muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/15722, Karar No: 2020/3658, Tarih: 15.06.2020

**14. Hukuk Dairesi         2016/15722 E.  ,  2020/3658 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından, Anayasanın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesi ve 6100 sayılı HMK’nin “Hukuki dinlenilme hakkı” başlıklı 27. maddesi ile Tebligat Kanununun yukarıda bahsi geçen hükümlerine aykırı olacaktır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince, davalılar ..., ..., ..., ... ve ...’a yapılan gerekçeli karar tebligatlarının, yukarıda açıklanan ilke ve kurallara aykırı olarak TK'nın 10/2. maddesi gözardı edilmek suretiyle, yasal şartları oluşmadan ilk seferde doğrudan doğruya TK'nın 21/2. maddesine göre yapıldığı ve usulsüz olduğu,

Bu durumda, mahkemece adı geçen davalılara 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararların tebliği sağlanarak ve yasal temyiz süresi beklenildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 15.06.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/3491, Karar No: 2017/2134, Tarih: 13.04.2017

**11. Hukuk Dairesi         2016/3491 E.  ,  2017/2134 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...(Kapatılan) 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/02/2014 gün ve 2012/1-2014/33 sayılı kararı onayan Daire’nin 10.11.2015 gün ve 2015/5955 - 2015/11795 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, davalılar tarafından parasını istediği her an geri çekebileceği, karşılığında yüksek oranlarda faiz verileceği garantisi ile müvekkilinden 22.000 DM tahsil edildiğini, müvekkilinin parasını geri almak istediğinde davalılar tarafından ödeme yapılmadığını, davalı şirketin mevduat toplama faaliyetlerinin Bankalar Kanununa, ... ve BK maddelerine aykırı olması nedeniyle müvekkilinden tahsil edilen paranın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, ortak olunmadığının tespitini, kurulan ilişkinin hükümsüzlüğünü ve 28.500 DM karşılığı 30.246,70 TL'nin temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Davacı vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1- Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.

2- Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili, iddianın ispatı zımnında davalı şirketin önceki unvan ve logosunu taşıyan 2 ayrı makbuza dayanmıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının dayandığı 29.05.1999 tarihli makbuz ile ilgili olarak, raporun delillerin listelendiği kısımda bu makbuza yer verildiği ve anılan makbuzla ilgili olarak “tahsil eden .... ...(soyismi makbuzdan anlaşılmıyor)” şeklinde görüş bildirildikten sonra bu belge ile ilgili olarak raporun daha sonraki bölümlerinde herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Söz konusu makbuz altında “tahsil eden .... ...”adı olduğu “...'den sonraki kısmın okunmadığı” görülmektedir. Bu durumda mahkemece bu makbuz altında adı geçen kişinin şirketin para toplamak için görevlendirdiği kişiler arasında olup olmadığı hususlarında bir değerlendirme yapılmaksızın sadece belge altındaki kişinin soyadının okunaksız olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılıp eksik inceleme sonucu yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 10.11.2015 tarih 2015/5955 E. 2015/11795 K. sayılı onama ilamının kaldırılarak, mahkemece verilen kararın açıklanan bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair karar düzeltme isteminin HUMK 442.maddesi gereğince REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 10.11.2015 tarih 2015/5955 E. 2015/11795 K. sayılı ilamının kaldırılarak mahkemece verilen kararın yukarıda açıklanan nedenlerle davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 13/04/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/15381, Karar No: 2007/15777, Tarih: 10.12.2007

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/15381 E.  ,  2007/15777 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.11.2006 gününde verilen dilekçe ile taşınmazın tapusunun iptali ile Hazine adına tescili istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 23.5.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında 1674 metrekare yüzölçümündeki 38 ada 29 parsel sayılı taşınmaz dava dışı belediyenin yol fazlası olmasından ötürü satışı ile geçen kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine dayanılarak ... adına tahdit ve tescil edilmiştir.

Davacı hazine öncesi mera olan taşınmaza ilişkin tapu kaydının iptali ile özel siciline yazılması isteminde bulunmuş, birleştirilen davasında aynı nedenleri tekrar ederek talebini yenilemiştir.

Mahkemece asıl davanın husumet noktasından reddine, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı hazine temyiz etmiştir.

Mera, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen ve kadimden beri bu amaçla kullanılan taşınmazlardır. Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan bu gibi yerlerin kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile mülk edinme olanağı yoktur. Gerçekten; iddia edildiği gibi 29 parsel sayılı taşınmazın öncesi mera ise tapusunun iptali ve taşınmazın mera niteliği ile sınırlandırılması gerekecektir. Ne var ki; mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir. Ziraat mühendisi bilirkişi 06.04.2007 günlü raporunda taşınmaz üzerinde meşe ve pırnal ağaçlarının olduğunu, kendiliğinden yetişen ve hayvanlara yedirilerek değerlendirilen çim, kırayrık, maviayrık, yumak gibi bitkiler bulunduğunu, kültürel tarım toprağı ve

özel otlak olduğunu ifade etmiştir. Orman mühendisi bilirkişi ise, 29 parsel sayılı taşınmazın 1960 yıllı memleket haritasında sahiplik göstermeyen mera ve yol vasıflı arazi içinde kaldığını belirtmiştir. Görülüyor ki. Ziraatçi bilirkişinin saptaması ile orman mühendisi bilirkişinin memleket haritasına bakarak ifade ettiği arasında farklılık vardır. Diğer yandan; dava konusu taşınmazın paftasından 29 parselin doğu ve güneyinde 2 parsel sayılı mera parseli ile bütünüyle çevrelendiği anlaşılmaktadır.

Böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için 29 parselin 2 parsel sayılı mera taşınmazının uzantısı ve doğal bütünleyicisi olup olmadığını duraksamasız açığa kavuşturması zorunludur. Bunun için ziraat mühendisi bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir kurulla yerinde keşif yapılmalı, 29 parsel ile 2 numaralı mera parselinden sondaj usulüyle bitki ve toprak örnekleri alınarak labaratuvar ortamında incelenmeli, 29 parsel hakkında böylelikle bir sonuca ulaşılmalıdır.

Böyle olunca; sağlıklı bir sonuca ulaşılabilmesi için 29 parselin 2 parsel sayılı mera taşınmazının uzantısı ve doğal bütünleyicisi olup olmadığını duraksamasız açığa kavuşturması zorunludur. Bunun için ziraat mühendisi bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir kurulla yerinde keşif yapılmalı, 29 parsel ile 2 numaralı mera parselinden sondaj usulüyle bitki ve toprak örnekleri alınarak labaratuvar ortamında incelenmeli, 29 parsel hakkında böylelikle bir sonuca ulaşılmalıdır.

Mahkemece bu husus üzerinde durulmaksızın ziraatçi ve orman mühendisi bilirkişi raporlarındaki çelişkiye rağmen davanın yazılı olduğu şekilde reddi doğru değildir.

Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.12.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/259, Karar No: 2016/1842, Tarih: 04.04.2016

**20. Ceza Dairesi         2016/259 E.  ,  2016/1842 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Sanık ... müdafii duruşmaya gelmediğinden ve herhangi bir mazeret de bildirilmediğinden bu sanık ve diğer sanık ... hakkında duruşmasız olarak yapılmıştır.

Sanıklar ve müdafilerinin hazır bulunduğu 08.10.2015 tarihli duruşmada Cumhuriyet savcısının esas hakkındaki mütalaasında, sanıklar hakkında TCK’nın 188/3-4.a maddesi ile uygulama yapılmasını talep etmesi nedeniyle, tebliğnamadeki ek savunma hakkı verilmesi gerektiğine ilişkin bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Aynı gün farklı saatlerde ... ve ...'e uyuşturucu madde satan sanık ...'in, bir suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı suçu birden fazla işlemesi karşısında, hakkında tayin olunan cezanın zincirleme suç hükümleri gereği TCK'nın 43/1. maddesi uyarınca artırılması gerektiği gözetilmeden eksik ceza tayini, aleyhe temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin kanuna uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eylemlere uyan suç tipi ile aşağıda belirtilenin dışındaki yaptırımların doğru olarak belirlendiği anlaşıldığından; yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1-Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin “23.07.2015, 24.07.2015” yerine “21.07.2015” olarak yazılması,

2- TCK'nın 53. maddesinin uygulanması ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarih ve E.2014/140; K.2015/85 sayılı kararının gözetilmemesi,

3- ... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nce suça konu uyuşturucu maddelerden alınan şahit numunelerin müsaderesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafilerinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan, hükümlerin CMUK’nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, ancak bu durumun yeniden duruşma yapılmaksızın aynı Kanun’un 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan;

1-Gerekçeli karar başlığında “21.07.2015” olarak belirtilen suç tarihinin “23.07.2015, 24.07.2015” olarak düzeltilmesi,

2- TCK'nın 53. maddesinin uygulanması ile ilgili bölümün hüküm fıkrasından çıkarılması ve yerine “Anayasa Mahkemesi'nin 08.10.2015 tarihli iptal kararından sonra oluşan durumuna göre, sanıklar hakkında, TCK'nın 53. maddesinin 1 ve 2. fıkraları ile 3. fıkrasının birinci cümlesinin uygulanmasına” ibaresinin eklenmesi,

3- Hüküm fıkrasının müsadereye ilişkin bölümüne “... maddelerin” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve ... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nce alınan şahit numunenin” ibaresinin eklenmesi,

Suretiyle, hükümlerin DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 04.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/14722, Karar No: 2013/15544, Tarih: 30.10.2013

**11. Ceza Dairesi         2012/14722 E.  ,  2013/15544 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura düzenlemek, defter ve belgeleri ibraz etmemek

HÜKÜM : Beraat

1- 27.10.2006 tarihli iddianame ile sanık ... (....) hakkında “2000, 2001, 2002 ve 2003 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek”; 06.03.2007 tarihli iddianame ile her iki sanık hakkında “defter ve belge ibraz etmemek” suçlarından cezalandırılmaları talebiyle açılan davada, her takvim yılının ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu cihetle; hükmün gerekçesinde her iki sanık hakkında her iki suçtan beraat hükmü verildiği belirtilmesine rağmen; hüküm fıkrasında gerekçe ile çelişir şekilde hangi sanık hakkında, hangi yıldan hüküm kurulduğu da anlaşılamayacak biçimde sadece sahte fatura düzenlemek suçundan karar verilerek hükmün karıştırılması,

1- 213 sayılı Yasanın 367. maddesi uyarınca dava şartı olan mütalaanın sadece sanık ... (....) hakkında “sahte belge düzenlemek” suçundan verildiği, her iki sanık hakkında “defter ve belge ibraz etmemek” ve sanık ......hakkında “sahte fatura düzenlemek” suçlarından mütalaa bulunmadığının anlaşılması karşısında; iddianamede tavsifi yapılan anılan suçlarla ilgili Defterdarlık veya Gelirler Bölge Müdürlüğü’nün mütalaası alınmadan davaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK. nun 321. maddesi uyarınca istem gibi BOZULMASINA, 30.10.2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2018, Karar No: 2022/7770, Tarih: 10.10.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/2018 E.  ,  2022/7770 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2018/1836 E., 2019/91 K.

SUÇLAR : Kasten öldürmeye teşebbüs, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEMYİZ EDENLER : Sanık müdafii, katılan ... vekili

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükümlerin onanması

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 29.01.2019 tarihli ve 2018/1836 Esas, 2019/91 Karar sayılı kararının temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde;

Temyiz incelemesine konu gerekçeli kararın, sanık ... hakkında kasten öldürmeye teşebbüs suçundan kurulan hüküm yönünden kamu davasına katılan sıfatı ile taraf olan ve hükmü temyize hak ve yetkisi bulunan ...'nın bilinen en son adresine tebliğe çıkarıldığı ancak tebligat mazbatası üzerinde yapılan inceleme neticesinde tebliğ işleminin 7201 sayılı Tebligat Kanunu (7201 sayılı Kanun) hükümlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Şöyle ki bahse konu tebligat mazbatasına; “Annesi Ayşe ...” şeklinde şerh düşüldüğü; ancak, 7201 sayılı Kanun’un “Teblig mazbatası” başlıklı 23 üncü maddesinin beşinci fıkrasının ilgili bölümünde belirtilen;

“Tebliğin kime yapıldığını ve tebliğ muhatabından başkasına yapılmış ise o kimsenin adını, soyadını, adresini ...”

ve aynı maddenin yedinci fıkrasının ilgili bölümünde belirtilen;

“21 inci maddedeki durumun tahaddüsü halinde bu hususlara mütaallik muamelenin yapıldığını, adreste bulunmama ... sebebi,”

Şeklindeki hususların tebligat mazbatasında belirtilmediği, bu itibarla adı geçen katılan adına çıkartılan tebligatın usûlüne uygun olmadığı belirlenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90 ıncı maddesinin son fıkrası uyarınca, usûlüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin hükümler barındıran Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS), Türk hukuk sisteminin bir parçasıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) içtihadî değerlendirmeleri ile kapsamı belirlenen AİHS’in “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6 ncı maddesi, bazı zımnî hakları da bünyesinde barındırır. Bu haklar arasında “çelişme ilkesi”, “silahların eşitliği ilkesi”, “mahkemeye erişim hakkı”, “duruşmaya etkili katılma hakkı”, “delil sunma hakkı” ve “gerekçeli karar hakkı” yer alır. (Fahri Gökçen Taner, Ceza Muhakemesi Hukukunda Adil Yargılanma Hakkı Bağlamında Çelişme ve Silahların Eşitliği, 2. Baskı, ..., 2021, s.52)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre olağan kanun yolları, yargılama sürecinin bir parçasıdır. (Dallos/Macaristan, B. No: 29082/95, 01.03.2001) Bu nedenle AİHM, AİHS’in 6 ncı maddesi ile öngörülen adil yargılanma hakkının yargılamayı bir bütün olarak kapsadığını kabul eder. (... Kück/Almanya, B. No: 35968/97, 12.06.2003, §§ 46-47; Khamidov/Rusya, B. No: 72118/01, 15.11.2007, § 170)

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre olağan kanun yolları, yargılama sürecinin bir parçasıdır. (Dallos/Macaristan, B. No: 29082/95, 01.03.2001) Bu nedenle AİHM, AİHS’in 6 ncı maddesi ile öngörülen adil yargılanma hakkının yargılamayı bir bütün olarak kapsadığını kabul eder. (... Kück/Almanya, B. No: 35968/97, 12.06.2003, §§ 46-47; Khamidov/Rusya, B. No: 72118/01, 15.11.2007, § 170)

Ayrıca AİHM, Hadjianastassiou/Yunanistan, B. No. 12945/87, 16.12.1992 kararında, ilgilisinin gerekçeden haberdar edilmemesinin AİHS’in 6 ıncı maddesi kapsamında gerekçeli karar hakkının ihlâli olduğunu açıkça ifade etmiştir. Söz konusu karara göre; “Gerekçeli karar, dinlendiklerini taraflara göstermek ve böylece kendi taraflarındaki kararın daha istekle kabul edilmesine katkıda bulunmak amacına hizmet eder. ... Gerekçeli karar, bir başvuru sahibinin mevcut herhangi bir temyiz hakkını yararlı bir şekilde kullanmasını sağlamak için önemlidir.” Aynı kararda, gerekçeli kararın taraflara süresinde tebliğ edilmesi zorunluluğu da vurgulanmıştır. Aksi hâlde taraflar kanun yolu mercilerine başvuru konusunda hak kaybı yaşarlar ki bu durum sadece gerekçeli karar hakıkının değil, AİHM tarafından, AİHS’in 6 ncı maddesi kapsamında bulundukları belirlenen “çelişme ilkesi”, “silahların eşitliği ilkesi”, “mahkemeye erişim hakkı”, “duruşmaya etkili katılma hakkı”, “delil sunma hakkı” gibi hakların da ihlâli anlamına gelir.

Nitekim AİHM, gerekçeli kararın tebliğ edilmemesi hususunda, gerekçeli karar hakkının yanı sıra özellikle mahkemeye erişim hakkı üzerinde durmuştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, her ne kadar AİHS’in 6 ncı maddesi ile mahkemeye erişim hakkı açıkça düzenlenmemiş ise de söz konusu hakkın hukukun temel prensibi olduğunu, mahkemeye erişim hakkı bulunmaksızın adil, alenî bir yargılamadan söz edilemeyeceğini ve adil yargılanma hakkının içerdiği güvencelerden yararlanmanın olanaksız hâle geleceğini vurgular. (Golder/Birleşik Krallık, B. No: 4451/70, 21/2/1975, § 35) Mahkemeye erişim hakkı sadece ilk derece mahkemesine dava açma hakkını değil, kanun yollarına etkili bir şekilde başvurma hakkını da içerir. AİHM, mahkemeye etkili erişim hakkını hukukun üstünlüğü ilkesinin temel unsurlarından biri olarak kabul etmekte ve mahkemeye etkili erişim hakkının, mahkemeye başvuru konusunda tutarlı bir sistemin var olmasını ve dava açmak isteyen kişilerin mahkemeye ulaşmada açık, pratik ve etkili fırsatlara sahip olmasını gerektirdiğini ifade etmektedir. Bu sebeple hukukî belirsizliklerin ya da uygulamadaki belirsizliklerin tarafların mahkemeye erişimine zarar verdiği durumlarda bu hakkın ihlâl edildiğine karar verilmektedir. (Geffre/Fransa, B. No: 51307/99, 23/1/2003, § 34) O hâlde davanın taraflarına gerekçeli kararın usûlüne uygun olarak bildirilmesi suretiyle tarafların, bu gerekçeye göre ayrıntılı itiraz/istinaf/temyiz nedenlerini bildirerek kanun yoluna etkili bir şekilde başvurma haklarının kamu gücüyle ihlâl edilmemesi, herkesin sahip olduğu adil yargılanma hakkına uygun davranılması zorunludur.

Keza Anayasa Mahkemesi de Ayşe Eşlik, B. No: 2014/15969, 21.06.2017, § 48; Metin Duran, B. No: 2018/33546, 28.01.2021 kararlarında gerekçeli kararın ilgilisine tebliğ edilmemesi nedeniyle mahkemeye etkili erişim hakkının ihlâl edildiğine hükmetmiştir.

Mevcut açıklamalar ışığında, inceleme konusu gerekçeli kararın adı geçen katılana usûlüne uygun şekilde tebliği ile tebliğ ve tebellüğ evrakının ve hükmü temyiz etmesi durumunda temyiz dilekçesinin dava dosyasına eklenmesi ve bu durumda ileri sürülen yeni temyiz istemleri hakkında ek Tebliğname düzenlenmesinden sonra dava dosyasının, geri gönderilmek kaydıyla, Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 10.10.2022 tarihinde karar verildi.