muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/2126, Karar No: 2007/2892, Tarih: 20.03.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/2126 E.  ,  2007/2892 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı temsilcisi tarafından, davalı aleyhine 6.4.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.01.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

\_K A R A R\_

Dava, kadim yaylak iddiasına dayalı tapu iptali ve özel siciline yazılması istemiyle açılmıştır.

Davalı, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerin yayla olmadığını, vakıf taşınmazı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece istem hüküm altına alınmış, kararı davalı temyiz etmiştir.

Dava konusu taşınmazın ... yaylası olarak bilinen ve memleket haritalarında bu isimle işaretlenen 1600 rakımlı bölgede bulunduğu, aynı yörede açılan bir başka dava sebebiyle yapılan yargılamada taşınmazın Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 29.12.1995 tarih 7745-7843 sayılı ilamında ve Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1996 tarih 1996/17-294-426 sayılı ilamı ile yaylak olarak kabul edildiği, dosyada toplanan deliller mahallinde yapılan keşif ve keşif sonucu bilirkişinin düzenlediği kroki ile sabittir.

HUMK.nun 238/2.maddesine göre “maruf ve meşhur olan hususlar münazaalı sayılmaz”, davalı taşınmazın bulunduğu yer sadece o yöre halkı tarafından değil herkesin bildiği yurt genelinde maruf olan “... Yaylasıdır”. Bilinen gerçekler karşısında mahkemece taşınmazın niteliğinin yayla olarak belirlenmesinde usul ve yasaya aykırılık yoktur.

Diğer taraftan, Türk Medeni Kanununun 101.maddesi hükmüne göre “... gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemesiyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır. Vakfın Osmanlı Hukukundaki tarifi de Türk Medeni Kanununun 101.maddesindeki tarife paraleldir. Kavram olarak denilebilir ki, vakıftan amaç; bir aynın (malın) menfaatlerini hayır yönüne tahsis etmektir. (Eren F.Başpınar V.Toprak Hukuku

2.Baskı Sayfa 63.) Vakfın kurulabilmesi için belirli bir amaca yönelmiş mal olmalıdır. Ancak, tahsisi yapılacak-kural olarak-gayrimenkulün vakfın amacına cevap vermesi gerekir.

4342 sayılı Mera Kanununun 3.maddesine göre yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerdir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylakın özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması sınırlarının daraltılması olanaklı değildir. Bu hali ile kamu malı niteliği gösteren ve tarım arazisi özelliği olmayan yaylakta vakıf kurulabilmesi mümkün olmadığından yaylak olduğu saptanan taşınmazla ilgili davanın kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre tarafların bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 20.3.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12137, Karar No: 2014/1902, Tarih: 05.02.2014

**2. Hukuk Dairesi         2013/12137 E.  ,  2014/1902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İstanbul Anadolu 8. Aile Mahkemesi

TARİHİ :26.02.2013

NUMARASI :Esas no: 2011/345 Karar no:2013/82

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı (koca) tarafından, kusur belirlemesi ve tazminatlar yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 05.02.2014 günü temyiz eden davalı-karşı davacı S.. A.. vekili Av. N.. M.. G.. geldi. Karşı taraf davacı-karşı davalı S.. A.. ile vekili gelmediler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalı-karşı davacı kocanın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı-karşı davalı (kadın) yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK.md.174/1) ve manevi (TMK .md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyize konu hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.05.02.2014 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2013/28557, Karar No: 2013/21083, Tarih: 08.10.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/28557 E.  ,  2013/21083 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, kıdeme teşvik, ücret, yıllık izin, fazla mesai ve ikramiye ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin haklı bir sebep olmaksızın işveren tarafından sona erdiğini ileri sürerek, davalıdan kıdem-ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, kıdeme teşvik, ücret, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve ikramiye ücreti alacağının ödetilmesi talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili ise, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece 15.07.2011 tarih 2008/714 esas-2011/746 karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hükmün davalı tarafından temyizi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 04.07.2012 tarih 2011/50572 esas-2012/26222 karar sayılı ilamı ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ve taleplerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı kurum vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının fazla mesai alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, bilirkişi raporlarında esas alınan fazla mesai süresi isabetli bulunmamıştır. Davacının yaptığı işin niteliği, tanık beyanları ve dosya kapsamı itibariyle haftada onsekiz saat fazla mesai yaptığının kabulü ile sonuca gidilmesi gerekir. Davacının fazla mesai alacağı tanık beyanlarına göre belirlenmesi sebebiyle, hastalık, mazeret izni vs. gibi sebeplerle çalışmadığı günler de bulunabileceği dikkate alındığında, belirlenen alacak miktarından ayrıca yüzde otuz oranında indirim yapılarak hüküm altına alınmalıdır.

Her ne kadar, Dairemizce temyiz incelemesi yapılan seri dosyalardan 2013/28553, 2013/28554, 2013/28555 esas sayılı dosyalarda, ilk temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından davacıların onsekiz saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek sonuca gidilmesi gerektiğinden bahisle bozma yapıldığı görülmüş ise de, Dairemizce, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin bu husustaki değerlendirmesi benimsenmemiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 08.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/12112, Karar No: 2013/4111, Tarih: 21.02.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/12112 E.  ,  2013/4111 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : Beraat

Taksirle yaralama suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık ile katılanın aşamalardaki ifadeleri ve dosya kapsamına göre; olay tarihinde sanığın sevk ve idaresindeki otomobili ile seyrederken, gidişine göre yolun solundan sağ tarafına doğru karşıya geçmeye geçmeye çalışan yaya ...'e aracının sol tarafı ile çarpması sonucunda, yayanın hayati tehlike geçirmesine ve kırık oluşacak şekilde yaralanmasına neden olduğu olayda; sanığın orta refüjden kaldırıma doğru geçen yayaya en sağ şerit üzerinde 30 metre fren yaptıktan sonra çarptığı ve trafik kazası tespit tutanağına göre sanığın 2918 sayılı Kanun'un 52/1-b maddesi uyarınca tali kusurlu olduğunun belirtildiği dikkate alınarak; kusur durumunun bir kez de Adli Tıp Kurumu, Teknik Üniversite veya Karayolları Genel Müdürlüğü'nde görevli bilirkişilerden belirlenecek heyetlerin birinden rapor aldırılmasından sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile dosya kapsamına ve oluşa uygun düşmeyen bilirkişi raporuna istinaden yazılı şekilde beraat hükmü kurulması,

Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 21.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4686, Karar No: 2013/6919, Tarih: 15.04.2013

**4. Hukuk Dairesi         2012/4686 E.  ,  2013/6919 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Hakem Sıfatıyla)

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 03/05/2007 gününde verilen dilekçe ile haksız eylem nedeniyle tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 23/02/2010 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece davaya hakem sıfatıyla bakılarak istem kabul edilmiş; karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı,davalı ...'nin faaliyetleri kapsamında, kendisine ait sulama kanallarına verdiği zararın ödetilmesini istemiştir. Davalı şirket ise, davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece,davalı fabrikanın atık sularının birliğin işlettiği sulama kanalına bırakıldığı, fabrika atıklarının sulama kanallarının tıkanmasına sebebiyet verdiği ve her yıl kanalların düzenli olarak temizliğinin yapıldığı,2006 yılı itibariyle de sulama kanallarının temizlenmesi gerektiği, atıklara davalı yanın sebebiyet verdiği kabulü ile atık temizleme bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı şirket,18 Haziran 1935 tarih, 2850 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 6 Temmuz 1935 tarihinde kurulmuş,233 sayılı .... Hakkında Kanun Hükmündeki Kararname hükümlerine tabi olarak ve söz konusu Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere, .... Ticaret Kanunu (TTK) ve sair mevzuat hükümlerine tabi iken, Özelleştirme Yüksek Kurulunun 08/10/2007 tarihli ve 2007/57 sayılı kararı çerçevesinde özelleştirme programına alınmış bir İktisadi ....

Bir kamu iktisadi teşebbüsünün tacir sayılabilmesi için ticari şekilde işletilmek üzere kurulması yeterlidir. Burada sermayenin kime ait olacağına ilişkin bir ölçüt belirtilmediğinden kendi kuruluş yasaları (ana statüleri) gereğince özel hukuk düzenlemelerine göre idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kurulan teşebbüslerin tacir sayılacağı kabul edilmelidir.Davalının sermayesinin devlete ait olması ve bazı yönetim organlarının atama usullerinin özellik göstermesi bu kuruma kamu hukuku kurumu niteliğini vermediğinden bu kuruluşlar özel hukuk tüzel kişisi olup haklarında özel hukuka ilişkin kurallar uygulanır.

Şu durumda açıklanan yönler gözetilerek, davanın genel mahkeme sıfatıyla bakılıp sonuçlandırılması gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, hakem sıfatıyla işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 15/04/2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Şu durumda açıklanan yönler gözetilerek, davanın genel mahkeme sıfatıyla bakılıp sonuçlandırılması gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, hakem sıfatıyla işin esasının incelenmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 15/04/2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Temyize konu karar 3533 Sayılı kanun gereğince hakem tarafından verilen bir karardır.

3533 Sayılı Kanun'un 6. maddesine göre hakem tarafından verilen kararların temyiz edilebilme niteliği olmayıp, aynı kanunun 6/2. maddesi gereğince sadece 30 gün içinde kararı veren hakeme itiraz edilmesi mümkündür.

Verilen dilekçe, temyiz dilekçesi mahiyetinde verilmiş olsa dahi bu dilekçe itiraz dilekçesi olarak kabul edilerek gerekli inceleme hakemce yapılıp bir karar verilmesi gerekir. Bu şekilde verilecek karar aynı yasanın 6/3. maddesine göre kesindir. Kesin olarak hakem tarafından verilen bu kararlar hiç bir gerekçe ile (kamu düzeni gerekçesi ile de olsa dahi) temyiz edilemez. Sadece HUMK'nun 427/5. maddesi gereğince yazılı emir yolu ile kanun yararına temyiz edilebilir.

Şu halde;

1-Verilen dilekçe itiraz dilekçesi olarak görülmeyip hakem tarafından dosyanın Yargıtay'a gönderilmesi halinde, Yargıtay ilgi dairesinin temyiz incelemesi yapmayıp dilekçe üzerine bir karar verilmek üzere dosyanın ilgili hakeme gönderilmek üzere geri çevirme kararı vermesi gerekir.

2-Verilen dilekçe hakem tarafından itiraz dilekçesi olarak kabul edilip, itiraz konusunda kesin olarak karar verilmesi üzerine bu kararın temyiz edilmesi halinde ise, Yargıtay ilgili dairesinin, kararının kesin olması, HUMK'nun 427/5. maddesi gereğince kesin olarak verilen kararların sadece yazılı emir yolu ile kanun yararına temyiz edilmesinin mümkün olmasına karşılık temyiz isteminin kanun yararına bozma olmaması nazara alınarak temyiz dilekçesinin reddine karar vermesi gerekir.

Açıkladığım nedenlerle sayın çoğunluğun görüşlerine katılmıyorum. 15/04/2013
Yargıtay — Esas No: 2020/217, Karar No: 2020/188, Tarih: 15.01.2020

**3. Hukuk Dairesi         2020/217 E.  ,  2020/188 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Dava; eser sözleşmesinden (cadde ve sokak iyileştirme yapım işi) kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.

Davanın bu niteliğine göre, inceleme görevi Yargıtay 15. Hukuk Dairesinindir. Bu itibarla dosyanın gerekli inceleme yapılmak üzere Yüksek 15. Hukuk Dairesine gönderilmesine 15/01/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/8374, Karar No: 2019/15411, Tarih: 05.11.2019

**18. Ceza Dairesi         2019/8374 E.  ,  2019/15411 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Hakaret suçundan kimliği belirsiz şüpheli hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 26/09/2018 tarihli ve 2018/163691 soruşturma, 2018/99986 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci Ankara 4. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09/11/2018 tarihli ve 2018/7640 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20/06/2019 gün ve 64441 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında: “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160. maddesinde yer alan “Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar. Cumhuriyet Savcısı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür.” şeklindeki düzenleme karşısında, Cumhuriyet Savcısının soruşturma yapmak zorunda olduğu,

Somut soruşturma dosyasında; Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 10. maddesine göre, şüphelinin yazdığı soruşturmaya konu yazının sosyal medyada ifade özgürlüğü sınırları içerisinde ağır eleştiri mahiyetinde olduğu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, kullanılan "osssssssuruklu avukat" ibaresinin, sosyal medyada ifade özgürlüğü sınırları içerisinde ağır eleştiri olarak kabulünün mümkün olmayıp doğrudan müştekinin şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, şüphelinin kimliğinin tespitine yönelik herhangi bir araştırma da yapılmadan eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabul edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme;

Hukuksal Değerlendirme;

CMK'nın 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet Savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

“(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O Yer Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet Savcısına gönderir. Cumhuriyet Savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13. maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. - Finlandiya kararı 2007; Sürmeli - Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir.

CMK'nın 170/2. maddesine göre kamu davası açılabilmesi için soruşturma aşamasında toplanan delillere göre suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunması gerekir. Suç ihbar veya şikayeti yoluyla soruşturma yaparak maddi gerçeğe ulaşma yükümlülüğü ve yetkisi bulunan Cumhuriyet Savcısı, soruşturma sonucunda elde edilen delilleri değerlendirerek kamu davası açmayı gerektirir nitelikte yeterli şüphe olup olmadığını takdir edecektir. Ancak soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısının delil değerlendirmesiyle, kovuşturma aşamasında hakimin delilleri değerlendirmesi birbirinden farklı özelliklere sahiptir. CMK'nın 170/2. maddesine göre soruşturma aşamasında toplanan deliller kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturup oluşturmadıkları çerçevesinde incelemeye tabi tutulurken, kovuşturma aşamasında, isnad edilen suçun işlenip işlenmediği hususunda mahkumiyete yeter olup olmadığı ve tam bir vicdani kanaat oluşturup oluşturmadığı çerçevesinde değerlendirilmektedir.

5237 sayılı TCK’nın “hakaret” başlıklı 125. maddesinde; “ Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir.” hükmü yer almaktadır.

Ceza Genel Kurulu’nun 14/10/2008 gün ve 170-220 sayılı kararında da belirtildiği üzere; hakaret fiilinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etmek veya sövmek şeklindeki seçimlik hareketlerden biri ile gerçekleştirilen eylem, bireyin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte ise hakaret suçu oluşacaktır.

Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.