muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/1297, Karar No: 2021/3314, Tarih: 15.03.2021

**10. Hukuk Dairesi         2020/1297 E.  ,  2021/3314 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

...

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ... Turizm ve Tic. A.Ş. ile fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı ... Turizm ve Tic. A.Ş. ile fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının, davalı işverenlikte 01.09.1991 - 03.04.1997 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz çalışmasına rağmen, Kurum'a eksik bildirilen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı Kurum vekili; mahkemece resen gerekli araştırmaların yapılarak kurumun feri müdahil sıfatıyla davada yer alıp yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağı da gözetilerek davanın reddine karar verilmesini,

Davalı işveren vekili, hak düşürücü süre, yetki, husumet, hukuki yarar ve zamanaşımı itirazlarıyla birlikte, 506 sayılı Kanunun 3/II-D maddesinde el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollarının uygulanabileceği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davacının bir kısım çalışmalarının tüm sigorta kollarına tabi olarak kuruma bildirildiği, bu hizmetlerin kurumca itirazsız olarak kabul gördüğü, bu konunun taraflar arasında ihtilafsız olduğu, 506 sayılı Yasanın 3/II-D hükmünde yapılan değişiklik öncesinde de davacının işyerinde geçen hizmeti gerek Kurum ve gerekse işveren tarafından hizmet akdi kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak ihtilafsız kabul edildiği, davacının tüm sigorta kollarına tabi olarak kesintisiz çalışmasına rağmen hizmetlerinin kuruma eksik bildirildiği gerekçesiyle;

“Davanın kabulü ile ;

İstemle bağlı kalınarak, ... sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... , davalı işveren uhdesinde ... sicil numaralı işyerinde 01.09.1991 tarihinde işe başladığı, 03.04.1997 tarihine kadar toplam 2013 gün çalıştığı, 558 gününün Kuruma bildirimi yapıldığı, 1455 gününün ise bildirimi yapılmadığının tespitine, bildirimi yapılmayan günlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

“Davanın kabulü ile ;

İstemle bağlı kalınarak, ... sigorta sicil numaralı davacı ...’un ... , davalı işveren uhdesinde ... sicil numaralı işyerinde 01.09.1991 tarihinde işe başladığı, 03.04.1997 tarihine kadar toplam 2013 gün çalıştığı, 558 gününün Kuruma bildirimi yapıldığı, 1455 gününün ise bildirimi yapılmadığının tespitine, bildirimi yapılmayan günlerde o günlerin asgari ücretini aldığının tespitine” karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Yargıtay'dan geçerek kesinleşen İzmir 5. İş Mahkemesi'nin 2010/953 Esas ve 2011/257 Karar sayılı kararı gözetilerek yapılan yargılama sonucunda, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, 506 sayılı Yasa'nın 3/II-D hükmünde yapılan değişiklik öncesinde de davacının işyerinde geçen hizmeti gerek Kurum ve gerekse işveren tarafından hizmet akdi kapsamında tüm sigorta kollarına tabi olarak ihtilafsız kabul edilmekle, davalıya ait işyerinden kısmi bildirimlerin bulunduğu 01.09.1991 - 03.04.1997 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığını tespit ederek davayı kabul eden mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçeleriyle;

“İzmir 9. İş Mahkemesi'nin 24.09.2018 tarih, 2016/428 Esas ve 2018/379 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Feri Müdahil Kurum vekili, gerekli kanıtların toplanmadan, eksik inceleme, çelişkili tanık beyanları ve eksik bilirkişi raporu hükme esas alınarak, dava tam olarak ispatlanmadan karar verildiği gerekçeleriyle,

Davalı işveren vekili, sundukları deliller ve istinaf sebeplerinin Bölge Adliye Mahkemesince incelenmediği, tartışılmadığı, emsal kararların dikkate alınmadığı, afaki tanık beyanları ve işçi lehine yorum ilkesiyle kendilerine sorumluluk yüklendiği, 506 sayılı Kanunun 3/II-D maddesinde el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kollarının uygulanabileceğini, tanıkların uyuşmazlığa konu dönemi kapsayacak şekilde çalışmalarının bulunmadığı, bir takım tanıkların davalı işverenle husumetli oldukları, bir kısım tanıkların ise iddiaları doğrulamadığı, bilirkişi raporunun yetersiz olup bilirkişinin halı dokuma işiyle ilgili bilgisinin olmadığı ve buna göre hesaplama yapmadığı gerekçeleriyle ve usule ilişkin itirazlarını tekrarlayarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davacının, davalı işverene ait halı atölyesinde el halısı dokuma işinde çalıştığı, uzun vade sigorta kollarına tabi kısmi bildirimlerinin olduğu, dinlenen tanıkların da çalışmayı doğruladıkları iddia ve tanık beyanlarıyla sabittir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Davacının, davalı işverene ait halı atölyesinde el halısı dokuma işinde çalıştığı, uzun vade sigorta kollarına tabi kısmi bildirimlerinin olduğu, dinlenen tanıkların da çalışmayı doğruladıkları iddia ve tanık beyanlarıyla sabittir.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun 3. maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenen (D) bendinde “El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” düzenlemesine yer verilmiş, sonrasında 06.08.2003 günü yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanunun 57. maddesiyle söz konusu bent ilga edilmiş olup yürürlükten kaldırmaya yönelik yasama işleminin geriye yürütüleceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından, şu durumda 09.07.1987 – 05.08.2003 (dahil) dönemi bakımından bentte yazılı nitelikteki hizmetin 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği açıktır.

Yukarıdaki yasal düzenleme karşısında; 09.07.1987 – 05.08.2003 arası dönemde anılan Kanun kapsamında malûllük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85. madde gereğince isteğe bağlı sigortalılık başvurusu bulunmayan davacının, işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin “el halıcılığı dokuma işi” niteliğinde olup olmadığı belirlendikten sonra, yapılan işin el halıcılığı kapsamında olduğunun anlaşılması halinde davanın reddine, aksi halde elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

O hâlde, davalı ... Turizm ve Tic. A.Ş. ile fer'i müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Turizm ve Tic. A.Ş.'ye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8480, Karar No: 2013/33014, Tarih: 11.11.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2013/8480 E.  ,  2013/33014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Yargılama aşamasında katılanın istinabe yoluyla alınan 21.09.2010 tarihli beyanında sanıktan sonra işyerine başka bir müşterinin gelmediğini ve sanık çıkarken dolabı açık bıraktığını ifade etmesi karşısında tebliğnamede bozma isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre sanık ...'un temyiz itirazı yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye aykırı olarak ONANMASINA, 11.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/18114, Karar No: 2018/2123, Tarih: 27.03.2018

**16. Hukuk Dairesi         2015/18114 E.  ,  2018/2123 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Yargıtay bozma ilamında özetle; "taraflara tanıklarını bildirmeleri için usulüne uygun süre verilmediği, taşınmaz başında yapılan keşifte tek yerel bilirkişinin dinlendiği, tanık ve tespit bilirkişilerinin ise dinlenmediği, bu şekilde yapılan araştırmanın yetersiz olduğundan bahsedilerek; öncelikle tarafların dinletmek istedikleri tanıkları varsa kimliklerini ve tebliğe elverişli adreslerini gösterecek biçimde taraflara delil listesi ibraz ettirilmesi, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız yerel ve uzman bilirkişi, tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıklar, önceki günlü yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tespit tutanağı bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılması, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, taşınmazda sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında olaylara dayalı bilgi alınması, tespit tutanağı bilirkişileri de taşınmaz başında ayrı ayrı dinlenerek tutanak bilirkişileri beyanları ile yerel bilirkişi ve tanık sözleri arasında varsa çelişkinin giderilmesi, uzman bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek biçimde ayrıntılı gerekçeli rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 192 ada 11, 12, 13 ve 109 ada 64 parsel sayılı taşınmazların tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edenden alınmasına, 27.03.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/37225, Karar No: 2016/10578, Tarih: 27.04.2016

**9. Hukuk Dairesi         2014/37225 E.  ,  2016/10578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, 15/03/2012 tarihinde mağaza personeli olarak çalışmaya başladığını, fiili hizmetini sürdürmüş olduğu işyerinden 09/06/2013 tarihinde işçilik alacakları ödenmediğinden ve huzursuz çalışma ortamı nedeniyle iş akdini haklı nedenle feshetmek zorunda kaldığını iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının müvekkili şirket yetkililerine 09/06/2013 tarihinde sözlü olarak istifa ettiğini bildirdiğini ve istifa ibranamesi imzalayarak işten ayrıldığını, herhangi bir mazeret yada istifa dilekçesi sunmaksızın işten ayrılan davacının iş akdi mesai olduğu halde devamsızlık yaparak işe gelmemesi nedeniyle tamamen haklı nedenle feshedildiğini ve davacının ödenmeyen işçilik alacağı bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının iş akdini işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniye haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle kıdem tazminatı ile fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil ücreti taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dosya içinde bulunan bordroların bir kısmında fazla mesai tahakkuku bulunduğu ve bordrolarda gösterilen miktarların bankaya yatırılan miktarlar ile aynı olduğu anlaşılmaktadır. Alınan hesap raporunda ise dosya içinde bulunan bordrolarda fazla mesai tahakkuku bulunmadığı kabul edilerek tüm dönem için hesap yapılmıştır. Mahkemece yapılacak iş, tahakkuk bulunan ayların fazla mesai hesabından dışlanarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Eksik inceleme ile verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.04.2016 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/21033, Karar No: 2014/17938, Tarih: 03.11.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/21033 E.  ,  2014/17938 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5607 sayılı yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Ele geçen eşyanın niteliğine ve suç tarihine göre, sanığın 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa'nın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan ...'nin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücretine hükmolunması,

5271 sayılı CMK'nin 232/6 maddesine aykırı olarak, gün adli para cezasının hesabı sırasında uygulanan yasa maddeleri gösterilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi,

Yasaya aykırı olup sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 322. maddesi gereğince, gün adli para cezası uygulanırken 5237 sayılı TCK'nin 52/2 maddesinin hükme eklenmesi, hüküm fıkrasından katılan ... İdaresi lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin kısmın çıkartılarak diğer hususların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 03/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4321, Karar No: 2012/7443, Tarih: 03.05.2012

**11. Ceza Dairesi         2012/4321 E.  ,  2012/7443 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : a)Sanıkların ayrı ayrı; mahkumiyetine

b)Sanıkların hakkında ayrı ayrı; zamanaşımı nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına ilişkin

I-Sanıklar ... ve ... hakkında verilen "karar verilmesine yer olmadığına" şeklindeki karara yönelik katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanıklar hakkında '2002 takvim yılında sahte fatura kullanmak" suçundan açılan kamu davası neticesinde verilen "karar verilmesine yer olmadığına" şeklindeki kararın, CMK'nun 223. maddesi anlamında temyize konu olabilecek hüküm niteliğinde bulunmadığından, katılan vekilinin bu karara yönelik vaki temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

II-Sanıklar müdafiinin 2003 takvim yılına ilişkin kurulan mahmumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince,

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5349 sayılı Kanunla değişik 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanıklara yüklenen “2003 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, inceleme tarihinde yürürlükte bulunan ve sanıklar lehine olan 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının, 5271 sayılı CMK.nun 231/8. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verildiği tarihte duracağı, 25.07.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6008 sayılı Yasanın geçici 2. maddesinin “bu kanun yürürlüğe girdiği tarihe kadar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren onbeş gün içinde mahkemeye başvurmaları halinde mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı geri alınır” amir hükmü gözetildiğinde, anılan Yasa uyarınca başvuruda bulunmasından sonra yeniden işlemeye başlayacağı cihetle, suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanıklar hakkında açılan kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 765 sayılı TCK'nun 102/4, 104/2 ve 5271 sayılı CMK.nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE, 03.05.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/32395, Karar No: 2016/4212, Tarih: 07.03.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/32395 E.  ,  2016/4212 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Görevi kötüye kullanma, konut dokunulmazlığını ihlal suçlarından şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 24/04/2014 tarihli ve 2014/435(11) soruşturma, 2014/2849 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin, mercii Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/06/2014 tarihli ve 2014/504 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25/05/2015 gün ve 183225 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında; “Müştekinin 14/04/2013 tarihinde şüpheli polis görevlilerince usulsüz arama yapıldığı, kendisine arama kararı gösterilmediği gibi arama gerekçelerinin anlatılmadığı, savcılık arama kararında aramanın 01.30-02.30 saatleri arasında yapılmasına izin verildiği belirtilmesine karşın şüphelilerce evine saat 00.20 de gelinerek fiilen aramaya başlanıldığı yönündeki 19/07/2013 tarihli dilekçe ile şikayeti üzerine, Tarsus Cumhuriyet Başsavcılığınca delil yetersizliği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, arama sırasında hazır olarak bulunan mahalle muhtarı olan tanık Yunus Anacık'ın ifadesinde, polis ekibi ile birlikte müştekinin evine gittikleri sırada evde polis memurlarınca aramanın başlamış olduğuna dair anlatımı, olay sırasında müştekinin evinden çıkmakta olan tanık Fatma Uludağ'ın müştekinin evinden saat 00.15 sıralarında ayrıldığı esnada polis görevlilerinin arama yapacaklarını söyleyerek eve girdikleri yönündeki anlatımları, bahse konu arama sonrasında düzenlenen tutanakta hangi arama kararına istinaden arama işlemine başlandığı ile aramaya ne zaman başlandığının net bir şekilde belirtilmediği hususları hep birlikte nazara alındığında kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunduğu, gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

Kanun yararına bozma, kesinleşen hükümde verildiği zaman yürürlükte bulunan usul ve maddi hukuka ilişkin hukuka aykırılıkların giderilmesi ile sınırlı olduğundan, inceleme karar tarihindeki mevzuat hükümlerine göre yapılmıştır.

Hukuksal Değerlendirme:

Kanun yararına bozma, kesinleşen hükümde verildiği zaman yürürlükte bulunan usul ve maddi hukuka ilişkin hukuka aykırılıkların giderilmesi ile sınırlı olduğundan, inceleme karar tarihindeki mevzuat hükümlerine göre yapılmıştır.

CMK'nın 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

(3) Mahkeme, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer sulh ceza hâkimini görevlendirebilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Mahkeme istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddî olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.