muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/2165, Karar No: 2008/3159, Tarih: 13.03.2008

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/2165 E.  ,  2008/3159 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.08.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.04.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine temsilcisi tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, kadastro sırasında 102 ada 33 parsel numarası ile mer'a cinsi ile sınırlandırılan 1.606.485 m2 yüzölçümündeki taşınmazın bir miktarının özel mülkiyete konu teşkil ettiği iddiası ile bu bölüme ait sınırlandırmanın iptali ve tescili istemiyle açılmıştır.

Davalı Hazine, davanın reddini savunmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava konusu 102 ada 33 parsel sayılı taşınmazın tapulama tutanağı incelendiğinde; taşınmazın 22.12.2005 tarihinde işleme tabi tutulduğu ve askı ilanı süresi içinde dava açıldığı belirtilmek suretiyle tutanağın kesinleştirilmediği anlaşılmaktadır.

Kadastrosu yapılan yerlerde tutanak kesinleşinceye kadar tespitten önceki haklara dayanılarak Genel Mahkemelerde açılan davalara da Kadastro Mahkemelerinde bakılması gerektiği 3402 sayılı Yasanın 26/D maddesi hükmü gereğidir.

Mahkemece Kadastro Müdürlüğünden ve aynı yer Kadastro Mahkemesinde davaya konu 102 ada 33 parsel hakkında bilgi sorularak bu parsel hakkında Kadastro Mahkemesinde açılmış ve halen derdest olan bir davanın varlığının anlaşılması halinde sözü edilen madde uyarınca görevsizlik kararı verilerek dosyanın Kadastro Mahkemesine gönderilmesi gerekirken yargılama usulüne ilişkin eksik inceleme ile işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 13.03.2008 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/16856, Karar No: 2012/21511, Tarih: 20.11.2012

**6. Ceza Dairesi         2009/16856 E.  ,  2012/21511 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre, suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

1- Suça konu kamyonların nerede ve hangi fiziki koşullar altında park edilerek muhafaza edildiği tespit edilip, sanığın bunların aynı yakınana ait olduğunu bilebilecek durumda olup olmadığı saptandıktan sonra sonucuna göre, TCK.nın 43.maddesinin uygulama olanağının takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yetinilip yazılı şekilde uygulama yapılması,

2-5237 sayılı TCY.nın 145. maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesindeki "hafif" veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın kastı da gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden, bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorumlar getirilerek cezadan indirim yapılması,

3- Kasıtlı suçtan hapis cezasına mahkum olan sanık hakkında TCK’nun 53.maddesinin uygulanmaması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanı ve Üst Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme uygun olarak BOZULMASINA, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK’nun 326/son maddesi uyarınca kazanılmış hakkın korunmasına, 20.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/4267, Karar No: 2011/8244, Tarih: 29.06.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/4267 E.  ,  2011/8244 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında ... köyü 123 ada 157 ve 160 parsel sayılı sırasıyla 2615 m2 ve 474 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar, belgesizden tarla niteliğiyle kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı köy tüzelkişiliği adına tesbit edilmiştir. Davacı Hazine, taşınmazların devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece, davanın reddine ve dava konusu parsellerin tespit gibi tesciline karar verilmiş, hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde orman kadastrosu 3402 sayılı Yasanın 5304 sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi hükmüne göre yapılmış, çekişmeli parseller orman alanı dışında bırakılmıştır.

1- Hazinenin 157 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları bakımından; çekişmeli taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu ve köylülerden ... tarafından kullanıldığı gözönünde bulundurularak Hazinenin davasının reddine ve tespit gibi davalı köy adına tesciline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığına göre Hazinenin bu parsele yönelik temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün onanması gerekmiştir.

2- 160 parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince; mahkemece çekişmeli taşınmazın öncesi itibarıyla mera niteliğinde kullanılmakta ise de 25-30 yıldır bu amaçla kullanılmadığı, Hazinenin mera olarak sınırlandırma talebinin de olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de delillerin değerlendirilmesinde hataya düşülmüştür.

Şöyle ki; davacı Hazine, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki, sahipsiz yerlerden olduğu ve köy tüzel kişiliği ile ilgisi bulunmadığı iddiası ile dava açmıştır. Ancak hukuki nitelendirme mahkemenin görevidir.

Gerçekten de gerek yerel bilirkişiler, gerek ziraat ve orman bilirkişi, taşınmazın eskiden mera olarak kullanıldığını ancak hayvancılığın azalması nedeniyle hayvan otlatılmadığından ağaçlık bir hal aldığını, üzerinde gürgen, fındık ağaçları ve eğrelti otları bulunduğunu açıklamışlardır. Yani taşınmazın kadim mera olduğu açıktır. Mera olarak kullanılan bir yerin dönem dönem veya son yıllarda kullanılmaması mera vasfını kaybettirmez.

O halde; mahkemece, 160 parselin özel mülkiyete konu olamayacağı ve kadim mera olduğu gözönünde bulundurularak Hazinenin davasının kabulüne ve özel siciline yazılmasına karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle; Hazinenin 157 parsele yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu parsele yönelik hükmün ONANMASINA;

O halde; mahkemece, 160 parselin özel mülkiyete konu olamayacağı ve kadim mera olduğu gözönünde bulundurularak Hazinenin davasının kabulüne ve özel siciline yazılmasına karar verilmelidir.

SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle; Hazinenin 157 parsele yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu parsele yönelik hükmün ONANMASINA;

2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle 160 parsele yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile bu parsele yönelik hükmün BOZULMASINA 29.06.2011 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2856, Karar No: 2012/9557, Tarih: 01.06.2012

**11. Hukuk Dairesi         2011/2856 E.  ,  2012/9557 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/12/2010 tarih ve 2009/181-2010/442 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin 3 ortaklı olup ortaklarının ....., ....ile davalı ...'ndan oluştuğunu, davalı ortak ...'nun 09/08/2006 tarihinden bu yana şirketin hiçbir işlem ve faaliyetine katılmadığını, 06/10/2008, 05/01/2009 ve 09/02/2009 tarihlerindeki şirket ortaklar kurulu toplantısına kendisine yasal ve gerekçeli çağrılar ve gazete ilanları yapıldığı halde katılmadığını, mazeret bildirmediği gibi vekil de tayin etmediğini, davalının bu tutumunun şirketin işleyişini sekteye uğrattığını, davalının şirket toplantılarına katılmaması nedeniyle sermaye arttırımı ve ana sözleşme tadili gibi önemli işlemlerin yapılamadığını ileri sürerek davalının şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacı şirketin ortağı olduğunu, haksız olarak müvekkilinin şirketten çıkarılmaya çalışıldığını, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların gerçeği yansıtmadığını, şirket ana sözleşmesinin tadili ve sermaye arttırımı için oybirliğinin gerekmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, toplam sermayenin 600.000 TL, davalının pay tutarının ise 40.000 TL olduğu, TTK'nın 513. maddesi uyarınca mukavelenin sermayenin 2/3'ünü temsil eden ortakların kararı ile değiştirilebileceği, bu suretle davacı şirketin ortaklığında çıkarılmasını gerektirir yasal koşulların oluşmadığı ve davacının ileri sürdüğü iddiaların yerinde görülmediği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2,75 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 01.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/2203, Karar No: 2013/4517, Tarih: 14.03.2013

**(Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi         2013/2203 E.  ,  2013/4517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : İtirazın kaldırılması ve tahliye

İcra mahkemesince verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira alacağının tahsili için tahliye istemli olarak başlatılan icra takibine vaki itirazın kaldırılması ve kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece, kiralananın tahliyesine, 4.824,00.TL kira alacağına yapılan itirazın kısmen kaldırılmasına karar verilmiş, karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına dayandıkları belgelere temyiz olunan kararda yazılı gerekçelere göre davalının, alacağa ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalının, kiralananın tahliyesine ilişkin karara yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davalı 14/12/2012 günlü oturumda davaya konu kiralananın 29/11/2012 tarihinde tahliye edildiğini beyan etmiş, davacıda ayni oturumda kiralananın yargılama esnasında 29/11/2012 tarihinde tahliye edildiğini kabul ederek davanın konusuz kaldığını bildirmiştir. Bu durumda, kiralananın yargılama esnasında tahliye edildiği subuta erdiğinden tahliye davasının konusuz kalması sebebiyle, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kiralananın tahliyesine karar verilmesi isabetsizdir.

Karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda (1) No'lu bentte yazılı nedenlerle itirazın kısmen kaldırılmasına ilişkin kararın ONANMASINA, (2) No'lu bentte yazılı nedenlerle kiralananın tahliyesine ilişkin kararın, 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428 ve İİK.nın 366.maddesi uyarınca BOZULMASINA ve onanan kısım için temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 14/03/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/561, Karar No: 2017/3214, Tarih: 31.05.2017

**11. Hukuk Dairesi         2016/561 E.  ,  2017/3214 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen davad verilen 25/06/2015 tarih ve 2012/213-2015/128 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin sahibi olduğu isimli filmi davalı televizyon kanalının 11/09/2011 ve 11/04/2012 tarihlerinde izinsiz olarak gösterime sunduğunu, film gösterimi ile ilgili olarak fazlaya dair haklarının saklı kalması koşuluyla şimdilik gösterim başına 1.000 TL'nin 3 katı olmak üzere 2 gösterim için toplam 6.000 TL'nin gösterim tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini ve tecavüzün engellenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, öncelikle davayı husumet yönünden kabul etmediklerini, filmi yayınlayan TR-1 ile müvekkili firmaların ayrı tüzel kişilikler olduğunu, TR-1 kanalının menşeli olup oradan uydu üzerinden yayın yaptığını, bu nedenle davaya cevap haklarının saklı kalması kaydıyla öncelikle davanın husumet nedeniyle reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının yayın kuruluşu olan isimli kanalda, eser sahibi olan davacıdan izin alınmaksızın veya herhangi bir bedel ödenmeksizin isimli filmin 11/09/2011 tarihinde ve 11/04/2012 tarihlerinde uydu aracılığı ile yayın yapılan kanalda gösterildiği ve uzman bilirkişilerin tespiti ile her bir gösterim bedelinin 1.000,00 TL olduğu, maddesi gereğince de 1.000,00'er TL'den 2.000,00 TL gösterim bedelinin üç katının ise 6.000,00 TL edeceği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile, 6.000,00 TL tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsiline, fazla talebin ise reddine karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 306,86 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 31.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/35618, Karar No: 2022/5714, Tarih: 05.04.2022

**11. Ceza Dairesi         2021/35618 E.  ,  2022/5714 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Sahte fatura düzenleme

HÜKÜM : Düşme

213 sayılı Kanun’un 367. maddesi uyarınca dava şartı olan Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının 09.08.2012 tarihli, RDK-42-1/M-41 sayılı mütalaası ve dayanağı olan vergi suçu raporu ile eklerinin, "2006, 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura kullanma" suçlarına ilişkin olmasına karşın, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 09.09.2012 tarih ve 2012/11654 Esas sayılı iddianamesi ile mütalaa ve vergi suçu raporuna aykırı olarak, "2006, 2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme" suçlarından kamu davası açıldığı ve Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığının 08.06.2018 tarihli yazısında; “sahte belge düzenleme fiilinden dolayı mütalaayı gerektirecek şartların oluşmadığının” bildirilmesi karşısında; kovuşturma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle sanık hakkında açılan kamu davasının 5271 sayılı CMK'nin 223/8. maddesi uyarınca düşmesine karar verilmesi gerektiği yönündeki hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden, temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nin 302/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmesine, 05.04.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1373, Karar No: 2011/1490, Tarih: 22.02.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/1373 E.  ,  2011/1490 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1.1.1979-1984 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir.

Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının davalı işverene ait torna atölyesinde 01/01/1979 tarihinden 1984 yılına kadar hizmet aktine dayalı sigortalı olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının davalı işyerindeki çalışmalarının çırak olarak geçmesi nedeniyle istemin reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 3. Maddesinin II/B bendine göre “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır.

Davada tespiti istenen dönemde 05.07.1977 tarihinde yürürlüğe giren 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası yürürlükte olup 19.06.1986 tarihinde yürürlüğe giren 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Yasası yürürlükte değildir. Belirtilen nedenlerle çıraklık ilişkisi, çıraklık sözleşmesini düzenleyen 2089 sayılı Yasa'daki koşullar dikkate alınarak irdelenmelidir. Davada tespiti istenen dönemde yürürlükte bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası'nın 4. maddesinde, bu Kanuna tabi bir sanatı o sanat için düzenlenen tarih ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacıyla bir çıraklık sözleşmesi ile bir iş yeri sahibinin hizmetine giren kimseye çırak deneceği, 5.maddesinde çırak olabilmek için 18 yaşından büyük olmamak gerektiği, 16.maddesinde ise işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmaya başlamadan önce velisi veya kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20.maddesinde sözleşmenin bir örneğinin mahalli Çıraklık Eğitimi Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu bildirilmiştir. Öncelikle bir kimseye çırak denebilmesi için o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir.

Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Öte yandan 506 sayılı Yasa'nın 11/12/1981 tarihli 2564 sayılı Yasa ile değiştirilen 60/G maddesinde 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık sürelerinin 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, Geçici 54. maddesinde ise 01/04/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60/G maddesinin uygulanmayacağı bildirilmiştir.

506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması ve inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 01/01/1966 doğumlu olduğu, 01/02/1979 tarihinde davalı işyerinde çırak olarak çalışmaya başladığı, taraflar arasında 13/03/1979 tarihinden geçerli olmak üzere çıraklık sözleşmesinin düzenlendiği, bordro tanığı Eyüp Köker'in beyanına göre davacının işyerinde çırak olarak çalışmaya başladıktan sonra torna ustasının yardımcısı olarak üretime yönelik çalıştığı, çıraklığın 18 yaşın ikmali ya da üretime yönelik çalışma ile son bulacağı, davacının çırak olarak işe başlamasına rağmen diğer işçiler ile aynı koşullarda üretime yönelik olarak çalıştığı gibi çıraklık sözleşmesinin 4.maddesine aykırı olarak 1979 yılında Temmuz ve sonraki aylarda davacıya maaş ve ikramiye ödenmesi nedeniyle işyerinde bu tarihten sonra çırak olarak değil üretime yönelik çalıştığının kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davalı işyerinde ücret ve ikramiye aldığı 01/07/1979-31/01/1984 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı sigortalı olarak çalıştığının kabulüne, 01/01/1979-30/06/1979 tarihleri arasındaki döneme yönelik talebin çırak olarak çalışması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken Mahkemece yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan dava konusu dönemin tamamında çırak olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 22/02/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.