muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/1103, Karar No: 2013/30850, Tarih: 27.12.2013

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2013/1103 E.  ,  2013/30850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, cezai şart alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davalının taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesi uyarınca 01.09.2010 tarihinde müvekkili kurumda kooperatif eğitimi verilerek çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 5. maddesinde sözleşmenin süresinin 3 yıl olduğunun belirlendiğini, ancak sözleşmenin davalı tarafça maliye bakanlığı gelir uzman yardımcılığına başlaması nedeni ile 07.03.2011 tarihinde feshedildiğini, iş sözleşmesinin 5. maddesi ve eki taahhütname hükmüne göre davalı tarafça müvekkiline giydirilmiş en son aylık ücretinin 5 ayık tutarı kadar nakden ve defaten tazminat ödenmesi gerektiği halde davalının ödeme yapmadığını, davalının müvekkili kuruma ödemesi gereken tutarın 8.663,32 TL olduğunu, bu tutardan davalının kurumdan alacaklı olduğu 346,68 TL düşüldükten sonra davalının müvekili kuruma 8.316,64 TL.ödemesi gerektiğini iddia ederek, davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, taahhütname imzaladığını kabul ettiğini, ancak asgari süreli hizmet sözleşmesine rağmen gelir uzmanlığı sınavını kazandığını ve bu işi yapmak için işi bıraktığını, mazeretinin geçerli bir mazeret olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede her ne kadar sözleşmenin asgari süreli hizmet sözleşmesi olduğu belirtilmiş ise de; sözleşmenin yapılacak iş ve çalışılacak yer bölümleri incelendiğinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesinde düzenlendiği şekilde belirli süreli sözleşme yapmayı gerektirir şartlar bulunmadığından taraflar arasındaki sözleşmenin belirsiz süreli sözleşme niteliğinde olduğu, işçinin belirsiz süreli hizmet sözleşmesini haksız olarak feshetmesi nedeniyle işverenin ihbar tazminatı talep etme hakkı bulunduğu, üniversite mezunu olan davalı işçinin sözleşmeye göre 3 yıl süreyle asgari ücretle çalışmasını istemenin işçi aleyhine bir düzenleme olduğu, cezai şartın amacının ise kooperatifçilik eğitimi verilen personeli iş gücünün devamlılığını sağlamak amacıyla kurumda tutmaya yönelik olduğu, davalının memuriyete girmek için davacı işyerinden ayrıldığı, davalıya cezai şartın uygulanmasının hakkaniyete ve belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine uygun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İş sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Cezai şart, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde ödenmesi gereken mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlanmıştır.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

İş sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Cezai şart, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde ödenmesi gereken mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlanmıştır.

Cezai şartın işçi ve işveren hakkında ve iki taraflı olarak düzenlenmesi gereği, işçi aleyhine kararlaştırılan cezai şartın işveren aleyhine kararlaştırılandan daha fazla olmaması sonucunu da ortaya koymaktadır. Başka bir anlatımla, işçi aleyhine olarak belirlenen cezai şartın, şartları ve ceza miktarı bakımından işverenin sorumluluğunu aşması düşünülemez. İki taraflı cezai şartta işçi aleyhine bir eşitsizlik durumunda, cezai şart hükmü tümden geçersiz olmamakla birlikte, işçinin yükümlülüğü işverenin sorumlu olduğu miktarı ve halleri aşamaz.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 158-161. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, 4857 sayılı Kanun'da konuya dair bir hükme yer verilmemiştir. İş hukuku açısından 818 sayılı Kanun'un sözü edilen hükümlerini uygulamakla birlikte Dairemizce bazı yönlerden iş hukukuna özgü çözümler üretilmiştir. İş hukukunda “işçi yararına yorum” ilkesinin bir sonucu olarak sadece işçi aleyhine yükümlülük öngören cezai şart hükümleri geçersiz sayılmıştır. Yine, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 419. maddesinde “hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Mülga 818 sayılı Kanun'un 161. maddesine göre taraflar cezanın miktarını seçmekte serbesttirler. Aynı Kanun'un 161/son maddesinde fahiş cezai şartın hakim tarafından tenkis edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. İş Hukuku uygulamasında işçi aleyhine cezai şart düzenlemeleri bakımından konunun önemi bir kat daha artmaktadır. Şart ve ceza arasındaki ilişki gözetilerek işçinin iktisadi açıdan mahvına neden olmayacak çözümlere gidilmelidir. İşçinin belli bir süre çalışması şartına bağlanan cezalardan, sözleşme kapsamında çalışılan ve çalışması gereken sürelere göre ... kurularak indirime gidilmelidir.

Taraflar arasında 01.09.2010–31.08.2013 tarihlerini kapsayan hizmet sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusu iş sözleşmesinde iki taraf yönünden de cezai şart düzenlenmiştir. Sözleşmenin 5. maddesinde, “işçinin asgari olarak 3 yıl çalışmayı kabul ve taahhüt ettiği, taraflardan birinin 2 aylık deneme süresi dışında 3 yıllık asgari çalışma süresi içerisinde sözleşmeyi haksız ya da geçersiz feshetmesi durumunda cezai şart ödeyeceklerine ilişkin ekteki taahhütnameyi düzenlemişlerdir" düzenlemesi ile taraflarca imzalanan 01.09.2010 tarihli "taahhütname" başlıklı belgede; “iş sözleşmesinin asgari çalışma süresi dolmadan işçi tarafından İş Kanunun 24. maddesinde sayılan nedenler dışında veya işveren tarafından İş Kanunu'nun 25/II maddesi kapsamında feshedilmesi halinde işçinin; iş sözleşmesinin işveren tarafından İş Kanununun 18. ve 25. maddesinde belirtilen nedenler dışında veya işçi tarafından 24/II maddesine göre feshedilmesi halinde ise işverenin; fesih tarihindeki ihbar tazminatına esas giydirilmiş aylık brüt ücretinin 5 katı tutarında tazminatı fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte karşı tarafa ödemeyi kabul ve taahhüt etmiş oldukları tespit edilmiştir.” düzenlemesi bulunmaktadır. Davalı işçi, resmi kuruma atanma gerekçesi ile iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshetmişse de fesih haklı nedene dayanmamaktadır. Bu nedenle, Borçlar Kanunu 161/son madde dikkate alınarak çalışılan süre de gözönünde bulundurulmak suretiyle cezai şarta ilişkin talebin hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 27.12.2013 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, kararın onanması gerekir görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılamıyorum.27.12.2013
Yargıtay — Esas No: 2012/21863, Karar No: 2014/6029, Tarih: 31.03.2014

**11. Ceza Dairesi         2012/21863 E.  ,  2014/6029 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Resmi belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Posta dağıtıcısı olarak görev yapan sanık ...'in, müşteki ...'e gönderilen gerekçeli kararın tebliğine ilişkin tebliğ mazbatasında müştekinin komşusu olduğu ve kendisine haber verildiği bildirilen ...'ün ... Köyünde ikamet etmemesine rağmen komşusuna haber verilmiş gibi işlem yaptığı iddiasıyla hakkında açılan "resmi belgede sahtecilik" suçunda, zarar görenin mağdur ... olup, bu suçtan doğrudan zarar görmeyen şikayetçi ...’nün katılma hakkı bulunmadığı ve bu suç için usulsüz verilen katılma kararının hükmü temyiz etme hakkı vermeyeceği cihetle; şikayetçi kurumu adına vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 81/. maddesi gereğince, uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE, 31.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1573, Karar No: 2020/7903, Tarih: 30.11.2020

**14. Hukuk Dairesi         2017/1573 E.  ,  2020/7903 K.**

**"İçtihat Metni"**

14. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince,

1- Gerekçeli kararın dahili davalılardan ... ve ...’a doğrudan doğruya Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre tebliğ edildiği, tebligatın 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, gerekçeli kararın usulsüz olarak tebliğ edilen adı geçen dahili davalılara 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre usulüne uygun olarak tebliği ile temyiz süresinin beklenilmesi,

2- Dosyada bulunan yetki belgesinde satış için yetki verilen taşınmazlar arasında davaya konu 437 ada 14 parsel sayılı taşınmazın belirtilmediği anlaşılmış olup adı geçen taşınmaza yönelik satış yetkisini içeren icra hukuk mahkemesinden yetki belgesinin temin edilmesi,

2- Dosyada bulunan yetki belgesinde satış için yetki verilen taşınmazlar arasında davaya konu 437 ada 14 parsel sayılı taşınmazın belirtilmediği anlaşılmış olup adı geçen taşınmaza yönelik satış yetkisini içeren icra hukuk mahkemesinden yetki belgesinin temin edilmesi,

Belirtilen eksiklikler giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE, 30.11.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/6584, Karar No: 2016/4854, Tarih: 03.11.2016

**23. Hukuk Dairesi         2015/6584 E.  ,  2016/4854 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

ASIL DAVADA DAVACI-BİRLEŞEN DAVADA

ASIL DAVADA DAVALI-BİRLEŞEN DAVADA

ASIL DAVADA

DAVALILAR : 1-... Vek. Av. ....2-...

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen tapu iptali tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün asıl davada davalı ... vekili ile katılma yoluyla davacı yüklenici şirket vekili, asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl dosyada davalılar birleşen dosyada davacı asiller ... ve ... ile katılma yoluyla temyiz talebinde bulunan asıl dosyada davacı birleşen dosyada davalı vekili .... gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı vekili, müvekkili yüklenicinin, taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen, davalı arsa sahiplerinden ... ve ...'ın, müvekkiline düşen ve en geç 13.10.2008 tarihinde devri gereken 1. kat 2 nolu bağımsız bölümün tapu devrini gerçekleştirmediklerini, müvekkilinin bu dairenin kira gelirinden de mahrum kaldığını, yine sözleşmeye dayalı olarak müvekkilince verilen 200.000,00 TL tutarındaki teminatın iade edilmediğini, ayrıca davalı arsa sahiplerine düşen 6 nolu bağımsız bölüm için sözleşme dışı fazladan imalat yapıldığını ileri sürerek, 1. kat 2 nolu bağımsız bölümün, davalılar ... ve ... adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini, bağımsız bölüme yönelik el atmanın önlenmesini ve dairenin boş olarak teslimini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kira kaybı olarak 50.000,00 TL'nin 13.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte ve geçmiş günler faizi ile birlikte 220.422,21 TL tutarındaki teminatın adı geçen davalılardan, 18.914,00 TL tutarındaki fazla imalat bedelinin ise her üç davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalılar ... ve ... vekilleri, davacı yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini, bir takım eksik imalatlar bulunduğunu, sözleşmede kararlaştırılan inşaat ipoteğinin tesis edilmediğini, kendilerine düşen dairenin halen teslim edilmediğini ve bu dairede fazladan bir imalat

../..

S.2.

bulunmadığını, dava konusu 1. kat 2 nolu dairenin hiç bir zaman müvekkillerinin tasarrufu altına girmediğini, bu daireye yönelik bir müdahellerinin bulunmadığını, bu dairenin yüklenici tarafından kiraya verilmesine bir engel olmadığını, ...'ın hesabına gönderilen 200.000,00 TL'nin ise adı geçen müvekkilini sözleşmeye imzalamaya ikna etmek amacıyla gönderildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

../..

S.2.

bulunmadığını, dava konusu 1. kat 2 nolu dairenin hiç bir zaman müvekkillerinin tasarrufu altına girmediğini, bu daireye yönelik bir müdahellerinin bulunmadığını, bu dairenin yüklenici tarafından kiraya verilmesine bir engel olmadığını, ...'ın hesabına gönderilen 200.000,00 TL'nin ise adı geçen müvekkilini sözleşmeye imzalamaya ikna etmek amacıyla gönderildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Asıl davada davalı ... kendilerine düşen 6 nolu dairede fazladan bir imalat bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, taraflar arasındaki sözleşmede, davalı yüklenicinin, iş teslim edilene kadar arsa sahiplerine aylık 2.000,00 TL kira bedeli ve bu kapsamda 15 aylık inşaat süresi için peşinen 30.000,00 TL ödeyeceğinin, teslim süresinde gerçekleşmez ise, gecikilen her ay için 3.500,00 TL cezai şart ve 2.500,00 TL kira bedeli ile ayrıca 1000 USD taşınma bedeli ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, müvekkiline düşen 6 nolu bağımsız bölümü halen teslim etmeyen davalı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan bu ödemeleri yapmadığını ileri sürerek, kira bedeli, cezai şart ve taşınma bedeli alacakları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 102.964,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; asıl davada; davacı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan sürede inşaatı bitirdiği, davalı arsa sahipleri ... ve ...'ın, yükleniciye ait 2 nolu bağımsız bölümdeki hisselerin devrinde temerrüde düştükleri, yüklenicinin, temerrüd tarihinden dava tarihine kadar toplam 31.000,06 TL kira kaybı tazminatı talep edebileceği, davalılardan ...'ın hesabına 200.000,00 TL para gönderdiği, bu paranın ne için gönderildiğine ilişkin bir açıklama bulunmadığı, taraf beyanları ve sözleşme hükümleri dikkate alındığında, sebepsiz zenginleştiği anlaşılan davalı ...'ın bu meblağı iade etmesi gerektiği, yüklenicinin, arsa sahiplerinin dairelerinde yaptığı fazla imalatın bedelinin ise 15.350,00 TL olduğu, birleşen davada; davalı yüklenici sözleşmeden kaynaklanan edimlerini süresinde yerine getirdiği, yükleniciye tapu devri edimine zamanında yerine getirmeyen davacı ...'ın geç teslim nedeniyle kira bedeli ve cezai şart talep edemeyeceği, davalı yüklenicinin, sözleşmeye göre, inşaat süresince ödemesi gereken 30.000,00 TL kira bedelini arsa sahiplerinden ....ödediği, taşınma parasına ilişkin talebin ise kanıtlanamadığı gerekçesiyle, asıl davada, 1. kat 2 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, 31.060,00 TL tutarındaki kira kaybı tazminatının davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 200.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsiline, 15.350,00 TL fazla imalat bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davalı ... vekili ile katılma yoluyla davacı yüklenici şirket vekili, asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... vekili temyiz etmiştir.

1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davada davalılar ... ve ...'ın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-a) Asıl davada davalılar ... diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

../..

S.3.

Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptali, tescil, kira, teminat bedeli olarak yatırıldığı ileri sürülen meblağın ve fazla imalat bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, dava konusu 1. kat 2 nolu bağımsız bölümün ihtarname tarihi olan 09.02.2009 tarihi ile dava tarihi olan 25.05.2010 tarihi arasında getirebileceği kira gelirinin 31.000,06 TL olduğu kabul edilerek, bu bedel hüküm altına alınmıştır. Oysa, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince, inşaat yapılan taşınmaz davacı yüklenicinin zilyetliğine arsa sahiplerince bırakılmış olduğu gibi; 1. kat 2 numaralı bağımsız bölüm de eylemli olarak yüklenici olan davacının tasarrufundadır. Yüklenici, arsa sahiplerinin bağımsız bölüme müdahalede bulunduklarını ve bu nedenle kiraya veremediğini kanıtlayamamıştır. Bu durumda, yüklenicinin kira bedeline ilişkin isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan, davalı arsa sahiplerinden ...'a 11.02.2008 tarihinde gönderilen 200.000,00 TL tutarındaki havalenin teminat olarak gönderildiği kabul edilerek, bu bedelin faizi ile birlikte davalı arsa sahibi ...'tan tahsiline hükmedilmiştir. Davacı yüklenici bu bedelin teminat olarak verildiğini iddia etmiş, davalı ... ise bu bedelin azalan arsa hissesinin karşılığı olarak, bir anlamda kendisini sözleşmeyi imzalamaya ikna etmek amacıyla verildiğini savunmuştur. Havale kural olarak bir ödeme vasıtasıdır. Başka bir ifade ile havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal bir karine mevcuttur. Bu yasal karinenin aksini havaleyi gönderen tarafın ispat etmesi gerekir. 11.02.2008 tarihli havale dekontunda gönderilen paranın teminat olarak verildiğine dair herhangi bir şerhin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle havale, paranın teminat olarak gönderildiğini ispata yeterli değildir. Ayrıca, mahkeme gerekçesinde ifade edildiği şekilde davalı arsa sahiplerinden ...'ın bu ödemenin teminat olarak yapıldığına dair dosya kapsamında herhangi bir yazılı beyanı da bulunmamaktadır. Bu itibarla, davacı yüklenici ibraz ettiği delillerle bu ödemenin teminat olarak yapıldığını kanıtlayamamıştır. Ne varki; dava dilekçesinde yemin deliline de dayanmıştır. Davacıya, davasını ispat etmek için yemin teklif etme hakkının bulunduğu hatırlatılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, bu istem yönünden yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Diğer taraftan, yüklenici kendi iradesiyle inşaatın tamamına ve bu kapsamda arsa sahiplerine ve kendisine verilen bağımsız bölümlere aynen yansıtılan değer artırıcı işler yapması halinde sözleşmede aksine hüküm bulunmadığı durumlarda fazla imalat bedeli isteminde bulunamaz. Yüklenicinin sözleşmeyle yapımını yüklendiği işin dışında sadece iş sahibinin yararına fazla iş yapması halinde de bu işin bedelini dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan BK'nın 410. vd. maddeleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki rayiç üzerinden istemde bulunmaya hakkı vardır. Dairemiz'in 01.03.2013 tarih ve ... sayılı ilamında da belirtildiği üzere, yüklenici, kural olarak sözleşmede kararlaştırılandan fazla ve daha kaliteli malzeme kullanarak yaptığı işler bedelini, yapılan bu fazla işlerin ve kullanılan kaliteli malzemelerin arsa sahiplerinin menfaatine ve yasal olması, ekonomik değerinin bulunması ve fazla işler ile kaliteli malzemeyi içeren imalatı kendisine isabet eden bağımsız bölümler için de yapmamış olması koşulu ile 818 sayılı BK'nın vekaletsiz iş görmeye ilişkin 410 vd. (TBK'nın 526 vd.) maddeleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli serbest piyasa rayiç değerleri üzerinden tahsilini talep edebilir. Ancak inşaatın ortak

../..

S.4.

yerlerinde ya da davacı yükleniciye düşecek bağımsız bölümlerde yapılan bu neviden fazla imalatlar arsa sahiplerinin yararına olduğu gibi, yüklenicinin de yararınadır. Dolayısıyla her iki tarafın da yararına olan böyle bir kazanım, fazla iş olarak nitelendirilemez ve yükleniciye bunların karşılığını isteme hakkı vermez. Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, arsa sahiplerine ait bağımsız bölümde yapılan fazla ve farklı imalatların yükleniciye ait bağımsız bölümlerde de yapılıp yapılmadığı denetime elverişli bir şekilde belirlenmemiştir. Bu durumda mahkemece, mahallinde yeniden bir keşif ve inceleme yapılarak, bilirkişi kurulundan davalı arsa sahiplerine ait bağımsız bölümdeki fazla ve farklı imalatların, yükleniciye ait bağımsız bölümlerde de yapılıp yapılmadığı hususunda ek rapor alınması, yapılmış olduğunun tespiti durumunda, bu imalatların bedelinin ve her durumda ortak alanlardaki fazla ve farklı imalatların bedelinin talep edilemeyeceği gözetilerek, sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, bu istem yönünden eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması da hatalı olmuştur.

b)Asıl davada davacı yüklenici şirket vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

Asıl davada davacı şirket vekili, 1. kat 2 nolu bağımsız bölüme ilişkin olarak el atmanın önlenmesi ve dairenin boş olarak teslimi yönünden istemde bulunmuş ise de; mahkemece bu istem yönünden olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiş, asıl davada kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3) Birleşen davada davacı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Birleşen dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı kira, cezai şart ve taşınma bedellerinin tahsili istemlerine ilişkindir.