muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/4979, Karar No: 2006/6437, Tarih: 06.06.2006

Diğer yandan; dağıtım çalışmalarının durdurulduğu 1971 yılına kadar yetkili Toprak Tevzi Komisyonlarınca yapılan işlemler geçerlidir. Bu işlemler sonunda Toprak Tevzi Komisyonunca dağıtım yapılmış ve davalıya taşınmaz verilerek tevzi cetveli Valilikçe onaylanmışsa yapılan devir geçerli olacağından taşınmaz tapuya tescil edilmese bile davalı (bu yer Orman İdaresi tarafından açılan davada orman olarak saptanmadığı sürece) mülkiyet hakkını kazanır. Bunun içinde yetkili merciden 36 numaralı Toprak Komisyonunun dağıtıma ilişkin tevzi cetvelleri ve dayanağı haritalar getirtilmeli, davalıya veya murisine dağıtımda yer verilip verilmediği, tevzi cetvellerinin Valilikçe onaylanıp onaylanmadığı üzerinde durulmalı, Valilik onayı taşıyan temlik varsa haritaya bağlı olan bu yerin kapsamı tayin edilmeli, dava konusu edilen taşınmaz bölümünün bu yere göre neresi olduğu saptanmalı, bütün bunların dışında da taşınmazın 4342 sayılı Mer'a Kanunu çalışmalarına göre durumu belirlenmelidir. Bütün bu araştırma ve inceleme üzerinde durulmadan sonradan yapılan uygulamalara göre mera niteliği tartışılır hale gelen dava konusu yerin tartışmasız mera olduğu kabul edilerek istemin yazılı olduğu şekilde kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de meranın mutasarrufu olmayan Hazine yararına ot bedeli verilmesi, eski hale getirme isteğinin bilirkişi incelemesi yaptırılmadan kabulü doğru doğru değildir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle, BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 6.6.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2322, Karar No: 2018/2958, Tarih: 19.03.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/2322 E.  ,  2018/2958 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 5253 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece kanuna aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, şikayetçiye bu niteliği ve dolayısıyla kanun yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, şikayetçi vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 19/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/17401, Karar No: 2010/17894, Tarih: 22.12.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2010/17401 E.  ,  2010/17894 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, Ostim Mahallesinde bulunan konutunun su aboneliğinin tesisi için davalıya müracaatta bulunduğunu, davalının abonelik için kanal katılım payı ödenmesini istediğini, bu talebin yasal dayanağının olmadığını belirterek, davalı tarafça abonelik tesisini kanal katılım payı ödenmesi koşuluna bağlayarak çıkarılan haksız muarazanın meni ile borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davacıya ait meskenin olduğu yere kanalizasyon hizmeti getirdiğini, Belediye Gelirleri Kanunu 87 ve 88.maddeleri ve ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi gereğince davacının kanal katılım payı ödemesi gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davacının iskan izni alınmamış binadan daire satın aldığını, bedelden sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87.maddesi "Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır:

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

B)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır. " düzenlemesi getirmiştir.

2010/17401-17894

Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi "2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87. Ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevsii), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASKİ Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve Kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Su ve Kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin ... vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir" düzenlemesini getirmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Hal böyle olunca bu konuda tarafların delilleri toplanıp gerektiğinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı lehine BOZULMASINA, 22.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/17920, Karar No: 2013/5876, Tarih: 13.05.2013

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/17920 E.  ,  2013/5876 K.**

**"İçtihat Metni"**

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanık ...'ın yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Boyabat Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 17.12.2009 gün ve 2007/32 Esas, 2009/405 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığa 02.02.2010 tarihinde tebliğ olunan hükmü, CMUK.nın 310. maddesinde öngörülen kanuni bir haftalık süreden sonra 11.02.2010 havale tarihli dilekçe ile temyiz ettiği anlaşıldığından, sanığın temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 13.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/18971, Karar No: 2020/5350, Tarih: 03.03.2020

**18. Ceza Dairesi         2019/18971 E.  ,  2020/5350 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre ve sanık ...'ın askerde olduğu sırada gerekçeli karar tebligatının 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 14. maddesindeki “Astsubaylar hariç olmak üzere erata yapılacak tebliğler, kıta kumandanı ve müessese amiri gibi en yakın üste yapılır” şeklindeki düzenlemeye aykırı olarak sanığa yapılan gerekçeli karar tebliğinin usulsüz olması nedeniyle, sanığın temyiz isteminin süresinde olduğu kabul edilerek dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede:

Sanığa ve suça sürüklenen çocuğa yükletilen görevi yaptırmamak için direnme ve hakaret eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanık ve suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuk ... ve müdafii ile sanık ...'ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA, 03/03/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23192, Karar No: 2013/38819, Tarih: 10.12.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/23192 E.  ,  2013/38819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Sanık ... hakkında mahkumiyet, sanık ... hakkında beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

A- Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karara karşı, 5271 sayılı CMK'nın 231/12. maddesi uyarınca itiraz yolu açık olup, sanık ...’in 09.04.2010 tarihinde itiraz yasa yoluna başvurduğu, Kayseri 1 Ağır Ceza Mahkemesinin 31.05.2010 tarih ve 2010/880 değişik sayılı kararı ile itirazın kesin olarak reddedildiğinin anlaşılması karşısında; dosyanın incelenmeksizin mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE,

B-Sanık ... hakkında kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince;

Müşteki ...’nin beyanında, olay günü polisin yanında iki bayanla birlikte geldiğinde bayanlardan birinin “biz bu eve girdik” diye konuştuğunu beyan ettiğinin, tanık ...’in beyanında, aynı sokak üzerinde bulunan müştekilerin evinin bulunduğu binadan iki bayanın çıkıp giderken gördüğünü, ne aradıklarını sorduğunda çelişkili beyanda bulunmaları üzerine eşini aradığını söylediğinin, saat 13.50 sıralarında tanığın eşi ....’in ihbarı üzerine saat 14.30’da sanıklar birlikte otogarda yakalandığının, ...’in üst aramasında müştekinin evinden çalınan ziynet eşyasının bulunduğunun, polis tarafından sanıkların tanık ...’e gösterildiğinde tanığın, müştekinin ve kendisinin evinin bulunduğu sokakta gördüğü iki bayanın kendisine gösterilen sanıklar olduğunu teşhis ettiğinin tutanakla tespit edildiğinin anlaşılması karşısında; sanığın yüklenen suçlardan hükümlülüğü yerine delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde beraatına karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet savcısının temyiz istemi bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 10.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/551, Karar No: 2024/642, Tarih: 25.01.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/551 E.  ,  2024/642 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1208 E., 2023/2550 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 33. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/100 E., 2022/18 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi'nde 01.03.1996 tarihinde Öğretim Üyesi olarak işe başladığını, halen çalışmaya devam ettiğini, davalı işveren tarafından 01.03.1996 tarihinden 30.04.2000 tarihine kadar sadece kısa vadeli sigorta kollarına prim yatırıldığının tespit edildiğini, müvekkilinin sadece kısa vadeli sigorta kollarına tabi olmak yönünde iradesi yahut yazılı beyanının mevcut olmadığını, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak istiyorum şeklinde bir beyanının veya kaydının olmasının hizmet tespiti için zorunlu olmadığını beyan etmek suretiyle müvekkilinin davalı Üniversitede öğretim üyesi olarak görev yapmaya başladığı ve adına kısa vadeli sigorta kollarından prim ödenmeye başlandığı 01.04.1996 tarihinden uzun vadeli sigorta tollarına tabi olduğu 30.04.2000 tarihine kadar geçen çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak geçtiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Davacı kısa vadeli sigorta kollarından yapılan bildirimlerin uzun vadeli sigorta kollarından sayılmasını talep etmiştir. Davalı tarafından kuruma kısa vadeli sigorta kollarından prim ödemesi yapılmıştır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre sigortalı uzun vadeli sigorta kollarından yararlanmak için kuruma başvurmamış olsa bile bildirgede imzasının bulunmasının uzun vadeli sigorta kollarından sigortalı olma iradesini ortaya koyduğu kabul edilmiş olup, davacı da bildirgeyi imzalandığından kuruma bildirilen sürelerin uzun vadeli sigorta kollarından sayılması gerektiği" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda, Kuruma yazılı başvuru yapılmadığını, taleplerin zamanaşımına uğradığını, 506/3-II-A maddesi uyarınca uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmak bakımından yazılı talepte bulunmadıklarını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "Uyuşmazlık konusu dönemde 506 sayılı Kanun'un 3/II-A maddesini değiştiren 4958 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 06.08.2003 tarihine kadar, yabancıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmaları için yazılı istek şartı aranıyor ise de davacının çalışmasına ilişkin olarak 01.03.1996 tarihli ve davacının imzasını içeren işe giriş bildirgesi göz önünde bulundurulduğunda Kurum'a yapılan sigortalılık hizmet bildiriminin, yazılı beyan yerine geçtiğinin kabulü gerekir. İşveren tarafından gönderilen ve işyeri şahsi sicil dosyasında uyuşmazlık konusu dönemde davacının kısa vadeli sigorta kollarına tabi olarak bildirildiğine ilişkin bordroların sunulduğu anlaşılmış olup davacının işe giriş bildirgesinin verildiği tarihi takip eden aybaşından itibaren kısa vadeli sigorta kollarına tabi olarak bildirim yapılan gün sayısı kadar uzun vadeli sigorta kollarına tabi olacak şekilde davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitine dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II-A fıkrası ile 79/10'uncu maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2690, Karar No: 2022/3341, Tarih: 14.03.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/2690 E.  ,  2022/3341 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ... nezdinde Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde farklı alt işverenler bünyesinde çalıştığını, davalı işveren ile dava dışı alt işveren şirketler arasındaki ihale sözleşmelerinin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın davalı işyerinde yaptığı inceleme neticesinde "Sağlık ve Sağlık Hizmetleri, Genel Temizlik Hizmetleri, Tesisatın Bakım ve İşletmesi Hizmetleri, Hasta yakını ve Ziyaretçi yönlendirme Hizmetleri, Bilgisayarlı veri işlem hizmetlerinin asıl işveren ile alt işverenler arasında muvazaa tanımına uygun olarak yapıldığı ve bu kapsamda istihdam edilen personelin işin başından beri davalı Üniversite işçisi sayılmaları gerektiğine dair Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 26.02.2010 tarih ve İK 13 sayılı raporu düzenlendiğini, müfettiş raporuna itirazları ... 1. İş Mahkemesi’nin 2010/188 esas 2012/640 karar sayılı ilamı ile red edilerek muvazaanın varlığının kabul edildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, işçilerin işe başladıkları tarihten itibaren davalı Üniversite’nin asıl işçisi konumuna geldiklerini, muvazaalı işlem nedeniyle 6772 sayılı Kanun hükümleri gereği ödenmesi gereken ilave tediyede alacağını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce “...Somut olayda, aldırılan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olup Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 26.02.2010 tarih ve İK 13 sayılı muvazaa tespitine ilişkin raporuna, ve müfettiş raporuna itirazlar üzerine verilen ... 1. İş Mahkemesi’nin 2010/188 esas, 2012/640 karar sayılı itirazın reddine dair karara atıfla davalılar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığı belirtilmiştir. Aynı mahiyette ve seri niteliğinde bir çok dava söz konusu olması sebebiyle, davalılar arasındaki ilişkinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı hususunda daha önce düzenlenen teftiş raporuna ve yargı kararlarına itibar ile karar verilmesi Dairemizin yerleşik içtihadına aykırıdır. Buna durumda her ihale döneminin kendi içerisinde değerlendirilmesi gerektiği hususu gözetilmeden ve yeterli derecede araştırma yapılmadan karar verilmiştir...” gerekçesi ile bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Bozmadan sonra verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının çalıştığı dava dışı işverenler ile davalı üniversite arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanuna uygun kurulup kurulmadığı ve muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinin altıncı fıkrasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi; “bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişki” olarak tanımlanmış; aynı maddenin yedinci fıkrasında “asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez” kuralına yer verilmiştir.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olarak kurulabilmesi için iki işverenin bulunması, mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işin varlığı ve asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi halinde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme” unsurunun gerçekleşmiş olması gerekir. Bundan başka asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle haklarının kısıtlanması veya daha önce asıl işveren tarafından o iş yerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulması gibi muvazaa kriterlerinin bulunmaması icap eder. Aksi halde alt işveren işçisi başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görecektir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanunu'nda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanuni karineler olduğu kabul edilmelidir.