muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1222, Karar No: 2018/5414, Tarih: 04.06.2018

Mahkemece alınan kusur raporunda işverenler ... Yapı Gıda Tem. San.Tic. Ltd. Şti. %55, ... San. Tic. Ltd. Şti. %15, ... %5, ... %5 oranında kusurlu bulunmuş, mahkeme ilk kararında 44.850.32 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... ve ...'ın hükmedilen miktarın 22.425.16 TL kısmından sorumlu olmalarına karar vermiş, karar davacı Kurum, davalı ... Yapı Gıda Tem. San. Tic.Ltd. Şti., ... tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizin 10.10.2016 tarihli bozma ilamı ile davalıların sorumlu oldukları miktarların 5510 sayılı Yasanın 21/1-4 maddesine göre hesaplanması ve ...'ın işveren vekili olup olmadığının araştırılması gerektiği yönünden kararın bozulması üzerine, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda 44.850.82 TL'nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 17.272.42 TL den ... San. Tic. Ltd. Şti. 'nin, 33.112.97 TL den ... ve ...'in sorumlu olduğuna karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan araştırma sonucunda ...'ın ... Yapı Gıda Tem. San.Tic.Ltd. Şti.'nin kurucu ortağı olduğu, şirketin 04.06.2009 tarihinde kurulduğu, ilk onbeş yıl için diğer ortak ...'ın müdür olarak atandığı tespit edilmiştir.

Bu durumda davalı ...'ın 3. kişi olarak kabul edilmesi yerinde ise de mahkemece üçüncü kişiler ... ve ...'ın gelirin yarısının %80'den, işveren şirketlerin gelirin %75'den, tedavi gideri yönünden ise bütün davalıların %80 kusur oranı üzerinden sorumlu olacakları gözetilmeksizin hatalı hesaplama ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün 1. fıkrasının silinmesine, yerine "1- Taleple bağlı kalınarak 22.425.16 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 22.425.16 TL nin davalılar ... Yapı Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti ile ... San. Tic. Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen, gelirin onay, tedavi giderinin sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine," fıkrasının yazılmasına, kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ..., ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Yapı Gıda Tem. San.Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, 04.06.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4209, Karar No: 2013/6598, Tarih: 12.03.2013

**2. Hukuk Dairesi         2012/4209 E.  ,  2013/6598 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Bakırköy 10. Aile Mahkemesi

TARİHİ :29.09.2011

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm kusur belirlemesi, manevi tazminat ve yoksulluk nafakası yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 12.03.2013 günü temyiz eden davacı E. U. ile vekili gelmediler. Karşı taraf davalı Ü. U. ile vekili Av. Ö.N. D. geldiler. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, davacı kocanın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Boşanmada manevi tazminatın amacı, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, bozulan ruhsal dengesini telafi etmek, manevi değerlerindeki eksilmeyi karşılamaktır. Onun için, kişilik haklarını ihlal eden fiille, tazminat miktarı arasında makul bir oranın bulunması gerekir. Bir tarafın zenginleşmesine yol açacak sonuçlar doğurur miktarda manevi tazminat takdiri, müesseseyi amacından saptırır. Hakim, tazminat miktarını saptarken, bir yandan kişilik hakları zedelenen tarafın, ekonomik ve sosyal durumunu ve boşanmada kusur bulunup bulunmadığını ve varsa kusur derecesini, fiilin ağırlığını; öbür yandan da, kişilik haklarına saldırıda bulunanın kusur derecesini, ekonomik ve sosyal durumunu göz önünde bulundurmak zorundadır. Açıklanan ilkeler gözetildiğinde davalı kadın yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı orantısız ve çoktur. Daha uygun miktarda tazminat takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple manevi tazminat yönünden BOZULMASINA, hükmün bozma kapsamı dışında kalan bölümlerinin yukarıda l. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, istek halinde temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12.03.2013 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2014/27953, Karar No: 2016/7052, Tarih: 13.04.2016

**2. Ceza Dairesi         2014/27953 E.  ,  2016/7052 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

TCK'nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 24/11/2015 tarihinde yürürlüğe giren 08/10/2015 gün ve 2014/140 esas, 2015/85 sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, mahkemenin soruşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Sanığın, yakınanın evinin önüne direksiyon kilidi ile kilitleyerek park ettiği yerden motosikleti çalması şeklindeki eyleminin, motosikletin sabit bir yere herhangi bir kilit sistemi ile kilitlenmemesi nedeniyle TCK'nın 142/1-e maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeden yazılı şekilde aynı Kanun'un 142/1-b maddesi uyarınca ceza tayini,

2- 04.09.2012 tarihinde düzenlenen yakalama, üst arama ve teslim tutanağı içeriğine göre sanığın devriye gezen kolluk kuvvetlerinin yanına gelerek yakınana ait motosikleti düz kontak yaparak çaldığını ve pişman olması nedeniyle iade etmek istediğini beyan ederek kolluk görevlilerine aracı park ettikleri yeri gösterdiği ve teslim ettiğinin anlaşılması karşısında; aracın kullanımı nedeniyle oluşan yağ, yakıt ve amortisman giderlerinin karşılamaması ve ele geçirilen motosikletin zincirinin kopuk olduğu, tekerleğinin eğildiği, sinyal lambalarının söküldüğünün anlaşılması nedeniyle, kısmı iadenin sağlandığı gözetilerek müştekiden kısmi iade nedeniyle etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına rızası bulunup bulunmadığı sorulup sonucuna göre TCK'nın 168. maddesinin uygulanma olanağının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması,

3- Hakkında beraat kararı verilen suça sürüklenen çocuğa atanan zorunlu müdafii ücretinin hazine üzerinde bırakılması yerine sanıktan tahsiline karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, 13.04.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI GÖRÜŞ:

Aşağıda sunduğum nedenlerle sayın çoğunluğun hırsızlık suçun nitelendirilmesine ilişkin bozma gerekçesine katılmıyorum.

3- Hakkında beraat kararı verilen suça sürüklenen çocuğa atanan zorunlu müdafii ücretinin hazine üzerinde bırakılması yerine sanıktan tahsiline karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, 13.04.2016 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI GÖRÜŞ:

Aşağıda sunduğum nedenlerle sayın çoğunluğun hırsızlık suçun nitelendirilmesine ilişkin bozma gerekçesine katılmıyorum.

Ayrıntılarını Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 07/04/2015 gün ve 2014/833 - 2015/98 sayılı kararında azınlık görüşü olarak ifade ettiğimiz üzere; motosikletler, motorlu araçlar, iş makineleri, traktörler aynı nitelikte eşya olup, çoğunlukla kapı ve kontak kilit sistemleri olduğundan kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmakta, yine bir anahtar ile çalıştırılmak suretiyle bir yerden başka bir yere taşınmaktadırlar. Bu nedenle direksiyon veya kontak kilit sistemi bulunan motosikletlerin bu kilit sistemiyle kilitlenmek suretiyle, böyle bir kilit sistemi olmayanların ise tekerleğin dönmesini veya direksiyonun çalışmasını engelleyecek bir kilit ile kilitlenmek suretiyle, kolaylıkla taşınmasını engelleyecek şekilde kilitlenerek sokak ve açık alanlara park edilmiş olmaları halinde, bu motosikletlere yönelik hırsızlık eylemlerinin, (TCK.nun 142/2-d madde kapsamındaki eylemler hariç) suç tarihinde yürürlükte olan TCK.nın 142/1-b maddesinde tanımlanan suçu oluşturacağı; hiç bir şekilde kilit sistemi olmayan ve yukarıda izah edildiği gibi veya herhangi bir şekilde kilitlenmeden veya kontak anahtarı üzerinde olduğu halde açık alanda bırakılmış motosikletlere yönelik eylemlerinin ise, TCK.nın 141/1. maddesinde tanımlanan basit hırsızlık suçunu oluşturacağı düşüncesinde olduğumdan, sayın çoğunluğun eylemin aynı Kanun'un 142/1-e maddesindeki suçu oluşturduğuna ilişkin düşüncesine katılmıyorum.

1- Öncelikle TCK.nın 142/1-b (1.cümle) maddesi motorlu araçlara ilişkin özel düzenleme içerdiği, motosikletlerin motorlu araçlardan ayrı tutulmasını gerektirecek açık bir düzenleme bulunmadığı gibi, motorlu araçlarla birlikte değerlendirilmesinin işin doğasına da uygun bulunduğu gözetilerek, motosikletlere yönelik hırsızlık eylemleri de anılan madde kapsamında değerlendirilmelidir. Bu şekilde aynı nitelik ve durumdaki eşyalara yönelik hırsızlık eylemlerinde çelişkili kararlar verilmesi de önlenmiş olacaktır.

2- TCK.nın 142/1-b maddesinin 1. cümlesi, suça konu eşyanın kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olmasını suçun nitelikli hali olarak düzenlediği halde, bu madde görmemezlikten gelinerek, suçun konusunu oluşturan eşya (motosiklet), ister kilitli olsun ister ise kilitsiz olsun, aynı nitelikte kabul edilerek, başka bir maddeye (TCK.nın 142/1-e maddesi) göre aynı cezayı yaptırımı doğuracak şekilde nitelikli hal kabul edilmesi, adil olmadığı gibi kendi içerisinde çelişki de oluşturmaktadır. Şöyle ki, hiçbir tedbir alınmadan veya kontak anahtarı üzerinde sokağa bırakılmış bir motosikletin çalınması eylemi ile kontağı kilitlenmiş veya tekerleği gövdesine bağlanarak kısmende olsa koruma altına alınmış bir motosikletin çalınması eyleminin aynı nitelikte kabul edilmesi yasaya ve hakkaniyete uygun düşmediği kanaatindeyim.

3- Motorlu araçların kontak kilitleri gibi, motosikletlerin kontak kitlerininde aracı çalıştırmanın yanı sıra, hırsızlık eylemlerine karşı motosikleti koruma fonksiyonu vardır. Normal koşullarda ister araba olsun ister motosiklet olsun, kontak kilidi aracın üzerinden almak suretiyle hırsızlık eylemlerine karşı önlem alınmaktadır.

4- Bir eşyanın kilitlenmek suretiyle koruma altına alınmasındaki amaç, hırsızlık eylemlerine karşı engelleyici, caydırıcı tedbir olması veya suçun faili için risk oluşturmaktır. Yoksa bir eşyayı kilitlemek suretiyle koruma altına almış olmakla, artık bu eşya hiç bir şekilde çalınamaz demek değildir. Bu nedenle direksiyon kilidi olmayan veya tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilitle muhafazası sağlanmamış ya da kontak anahtarı üzerinde bırakılmış olması nedeniyle kolaylıkla çalıştırılıp taşınabilen bir motosiklete göre, basit bir direksiyon vaya kontak kilidi ya da tekerleğin dönmesini engelleyen bir kilit yasal anlamda koruma sağladığında tereddüt bulunmamaktadır.

5- Yasal anlamda bir kilitten bahsedebilmemiz için, kilidin bozuk olmaması ve elle çekildiğinde kolaylıkla açılacak kadar basit olmaması gerekli ve yeterlidir. Bu nedenle motosikletlerin kontak ve direksiyon kilitleri ile tekerleğinin dönmesinin engellemek için kullanılan kilitler yukarıdaki ifade ettiğimiz nitelikleri taşıması halinde yasal anlamda kilit olduğundan kuşku yoktur.

5- Yasal anlamda bir kilitten bahsedebilmemiz için, kilidin bozuk olmaması ve elle çekildiğinde kolaylıkla açılacak kadar basit olmaması gerekli ve yeterlidir. Bu nedenle motosikletlerin kontak ve direksiyon kilitleri ile tekerleğinin dönmesinin engellemek için kullanılan kilitler yukarıdaki ifade ettiğimiz nitelikleri taşıması halinde yasal anlamda kilit olduğundan kuşku yoktur.

6- Motosikletin kontak veya direksiyon kilidiyle ya da tekerleğin dönmesini engelleyecek bir kilit sistemiyle kilitlenmesi halinde; kilide bir müdahale yapılmadan veya kilit sistemi devre dışı bırakılmadan, motosikletin sürüklenerek veya birkaç kişi tarafından kucaklanarak veya çekiciyle taşınarak çalınması durumda da eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) kapsamında nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacaktır. Çünkü anılan madde de, hırsızlık eylemini gerçekleştirme biçimine ilişkin bir düzenlemeye (TCK.nın 142/2-d maddesinde olduğu gibi) yer verilmemiştir. Kapıları kilitlenmek suretiyle sokağa park edilmiş bir otomobilin çekiciyle çalınması halinde, kilit sistemine bir müdahale olmadığı halde, eylem TCK.nın 142/1-b (1. cümle) tanımlanan suçu oluşturduğu gibi, aynı şekilde kilitli motosikletin kilit sistemine müdahalede bulunmadan çalınması biçimindeki eylemlerde aynı madde ve fıkra kapsamında nitelikli hırsızlık suçunu oluşturacaktır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olayımızda sayın çoğunluğun eylemin TCK.nın 142/1-e maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğuna ilişkin görüşüne katılmıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/13880, Karar No: 2014/14377, Tarih: 27.10.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/13880 E.  ,  2014/14377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Adana(Kapatılan) 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 17/03/2014

NUMARASI : 2014/86-2014/112

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı S.. K.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalı A.. A.. tarafından trafik sigorta poliçesi ile sigortalanan . plakalı otomobil ile dava dışı E.D.un sürücüsü olup trafik sigortası bulunmayan . plakalı motosikletin 13.08.2013 tarihinde Osmaniye/Kadirli’de karıştığı kazada müvekkillerinin yaralandığını, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talep ettiklerini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere 3.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan kusur durumlarına göre tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Güvence Hesabı vekili, Adana mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin adresi Levent/İstanbul olduğundan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmuştur.

Davalı A.. A.. vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın davacıların yerleşim yeri ve kazanın gerçekleştiği Kadirli’de açılmadığı, Adana Mahkemelerinin yetkisiz olduğu, davacı taraf yetkisiz mahkemede dava açtığından yetkili mahkemeyi seçme hakkının davalı tarafa geçtiği, davalıların yerleşim yerine göre yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetki itirazının kabulüne, mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı S.. K.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde davasını kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısına ve trafik sigortası bulunmayan diğer araç yönünden de Güvence Hesabına yöneltmiştir.

6100 sayılı HMK.'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1.fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." HMK 7/1 maddesine göre dava, dava dilekçesi ile birden fazla davalıya yöneltilmiş olup, davalılardan birinin ikametgahı mahkemesinde açılabilir. Yine aynı Yasa'nın 16.maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde, motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Bunun yanında Dairemiz yerleşik içtihatları uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı araçların vermiş olduğu zararların tazminine yönelik olarak trafik sigortasını yapan sigorta şirketine yönelik açılan davalarda bir şubeden daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüklerinin bulunduğu yer mahkemesinde de dava açılabileceği kabul edilmektedir.

Somut olayda, kazanın gerçekleştiği yer ve davacıların ikametgahı Kadirli olup dava, davalı A.Sigorta şirketinin Güney Anadolu Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu Adana’da açılmıştır.

Bu durumda davanın, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Güney Anadolu Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu Adana'da açıldığı gözetilerek (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.4.2014 gün, 2013/17-2098 Esas, 2014/541 Kararı) yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı S.. K.. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacı S.. K..'a geri verilmesine 27.10.2014 gününde Üye S.N.C.ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

-KARŞI OY-

Sayın çoğunluğun davanın açıldığı Adana Mahkemelerinde görülmesi gerektiğine ilişkin bozma ilamına katılmakta isem de davalı A.Sigorta A.Ş'nin davanın açıldığı Adana'da Bölge Müdürlüğünün bulunması nedeniyle Adana Mahkemelerinin yetkili mahkeme olduğu hakkındaki gerekçesine aşağıda açıklanan gerekçeyle katılamıyorum.

Uyuşmazlık, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarar nedeniyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmayan araç nedeniyle Güvence Hesabı aleyhine açılan davada sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri Mahkemesinin yetkili olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Uyuşmazlığın yasal dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 110/2 maddesi olup yetkili mahkeme, açılacak davalarda sigortacının merkez veya şubesi veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi olarak tadad edilmiştir.

Davanın açıldığı Adana Mahkemesi, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde sayılan yer mahkemelerinden biri değildir.

Uyuşmazlığın yasal dayanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 110/2 maddesi olup yetkili mahkeme, açılacak davalarda sigortacının merkez veya şubesi veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi olarak tadad edilmiştir.

Davanın açıldığı Adana Mahkemesi, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde sayılan yer mahkemelerinden biri değildir.

Sayın çoğunlukça, davalı sigorta şirketinin Adana'da Bölge Müdürlüğünün bulunduğu, 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde yetkisi kabul edilen şubeye göre daha fazla yetkiyi haiz olduğu gerekçesiyle uyuşmazlıkta Adana Mahkemesinin yetkili olduğu kabul edilmiş ise de; bu kabul T.C. Anayasasının 6. maddesinde düzenlenen “ Hiçbir kimse ve organın kaynağını Anayasadan almayan bir devlet yetkisinin kullanamayacağı”, Anayasanın 37. maddesinde düzenlenen “Hiç kimsenin kanunen tabii olduğu mahkemeden başka bir mercii önüne çıkarılamayacağı”, ve Anayasanın 142. maddesinde düzenlenen “Mahkemelerin kuruluş, görev ve yetkilerinin kanunla düzenlenebileceği” ne ilişkin temel kurallara aykırıdır.

Sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin gerek 2918 sayılı yasada, gerek mülga 1086 sayılı HUMK ve gerekse mer’i 6100 sayılı HMK‘da bir hüküm olmadığı gibi bu konuda hiçbir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Sayın çoğunluğun, yorum yolu ile Bölge Müdürlüğünün yerleşim yeri mahkemesini yetkili olarak kabulü, tüzük veya yönetmelik hükmü ile yetki kuralı konulamayacağı gibi davalının kıyas yolu ile kanunen yetkili mahkemeden başka bir mahkeme önünde kendisini savunmaya zorlanamayacağı ilkeleri ile de bağdaşmamaktadır.

Nitekim YİBK 1977/4-4 sayı ve YİBHGK 21.02.2014 gün 2013/1 esas 2014/1 karar sayılı kararları ile de Anayasal düzenlemelere paralel olarak mahkemelerin görev ve yetkilerinin kıyas ve yorum yolu ile genişletilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 2918 sayılı yasanın 110/2 maddesinde şirket merkezi – şube – acentenin yerleşim yerinin yetkili kılınmasının nedeni, şirket merkezi – şube – acentenin işlem ve eylemlerine hukuki değer izafe edilmesi, hukuki statülerinin bulunmasından ileri gelmektedir.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanununda, sigorta şirketlerinin kuruluş, teşkilat, yönetim, çalışma esas ve usulleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda da Anonim şirket, kooperatif, acente ve şubelerle ilgili hükümler bulunmasına rağmen Bölge Müdürlüğü ile ilgili bir düzenleme hiçbir yasa da yer almamaktadır.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanununda, sigorta şirketlerinin kuruluş, teşkilat, yönetim, çalışma esas ve usulleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda da Anonim şirket, kooperatif, acente ve şubelerle ilgili hükümler bulunmasına rağmen Bölge Müdürlüğü ile ilgili bir düzenleme hiçbir yasa da yer almamaktadır.

Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin “Bölge Müdürlükleri, Şubeler ve Temsilcilikler” başlıklı 10. maddesindeki “Şirketlerin, Bölge Müdürlükleri ve Şube Açmak suretiyle yurt içinde teşkilatlanması, yurt dışında şube veya temsilcilik açması ile ilgili diğer mevzuat hükümlerinin saklı kalması kaydıyla serbest olduğuna” ilişkin hükmü, 2918 sayılı yasanın 110/2. maddesinin yorum yolu ile genişletilerek Bölge Müdürlüğünün yerleşim yerinin de uyuşmazlıkta yetkili olduğunu kabul etmek için yasal bir dayanak teşkil etmemektedir.

Açıklanan nedenlerle;

2918 sayılı yasanın 110/2. maddesinde öngörülen “şirket merkezi veya şube veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemesi veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemesi dışında yorum yolu ile Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin de yetkisinin kabulü, T.C. Anayasasının 6, 37 ve 142. maddelerindeki temel hükümler ile YİBK 1977/4-4 ve YİBHGK 21.02.2014 gün 2013/1 esas 2014/1 karar sayılı kararlarına aykırıdır.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Davalı süresi içinde ve usulüne uygun bir şekilde yetki itirazında bulunmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir.

Eldeki davada davalı Güvence Hesabı vekili, süresinde yetki itirazında bulunmuş, ancak davada A. Sigorta A.Ş, yetki itirazında bulunmadığından bu davalı için mahkemenin yetkisi kesinleşmiştir.

Davacılar Kadirli'de ikamet etmekte olup kaza Kadirli'de meydana gelmiş, dava ise Adana'da açılmıştır.

HMK 7/1 maddesine göre dava, dava dilekçesi ile birden fazla davalıya yöneltilmiş ise davalılardan birinin ikametgahı mahkemesinde açılabilir.

HMK 7/2 maddesine göre; Birden fazla davalının bulunduğu hallerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.