muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/6808, Karar No: 2016/7810, Tarih: 21.09.2016

**5. Ceza Dairesi         2016/6808 E.  ,  2016/7810 K.**

**"İçtihat Metni"**

Görevi kötüye kullanma suçundan şüpheliler ..., ... ve ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 12/12/2014 tarihli ve 2014/10220 Soruşturma, 2014/10488 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik müşteki vekili tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin mercii... Sulh Ceza Hakimliğinin 26/01/2015 tarihli ve 2015/269 Değişik İş sayılı kararının;

... Cumhuriyet Başsavcılığınca, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257/1. maddesinde düzenlenen görevi kötüye kullanma suçunun, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi ve bu aykırı davranış nedeniyle, kişilerin mağduriyeti, kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız kazanç sağlanması ile oluşacağının öngörüldüğü, kamusal bir faaliyetin yürütülmesinin ihaleye dayalı olarak özel hukuk kişilerince üstlenilmesi durumunda bu kişilerin kamu görevlisi sayılmayacağı, dolayısıyla... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin şirket eski müdür yardımcıları, muhasebe ve finansman eski müdürü olduğu anlaşılan şüphelilerin, Türk Ceza Kanunu'nun tatbiki açısından kamu görevlisi sayılmadıkları gibi özel kanunlarda da kamu görevlisi sayıldıklarına veya bu yükümlülük ve sorumlulukları bakımından kamu görevlisi gibi cezalandırılacaklarına dair hüküm bulunmadığı, bu itibarla görevi kötüye kullanma suçunun faili olamayacaklarının anlaşıldığı, şüpheliler tarafından müsned suçun işlenemeyeceği, esasen ihtilafın 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 49 ve 77. maddelerinde yer alan hükümlere göre yetkili ve görevli hukuk mahkemelerinde çözümlenebileceği, olayın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de,

Kamu görevlisinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun "Tanımlar" başlıklı 6. maddesinin 1/c bendinde “Ceza kanunlarının uygulanmasında kamu görevlisi deyiminden; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi anlaşılır” şeklinde tanımlandığı, bu hususa doktrinde, “Bu kavramın 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanununda yer alan memur kavramından daha geniş olduğu açıktır. Bu itibarla belirtelim ki kamusal faaliyet kavramının öncelikle “kamu görevi”ni kapsadığı konusunda kuşku bulunmamaktadır. Bu anlamda Yargıtay’ın 765 sayılı Kanun dönemindeki memuru belirlemedeki ölçütleri geçerliliğini korumaktadır. Buna göre devletin yerine getirmek zorunda olduğu asli görevleri yapanlar kamu görevlisidir. Bir başka deyişle kamu otoritesi adına yürütülen bir faaliyetin icrasına kamu hukuku usulüne göre katılan herkes kamu görevlisidir. Buradaki ölçüt az ya da çok mutlaka kamu otoritesine ait bir iktidar ve yetkinin kullanılmasıdır.” (Tezcan, Durmuş - Erdem, Mustafa Ruhan - Önok, Murat (2007), Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 5. Baskı, Ankara. ) şeklinde açıklık getirildiği,

Dosya kapsamına göre, şüphelilerden ... ve ...'nun olay tarihi itibariyle... Eletktrik Dağıtım Anonim Şirketinin Müdür Yardımcısı olarak, diğer şüpheli ...'ın ise Muhasabe ve ... Müdürü olarak görev yaptıkları,... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin,... Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye devir tarihi olan 31/12/2010 tarihine kadar şirketin sermayesinin tamamının, 15/09/1993 tarihli ve 21699 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile 223 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesine göre TEK Kurumundan ayrılarak 2 ayrı iktisadi devlet kuruluşu olarak kurulan ... Anonim Şirketi'ne ait olduğu, şirket personelinin de kamu görevlisi statüsünde olduğu, bir kamusal faaliyet olan elektrik dağıtım işini icra ettiklerinin anlaşılması karşısında, şüphelilerin 5237 sayılı Kanun'un 257/1. maddesi kapsamında kamu görevlisi olarak görevi kötüye kullanma suçunun faili olabilecekleri, kaldı ki aksi düşüncenin kabülünde dahi şüpheliler hakkında iddia edilen eylem ve işlemlerin 5237 sayılı Kanun’un 10. bölümünde yer alan mal varlığına karşı suçlar bakımından değerlendirilmesinin gerektiği,

T Yönetim Kurulunun 05/10/2006 tarihli ve 42-627 sayılı kararı ile dağıtım şirketlerinin nakit akışı ve fon yönetiminin düzenlendiği, bu hususta T Mali İşler ve Finans Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından 13/10/2006 tarihli 9933 sayılı yazı ile tüm elektrik dağıtım şirketlerine bilgilendirme yapıldığı, bu itibarla 28/08/2009 tarihli ve 3952 sayılı yazı ile şirketler tarafından yapılacak enerji bedeli ödemeleri kapsamında, ... ile ... bağlı ortaklıklarına ait enerji ödemeleri yapıldıktan sonra bankada atıl para bırakılmaksızın kalan bakiyenin tamamının ...Genel Müdürlüğüne aktarılması, cari dönem faturasını aşan kısım için geçmiş dönem faturalarına mahsuben ... Genel Müdürlüğüne ödeme yapılması ve bankalarda kısa vadeli (1-2 günlük) finansman ihtiyacı dışında nakit bulundurulmamasının istendiği, yine 26/07/2010 tarihli ve 3710 sayılı talimat ile şirketlerce her ay sonunda bankalardaki tüm hesap bakiyelerinin alınarak ve gerekirse yoldaki paraların da takip edilerek kısa vadeli (1-2 günlük) finansman ihtiyacı dışında nakit bulundurulmaması, gerekli tedbirlerin alınarak yapılan enerji bedeli ödemelerinin geciktirilmeden süresinde Günlük Nakit Takip Programı Tablosuna işlenmesi gerektiği belirtilerek, devir aşamasındaki dağıtım şirketlerinin daha hassas davranması hususunda uyarıldığı,

Müşteki vekilinin bila tarihli şikayet dilekçesi ile Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 01/10/2010 tarihli 2010/86 sayılı kararı doğrultusunda, 30/11/2010 tarihli muhasebe kayıtları baz alınarak 31/12/2010 tarihinde... Elektrik Hizmetleri A.Ş.'ye devir ve temlik edilen... 'ın, devire esas mizan kayıtlarına göre, ...'a 28.533.855,10 Türk Lirası ve ...'a 173.715.826,16 Türk lirası olmak üzere T'a devri yapılacak toplam 202.249.681,26 Türk lirası enerji borcu bulunmasına rağmen, temerküz hesaplarındaki toplam 7.003.000,00 Türk Lirasını bu borcun ödenmesinde kullanmak yerine, devire esas alınacak muhasebe kayıtlarının son günü olan 30/11/2010 tarihinde Vakıfbank ve Ziraat Bankasına repo yaptıkları bu suretle T'ın 7.003.000,00 Türk Lirası tutarında borç devretmesine sebep oldukları,... Elektrik Hizmetleri A.Ş.'nin ise sebepsiz zenginleşmesine sebep olduklarının iddia edilmesi, bu iddialara dayanak yapılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Denetim Hizmetleri Başkanlığı'nın 03/09/2013 tarihli ve 80/7 sayılı raporu ve 28/01/2013 tarihli Bakanlık Makamı Olur'u, T Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 01/08/2012 tarihli ve B.02.02 TED.0.60.00-02 sayılı Teftiş Kurulu Raporu, Nizam kayıtları ve şüphelilerin savunmaları itibariyle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170/2. maddesi uyarınca soruşturma aşamasında toplanan delillerin şüphelilerin suç işlediği hususunda yeterli şüpheyi oluşturduğu, bu kapsamda anılan madde uyarınca kamu davası açılması gerektiği, delillerin takdir ve değerlendirilmesinin yapılacak yargılama sırasında mahkemesine ait olduğu cihetle, itirazın bu yönden kabul edilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca bozulması lüzumu ... Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü ifadeli, 18/05/2016 gün ve 94660652-105-23-3637-2016-Kyb sayılı Kanun yararına bozmaya atfen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan tebliğname ile Daireye ihbar ve dava evrakı ile birlikte tevdii kılınmakla gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname münderecatı yerinde görüldüğünden talebin kabulü ile... Sulh Ceza Hakimliğinin 26/01/2015 tarihli ve 2015/269 Değişik İş sayılı Kararının CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma sebebine nazaran müteakip işlemlerin merciince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 21/09/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8836, Karar No: 2019/1359, Tarih: 12.02.2019

**11. Ceza Dairesi         2016/8836 E.  ,  2019/1359 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanmak

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- 5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı; 213 sayılı Yasanın 367. maddesi uyarınca dava şartı olan mütalaaya uygun olarak Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 18.04.2013 tarihli iddianamesi ile sanık hakkında, “2011 takvim yılında sahte fatura düzenlemek” suçundan kamu davası açıldığı, “2011 takvim yılında sahte fatura kullanmak” suçundan açılmış bir dava bulunmadığı gibi birbirinden ayrı ve bağımsız suçlar olan "sahte fatura düzenlemek" ve “sahte fatura kullanmak” suçlarının birbirine dönüşmeyeceği gözetilmeksizin, kararın gerekçesinde sahte fatura düzenlemek ve sahte fatura kullanmak suçlarını işlediğinden söz edilerek "sahte fatura kullanmak" suçundanda hüküm kurularak hükmün karıştırılması,

2- Sanık hakkında 2011 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçunu işlediği iddiasıyla açılan kamu davasında, sanığın ... Kapı Mob. İnş. Metal San. Ve Tic. Ltd. Şti’yi ... ile birlikte devraldıktan sonra kendisinin şehir dışına gittiğini, şirketin defter ve faturalarını önceki ortaklar olan ...’dan almasını ...’a söylediğini ancak şirketin fatura ve defterlerini önceki ortaklardan alamadıkları için şirket adına herhangi bir işlem yapmadıklarını, fatura düzenlemediklerini savunması, tanık olarak dinlenen ...’ın da ifadesinde sanığın bu savunmasını doğrulayarak şirketin defter ve faturalarını alamadıklarını beyan etmesi karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından, faturaları kullanan şirket yetkililerinin CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,faturalarda yer alan imza ve yazıların sanığa ait olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması ile sonucuna göre toplanan tüm deliller değerlendirilip sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

3- Kabule göre de; 5237 sayılı TCK’nin 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12.02.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/51107, Karar No: 2013/9195, Tarih: 18.03.2013

**9. Hukuk Dairesi         2010/51107 E.  ,  2013/9195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA :Davacı vekili, davacı gemi adamının davalılara ait gemide çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini belirterek, kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalı şirketten, birleştirilen dosyada da davalı gerçek kişilerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile hesaplanan tazminat ve alacakların davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalılara ait gemilerde çarkçıbaşı olarak çalıştığını, en son 1.200,00 TL net maaş aldığını ve her gün fazla mesai yapıp hafta tatili yapmadığını, yine dini ve milli bayramlarda çalıştığını, yıllık iznini de kullanmadığını, ayrıca 2005 yılı Aralık ayı dahil olmak üzere 13.05.2007 tarihine kadar ücretini alamadığını belirterek, davalı şirket hakkında, birleştirilen davada da şirketin ortakları hakkında aynı nedenlerle kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar vekili, şirketin AŞ olmadığını, bu nedenle yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, birleştirme kararının da usule aykırı olduğunu, davacının davalı işyerinde 600,00 TL karşılığı çalıştığını ve işten çıkartılmasına sebep olan olayda davalılardan ...'ye hakaret edip yurda kaçak rakı soktuğundan İş Yasasının 25/2 ve geçici 1. Maddesine göre işine son verildiğini, bu nedenle ihbar ve kıdem tazminatı isteyemeyeceğini, davacının gemi Midilli'ye gittiğinde gemide kaldığını ve hiç bir iş yapmadığını fazla mesai talep edemeyeceğini, davacının kendi el yazısı ile ücretlerini aldığını gösterir belgeler bulunduğunu ve arabası ile kaza yaptığında iki ay işe gelmediğini, bu nedenle yıllık ücretli izin de isteyemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda alınan hesap raporuna itibar edilerek, davacının davalılara ait gemide çalıştığı, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin kanıtlanamadığı, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, 854 sayılı Deniz İş Kanuna göre maaş ödemelerine ilişkin defter tutmadığı ve ödenmeyen ücretlerden sorumlu olduğu, ayrıca yıllık ücretli izin defteri tutmadığı ve davacıya ait puantaj kayıtlarının

bulunmadığı, bu nedenle ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili alacağından da sorumlu tutulması gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının iddia ettiği ücret üzerinden hesaplanan tazminat ve alacakların davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

D) Temyiz:

bulunmadığı, bu nedenle ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili alacağından da sorumlu tutulması gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacının iddia ettiği ücret üzerinden hesaplanan tazminat ve alacakların davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalılar vekili tarafından cevap nedenleri yanında usule aykırı karar verildiği, eksik inceleme yapıldığı gerekçeleri ile temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

I. Usule ilişkin temyiz itirazları yönünden:

1. Davacı taraf dava dilekçesinde şirketin türü konusunda hata yapıp, daha sonra dilkeçesi ile düzeltmiş olduğundan ve kararda da davalı şirketin türünün A.Ş. olarak yazıldıktan sonra tavzih yolu ile düzeltilerek LDT. Şirket yazılması, maddi hataya dayandığından ve mahkemece her zaman düzeltilmesi mümkün görüldüğünden, davalının bu nedenle temyizi yerinde görülmemiştir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesi uyarınca, mahkeme kararlarının;

a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini,

b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini,

c) Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri,

ç) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini,

d) Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını,

e) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi, içermesi, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi zorunludur.

Basit yargılama usulüne tabi yargılamalara ilişkin olarak 6100 sayılı HMK.’un “Hüküm” başlıklı 321. maddesinde aynen;

(1) Tahkikatın tamamlanmasından sonra, mahkeme tarafların son beyanlarını alır ve yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder. Taraflara beyanda bulunabilmeleri için ayrıca süre verilmez.

(2) Kararın tefhimi, mahkemece hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanması ile gerçekleşir. Ancak zorunlu hâllerde, hâkim bu durumun sebebini de tutanağa geçirmek suretiyle, sadece hüküm özetini tutanağa yazdırarak kararı tefhim edebilir. Bu durumda gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir” hükmü düzenlenmiştir.

321. maddedeki “hükme ilişkin tüm hususlar”dan kastedilen HMK.’un 297. maddesindeki unsurlardır. Madde gerekçesinde tefhimin hüküm özetinin yazdırılması olduğu açıklanmıştır.

321. maddedeki “hükme ilişkin tüm hususlar”dan kastedilen HMK.’un 297. maddesindeki unsurlardır. Madde gerekçesinde tefhimin hüküm özetinin yazdırılması olduğu açıklanmıştır.

Bu nedenlerle basit yargılamada da tefhim edilecek hüküm HMK.’un 297/2. maddesindeki unsurları taşımakla birlikte HMK.’un 321. maddesi uyarınca gerekçeli olmak zorundadır. Ancak Mahkemelerin iş yoğunluğu ve buna bağlı olarak duruşma dosyalarının çokluğu nedeni ile gerekçenin duruşmada yazdırılamaması halinde gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir.

Bu yasal şekil yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu

düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir (Hukuk Genel Kurulu - 2007/14-778 E, 2007/611 K, Dairemizin 01.04.2008 gün ve 2007/38353 Esas, 2008/7142 Karar sayılı ilamı).

Halen yürürlükte olan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8 inci maddesine göre, iş mahkemelerince verilen nihaî kararlara karşı kanun yoluna başvurma süresi, karar yüze karşı verilmişse nihaî kararın taraflara tefhimi, yokluklarında verilmiş ise tebliği tarihinden itibaren sekiz gündür.

Taraflar hükmün tefhiminin HMK.’un 297/2. maddesinde sayılan unsurları taşımaması halinde hak ve borçlarını bilemeyeceklerinden temyiz süresini kaçırmamak, hak kaybına uğramamak için kararı gereksiz yere temyiz etmek zorunda kaldıkları bir gerçektir.

Bu nedenlerle hükmün tefhimi sırasında HMK.’un 297/2. maddesinde belirtildiği üzere “taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekli ve zorunludur.

HMK.’un 298/2 maddesi gereğince sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun olması, tefhim edilen kısa karara aykırı olmaması gerekir. Aksi halde, yargılamanın aleniyeti ilkesi zedelenmiş ve mahkeme kararına güven sarsılmış olacaktır. Asıl olan tefhim edilen kısa karardır. Gerekçeli kararın kısa karara uygun olmaması, çelişki yaratır ve gerekçeli kararın yok hükmünde olduğu anlamına gelir. Belirtmek gerekir ki, kısa karar ile gerekçeli karar çelişkisi, Yargıtay İçtihadı Büyük Genel Kurulu’nun 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas, 1992/4 Kararı gereğince bozma nedenidir.

Somut uyuşmazlıkta mahkemece tefhim edilen kısa karar ve gerekçeli kararda birleştirilen dava hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş, birleşen dava ile birlikte 4 davalı olmasına rağmen hükümde davalıdan tahsili şeklinde hüküm kurulmuş ve tüm taraflara tanınan ve yüklenen haklardan bir gösterilmemiş ve hükümde tereddüde yol açılmıştır. Böylece belirtilen HMK.’un 297,298 ve 321. Maddelerine aykırı davranılması hatalı bulunmuştur.

II. Esasa yönelik temyiz itirazlarına gelince:

Somut uyuşmazlıkta mahkemece tefhim edilen kısa karar ve gerekçeli kararda birleştirilen dava hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş, birleşen dava ile birlikte 4 davalı olmasına rağmen hükümde davalıdan tahsili şeklinde hüküm kurulmuş ve tüm taraflara tanınan ve yüklenen haklardan bir gösterilmemiş ve hükümde tereddüde yol açılmıştır. Böylece belirtilen HMK.’un 297,298 ve 321. Maddelerine aykırı davranılması hatalı bulunmuştur.

II. Esasa yönelik temyiz itirazlarına gelince:

1. Geminin 100 grostonilatodan fazla olduğu ve 6 gemiadamı çalıştığı, 3 adet gemi bulunduğu anlaşıldığından, davacı Deniz İş Kanunu kapsamında girmektedir. Tazminat ve işçilik alacaklarının Deniz İş Kanunu kapsamında değerlendirilmesi ve hesaplanması ile ispat yükü kendisinde olan davalıların haklı fesih nedenini ve ücreti ödediklerini, izin kullandırıldıklarını belgeleyemediklerinden davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığının, işçilik alacaklarının bulunduğunun kabulü isabetlidir.

Ancak;

2. Deniz İş sözleşmesinin tarafları, asgari ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. Kanunun 6. maddesi uyarınca yazılı yapılması gereken iş sözleşmesinde kararlaştırılan ücret esası ve miktarı ile ücretin ödeme zamanı yeri ile gemiadamının ödemelerinin yapılacağı banka hesap numarası belirtilmelidir. Yine kanunun 31. Maddesine göre gemide işveren veya vekili ücret defteri tutmak zorundadır. Bu düzenleme ispat açısından önemlidir. Geçerlilik şartı olmadığından, iş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Ücretin gemiadamı ile gemiyi işleten veya sahibi olan arasında uyuşmazlık konusu olması halinde işverenin borçları başlığı altında düzenlenen Türk Borçlar Kanunu’nun 401. maddesi uyarınca denizcilik teamüllerine, örf ve adete göre emsal ücret saptanmalıdır(Yargıtay 9. HD., 12.2.2009 gün, 2007/34495 E., 2009/2359 K.). 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 401. maddesinde de açıkça “işverenin, işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen; sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ise asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücreti ödemekle yükümlü” olduğu belirtilmiştir. Gemiadamının tazminat ve alacaklara esas ücretinin öncelikle imzalı bordro yanında gemi ücret defteri ve banka yolu ile ödenmesi halinde banka kayıtları esas alınarak belirlenmesi gerekir. Ancak ücretin tartışmalı ve belirlenememesi durumunda tanık beyanları

da dikkate alınarak gemiadamının kıdemi ve mesleği belirtilerek meslek odasından sorularak belirlenecek ücret tazminat ve alacaklarda esas alınmalıdır.