muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11263, Karar No: 2015/7372, Tarih: 18.11.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/11263 E.  ,  2015/7372 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl, karşı ve birleşen el atmanın önlenmesi, tazminat, kal, tapu iptali ve tescil davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davaların kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde müdahiller ... ... ile temlik alan ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davalı şirket ile müvekkilleri arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme uyarınca davalının arazinin bir kısmına kendi adına bir kısmına da müvekkilleri adına inşaat yapacağını, ancak davalının müvekkilleri adına yapacağı inşaatı kısmen yaptığını diğer kısmını ise tamamlamadığını, davalının yapmış olduğu inşaatlar karşılığında .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açtığı davada inşaatın yapıldığı 110 Ada 1 parsel sayılı taşınmazdan arsa payını aldığını, davalının hak ettiğini almasına rağmen aktin tamamını yerine getirdiği taktirde hak edeceği arsayı baştan beri kullandığını, üzerine kaçak inşaatlar yaptığını, haksız yere kullanmaya devam ettiğini, taraflar arasındaki aktin geriye doğru fesih edildiğini, davalının haksız yere kullanım bedelini ödemek zorunda olduğunu, davalı tarafın mahkeme kararıyla hissedar olduğu 110 ada 1 parsel ile birlikte 109/1, 111/1, 112/1, 116/1 parselleride kullanmaya devam ettiğini, davalı şirkete haksız yere kullandıkları parselleri teslim etmesini, üzerinde bulunan faydalı masrafların arsa kulanım bedelinden fazlası olursa arsa karşılığı takas edilmesi için ihtar çekildiğini, ancak karşı tarafın ihtarın gereğini yerine getirmediğini, davalının yaklaşık 16 yıldır müvekkilerine ait 14 dönüme yakın arazinin ilk akte dayalı olarak kullanıldığını ileri sürerek, davalının 109/1, 111/1, 112/1, 116/1 parsellerin tamamına ve 110/1 parselde müvekkilerinin hissesine yapmış olduğu el atmanın önlenmesine, 50.000,00 TL kullanım bedeli tazminatının kullanma tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, davalı şirketin müvekkillerine ait taşınmaz üzerine yaptığı ve ruhsata bağlanabilir faydalı masraf olan mütemmim cüz'lerin inşaat bedellerinin tazminatlarından mahsubuna, ruhsata bağlanamadığı için faydalı olmayan ve yıkılması gereken üst yapıların kal'ine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dosya davalısı birleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/500 Esas sayılı dosya davacısı .... vekili, müvekkilinin davalılarla gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile daire ve villa karşılığı inşaat sözleşmesi

Asıl dosya davalısı birleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/500 Esas sayılı dosya davacısı .... vekili, müvekkilinin davalılarla gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile daire ve villa karşılığı inşaat sözleşmesi

imzaladığını, sözleşme gereğince inşaatın gerçekleşme oranları nispetinde yükleniciye tapu vermesinin gerekmesine rağmen bu edimlerini yerine getirmediklerini, müvekkili tarafından açılan tapu iptal ve tescil talepli davanın müvekkili lehine sonuçlandığını ve kesinleştiğini, müvekkilinin inşaatlara devam ettiğini, inşaatlarını tamamladığını ileri sürerek, sözleşme ile müvekkilerine devri kabul edilen 1178, 1179, 1183 parsellerin tamamı ile 182 parselin 272/2452 ve 1177 parselin 3425/5269 hisselerinin tapularının iptali ile müvekkilleri adına tapuya tesciline, bunun mümkün olmaması halinde müvekkil şirket tarafından yapılan binalar karşılığında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00 TL tazminatın avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, asıl davaya verdiği cevap dilekçesinde ise müdahalenin men'i istenen taşınmazların taraflar arasında geçerli olan sözleşme kapsamında teslim edildiğini, haksız bir müdahalenin mevcut olmadığını, asıl davada dava tarihinden geriye doğru ancak 5 yıllık ecrimisil talep edilebileceğini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş sayılması suretiyle murazaanın giderilmesine, asıl dava davacısının el atmanın önlenmesi davasının kabulü ile 109/1, 111/1, 112/1, 116/1 parsel ve 110 ada parseldeki davacı hisselerine yapılan müdahalenin men'ine, asıl dava davacısının kal davasının kabulü ile 111 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki 567 m²'lik fazla yapının ve 112 ada 1 parseldeki çadırın kal'ine, asıl dosya davacısının haksız kullanma tazminatı talebinin kabulüne, birleşen dosya davacısı-asıl dosya davalısının yapı bedellerine ilişkin açmış olduğu davanın kabulü ile 669.377,10 TL'nin davacı-birleşen dosya davalısından alınmasına, müdahil davacıların davalarının reddine dair verilen karar Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 21.11.2010 tarih ve 3643 E., 6269 K. sayılı ilamıyla; taraf iradelerinin sözleşmenin feshi konusunda birleşen davanın açılma tarihi olan 09.08.2005 tarihinde birleştiği sonucuna varıldığı, yüklenicinin hakettiği iş bedelinin fesih iradelerinin birleştiği tarihteki rayiçlere göre hesaplanması gerektiği halde 2007 yılı fiyatlarına göre belirlenmesinin doğru olmadığı, arsa sahiplerinin 2000-2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin ecrimisil taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği, teminat olarak tapu iptali ve tescil kararının dışında bırakılan miktarın yüklenici şirketin arsa sahiplerine düşen parsellere yaptığı imalata karşılık alması gereken tapu payı içinde kaldığından ve sözleşmenin fesih ile sonuçlandığından yüklenici tarafından teminat olarak tutulan imalat bedelini arsa sahiplerinden istemekte haklı olduğu, bu konudaki hak ve alacakların temlikname ile ...'a temlik edildiği de gözetilerek bu miktara isabet eden imalat bedelinin arsa sahiplerinden tahsili ile müdahil ...'a ödenmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada bozma ilamına uygun yapılan hesaplama sonucu 493.556,78 TL bedelin temlik alan ...'e, 162.053,10 TL'nin ise temlik alan ...'a verilmesi gerektiği, bedellerin çekişmeli olduğunu bilerek temlik alan birleşen dosya davacıları temlik alanlara verilmesi halinde arsa sahibi davacıların alacağının tahsilinin imkansız kalacağı, arsa sahibi davacılar yönünden açılan ecrimisil talepli davalarda alınan bilirkişi raporunda 09.08.2005 tarihinden sonraki döneme ilişkin ecrimisil bedelinin 2.036.085,33 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle, sözleşmenin 09.08.2005 tarihi itibariyle feshedildiği, murazaanın bu şekilde giderilmesine, müdahil davacı ...'ın 110 ada 1 parsele yönelik davasının kabulü ile fazla imalat bedeli olarak hesaplanan 162.053,10 TL'nin davacı arsa sahiplerinden 10.000,00 TL'nin 09.08.2005 tarihinden itibaren, geri kalan 152.053,10 TL'nin 02.07.2007 tarihi olan ıslah tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte alınarak müdahil ...'a verilmesine, Birleşen dosya davacılarının (yüklenicinin) davasının kısmen kabulü ile 493

.08.2005 tarihi itibariyle feshedildiği, murazaanın bu şekilde giderilmesine, müdahil davacı ...'ın 110 ada 1 parsele yönelik davasının kabulü ile fazla imalat bedeli olarak hesaplanan 162.053,10 TL'nin davacı arsa sahiplerinden 10.000,00 TL'nin 09.08.2005 tarihinden itibaren, geri kalan 152.053,10 TL'nin 02.07.2007 tarihi olan ıslah tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte alınarak müdahil ...'a verilmesine, Birleşen dosya davacılarının (yüklenicinin) davasının kısmen kabulü ile 493.556,78 TL'nin ıslah tarihi olan 02.07.2007 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalı arsa sahiplerinden hisseleri oranında alınarak temlik alan müdahil ...'e verilmesine, karşı davacı yüklenicinin tapu iptali ve tescil talebinin reddine, davacı arsa sahiplerinin men'i müdahale ve kal davasının kabulü ile taşınmazlara

yapılan müdahalelerin önlenmesine, 111 ada 1 parseldeki bilirkişi raporunda belirtilen 567 m²'lik ruhsatsız yapının ve 112 ada 1 parseldeki çadırın yerinden sökülmek suretiyle kaldırılmasına, yıkım ve kaldırma masrafının davalı Orsaş'a yükletilmesine, davacı arsa sahiplerinin asıl davadaki ecrimisil taleplerinin reddine, davacı arsa sahiplerinin birleşen dosyalardaki ecrimisil davalarının kabulü ile toplam 2.036.085,33 TL'nin, her dönem için hesaplanan bedelin dönem sonundan itibaren uygulanacak faiziyle davalı ... şirketinden alınarak davacı arsa sahiplerine verilmesine, davacı arsa sahiplerinin hüküm altına alınan alacağının, davalı ...'tan olan alacağı nedeniyle ... lehine hükmedilen 162.053,10 TL ve işlemiş faizi ile birlikte temlik alan ...'ün lehine hükmedilen 493.556,78 TL ve işlemiş faizi mahsup hakkı tanınmasına ve bu miktarlarda müdahil ve temlik alanın sorumlu tutulmasına, birleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/127 esas sayılı dosyasındaki davacı arsa sahipleri taleplerinin subuta ermediğinden reddine, karar verilmiştir.

Kararı, müdahil ... vekili, temlik alan ... vekili ve müdahale talebinde bulunan .... vekili temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, müdahale talebinde bulunan .... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Müdahil ... ve ... vekillerinin temyiz itirazlarına gelince; yüklenici ....'nin birleşen davaya konu alacaklarını önce 29.08.2005 tarihinde ...'e temlik ettiği, ...'ün ise 110 ada 1 parselle ilgili alacaklarını ...'a temlik ettiği ve bu temliklerle ilgili herhangi bir dava açılmadığı uyuşmazlık konusu değildir. Yüklenici şirket ile arsa malikleri arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi müdahillere tüm hak ve borçları ile temlik edilmediğinden sözleşmenin diğer hükümlerine konu taleplerin muhatabı yüklenicidir. Yani müdahillere devredilen haklar, yüklenicinin yaptığı fazla imalat bedelleri ile ilgili olup, davalı arsa maliklerinin ecrimisil ile ilgili mahsup taleplerinin muhatabı müdahiller değildir. Bu husus dikkate alınmadan yanılgılı gerekçe ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

3)Bozma nedenine göre, müdahil ... ve ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

3)Bozma nedenine göre, müdahil ... ve ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, müdahale talebinde bulunan ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, Müdahil ... ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, müdahiller ... ve ... yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, müdahil ....'den fazla alınan peşin harç ile diğer temyiz edenlerden alınan peşin harçların istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2411, Karar No: 2022/2911, Tarih: 08.03.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/2411 E.  ,  2022/2911 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 8. Hukuk Dairesi

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 31. İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin Türk ... Sendikası üyesi olduğunu, 27. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesinden hâlihazırda yararlanmaya devam ettiğini, müvekkilinin işyerinden bir işçi personelin görevlendirilmesi ile ilgili emir üzerine yurtiçinde geçici olarak görevlendirildiğini, 25, 26 ve 27. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesinin "Geçici Görev, Kurs ve Seminer Ödenekleri" başlıklı 56. maddesi, 6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 1, 3, 14 ve 15. maddelerinde düzenlenen harcırahlarının verilmediğini, harcırahlı olarak yurtiçinde geçici göreve, kurs ve seminere gönderilenler ile birlik ve kıta ile intikal eden işçilere yemek yardımının 2,5 kat olarak nakden ödeneceğini, müvekkilinin harcırahlı olarak yurtiçinde geçici göreve gitmesine rağmen tarafına ödeme yapılmadığını, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca tarafına ödenmesi gereken harcırah ile yemek yardımı alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın öncelikle görev (yargı yolu) nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusunun, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre harcıraha hak kazanılıp kazanılmadığı hususuna ilişkin olup, Harcırah Kanunu hükümlerine göre harcıraha hak kazanılıp kazanılmadığı hususundaki husumetlerde tüm Kamu Görevlileri (işçiler dahil) için İdare Mahkemelerinin görevli olduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin dolduğunu, davaya konu olan ödemelerin Toplu İş Sözleşmesinde atıfta bulunulan 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve bu kanun kapsamında amir hükümler çerçevesinde yapıldığını, 07.02.2019 tarihli Geçici Görev Harcırahı konulu emirde açıklanan hususlar doğrultusunda konaklama ve yemek ihtiyaçlarının emrine girdiği birlik tarafından karşılanan personele yurtiçi geçici görev (YİGG) harcırahı ödenmemekte olduğunu, konaklama ve yemek ihtiyaçlarından herhangi birisi karşılanmayanlara 1/2 oranında harcırah ödendiğini, davacıya yönelik yapılan işlemlerde herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu :

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, taraflar arasındaki sözleşmeye, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Toplu İş Sözleşmesine göre nakdi yemek yardımı alacağının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı vekili, ilgili dönem Grup Toplu İş Sözleşmesinin “Yemek Yardımı” başlıklı 66. maddesinin c bendinde harcırahlı olarak yurtiçinde geçici göreve, kurs ve seminere gönderilenler ile birlik ve kıta ile intikal eden işçilere yemek yardımının 2,5 kat olarak nakden ödeneceğini, müvekkilinin harcırahlı olarak yurt içinde geçici göreve gitmesine rağmen tarafına ödeme yapılmadığını ileri sürerek yemek yardımı alacağı talebinde bulunmuştur. Davalı vekili ise, toplu iş sözleşmesinin 66 maddesinin c bendinin önceki bentlerin de dikkate alınarak yorumlanması gerektiğini, geçici görevlendirilen yerde yemek ihtiyacının ayni olarak karşılanması halinde uygulanmayacağını savunmuştur.

İşyerinde uygulanmakta olan Grup Toplu İş Sözleşmesinin “Yemek Yardımı” başlıklı 66. maddesinde konuyla ilgili olarak;

“a.İşverence işçi sayısı 50'yi aşan işyerlerinde aşağıdaki esaslara ve Tabldot Yönergesine göre işyerinde hazırlatılarak işçilerin yalnız kendilerinin yemesi maksadı ile bir öğün yemek verilir.

Ancak, işçi mevcudu 50'den fazla olmasına rağmen vardiyalı çalışma veya işçilerden bir kısmının sürekli olarak işyeri dışında çalışması nedeniyle tabldot yiyecek işçi miktarı 50'nin altında olan veya işyeri üniteleri yemek paydosunda işçileri bir araya getiremeyecek derecede uzak olan işyerlerinde tabldot çıkarılmayabilir.

İşveren aynı garnizon içerisinde birbirlerine yakın ve yemeğin işçilere veya işçilerin tabldot çıkarılan işyerine taşınması güç olmayan birden fazla işyerinde (işyerlerinin bağlı oldukları Kuvvet Komutanlıkları ayrı olsa bile) toplam işçi sayısı elliyi aşıyorsa,

(1) Bu işyerlerinden birinde mevcut bir tabldot varsa tabldot çıkarılmayan işyerlerinin mevcut tabldottan yararlandırılması,

(2) Mevcut bir tabldot yoksa, bu işyerlerinden birinde ortaklaşa tabldot çıkarılması hususunda her türlü önlemi alır.

(1) Bu işyerlerinden birinde mevcut bir tabldot varsa tabldot çıkarılmayan işyerlerinin mevcut tabldottan yararlandırılması,

(2) Mevcut bir tabldot yoksa, bu işyerlerinden birinde ortaklaşa tabldot çıkarılması hususunda her türlü önlemi alır.

Tabldot çıkarılan işyerlerinde kazana girecek erzak ve ekmek karşılığı olarak günlük yoklamaya göre, puantaja girecek işçilere normal her bir çalışma günü üzerinden bu sözleşmenin birinci yılında 9,26 TL tahakkuk ettirilerek tabldot heyetlerine verilir.

Bu yardım toplu iş sözleşmesinin ikinci yılının birinci ve ikinci altı aylarında ücret zammı oranında ve ücretin zamlandığı tarih itibarıyla artırılacaktır.

Ancak, askeri işyerlerinde bulunan askeri personele verilen günlük besin tutarlarındaki değişmeler nedeniyle ve yalnızca tabldot heyetlerine ödenmek kaydıyla, sözleşmenin birinci ve ikinci yılları içinde yukarıdaki belirtilen miktarları aşmamak şartıyla artırım yapma yetkisi işverene aittir. Bu artırım bütün işyerlerinde (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı işyerleri dahil) aynı anda ve aynı miktarda uygulanır. (Bakan yetkisi ile ödenen fark, kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz).

Yemeğin hazırlanması, pişirilmesi ve yedirilmesi sırasında gerekli taşıma, yakıt, temizlik vs. malzeme giderleri işverence karşılanır. Ancak, acil hallerde tabldotla ilgili zorunlu harcamalar yemeğin kalitesini düşürmemek kaydıyla tabldot başkanının teklifi ve işveren vekilinin onayı ile tabldot faiz gelirlerinden karşılanabilir. Bu hallerde yapılacak harcama 1.000 TL'yi geçemez.

Tabldot faiz gelirlerinin yüksek olduğu işyerlerinde tarafların mutabakatı ile bu faiz gelirlerinden işçi lehine sosyal amaçlı harcama yapılabilir.

b.İşyeri işçi sayısı 50'yi aşmayan veya a fikrasında belirtilen nedenlerle tabldot çıkarılmayan işyerlerinde çalışan işçilere, harcıraha hak kazanmayacak şekilde geçici göreve gönderilen işçilere, tabldot çıkarılan işyerlerinde yılda bir ayı geçmemek üzere oruç tutan veya doktor raporuyla yemek yemeyen işçilere bu maddenin a bendinde belirlenen (Bakan yetkisi hariç) yemek yardımı nakit olarak ödenir.

c.Harcırahlı olarak yurt içinde geçici göreve, kurs ve seminere gönderilenler ile birlik ve kıta ile intikal eden işçilere yemek yardımı 2,5 kat olarak nakden ödenir…” hükümleri bulunmaktadır.

Söz konusu hükümlerin birlikte yorumlanması sonucunda; “Yemek yardımı” başlıklı 66. maddenin a bendinde, yemek yardımının ayni olarak sağlanmasının koşulları düzenlenmiş olup, işyerinde çalışan işçi sayısının esas alındığı (50 işçi) ve anılan maddenin bütün fıkraları dikkate alındığında kural olarak yemek yardımının ayni olarak sağlanması olduğu anlaşılmaktadır. Yemek yardımının hangi hallerde nakdi olarak yapılması gerektiği ise aynı maddenin b bendinde belirtilmiş olup, b bendinde nakdi ödemeye ilişkin istisna kapsamında sayılan işçiler arasında davacı gibi harcırahlı işçilerin bulunmadığı görülmektedir.

Hâl böyle olunca anılan maddenin c bendinde her ne kadar harcırahlı olarak yurt içinde geçici göreve gönderilenler ile birlik ve kıta ile intikal eden işçilere yemek yardımının 2,5 kat olarak nakten ödeneceği belirtilmişse de, söz konusu bendin, a ve b bendinden ayrı olarak düşünülmesi mümkün değildir. Zira a ve b bentleri genel kuralı ve istisnasını ortaya koymuş olup, davalı işyerinde yemek yardımının ayni olarak sağlanması kuralı ve bu kuralın istisnaları ayrıca ve açıkça belirtildiğinden c bendinde harcırahlı olarak yurt içinde geçici görevlendirilenlerden yemek yardımını ayni olarak sağlayanların ayrıca nakten ödemeden faydalanamayacağı sonucuna varmak gereklidir. Öte yandan c bendinde yemeğin ayni olarak sağlanmasına rağmen ayrıca ve açıkça 2,5 kat olarak nakten ödeneceği de belirtilmemiştir. Bu itibarla davacının harcırahlı olarak geçici görevli olduğu dönemde ayni olarak (kazandan beslenme/kazandan yararlanma) yemek yardımından faydalandığı takdirde toplu iş sözleşmesinin 66/c bendinden yararlanamayacağı ancak yemek yardımının ayni olarak sağlanmadığı takdirde söz konusu bendin uygulanabileceği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü işverence yemek yardımının ayni olarak sağlanması halinde dahi işçinin ayrıca 2,5 kat nakten ödemeden de yararlanacağı anlamına gelir ki, söz konusu maddenin bu şekilde yorumlanması yerinde olmayacaktır.

Yukarıdaki açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının geçici olarak görevlendirildiği dönemler yönünden puantaj takip çizelgesi tanzim edildiği ve bu belgelerde davacının ayni yemek yardımından faydalandığına ilişkin “evet” seçeneğinin işaretli olduğu günlerin bulunduğu ve davacı imzasının da mevcut olduğu görülmektedir. Bu durumda davacının geçici olarak görevlendirildiği her dönem için ayrı ayrı tanzim edilen imzalı “puantaj takip çizelgeleri” ve dosya kapsamında mevcut geçici görevlendirmeye ilişkin diğer işveren kayıtları birlikte nazara alınarak davacının yemek yardımından ayni olarak faydalandığının sabit olduğu günler için nakdi yemek yardımı alacağının hesaplanmaması gereklidir. Mahkemece gerekirse bilirkişiden ek rapor almak suretiyle bu hususlar değerlendirilmeksizin karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 08/03/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/7599, Karar No: 2013/4419, Tarih: 11.03.2013

**10. Hukuk Dairesi         2012/7599 E.  ,  2013/4419 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılardan ...'ten alınmasına, 11.03.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.