muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/296, Karar No: 2022/563, Tarih: 20.09.2022

Bu itibarla, haklı nedene dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2020/296 esas sayılı dosyasında Genel Kurulun sayın çoğunluğu ile aramızda, mağduredeki basit yaralanmanın mağdurenin şahsına bir zarar verme olarak kabul edilip edilmeyeceği, bağlantılı olarak sanık hakkında TCK’nın 110. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda görüş ayrılığı doğmuştur.

Sanık ...’ın olay günü yanında arkadaşı ... olduğu hâlde araçla seyir hâlinde iken daha önce bir süre arkadaşlık yaptıktan sonra ayrıldığı mağdure ...’ı ... isimli şahsın otomobilinde gördüğü ve yanlarına giderek mağdureyi kendi aracına davet ederek bindirdikten sonra kıskançlığın etkisiyle ... içinde iken adli muayene raporunda belirtildiği üzere yumrukla bir kez vurarak dudak sol tarafta 0,3 cm çapında ekimoz oluşacak ve BTM ile giderilebilecek nitelikte hafif ölçüde yaraladıktan sonra evine bıraktığı anlaşılmaktadır.

Olayın oluş şekli ve mağduredeki yaralanmanın basit oluşu göz önüne alındığında sanığın mağdureyi şahsına bir zarar vermeden kendiliğinden evine bırakmış olması karşısında hakkında TCK'nın 110. maddesinin uygulanması gerekmektedir.

Yargıtay CGK'nın 08.12.2015 tarihli ve 2014/14-710(E), 2015/502(K) sayılı kararında özetle '…109. maddenin altıncı fıkrasının 'bu suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.' hükmü karşısında, bu suçun işlenmesi amacıyla, işlendiği süreyle sınırlı bir zaman dilimi içerisinde ve eylemin gerçekleştirilmesi sırasında mağdurun, özgürlüğünün kısıtlanması sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerine ulaşmayacak şekilde yaralanması hâlinde, diğer şartların da olması kaydıyla etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilecektir…' denilmek suretiyle kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurunu oluşturacak ve kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerine ulaşmayacak şekilde yaralanma hâlinde diğer şartların varlığı durumunda etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiği hususu vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay CGK’nın 11/05/2022 tarihli ve 2019 /611 E 2022/340 sayılı kararında özetle '…Sanıklar ... ve ... ile inceleme dışı suça sürüklenen çocuk Furkan’ın fikir ve irade birliği içerisinde hareket ederek mağdurlar ... ve ...'u cebirle araca bindirip ... olarak bilinen mevkiye götürdükten sonra sanık ...'in ...'ı araçtan indirmesi, bir müddet uzaklaştıktan sonra da mağdure ...'le aralarındaki ilişkiyi sorgulamak amacıyla ...'ı tekme ... atmak suretiyle darp etmesi, daha sonra araca dönüp 'Ne bakıyorsun?' diyerek ... içerisinde bulunan ...'a ... atması, sanık ...'in 'Defolun gidin.' biçimindeki sözleri üzerine ... ile ...’un koşarak olay yerinden uzaklaşmaları, yol üzerinde durdurdukları bir kamyon vasıtasıyla şehir merkezine dönmeleri, 22.01.2013 tarihinde ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından mağdur ... hakkında düzenlenen raporda; darp ve cebir izine rastlanılmadığının bildirilmesi, sanık ...'in ...'a ... atması eyleminin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun işlenmesi amacıyla, işlendiği süreyle sınırlı bir zaman dilimi içerisinde ve eylemin gerçekleştirilmesi sırasında meydana gelmesi ve dolayısıyla kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun unsurunu oluşturması hususları birlikte gözetildiğinde, sanıkların mağdur ...'a yönelik gerçekleştirdikleri eylemler yönünden haklarında TCK'nın 110. maddesinin uygulanma koşullarının bulunduğu kabul edilmelidir…' denilmek suretiyle hürriyeti kısıtlama suçu içerisinde işlenen basit yaralama içeren fiillerin mağdurun şahsına bir zarar verilme olarak değerlendirilemeyeceği dolayısıyla TCK'nın 110. maddesi uygulamasına bir engel oluşturmayacağı vurgulanmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ve Yargıtay uygulaması karşısında somut olayda, başka bir araçta bulunan mağdureyi kendi otomobiline binmesini sağladıktan sonra yumrukla bir kez BTM ile giderilebilecek nitelikte hafif ölçüde yaraladığı ve devamında mağdureyi evine bırakmış olması karşısında, sanığın mağdureyi kendisine herhangi bir zarar vermeden kendiliğinden onu güvenli bir yerde bıraktığının kabulü gerektiği ve sanık hakkında bu nedenlerle TCK'nın 110. maddesinin uygulanması gerektiği," düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan iki Ceza Genel Kurulu Üyesi de; benzer gerekçelerle,

Karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 04.07.2022 tarihinde yapılan birinci müzakerede yasal çoğunluk sağlanamadığından 20.09.2022 tarihinde yapılan ikinci müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/15839, Karar No: 2023/8192, Tarih: 20.06.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/15839 E.  ,  2023/8192 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2019/434 E., 2021/258 K.

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulüne/Davalının İstinaf Talebinin Kısmen Kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : Yüksekova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI : 2016/666 E., 2018/836 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket tarafından yetkili kılınan Alizem Grup Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti tarafından 08.03.2016 tarihinde 167741216 numaralı poliçe ile müvekkilinin Cumhuriyet Mah. ... Yüksekova/Hakkari adresindeki binasının G.L.K.H.H Terör rizikosu kapsamında poliçe teminatı altına alındığını, müvekkilinin konutunun bulunduğu Yüksekova İlçesinde 13.03.2016 tarihinden 30.05.2016 tarihine kadar sokağa çıkma yasağı ilan edildiğini, müvekkilinin de güvenlik nedeniyle evini terk etmek zorunda kaldığını sokağa çıkma yasağının sona ermesiyle evine geri döndüğünü, sokağa çıkma yasağı ve devamı süresinde yoğun çatışmalı süreçlerin yaşandığını ve müvekkilinin teminat altında bulunan konutunun, konut içinde bulunan ev eşyalarının tamamının yanmış ve kullanılmaz hale geldiğini, müvekkilinin yasak kalktıktan hemen sonra davalı ... şirketini aradığını ve eksper talep ettiğini, davalı ... eksper göndererek gerekli raporlarını tuttuklarını, ancak davalı tarafın zararı karşılamadığını, müvekkilinin binasının yakılıp yıkılması neticesinde Yüksekova Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından delil tespiti yapıldığını, müvekkiline ait sigortalı taşınmazın uğradığı zararlara karşılık fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 2.250,00 TL tazminatın davalı ... şirketine rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 30.05.2018 havale tarihli dilekçesi ile talep sonucunu 152.000,00 TL'ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; 5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkındaki Kanun kapsamında zararların Kaymakamlık ve Valilik Zarar Tespit Komisyonunca ödenmiş yada ödenmek üzere olduğunu, 5233 Sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkındaki Kanun gereğince terör zararlarının devletçe karşılanacağını, bu nedenle davanın husumetten reddini, davanın Kaymakamlığa ve Valiliğe ihbarının gerektiğini, Türk Ticaret kanunu 1445. ve 1446. Maddeler çerçevesinde davacı taraf ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmediğini, olağanüstü hal ilanı, evin hasar gördüğü davacı tarafından öğrenilmesine rağmen müvekkil şirkete bildirilmediğini, davacının hasar tespit komisyonuna öncelikle başvurarak hasarı karşılayabilecekken kötü niyetle bu davayı ikame ettiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber poliçede %5 muafiyet ve devlet Tarafından ödenen ve ödenecek tazminatların mahsup edilmesi söz konusu olduğunu, 90 gün ikamet edilmeyen konutlarda %25 muafiyet uygulanması poliçe gereği olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yüksekova Sulh Hukuk Mahkemesinin D.İş dosyası ve ekspertiz raporu incelenmesi sonucu aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının tamamen hasar gören konutu için toplam 272.000,00 TL hesap yapıldığı ancak poliçe limitinin 160.000,00 TL olduğu, poliçede terör klozu için belirlenen %5 lik muafiyet indirimi düşüldükten sonra davacının zararının 152.000,00 TL olduğu ve davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile talep ettiği miktarın 152.000,00 TL olduğu konut sigorta poliçesi ile 160.000,00-TL bina teminatı ve Grev.L.K.H.H.K.N.H kapsamında teminat altına alındığı, davaya konu rizikonun teminat süresi içerisinde gerçekleştiği, sigortalı dairenin bulunduğu binanın yıkıldığı, poliçenin hasar tarihinde yürürlükte olduğu, zararın terör klozu teminatı içerisinde olduğu, sigorta poliçesindeki limit içerisinde kalan zararın sigorta kapsamında sigorta şirketi tarafından zararın karşılanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile; 152.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 01.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf talebinde bulunan davalı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu konutun hukuki vasfının belli olmadığını, tapu kaydının olup olmadığının, davacının bu konutta mülkiyet hakkı bulunup bulunmadığının belirli olmadığını, tapusu-imar izni bulunmayan konutun ve o yerde mülkiyet hakkı bulunmayan davacının hukuken korunacak bir menfaatinin olmadığını, operasyonlardan önce bölge haklının eşyalarının güvence altına almak için güvenli bölgelere göç ettiğini, bu durumda eşya zararından söz edilemeyeceğini, davacının TTK' nın 1435 ve 1439. maddelerine aykırı davrandığını, sigorta sözleşmesi iyiniyete dayalı bir sözleşme olduğu halde mevcut durumun davacı tarafça gizlendiğini, dürüstlük kuralına aykırı davranıldığını, bu nedenle poliçenin başlangıçtan itibaren hükümsüz olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçenin geçerli kabul edilmesi halinde poliçenin iptali sonrası davacıya iade edilen primin de tazminattan indirilmesi gerektiğini, poliçedeki tüm muafiyetlerin uygulanması gerektiğini, dava konusu hasarın bölgedeki terör eylemleri ve bu eylemler neticesinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı esnasında meydana gelen ve hırsızlık faaliyetlerinden kaynaklandığının iddia edildiğini, poliçede temin edilen hırsızlık teminatında Hırsızlık Sigortası Genel Şartlarına işaret edildiğini, A.4.7 maddesi gereğince terör eylemleri nedeniyle yapılacak müdahaleler sonucunda meydana gelecek zararların teminat dışı olduğunu, Yangın Sigortası Genel Şartları A.4. maddesinde de teminat dışı kalan hallerin sayıldığını, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2006/2866 Esas-2007/3086 Karar sayılı kararında ıslah ile arttırılan alacak için faizin ıslah tarihinden başlayacağının belirtildiğini, bu nedenle 15.07.2016 tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin yanlış olduğunu ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alacağın zamanaşımına uğramadığı, temerrütün doğru hesaplandığı, dairece sigortalı dairenin yeniden yapım bedelinin hesaplanmasında; poliçede belirlendiği şekilde 170 m² alınması gerektiği 170 m² x 800,00 TL (2016 yılı 4A sınıfı yapı yaklaşık birim maliyet 800,00 TL) = 136.000,00 TL olacağı, bu miktardan %5 oranında terör muafiyeti olan 6.800,00 TL indirilmesi ile davacının sigorta poliçesi limiti dahilinde 129.200,00 TL bina tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerektiği, davanın HMK 107. maddesi davanın belirsiz alacak davası olarak açılması nedeniyle zararın belirli hale gelmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 107/2. maddesi gereği yapılan artırımın ıslah olarak nitelenemeyeceği, sigorta şirketi yönünden zararın tamamı için TTK m. 1427 gereğince TTK m. 1446'ya göre yapılacak ihbar tarihinden 45 gün sonra temerrütün oluşacağı, dosyadaki belgelere göre ihbar tarihinin 31.05.2016 tarihi olduğu, bu durumda temerrüt tarihinin 18.07.2016 tarihi olacağı, mahkemece ise ekspertiz rapor tarihi olan 01.09.2016 tarihini temerrüt tarihi olarak esas aldığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile; Yüksekova 1. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi'nin 05.12.2018 tarih ve 2016/666 Esas, 2018/836 Karar sayılı hükmün 353/(1)-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, kaldırılıp düzeltilen hükmün yerine geçmek üzere; davanın kısmen kabulü ile 129.200,00 TL'nin 01.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından teminat altına alınan konut sigortası sebebiyle tazminatın talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401, 1409 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme:

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından teminat altına alınan konut sigortası sebebiyle tazminatın talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401, 1409 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme:

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacının davasının bölge adliye mahkemesi gerekçesinde belirsiz dava olarak belirtilse de kısmi dava olarak açıldığı, 6102 sayılı TTK 1420 inci maddesi gereği sigorta sözleşmelerinden doğan bütün taleplerin iki yılda zamanaşımına uğrayacağı, bu sürenin sokağa çıkma yasağının kalkmasından sonra 45 günlük ihbar süresinden sonra başlayacağı, olayda bu sürenin geçmediği, temerrüt tarihinin ihbar tarihi olan 31.05.2016 tarihine 45 gün eklenerek belirlenmesi gerekirken davalının lehine olacak şekilde ekspertiz tarihi olarak belirlendiği ve taşınmaza ilişkin bilirkişi raporunda yer alan tespitler çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığından, davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/8235, Karar No: 2022/651, Tarih: 16.02.2022

**3. Ceza Dairesi         2021/8235 E.  ,  2022/651 K.**

**"İçtihat Metni"**

İlk Derece Mahkemesi : Balıkesir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.11.2018 tarih ve 2017/277 - 2018/554 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme

Hüküm : TCK’nın 314/3 ve 220/7 yollamasıyla 314/2, 220/7-2.cümle 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK’nın 62, 53/1-2-3, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine

Bölge Adliye Mahkemesince sanık hakkında kesin olarak verilen hüküm, 24.10.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunun 29. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 286. maddesine eklenen üçüncü fıkradaki düzenleme gereğince temyiz yolunun açılması üzerine anılan kanuna eklenen geçici 5. maddenin 1/f bendinde belirtilen süre içinde temyiz edilmekle,

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ceza Muhakemesi Hukukunda savunmanın ayrılmaz parçası olan “müdafilik” kavramı üzerinde durmak gerekecektir.

Müdafii; şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade eder (CMK. m. 2/1-c).

Müdafilik ihtiyari veya zorunlu olabilir. 1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak isteğe bağlı/ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş, sınırlı hallerde ise kişilerin kendilerini yeterince savunamayacakları ve kamusal bir kurum olan savunmanın zaafa uğrayacağı kabulünden hareketle zorunlu müdafilik sistemini getirmiştir. 5271 sayılı CMK ise zorunlu müdafilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde genişletmiştir (C.G.K. 17.12.2009 t. 2008/1-172 E. 2009/26 K.).

Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafinin yardımından yararlanabilir. Müdafiyi kendisi ya da kanuni temsilcisi seçebilir. Müdafii seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafi görevlendirilir. Bu haller isteğe bağlı müdafiliktir. Kanunumuz bazı hallerde ise zorunlu müdafiliği benimsemiştir. Bu durum Ceza Genel Kurulunun gündemine birçok kez gelmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafiilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK zorunlu müdafilik sistemini önemli ölçüde genişletmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafiilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK zorunlu müdafilik sistemini önemli ölçüde genişletmiştir.

5271 sayılı CMK’ya göre müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığın, çocuk, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz olması (CMK’nın 150/2. maddesi), soruşturma veya kovuşturma konusu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi (CMK’nın 150/3. maddesi), resmi bir kurumda kusur yeteneğinin araştırılması için gözlem altına alınmasına karar verilecek olması (CMK’nın 74/2. maddesi), tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilmesi (CMK’nın 101/3. maddesi), davranışları nedeniyle hazır bulunmasının duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşılan sanığın yokluğunda duruşma yapılması (CMK’nın 204/1. maddesinde) ve kaçak sanık hakkında duruşma yapılması (CMK’nın 247/4. maddesinde) hallerinde, şüpheli veya sanığın istemi bulunmasa, hatta açıkça müdafii istemediğini beyan etse bile müdafi görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır”.

Öncelikle somut olayın “5271 sayılı CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerekip gerekmediği, bu kapsamda “beş yıllık ceza süresinin belirlenmesinde suçun temel şekli için kanunda öngörülen cezanın mı dikkate alınacağı yoksa, suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenlerinin de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınıp alınamayacağı”, hususları yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

Adil yargılanma hakkı, Anayasanın 36/1. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6/1. maddesinde de; “Herkes davasının, cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak, görülmesini isteme hakkına sahiptir.” denilerek teminat altına alınmıştır.