muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/4938, Karar No: 2019/766, Tarih: 17.01.2019

**12. Ceza Dairesi         2017/4938 E.  ,  2019/766 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle Yaralama

Hüküm : TCK' nın 89/1, 89/2-b, 62/1, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii ve katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya toplanıp karar yerinde gösterilen delillere mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafii ve katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Olay günü saat 09:15 sıralarında, sanığın sevk ve idaresinde bulunan aracı ile meskun mahalde gündüz vakti, iki yönlü asfalt kaplama yolda seyir halinde iken, direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu karşı şeride geçerek, aracının sağ ön kapısının üst kısımlarıyla yol kenarında temizlik yapmakta olan temizlik görevlisi katılana çarpması sonucu katılanın hayati fonksiyonlarını dördüncü derecede etkileyecek nitelikte çoklu kırık ve beyin doku harabiyetine neden olacak şekilde yaralanması ile sonuçlanan olayda; katılanın 26.02.2016 tarihinde vefat ettiği, katılanın mirasçıları vekilinin 05.05.2016 tarihli dilekçede, katılanın ölümünden önce kaza sebebiyle yatalak kaldığını beyan ettiklerinin anlaşılması karşısında, suç vasfının değişmesi ihtimaline göre, ölen katılan ...'ın kesin ölüm nedeni ve trafik kazası ile ölüm arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının tespitinin istenmesi için tedavi gördüğü hastanedeki hasta dosyasının da dahil edilerek dosyanın Adli Tıp Kurum Başkanlığı’na gönderilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA; 17.01.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/27636, Karar No: 2022/5161, Tarih: 31.05.2022

**9. Ceza Dairesi         2021/27636 E.  ,  2022/5161 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun snitelikli cinsel istismarı

HÜKÜM : Sanıkların atılı suçtan beraatleri ile suça sürüklenen çocukların eylemleri reşit olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek zamanaşımı nedeniyle bu suçtan görülen kamu davalarının düşmesine dair Giresun 1. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 22.05.2019 gün ve 2014/18 Esas, 2019/319 Karar sayılı hükümlere yönelik istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Katılan mağdure vekilinin temyiz istemi ile katılan Bakanlık vekilinin suça sürüklenen çocuklar haklarında reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 294/1. maddesinde yer alan “Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır” şeklindeki düzenleme de gözetilerek yapılan değerlendirmede, katılan mağdure vekilinin 19.06.2021 tarihli dilekçesinde herhangi bir temyiz sebebi göstermediği anlaşıldığından ve suça sürüklenen çocuklar haklarında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan gerçekleştirilen yargılama neticesinde eylemleri reşit olmayanla cinsel ilişki kabul edilerek zamanaşımı nedeniyle haklarındaki kamu davalarının düşmesine dair ilk derece mahkemesince verilen kararlarla ilgili istinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesince anılan hükümlere yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karar aynı Kanunun 286/2-h. maddesi gereğince kesin olup temyiz edilemediğinden, vaki temyiz istemlerinin CMK’nın 298. maddesi uyarınca REDDİNE;

Katılan Bakanlık vekilinin sanıklar haklarında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükme ilişkin temyiz isteminin incelenmesine gelince;

5271 sayılı CMK'nın 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler nazara alınıp, aynı Kanunun 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri ile katılan Bakanlık vekilinin temyiz dilekçesinde belirttiği nedenler de gözetilerek yapılan değerlendirmede, Bölge Adliye

Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde vaki istinaf başvurusunun esastan reddine dair kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmediğinden, katılan Bakanlık vekilinin temyiz isteminin 5271 sayılı CMK'nın 302/1. madde ve fıkrası gereğince esastan reddiyle hükmün ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmesine, 31.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1786, Karar No: 2015/20982, Tarih: 19.02.2015

**15. Ceza Dairesi         2015/1786 E.  ,  2015/20982 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

1-Sanığın mağdur ...’a yönelik eylemi nedeniyle hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair hükmün temyiz incelenmesinde;

5271 sayılı CMK'nın 231. maddesine göre verilen ve davayı sonuçlandırıcı nitelikte olmayan "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" ilişkin karara karşı aynı kanunun 231/12. maddesine göre itiraz yolu açık olup temyiz olanağı bulunmadığı, sanığın itirazı üzerine Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 24.07.2013 tarih ve 2013/10 D. İş sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla, vaki temyiz isteğinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2-Sanığın müşteki ...’a yönelik eylemi nedeniyle hakkında verilen mahkumiyet hükmünün temyiz incelenmesinde;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda; sanık ...’ın İran şivesi ile konuşup, kendisini İranlı bir şahıs olarak tanıtarak seyyar altın kaplama görünümlü kol saati sattığı, hakkında mahkumiyet kararı kesinleşen diğer sanık ...'in ise alıcı gibi görünerek bu saatlerden aldığı, sanık ...'in diğer sanığa sattığı saatler karşılığı aldığı parayı farklı tarihlerde orada bulunan müştekilere göstererek kendisinin yabancı olduğunu, gösterdiği paraların sahte olup olmadığını anlayabilmek için müştekilerin paraları ile elindeki parayı karşılaştırmak istediğini söylediği, bu suretle sanıkların müştekilerin üzerlerinde ne kadar para olduğunu tespit ettikleri, akabinde sanık ...’in müştekilerle konuşarak saatleri ucuza aldığını daha fazla almak istediğini ancak yanında parasının olmadığını, saatlerin paralarını vermeleri halinde yakın olan işyerinden para alıp geri vereceğini söyleyip müştekilerden saat paralarını alıp diğer sanık ...'e verdikten sonra, işyerine doğru yürümeye başladıkları sırada sanıkların ortadan kayboldukları anlaşılmakla, sanığın eyleminin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna yönelik mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bozma üzerine, yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, 19.02.2015 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2785, Karar No: 2011/8202, Tarih: 11.07.2011

**4. Hukuk Dairesi         2011/2785 E.  ,  2011/8202 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ...Ş. Genel Müdürlüğü aleyhine 09/10/2009 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13/01/2011 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, sulanabilir arazinin davalı eylemi sonucu sulanamaz hale gelmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, sulanabilir iken, kıraç arazi haline gelen taşınmazda oluşan değer kaybına tazminat olarak karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı taşınmazının, ... Köyü ... Kooperatifi’nin yakındaki...motopompajla getirdiği suyla sulandığı anlaşılmaktadır. Tanık beyanlarına göre bu şekilde sulamanın 20 yıllık bir süredir devam ettiği, kooperatifin teknik imkânları ile sağlandığı, çok eskiye dayalı kadim bir suyolunun bulunmadığı görülmektedir.

Davalı idare kooperatif’e ait ... tesislerinin bulunduğu bir kısım arazileri kamulaştırmış ve burada yaptığı çalışmalar sırasında su pompaj tesisleri toprak altında kalarak işlevsiz hale gelmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden İl Özel İdaresi ve Kaymakamlığın bozulan bu tesisin eski hale getirilmesi için muhtarlığa yardımda bulunduğu, bazı parsel sahiplerinin de kendi imkânları ile başka su kaynaklarından su getirip ... yaptıkları anlaşılmaktadır.

Mahkemece, ... tesisinin kullanılabilir hale getirtilip getirilmediği araştırılmalıdır. ... tesisinin eski hale getirilmesi mümkün olduğu sürece, davacı ancak bu süre içindeki ürün zararını isteyebilir. Mahkemece, ... tesisinin eski hale getirilmediğinin belirlenmesi durumunda, ne kadar sürede, ne kadar masrafla getirilebileceğinin belirlenmesi gerekir. Davacı, ... tesisi’nin sahibi değildir. Tesisin ... kooperatifi’ne ait olduğu belirtilmektedir. Şu durum karşısında, davacının taşınmaz değer kaybı istemi gözetildiğinde, mahkemece çoğun içinde azında olduğu benimsenerek, sulanamamaktan kaynaklanan ürün zararı ve davacı kooperatif üyesi ise hissesini oranında tesisin eski hale getirme bedeline hükmolunabilir. Mahkemece bu yönler gözetilmeden yazılı gerekçe ile verilen kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 11/07/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1652, Karar No: 2021/6599, Tarih: 12.04.2021

**1. Ceza Dairesi         2019/1652 E.  ,  2021/6599 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürmeye teşebbüs

HÜKÜM : 1) Sanık ... hakkında katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan TCK’nin 81, 35, 62. maddeleri gereğince 10 yıl hapis cezasıyla,

2) Sanık ... hakkında katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçundan TCK'nin 81, 35, 62. maddeleri gereğince 10 yıl hapis cezasıyla

mahkumiyetine dair; Erzurum 1.Ağır Ceza

Mahkemesinin 31.03.2015 gün ve 2014/207 Esas

ve 2015/128 Karar sayılı kararı

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece verilen hükümler sanıklar müdafii ve Cumhuriyet Savcısı tarafından temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanıkların katılana yönelik kasten öldürmeye teşebbüs suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin edilmiş, takdiri indirim nedenlerinin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle değerlendirilip reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümlerde bozma nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan; sanıklar müdafiinin temyiz dilekçesinde ve duruşmalı incelemedeki eksik incelemeye, sanık ... hakkında suçun sübut bulmadığına, suç vasfına yönelen ve yerinde görülmeyen temyiz istemlerinin reddine ,

Oluş ve dosya kapsamına göre; sanıklar ile katılan arasında Aşağı Yağlı Köyünün uzun çayır mevkiindeki çayırın kiralanması konusunda ihtilaf bulunduğu, suç tarihinden önce sanıkların biçerek balya yaptıkları otları katılanın götürdüğü, olay günü sanıkların katılanı başkasına ait tarlada çalışırken görmeleri üzerine kamyonetle yanına geldikleri, sanıklar ile katılan arasında tartışma çıktığı, sanık ...'in sırtına önceden gizlenmiş olan ele geçirilemeyen bıçağı sanık ...'ın abisinin sırtından çıkartarak katılanın başına bir kere vurduğu, katılanın yere düştüğü, tekrar vuracağı sırada katılanın kolunu kaldırması sonucunda ikinci darbenin koluna isabet ettiği, üçüncü kez vurmak istediğinde müdahilin kendisini korumasından dolayı hafif bir kesi oluştuğu, katılanın yere düşmesi üzerine sanık ...'in katılanı tekmelediği, katılanın kendisini traktörün altına atarak kurtardığı anlaşılan olayda;

1-Sanıklar ile katılan arasında çayırın kiralanması konusunda anlaşmazlık bulunması, suç tarihinden önce sanıkların balyalarının katılan tarafından götürülmesi, olay günü çıkan tartışmada ise ilk haksız hareketin kimden geldiğinin tespit edilememesi karşısında, şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince sanıklar hakkında TCK 29. maddesi uyarınca asgari oranda indirim yapılması gerektiği halde fazla ceza tayini,

2-24.11.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin iptal edilen bölümlerinin değerlendirilmesi zorunluluğu,

2-24.11.2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarih, 2014/140 esas ve 2015/85 karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesinin iptal edilen bölümlerinin değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş olup sanıklar müdafii ve Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden hükümlerin tebliğnamedeki düşünceye aykırı olarak BOZULMASINA 12/04/2021 gününde oy birliği ile karar verildi.

12/04/2021 gününde verilen işbu karar Yargıtay Cumhuriyet savcısı ...'ın huzurunda ve duruşmada savunmasını yapmış bulunan sanıklar ..., ... müdafii Avukat ...'nin yüzüne karşı 15/04/2021 gününde usulen ve açık olarak anlatıldı.
Yargıtay — Esas No: 2014/5349, Karar No: 2014/7603, Tarih: 03.06.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/5349 E.  ,  2014/7603 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı temyiz dilekçesine ekli 16.12.2013 havale tarihli dilekçesinde, ... İlçesi, ... Köyünde ikamet ettiğini, yoğun kar yağışı nedeniyle köyün ilçe ile bağlantısının kesildiğini, yol açıldıktan sonra temyiz dilekçesini verebildiğini belirtmiş olduğuna göre bu hususunun tespiti amacıyla ... Kaymakamlığı ve ... Valiliğine, ... karayolunun 10.12.2013, 11.12.2013 ve 12.12.2013 tarihlerinde kapalı olup olmadığı, kapalı ise hangi tarihte ulaşıma açıldığı, ayrıca ... Köyünden ... İlçesine bu yol dışında başkaca ulaşım yolu olup olmadığı sorularak, alınacak yazı cevabının dosyaya konulması, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 03.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/18095, Karar No: 2011/18508, Tarih: 30.12.2011

**8. Ceza Dairesi         2009/18095 E.  ,  2011/18508 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Hükümlülük ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Kasıtlı suçtan mahkumiyeti bulunması nedeniyle CMK.nun 231. maddesinin uygulanma olanağı bulunmayan sanık hakkında; yapılan yargılamaya, toplanan kanıtlara, hükmün dayandığı gerekçe ve takdire göre yerinde görülmeyen sair itirazların reddine, ancak:

CMK.nun 232/2-c madde ve fıkrasına akırı olarak gerekçeli karar başlığında suçun işlendiği yer ve zaman diliminin yazılmaması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince, düzeltilmesi mümkün bulunduğundan hüküm başlığına suçun işlendiği yer "Kurtuluş Mahallesi, 417. sok Kırıkhan" ve zaman dilimi "14.12.2006 saat 10:30" olarak eklenmesi suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONAN- MASINA), 30.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/10435, Karar No: 2020/6390, Tarih: 16.12.2020

**16. Ceza Dairesi         2019/10435 E.  ,  2020/6390 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi : Gaziantep 10. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.04.2018 tarih ve 2017/24 - 2018/234 sayılı kararı

Suç : Silahlı terör örgütüne üye olma

Hüküm : TCK'nın 314/2, 3713 sayılı Kanunun 5/1, TCK'nın 62/1, 53/1-2-3, 58/9, 63. maddeleri uyarınca mahkumiyet kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle;

Temyiz edenin sıfatı, başvurunun süresi, kararın niteliği ve temyiz sebebine göre dosya incelendi, gereği düşünüldü;

Temyiz talebinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi;

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Ceza muhakemesi hukukunda savunmanın ayrılmaz parçası olan “müdafilik” kavramı üzerinde durmak gerekecektir.

Müdafii; şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı ifade eder (CMK m. 2/1-c).

Müdafilik ihtiyari veya zorunlu olabilir. 1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak isteğe bağlı/ihtiyari müdafiilik sistemini benimsemiş, sınırlı hallerde ise kişilerin kendilerini yeterince savunamayacakları ve kamusal bir kurum olan savunmanın zaafa uğrayacağı kabulünden hareketle zorunlu müdafiilik sitemini getirmiştir. 5271 sayılı CMK ise zorunlu müdafiilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde genişletmiştir(C.G.K. 17/12/2009 t. 2008/1-172 E. 2009/26 K.).

Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiinin yardımından yararlanabilir. Müdafiiyi kendisi ya da kanuni temsilcisi seçebilir. Müdafii seçebilecek durumda olmadığını beyan ederse, istemi halinde bir müdafii görevlendirilir. Bu haller isteğe bağlı müdafiliktir. Kanunumuz bazı hallerde ise zorunlu müdafiliği benimsemiştir. Bu durum Ceza Genel Kurulunun gündemine birçok kez gelmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafiilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK zorunlu müdafilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

Ayrıntıları Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 06.12.2016 tarih ve 2016/17-939, 2016/465 sayılı kararında açıklandığı üzere; “1412 sayılı CMUK, kişisel savunmada kural olarak ihtiyari müdafilik sistemini benimsemiş ve sınırlı bazı hallerde zorunlu müdafiilik sistemini getirmişken; 5271 sayılı CMK zorunlu müdafilik sistemini, önemli ölçüde genişletmiştir.

5271 sayılı CMK’ya göre; müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığın, çocuk, kendini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz olması (CMK’nın 150/2. maddesi), soruşturma veya kovuşturma konusu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi (CMK’nın 150/3. maddesi), resmi bir kurumda kusur yeteneğinin araştırılması için gözlem altına alınmasına karar verilecek olması (CMK’nın 74/2 maddesi), tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilmesi (CMK’nın 101/3. maddesi), davranışları nedeniyle hazır bulunmasının duruşmanın düzenli olarak yürütülmesini tehlikeye sokacağı anlaşılan sanığın yokluğunda duruşma yapılması (CMK’nın 204/1. maddesinde) ve kaçak sanık hakkında duruşma yapılması (CMK’nın 247/4. maddesinde) hallerinde, şüpheli veya sanığın istemi bulunmasa, hatta açıkça müdafii istemediğini beyan etse bile müdafii görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır”.

Öncelikle somut olayın “5271 sayılı CMK'nun 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması gerekip gerekmediği, bu kapsamda “beş yıllık ceza süresinin belirlenmesinde suçun temel şekli için kanunda öngörülen cezanın mı dikkate alınacağı yoksa, suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenlerinin de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınıp alınamayacağı”, hususları yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

Adil yargılanma hakkı, Anayasanın 36/1. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6/1. maddesinde de; “Herkes davasının, … cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak, … görülmesini isteme hakkına sahiptir..” denilerek teminat altına alınmıştır.