muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/5321, Karar No: 2018/6151, Tarih: 22.10.2018

Dairemizin 13.06.2016 tarihli bozma ilamında, kesinleşmemişse iş bu dosya ile birleştirilmesine, kesinleşmiş ise onaylı bir suretinin eklenmesine karar verilen ancak karar düzeltme yoluna başvurulduğu için aslının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunması nedeniyle dosya arasına alınamadığı bildirilen Denizli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/238 Esas sayılı dosyasının aslı ya da onaylı sureti temin edilmeden yazılı şekilde hükümler kurulması,

Denizli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/238 Esas sayılı dosyasında mağdurelere yönelik eylemlerin 2013 yılı yaz ayları ile 2014 yılı Temmuz ayı arasında gerçekleştiği ve her iki mağdure hakkında Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 20.03.2015 tarihli raporlarda mağduru bulundukları olay sebebiyle ruh sağlıklarının bozulduğunun açıkça bildirildiği, iş bu dava dosyasında ise mağdurelerle ilgili Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulu tarafından tanzim edilen 28.10.2015 tarihli raporlarda mağdurların ruh sağlıklarının sanık ...'ın eylemleri nedeniyle ayrıca bozulduğunun belirtildiği ve dosya kapsamından sanık ...'ın, mağdurelere yönelik eylemlerinin 2014 yılı Şubat ayından müracaatın gerçekleştiği 2014 yılı Temmuz ayına kadar devam ettiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla her iki dosyadaki suç tarihlerinin kısmen çakıştığı ve mağdurelerin ruh sağlıklarının hangi sanığın eylemi nedeniyle bozulduğu hususunda tereddüt oluştuğu gözetilerek bu dosya ile sanığı ... olan Denizli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/238 Esas sayılı dosyasının onaylı birer sureti de gönderilip mağdurelerin beyanlarında geçen eylemlerin niteliği ve tarihleri de gözetilerek bu hususta bir defa da Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alınıp sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

Tüm dosya içeriğinden mağdure ....'ın, sanık ... ve diğer mağdure....'nın babası olan ... tarafından kendisine karşı gerçekleştirilen eylemleri ilk olarak halasının kızı olup İzmir'de yaşayan .... isimli şahsa anlattığının anlaşılması karşısında, adı geçenin tanık sıfatıyla dinlenerek mağdurenin, sanık ...'ın eylemleriyle ilgili bir beyanda bulunup bulunmadığı hususunda ifadesinin alınması gerektiği gözetilmeden, eksik araştırmayla karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafii, O Yer Cumhuriyet Savcısı ve katılan Bakanlık vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazları ile sanık müdafiin duruşmalı inceleme sırasındaki sözlü savunması bu itibarla yerinde görüldüğünden, kısmen re'sen de temyize tabi hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 22.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4466, Karar No: 2024/5448, Tarih: 04.07.2024

**2. Hukuk Dairesi         2024/4466 E.  ,  2024/5448 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1909 E., 2024/535 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Menemen Aile Mahkemesi

SAYISI : 2020/278 E., 2021/342 K.

Taraflar arasındaki karşılıklı olarak açılan boşanma davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince her iki davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-davacı kadın vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-davalı erkek vekili dava dilekçesinde; tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına ve boşanmanın fer'îlerine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı-davacı kadın vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; tarafların evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmalarına ve boşanmanın fer'îlerine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her iki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı-davalı erkek vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl davanın reddi yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. Davalı-davacı kadın vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı davanın reddi yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile, istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı kadın vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı-davacı kadın vekili temyiz dilekçesinde özetle; karşı davanın reddi yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı-davacı kadın vekili 10.06.2024 tarihli dilekçesinde tarafların anlaştıklarını belirterek anlaşma doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı kadın vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı-davacı kadın vekili temyiz dilekçesinde özetle; karşı davanın reddi yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı-davacı kadın vekili 10.06.2024 tarihli dilekçesinde tarafların anlaştıklarını belirterek anlaşma doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davanın anlaşmalı boşanma davası olarak görülüp görülmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3.Değerlendirme

Davalı-davacı kadın vekilinin dosyaya sunduğu anlaşmalı boşanma protokolü içeriğinden boşanma ve fer'îleri, eşya ve ziynet alacağı, katkı payı ve katılma alacağı ve mal tasfiyesinden kaynaklı alacaklar konusunda anlaşmaya vardıkları anlaşılmaktadır. O halde, dosyaya sunulan anlaşmalı boşanma protokolü hükümleri dikkate alınarak ve taraflar duruşmaya çağrılıp bizzat beyanları da alınmak suretiyle boşanma ve fer'îleri ile diğer yönlerden karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma sebebine göre davalı-davacı kadın vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Temyiz peşin harcının istek halinde yatırana iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13182, Karar No: 2013/29424, Tarih: 28.11.2013

**13. Hukuk Dairesi         2013/13182 E.  ,  2013/29424 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalının avukatı olarak işçilik alacağının tahsili için dava açıp takip ettiğini, ancak haksız olarak azledildiğini ve vekalet ücretinin ödenmediğini, tahsili için yapılan takibe de haksız itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın ikametgahı olan ... Asliye Hukuk Mahkemesi’nde görülmesi gerektiğini savunarak, davanın yetki yönünden ve esastan reddini dilemiştir.

Mahkemece, davalının ...'daki alacağının tahsili için davacıya vekalet verdiği, vekalet sözleşmesinin ifa yerinin ... olduğu, HMK.nun 10. maddesi gereğince yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine ve dosyasının yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, vekalet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

HMK.nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca BK.'nun 73. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden

2013/13182 - 2013/29424

alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı) Az yukarıda anılan BK.' nun 73. maddesi gereğince, vekalet sözleşmesinden doğan para alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemi ile açılan eldeki davada, Afyonkarahisar Mahkemeleri bu davaya bakmaya yetkilidir. Mahkemece değinilen bu yönler gözetilerek işin esasına girilip hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 28.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4504, Karar No: 2014/11329, Tarih: 26.05.2014

**21. Hukuk Dairesi         2014/4504 E.  ,  2014/11329 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gebze 1. İş Mahkemesi

TARİHİ : 26/12/2013

NUMARASI : 2010/628-2013/868

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillere, kanuni gerektirici sebeplere ve temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı şirket E.Cıvata İmalat ve Sanayi Mamülleri Pazarlama Ltd. Şti' vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, 10.05.2010 tarihinde maruz kaldığı iş kazası nedeniyle %37 oranında sürekli iş göremezliğe maruz kalan sigortalının maddi ve manevi zararının giderilmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, 100.189,28TL maddi-38.000,00TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 10.05.2010 tarihindeki zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğu, iş kazasının oluşumunda davacının %20 oranında mütefarik kusurunun bulunduğu,hükme esas alınan hesap raporunda Kurum'un davacıya iş kazası sigorta kolundan yaptığı ödemenin hesaplanan tazminattan tenzil edilmediği ve Mahkemece Kurum tahsislerinin düşülmeden maddi tazminat davası bakımından neticeye gidildiği anlaşılmıştır.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (iş kazasına dayanan maddi tazminat tazminat davaları) haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından sigortalıya veya ölüm halinde hak sahiplerine iş kazası sigorta kolundan bağlanan bir gelirin bulunup bulunmadığının tespiti ile var ise bu gelirin B.K'nun 55.maddesi de gözetilerek ilk peşin sermaye değerlerinin rücuya tabi kısmının hesaplanan tazminattan tenzili gerekir.

Somut olayda, davaya konu zararlandırıcı olayın iş kazası olduğu tartışma konusu değildir. Tartışma konusu olan Kurumun iş kazası sigorta kolundan davacı sigortalıya yaptığı ödemenin hesaplanan maddi tazminatlardan tenzil edilmeden neticeye varılmasının doğru olup olmadığıdır.

Yukarıda da belirtildiği üzere iş kazalarından kaynaklanan maddi tazminat davaları nitelikçe Kurum tarafından karşılanmayan maddi zararların karşılanmasına dair davalardır. Buna göre davacılara Kurumun iş kazası sigorta kolundan yaptığı bir ödeme var ise bunun hesaplanan maddi tazminatlardan düşülmesi esastır. B.K'nun 55.maddesi kapsamında Kurumun davacılara yaptığı ve rücu edilemeyen bir ödeme var ise ancak bu ödeme hesaplanan tazminattan tenzil edilemez.

Yukarıda da belirtildiği üzere iş kazalarından kaynaklanan maddi tazminat davaları nitelikçe Kurum tarafından karşılanmayan maddi zararların karşılanmasına dair davalardır. Buna göre davacılara Kurumun iş kazası sigorta kolundan yaptığı bir ödeme var ise bunun hesaplanan maddi tazminatlardan düşülmesi esastır. B.K'nun 55.maddesi kapsamında Kurumun davacılara yaptığı ve rücu edilemeyen bir ödeme var ise ancak bu ödeme hesaplanan tazminattan tenzil edilemez.

Bu açıklamalar kapsamında somut olayda, davacının maluliyet oranı da gözetildiğinde iş kazası sigorta kolundan sürekli iş göremezlik gelirine hak kazandığı, ayrıca Kurumun davacıya iş kazası sigorta kolundan yaptığı ödemenin rücuya tabi olduğu hususları açıktır. Hal böyle olunca davacı için hesaplanan maddi tazminattan Kurumun bu sigortalıya yaptığı sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerinin öğrenilerek bunun rucuya tabi kısmının hesaplanan maddi zarardan tenzili yerine mükerrer tahsile neden olacak şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş; davacının maddi zararının tespiti bakımından güncel verilere göre yeniden hesap raporu almak, davacıya anılan iş kazası nedeniyle iş kazası sigorta kolundan Kurumca bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerini sormak, buraca bildirilen Kurum tahsisi ile geçici iş göremezlik ödemesinin rucuya tabi kısmını( Rücuya tabi kısım=Kurumun sigortalıya iş kazası sigorta kolundan bağladığı sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değeri ile geçici iş göremezlik ödemesi tahsislerinin sigortalının kusuruna denk gelen miktarlarının bu tahsislerin toplamından tenzili ile ortaya çıkan değerler) düşmek ve tüm dosya kapsamındaki deliller ile özellikle 26.12.2013 tarihli hükmü davacı yanın temyiz etmeyip bu noktada davalı şirket lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumunu da bir arada değerlendirip neticesine göre karar vermekten ibarettir.

O halde davalı şirket E.C. İmalat ve Sanayi Mamülleri Pazarlama Ltd. Şti vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 26.05.2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/16904, Karar No: 2016/1733, Tarih: 11.02.2016

**14. Hukuk Dairesi         2014/16904 E.  ,  2016/1733 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 26.12.2011 gününde verilen dilekçe ile önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.09.1014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili ve davalı temyiz etmiştir.

Dairemizin 07.11.2013 tarihli, 2013/12605 -13966 E- K sayılı ilamıyla; mahkemece dava konusu taşınmazın keşfen belirlenen değeri olan 5.020,90 TL üzerinden önalım hakkını kabul etmiş olması doğru olmadığı ve önalım bedelinin tapuda gösterilen 780,00 TL olup bu bedel üzerinden davanın kabul edilmesi, diğer taraftan davalı, taşınmazın müşterek malikler arasında taksim edildiğini bildirmiş olmasına rağmen bu konuda yeterli bir araştırma da yapılmadığı belirtilerek mahkemece tarafların delillerinin toplanması, dava konusu taşınmazın fiilen taksim edilip edilmediğinin araştırılması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle hüküm bozulmuştur.

Yeniden yapılan yargılamada 06.06.2014 tarihinde keşif icra edilerek, tanıklar ...,... ve ... dinlenmiş, tanık ... beyanında “davalının dayısı olduğunu, kadastro uygulaması sırasında tel örgünün olup olmadığını hatırlamadığını, kadastro uygulamasından önce davacı ile diğer hissedarların kullandığı yerlerin belli olduğunu, şu an taşınmazı ikiye bölen kürlerin bulunduğu kısmın daha önce de olduğunu, taşınmazı ikiye bölen kürlerin oldu olası var olduğunu, 18. madde uygulamasından önce ve sonra da taşınmazın bu şekilde ikiye ayrılmış durumda olduğunu” ifade etmiştir.

Bozmaya uyulmak suretiyle mahkemece; fiilen taksim iddiası ispatlanamadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmü, bu defa davalı ... temyiz etmiştir.

Bozmaya uyulduğu halde bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna ekli krokide taşınmazın ikiye bölündüğü, farklı renkte boyandığı izlenmektedir. Ancak (A) ve (B) ile gösterilen kısımların kim tarafından kullanıldığı anlaşılamamaktadır. Her ne kadar davalı krokide (B) ile gösterilen bölümü satın aldığını söylemiş ise de öncelikle 28.09.2011 tarihli resmi satışa ilişkin resmi senedin getirtilmesi, mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılarak (A) ve (B) ile gösterilen kısımların kim tarafından kullanıldığının saptanması, davacı ve davalı ayrı ayrı bölümleri kullanıyor iseler davanın reddine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmesi, aksi halde davanın kabulüne karar verilmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.02.2016 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10213, Karar No: 2021/573, Tarih: 04.02.2021

**16. Ceza Dairesi         2019/10213 E.  ,  2021/573 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1 maddesi, TCK’nın 62, 53, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkûmiyet kararına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenlerin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan inceleme sonunda;

Silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan yargılanan sanığın temyiz başvurusunda, “kendisine müdafii tayin edilmemesinin, savunma hakkını kısıtladığını” ileri sürmesi karşısında; ceza muhakemesi hukukunda savunmanın ayrılmaz parçası olan “müdafilik” kavramı üzerinde durmak gerekecektir.

Müdafii; şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade eder (CMK m. 2/1-c).

Müdafiilik ihtiyari veya zorunlu olabilir. 1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak isteğe bağlı/ihtiyari müdafiilik sistemini benimsemiş, sınırlı hallerde ise kişilerin kendilerini yeterince savunamayacakları ve kamusal bir kurum olan savunmanın zaafa uğrayacağı kabulünden hareketle zorunlu müdafiilik sistemini

getirmiştir. 5271 sayılı CMK'nın ise zorunlu müdafiilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde genişletmiştir(C.G.K. 17.12.2009 t. 2008/1-172 E. 2009/26 K.).

Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiinin yardımından yararlanabilir. Müdafiiyi kendisi ya da kanuni temsilcisi seçebilir. Müdafii seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafii görevlendirilir. Bu haller isteğe bağlı müdafiiliktir. Kanunumuz bazı hallerde ise zorunlu müdafiiliği benimsemiştir. Bu durum Ceza Genel Kurulunun gündemine birçok kez gelmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafiilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafiilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK'nın zorunlu müdafiilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafiilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafiilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK'nın zorunlu müdafiilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

5271 sayılı CMK’ya göre; müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığın, çocuk, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz olması (CMK’nın 150/2. maddesi), soruşturma veya kovuşturma konusu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi (CMK’nın 150/3. maddesi), resmi bir kurumda kusur yeteneğinin araştırılması için gözlem altına alınmasına karar verilecek olması (CMK’nın 74/2 maddesi), tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilmesi (CMK’nın 101/3. maddesi), davranışları nedeniyle hazır bulunmasının duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşılan sanığın yokluğunda duruşma yapılması (CMK’nın 204/1. maddesinde) ve kaçak sanık hakkında duruşma yapılması (CMK’nın 247/4. maddesinde) hallerinde, şüpheli veya sanığın istemi bulunmasa, hatta açıkça müdafii istemediğini beyan etse bile müdafii görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır”.

Silahlı terör örgütü üyesi olmak suçundan yargılan sanık temyiz başvurusunda, “kendisine müdafi tayin edilmemesinin, savunma hakkını kısıtladığını” ileri sürmesi karşısında, öncelikle somut olayın;

“5271 sayılı CMK'nun 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerekip gerekmediği, bu kapsamda “beş yıllık ceza süresinin belirlenmesinde suçun temel şekli için kanunda öngörülen cezanın mı dikkate alınacağı yoksa, suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenlerinin de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınıp alınamayacağı” hususları yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

Adil yargılanma hakkı, Anayasanın 36/1. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6/1. maddesinde de; “Herkes davasının, … cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak, … görülmesini isteme hakkına sahiptir..” denilerek teminat altına alınmıştır.