muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/7080, Karar No: 2023/8110, Tarih: 02.10.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/7080 E.  ,  2023/8110 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/92 Esas, 2023/191 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.09.2021 Tarihli ve 2021/884 Esas, 2021/1153 Karar Sayılı Kararı

Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış, kendisine ... vasi olarak atanmıştır.

Vasi 15.11.2022 tarihli dilekçesi ile, kısıtlının adresini ... Mahallesi ... Sokak No:30/1 .../Şanlıurfa adresine taşıyabilmesi için yetki ve izin kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 17.11.2022 tarihli ek karar ile, kısıtlının yerleşim yeri adresinin .../Şanlıurfa olarak değiştirilmesine yetki ve izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

B. Siverek Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.03.2023 Tarihli ve 2023/92 Esas, 2023/191 Karar Sayılı Kararı

Yapılan kolluk araştırması sonucunda kısıtlının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:... İç Kapı No:... .../İstanbul olduğunun bildirildiği, vasi de 23.03.2023 tarihli dilekçesinde İstanbul'dan Siverek'e taşınacağını bu nedenle dosyasını Siverek'e göndermek istediğini, Siverek'e gitmekten vazgeçtiğini, dosyasının İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemelerine tevzi edilmesini istediğini, babasının adresinin ... Mahallesi ... Caddesi Kızılay Sokak No:16/8 .../İstanbul olduğunu bildirdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine izin verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

C. Değerlendirme

“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”

4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:

“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”

C. Değerlendirme

Vesayet makamı olan İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk Mahkemesince vasinin talebi üzerine kısıtlının yerleşim yerini değiştirmesine izin verilmişse de dosya kapsamından ve yapılan kolluk araştırmasından kısıtlının hâlen Ümraniye/İstanbul adresinde ikamet ettiği anlaşıldığından vesayet dosyasının takibi ile İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/9267, Karar No: 2021/9310, Tarih: 21.10.2021

**12. Hukuk Dairesi         2021/9267 E.  ,  2021/9310 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Borçlunun sair fesih nedenleri ile birlikte satış ilanı tebliğ işleminin usulsüz olduğunu ileri sürerek 23/07/2020 tarihli taşınmaz ihalesinin feshi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, ilk derece mahkemesince; davanın reddi ile borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedildiği, karara karşı borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesinin 1. fıkrasına göre; tebligat, muhatabın bilinen en son adresinde yapılır. 6099 Sayılı Yasa'nın 3. maddesi ile eklenen aynı maddenin 2. fıkrasına göre ise, bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat bu adrese yapılır.

Aynı Kanun'un tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina başlıklı 21. maddesine, 6099 Sayılı Yasa'nın 5. maddesi ile eklenen 2. fıkrasında; "Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru, tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır" hükmü yer almaktadır.

Söz konusu 7201 Sayılı Yasa'nın 10. maddesi ile ilgili değişikliğe ilişkin Kanun gerekçesinde; kişilere getirilen adres kayıt sistemi zorunluluğu ile birlikte işleyişin kolaylaştığı dile getirilmiş, ancak yapılan yeni düzenlemeyle, öncelikle yine bilinen en son adrese tebligat yapılacağı, tebligatın yapılmasını isteyenin veya tebligatı çıkartan makamın bildirdiği adresin, tebligata elverişli olmadığının anlaşılması ya da bu adrese tebligat yapılamaması halinde, muhatabın 5490 Sayılı Kanun'a göre adres kayıt sistemindeki adresinin, bilinen en son adresi olarak kabul edileceği ve tebligatın buraya yapılacağı açıklanmış, değişiklik ile birlikte adres kayıt sistemi dışında başkaca adres araştırması yapılmasının gerekmeyeceği vurgulanmıştır.

7201 Sayılı Yasanın 21. maddesi ile ilgili değişikliğe ilişkin kanun gerekçesinde ise, 21/1. maddeye göre, bilinen en son adrese çıkartılan tebligattan sonuç alınamazsa, 10. madde gereği adres kayıt sistemindeki adres esas alınarak başkaca araştırma yapılmaksızın o adrese tebligat çıkarılacağı açıklanmıştır. Bunun yapılabilmesi için de, tebligatı çıkaran merciin, adresin, adres kayıt sistemindeki mernis adresi olduğunu ve bu adrese tebligat yapılacağını tebliğ evrakında belirtmesi gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda kişiye önce bilinen en son adresi esas alınarak Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre tebligat çıkartılmalı, adres tebligata elverişli değilse ya da tebligat yapılamazsa, adres kayıt sistemindeki adresine, buna ilişkin şerh verilerek 21/2. madde uyarınca tebligat çıkartılmalıdır.

Ayrıca Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 16/2. maddesinde; "Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır, ayrıca başkaca adres araştırması yapılmaz. 79. maddenin ikinci fıkrasına göre renkli bastırılan tebligat zarfında, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek bu adrese tebligat yapılacağına dair meşruhata yer verilir" hükmü yer almaktadır. Bu yönetmeliğe göre; 7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesi gereğince tebligat yapılabilmesi için, tebliği çıkaran mercice, tebligat çıkarılan adresin, muhatabın, adres kayıt sistemindeki adresi olduğuna ve bu adrese tebligat yapılacağına dair tebliğ evrakı üzerine kayıt düşülmesi zorunludur. Yani; tebligatı çıkaran merci tarafından, adres kayıt sitemine ilişkin olarak şerh verilmeden, tebliğ memuru tarafından 2l/2. maddeye göre tebliğ işlemi yapılamaz.

Somut olayda; şikayetçi borçlunun, “Şeyhali Mah. Pirireis Sok. No:6 Zile/Tokat” adresine gönderilen satış ilanı tebligatlarının bila tebliğ iade edilmesi üzerine, bu kez yine aynı adrese mernis adresi olduğuna dair kayıt ile birlikte TK’nun 21/2. maddesine göre tebliğ işlemlerinin gerçekleştirildiği görülmektedir. Ancak; Uyap aracılığıyla elektronik ortamda alınan adres kayıt sistemindeki kayıtlara göre, borçlunun, satış kararı ve satış ilanı tebliğ tarihlerindeki mernis adresinin “Bahçelievler Mah. Barış Sok. No:24/6 Zile/Tokat” olduğu anlaşılmış olmakla, tebligat çıkarılan adresin borçlunun mernis adresi olmayıp Tebligat Kanunu’nun 21/2. maddesindeki tebliğ koşulları gerçekleşmediğinden şikayetçi borçluya yapılan satış ilanı tebliğ işlemleri usulsüzdür.

O halde İlk Derece Mahkemesince, şikayetçi borçluya yapılan satış ilanı tebliğinin usulsüz olduğunun kabulü ile ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

O halde İlk Derece Mahkemesince, şikayetçi borçluya yapılan satış ilanı tebliğinin usulsüz olduğunun kabulü ile ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ : Borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nin 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nin 373/1. maddesi uyarınca, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 02/07/2021 tarih ve 2021/1437 E. - 2021/2033 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, Zile İcra Hukuk Mahkemesinin 01/04/2021 tarih ve 2020/23 E. - 2021/24 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21/10/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17246, Karar No: 2014/8231, Tarih: 24.04.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/17246 E.  ,  2014/8231 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Hükümlülük, erteleme, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

I-Müşteki Gümrük İdaresi vekilinin temyizine göre yapılan incelemede;

Açılan davanın niteliğine göre suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen Gümrük İdaresinin hükmü temyiz hakkı bulunmadığından gümrük idaresi vekilinin temyiz isteğinin 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK.nun 317.maddesi uyarınca REDDİNE,

II-Sanığın temyizine göre yapılan incelemede;

1-Sanık hakkında doğrudan tayin olunan adli para cezasının taksitle tahsiline karar verilirken, 5237 sayılı TCK.nun 52/4.maddesi hükmüne aykırı olarak ve infazda tereddüt oluşturacak şekilde taksit aralığının karar yerinde gösterilmemesi,

2-5237 sayılı TCK.nun 51/7.maddesi gereğince sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirileceğinin ihtarına karar verilmesi gerektiği halde infazı kısıtlayacak şekilde sanığın denetim süresi içerisinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde ertelenen cezanın tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verilmesi,

Yasaya aykırı olup, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden ve bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca; hükmün 1 nolu fıkrasının 5.bendinde yer alan "cezasının" ibaresinden sonra gelmek üzere "birer ay ara ile" ibaresinin eklenmesi, hükmün 1.fıkrasının 10.bendinde yer alan TCK.nun 51/7 uygulamasının çıkarılarak yerine "Sanığın denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirileceğinin ihtarına" cümlesinin eklenmesi ve diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 24.04.2014 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/3103, Karar No: 2015/2782, Tarih: 02.03.2015

**7. Hukuk Dairesi         2015/3103 E.  ,  2015/2782 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Karaburun Asliye Hukuk Mahkemesi

(İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Tarihi : 19/02/2013

Numarası : 2010/101-2013/10

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, davalı işyerinde bahçe bakımı, ufak tadilat-tamirat işi yaparak çalışırken iş akdinin işveren tarafından haksız olarak sonlandırıldığından bahisle kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını istemiştir.

Davalı, davacının iş akdinin haklı nedenle sonlandırıldığını, tüm haklarının ödendiğini hiçbir alacağı olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının yönetim kurulu üyelerine hakaret ettiği tutanakla imza altına alınmasına rağmen yapıldığı iddia edilen hakaret açık olarak yazılmadığı, tanık anlatımlarından davacının "bu iş yaptırılır mı, her işi bana yüklüyorsunuz", "ben atarım sana ne", "sen de adam mısın, genel kurulda sana sorarım" şeklinde sözler söylediği, son olayda ise davacının işçi başına kafeteryada bulunan spatulayı alarak "seni öldürürüm" şeklinde beyanda bulunduğunun anlaşıldığı, davacının bu hareketlerinin, davacı hakkında daha önce bu tarz hareketleri nedeniyle tutulmuş tutanağın bulunmaması, işveren yanında tüm çalışması boyunca daha önce diğer işçilerle bu şekilde tartışması olduğuna ilişkin delil olmaması, işçinin işverene veya ailesine şeref ve namusuna dokunacak sözler söylediğinin tespit edilememesi, davacının sövme ağırlıklı olmayan işveren aleyhine sarf ettiği sözlerin geçerli fesih nedeni sayılacağı, geçerli fesih nedeniyle davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı talebinin kabulüne diğer taleplerin reddine karar verilmiştir.

Davacının iş akdinin işveren tarafından haklı nedenle feshedilip edilmediği taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 25'inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır. Yine değinilen bendin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkânı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkânı tanımaktadır.

Söz konusu maddenin içeriğinden işverene ya da başka bir işçisine karşı suç teşkil etmese bile haysiyet ve onur kırıcı davranışların işveren yönünden haklı fesih sebebi olarak kabul edildiği görülmektedir.

Söz konusu maddenin içeriğinden işverene ya da başka bir işçisine karşı suç teşkil etmese bile haysiyet ve onur kırıcı davranışların işveren yönünden haklı fesih sebebi olarak kabul edildiği görülmektedir.

Somut olayda, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere davacı, işçi başı konumunda olan, kendisine emir ve talimat verme yetkisine sahip bulunan Mehmet ’ın kafeteryadaki çiçeklerin otlarının temizlenmesini istemesi üzerine, kafetaryanın içinde bulunan spatulayı alarak "seni öldürürüm" diyerek üzerine yürüdüğü, araya girenlerin davacıyı tutarak uzaklaştırdıkları sabittir. Davacı amirini öldürmekle tehdit etmiştir. Davacının bu eylemi bütün olarak işverene derhal haklı nedenle fesih imkanı verir. İşverinin yasal süresi içerisinde kullandığı haklı fesih karşısında davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup karar bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 02.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/8821, Karar No: 2007/13732, Tarih: 19.11.2007

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2007/8821 E.  ,  2007/13732 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mah.Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle yargılama esnasında ileri sürülmeyen bir hususun temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceğine göre yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 733 YTL. kalan harcın temyiz edenden alınmasına, 19.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/20692, Karar No: 2014/5689, Tarih: 09.04.2014

**3. Hukuk Dairesi         2013/20692 E.  ,  2014/5689 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 4. TÜKETİCİ MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/09/2013

NUMARASI : 2012/2909-2013/2911

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin, malik olduğu ... Mah, 61565 ada, 3 no.lu parselde bulunan... Sitesi, B Blok, 63 no.lu taşınmazı için su aboneliği yaptırmak amacıyla başvurduğunda kendisinden haksız yere 3.177 TL kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli tahsil edildiğini iddia etmiş, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.200 TL fazla ödemenin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87 ve 88.maddeleri ile ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi uyarınca idarece sunulan hizmet karşılığı ilk malikten ferdi abonelik sırasında alınan bedel olduğunu, müvekkili idarenin davacı tarafa ait bağımsız bölümün yer aldığı taşınmazın faydalanmakta olduğu su şebekesi ve kanal hatlarını inşa ettiğini, bu nedenle ilk malik olan davacıdan davaya konu edilen altyapı hizmet bedellerinin yasa gereği tahsil edildiğini savunarak; davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporu yerinde görülerek davanın kabulüne, 2.690,55 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, hükmedilen miktarın 1.200,00 TL'sine dava tarihinden, bakiye miktarına ıslah tarihi olan 27.09.2013 tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ve şebeke hissesi bedeli ödemekle yükümlü olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun kanalizasyon harcamalarına katılma payı başlığı altındaki 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır;

A) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

A) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununa dayalı olarak çıkarılan ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 39. maddesi ise “2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevzi), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASKİ Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin emlak vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir” düzenlemesini içermektedir.

Yine 3194 sayılı İmar Kanununun “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30.maddesinin 3.fıkrasında “Bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı idarece yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış olması veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Ayrıca İmar Kanunu'nun 30/3. maddesi uyarınca iskân ruhsatının alınmış olması davalı idarenin kanal katılım payı istemesine engel teşkil etmez.