muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2010/1817, Karar No: 2010/3116, Tarih: 18.03.2010

**1. Hukuk Dairesi         2010/1817 E.  ,  2010/3116 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ÜSKÜDAR 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/03/2009

Taraflar arasında görülen davada;Davacı vakıflar idaresi, kayden maliki olduğu 2 ada 1 parsel sayılı taşınmazına, davalıların miras bırakanı tarafından bina yapılmak suretiyle işgal edildiğini ileri sürerek el atmanın önlenmesi ve yıkım isteklerinde bulunmuştur.

Davalılar, miras bırakanlarına ait tapu tahsis belgesi bulunduğunu, haksız işgalci olmadıklarını belirtip davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davalıların miras bırakanının tapu tahsis belgesinin bulunduğu gerekçesiyle 2981 sayılı yasanın 22/b maddesi gereğince davanın durdurulmasına karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi . .raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, 2981 Sayılı Yasanın 22/b maddesi gereğince davanın durdurulmasına karar verilmiştir.

Dosya içerisinden ve toplanan delillerden, dava konusu 2 ada 1 parsel sayılı taşınmazın öncesinde İstanbul Belediyesi ile dava dışı kişiler adına paylı mülkiyet üzerine kayıtlı iken hükmen tescil suretiyle vakıflar idaresi ile Abdullah Ağa Vakfı adına kayıtlı olduğu görülmektedir.

Davalılar, miras bırakanlarına ait taşınmazın önceki paydaşlardan İstanbul Belediyesi tarafından verilen tapu tahsis belgesinin bulunduğunu belirterek davaya karşı çıkmışlardır.

Bilindiği üzere; 2981/3290 Sayılı Yasa düzenlemeleriyle Hazine, Belediye, İl Özel İdaresine ait veya Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ettiği arsa ve arazilerin üzerine taşınmazda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan hakları bulunmayan kişilerin yapılanmaları ve gerek taşınmazın niteliği ve içinde bulunduğu konum ve gerekse hak sahibi olma bakımından yasanın öngördüğü koşulların gerçekleşmesi halinde, kamu kuruluşunun ilerde imar ve ıslah planları veya kadastro planları belirlenecek alanlarda, planlar gerçekleştikten sonra tapuya dönüştürülmek üzere yapı sahiplerine tapu tahsis belgesi vermeleri öngörülmüş, planların önceden yapılmış olduğu hallerde ise tapu tahsis belgesi yerine doğrudan tapu verilmesine de olanak tanınmıştır. Hemen belirtilmelidir ki, üzerinde yapılaşma bulunan ve yasa hükümleri gereğince hakkında özel mülkiyet kurulabilecek ve kişilere devri mümkün olan maliki Hazine, İl Özel İdaresi olan ve İdaresi Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmazlarda imar ıslah veya kadastro planı henüz yapılmamışsa, bu kamu kuruluşlarınca hak sahibine tapu tahsis belgesi verileceği, imar ve ıslah planı veya kadastro planının yapılması ile sahibine kişisel hak sağlayan tapu tahsis belgesinin tapuya tahvil edileceği ve ilgilisine sicil kaydının devredileceği tartışmasızdır.

Diğer taraftan, her ne kadar taşınmaz paylı mülkiyet üzereyken belediye tarafından davalıya tapu tahsis belgesi verilmiş ise de, anılan tapu tahsis belgesinin hukuken korunmasına olanak bulunmadığı kuşkusuzdur. Zira, TMK.nun 688. maddesinde de tarif edildiği üzere paylı mülkiyet, birden ziyade kimsenin fiilen bölünmemiş olan bir şeyde belirli paylarla malik olmaları halidir. Bir başka ifadeyle, her paydaşın payı, taşınmazın tamamına yayılmış vaziyette olup, taşınmazın her noktasında paydaşların hakkı bulunmaktadır.

Öyle ise, bir taşınmazla ilgili olarak tapu tahsis belgesi verilebilmesi için, belgeyi verecek merciin taşınmaza müstakilen malik olması gerekmektedir. Buna göre, davalının dayandığı tapu tahsis belgesinin himaye görmeyeceği açıktır.

Ayrıca, 3290 Sayılı Kanunun 13. maddesi ile değişen 2981 Sayılı Kanununun 22. maddesinin b bendinde, 2981 Sayılı Yasanın kapsamına giren yapılarla ilgili olarak yargı mercilerinde açılmış davaların yürütülemeyeceği gibi, haklarında evvelce yıkım kararı alınmış ve kesinleşmiş olan yıkım işlemlerinin de bu kanuna göre işleme tabi tutulacağı belirtilerek, bunun istisnası olarak çekişme konusu yapının özel kişiye ait gayrimenkul üzerine yapılmış olması kabul edilmiştir. Özel kişiler arasında yıkımın önlenmesi konusunda anlaşma sağlanamıyorsa bu çeşit yapının yıkımı engellenemeyeceği düzenlemesine değer verilmiş ve bu nitelikteki taşınmazlar bakımından derdest bulunan davalar için durdurma kararı verilemeyeceği belirtilmiştir.

Oysa, somut olayda, korunması gerekli olan bir tapu tahsis belgesinin varlığı kabul edilemeyeceği gözetildiğinde, durdurma kararı verilmesine de yasal açıdan imkan bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; bilirkişilerin krokisinde gösterilen bölümler yönünden elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve yasal olmayan gerekçelerle yazılı olduğu üzere karar verilmesi isabetsizdir.

Davacı idarenin, temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 18.3.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/6409, Karar No: 2014/389, Tarih: 23.01.2014

**23. Hukuk Dairesi         2013/6409 E.  ,  2014/389 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Eskişehir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 13/06/2013

NUMARASI : 2011/485-2013/388

Taraflar arasındaki sözleşmenin feshi, tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müflis müvekkili şirket ile arsa sahibi davalılar arasında 10.03.2006 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, ancak Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15.10.2008 tarih ve 2008/66 E, 2008/483 K. sayılı kararı ile müvekkili şirketin iflasına karar verildiğini, kararın 13.04.2009 tarihinde kesinleştiğini, 15.01.2010 tarihli ikinci alacaklılar toplantısında masanın sözleşmeye girmeyeceği ve inşaatlara devam etmeyeceğinin kararlaştırıldığını ileri sürerek, sözleşmenin feshi ile müflis şirket tarafından taşınmazlar üzerine yapılmış imalat (iş bedelinden) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL’nin tahsilini talep ve dava etmiş, ıslah yoluyla talebini 1.262.450,62 TL olarak arttırmıştır.

Davalılar, yargılamaya katılmamıştır.

Mahkemece, iddia, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; müflis şirketin iflas etmiş olması nedeniyle, davalılar ile imzalanan sözleşmeyi devam ettirmesi mümkün olmadığından, kimsenin sözleşmeyi devama zorlanamayacağı, davalılara ait arsa üzerindeki inşaatla ilgili olarak üçüncü bir firma ile inşaat sözleşmesi imzalanmış olduğu, fesih ile birlikte en başına dönülmüş gibi işlem yapılması gerektiği ve arsa sahibi olan davalıların “sebepsiz zenginleşen” konumuna düştüğü gerekçesiyle, davanın kabulü ile müflis şirket ile davalılar arasındaki Eskişehir 1. Noterliğinde düzenlenen 10.03.2006 tarihli, 6429 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat yapım ve satış vaadi sözleşmesinin geriye dönük olarak feshine, 1.272.450,62 TL alacağın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bu miktarın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, kalan kısmına ıslah tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine, yargılama giderlerlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, sözleşmenin feshi sebebiyle imalat bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Dava, sözleşmenin feshi sebebiyle imalat bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda, davalı arsa sahiplerinin başka bir yüklenici ile 22.03.2011 tarihinde arsa payı karşılığı sözleşme imzaladıkları anlaşılmıştır. Davacı yüklenici de bu davada sözleşmenin feshini istemiş olup, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tek taraflı irade beyanı ile feshi mümkün olmadığından, tarafların fesih iradelerinin işbu davanın açıldığı 07.12.2011 tarihinde birleştiğinin kabulü gerekir.

Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinin feshi halinde taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre verdiklerini geri isteyebilirler. Yüklenici tarafından arsa sahibinin arsasına yapılan inşaatta kullanılan malzemelerin ve gerçekleştirilen imalâtın fesih iradelerinin birleştiği ya da bu şekilde bir irade birleşmesi yoksa fesih hakkındaki mahkeme kararının kesinleştiği tarih itibariyle mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelini isteyebilir. Yüklenicinin fesih halinde dahi olsa imalât bedeli isteyebilmesi için yaptığı inşaatın yasal ve arsa sahibinin yararlanabileceği nitelikte olması gereklidir. Hükmedilecek imalât bedelinin içerisinde bu iş ve imalâtın yapılması için gerekli olan ve yüklenici tarafından ödenmesi gereken ruhsat, proje vs. gibi harcamalar da bulunmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda isabetli olarak imalat bedeli dava tarihine göre hesaplanmış ise de, bilirkişinin yapılan imalatları mahalli piyasa rayiçlerine ya da bayındırlık birim fiyatlarına göre hesaplama yapıp yapmadığı denetlenememektedir.

Bu durumda mahkemece, uzman bilirkişi kurulundan yukarıda açıklanan ilkeler gözönünde bulundurularak imalat bedeli ile ilgili ek rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davalılar yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2012/3291, Karar No: 2013/3104, Tarih: 21.02.2013

**11. Hukuk Dairesi         2012/3291 E.  ,  2013/3104 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Hasımsız olarak görülen davada ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 07/02/2012 tarih ve 2011/429-2012/29 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin hamili olduğu 18.500 TL bedelli çekin kaybolduğunu ileri sürerek, zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına göre, dava takip edilmediğinden 03.11.2011 tarihli celsede işlemden kaldırılmasına karar verildiği, bu tarihten sonra ... ay içinde davanın yenilenmediği gerekçesiyle HMK’nın 150/6. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, tensibin ... nolu ara kararı uyarınca davacıya duruşma günü ve saatini bildirir davetiye tebliğine karar verilmesine rağmen, davacıya duruşma günü ve saatini bildirir tebligat gönderilmemiştir. Buna rağmen 03.11.2011 tarihli ilk duruşmada davacı gelmediği, mazeret de bildirmediği için takip edilmeyen davanın HMK’nın 150 maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına, 07.02.2012 tarihinde de ... ay içinde dava yenilenmediğinden HMK’nın 150/6. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK’nın 409/1. maddesinde “Oturuma çağrılmış olan tarafların hiçbiri gelmediği veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dava yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir" karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK’nın 150/1. maddesinde "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Somut olayda tensip ara kararına rağmen davacı vekiline duruşma günü tebliğ edilmeden yapılan duruşmada dosya işlemden kaldırılmış ve daha sonra süresi içinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacı vekiline tebligat yapılmadığından dosyanın işlemden kaldırılması usulüne uygun değildir. Bu itibarla mahkemece, anılan yasa hükümleri nazara alınarak davacı vekiline duruşma günü ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilip iddia ve delillerini bildirme hakkı tanınmadan davanını yazılı şekilde sonuçlandırılması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, ....02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13754, Karar No: 2015/10787, Tarih: 19.10.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/13754 E.  ,  2015/10787 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Pasinler Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 21/05/2015

NUMARASI : 2014/201-2015/143

-K A R A R-

Dosya içeriğine göre dava, davalıya ait otobüsün yakılması sonucu anılan otobüsün yanındaki davacı kuruma ait saha dolabının yanması sonucu meydana gelen zararın tahsili istemine ilişkin olup, davaya konu olayın trafik kazası ile ilgisi bulunmamaktadır.

Buna göre; temyiz inceleme görevi 2797 sayılı Yargıtay Yasasının 14. maddesi ile Başkanlar Kurulu’nun 19.01.2015 gün ve 8 sayılı kararı uyarınca Dairemiz görev alanı dışındadır. Dosyanın inceleme yerinin belirlenmesi için 11 Nisan 2015 Tarihli ve 29323 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6644 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile değişik Yargıtay Kanununun 60/II. fıkrası uyarınca dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu’na GÖNDERİLMESİNE, 19.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5867, Karar No: 2023/6827, Tarih: 05.07.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/5867 E.  ,  2023/6827 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 17.05.2022 Tarihli ve 2021/623 Esas, 2022/393 Karar Sayılı Kararı

Taraflar arasında daha önceden açılmış İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesinde halen derdest boşanma davalarının bulunduğu, derdest dosya ile iş bu dosyanın taraflarının ve konusunun aynı olması sebebiyle derdestlik durumunun bulunduğu, aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülüyor olmamasının dava şartı olduğu, aynı konuda aynı taraflarca devam eden iki adet dava bulunduğu ve iş bu dava açısından dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, taraflar arasında derdest boşanma davası olduğundan mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili mahkeme olan İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesinin 26.04.2023 Tarihli ve 2023/18 Esas, 2023/562 Karar Sayılı Kararı

Her ne kadar Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından usulden red ve görevsizlik kararı ile derdest dosya bulunması sebebi ile İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek işbu dosya gönderilmiş ise de davalı ... ... tarafından açılan boşanma davasının Boyabat Asliye Hukuk Mahkemesi kararından önce işlemden kaldırıldığı ve sonrasında yasal süreler içinde başvuruda bulunulmadığından açılmamış sayılmasına karar verildiği, işbu dosyanın İstanbul Anadolu 19. Aile Mahkemesine tevzi edildiği tarihte taraflar açısından derdest bir boşanma davasının bulunmadığı, kaldı ki davalı tarafından açılan boşanma dosyası ile usulüne uygun bir birleştirme kararının da bulunmadığı, görevsizlik ve yetkisizlik durumlarında dosyanın doğrudan mahkemeye değil de tevziye gönderilerek Aile Mahkemelerinden birine tevzi yapılabileceği, kaldı ki dosyada bir yetki itirazının da ileri sürülmediği, bu sebeple yetkisizlik kararı da verilemeyeceği gerekçesiyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, boşanma istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler” başlıklı 21 ... maddesi şöyledir:

“Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur:

a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa.

b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa.

c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.

ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.”

2. 6100 sayılı Kanun’un “İnceleme yeri” başlıklı 22 ... maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa.

c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.

ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.”

2. 6100 sayılı Kanun’un “İnceleme yeri” başlıklı 22 ... maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

“İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmadığından dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Dosyanın MAHALLİNE İADESİNE,

05.07.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/39910, Karar No: 2022/6213, Tarih: 01.03.2022

**4. Ceza Dairesi         2021/39910 E.  ,  2022/6213 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Hakaret suçundan şüpheli ... isimli facebook kullanıcısı hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen ... tarihli ve ... soruşturma, ... sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ...Sulh Ceza Hâkimliğinin ... tarihli ve ...değişik iş sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...gün ve ... sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında “5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Somut olayda, müşteki tarafından kayda alınan ve sosyal medyada paylaşılan videonun haber konusu olması üzerine, ... Haber ve Medya Sitesi adlı ... kullanıcısı tarafından bahse konu habere atıfta bulunularak ''Türkiye'nin en çirkin kadınları nerededir."diyerek video paylaşan polisler görevden uzaklaştırıldı başlıklı haber yapıldığını videoda kendi aralarında arkadaşlarına şaka amaçlı "Türkiye'nin en çirkin kadınları nerededir" sorusunu sorduğunu" şeklindeki sözlerle şüphelinin müştekiye hakaret ettiği yönündeki şikâyet üzerine, ...Cumhuriyet Başsavcılığınca, "...sitesinde paylaşımı yapılan video görüntüsünde birden fazla kişinin bulunduğu, şüpheliler tarafından sarf edildiği iddia edilen ifadelerin duraksanmayacak şekilde müşteki ...'ın şahsına yönelik olduğunun anlaşılamadığı gibi bu yönde somut bir delil bulunmadığı, dolayısıyla matufiyet şartının gerçekleşmediği, bu itibarla şüphelilerin üzerine atılı suçun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı" gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de,

Söz konusu videoyu kayda alan kişinin müşteki ... olduğunun şikâyet dilekçesinde belirtildiği, hakaret içerdiği iddia edilen ... paylaşımının ise "video paylaşan polisler görevden uzaklaştırıldı" şeklinde doğrudan videoyu kayda alan kişiye yönelik ifadelerde bulunduğu nazara alındığında, matufiyet şartının gerçekleştiği cihetle, söz konusu sosyal medya hesabı ile ilgili açık kaynak araştırması yaptırılması, şüphelinin kimlik bilgilerinin tespiti durumunda savunmasının alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeden soruşturmanın genişletilmesi kararı yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

CMK'nın 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet Savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet Savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet Savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

“(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O Yer Cumhuriyet Başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet Savcısına gönderir. Cumhuriyet Savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet Savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.