muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/4428, Karar No: 2020/3649, Tarih: 29.09.2020

**11. Hukuk Dairesi         2019/4428 E.  ,  2020/3649 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 17.01.2019 tarih ve 2013/251-2019/32 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin TRT kanalında yayınlanan “Çılgın Kanal” dizisinin yapımcısı olduğunu, davalı IAA Uluslararası Reklamcılar Derneği'nin Türkiye komitesi olan Televizyon İzleme Araştırma Komitesi (TİAK) tarafından AGB Araştırma Hizmetleri A.Ş'den alındığı iddia edilen veriler doğrultusunda, yazılı ve görsel basına yapılan açıklamalarda dizinin yapımcısı olan davacı şirketin dizinin seyredilmesini teşvik için, reyting cihazı bulunan iki eve rüşvet dağıttığı ve bu şekilde reyting oranını yükselttiği şeklinde açıklamalarda bulunduğunu, bunun üzerine dizinin izlenme oranının düştüğünü ve TRT tarafından iade faturası tanzimi yoluna gidilerek müvekkili şirketin gelir kaybına uğradığını ileri sürerek, 100.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı AGB Araştırma Hizmetleri A.Ş. vekili, müvekkili şirketin diğer davalının organizasyonu kapsamında reyting düzenlemekte olduğunu, davacının yapımcılığını yaptığı “Çılgın Kanal” isimli dizisinin izlenmesi için telkinde bulunulduğunun tespit edildiğini, gereğinin yapılması için savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ancak başka hiçbir yerde açıklama yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı IAA Uluslararası Reklamcılar Derneği vekili, müvekkilinin beyanları soruşturmalara istinaden verildiğini, beyanların tek amacının devam eden hukuki sürece ilişkin kamuoyunu bilgilendirmek olduğunu, davacı yapım şirketinin unvanının zikredilmediğini, davacının zararının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece uyulan bozma ilamı, iddia, savunma ve tüm kanıtlara göre, "Çılgın Kanal" dizisinin yapımcısı olan davacı şirketin, davalılar tarafından yazılı ve görsel basına yapılan açıklamalarla, dizinin seyredilmesini teşvik için reyting cihazı bulunan evlere rüşvet dağıttığı ve bu yönde reyting oranının yükseltildiği yönündeki açıklamalarla maddi ve manevi zarara uğratıldığı iddiasının sabit olmadığı, TRT tarafından davacı yana düzenlenen iade faturalarının davalıların açıklamalarıyla irtibatlandırılamayacağı, davacı şirket ve yetkililerin adı kullanılarak aleyhe beyanda bulunulduğuna ya da suç duyurusunda bulunulduğuna dair delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, haksız şikayete dayalı tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece verilen 2009/432 esas 2012/25 karar numaralı kararın kanun yolu incelemesi yapılan 12.03.2013 tarihli Dairemiz bozma ilamında, davalı tarafça uyuşmazlık konusu reyting oranının saptanmasına ilişkin cihazların konulduğu 2 adet konuttaki izleyicilere bu oranın yüksek gösterilmesi için rüşvet verildiği, bundan dolayı Cumhuriyet Savcılığına şikayette bulunulduğu, mahkemece, Cumhuriyet Savcılığına yapılan şikayetin akıbeti araştırılarak, böyle bir şikayetin yapılıp yapılmadığı, ilgili şikayet uyarınca Cumhuriyet Savcılığınca soruşturma açılıp açılmadığı, dolayısıyla davalılar tarafından sarfedilen ifadelerin gerçekliği ve anayasal şikayet hakkı kapsamında sarfedilmiş sözler olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturularak, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Uyulan bozma ilamı doğrultusunda verilen kararda ise davacı şirket ve yetkililerin adı kullanılarak aleyhe beyanda bulunulduğuna ya da suç duyurusunda bulunulduğuna dair delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak bozma ilamı ile incelenmesi gerektiği işaret edilen soruşturma dosyalarının tamamının dava dosyası içerisinde bulunmadığı anlaşılmaktadır. Zira; davalı IAA Uluslararası Reklamcılar Derneği (TİAK Türkiye İzleme Araştırma Komitesi) tarafından Sarıyer Cumhuriyet Başsavcılığına yapılan şikayet üzerine 2009/4999 soruşturma numarası alan dosyanın akıbetinin, yetkisizlik ile gönderildiği Ankara Cumhuriyet Başsavcılığından sorgulanmamış ve dosya içerisine kazandırılmamış olması eksik inceleme niteliğindedir. Öte yandan, davalı tarafın şikayetine konu İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2009/46744 esaslı soruşturma dosyasında, davalı IAA Uluslararası Reklamcılar Derneği (TİAK Türkiye İzleme Araştırma Komitesi) vekilinin şikayet dilekçesinde davacının yapımcılığını yaptığı “Çılgın Kanal” isimli dizinin zikredilmesi nedeniyle davacı yapımcı ile şikayet içeriği bakımından matufiyetin gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Bu durumda, verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara vaki itirazın reddedilerek kesinleştiği de gözetilmek suretiyle, anılan kararın gerekçesi değerlendirilerek, şikayetin haksız ve davacıyı zararlandırıcı nitelikte olup olmadığının karar yerinde tartışılmak suretiyle bir hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı yan vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı şirket vekilinin temyiz isteminin kabulü ile kararın davacı taraf lehine BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 29.09.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/3666, Karar No: 2010/365, Tarih: 21.01.2010

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2009/3666 E.  ,  2010/365 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki akdin feshi - cezai şart alacağı davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı ile davalı arasında 20.12.2004 tarihinde 12.07.2005 tarihinde yürürlüğe girecek üç yıl süreli temizlik malzemesi alımına ilişkin sözleşme imzalandığı, davacının 5. madde de belirtilen 50.000 Dolar nakit promosyon ile 30.000 Dolar tutarındaki makine parkını davalıya promosyon olarak verdiği konularında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Dava, davalının sözleşmenin 3. 4. ve 7. maddelerine aykırı davrandığı, davalının oteli 3. kişiye kiraladığı halde kiracının bu sözleşmeye uyacağına ilişkin taahhüdü 10 gün içinde davacıya sunmadığı iddiası ile açılan sözleşmenin feshi ve 9. madde de belirtilen cezai şartın sözleşmenin kalan iki yıllık süresine tekabül eden 62.933 Dolarlık kısmının tahsili istemine ilişkindir.

Davalı vekili oteli kiralayan dava dışı ... Turz. Hizm. A.Ş.’nin sözleşme gereği taahhütte bulunmamasına rağmen temizlik malzemelerini davacıdan satın almaya devam ettiğini, bu nedenle davanın M.K.’nun 2. maddesine aykırı olduğunu, davacının maddi kaybının söz konusu olmadığını, verilen nakit ve makine promosyon bedelinin 80.000 Dolar olduğunu, makineleri iade etmeye hazır olduklarını, sözleşmeyi imzalayan beş şirket olup müvekkili şirketin hissesine düşen meblağın beşte bir olduğunu, sözleşme süresi ile kıyaslandığında bunun 6.666 Dolara tekabül edeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davalının üç yıl boyunca davacıdan temizlik ürünleri almayı taahhüt etmiş olmasına rağmen bir yıl sonunda oteli üçüncü kişiye kiraladığı, kiracının davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmeyi onayladığına ilişkin taahhüdün davacıya verilmediği, bu nedenle 9. madde gereği fesih koşulunun ve cezai şart ödeme yükümlülüğünün doğduğu, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, ancak davalının 5 otel için belirlenen promosyon bedelinin 5’te birinden sorumlu olacağı gerekçesi ile sözleşmenin haklı nedenle davacı yönünden feshine 12.247.80 Dolar cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davalının sözleşmenin 7. maddesinde belirlenen koşullara uymaması nedeni ile davacının sözleşmeyi fesihte haklı olmasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davalının sözleşmenin 7. maddesinde belirlenen koşullara uymaması nedeni ile davacının sözleşmeyi fesihte haklı olmasına göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyizine gelince; sözleşmenin başlığında beş değişik şirket ismi yazılı ise de, sözleşmenin yalnızca davalı tarafından imzalandığı ve nakit promosyon ile 30.000 Dolar tutarındaki makine parkı promosyonunun davalıya verildiği dosya içeriği ile sabittir. Bu durumda davalının cezai şartın tamamından sorumlu tutulması gerekirken cezai şartın 5’te birinden sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 21.01.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9662, Karar No: 2014/9672, Tarih: 18.03.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/9662 E.  ,  2014/9672 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 6 - 2011/192914

MAHKEMESİ : Soma Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 01/02/2011

NUMARASI : 2005/550 (E) ve 2011/31 (K)

SUÇ : Hırsızlık

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Sanığın suça konu eşyaları, mağdura ait işyerinde bulunan soğutma dolabının, dışarıya taşan dış camının alt köşesini kırıp elini içeri uzatmak suretiyle çaldığının anlaşılması karşısında eylemin 5237 sayılı TCK'nın 142/1-b maddesine uyduğu gözetilmeden aynı yasanın 141/1. maddesiyle hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 18.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/3168, Karar No: 2016/2340, Tarih: 10.03.2016

**14. Ceza Dairesi         2014/3168 E.  ,  2016/2340 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı, cinsel taciz

HÜKÜM : Beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan verilen beraat hükmünün incelenmesinde;

Delilleri takdir ve gerekçesi gösterilmek suretiyle verilen beraat hükmü usul ve kanuna uygun olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında cinsel taciz suçundan verilen beraat hükmünün temyiz incelemesine gelince;

Mağdurenin aşamalardaki istikrarlı ve samimi anlatımları ile bu beyanları destekler mahiyetteki tanık ifadeleri, olayın intikal şekli ve tüm dosya kapsamına göre; olay tarihine kadar sanığın, sürekli mağdurenin karşısına çıkarak kaş göz işareti yaptığı, son olarak da mağdure hastaneye gittiğinde sanığın önce başıyla hareket yaparak yanına çağırdığı mağdurenin bir üst kata çıkması üzerine arkasından giderek takip ettiği anlaşıldığından, zincirleme şekilde cinsel taciz suçunu işlediği gözetilerek mahkûmiyetine karar verilmesi yerine yazılı gerekçeyle beraatine hükmedilmesi,Kanuna aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 10.03.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/2563, Karar No: 2021/12907, Tarih: 26.10.2021

**10. Hukuk Dairesi         2021/2563 E.  ,  2021/12907 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

No : 2019/489-2020/1698

İlk Derece Mahkemesi : ... 21. İş Mahkemesi

No : 2015/56-2018/534

Dava, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalılar ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın, fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı vekili, davacının, 02/01/2005-04/11/2014 tarihleri arasında davalılar yanında ev hizmetlerinde kesintisiz ve sürekli en son net 1.400,00 TL ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Davalı ... vekili, aşamalardaki beyanlarında davanın reddini savunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davanın kabulü ile;

Davacının davalılar ... ve ... nezdinde;

02/01/2005-31/12/2005 tarihleri arasında 359 gün ve günlük 16,29 TL kazançla,

01/01/2006-31/12/2006 tarihleri arasında 360 gün ve günlük 17,70 TL kazançla,

01/01/2007-30/06/2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 18,75 TL kazançla,

01/07/2007-31/12/2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 19,50 TL kazançla,

01/01/2008-30/06/2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 20,28 TL kazançla,

01/07/2008-31/12/2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 21,29 TL kazançla,

01/01/2009-30/06/2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 22,20 TL kazançla,

01/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 23,10 TL kazançla,

01/01/2010-30/06/2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 24,30 TL kazançla,

01/07/2010-31/12/2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 25,35 TL kazançla,

01/01/2011-30/06/2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 26,55 TL kazançla,

01/07/2011-30/09/2011 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 27,90 TL kazançla,

01/10/2011-31/12/2011 tarihleri arasında 30 gün ve günlük 48,18 TL kazançla,

01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 51,03 TL kazançla,

01/07/2012-25/12/2012 tarihleri arasında 175 gün ve günlük 54,14 TL kazançla çalıştığının tespitine,

Davacının davalı ... nezdinde;

26/12/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 5 gün ve günlük 54,14 TL kazançla,

01/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 56,33 TL kazançla,

01/07/2013-31/12/2013 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 58,80 TL kazançla,

01/01/2012-30/06/2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 51,03 TL kazançla,

01/07/2012-25/12/2012 tarihleri arasında 175 gün ve günlük 54,14 TL kazançla çalıştığının tespitine,

Davacının davalı ... nezdinde;

26/12/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 5 gün ve günlük 54,14 TL kazançla,

01/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 56,33 TL kazançla,

01/07/2013-31/12/2013 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 58,80 TL kazançla,

01/01/2014-30/06/2014 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 61,65 TL kazançla,

01/07/2014-04/11/2014 tarihleri arasında 124 gün ve günlük 65,28 TL kazançla çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

... 21. İş Mahkemesi'nin 02/10/2018 tarihli, 2015/56-2018/534 E.K. sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalılar vekilleri ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Fer’i müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, iddianın yazılı delil ve belgeler olmadan salt tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1- Hizmet tespiti yönünden yapılan incelemede;

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Eldeki davada, davacı davalılar nezdinde 02/01/2005-04/11/2014 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş; mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de; hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece yapılması gereken iş, dinlenen davalı tanıkları ... ve ...’nın, 2009-2010 yıllarında davalılar nezdinde çalıştıklarına dair beyanları karşısında, sigorta kayıtları Kurumdan getirtilmeli, adı geçen şahısların hizmetlerinin bildirimi yapılmış ise, davacının çalışma süresi hak düşürücü süre de nazara alınarak yeniden belirlenmeli, şayet bildirimleri yapılmamış ise, davacının çalışması yönünden şimdiki gibi davanın kabulüne karar verilmelidir.

2- Sigorta primine esas kazanç tespiti yönünden yapılan incelemede;

2- Sigorta primine esas kazanç tespiti yönünden yapılan incelemede;

Prime esas kazanç tutarının tespiti davasının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7. maddesi uyarınca yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77 ve 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ...’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür. 506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Mahkemece, 01.10.2011 ve sonrası dönemde davacının prime esas kazançlarının tespitinde, talep edilen ücretin senetle ispat sınırının altında kaldığından bahisle, emsal ücret araştırmaları esas alınarak hüküm kurulmuş ise de; yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda araştırma yapılıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin, istinaf başvurusunun reddine dair kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, fer’i müdahil Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin, istinaf başvurusunun reddine dair kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 26.10.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.