muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/11581, Karar No: 2014/14542, Tarih: 04.12.2014

**16. Hukuk Dairesi         2014/11581 E.  ,  2014/14542 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Dava, kadastro tespitine itiraz davasıdır. Çekişmeli taşınmazlardan 137 ada ... parsel sayılı taşınmaz ağaçlık vasfıyla Hazine adına tespit görmüş ve sınırında da orman parseli bulunmaktadır. Ayrıca davalı Hazine vekili 01.06.2007 tarihli cevap dilekçesinde taşınmazın orman vasfında olup, üzerinde ...-30 yaşlarında orman emvali ağaçların bulunduğu, ormanların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılamayacağını belirterek açıkça orman iddiasını dile getirmiştir. Böylesi bir durumda somut olayda orman araştırması yapılması zorunlu olup 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun .... maddesi ve Yargıtay Başkanlar Kurulunun 2014/... sayılı kararı uyarınca temyiz inceleme görevi Yargıtay .... Hukuk Dairesine ait bulunmaktadır. Bu nedenle dosyanın Yargıtay .... Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 04.....2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9667, Karar No: 2019/3587, Tarih: 26.03.2019

**17. Hukuk Dairesi         2016/9667 E.  ,  2019/3587 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-K A R A R-

Dosyanın incelenmesinde; davacı ...'ın yargılama esnasında reşit olduğu anlaşıldığından; öncelikle davacı ... tarafından Av....'in yetkilendirildiğini gösterir vekaletname bulunması halinde dosyaya eklenmesi, vekaletname bulunmaması ve ya dosyaya sunulmaması halinde gerekçeli kararın davacı asile tebliği ile temyiz süresinin beklenmesi, bu süre içerisinde davacı asil ... tarafından temyiz dilekçesi sunulması halinde temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 26/03/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/4470, Karar No: 2019/6338, Tarih: 19.06.2019

**5. Ceza Dairesi         2019/4470 E.  ,  2019/6338 K.**

**"İçtihat Metni"**

Askeri Ceza Kanununa muhalefet suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sırasında; ... Asliye Ceza Mahkemesiyle...1. Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

İnceleme konusu olayda yetki ihtilafı meydana getiren,...1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen kararın, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleriyle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 25 ve geçici 2. maddeleri uyarınca kurulan ve yargı çevreleri belirlenen bölge adliye mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlama tarihi olan 20/07/2016 tarihinden sonraya ait olmasına ve anılan Yasanın 37/2. maddesi gereğince bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin görevleri arasında yargı çevresi içerisinde bulunan adli yargı ilk derece ceza mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmenin de bulunmasına göre;

Aynı bölge adliye mahkemesi yargı çevresinde bulunan...1. Asliye Ceza Mahkemesiyle ... Asliye Ceza Mahkemesi arasında meydana gelen yetki uyuşmazlığının çözüm yeri CMK'nın 17. maddesi uyarınca ortak yüksek görevli Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairesi olduğundan Dairemizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİNE, 19/06/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/25302, Karar No: 2017/9221, Tarih: 25.12.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/25302 E.  ,  2017/9221 K.**

**"İçtihat Metni"**

... adına Av. ... ile 1-... 2-... arasındaki dava hakkında ... 3. İş Mahkemesinden verilen 03.12.2013 günlü 2012/283 E. - 2013/609 K. sayılı hükmün, davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Dosya içeriğinden, ilk peşin sermaye değeri tablosunun okunaklı olmadığı anlaşılmakla; gecikmeye ve yeni bir geri çevirmeye mahal verilmeksizin, gelirin bağlandığı tarihi itibariyle okunaklı ilk peşin sermaye değeri tablosu ile gelir bağlama kararının Kurumdan istenmesi ile dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13162, Karar No: 2019/6039, Tarih: 25.11.2019

**1. Hukuk Dairesi         2016/13162 E.  ,  2019/6039 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, inançlı işlem hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, 2005 yılında çocuğuna düğün yapmak ve kızına da dükkan açmak amacıyla paraya ihtiyaç duyduğu dönemde tanıdığı olan dava dışı ...’tan 24.000 USD borç para aldığını, borcun teminatı olarak da dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazını ...’un isteği üzerine davalı ...’a satış suretiyle devrettiğini, borç ödendiğinde taşınmazın iade edileceği hususunda sözlü olarak anlaştıklarını, aldığı borcun tamamını süresinde ödeyemediğinden yakınları ve tanıdıklarından yardım istediği aşamada damadının tanıdığı olan dava dışı ... isimli şahısla görüştüğünü, adı geçenin, nişanlısı olan diğer davalı ... adına kredi alınarak davalı ...’e olan borcunu ödeyebileceğini, kredi taksitleri bittiğinde de taşınmazı geri alabileceğini bildirdiğini, çaresizliği sebebiyle teklifi kabul ettiğini ve diğer davalı ... adına bankadan 30.000 TL tutarında kredi çekildiğini ve bu para ile davalı ...’e olan borcun tamamını ödediğini, taşınmazın sonrasında davalı ... tarafından diğer davalı ...’ya muvazaalı olarak devredildiğini, kredi borcunun tamamı tarafından ödemesine rağmen davalı ...’nın taşınmazı iade etmediğini, ilgililer hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu ve soruşturmanın hala devam ettiğini, tüm işlemlerin muvazaalı olduğunu ve hile ile gerçekleştirildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescilini, olmadığı takdirde ödenen kredi taksitlerinin toplamı olan 48.000,00 TL’nin faizi ile birlikte davalılardan tahsili istemiştir.

Davalı ..., emlakçılık yapan arkadaşı dava dışı ...’un önerisiyle dava konusu taşınmazı yatırım amaçlı bedeli karşılığında davacıdan satın aldığını, bir süre sonra da daha fazla bedelle diğer davalı ...’ya devrettiğini; diğer davalı ... taşınmazı bankadan kredi temin ederek bedeli karşılığında satın aldığını, iyiniyetli 3. kişi olduğunu, davacı ile davalı ... arasındaki ilişkiyi bilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Çekişme konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmaz davacı ... adına kayıtlı iken 17.06.2005 tarihinde davalı ...’e, ...’in de 29.12.2005 tarihinde diğer davalı ...’ya satış yoluyla devrettiği kayden sabittir.

Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Çekişme konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmaz davacı ... adına kayıtlı iken 17.06.2005 tarihinde davalı ...’e, ...’in de 29.12.2005 tarihinde diğer davalı ...’ya satış yoluyla devrettiği kayden sabittir.

Bilindiği üzere, bu tür iddialar (inançlı işlem) 05.02.1947 tarih ve 20/6 sayılı İçtihatları Birleştirme Kararı uyarınca ancak yazılı delille, yazılı delil yok ise yemin delili ile kanıtlanabilir. Yazılı delil başlangıcı bulunmayan hallerde tanık delili ile inançlı işlemin ispatı mümkün değildir.

Somut olayda, davacı İçtihatları Birleştirme Kararının aradığı anlamda yazılı delil ibraz edememişse de dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanmış olup mahkemece, davacıya yemin hakkı hatırlatılmadan sonuca gidilmiştir.

Hâl böyle olunca, davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatılması, ilk el davalı ... yemin ederse davacının iddiasını kanıtlayamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi, yemin etmez ise temlikin inançlı işleme dayalı olduğu kabul edilerek, davacının ikinci el olan davalı ... ile ilişkisinin araştırılması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hukuki nitelendirmede yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Davalılar ... ve ...’in yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 25.11.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/41285, Karar No: 2017/23100, Tarih: 26.10.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/41285 E.  ,  2017/23100 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 7. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ve davacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Aş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... ye bağlı ... Kargo İşlem merkezinde taşeron şirkete bağlı işçi olarak kadrolu işçilerle birlikte çalıştığını, Genel Müdürlüğün işçi alma, fesih ve talimat verme yetkilerinin olduğunu, ancak kadrolu işçilerden daha az ücret aldıklarını,sendikal hakların engellendiğini, haftada 45 saat çalışması gerekirken 60 saat çalışma yapıldığını,zamlı ücretlerin ödenmediğini,ücret olarak emsalinden daha az ücret aldığını,yıllık izinlerinin de kullandırılmadığını belirterek bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili,şirket çalışanları bakımından müvekkili idarenin denetim gözetim ve kontrol yetkisi olmadığını, müvekkili idarenin ihale makamı olduğunu, işveren gibi sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... İnş... vekili,ücret farklarının hangi ayları kapsadığının belirtilmediğini, yıpranma prim uygulaması adı altında bir uygulamasının işyerinde olmadığını, davacının müvekkili şirket nezdinde yıllık izin hakkı olmadığını,sözleşmede ücret dışında yol yemek ya da başkaca bir ödeme yapılması konusunda bir hüküm bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak,yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesinin karar ve gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, sonucuna varılarak yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun 6100 sayılı H.M.K.'nın 353/1-b(1) maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Temyiz başvurusu :

Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında, davacı işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı ve ara dinlenme süresi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Temyiz başvurusu :

Karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında, davacı işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı ve ara dinlenme süresi noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63.maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68.maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda çalışma saatine göre yasal ara dinlenme süresi düşülerek hesaplama yapılmıştır.Davacı tanıkları ile davalı tanığının yemek molası olarak kullandıkları süre bakımından beyanda bulunduğu,ara dinlenme konusunda beyanlarının net olmadığı anlaşılmaktadır.Hal böyleyken, hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında, davacı tanıkları ve davalı tanığı yeniden dinlenilerek ara dinlenme hususunda beyanları alınarak ara dinlenme süresinin netleştirilmesi gereklidir.

SONUÇ:Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 26/10/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2003/138, Karar No: 2003/706, Tarih: 23.01.2003

4. Hukuk Dairesi 2003/138 E., 2003/706 K.

**4. Hukuk Dairesi 2003/138 E., 2003/706 K.**

**- HAKSIZ EYLEM NEDENİYLE TAZMİNAT

- KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ

- YARGI YERİ**- 233 S. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜ... [ Madde 5 ]

- 233 S. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜ... [ Madde 2 ]

- 233 S. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜ... [ Madde 4 ]

- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 18 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı Fadime vs. vekili avukat Fethi tarafından, davalı T...Telekomünikasyon AŞ aleyhine 25.2.2000 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; yargı yolu bakımından dava dilekçesinin reddine dair verilen 14.5.2002 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

Dava, haksız eylem nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Davacılar davalı kurumda çalışan desteklerinin gerekli iş güvenliği önlemleri alınmadığından elektrik arızasının tamiri sırasında meydana gelen kazada ölmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuşlar, yerel mahkemece davalı T... Telekomünikasyon AŞ hakkındaki davaya idari yargı yerinde bakılacağı gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Doğru bir sonuca varılabilmesi için somut olaya hangi hukuk kurallarının uygulanacağının tespiti bakımından öncelikle T.... Telekomünikasyon AŞ'nin hukuki statüsünün irdelenmesi gerekir.

Resmi Gazetenin 14.12.1984 gün ve 18435 sayılı mükerrer sayısında yayınlanan ve ceza hükümleri hariç yayınlandığı tarihte yürürlüğe giren Kamu iktisadi Teşebbüsleri hakkında 233 sayılı KHK'nin 2/1. maddesi uyarınca Kamu iktisadi Teşebbüsleri terimi, iktisadi Devlet Teşekkülü ile Kamu iktisadi Kuruluşlarını ifade eder. Bu yasal düzenlemeye göre iktisadi Devlet Teşekkülü, sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan kamu iktisadi teşebbüsleridir. Kamu iktisadi kuruluşu ise, sermayesinin tamamı devlete ait olup, tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve gördüğü bu hizmet dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kamu iktisadi teşebbüsüdür.

TK.'nun 18/1 maddesine göre "ticaret şirketleriyle, gayesine varmak için ticari bir işletme işleten dernekler, kendi kuruluş kanunları gereğince hususi hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere" kurulan teşekküllerin tacir sıfatını taşıyıp taşımadıklarının incelenmesine gelince; Ticaret Yasasında sözü edilen teşebbüslerin, yukarıda anılan kamu iktisadi kuruluşu ve kamu iktisadi teşebbüsü olduğu kabul edilmektedir. 233 sayılı KHK. 2/1. maddesinde, kamu iktisadi kuruluşu ve kamu iktisadi teşebbüsleri deyiminin, yukarıda anıldığı gibi iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşunun ortak adı olduğu ifade edilmiştir. Tüzel kişiliğe sahip olarak kurulan (KHK/233 md 4/1) bu teşebbüsler 233 sayılı KHK ile saklı tutulan konular dışında özel hukuk hükümlerine tabidir (233/4-2) Bunlar belli ölçüde de olsa da mali açıdan özerk kuruluşlar olup, Genel Muhasebe Kanunu, Devlet ihale Kanunu ve Sayıştay'ın denetimine bağlı değildir (233 m 4/3) Kamu iktisadi Teşebbüsünün tacir sıfatını kazanması için iki koşuldan birinin yerine getirilmesi yeterlidir. Buna göre, kuruluş yasaları uyarına özel hukuk hükümlerine göre yöneltilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere kurulmak gerekir.

Gerek 4502 sayılı Yasa, gerek 233 sayılı KHK, TK 18/1 maddesine uygun düzenlemeler getirmiştir. 233 sayılı KHK.nın 4/2 maddesine göre kamu iktisadi teşebbüsleri, 233 sayılı KHK de belirtilen konular dışında özel hukuk hükümlerine bağlıdır. 233 sayılı KHK.nin 5. maddesi uyarınca çıkarılan iktisadi devlet teşebbüsleri ve kamu iktisadi kuruluşlarının ana statülerinde bulunan özel hukuk hükümlerine göre işletilmek üzere kuruldukları belirtilmektedir. Bir kamu iktisadi teşebbüsünün tacir sayılabilmesi için ticari şekilde işletilmek üzere kurulması da yeterlidir.

Somut olayımızın konusunu teşkil eden kamu iktisadi kuruluşları tarif edilirken 233 sayılı KHK.nın 2/3 maddesinde bunların "kendilerine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütecekleri açıklanmıştır. Kamu iktisadi kuruluşları tekel mahiyetinde hizmet üretmek ve pazarlamak amacıyla (KHK 2/3) kuruldukları için üretim ve pazarlama faaliyetleri sırasında kar elde edecekleri açıktır. Kamu İktisadi kuruluşlarının özel hukuk hükümlerine tabi olacakları hükmü yanında bunların iktisadi devlet teşebbüsleri gibi mal ve hizmet pazarlarken sosyal amaç yanında verimlilik ilkesi doğrultusunda kar amaçladıkları açıktır. Bu durumda hizmet ve faaliyet sırasında ticari şirketlerin amacı olan verimlilik ilkesi doğrultusunda çalışan, işlerinin hacim ve mahiyeti itibariyle ticari muhasebe tutan, ticari müessese şeklinde çalışan kamu iktisadi kuruluşlarının bu faaliyetleri nedeniyle tacir sayılmaları gerekir.

Gerçekten idari eylem ve işlemlerden dolayı zarar gören kişiler tarafından açılacak tam yargı davaları idari yargı yerinde görülür ve çözümlenir, idari eylem, kamu idare ve kurumlarının kamu görevlerine ilişkin, idare hukuku kural ve gereklerine göre yaptığı olumlu veya olumsuz davranış ve fiillerden ibarettir, idari nitelik taşıyan yasalara dayanılarak yapılanlar idari işlemlerdir, idarenin eylem ve işlemleri, onun kamu hukuku alanındaki kamu gücünü (kamu otoritesini) kullanarak, idare hukuku kural ve gerekleri uyarınca yaptığı faaliyetlerin hukuki ve maddi hayattaki görünümleridir. Kamu tüzel kişilerinin kamu hizmetlerine ilişkin olmakla beraber özel hukuk kuralları altında, özel hukuk tüzel kişisi gibi yaptığı eylem ve işlemleri, özel hukuk alanına ilişkin olduğundan bunlar idari eylem ve işlem olarak nitelendirilemez. Kamu idare ve kurumlarının kamu otoritesinin (egemenlik hakkının) bir temsilcisi olarak yaptığı faaliyetlerinde veya ondan kaynaklanan eylemlerinde hizmet unsuru söz konusu olduğu halde, kamu tüzel kişilerinin özel hukuk tüzel kişisi olarak yürüttüğü hizmetlere ilişkin faaliyetleri sırasında meydana gelen zararlardan ötürü, ilgili kamu tüzel kişisinin sorumluluğu özel hukuk hükümleri ve ilkeleri uyarınca belirlenmesi gerekir.

Tüm bu açıklamaların ışığında uyuşmazlığın çözüm yerinin adli yargı yeri olduğu sonucuna varıldığından yerel mahkemenin kararının bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA) ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine, 23.1.2003 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/7253, Karar No: 2022/119, Tarih: 10.01.2022

**10. Ceza Dairesi         2019/7253 E.  ,  2022/119 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ŞANLIURFA 8. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK’nın 191. maddesinde sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiği; hükümden sonra yürürlüğe giren 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile başlığıyla birlikte yeniden düzenlenmiş olan 5271 sayılı CMK'nın "Basit Yargılama Usulü" başlıklı 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Asliye Ceza Mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklindeki düzenlemeye, 7188 sayılı Kanun'un geçici 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan "01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme ile sınırlama getirilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/08/2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı iptal kararı ile, "...kovuşturma evresine geçilmiş..." ibaresinin, aynı bentte yer alan "... basit yargılama usulü..." yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi sebebiyle kovuşturma evresine geçilmiş olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişikliklerin ise derhal uygulanması gerekmekle birlikte, basit yargılama usulü uygulanan olaylarda CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasına göre; " mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir." şeklindeki düzenleme karşısında, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararının neticeleri itibarıyla maddi ceza hukukuna ilişkin olduğunun ve CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, TCK'nın 7. maddesi ile CMK'nın 251. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanığın hukuki durumunun "Basit Yargılama Usulü" yönünden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,