muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/2647, Karar No: 2012/4512, Tarih: 14.06.2012

Arsa sahiplerinden ... davadan önce keşide edilen 15.01.2004 tarihli ihtarnamede yer almadığı gibi davada da davacı olarak yer almamış, daha sonra davacılar talebiyle hakkında düzenlenen dahili dava dilekçesi adına tebliğ edilmiş, ancak dahili davalı ... yargılamaya katılmamış, açılan davaya karşı herhangi bir beyanda da bulunmamıştır.

Davacıların dava dilekçesindeki öncelikli talepleri sözleşmenin feshi ile üçüncü kişilere devredilen tapuların iptâli ve adlarına tesciline ilişkindir. Bilirkişi raporlarıyla belirlenen inşaat seviyesine göre olayda sözleşmenin geriye dönük olarak feshi koşullarının oluştuğu anlaşılmaktadır. Eser sözleşmesinin bir türü olan inşaat sözleşmeleri ani edimli sözleşmelerden olup müteahhit kendi kusuru ile işi muayyen zamanda bitirmeyerek temerrüde düşmesi halinde uyuşmazlığın kural olarak BK’nın 106-108. maddeleri hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerekir. BK’nın 108. maddesinin 2. fıkrası uyarınca sözleşmenin feshi halinde alacaklı ancak menfi zararının tazminini isteyebilecektir. Somut olayda davacılar sözleşmenin feshi ile birlikte müspet zarar kapsamında olan kira tazminatı talep ettiklerinden mahkemece öncelikle davacılara talepleri açıklattırılmalı, sözleşmenin geriye dönük olarak feshi halinde ancak menfi zararın talep edilebileceği nazara alınarak dava sonuçlandırılmalıdır. Arsa sahiplerinden ...’in açılan davada davacı olarak yer almamış olması diğer arsa sahibi davacıların fesih istemiyle açtıkları davanın reddini gerektirmez. Arsa sahibi ... daha sonra dahili dava yoluyla davada taraf olarak yer aldığından ve taraf teşkili tamamlandığından inşaatın getirildiği seviyeye göre davacıların fesih isteminde haklı olup olmadıkları değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Fesih koşullarının oluştuğu belirlendiği takdirde yükleniciden bağımsız bölüm satın alan üçüncü kişiler iyiniyet iddiasında bulunamayacağından adlarına kayıtlı olan tapuların iptâli ile payları oranında arsa sahipleri adına tesciline karar verilmesi gerekirken tüm bu yönler gözetilmeksizin yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davacıların fesih ve tapu iptâli tescil taleplerinin reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 16.04.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

Karşılıklı taahhütleri içeren sözleşmelerde borçlunun temerrüde düşmesi halinde alacaklının hakları BK’nın 106. maddesinde sayılmıştır. Bu maddeye göre alacaklının

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davacılar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacılara geri verilmesine, 16.04.2012 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

Karşılıklı taahhütleri içeren sözleşmelerde borçlunun temerrüde düşmesi halinde alacaklının hakları BK’nın 106. maddesinde sayılmıştır. Bu maddeye göre alacaklının

seçimlik hakları a)aynen ifa ve gecikme tazminatı, b)gecikmiş ifayı red ve müspet zararın tazmini ve c)sözleşmeden dönme ve menfi zararların tazmini olup, bu seçimlik haklardan yalnızca birisi kullanılabilir. Dava dilekçesinde sözleşmenin feshi ile verilen tapuların iptâl-tescili ve gecikme tazminatı istenmiş, aynı anda seçimlik haklardan ikisi birlikte kullanılmıştır. Mahkemece fesih şartlarının oluşmadığı belirtilerek seçimlik haklardan aynen ifa ve gecikme tazminatı seçeneğinin kullanıldığı kabul edilmiş, bunun sonucu olarak sözleşmenin feshi ile tapu iptâli-tescil istemlerinin reddine, gecikme tazminatının kabulüne karar verilmiştir. Karar yalnızca davacı arsa sahipleri tarafından temyiz edilmiş, davalılar tarafından temyiz yoluna başvurulmamıştır. Davacılar temyiz dilekçelerinde gecikme tazminatı ile ilgili hükme yönelik temyizleri bulunmadığını açıklamışlar, böylelikle mahkemenin seçimlik hakkın aynen ifa ve gecikme tazminatı olarak kullanıldığı yönündeki kabul ve gerekçesi kesinleşmiştir. Bu durumda fesih ile tapuların iptâl ve tescili istemlerinin reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmamaktadır. Kararın onanması gerektiğinden sayın çoğunluğun görüşlerine iştirak etmiyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/13392, Karar No: 2014/14661, Tarih: 23.09.2014

**1. Hukuk Dairesi         2014/13392 E.  ,  2014/14661 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KDZ.EREĞLİ 1. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/01/2013

NUMARASI : 2012/489-2013/90

Yanlar arasında görülen tapu kaydının düzeltilmesi davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Davacı; .. ada .. parsel sayılı taşınmazın paylı maliklerinden “M. oğlu E. Ö.'ın” nüfus kütüğünde “M.kızı E. Ö. olarak kayıtlı olduğunu , Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/11372 sayılı dosyasında tapu kaydında düzeltim davası açmak üzere yetki verildiğini belirterek anılan parsele ait tapu kaydının nüfus kaydına göre düzeltilmesi isteğinde bulunmuştur..

Mahkemece; talebin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan tüm delillerden ; talep konusu .. ada .. parselin , ifraz işlemi sonucu .. ada .. sayılı kadastro parselinden geldiği, 1971 yılında yapılan kadastro sırasında .. ada .. parselin eski tapu kayıtları uygulanarak tapu malikleri oldukları belirtilen M. kızı E. ve diğer paydaşlar adlarına paylı mülkiyet üzere tesbit edildiği, itiraz edilmeksizin kesinleştiği, 1996 yılında yapılan ifraz işlemiyle ..ada .. ve dava dışı parsellere gittiği, .. ada ..parselin 584/2089 payının M. oğlu E. Ö. ve 1505/2089 payının H. karısı Ayşe adlarına tescil edildiği, Zonguldak / Ereğli ilçesinde tapu maliki Mehmet kızı E. Ö. adına nüfus kütüğünde 6 tane kayıt bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

1- Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması istenen dava konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

2- Nüfus Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı,

2- Nüfus Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı,

kaydıdüzeltilecek kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmelidir.

3- Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde zabıta aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

4- İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5- Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Müdürlüğü yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden (ve yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinden) sorumlu tutulmamalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme elverişli ve yeterli olduğu söylenemez.

Şöyleki, talep konusu taşınmazlara kadastro tespiti sırasında revizyon gören tapu kayıtlarının ilk tesisinden itibaren tüm gitti kayıtları ile birlikte getirtilmediği, ... ada .. parsel sayılı taşınmazın kadastro tespit tutanağındaki ve tapu kaydındaki paylı maliklerden “M. kızı E.'nin” 1996 yılında yapılan ifraz işlemi sonucu oluşan .. ada .. parselin tapu kaydında “M. kızı E. Ö.” olarak isminin yazıldığı halde mahkemece bu değişikliğin nereden kaynaklandığının araştırılmadığı, ifraza ilişkin tüm belgelerin getirtilmediği, kadastro tutanağında, revizyon tapu kayıtlarında ve imar uygulamasına ilişkin belgelerde yeralan bilgilerle davacının miras bırakanına ait alt ve üst soy vukuatlı aile nüfus kayıtlarının karşılaştırilmadığı, öte yandan; çekişme konusu taşınmazı halihazırda kimin tasarruf ettiğinin araştırılmadığı ve tanık dinlenmediği görülmektedir.

O halde; mahallinde keşif yapılıp elverdiğince yaşlı tanıklar ve varsa tespit bilirkişilerinin dinlenilmesi, yukarıda değinilen ilkeler ve olgular çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılması, talep konusu taşınmazdaki paylı malik “ M..kızı E.Ö. ” ile davacının miras bırakanı “ M. ve A.'den olma 1932 doğumlu M.kızı E.Ö.'ın ” aynı kişi olup olmadığının duraksamaya yer bırakmayacak şekilde saptanması, tüm bu araştırmalar sonucu kesin bir kanaat oluşmamış ise kayıt maliki ile aynı kimlik bilgilerine sahip 1972, 1975 ve 1984 doğumlu olanların doğum tarihleri itibariyle tapu maliki oldukları düşünülemeyeceğinden 1937, 1922 ve 1909 doğumlu ve ölü oldukları anlaşılan M. kızı E. Ö. isimli şahısların mirasçıları meşruatlı davetiye ile çağırılıp taşınmazda hak iddia edip etmediklerinin sorulması, mülkiyet hakkı iddiasında bulunmaları halinde dava mülkiyetin aktarımına ilişkin olup artık bu davanın çekişmesiz yargı usulüne göre Sulh Hukuk Mahkemesinde görülebilmesine imkan bulunmadığından anılan kişiler aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde çekişmeli yargı usulüne göre ayrı bir dava açılması gerektiğinin gözetilmesi, sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Davalının temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 23.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/23389, Karar No: 2014/318, Tarih: 09.01.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/23389 E.  ,  2014/318 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 5 - 2011/310437

MAHKEMESİ : KDZ.Ereğli 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 02/05/2011

NUMARASI : 2010/40 (E) ve 2011/272 (K)

SUÇ : Mühür bozma

Anayasa’nın 38. maddesine göre “kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz. Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.” Aynı hususlar, 5237 sayılı TCK'nun “Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi” başlıklı 2. maddesinde de vurgulanmış ve “İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

5237 sayılı TCK'nun "Kamu güvenine karşı suçlar" bölümünde, 203. maddede düzenlenen "mühür bozma" suçunun konusu, kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin olduğu gibi korunması veya üzerinde değişiklik yapılmaması için konulan mühürdür. Suçla korunan değer, kamu idaresinin, dolayısıyla devletin otoritesidir. Kanunla verilmiş yetkiye dayalı olarak ve usulüne uygun bir şekilde yetkili makam tarafından konulan mührün kaldırılması ya da konuluş amacına aykırı hareket edilmesi ile mühür bozma suçu oluşur.

Devlet daha önce, elektrik dağıtım ve satışını Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile bunlara bağlı müessese ve ortaklıklar eliyle gerçekleştirirken, bu hizmet özelleştirme uygulamaları kapsamında, dağıtım ve perakende satış lisansı sahibi özel hukuk tüzel kişileri olan şirketlere devredilmiştir. Elektrik ve Doğalgaz'ın dağıtım ve satışının Kamu İktisadi Teşebbüsleri tarafından gerçekleştirildiği dönemde ve özelleştirme programının yürütüldüğü sürece, usulsüz veya kaçak kullanımların tespiti üzerine usulünce yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışların TCK'nun 203. maddesi kapsamındaki suçu oluşturduğu tartışmasız ise de Elektrik ve Doğalgaz'ın dağıtım ve satışının, özelleştirme uygulamaları sonucu lisans sahibi özel şirketlere devredilmesinden sonra özel şirket yetkililerince yapılan mühürleme işlemi ve buna aykırı davranışların ceza hukuku açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun’un 37. maddesinin 27.04.1995 tarih ve 4105 sayılı Yasayla değişik (a) bendine göre “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.”

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. …Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK’nun “Tanımlar” başlıklı 6. maddesinin gerekçesinde “kamusal faaliyet, Anayasa ve kanunlarda belirlenmiş olan usullere göre verilmiş olan bir siyasal kararla, bir hizmetin kamu adına yürütülmesidir. …Buna karşılık, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda, bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı” belirtilmiştir.

Mühür bozma suçunun fiil öğesi bağlamında hukuka aykırılık unsurunun oluşması için, mühürleme yetkisinin kanuni dayanağının bulunması zorunludur. Ne yukarıda anılan 4046 sayılı Kanun’da, ne 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 14.3.2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda, ne de başka bir özel Yasada özelleştirme sonrasında özel şirketlere mühürleme yetkisi verildiğine ve buna aykırı davrananlar hakkında TCK’nun 203. maddesi hükümlerinin uygulanacağına ilişkin bir hükme yer verilmemiştir.

4628 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan 25.09.2002 tarihli “Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 13/3. maddesinde “Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektriğini keserek Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunacağı” belirtilmişse de bu düzenleme, yukarıda yer verilen Anayasa’nın 38 ve TCK’nun 2. maddeleri hükmü karşısında özel bir şirketin tatbik ettiği mührün bozulması eylemini suça dönüştürmez.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; 15.12.2009 olan suç tarihinde lisans sahibi özel şirket görevlileri tarafından yapılan mühürleme işlemine aykırı davranışta, 5237 sayılı TCK'nun 203. maddesinde düzenlenen "mühür bozma" suçunun unsurları oluşmadığından, sanığın beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerle 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 09.01.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/6617, Karar No: 2014/25743, Tarih: 16.12.2014

**12. Ceza Dairesi         2014/6617 E.  ,  2014/25743 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Dava : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

Hüküm : 500 TL maddi ve 200 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesi

Davacı vekilinin 07.08.2012 tarihli dilekçesi ile müvekkili davacının bir suç soruşturması nedeniyle gözaltına alındığını, yapılan soruşturma sonunda üzerine atılı suçla ilgili olarak hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini belirterek CMK’nın 141. ve devamı maddeleri gereğince maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin açılan davanın mahkemece kısmen kabulüne ilişkin hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Tazminat davasının dayanağı olan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının, 2012/247 Soruşturma sayılı ceza dosyasının incelenmesinde; şüphelinin (davacının) terör örgütünün propagandasını yapma suçundan, 29.12.2011 – 30.12.2011 tarihleri arasında gözaltında kaldığı, yapılan soruşturma sonunda hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, tazminat davasının 07.08.2012 tarihinde, CMK’nın 142/1. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye açıldığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla;

Yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 16.12.2014 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11171, Karar No: 2017/8616, Tarih: 23.05.2017

**9. Hukuk Dairesi         2016/11171 E.  ,  2017/8616 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin ilk 6 yıl genel müdür makam şoförlüğü yaptığını son 4 yılında ise kamyon şoförü olarak çalıştığını, iş akdinin raporlu olduğu dönemde haklı veya geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini, davalılar arasındaki hukuki ilişkinin muvazaalı olduğunu, davacının gerçekte davalılardan TPAO'nun işçisi sayılması gerektiğini ileri sürerek; feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalıar Vekilleri Cevaplarında Özetle:

Davalı ...vekili; davacının diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, müvekkili tarafından gerçekleştirilen bir feshin bulunmadığını ve müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesi gerktiğini savunmuştur.

Davalı ... Temizlik Şirketi vekili; işe iade davasının yasanın öngördüğü hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını ayrıca feshin diğer davalının talebi üzerine geçerli nedene dayalı olarak gerçekleştirildiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde taraflarca temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri süren işçinin, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde feshin geçersizliği ve işe iade istemi ile dava açması gerekir. Bu süre hak düşürücü süre olup, resen dikkate alınması gerekir.

İş sözleşmesinin önel verilerek feshi halinde, dava açma süresi önelin sona ereceği tarihte değil, işverenin fesih bildirimini tebliğ ettiği tarihten başlar.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için fesih bildiriminin yapıldığı tarihte işyerinde 30 ve daha fazla işçi çalıştırılması gerekir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan işçi sayısına göre belirlenir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için fesih bildiriminin yapıldığı tarihte işyerinde 30 ve daha fazla işçi çalıştırılması gerekir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan işçi sayısına göre belirlenir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/2 maddesine göre, İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür. Yine aynı kanunun 18/4 maddesi uyarınca, işverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir. Keza 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 60/2 maddesi uyarınca bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu iş kolundan sayılır.

İş Kanunu kapsamı dışında kalan ve işçi sıfatını taşımayan çırak, stajyer ve meslek öğrenimi gören öğrencilerle süreksiz işlerde çalışanlar, keza işyerinde ödünç (geçici) iş ilişkisi ile çalıştırılanlar ile alt işveren işçileri o işyerinde çalışan işçi sayısının belirlenmesinde hesaba katılmazlar. Alt işverenin işçileri otuz işçi kıstasının belirlenmesinde dikkate alınmazlar; fakat, iş güvencesi hükümlerinden kaçmak amacıyla, işçilerin bir kısmının muvazaalı olarak taşeron işçisi olarak gösterilmesi halinde, bu işçilerin de işçi sayısına dahil edilmesi gerekir. Daha açık bir anlatımla, alt işverenlik ilişkisinin geçersiz sayılması gereken hallerde taraflarca alt işveren sayılan kişiye bağlı olarak çalışanlar otuz işçi sayısının tespitinde hesaba katılmalıdır. Alt işverenin işçileri ile geçici işçi sağlayan işverenle iş sözleşmeleri devam eden geçici işçiler, kendi işverenlerinin işyerlerinde sayının belirlenmesinde hesaba katılırlar. Ancak tarafların geçici iş ilişkisinde gönderen işveren olarak nitelendirdikleri; fakat aslında “bodro işvereni” olarak faaliyet gösteren ve yaptıkları iş, işverenlerine işçi temin etmekten ibaret olanlara kayıtlı bulunan işçiler de sayı ölçütünde gözönünde bulundurulmalıdır.

Somut uyuşmazlıkda yerel mahkemece; davalılar arasında alt-asıl işveren ilişkisi bulunduğu ve feshin geçersizliğinin tespiti ile davacı işçinin alt işveren davalı ... Temizlik Şirketi nezdindeki işine iadesine hükmedilmesine karşın, işe iade davasının yasanın öngördüğü 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı ve davacının iş güvencesi kapsamında kalıp kalmadığı yani işveren nezdinde fesih tarihi itibari ile 30 veya daha fazla işçi çalışıp çalışmadığı somut olarak saptanmadığı gibi davacının muvazaa iddiasına ilişkin olarakta yeterli araştırma yapılmamıştır.