veya tedbirlerden birine çevrilmesine veya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına ya da bu hususlara ilişkin taleplerin kabul veya reddine ait dayanakların açıkça gösterilmesi zorunluluğu bulunmakta olup; dosya içeriğine göre, lehe hükümler istemi bulunan sanık hakkında tayin edilen hapis cezasının TCK'nın 50. maddesi hükmüne göre adli para cezasına çevrilmesine karar verilmiş olmakla birlikte, hapis cezasının ertelenmesinin düzenlendiği TCK'nın 51. maddesi hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı karar yerinde tartışılmadan hüküm kurulması suretiyle CMK'nın 230/1-d maddesine aykırı davranılması;

Kanuna aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 07/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7608, Karar No: 2021/10239, Tarih: 11.11.2021

**11. Ceza Dairesi         2017/7608 E.  ,  2021/10239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanunu'na aykırılık

Sanıklara yüklenen “2005 takvim yılında sahte fatura düzenleme” ve “2005 takvim yılı defter, kayıt ve belgelerinde tahrifat yapma” suçlarının Kanundaki cezalarının türü ve üst sınırlarına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e ve 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımının, en aleyhe kabule 31.12.2005 suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği; sanıklara yüklenen “defter, kayıt ve belgeleri gizleme” suçunun Kanundaki cezasının türü ve üst sınırına göre, 5237 sayılı TCK’nin 66/1-e maddesinde öngörülen olağan dava zamanaşımının, kesen son sebep olan sanık ...’ın sorgusunun yapıldığı 19.12.2011 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği ve bu itibarla katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanıklar hakkındaki kamu davalarının gerçekleşen olağan ve olağanüstü dava zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 11.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/8246, Karar No: 2023/907, Tarih: 22.02.2023

**8. Hukuk Dairesi         2022/8246 E.  ,  2023/907 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2013/5 E., 2013/64 K.

KARAR : Davanın reddine

Taraflar arasındaki Uygulama Kadastrosuna İtiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. ... ili Merkez ... köyü çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22/a maddesi uyarınca yapılan uygulama kadastrosu sırasında, tapuda davalılar adına kayıtlı bulunan eski 725 parsel sayılı 11.600,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 107 ada 117 parsel numarasıyla 13.409,44 metrekare yüzölçümlü olarak, eski 726 parsel sayılı 8.750,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 107 ada 116 parsel numarasıyla 8.588,02 metrekare yüzölçümlü olarak, eski 718 parsel sayılı 18.900,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 107 ada 124 parsel numarasıyla 16.677,52 metrekare yüzölçümlü olarak ve tapuda davacı ... adına kayıtlı bulunan eski 727 parsel sayılı 22.400,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise 108 ada 7 parsel numarasıyla 15.663,75 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; tapuda Hazine adına kayıtlı bulunan eski 727 parsel sayılı 22.400,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın 108 ada 7 parsel numarasıyla 15.663,75 metrekare olarak tespit gördüğünü, taşınmazının yüzölçümünün küçüldüğünü, eksilmenin yeni 107 ada 116, 107 ada 117 ve 107 ada 124 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümlerinin genişlemesinden kaynaklandığını öne sürerek, taşınmazın yüzölçümünün eski hale getirilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar, cevap dilekçesi ibraz etmemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı ... tarafından iptali istenen tapu kayıtları üzerinde yenileme yapıldığı, ancak henüz tescil işlemlerinin yapılmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle, dava şartı eksikliğinden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı ... tarafından iptali istenen tapu kayıtları üzerinde yenileme yapıldığı, ancak henüz tescil işlemlerinin yapılmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle, dava şartı eksikliğinden davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; yenileme çalışmaları yapılan taşınmazların kesinleştirme ve tescil işlemlerinin ilgili kadastro müdürlüğünün idaresinde olduğunu, bu nedenle dava şartı yokluğundan davanın reddedilmemesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesince mahallinde gerekli inceleme ve araştırma yapılmadan hüküm kurulduğunu, askı ilanı yapılmış bir taşınmazda tescil işleminin aranmasının yargılamaya pratik bir katkı sağlamayacağını, Mahkeme aksi kanaatte ise de bu hususun bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, askı ilan süresinden sonra genel mahkemede açılan uygulama kadastrosuna itiraz istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 Sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Kanun' un 27, 36 ve 320 inci maddeleri, 3402 sayılı Kanun'un 22/a maddesi,

3. Değerlendirme

1. Karar tarihinden önce 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Kanun'un 320/1 inci maddesinde, "Mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." hükmüne yer verilmiş olup, öncelikle belirtmek gerekir ki anılan maddeye göre duruşma yapmadan karar verilebilmesi için bunun hukuken mümkün olması gerekir. Başka bir anlatımla, ancak hukukun cevaz verdiği “İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz vb. gibi” Kanun'un duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesinde hakime takdir hakkı tanıdığı hallerde dosya üzerinden karar verilebilmesi mümkündür. Kanun'un açıkça duruşma açılarak yargılama yapılmasını emrettiği durumlarda dosya üzerinden karar verilemez. Kaldı ki; 6100 sayılı Kanun'un hukuki dinlenilme hakkı başlıklı 27 nci maddesi, T.C. Anayasası'nın hak arama hürriyetini düzenleyen 36 ncı maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin adil yargılama hakkına ilişkin 6 ncı maddesi de dikkate alınmalıdır.

2. Anılan kanun hükümleri ve yasa koyucunun takip ettiği amaç gözetildiğinde, taşınmazın aynına ilişkin olan Uygulama Kadastrosuna İtiraz davasının yargılamasının duruşma açılmak suretiyle yapılması gerekirken, değerlendirmede yanılgıya düşülerek dosya üzerinden karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2. Anılan kanun hükümleri ve yasa koyucunun takip ettiği amaç gözetildiğinde, taşınmazın aynına ilişkin olan Uygulama Kadastrosuna İtiraz davasının yargılamasının duruşma açılmak suretiyle yapılması gerekirken, değerlendirmede yanılgıya düşülerek dosya üzerinden karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

3. Öte yandan; kabule göre de, eldeki dava, uygulama kadastro tutanağının kesinleşmesinden sonra genel mahkemede açılan uygulama kadastrosuna itiraz istemine ilişkin olup, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.

4. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar göz ardı edilerek, duruşma açılmaksızın, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi ve davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunun düşünülmemesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle ;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü madde hükmü gözetilerek 1086 Sayılı Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,22.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/390, Karar No: 2005/431, Tarih: 29.06.2005

**Hukuk Genel Kurulu         2005/10-390 E.  ,  2005/431 K.**

**"İçtihat Metni"**

|  |  |  |

| --- | --- | --- |

| **Mahkemesi** | : | Bitlis Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi |

| **Günü** | : | 26.4.2005 |

| **Sayısı** | : | 2005/30-52 |

|  |  |  |

|  |  |  |

Taraflar arasındaki “*rücuen alacak*” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Bitlis Asliye Hukuk (İş) Mahkemesince davanın reddine dair verilen 6.7.2004 gün ve 2004/76-151 sayılı kararın incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 20.12.2004 gün ve 2004/10859-12105 sayılı ilamı ile,

*(...**Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu vefat eden Bağ-Kur sigortalısının hak sahiplerine davacı Kurumca yapılan Sosyal Sigorta yardımlarının 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında rücuan tahsili istemine ilişkindir.*

*Bağ-Kur Kanununun 70/2 maddesi hükmünde; bu kanuna dayanılarak Kurumca açılacak rücu davalarının 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu öngörülmüş olup, zaman aşımına ilişkin bu hüküm, “özel hüküm” niteliğini taşımakla genel hükümlere göre uygulama önceliğine haizdir.*

*Ne var ki; iş bu 10 yıllık zamanaşımının hangi tarihten itibaren işlemeye başlayacağı konusunda; özel kanun olan 1479 sayılı kanunun anılan maddesi hükmünde açıklık bulunmaması karşısında; başlangıç tarihinin belirlenmesinde “zamanaşımının alacağın muaccel olduğu zamandan başlayacağı”na ilişkin Borçlar Kanununun 128. maddesi hükmü esas alınmalıdır.*

*Bu durumda ise; Kurumun 63. maddesine dayalı rücu alacağının; gelir ya da aylığın bağlandığı ve bu işlemin yetkili makamca onaylandığı, masrafların yapıldığı tarihte mi yoksa zararlandırıcı sigorta olayının meydana geldiği tarihte mi muaccel olacağı konusunun çözümlenmesi gereği açıktır. Anılan konuda sonuca ulaşılabilmesi için de, öncelikle davacı Bağ-Kur’a 63. maddeye göre tanınan rücu hakkının hukuksal temelinin ne olduğu üzerinde durulmalıdır. Dairemizin ve Yargıtay’ın son yıllardaki yerleşmiş içtihadına göre Bağ-Kur’un sözü edilen rücu hakkı; hukuki nitelikçe, halefiyet ilkesine dayandığına ilişkin yasada açık bir hüküm bulunmaması nedeniyle kanundan doğan, Kurumun sigortalı ya da hak sahiplerine tanınan haktan bağımsız olarak kullanılabileceği basit rücu hakkı vasfındadır. Bu bağlamda; belirtilen nitelikteki bağımsız rücu hakkının; başkasına ait bir borcu ödeyen kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik tazminat niteliğinde yeni bir talep hakkı olması itibariyle de; bu hak, rücu hakkı sahibinin şahsında doğduğu anda, alacak muaccel hale gelecek ve yeni bir zamanaşımı süresi de bu tarihten işlemeye başlayacaktır.*

*Hal böyle olunca; Bağ-Kur’un rücu alacağı; sigorta olayının meydana gelmesiyle değil, gelir ya da aylık bağlanmasının onaylandığı, masrafın yapıldığı tarihte muaccel olacak ve yasada öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresi de bu tarihten işlemeye başlayacaktır.*

*Hal böyle olunca; Bağ-Kur’un rücu alacağı; sigorta olayının meydana gelmesiyle değil, gelir ya da aylık bağlanmasının onaylandığı, masrafın yapıldığı tarihte muaccel olacak ve yasada öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresi de bu tarihten işlemeye başlayacaktır.*

*Somut olayda da, zararlandırıcı sigorta olayı 01.12.1989 tarihinde meydana gelmişse de; 4 yıl 2 ay 6 günlük sigortalılık süresi bulunan Bağ-Kur sigortalısının hak sahiplerine; 03.06.1999 günlü, ölüm sigortası kolundan aylık tahsisine ilişkin istemleri üzerine ölüm aylığı bağlanarak yetkili organca 06.07.1999 tarihinde onaylanması karşısında; yukarıda açıklanan hukuki esaslar çevresinde zamanaşımı süresi; Kurum alacağının muaccel hale geldiği iş bu onay tarihinden işlemeye başlayacaktır ki, nitekim rücu davası da 10 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde 19.02.2004 tarihinde açılmıştır.*

*Hal böyle olunca da; mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken zaman aşımı süresinin geçtiğinden bahisle davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.*

*O hâlde davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır**...)*

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

**TEMYİZ EDEN**: Davacı vekili

**HUKUK GENEL KURULU KARARI**

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

**A-Davacının isteminin özeti:** Kurum sigortalısının 1.12.1989 tarihli trafik kazasında vefatı nedeniyle hak sahiplerine bağlanan ölüm aylıklarının peşin değerinin davalıdan tahsiline karar verilmesi istenmektedir.

**B-Davalının cevabının özeti:** Davalı vekili, olay tarihinden dava tarihi olan 12.2.2004 tarihine kadar on yıl geçtiği, dolayısıyla davanın zamanaşımına uğradığını savunmaktadır.

**C-Yerel Mahkemenin kararının özeti:** Davanın yasal dayanağının 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi olduğu, aynı Yasanın 70. maddesi ile rücu davaları on yıllık zamanaşımına tabi olup, bu sürenin geçtiği belirtilerek; *“Açılan davanın zamanaşımı süresi dolması nedeniyle reddine”* karar verilmiştir.

**D-Temyiz evresi ve direnme:** Hüküm, davacı vekilinin temyizi üzerine Özel Dairece yukarıya aynen alınan gerekçeyle bozulmuş, yerel mahkeme bu bozmaya karşı özetle; *“zamanaşımını başlatan olayın zararı doğuran eylemin meydana geldiği tarih olduğu”* gerekçesi ile direnme kararı verilmiştir.

**E-Maddi olay:** Bağ-Kur sigortalısının vefatıyla sonuçlanan trafik kazasının 1.12.1989 tarihinde meydana geldiği, bu sigorta olayı nedeniyle hak sahiplerine 1999 onay tarihi ile gelir bağlanarak, bu gelirlerin tahsili için işbu davanın 19.2.2004 tarihinde açıldığı ve davada yöntemince zamanaşımı definin ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.

**E-Maddi olay:** Bağ-Kur sigortalısının vefatıyla sonuçlanan trafik kazasının 1.12.1989 tarihinde meydana geldiği, bu sigorta olayı nedeniyle hak sahiplerine 1999 onay tarihi ile gelir bağlanarak, bu gelirlerin tahsili için işbu davanın 19.2.2004 tarihinde açıldığı ve davada yöntemince zamanaşımı definin ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.

**F-Gerekçe:** Uyuşmazlık, 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununun 70. maddesinde yazılı on yıllık zamanaşımının olay tarihinden mi, yoksa, masraflar açısından sarf ve ödeme, gelirler açısından ilk bağlanan gelirin onay tarihinden mi başlayacağı noktasında toplanmaktadır.

Bir sonuca ulaşabilmek için halefiyet ve rücu kavramları, aralarındaki fark ve 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununun 63. maddesine dayanılarak açılan rücu davalarının halefiyet ilkesine mi dayandığı konuları üzerinde durmak gerekir.

Rücu hakkı; başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Alacaklıyı tatmin eden kişi, alacaklının hakkından bağımsız kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel olur. Bu nedenle, rücu hakkı için hakkın doğduğu andan itibaren zamanaşımı başlamaktadır.

Halefiyette ise, halef olan kişi alacaklıyı tatmin ettiği anda, yeni bir hak elde etmemekte, alacaklıya ait olan hakkı kanundan dolayı olduğu gibi devralmaktadır. Bu nedenle, böyle bir alacak için de daha önce zamanaşımı işlemeye başlamış ise, alacak halef olan kişiye intikal etmesine rağmen işlemeye devam eder. Zira, daha önceden muaccel olmuş alacağın yeniden muaccel olması ve yeni bir zamanaşımının işlemeye başlaması mümkün değildir. Salt halefiyet halleri ile, yasanın rücu hakkı verdiği haller arasındaki en önemli fark birincisinde alacaklıya ait bir hakkın intikal etmesi, ikinci halde ise, rücu hakkı sahibinin şahsında yeni bir hakkın doğmasıdır. Halefiyetin temelde bir rücu hakkına dayanmadığı hallerde alacak hakkı daha önce işlemeye başlayan zamanaşımı ile birlikte intikal eder. İkinci halde ise, rücu hakkı sahibi lehine, alacaklının hakkından bağımsız yeni bir hak meydana geldiğinden, bu andan itibaren yeni bir zaman aşımı işlemeye başlayacaktır.

Bu açıklamaların ışığı altında, öncelikle zamanaşımı başlangıcının belirlenebilmesi için Kurum alacağının rücu hakkına mı, yoksa salt halefiyet ilkesine mi dayandığının saptanmasında zorunluluk bulunmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununun 63. maddesi *“Kurum, yapılan ... yardımların ilk peşin değeri için ... sorumlulara rücu eder.”* Hükmünü getirmiştir. Bu düzenleme ile, yapılan yardımların sadece ilk peşin değerinin istenebileceği öngörülmekle yasa koyucu halefiyet ilkesinden uzaklaşmış, yasadan doğan bir rücu hakkını benimsemiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununun 63. maddesi *“Kurum, yapılan ... yardımların ilk peşin değeri için ... sorumlulara rücu eder.”* Hükmünü getirmiştir. Bu düzenleme ile, yapılan yardımların sadece ilk peşin değerinin istenebileceği öngörülmekle yasa koyucu halefiyet ilkesinden uzaklaşmış, yasadan doğan bir rücu hakkını benimsemiştir.

1479 sayılı Bağ-Kur Kanununun 63. maddesine dayanılarak açılan rücu davalarında, anılan Kanunun 70. maddesinde özel bir düzenleme öngörülmemekle, genel kurallar uyarınca alacağın muaccel olduğu tahsis işleminin onaylama tarihinde zamanaşımı işlemeye başlayacaktır.

Somut olayda, sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin onay tarihi ile dava tarihi arasında 1479 sayılı Bağ-Kur Kanununun 70. maddesinde aranan on yıllık süre geçmediğinden, istemin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi isabetli değildir.

Yukarıda belirtilen maddi ve yasal olgular dikkate alındığında, Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uyulmak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.

**SONUÇ**: Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile,direnme kararının Özel Daire bozma kararında ve yukarıda gösterilen nedenlerden dolayı H.U.M.K.nun 429. Maddesi gereğince **BOZULMASINA,** 29.06.2005 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/23344, Karar No: 2018/19394, Tarih: 25.10.2018

**9. Hukuk Dairesi         2015/23344 E.  ,  2018/19394 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacıların murisi işçinin davalı Üniversite bünyesindeki ... Tıp Fakültesinde temizlik işçisi olarak çalışırken 09.04.2011 tarihinde vefat ettiğini, davacıların müteveffanın mirasçısı olduklarını, ... Temizlik Şirketinin davalı Üniversite'nin taşeronu olduğunu, müteveffa işçinin 06.08.1980 ile vefat tarihi olan 09.04.2011 tarihleri arasında taşeronları değişmekle birlikte sürekli çalıştığını, öğle yemeğinin işverence karşılandığını, müteveffa işçinin ... saatlerinin 07:00-16:00 ve cumartesi 07:00-12:00 arası olduğunu, 2007 yılına kadar genel tatil günlerinde ücreti ödenmeden, 2007 yılından sonra ise mesai ücreti ödenmeden günlük ücret üzerinden ödeme yapılarak çalıştırıldığını, yasanın öngördüğü şekilde yıllık ücretli izinlerinin kullandırılmadığını ve ücretinin ödenmediğini, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı Üniversite vekili, davanın asıl işvereni olan ihaleyi alan 9 şirkete ihbarını talep ettiğini, işçilik alacaklarının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, ihale alan firmalarla müvekkili Üniversite arasında alt işverenlik ilişkisi bulunmadığını, işin başından sonuna dek anahtar teslimi müteahhitlik işi olduğunu, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Tem. Ltd. Şti. vekili, müteveffa işçinin 01.04.2011-09.04.2011 tarihleri arası müvekkili şifkette temizlik işçisi olarak çalıştığını, ücretinin, ... koşullarının, işçilere ilişkin her türlü talimat, sevk ve idarenin davalı Üniversite tarafından belirlendiğini, husumet yönünden itiraz ettiklerini, asıl işverenin Üniversite olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını, yıllık izin hak etmediğini, genel tatillerde çalışması durumunda ücretin % 50 zamlı ödendiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti: