muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/1185, Karar No: 2015/2499, Tarih: 06.11.2015

Taraflarca getirilme ilkesi, hâkimin soru sorma ve davayı aydınlatma ödevi (m. 31) çerçevesinde yumuşatılmıştır (Pekcanıtez Hakan, Atalay Oğuz, Özekes Muhammet, Medeni Usul Hukuku, 2011, 11.Bası, s. 248 vd).

6100 sayılı Kanun'un “hâkimin davayı aydınlatma görevi” başlıklı 31. maddesine göre, “hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu olduğu durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.”

Hâkimin davayı aydınlatma ödevi olarak ifade edilen bu düzenleme ile doğru hüküm verebilmesi ve maddi gerçeğin bulunabilmesi amaçlanmıştır. Düzenlemede her ne kadar “açıklama yaptırabilir” denilmişse de, bunun, hâkimin davayı aydınlatması için bir “ödev” olduğunu kabul etmek gerekir. Çünkü davayı aydınlatma ödevi sayesinde hâkim, iddia ve savunmanın doğru ve tam olarak anlaşılmasını sağlayacak ve bu şekilde doğru olmayan bir kararın verilmesini önleyecektir (Pekcanıtez/Atalay/Özekes, age, s. 248 vd).

Görüldüğü üzere, hakimin davayı aydınlatma ödevine ilişkin 31. maddede, hakimin, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz ya da çelişkili gördüğü konular hakkında taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği, kanıt gösterilmesini isteyebileceği belirtilmiştir.

Bu aşamada, davanın dayanağını oluşturan fazla çalışma iddiasının ispat koşulları üzerinde de durulmasında yarar vardır:

Gerek mülga 1475 sayılı İş Kanunu, gerekse halen yürürlükte bulunan 4857 sayılı İş Kanunu’nda fazla çalışmanın ispatı ile ilgili olarak özel bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle fazla çalışmanın ispatı, genel hükümlere tabidir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, “kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”

Dolayısıyla fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi, kural olarak, bu iddiasını ispat etmek zorundadır.

Fiili bir olgu söz konusu olduğundan, kural olarak, işçi, fazla çalışma yaptığını her türlü delille ispat edebilir.

Bu kapsamda, iş davalarında sıklıkla başvurulan delillerden biri olan tanık beyanı, takdiri bir delildir, hâkimi bağlamaz ancak hâkim, tanık beyanını serbestçe takdir ederken sadece vicdani kanaati ile karar veremez. Tanık beyanları yönünde ya da aksine hüküm tesis edilmesi durumunda, tanık beyanının neden kabul edildiği ya da edilmediği açıklanmalıdır.

Belirtilmelidir ki, tanık beyanları arasında veya tanık beyanı ile diğer deliller arasında çelişki bulunduğu takdirde, sadece tanık sözlerine dayanılarak hüküm tesis edilmesi mümkün değildir.

Belirtilmelidir ki, tanık beyanları arasında veya tanık beyanı ile diğer deliller arasında çelişki bulunduğu takdirde, sadece tanık sözlerine dayanılarak hüküm tesis edilmesi mümkün değildir.

Somut uyuşmazlık incelendiğinde, davacı işçi fazla çalışma ücreti alacağını kanıtlamak bakımından tanık anlatımlarına dayanmış olup, dinlenen ve birbiri ile tutarlı tanık anlatımlarına göre, fazla çalışma ücreti alacağı ortaya çıkmıştır. Mahkemece müzekkere ile istenilmesine rağmen, yargılama sırasında davalı taraf, tanık anlatımlarının aksini gösteren herhangi bir kayıt ve belge dosyaya sunmamıştır. Öte yandan, fazla çalışma ücreti alacağı tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri bir konudur. Bu nedenle hâkimin resen delil toplama yetkisinden de söz edilemez.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun bulunan direnme kararının onanması gerekir.

SONUÇ: Davalılardan ... Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı (11,34 TL) harcın temyiz edenden alınmasına, 06.11.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/802, Karar No: 2019/4603, Tarih: 04.11.2019

**1. Ceza Dairesi         2019/802 E.  ,  2019/4603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmek, kasten yaralamak

HÜKÜM : TCK.nin 81, 29, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca 13 yıl 4 ay hapis cezası,

TCK.nin 86/2, 29, 62, 53, 58. maddeleri uyarınca 2 ay 15 gün hapis cezası.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1-) Sanık... hakkında; kasten öldürme, sanık ... hakkında; kasten öldürmeye yardım suçlarından verilen 17.01.2013 tarihli ve 2012/142 esas, 2013/2 karar sayılı hükümler Dairemizin 10.06.2014 tarihli ve 2014/1009 esas, 2014/3470 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğinden ve bu sanıklar hakkında Dairemizin onama kararından sonra kurulmuş herhangi bir hüküm bulunmadığından, katılan ... vekilinin bu sanıklar yönünden yapmış bulunduğu temyiz isteminin REDDİNE karar verilmiştir.

2-) Katılan ... vekili temyiz dilekçesini katılan sanık sıfatıyla vermiş ise de, müvekkili hakkında temyize konu kararda sanık sıfatıyla verilmiş bir hüküm bulunmadığından, temyiz istemi katılan sıfatıyla sınırlı olarak incelenmiştir.

3-) Sanık ... müdafiinin duruşmalı temyiz isteminde bulunması nedeniyle belirlenen duruşma gün ve saatinin kendisine usulüne uygun şekilde yapılan tebligatla bildirilmesine rağmen duruşmaya gelmediği gibi katılmasına engel herhangi bir mazerette bildirmediği anlaşılmakla, öldürme suçu yönünden de temyiz incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilmiştir.

4-) Sanık ... hakkında kasten öldürme ve kasten yaralama suçlarından kurulan hükümler yönünden, sanık müdafiinin ve katılan ... vekilinin temyiz istemleri üzerine yapılan incelemede;

Gerekçeli kararın Anayasanın 141 ve 5271 sayılı CMK'nin 34, 230 ve 232. maddelerinde belirtilen nitelikleri taşıması, gerekçede iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlerin açıkça gösterilmesi, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin belirtilmesi, hangi gerekçeyle hangi delillere üstünlük tanındığının hükmün gerekçesine yansıtılması ulaşılan kanaat, sanığın suç oluşturduğu sabit görülen fiilleri ve bunun nitelendirilmesinin yapılması gerektiği gözetilmeksizin, haksız tahrik dışında, sanığın eyleminin sübutu ve nitelendirilmesine ilişkin yasal ve yeterli hiçbir gerekçe gösterilmeden sadece dosyanın safahatı anlatılarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

Usule aykırı olup, sanık müdafiinin ve katılan ... vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmekle, sanık hakkında kurulan hükümlerin sair yönleri incelenmeksizin öncelikle bu nedenle tebliğnamedeki düşünce hilafına BOZULMASINA, 04/11/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6964, Karar No: 2014/17479, Tarih: 27.10.2014

**11. Ceza Dairesi         2014/6964 E.  ,  2014/17479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek

HÜKÜM : Ortadan Kaldırma

Sahte fatura düzenlemek suçunda suç tarihinin düzenlenen en son fatura tarihi olduğu, 2004 ve 2005 takvim yıllarında düzenlenen herhangi bir faturanın tespit edilemediği,... Vergi Dairesi Başkanlığının 20.07.2006 gün VDENR-2006-1223/11 sayılı Vergi Tekniği Raporuna göre sanığın en son KDV beyannamesini matrahlı olarak 2004 yılı Aralık ve 2005 yılı Şubat ayları içerisinde verdiğinin anlaşılması karşısında, en aleyhe kabulle suç tarihlerinin 31.12.2004 ve 28.02.2005 olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen "2004 ve 2005 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek" suçunun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihlerinde yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nun 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımının suç tarihlerinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiğinden kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılması gerektiği gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 27.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/1684, Karar No: 2022/5331, Tarih: 03.10.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/1684 E.  ,  2022/5331 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN;

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet kamu malına zarar verme Görevi yaptırmamak için direnme Görevli memura hakaret etme

Hüküm : Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında 5237 sayılı TCK'nın 37/1 maddesi yollamasıyla 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 32/1 maddesinden açılan kamu davasında 6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine;

Sanık ... hakkında TCK'nın 32/2 maddesi yollamasıyla TCK'nın 265/1, 152/1-a, 125/1-3-a, 43/2 maddelerinden 5271 sayılı CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatine, TCK'nın 37/1 maddesi yollamasıyla 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 32/1 maddesinden açılan kamu davasında 6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine İlk derece mahkemesince kurulan hükümler temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvurularının süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

I-Sanık ... müdafiinin vekalet ücreti yönünden temyiz isteminin incelenmesinde;

Sanık müdafiinin süresinde temyiz dilekçesi verdikten sonra 10.12.2019 tarihli dilekçesi ile temyizden feragat ettiği anlaşıldığından;

II-Sanıklar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... hakkında Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununa muhalefet etme suçundan verilen kovuşturmanın ertelenmesi kararlarına yönelik sanıklar müdafiinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Sanıklar hakkında 6352 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin 1. fıkrasına göre verilen kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin kararlar, anılan maddenin 4. fıkrası ile CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrasının 2. cümlesi hükmü karşısında durma kararı niteliğinde olup, CMK'nın 223/1. maddesinde sayılan hüküm niteliğindeki kararlardan olmadığından;

Temyiz incelemesine yer olmadığına, gereğinin itiraz merciince yerine getirilmesi için dosyanın incelenmeksizin Ankara 24. Asliye Ceza Mahkemesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE, 03.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12353, Karar No: 2013/17144, Tarih: 24.06.2013

**12. Ceza Dairesi         2013/12353 E.  ,  2013/17144 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Hüküm : 765 sayılı TCK'nın 455/2, 40, 2918 sayılı Kanunun 118/5.

maddeleri uyarınca mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Bozmaya uyularak yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin sanık hakkında şikayet olmadığına, pişmanlığını dile getirdiğine, cezanın fazla olup, takdiri indirimin yapılması gerektiğine ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 24.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/449, Karar No: 2017/6328, Tarih: 06.07.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/449 E.  ,  2017/6328 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Temyize konu eldeki dava dosyasında yargılama konusu olup mahkemece daha sonra tefrikine karar verilen 106 ada 11, 107 ada 64, 65 ve 66 parsel sayılı taşımazların dava konusu olduğu dava dosyalarının,

2) Mahkemece en eski tarihli memleket haritaları ile hava fotoğraflarının ve tespit tarihinden geriye doğru 15-20 yıl öncesine ait memleket haritaları ile hava fotoğraflarının getirtilmesi, sonrasında dava dosyası hükme esas raporları sunan fen ve ... bilirkişilerine verilerek, bu hava fotoğrafları ile memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine 1/5000 ölçekte bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, dağılım oranı, hakim ağaç türü, kullanım şekli ve niteliğinin detaylı olarak incelendiği müşterek imzalı, krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 06/07/2017 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7829, Karar No: 2015/23180, Tarih: 03.12.2015

**2. Hukuk Dairesi         2015/7829 E.  ,  2015/23180 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Düzce 2. Aile Mahkemesi

TARİHİ : 20/01/2015

NUMARASI : 2014/428-2015/43

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davalı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında davacı erkek yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Türk Borçlar Kanununun 50 ve 52. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK md.174/1) ve manevi (TMK md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi. 03.12.2015 (Per.)

KARŞI OY YAZISI

Tarafların tespit edilen ekonomik ve sosyal durumlarına, kusur derecelerine, davacı kocanın kişilik haklarına yapılan saldırının ağırlığına nazaran, mahkemece takdir edilen maddi ve manevi tazminat usul ve yasaya, hakkaniyete uygun ve yerinde görüldüğünden, kararın bu yönden de onanması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun maddi ve manevi tazminatın miktarı yönünden bozma kararına iştirak edemiyorum.
Yargıtay — Esas No: 2012/6009, Karar No: 2012/5475, Tarih: 05.09.2012

**7. Hukuk Dairesi         2012/6009 E.  ,  2012/5475 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Mahkemece 3402 Sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesi hükmü gerekçe gösterilerek yazılı biçimde hüküm kurulmuş ise de, yerel mahkemenin vardığı sonuç dosya içeriğine uygun düşmemektedir.

Kadastro davalarında keşif giderleri yatırılmadığından bahisle kesin süre sonuçlarının uygulanabilmesi için öncelikle uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için taşınmaz başında keşif yapılmasının zorunlu olması, dava dosyasının keşfe hazır hale getirilmesi, ispat yükü kendi üzerinde olan tarafa keşif giderlerini mahkeme veznesine depo etmesi için makul ve yeterli uzunlukta kesin süre verilmesi, verilen kesin süre içinde kabul edilebilir yasal bir mazeret olmaksızın keşif giderlerinin mahkeme veznesine yatırılmamış olması gerekir.

Somut olayda kanıtlama yükümlülüğünün davacı taraf üzerinde olduğu, dosyada keşif yapılmasının zorunlu bulunduğu kuşkusuzdur. Ne var ki, davacı tarafa keşif giderlerini yatırması için kesin önel verilmiş ise de, davacı tarafa verilen kesin önel gerekli koşulları içermemektedir.

Şöyle ki; davacı tarafa kesin süre verilebilmesi için dosyanın keşfe hazır hale gelmesi zorunludur. Hal böyle iken dava konusu 109 ada 2,102 ada 22, 112 ada 25, 102 ada 38 ve 110 ada 10 parsel sayılı taşınmazlara ait kadastro tutanak asılları dosya arasında bulunamamıştır. Nitekim kadastro davalarında tutanak asılları olmadan davanın görülmesi imkansız olduğu gibi, tutanak asılları bulunmadan davanın sonuçlandırılması da mümkün değildir.

Ayrıca mahkemenin davanın usulden reddine dair gerekçesi de yerinde değildir. Şöyle ki, davacı taraf kendisine verilen kesin süre içinde mahkemece belirlenen miktarı PTT havalesi ile mahkemenin dosyasına atıf yaparak ve ücretin keşif ücreti olduğunu belirterek PTT Müdürlüğü'ne yatırmıştır. Mahkemece de keşif giderlerinin süre içinde yatırıldığı kabul edilmiş ancak gerekçesinde PTT havalesinin mahkeme veznesine depo etme sayılamayacağı hususuna değinilmiştir. Hal böyle olunca davacı tarafın süresi içinde belirlenen keşif giderlerini yatırdığının kabulü gerekir. Nitekim davacı tarafa tebliğ edilen 17.01.2012 tarihli muhtıra içeriğinde de PTT Müdürlüğü'ne yatırmanın mahkeme veznesine depo etme sayılmayacağına dair bir ibare bulunmamaktadır.

Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ...'in temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 05.09.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/8546, Karar No: 2011/2236, Tarih: 03.03.2011

**11. Hukuk Dairesi         2009/8546 E.  ,  2011/2236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Körfez Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.03.2009 tarih ve 2008/141-2009/129 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesiyle sigortalanan petrol emtiasının davalıların maliki ve sürücüsü oldukları araçla taşınması esnasında meydana gelen kazada zayi olduğunu ve sigortalıya tazminatın ödendiğini ileri sürerek, 29.680,25 TL’nin davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacı ... şirketinin halefiyetinin gerçekleşmediğini, müvekkillerinin sigortalı firmanın değil, dava dışı Şentürk Petrol Ticaretin sattığı emtiayı taşırken kazanın oluştuğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, sigorta poliçesinin yüke bağlı kamyon klozu hükümlerine göre tanzim olunduğundan davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu ve emtianın taşınması esnasında zayi olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalılar vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.361,95 TL temyiz ilam harcının temyiz edenlerden alınmasına, 03.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3958, Karar No: 2022/9989, Tarih: 29.06.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/3958 E.  ,  2022/9989 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :... Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... ... Müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının, davalı işveren nezdindeki otelin mutfağında alakart kısım şefi olarak 01.05.1997 – 04.11.2011 tarihleri arasında çalıştığı eksik sürelerin ve prime esas kazancının tespiti istemli açtığı eldeki davada; davalı işveren nezdinde; 01.05.1997 – 30.10.2001, 03.04.2002 – 31.01.2008, 01.02.2008 – 10.01.2011 ve 11.01.2011 – 04.11.2011 tarihleri arasında geçen çalışmalarının davalı Kurum'a bildirildiği, davacının açmış olduğu işçilik alacağı davasında, yapılan ücret araştırması ve dinlenen tanık beyanları ile davacının brüt ücretinin 3.469,63 TL olduğunun belirlenerek karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemenin; kısmen kabulüne dair verdiği ilk karar dairemizle birleşen 21. Hukuk Dairesi’nin 06.11.2017 tarihli ilamı ile yazılı gerekçelerle bozulduğu ve hükmüne uyulan bozma ilamı sonrası yapılan yargılama neticesinde; mahkemece, davanın kabulüne şeklinde yazılı şekilde karar verildiği belirgindir. Prime esas kazancın belirlenmesinde; işçilik alacağı davasında kabul edilen ücretin asgari ücrete oranlanması yoluyla belirlenerek tüm döneme ilişkin eksik ücretin buna göre tespit edilmesi ayrıca, kabule göre de; hizmet tespiti yönünden Kurum’a bildirilen süreler dışlanmaksızın tüm sürelerin kabulü şeklinde hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.

Prime esas kazanç tutarı tespitinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, ... Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).