muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/8542, Karar No: 2023/2636, Tarih: 03.05.2023

**11. Hukuk Dairesi         2021/8542 E.  ,  2023/2636 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2020/1701 Esas, 2021/1395 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2018/371 E., 2020/202 K.

Taraflar arasındaki genel kurul kararının yokluğunun ve pay tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Kırma-Taş İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin uzun süreden beri hissedarı olduğunu, müvekkili ile ... arasında görünüşte gerçek olmayan bir pay devir sözleşmesi akdedildiğini, akabinde Mehmet Trabzon tarafından 07.07.2013 tarihinde sermaye artışına ilişkin olağanüstü genel kurul toplantısı düzenlenerek sermaye artışı yapıldığını, sermayenin 1.550,000 TL'ye çıkarılarak bunun 828.710,92 TL'sinin ...'a devredildiğini, bu kararın 17.07.2013 tarihinde ticaret siciline tescil edildiğini, her ne kadar müvekkili ile ... arasında görünüşte bir pay devri sözleşmesi bulunsa dahi müvekkilinin sermaye artışına ilişkin olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılmadığını, bu toplantıya katılmadığını, oy kullanmadığını ve sermaye artışı ve pay devrine ilişkin karara imza atmadığını, 07.07.2013 tarihli sermaye artış kararının yok hükmünde ve batıl olduğunu, artış akabinde ...'a yapılan pay devrininde yok hükmünde olduğunun açık olduğunu, görünüşte yapılan pay devir sözleşmesinin, pay defterine müvekkilinin talebi veya dilekçe olmadan kaydedilerek devir işlemlerinin yapıldığı, yok hükmündeki işlemlere rağmen müvekkilinin payının iade edilmediğini, üstelik müvekkilinin şirket hisse değerinin çok altında kalacak miktarda gerçekte kar payı olan ancak hisse devir bedeli olarak kısmi ödemeler yapıldığını, sırf şirketin o tarihteki değeri dahi 10 milyon Türk Lirasının üstünde olduğunu ileri sürerek davalı şirketin 07.07.2013 tarihli sermaye artışı kararı ile pay devrinin yokluğunun tespitine, davacının davalı şirkette hissesinin bulunup bulunmadığının, hisse devri konusunda herhangi bir belge elde edilir ise bu belgelerin gerçeğe uygun olup olmadığının, hissesi mevcut ise miktarının ve değerinin tespit edilmesine ve bu hususun Ticaret Sicil ile şirket kayıtlarına işlenmesine karar verilmesini talep etmiş, ön inceleme celsesindeki beyanında; dava dilekçesinde sehven genel kurul tarihinin 07.07.2013 olarak belirtildiğini, doğrusunun 07.06.2013 tarihi olduğunu bildirdiği anlaşılmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; Kırma-Taş İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin 21.05.2013 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında hisse devri gerçekleştiğini, olağanüstü genel kurul toplantısının çağrısının da kanunda öngörülen şekilde yapıldığını ve Ticaret Sicili Gazetesinin 06.05.2013 tarih, 8313 sayılı nüshasında ilan edildiğini, ayrıca nama yazılı pay sahiplerine taahhütlü mektupla ve elden imza karşılığı çağrı, toplantı ve gündemin bildirilmesi suretiyle süresi içinde yapıldığını, 21.05.2013 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantısında hisse devri kararı alındığını, divan başkanlığına da davacı ...'nın oy birliği ile seçildiğini, 21.03.2015 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantısına Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Temsilcisi Meryem Pehlivan'ın da katıldığını ve tutanağa imza attığını, Kırma-Taş İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin 07.06.2013 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantısında ise sadece sermaye artırımının gerçekleştiğini, hisse devrinin söz konusu olmadığını, 17 Haziran 2013 tarihli ticaret sicili gazetesi sunduklarını, iş bu toplantıya bakanlık temsilcisi Muazzer Temel'in de katıldığını, açılışın davacı ... tarafından yapıldığını, divan başkanlığı'na davacı ...'nın seçilmesine oybirliği ile karar verildiğini, 07.06.2013 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantısında sermaye artırımının gerçekleştirildiğini, tüm bunlarla birlikte şirketin yönetim kurulu üyeliğine, 3 yıl görev yapmak üzere müvekkili ...'ın seçilmesine oy birliğiyle karar verildiğini ve divan başkanı sıfatıyla da davacı ...'nın genel kurul toplantı tutanağını imzaladığını, davacı ...'nın 05.09.2013 tarihli taahhütname ile Kırma-Taş İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş'de bulunan hisselerini müvekkili ...'a devretmiş olduğunu ve devrettiği hisselerden olan borçları faiz ve ferileri ile hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın ödeyeceğini gayrı kabil-i rücu olarak kabul ve taahhüt ettiğini, davacının dava dilekçesinde bahsettiği gibi 07.03.2013 tarihli sermaye artışı kararının olmadığını, davacının hangi kararın yokluğunu istediğini somutlaştırması gerektiğini, bir an için yokluğu istenen kararın 07.06.2013 tarihli karar olduğu düşünülse dahi işbu karar sermaye artışına ilişkin olduğunu, davacının tüm bunlara rağmen kötü niyetli olarak işbu davayı açtığını savunarak davalılara açılan davanın davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/170758 soruşturma sayılı dosyasında davacının tüm payları davalıya devrettiğini ikrar ettiği, yine 05.09.2013 tarihli belgeye istinaden davacıya yapılan isticvap davetine icabet edilmemişse de davacı vekilinin anılan belgeye itirazı olmadığını beyan ettiği, alacağın temliki hükümlerine göre nama yazılı payların devredileceği ve bunun için yazılı sözleşmenin yeterli olduğu ancak noter onayının geçerlilik şartı olmadığı, 11.06.2013 tarihli yönetim kurulu kararı ile payların devrinin onaylandığı, anılan kararda davacının imzasının bulunduğu ve pay defterine işlendiği, pay devrinin usulüne uygun olduğu, davacının bu hususa ilişkin muvazaayı kesin delil ile ispat etmesi gerektiği, dava kabul edilse dahi davacının artık hissedar olamayacağı, tüm hisseleri devrederek ayrıldığı şirketin sermaye artırımına ilişkin kararına itiraz etmesinde hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın dayandığı pay defterinin sahte olduğunu, buna ilişkin savcılık soruşturmasının tekrar başlatıldığını, pay devrine ilişkin sözleşmenin noterlikçe onaylanmasının bir geçerlilik şartı olduğunu, 11.06.2003 tarihli karar ve 05.09.2013 tarihli taahhütnamenin bir sözleşme olmadığını, tescil edilmeyen 21.05.2013 tarihli genel kurulun yok hükmünde olduğunu, bu nedenle pay sahibi olmayan davalının 07.06.2013 tarihli kararda kullandığı oyun geçersiz olduğunu, aynı genel kurulda Engin Demir adına kullanılan oyun da geçerli bir vekaletnameye dayanmadığını, dava ile aynı zamanda şirketteki paylarının da tespitinin talep olunduğu gerekçesiyle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kimsenin kendi muvazaasından faydalanamayacağı, muvazaanın ispatı için kesin delil gerektiği, devrin geçerli olduğu, davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar etmiş ve istinaf mahkemesinin gerekçe eklediğini, dosyada muvazaa incelemesi yapılamayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, genel kurul kararının ve pay devrinin yokluğunun tespiti ile davacının davalı şirkette hissesinin mevcut olup olmadığının tespiti talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar etmiş ve istinaf mahkemesinin gerekçe eklediğini, dosyada muvazaa incelemesi yapılamayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, genel kurul kararının ve pay devrinin yokluğunun tespiti ile davacının davalı şirkette hissesinin mevcut olup olmadığının tespiti talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 489 uncu maddesi

3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183 üncü maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4860, Karar No: 2014/9524, Tarih: 29.04.2014

**(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2014/4860 E.  ,  2014/9524 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

YARGITAY İLAMI

Davalının ilk temyiz dilekçesi ile dosyanın Yargıtay’a geldiği ; ancak temyize konu hükmün davacı tarafından verilen davadan ve temyizden feragat dilekçesi nedeniyle mahkemece davanın reddine karar verildiği, ilgili ek kararın her iki tarafça da temyiz edilmediği, bu nedenle davalının ilk temyizine konu incelemeye esas olacak herhangi bir kararın bulunmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki davalıya ait ilk temyiz talebinin incelenmesine yer olmadığına tespiti ile dosyanın mahkemesine iadesine, 29/04/2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/13310, Karar No: 2021/11172, Tarih: 11.11.2021

**8. Hukuk Dairesi         2021/13310 E.  ,  2021/11172 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, hükmün davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sonucu, ... İlçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 171 parsel sayılı 126.800 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kayıtları, vergi kayıtları, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle, ... adına tespit edilmiştir.

Davacı Hazine, taşınmaza uygulanan kayıtların değişebilir sınırlı olup miktarıyla geçerli olduğunu, miktar fazlasının zilyetlikle iktisabının da mümkün olmadığını ileri sürerek dava açmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 171 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi 126.800 metrekare yüzölçümü ile taşınmazı 10.01.1997 tarihinde kayden satın alan dahili davalı ... adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili ile ... mirasçısı davalı ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

1. Davalı ... ve onun mirasçısı ...’in temyiz dilekçelerinin içeriğine göre, davası reddedilen davacı Hazine lehine hükmü temyiz etmelerinde hukuki yararları bulunmadığından temyiz istemleri yerinde değildir.

2. Davacı Hazine vekilinin temyiz istemlerinin incelenmesine gelince; Mahkemece, tespite esas kayıtların dava konusu taşınmaza uyduğu ve sabit sınırlı olduğu kabul edilmek suretiyle, davacı Hazine’nin davasının reddine karar verilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki; dava konusu taşınmaza ait olduğu anlaşılan tespite esas tapu kayıtları ve vergi kayıtları “yol ve buzalık” hudutları itibariyle değişir sınırlı olup miktarıyla geçerlidir. Ayrıca bu kayıtlardan T.sani 327 tarih 4 sıra numaralı tapu kaydının doğu hududu “buzalık” okumakla birlikte, mahallinde yapılan keşiflerde yerel bilirkişilerce, bu yerin dava konusu taşınmaza komşu 169 ve 170 parsellerin bulunduğu yer olduğu, bu yerlerin köye ait mera olmayıp şahsa ait mera olduğu, sahipleri tarafından sürülmeyip hayvan otlasın diye boş bırakıldığı beyan edilmiş ve bu taşınmazların hükmen mera olarak sınırlandırıldıkları ve tespitin kesinleştiği anlaşılmıştır. Bu durum karşısında, taşınmaza uygulanan T.sani 327 tarih 1 ve 4 sıra numaralı tapu kayıtlarının miktar fazlasının komşu mera parsellerinden kazanıldığının kabulü gerekir. Meraların, süresi ne olursa olsun zilyetlikle iktisap edilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece, tespite esas tapu kayıtlarının miktar fazlasının komşu mera parsellerinden kazanıldığının kabulü gerektiği ve meraların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı dikkate alınarak, kayıt miktar fazlasının mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi gerekirken, davanın tümden reddine karar verilmiş olması isabetsizdir.

Hal böyle olunca; Mahkemece, tespite esas tapu kayıtlarının miktar fazlasının komşu mera parsellerinden kazanıldığının kabulü gerektiği ve meraların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı dikkate alınarak, kayıt miktar fazlasının mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi gerekirken, davanın tümden reddine karar verilmiş olması isabetsizdir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... ve ...’in temyiz inceleme istemlerinin reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı Hazine vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden kabulü ile yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla uygulanacak olan 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 11.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/14363, Karar No: 2008/14575, Tarih: 22.09.2008

**21. Hukuk Dairesi         2008/14363 E.  ,  2008/14575 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kartal 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 04/06/2008
Yargıtay — Esas No: 2020/23602, Karar No: 2021/10589, Tarih: 26.05.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/23602 E.  ,  2021/10589 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-Sanık ... hakkında dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde:

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre sanığın temyiz nedenleri yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II-Sanık ... hakkında dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğuna zarar verme suçundan kurulan hükmün temyiz incelemesinde:

UYAP ortamından alınan nüfus kayıt örneğine göre, suça sürüklenen çocuğun karar tarihinden sonra, 19/04/2015 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, 5237 sayılı TCK’nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri gereğince, ölüm nedeniyle hakkında düşme kararı verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedeni bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün açıklanan sebepten dolayı BOZULMASINA, 26/05/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2447, Karar No: 2018/120, Tarih: 07.02.2018

**Hukuk Genel Kurulu         2017/2447 E.  ,  2018/120 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

“5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu gereğince koruma tedbiri alınması” isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda Aile Mahkemesi Sıfatıyla Orhangazi Asliye Hukuk Mahkemesi'nce “mahkemenin görevsizliğine” dair verilen 05.06.2015 gün ve 2015/495 E., 2015/730 K. sayılı karar ilgili yer Cumhuriyet Savcılığı'nın temyizi üzerine Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 09.03.2016 gün ve 2016/410 E. 2016/4657 K. sayılı kararı ile;

"…1- Orhangazi Cumhuriyet Başsavcılığınca suça sürüklenen ve hakkında 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 31/1. maddesi gereğince yaş küçüklüğü nedeni ile kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen küçük hakkında Türk Ceza Kanununun 31/2. maddesi yollamasıyla 5395 sayılı yasaya göre çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına karar verilmesi isteminde bulunulmuş, mahkemece, bu tedbirler ile ilgili olarak Orhangazi Asliye Ceza Mahkemesi'nin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiştir. 5237 sayılı yasanın 31/1. maddesinde 12 yaşını doldurmayan çocuklarla ilgili "ceza sorumluluklarının olmadığı ve ceza kovuşturması yapılamayacağı, ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirlerinin uygulanabileceği" belirtilmiştir. Bu durumda 12 yaşından küçük bir çocuğun ceza kovuşturmasının tarafı olamayacağı, suç kovuşturması yapılmayacağı, alınacak tedbirler açısından Çocuk Koruma Kanununun getirdiği ilkelere bakılması gerektiği, 5395 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin 4. fıkrasındaki düzenleme ve Çocuk Koruma Kanununa göre verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 8. maddesi hükmü de gözetildiğinde Çocuk Koruma Kanununun 5. maddesi uyarınca hükmolunacak tedbir kararlarının çocuk mahkemesi veya hakimince çocuk mahkemesi olmayan yerlerde ise aile mahkemesi veya yoksa asliye hukuk mahkemesince aile mahkemesi sıfatıyla karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Öyleyse mahkemece yargılamaya devamla işin esasının incelenmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

2- Kabule göre; dava 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu gereğince, koruyucu ve destekleyici tedbir kararı alınmasına ilişkindir. Bu istek, korunma altına alınması istenen çocuğun hak ve menfaatleriyle de ilgilidir. Bu nedenle, davanın; hakkında korunma kararı alınması istenen çocuk ergin olmadığından, yasal temsilcilerine (veli veya vasisine) yöneltilmesi, onların da göstereceği deliller varsa toplanıp, birlikte değerlendirilerek ulaşılacak sonuç uyarınca karar oluşturulması gerekir..."

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

gerekçesiyle karar bozularak dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Talep 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (ÇKK) 5. maddesi uyarınca suça sürüklenen çocuk hakkında güvenlik tedbirine hükmolunması istemine ilişkindir.

Orhangazi Cumhuriyet Başsavcılığınca müşteki Serdar Temeloğlu isimli kişiye ait kilitli olmayan ayakkabılıktan ayakkabı çalınması iddiasıyla yürütülen soruşturmada 12 yaşından küçük suça sürüklenen çocuk ... Aktar hakkında TCK'nın 31/1 maddesi kapsamında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği belirtilerek küçük hakkında 5395 sayılı Kanun'un 5, 11 ve devamı maddeleri uyarınca güvenlik tedbirine hükmolunması talep edilmiştir.

Yerel Mahkemece 12 yaşından küçük suça sürüklenen çocuk ... Aktar hakkında TCK'nın 31/1 ve 56. maddeleri ile, 5395 sayılı Kanun'un 5 ve 11 ve devamı maddeleri uyarınca talep edilen güvenlik tedbirlerinin uygulanması konusunda görevli mahkemenin asliye ceza mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Karar, Orhangazi Cumhuriyet Başsavcılığının temyizi üzerine Özel Dairece yukarıda başlık kısmında açıklanan gerekçelerle bozulmuştur.

Yerel mahkemece bozma kararında mahkeme kararında yer verilen hususları karşılayacak mahiyette açıklamada bulunulmadığı belirtilerek ve önceki gerekçeler tekrar edilmek suretiyle dosya üzerinden direnme kararı verilmiştir.

Direnme kararı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık, çocuk mahkemelerinin olmadığı yerlerde, 5395 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca suça sürüklenen çocukla ilgili güvenlik tedbirlerini almaya ceza mahkemelerinin mi, aile mahkemelerinin mi görevli olacağı noktasında toplanmaktadır.

Hukuk Genel Kurulunda işin esasının incelenmesine geçilmeden önce yerel mahkeme kararının Özel Dairece bozulmasından sonra bozma sonrası ilgililerin bozmaya karşı beyanları alınmaksızın dosya üzerinden direnme kararı verilmesinin mümkün olup olmadığı ön sorun olarak tartışılmış, Cumhuriyet Savcısının talep yazısı üzerine verilen bu kararın tipik bir hukuk davası olmadığı, çocuğun hak ve menfaatleri ile kamu yararını ilgilendirdiği, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olan mahkemenin "görevine" ilişkin bir konuda taraflardan birinin duruşmaya çağırılarak direnme kararı ya da uyma kararı verilsin demesinin mahkemeyi bağlamayacağı, bu nedenle somut uyuşmazlık bakımından dosya üzerinden direnme kararı verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı kabul edilerek, ön sorun oy çokluğu ile aşılmış ve işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Öncelikle bu konudaki yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar bulunmaktadır.