muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/4422, Karar No: 2012/1765, Tarih: 08.03.2012

Ayrıca, bir dava dosyasının ne şekilde düzenleneceği Hukuk ve Ticaret Mahkemelerinin Yazı İşleri Yönetmeliği’nin 25. maddesinde açıkça gösterilmiş; aynı Yönetmeliğin 53/8. madde hükmü de “gecikmelerden ve dava dosyalarının noksan olarak veya münasebeti olmayan temyiz dairelerine gönderilmesinden Hâkim veya Reis, vazifeli memurlar ile Kalem Şefi veya muavini”ni sorumlu tutmuştur.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “adil yargılanma hakkı”na ilişkin 6. maddesinde öngörülen “davanın makul süre içinde görülmesi” kavramının zorunlu içeriğinden birisi de hiç şüphe yok ki dosyaların temyiz incelemesi için süresinde ve eksiksiz biçimde Yargıtay’a gönderilmesidir. Bu nedenle hem iç hukuk açısından hem de Türkiye’nin tarafı olduğu uluslararası andlaşmalar açısından uyuşmazlığın kesin hükümle sonuçlanmasına kadarki tüm süreçlerin titizlikle ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi bu işle görevli olanların sorumluluğu altındadır.

6100 sayılı HMK’nun 450, Geçici 1 ve 3. maddeleri uyarınca uygulanmasına devam olunan HUMK.'nun 433/3. maddesi hükmü gereği Yargıtay’a gönderilecek dosyaların ve eklerinin dizi listesinin hazırlanması da zorunludur. Bu nedenle temyiz edilen dosyalar ve ekli dosyalar dizi pusulası ile Yargıtay’a gönderilmeli ve anılan kanun hükmünün uygulanmasında gerekli özen gösterilmelidir.

Dosya yargılamanın başından beri konu ve tarih sırası dikkate alınmaksızın ve Yasa ve Yönetmelik hükümleri ihlal edilir şekilde düzenlenmiş, Yüksek 19. Hukuk Dairesi’nin bu yöndeki geri çevirme kararına rağmen, tüm tebligatların aynı naylon zarfa doldurulması, tarih ve konu silsilesine riayet edilmemesi, dizi listesinin dosya içeriğiyle uyum içinde olmaması gibi hatalar giderilmemiştir.

Verilen bir kararın tebliğe çıkartılmaması da, yukarıda açıklanan hataların dışında sorumluluk gerektiren hallerdendir.

Öte yandan, iflasın ertelenmesi istemlerinin, geçici hukuki koruma önlemi niteliğinde olduğu yönündeki yaygın kabule göre, erteleme isteminin karara bağlanmasından sonra, uzatma taleplerinin yeni esaslı bir dosya üzerinden takibinin, yargılama pratiği ve sadeliği bakımından önem taşıdığı, bu sayede derdest dosyaların Yargıtay’a gönderilmesi zorunluluğunun da ortadan kalkacağı düşünülmelidir. Nitekim, bu tür istemlerde, niteliği itibariyle karardan sonraki gelişmelerin dahi Yargıtay’ca denetlenebileceği ilkesi benimsenmiştir. Bu kapsamda, uzatmaya esas alınan 27.4.2011 tarihli raporda, erteleme şartlarının tek tek değerlendirilmediği, geçen süreçte meydana gelen gelişme ve/veya kötüleşmelerin de denetime elverişli biçimde gösterilmediği, raporun 3. sayfasında “net satış cirosu” olarak gösterilen 20.679.986,38 TL’nin, son sayfada, muhasebe tekniği açısından aynı anlamı taşımayan “net gelir” olarak rapor edilmesi nedeniyle yanlış sonuca ulaşılması da doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) no'lu bendin (a) alt bendinde açıklanan nedenle, müdahiller ... Tur. İşl. Taş. İht. Paz. San. ve Tic. AŞ. ve ... Day. Tük. LPG ve Akaryakıt Ürn. Paz. AŞ. vekillerinin 26.2.2009 günlü karara ilişkin temyiz istemlerinin süre yönünden reddine, 1 numaralı bendin (b) alt bendinde açıklanan nedenle müdahiller ... Prof. Çam. Mak. İml. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti, Akbank TAŞ., ... Yapı Malz. Tic. ve San. AŞ. ve ... Aydınlatma ve ... Enerji Sist. Dış Tic. Ltd. Şti. vekillerinin 26.2.2009 günlü karara ilişkin temyiz istemlerinin feragat nedeniyle reddine, 1 no'lu bendin (b) alt bendinde açıklanan nedenle 26.02.2009 günlü karara ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yukarıda (2) no'lu bendin (a) alt bendinde açıklanan nedenle müdahiller ... İnş. Turz. Kar. Orm. Ür. Pet. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti, ... İç Mim. Tas. Mob. İml. San. Tic. Ltd. Şti, ... Otel Ekp. Pas. Tur. Tic. AŞ., ... Deko. ve Teks. San. Tic. Ltd. Şti,..., ... Day. Tük. LPG ve Akaryakıt Ürn. Paz. AŞ., ... Bilg. Hizm. Prog. ve Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti., ... Aydınlatma ve ... Enerji Sist. Dış Tic. Ltd. Şti., Akbank TAŞ. ve ... Soğutma Sist. Taah. ve Dış Tic. AŞ. vekillerinin 15.3.2010 günlü karara ilişkin temyiz istemlerinin süre yönünden reddine, yukarıda (2) no'lu bendin (b) alt bendinde açıklanan nedenle müdahil ... Yapı Malz. Tic. ve San. AŞ. vekilinin 15.3.2010 günlü karara ilişkin temyiz isteminin feragat nedeniyle reddine, 2 no'lu bendin (c) alt bendinde açıklanan nedenle 15.03.2010 günlü karara ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harçların istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 08.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/235, Karar No: 2010/2040, Tarih: 11.02.2010

**3. Ceza Dairesi         2010/235 E.  ,  2010/2040 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair. olmadığına, kesinleşen hükmün aynen infazına

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Ceza Genel Kurulunun 2008/11- 250 Esas, 2009/13 Karar ve 3.2.2009 tarihli kararı uyarınca, kesinleşmiş hükümlerde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya reddine ilişkin kararlara karşı başvurulacak yasa yolunun 5728 sayılı kanunun geçici 1 ve 5275 sayılı kanunun 101,5271 sayılı kanunun 231/12. maddelerine göre itiraz olduğu açıklanmakla, hükümlünün 30.4.2008 tarihli itiraz dilekçesi üzerine Bala Asliye Ceza Mahkemesinin 30.4.2008 tarihli itirazın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararı kaldırılarak Bala Sulh Ceza Mahkemesinin 11.4.2008 tarihli kararının itiraza tabi olduğu anlaşılmakla dosyanın itiraz merciine tevdii için tetkik olunmaksızın Yargıtay C.Başsavcılığına İADESİNE, 11.2.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12613, Karar No: 2013/9370, Tarih: 07.03.2013

**3. Ceza Dairesi         2012/12613 E.  ,  2013/9370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen diğer itirazların reddine, ancak;

İhbarcı ...’nin sanıkla aralarında husumet bulunduğunun doğru olduğunu, ağaç kesip kesmediğini bilmediğini, ancak orman arazisini kullandığını bilip bu düşünceyle şikayetçi olduğunu beyan etmesine, mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve dinlenilen tanık beyanlarından dava konusu yerin orman sayılan yerlerden olduğunun, zeminde fındık bahçesi olup ürün verdiğinin, 2008 yılı 3-4. aylarında boğulan üç adet ağacın da fındık dikilerek işgal edilen alan içinde kaldığının anlaşılmasına göre köy muhtarı, ihtiyar heyeti üyeleri, varsa saha bekçisi ve civar taşınmaz sahipleri ile dava konusu yerin yakınında yerleşim yeri bulunuyorsa burada ikamet eden kişilerin dinlenilerek dava konusu yerin suç tarihinde, öncesinde ve halen kimin kullanımında olduğunun, ürünlerin kimin tarafından toplandığının, sanık tarafından kullanılıp kullanılmadığının tespitinden sonra bir hüküm tesisi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1 maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 321.maddesi uyarınca isteme aykırı BOZULMASINA, 07/.03/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27017, Karar No: 2015/7777, Tarih: 13.04.2015

**5. Hukuk Dairesi         2014/27017 E.  ,  2015/7777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 22/01/2014

NUMARASI : 2010/2794-2014/76

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

1-Dava konusu taşınmazın tapu kaydında 2006 tarihli toplulaştırma şerhi bulunduğu; bu durumda taşınmazın toplulaştırma projesi kapsamında kalıp kalmadığı, kalıyor ise, toplulaştırma işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı kesinleşip kesinleşmediği Tarım Reformu Arazi Toplulaştırma ve Tarla içi Geliştirme Daire Başkanlığından sorulup, buna ilişkin belgeler getirtildikten,

2-Toplulaştırma işlemleri sonucu yeni tapu oluşmuş ise buna ilişkin tapuların ve ölçekli krokilerinin ilgili Tapu ve Kadastro Müdürlüklerinden istenildikten,

Sonra, birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 13.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9847, Karar No: 2020/4326, Tarih: 27.02.2020

**4. Ceza Dairesi         2016/9847 E.  ,  2020/4326 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Silahla tehdit, kasten yaralama, 6136 sayılı Yasaya muhalefet

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında 6136 sayılı Yasaya muhalefet suçuna ilişkin kararda öngörülen cezaların nitelik ve niceliğine göre, verildiği tarih itibariyle hükümlerin temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca tebliğnameye uygun olarak, suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'ın TEMYİZ İSTEKLERİNİN REDDİNE,

2-Suça sürüklenen çocuk ... hakkında kasten yaralama ve suça sürüklenen çocuk ... hakkında silahla tehdit suçundan kurulan hükümlere yönelik temyiz taleplerine gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Suça sürüklenen çocuk ...'ya yükletilen kasten yaralama ve suça sürüklenen çocuk ...'a yükletilen silahla tehdit eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin suça sürüklenen çocuklar tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tiplerine uyduğu,

Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından, suça sürüklenen çocuklar ... ve ...'ın ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA, 27/02/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/375, Karar No: 2023/5, Tarih: 18.01.2023

**Ceza Genel Kurulu         2022/375 E.  ,  2023/5 K.**

**"İçtihat Metni"**

YARGITAY DAİRESİ : 6. Ceza Dairesi

Sanık ...’ın, hırsızlık suçundan TCK’nın 141/1, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine ilişkin ... 2. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 03.09.2015 tarihli ve 314-499 sayılı hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 13. Ceza Dairesince 19.06.2019 tarih ve 9969-10589 sayı ile;

"...Eylemin gece vakti gerçekleştiğinin anlaşılması karşısında, suça tarihi itibarıyla sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 143. maddesi gereği arttırım yapılmaması” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyan Yerel Mahkemece 10.09.2019 tarih ve 694-391 sayı ile; sanığın, aynı suçtan TCK’nın 141/1, 143, 53, 58 ve CMUK’nın 326/son. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiş, bu hükmün de sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 13. Ceza Dairesince 04.11.2020 tarih ve 6603-10994 sayı ile;“...Bozma sonrası sanığın 10.09.2019 tarihli celsede mağdurun zararını giderdiğine dair beyanı karşısında mağdurdan zararının giderilip giderilmediği hususu sorulduktan sonra sonucuna göre sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 168/2. maddesinin uygulanması gerekip gerekmediğinin tartışılmaması” isabetsizliğinden bozulmasına, bu bozma kararına da uyan Yerel Mahkemece 19.04.2021 tarih ve 162-220 sayı ile; sanığın, aynı suçtan TCK’nın 141/1, 143, 168/2, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 11 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, bu kararın da sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 6. Ceza Dairesince 12.05.2022 tarih ve 23496-7044 sayı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 02.06.2022 tarih ve 89179 sayı ile;“...Somut olayda, 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümlerinin uygulanma imkânının bulunmadığı, temyiz süresinin 1412 sayılı CMUK'nın 310. maddesine göre bir hafta olduğu, ayrıca, bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başlama tarihinden sonra 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümlerinin uygulanacağı hâllerde, temyizde sebep gösterme zorunluluğunu da dikkate alan kanun koyucu, 7035 sayılı Kanun'un 21. maddesiyle 5271 sayılı CMK'nın 291. maddesinde değişiklik yaparak 05.08.2017 tarihinde ve sonrasında verilen kararlar bakımından temyiz süresini yedi günden on beş güne çıkarmış ise de 1412 sayılı CMUK'nın temyiz süresine ilişkin hükümlerine de atıf yapma imkânı bulunduğu hâlde bilinçli bir şekilde bu yönde bir düzenlemeye yer verilmediğinin anlaşılması karşısında, sanığın usulüne uygun şekilde tefhim edilen ve kanun yolu bildirimi de yasaya uygun şekilde yapılan karara yönelik 7 günden sonra gerçekleştirdiği temyiz isteminin süresinden sonra olduğu” görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 6. Ceza Dairesince 30.06.2022 tarih ve 4681-10428 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KONUSU

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanık hakkında hırsızlık suçundan verilen 03.09.2015 tarihli mahkûmiyet hükmünün, sanığın temyizi üzerine Özel Dairenin 19.06.2019 tarihli ilamı ile bozulduğu, bozmaya uyan Yerel Mahkemece sanık hakkında aynı suçtan verilen 10.09.2019 tarihli mahkûmiyet hükmünün de, sanığın temyizi üzerine Özel Dairenin 04.11.2020 tarihli ilamı ile bozulması sonrasında, yine bozmaya uyan Yerel Mahkemece 19.04.2021 tarihinde sanığın aynı suçtan mahkûmiyetine karar verildiği, yoklukta verilen bu hükmün, 21.05.2021 tarihinde sanığa tebliğ edilmesi üzerine sanık tarafından 01.06.2021 tarihinde temyiz edildiği anlaşılan dosyada; temyiz süresinin 1412 sayılı CMUK'nın 310 ve 311. maddeleri uyarınca "bir hafta" mı yoksa 05.08.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7035 sayılı Kanun'un 21. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 291. maddesinin 1. fıkrası uyarınca "on beş" gün mü olduğunun belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık ...’ın hırsızlık suçundan TCK’nın 141/1, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği,

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

Sanık ...’ın hırsızlık suçundan TCK’nın 141/1, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği,

Hükmün, sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay (Kapatılan) 13. Ceza Dairesince 19.06.2019 tarih ve 9969-10589 sayı ile bozulmasının ardından bozmaya uyan Yerel Mahkemece sanığın, TCK’nın 141/1, 143, 53, 58 ve CMUK’nın 326/son. maddeleri uyarınca yeniden 1 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği,

Bu hükmün de sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 13. Ceza Dairesince 04.11.2020 tarih ve 6603-10944 sayı ile bozulmasının ardından yine bozmaya uyan Yerel Mahkemece TCK’nın 141/1, 143, 168/2, 53 ve 58. maddeleri uyarınca 11 ay 7 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verildiği, kısa karar sanığın yokluğunda verilmiş olup hükmün 21.05.2021 tarihinde usulüne uygun olarak sanığa tebliğ edildiği,

Kısa kararın son paragrafında; “Dair, sanığın yokluğunda verilen kararın sanığa tebliğinden itibaren 1 hafta içinde Mahkememize verilecek veya başka bir Mahkeme aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe veya zabıt kâtibine yapılacak ve tutanağa geçirilecek bir beyan ile, ilgilinin ceza infaz kurumunda bulunması hâlinde ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürüne beyanda bulunmak suretiyle ya da bu hususta bir dilekçe vererek Yargıtay ilgili ceza dairesine temyiz yasa yolu açık olmak üzere mütalaaya uygun olarak karar verildi, yasa yoluna başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşeceği ihtarı yapılarak 5271 sayılı CMK’nın 231. maddesi uyarınca verilen karar açıkça okunup gerekçesi ana hatlarıyla anlatıldı.” şeklinde açıklamaların bulunduğu,

Kısa kararın tebliğ edildiği 21.05.2021 tarihinin ... gününe denk geldiği, tebliğden itibaren bir hafta olan 28.05.2021 tarihinin de Perşembe gününe tekabül edip temyiz süresi içinde herhangi bir tatil gününün bulunmadığı,

Sanığın 01.06.2021 havale tarihli temyiz dilekçesi ile temyiz talebinde bulunduğu,

Anlaşılmaktadır.

V. GEREKÇE

A. İlgili Mevzuat ve Öğretide Uyuşmazlık Konusuna İlişkin Görüşler

07.10.2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 25 ve Geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan bölge adliye mahkemeleri, 07.11.2015 tarihli ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği üzere 20.07.2016 tarihinde tüm yurtta göreve başlamıştır. Bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesiyle birlikte istinaf kanun yolu uygulamaya girmiş, böylece ülkemizde fiilen üç dereceli yargı sistemine geçilmiştir.

1412 sayılı CMUK'da olağan kanun yolları olarak itiraz ve temyize yer verilmişken, 5271 sayılı CMK'da itiraz, istinaf ve temyiz olağan kanun yolları olarak düzenlenmiştir.

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun'un 18. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 5271 sayılı CMK’nın 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi üzerine, 1412 sayılı CMUK yürürlükten kaldırılmıştır. Ancak yeni usul yasası sisteminde, yasa yolları içinde istinafa yer verilmesi ve bölge adliye mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra göreve başlaması nedeniyle 5320 sayılı Kanun'un “Temyiz ve karar düzeltme” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında; “Bölge adliye mahkemelerinin, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazete'de ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 322. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326. maddeleri uygulanır.” hükmüne yer verilmek suretiyle bölge adliye mahkemelerinin göreve başlamasından önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında 1412 sayılı CMUK’nın 305 ila 326. maddelerinin uygulanacağı öngörülmüştür. Başka bir anlatımla, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar 1412 sayılı CMUK'nın, bu tarihten sonra verilen kararlar hakkında ise 5271 sayılı CMK'nın temyize ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Bu genel açıklamalardan sonra temyiz başvuru usulünün ayrıntılı bir şekilde irdelenmesi gerekmektedir.

Yargılama makamlarının verdikleri kararlarda bir aykırılık veya yanılma olması durumunda bu hataları giderme yetkisi "kanun yolu" adı verilen denetim ile sadece yargılama makamları tarafından yapılabilir. Kanun yolu, aykırılıkları gidermek ve isabetli karar verilmesini sağlamak bakımından, sanık için olduğu kadar toplum için de büyük bir teminat olduğundan, bir insan hakkıdır (Feridun Yenisey - ... Nuhoğlu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 5. Baskı, Seçkin Yayınevi, ... 2017, s. 859, 860).

Bu anlayışa paralel olarak, Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir",

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinde ise;

Bu anlayışa paralel olarak, Anayasa’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir",

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinde ise;

“1. Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir...”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere Anayasa’nın 36. maddesinde, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu vurgulanmış, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinde yargılamada sanığa tanınması gereken asgari haklar belirtilerek adil yargılanma hakkının kapsamı belirlenmiştir.

Aynı şekilde, 25.03.2016 tarihi itibarıyla iç hukukumuzun bir parçası hâline gelen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) Ek 7 numaralı Protokolünün "Cezai Konularda Temyiz Hakkı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında;

"Mahkeme tarafından ceza gerektiren bir suç nedeniyle mahkûm edilen herkes, mahkûmiyetinin veya hükmolunan cezanın yüksek bir mahkeme tarafından yeniden incelenmesini sağlama hakkına sahiptir. Bu hakkın kullanımı, kullanımın dayanakları dâhil kanunla düzenlenir." hükmüyle ilgili kişinin hakkında kurulan hükmü daha yüksek bir mahkemeye inceletme hakkının bulunduğu belirtilmiştir.

Olağan kanun yollarından sayılan temyiz incelemesinin yapılabilmesi için bir temyiz davası açılmış olmalıdır. Temyiz davasının açılabilmesi için de, 1412 sayılı CMUK'nın 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bozma kararlarından önceki ilk karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 310. maddesine göre iki şartın varlığı gereklidir.

Bunlardan ilki istek şartıdır. Yargılama hukukunun temel prensiplerinden olan "davasız yargılama olmaz" ilkesine uygun olarak temyiz davasının kendiliğinden açılması mümkün olmayıp bu konuda bir talebin bulunması gereklidir.

Kural olarak temyiz başvurusunun yazılı şekilde olması yani hükmü veren mahkemeye verilecek bir dilekçe ile yapılması gerekir. Ancak zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle sözlü başvuruda bulunmak da mümkündür. Bu durumda beyan tutanağa geçirilir ve tutanak hâkim tarafından onaylanır.

Uyuşmazlık konusu olayda istek şartının gerçekleştiği konusunda bir tereddüt bulunmadığından temyiz davasının açılabilmesi için gerekli ikinci şart olan süre şartının gerçekleşip gerçekleşmediği üzerinde durulmalıdır.