muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/2416, Karar No: 2022/2916, Tarih: 08.03.2022

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, taraflar arasındaki sözleşmeye, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Toplu İş Sözleşmesine göre nakdi yemek yardımı alacağının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı vekili, ilgili dönem Grup Toplu İş Sözleşmesinin “Yemek Yardımı” başlıklı 66. maddesinin c bendinde harcırahlı olarak yurtiçinde geçici göreve, kurs ve seminere gönderilenler ile birlik ve kıta ile intikal eden işçilere yemek yardımının 2,5 kat olarak nakden ödeneceğini, müvekkilinin harcırahlı olarak yurt içinde geçici göreve gitmesine rağmen tarafına ödeme yapılmadığını ileri sürerek yemek yardımı alacağı talebinde bulunmuştur. Davalı vekili ise, toplu iş sözleşmesinin 66 maddesinin c bendinin önceki bentlerin de dikkate alınarak yorumlanması gerektiğini, geçici görevlendirilen yerde yemek ihtiyacının ayni olarak karşılanması halinde uygulanmayacağını savunmuştur.

İşyerinde uygulanmakta olan Grup Toplu İş Sözleşmesinin “Yemek Yardımı” başlıklı 66. maddesinde konuyla ilgili olarak;

“a.İşverence işçi sayısı 50'yi aşan işyerlerinde aşağıdaki esaslara ve Tabldot Yönergesine göre işyerinde hazırlatılarak işçilerin yalnız kendilerinin yemesi maksadı ile bir öğün yemek verilir.

Ancak, işçi mevcudu 50'den fazla olmasına rağmen vardiyalı çalışma veya işçilerden bir kısmının sürekli olarak işyeri dışında çalışması nedeniyle tabldot yiyecek işçi miktarı 50'nin altında olan veya işyeri üniteleri yemek paydosunda işçileri bir araya getiremeyecek derecede uzak olan işyerlerinde tabldot çıkarılmayabilir.

İşveren aynı garnizon içerisinde birbirlerine yakın ve yemeğin işçilere veya işçilerin tabldot çıkarılan işyerine taşınması güç olmayan birden fazla işyerinde (işyerlerinin bağlı oldukları Kuvvet Komutanlıkları ayrı olsa bile) toplam işçi sayısı elliyi aşıyorsa,

(1) Bu işyerlerinden birinde mevcut bir tabldot varsa tabldot çıkarılmayan işyerlerinin mevcut tabldottan yararlandırılması,

(2) Mevcut bir tabldot yoksa, bu işyerlerinden birinde ortaklaşa tabldot çıkarılması hususunda her türlü önlemi alır.

(1) Bu işyerlerinden birinde mevcut bir tabldot varsa tabldot çıkarılmayan işyerlerinin mevcut tabldottan yararlandırılması,

(2) Mevcut bir tabldot yoksa, bu işyerlerinden birinde ortaklaşa tabldot çıkarılması hususunda her türlü önlemi alır.

Tabldot çıkarılan işyerlerinde kazana girecek erzak ve ekmek karşılığı olarak günlük yoklamaya göre, puantaja girecek işçilere normal her bir çalışma günü üzerinden bu sözleşmenin birinci yılında 9,26 TL tahakkuk ettirilerek tabldot heyetlerine verilir.

Bu yardım toplu iş sözleşmesinin ikinci yılının birinci ve ikinci altı aylarında ücret zammı oranında ve ücretin zamlandığı tarih itibarıyla artırılacaktır.

Ancak, askeri işyerlerinde bulunan askeri personele verilen günlük besin tutarlarındaki değişmeler nedeniyle ve yalnızca tabldot heyetlerine ödenmek kaydıyla, sözleşmenin birinci ve ikinci yılları içinde yukarıdaki belirtilen miktarları aşmamak şartıyla artırım yapma yetkisi işverene aittir. Bu artırım bütün işyerlerinde (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı işyerleri dahil) aynı anda ve aynı miktarda uygulanır. (Bakan yetkisi ile ödenen fark, kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz).

Yemeğin hazırlanması, pişirilmesi ve yedirilmesi sırasında gerekli taşıma, yakıt, temizlik vs. malzeme giderleri işverence karşılanır. Ancak, acil hallerde tabldotla ilgili zorunlu harcamalar yemeğin kalitesini düşürmemek kaydıyla tabldot başkanının teklifi ve işveren vekilinin onayı ile tabldot faiz gelirlerinden karşılanabilir. Bu hallerde yapılacak harcama 1.000 TL'yi geçemez.

Tabldot faiz gelirlerinin yüksek olduğu işyerlerinde tarafların mutabakatı ile bu faiz gelirlerinden işçi lehine sosyal amaçlı harcama yapılabilir.

b.İşyeri işçi sayısı 50'yi aşmayan veya a fikrasında belirtilen nedenlerle tabldot çıkarılmayan işyerlerinde çalışan işçilere, harcıraha hak kazanmayacak şekilde geçici göreve gönderilen işçilere, tabldot çıkarılan işyerlerinde yılda bir ayı geçmemek üzere oruç tutan veya doktor raporuyla yemek yemeyen işçilere bu maddenin a bendinde belirlenen (Bakan yetkisi hariç) yemek yardımı nakit olarak ödenir.

c.Harcırahlı olarak yurt içinde geçici göreve, kurs ve seminere gönderilenler ile birlik ve kıta ile intikal eden işçilere yemek yardımı 2,5 kat olarak nakden ödenir…” hükümleri bulunmaktadır.

Söz konusu hükümlerin birlikte yorumlanması sonucunda; “Yemek yardımı” başlıklı 66. maddenin a bendinde, yemek yardımının ayni olarak sağlanmasının koşulları düzenlenmiş olup, işyerinde çalışan işçi sayısının esas alındığı (50 işçi) ve anılan maddenin bütün fıkraları dikkate alındığında kural olarak yemek yardımının ayni olarak sağlanması olduğu anlaşılmaktadır. Yemek yardımının hangi hallerde nakdi olarak yapılması gerektiği ise aynı maddenin b bendinde belirtilmiş olup, b bendinde nakdi ödemeye ilişkin istisna kapsamında sayılan işçiler arasında davacı gibi harcırahlı işçilerin bulunmadığı görülmektedir.

Hâl böyle olunca anılan maddenin c bendinde her ne kadar harcırahlı olarak yurt içinde geçici göreve gönderilenler ile birlik ve kıta ile intikal eden işçilere yemek yardımının 2,5 kat olarak nakten ödeneceği belirtilmişse de, söz konusu bendin, a ve b bendinden ayrı olarak düşünülmesi mümkün değildir. Zira a ve b bentleri genel kuralı ve istisnasını ortaya koymuş olup, davalı işyerinde yemek yardımının ayni olarak sağlanması kuralı ve bu kuralın istisnaları ayrıca ve açıkça belirtildiğinden c bendinde harcırahlı olarak yurt içinde geçici görevlendirilenlerden yemek yardımını ayni olarak sağlayanların ayrıca nakten ödemeden faydalanamayacağı sonucuna varmak gereklidir. Öte yandan c bendinde yemeğin ayni olarak sağlanmasına rağmen ayrıca ve açıkça 2,5 kat olarak nakten ödeneceği de belirtilmemiştir. Bu itibarla davacının harcırahlı olarak geçici görevli olduğu dönemde ayni olarak (kazandan beslenme/kazandan yararlanma) yemek yardımından faydalandığı takdirde toplu iş sözleşmesinin 66/c bendinden yararlanamayacağı ancak yemek yardımının ayni olarak sağlanmadığı takdirde söz konusu bendin uygulanabileceği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü işverence yemek yardımının ayni olarak sağlanması halinde dahi işçinin ayrıca 2,5 kat nakten ödemeden de yararlanacağı anlamına gelir ki, söz konusu maddenin bu şekilde yorumlanması yerinde olmayacaktır.

Yukarıdaki açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının geçici olarak görevlendirildiği dönemler yönünden puantaj takip çizelgesi tanzim edildiği ve bu belgelerde davacının ayni yemek yardımından faydalandığına ilişkin “evet” seçeneğinin işaretli olduğu günlerin bulunduğu ve davacı imzasının da mevcut olduğu görülmektedir. Bu durumda davacının geçici olarak görevlendirildiği her dönem için ayrı ayrı tanzim edilen imzalı “puantaj takip çizelgeleri” ve dosya kapsamında mevcut geçici görevlendirmeye ilişkin diğer işveren kayıtları birlikte nazara alınarak davacının yemek yardımından ayni olarak faydalandığının sabit olduğu günler için nakdi yemek yardımı alacağının hesaplanmaması gereklidir. Mahkemece gerekirse bilirkişiden ek rapor almak suretiyle bu hususlar değerlendirilmeksizin karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08/03/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7296, Karar No: 2014/10622, Tarih: 13.05.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/7296 E.  ,  2014/10622 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : Alacak

Hükmün, yokluğunda karar verilen ... Temizlik Güvenlik Hiz. Ltd. Şti. vekiline tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ belgesinin bulunmadığı anlaşılmakla, tebliğ edilmiş ise tebliğ belgesinin eklenmesine, tebliğ edilmemiş ise hükmün yöntemince tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432.maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13/05/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2184, Karar No: 2014/7913, Tarih: 11.06.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/2184 E.  ,  2014/7913 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 14 - 2014/38332

MAHKEMESİ : Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 14.11.2013

NUMARASI : 2012/412 Esas, 2013/362 Karar

SUÇ : Nitelikli cinsel saldırı

Mahalli mahkemece verilen hüküm sanık müdafii tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine; dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 28.05.2014 Çarşamba saat 13:30'a duruşma günü tayin olunarak sanık müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti.

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından M.. A.. hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanık müdafiin gelmediği, ayrıca bir talepte de bulunmadığı anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Savcısının uygun görülen talep ve mütalaası dairesinde DURUŞMASIZ inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek, vaktin darlığına binaen dosyanın incelenmesi başka bir güne bırakılmıştı.

Bugün dava evrakı incelenerek aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Kurulu’nun 11.11.2013 tarihli A 1.... numaralı raporunda; mağdurenin, hafif derecede zeka geriliği nedeniyle kendini savunma yeteneğinin etkilenebileceğinin, Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'nun 01.10.2012 tarihli 32783 numaralı raporunda da; hafif derecede mental retardasyon tanısı ile kendisine yöneltilen fiilin anlam ve sonuçlarını kavrama yeteneğine sahip olmadığının belirtilmesi karşısında, mağdurenin akıl hastası olup olmadığı, maruz kaldığı fiile beden ve ruh bakımından mukavemet edip edemeyeceği, akıl hastalığının hekim olmayanlarca anlaşılıp anlaşılmayacağı ve beyanlarına itibar edilip edilmeyeceği hususlarında, Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas kuruluna sevkinin sağlanarak hakkında ayrıntılı rapor alınmasından sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiğinin düşünülmemesi,

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Kurulu’nun aynı raporunda; mağdurenin 11.02.2013 tarihinde sezeryan ile doğum yapmış olması nedeniyle beden sağlığının kalıcı olarak bozulduğu belirtilmiş ve bu rapora istinaden TCK.nın 102/5. maddesi uygulanmış ise de bu durumun cinsel saldırının doğrudan değil, dolaylı bir sonucu olması karşısında, doğumun sezeryanla gerçekleşmiş olmasının beden sağlığı bozukluğu olarak değerlendirilemeyeceği,yine aynı raporda mağdurede cinsel saldırı nedeniyle travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon geliştiğinin, ruh sağlığının kalıcı olarak bozulup bozulmadığının 6 ay sonra yapılacak izlem ile belirlenebileceğinin belirtilmesi karşısında, öngörülen süre sonunda mağdurenin ruh sağlığının bozulup bozulmadığı yönünde alınacak rapor sonucuna göre TCK.nın 102/5. maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 11.06.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2910, Karar No: 2019/7948, Tarih: 19.07.2019

**17. Hukuk Dairesi         2018/2910 E.  ,  2019/7948 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Davalılar vekili Av. ... 10/05/2017 tarihinde gönderdiği dilekçe ile temyizden feragat ettiğini bildirmiş ise de, davalılardan ...yönünden vekaletnamesine dosya içerisinde ve UYAP ortamında rastlanılamamıştır.

Bu durumda; Av. ...’den davalılardan ... yönünden temyizden feragat yetkisini içeren vekaletname aslı veya onaylı örneğinin temin edilerek dosya içine konulması, bu mümkün olmaz ise davalı asıllar...’ten temyizden feragat edip etmedikleri konusunda yazılı beyanlarının alınması, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 19/07/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4907, Karar No: 2019/4812, Tarih: 24.09.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/4907 E.  ,  2019/4812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar asıl davada davalı ... tarafından yasal süre içerisinde ve birleştirilen davada bir kısım davalılar vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 24.09.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı ... vekili Avukat..., asil davalı ... ile temyiz edilen davacılar vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen temyiz eden davalılar ... v.d. vekili Avukat ve davalılar ... v.d. gelmedi, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen davalar, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Asıl ve birleştirilen davalarda davacılar; çekişme konusu 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarına dayalı olarak 21.04.1969 yılında kadastro tespitinin yapıldığını, Kadastro Mahkemesinin 20.06.2005 tarihli ve 2005/1 Esas, 2005/3 Karar sayılı kararı ile taşınmazların tespit gibi tesciline karar verildiğini ve bu kararın 15.11.2006 tarihinde kesinleşerek tespit malikleri adına tapuda tescilinin yapıldığını, taşınmazları Kadastro Mahkemesindeki yargılamanın devamı sırasında itirazlı olarak satın aldıklarını, Kadastro Kanunun 40/2. maddesi uyarınca, 11 parsel sayılı taşınmazın ... adına, 12 parsel sayılı taşınmazın da ... adına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Asıl davada davalı ..., pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

Birleştirilen 2008/219 Esas sayılı davada davalılar ... ve ... dava konusu taşınmazlarda hak iddialarının bulunmadığını, her iki taşınmazı da davacı ...’ın kullandığını, davalılar ... ve ...ise taşınmazları babasının ...’a devrettiğini duyduklarını, ancak işin aslını bilmediklerini savunmuşlardır.

Asıl davada davalı ..., pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini savunmuştur.

Birleştirilen 2008/219 Esas sayılı davada davalılar ... ve ... dava konusu taşınmazlarda hak iddialarının bulunmadığını, her iki taşınmazı da davacı ...’ın kullandığını, davalılar ... ve ...ise taşınmazları babasının ...’a devrettiğini duyduklarını, ancak işin aslını bilmediklerini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacıların dava konusu parsellerde adlarına kayıt edilmesi gereken hisselerinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar Dairece; “... Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye elverişli olduğunu söyleyebilme imkanı yoktur. Öncelikle; kadastro tespitine esas tapu kayıtlarının tüm tedavüllerini gösterir ve denetimi kabil şekilde temini, davacıların dayandığı tapu kayıtlarının geldi ve gitti kayıtlarının eksiksiz getirtilmesi, bu arada dayanak tapu kayıtlarında tahrifat iddiası üzerinde durulması, tahrifat olup olmadığının açıklığa kavuşturulması, tespite dayanak tapu kayıtlarının hangileri olduğunun tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması, gerektiğinde mahallinde 3 kişilik bilirkişi heyeti ile keşif yapılarak, denetime elverişli olarak rapor alınması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, anılan hususlar gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir. ..” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, hangi yargılama usulü uygulanırsa uygulansın tarafların yargılamada sözlü olarak görüş ve değerlendirmelerini ifade etmeleri özel bir önem taşımaktadır.

Yazılı yargılama usulünde de tarafların hükümden önce son kez mahkeme huzurunda sözlü değerlendirme yapıp, açıklamada bulunmaları, doğru bir karar verilmesi bakımından önemlidir.

Bu ilkeler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 184. ve 186. maddelerinde yapılan düzenlemelerle hüküm altına alınmıştır. 6100 Sayılı Hukuk muhakemeleri Kanunu 184. maddesinde açıkça; Hâkimin, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz vereceği, mahkemenin tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini, taraflara tefhim edeceği, yine aynı Kanunun 186. maddesi hükmü ile de; mahkemenin tahkikatın bitiminden sonra sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet edeceği, taraflara çıkartılacak davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkeme de hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususunu bildireceği, mahkemenin sözlü yargılamada tarafların son sözlerini sorarak hükmünü vereceği düzenlenmiş olup, anılan düzenlemeler emredici niteliktedir.

Somut olayda, yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alınmadan sonuca gidilmiştir.

Somut olayda, yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alınmadan sonuca gidilmiştir.

Şöyle ki; birleştirilen 2008/226 Esas sayılı davada davalılar vekilinin 16.06.2015 tarihli duruşmaya mazeret dilekçesi gönderdiği, mahkemece mazeret dilekçesinin kabulüne karar verilmesine rağmen, davalı yanın yokluğunda ve sözlü yargılama için ayrı bir gün belirlenmeksizin karar verilmiştir.

Öte yandan; tapu iptali ve tescil davaları kayıt maliklerine karşı açılır. Eldeki davada ise, Tapu Müdürlüğünün davada taraf sıfatı bulunduğundan söz edilemez.

Hâl böyle olunca, HMK'nın 184. maddesi hükmü gereğince, tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için taraflara söz verilip tahkikatın bittiği tefhim edildikten sonra, taraflara sözlü yargılama için duruşmanın başka bir güne bırakılmasını isteyip istemediklerinin sorulması, talep halinde başka bir gün tayin edilmesi ve taraflara meşruhatlı davetiye gönderilmesi; başka bir duruşma gününü istememeleri halinde sözlü yargılama aşamasına

geçilerek aynı Kanunun 186. maddesi gereğince taraflara sözlü yargılama yoluyla beyanda bulunma hakkı verilerek, ilk karar sadece davacılar vekili ve asıl davanın davalısı ... Tapu Müdürlüğü tarafından temyiz edildiğinden, usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi, ayrıca davalı sıfatı bulunmayan Tapu Müdürlüğü aleyhine açılan davanın, sıfat yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken değinilen hususlar gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Kabule göre de; davalar birleştirilse bile müstakil dava olma özelliklerini koruduğundan her bir dava hakkında ayrı ayrı hüküm kurularak, harç ve yargılama giderlerinin de ayrı ayrı hüküm altına alınması gerektiği kuşkusuzdur. Mahkemece bu kurala riayet edilmeden karar verilmesi de isabetsizdir.

Asıl davada davalı ... ve birleştirilen davada bir kısım davalılar vekilinin değinilen yönden yerinde görülen temyiz itirazının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 02.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden davalı ... vekili için 2.037.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin diğer temyiz edenlerden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 24.09.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/1222, Karar No: 2018/5414, Tarih: 04.06.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/1222 E.  ,  2018/5414 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyarak ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum, davalılar ... Yapı Gıda Tem. San.Tic. Ltd. Şti., ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu dava, 09.06.2011 tarihli iş kazası nedeniyle sigortalıya bağlanan gelirin ve tedavi giderinin davalılardan tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanunu’nun 21/1-4 maddesidir.

5510 sayılı Yasanın 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından ise 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, anılan fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir; İşverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri x işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı x üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.