muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/33712, Karar No: 2020/16235, Tarih: 23.11.2020

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı ve bunun işçilik haklarına etkileri noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren; bir işyerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre asıl işveren - alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır. Yasanın 2’nci maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır. Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11inci maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek amacıyla İş Kanunu’nun 2’nci maddesinde bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir. Muvazaa Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olup, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla, kendi gerçek iradelerine uymayan, aralarında hüküm ve sonuç meydana getirmesini arzu etmedikleri, görünüşte bir anlaşma olarak tanımlanabilir. Muvazaada, taraflar arasında üçüncü kişileri aldatma kastı bulunmakta ve sözleşmedeki gerçek amaç gizlenmektedir. Muvazaa genel ispat kuralları ile ispat edilebilir. Bundan başka İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin yedinci fıkrasında sözü edilen hususların, aksi kanıtlanabilen adi kanunî karineler olduğu kabul edilmelidir.

5538 sayılı Yasa ile İş Kanunu’nun 2’nci maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olan ortaklıklara dair ayrık durumlar düzenlenmiştir. Ancak, maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin unsurları ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Yasal olarak verilmesi mümkün olmayan bir işin alt işverene bırakılması veya muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde, işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanunun 2’nci maddesinin yedinci fıkrasında açık biçimde ifade edilmiştir. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunamaz. Muvazaaya dayanan bir ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi olmakla kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, İş Kanunu’nun 5’inci maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, Anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur. Dairemizin kararları da bu doğrultudadır (Yargıtay 9.HD. 24.10.2008 gün 2008/ 33977 E, 2008/ 28424 K.).

İş Kanunu’nun 3’üncü maddesinin ikinci fıkrası, 15.5.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5763 sayılı Yasanın 1inci maddesiyle değiştirilmiş ve alt işverenin işyerini bildirim yükümü getirilmiştir. Alt işveren bu bildirimi asıl işverenle aralarında düzenlenmiş olan yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte yapmak durumundadır. Alt işverenlik sözleşmesi ilgili bölge müdürlüğü ile gerektiğinde iş müfettişleri tarafından incelenecek ve kurumca re’sen muvazaa araştırması yapılabilecektir.

Muvazaanın tespiti halinde bu yönde hazırlanan müfettiş raporu ilgililere bildirilir ve ilgililer altı iş günü içinde yetkili iş mahkemesine itiraz edebilirler. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. İş Müfettişliği tarafından hazırlanan muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin tespit edildiği rapora ilgililerin süresi içinde itiraz etmemesi ya da mahkemece muvazaalı işlemin varlığına dair hüküm kurulması halinde, alt işverenliğe dair tescil işlemi iptal edilir. Bu halde alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçileri sayılır.

Asıl işveren alt işveren ilişkisi ve muvazaa konuları, 5763 sayılı Yasayla iş kanununda yapılan değişiklikler ve buna bağlı olarak çıkarılan Alt İşveren Yönetmeliğinin ardından farklı bir anlam kazanmıştır. Yönetmelikte “yazılı alt işverenlik sözleşmesinden söz edilmiş ve çeşitli tanımlara yer verilmiştir.

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1) İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2) Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3) Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

Alt İşveren Yönetmeliğinde;

1) İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2) Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3) Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4) Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeler muvazaalı olarak açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı davalı ... Üniversitesine ait araştırma hastanesinde alt işveren işçisi olarak ve temizlik elamanı olarak işe alındığını ancak hastanenin asıl işi olup alt işverene devri mümkün olmayan hastabakıcılık işinde çalıştırıldığını, görünürdeki asıl-alt işverenlik ilişkisinin muvazaalı olduğunu, muvazaa nedeniyle baştan itibaren asıl işveren davalı üniversitenin işçisi kabul edilmesi gerektiğini, bu itibarla da hak ettiği halde alamadığı ilave tediye alacağı bulunduğunu ileri sürmüş, davalı ise asıl-alt işverenlik ilişkisinin muvazaaya dayalı olduğu iddiasını reddederek savunma yapmıştır.

Davacı işçinin alt işveren dava dışı ... şirketi nezdindeki çalışmasının muvazaalı olduğu hususu iş müfettiş raporu ve bu rapora karşı açılan iptal davasının reddine ilişkin Kocaeli 5. İş Mahkemesinin 2011/156 esas sayılı dava dosyası ile sabittir. Bilirkişi ise hesaplamasını alt işveren ... şirketinin ihale dönemi ile sınırlamamış, ... şirketinden sonraki alt işverenler dönemleri içinde hesaplama yapmış, mahkemece de bu hesaba itibarla hüküm kurulmuştur. Ancak Mahkemece davacının dava dışı ... şirketinden sonraki alt işveren şirketler nezdinde çalışırken de aynı şekilde temizlik işi için işe alındığı halde hasta bakıcılık yaptırıldığı, bir başka anlatımla muvazaanın tüm çalışma dönemine ilişkin olduğu yönündeki iddiası tam açıklığa kavuşturulmamıştır.

Mahkemece davalı tarafından isimleri bildirilen tanıklar dinlenmemiş , davacı vekili tarafından emsal dosyalarda alındığı belirtilen ancak bizzat davacının çalışma düzenine ilişkin olmayan bir kısım tanık beyanları dosya içine alınmıştır. Buna göre öncelikle bildirilen davalı tanıkları ile gerekirse davacı tanıkları dinlenerek davacının temizlik elamanı olarak işe alındığı halde davalının asıl işi olan hasta bakıcılık işinde çalıştırıldığı yönündeki iddiasının dava dışı ... şirketinden sonraki çalışma dönemine de sirayet edip etmediği, BÇM muvazaa tespitinin davacının çalıştığı işyerini kapsayıp kapsamadığı, bu tespitten sonra yeni ihaleyi alan alt işveren nezdinde temizlik işinde çalışsa bile önceki muvazaa tespiti nedeniyle asıl işveren işçisi olduğundan, tekrar alt işveren işçisi olarak haklarının kısıtlanıp kısıtlanmadığı, kısaca muvazaanın tüm çalışma dönemi için geçerli olup olmadığı tespit edilmeden, davacının işe girdiği tarihten dava tarihine kadar olan dönemdeki işi ve işyerinin hiç değişmediğinden muvazaanın tüm çalışma dönemini kapsadığı yönünde tarafların delilleri toplanmadan eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, 23.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1127, Karar No: 2015/14943, Tarih: 21.10.2015

**18. Hukuk Dairesi         2015/1127 E.  ,  2015/14943 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 326 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulu tarafından münavebeye alınan fiğ, buğday ve buğday samanının 2014 yılı itibarıyla sulu ve kuru şartlarda dekar başına asgari ve azami verimleri, ayrıntılı üretim giderleri çizelgesi (tüm gider kalemlerini açıklayan) ve kilogram başına toptan satış fiyatlarını gösterir biçimde veri cetvelinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.10.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13458, Karar No: 2022/12670, Tarih: 17.10.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/13458 E.  ,  2022/12670 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (...) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı asılın davalı ... Başkanlığında 12.02.2002 tarihinden itibaren işçi statüsünde çalıştığını, ... Sendikası ile işveren ... arasında bağıtlanan 01.01.2013 - 31.12.2014 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan toplu ... sözleşmesinin "Sosyal Yardım Ödemeleri ve Harcırahlar" başlıklı 37 nci maddesinin (K) bendinde "Kıdemlilik Zammı" başlığı ile "İşçilerin işyerinde geçmiş her bir kıdem yılı için ücretlerinin gündeliğine 1 TL kıdemlilik zammı ilave edilir"; 01.01.2015 - 31.12.2016 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan toplu ... sözleşmesinin "Sosyal Yardım Ödemeleri ve Harcırahlar" başlıklı 37 nci maddesinin (K) bendinde "Kıdemlilik Zammı" başlığı ile "İşçilerin işyerinde geçmiş her bir kıdem yılı için ücretlerinin gündeliğine 1 TL kıdemlilik zammı ilave edilir"; Yüksek Hakem Kurulunun 10.02.2017 tarihli ve 2016/2399 Esas, 2016/363 Karar sayılı kararı gereğince 01.01.2017 - 31.12.2018 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan toplu ... sözleşmesinin ise "Sosyal Yardım Ödemeleri ve Harcırahlar" başlıklı 37 nci maddesinin (K) bendinde "Kıdemlilik Zammı" başlığı ile "İşçilerin işyerinde geçmiş her bir kıdem yılı için ücretlerinin gündeliğine 30 (otuz) KRŞ/GÜN kıdemlilik zammı ilave edilir." şeklinde düzenlemeler bulunmasına rağmen 15.12.2012 tarihinden itibaren davacı işçinin yevmiyelerine gerektiği şekilde kıdemlilik zammı ilave edilmediğini ileri sürerek fark ücret alacağı ile ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ... ile ... Sendikası arasında bağıtlanan toplu ... sözleşmesi düzenlemelerine uygun olarak ücretin belirlendiğini ve ödeme yapıldığını, davacının ödenmeyen bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.10.2019 tarihli ve 2017/445 Esas, 2019/448 Karar sayılı kararı ile toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.10.2019 tarihli ve 2017/445 Esas, 2019/448 Karar sayılı kararı ile toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 tarihli ve 2020/120 Esas, 2020/127 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda ücrete ilave edilen kıdemlilik zammı hesabında hata bulunmadığı, kıdemlilik zammının niteliği itibarıyla işçi ücretlerine uygulanan ve işçinin kıdemine göre değişen bir zam olup ayrı bir ödeme olmadığı, toplu ... sözleşmesi hükümlerinde de açıkça ücrete ilave edileceğinin belirtildiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 04.03.2021 tarihli ve 2020/1865 Esas, 2021/5567 Karar sayılı kararı ile ücret bordroları, toplu ... sözleşmesindeki kıdem zammı ve ücret zammına ilişkin düzenlemeler ile birlikte değerlendirildiğinde ücret zammının yapılacağı günlük ücrete kıdem zammının dâhil olmadığı kabul edilerek yeniden hesaplama yaptırılması sonucuna göre davacı işçinin fark işçilik alacağı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararı doğrultusunda yeni bir bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunun bozma kararına uygun olduğu, toplu ... sözleşmelerinde kıdemlilik zammının ücretin gündeliğine eklenmesinin öngörüldüğü, ücret zammı döneminde kıdemden ... fark yevmiyeye dâhil edilerek ödenen ücret üzerinden hesaplama yapıldığında ise hem kıdem zamlı ücrete ücret zammı uygulanmış olacağı hem de işçinin her yıl için kıdeminin mükerrer şekilde yevmiyeye ekleneceği, bu şekilde yapılan hesaplamanın ise hatalı olacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Tarafın Temyiz Sebepleri

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Tarafın Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; kıdem zammının işçi ücretlerine uygulanan ve işçinin kıdemine göre değişen bir zam olup ayrı bir ödeme olmadığını, ücretin içinde ve ücretin kendisi olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada ... hatası bulunduğunu, yeni toplu ... sözleşmesi döneminde artık önceki dönemde ilave edilen kıdem zammının ücretten eksiltilemeyeceğini, konusunda uzman başka bir bilirkişiden rapor alınması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Tarafın Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, ....05.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda Belediye tarafından yapılan ödemelerin dikkate alınmadığını, 14.02.2022 tarihli bilirkişi raporuna yapılan itirazların karşılanmadığını, hesaplamalarda maddi hata yapıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; ücret zammının uygulanacağı günlük ücrete kıdem zammının dâhil olmadığı kabul edilerek ve yapılan ödemeler dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 4857 sayılı ... Kanunu ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Tarafların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

17.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/25615, Karar No: 2016/5337, Tarih: 23.03.2016

**2. Ceza Dairesi         2014/25615 E.  ,  2016/5337 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Sanığın hırsızlık eylemini gece sayılan zaman dilimi içinde işlemesine rağmen sanık hakkında TCK'nın 143. maddesinin uygulanmamış olması aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 23.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/15316, Karar No: 2013/1496, Tarih: 23.01.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/15316 E.  ,  2013/1496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kale/Denizli Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :26.04.2012

Taraflar arasındaki "boşanma" ve "karşı boşanma" davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davalı-karşı davacı (koca) tarafından, her iki dava yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Toplanan delillerden; davalı-karşı davacı kocanın evine geç geldiği, geldiğinde eşine "kör, topal, hasta" gibi aşağılayıcı sözler söyledği, doğumla ve evin ihtiyaçlarıyla ilgilenmediği, eşini istemediğini söylediği, buna karşılık davacı-karşı davalı kadının eve gelen misafirlere ilgisiz davranarak eşine "sen adam mısın, kendin kalk yap" şeklinde küçük düşürücü sözler söylediği anlaşılmaktadır. Gerçekleşen bu olaylara göre; evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına sebep olan olaylarda her iki taraf kusurlu olmakla birlikte, davalı-karşı davacı kocanın daha fazla kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda davalı-karşı davacı kocanın boşanma davası bakımından Türk Medeni Kanununun 166/2. maddesi koşulları oluştuğundan, davalı-karşı davacı kocanın da davasının kabulü gerekirken reddi isabetsiz olmuştur.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda gösterilen sebeple davalı-karşı davacı kocanın davası yönünden BOZULMASINA, bozma sebebine göre davacı-karşı davalı kadının boşanma davasına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.23.01.2013 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2014/1325, Karar No: 2014/2155, Tarih: 28.01.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/1325 E.  ,  2014/2155 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sapanca Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla)

TARİHİ : 05/09/2013

NUMARASI : 2013/190-2013/318

Taraflar arasındaki tüketici koruma kanunundan kaynaklanan davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, satın aldığı dominox marka buzdolabının, hiçbir kullanım hatası olmamasına rağmen, iç duvar bölümünün kendiliğinden çatladığını, bu durumu derhal e-mail ortamında davalıya bildirdiğini, ancak olumsuz cevap verildiğini ileri sürerek, gizli ayıp nedeniyle ürünün yenisiyle değiştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin HMK'nun 6. maddesi gereğince, şirketin yerleşim yeri mahkemesi olan Gebze Mahkemeleri olduğunu savunarak, davanın öncelikle yetkisizlik, kabul edilmediği takdirde ise esastan reddini dilemiştir.

Mahkemece, davada yetkili mahkemenin, HMK'nun 6. Maddesi gereğince, “davalının ikametgahı mahkemesi olduğu” kabul edilerek, mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili Gebze Asliye Hukuk Mahkemesine (Tüketici Mahkemesi) gönderilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

HMK’nun 6.maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiş olup, bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Yine Tüketici Mahkemelerinde görülen davalar yönünden 4077 sayılı “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun”un 23/3. maddesinde,

özel yetkiye ilişkin ayrı bir düzenleme öngörülmüş olup, anılan maddeye göre, “tüketici davaları, tüketicinin ikametgahı mahkemesinde de açılabilir.”

Dava, davacının seçimine göre, hem genel, hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Somut olayda davacı “tüketici” olup, yetkili mahkeme yönünden seçimlik hakkını 4077 sayılı yasanın 23/3. maddesi gereğince kendi ikametgahı mahkemesi yönünde kullanmıştır. O halde dava yetkili mahkemede açılmış olduğundan, mahkemece işin esası incelenerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, 28.1.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.