muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/11962, Karar No: 2012/13010, Tarih: 08.11.2012

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

09.03.1988 tarihli ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylak yerlerden olduğu saptanırsa olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olduğu saptanarak yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 08.11.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5559, Karar No: 2017/9106, Tarih: 08.11.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/5559 E.  ,  2017/9106 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 2007 yılında kadastro çalışması yapıldığı anlaşılmakla, 1985-1987 yıllarına (kadastro tespitinden 20 yıl öncesine) ait hava fotoğraflarıyla, bu fotoğraflardan üretilen memleket haritalarının bulunduğu yerden getirtildikten sonra, dava dosyası hükme esas alınan raporları sunan fen, ziraat ve orman bilirkişilerine verilerek, bu hava fotoğrafları ile memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazların çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak;

1-Taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, dağılım oranı, hakim ağaç türü,

2-Kullanılan yerlerden olup olmadığı,

3-Tasarruf sınırlarının bulunup bulunmadığı,

4-Kullanılan yerlerden olduğu belirlenirse kullanım şekli, tarımsal faaliyette kullanıldığına dair emare varsa bu hususun ve niteliğinin detaylı olarak incelendiği müşterek imzalı, krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 08/11/2017 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8418, Karar No: 2019/4442, Tarih: 24.10.2019

**23. Hukuk Dairesi         2016/8418 E.  ,  2019/4442 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... yönünden kabulüne, davacının maddi tazminat ve ödediği miktarın tahsili yönünden davanın açılmamış sayılmasına yönelik verilen hükmün davacılar vekilince duruşmasız, davalı ... vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılardan ... vekili Av. Ali Saydı ile davalı şirket vekili Av. ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı şirket arasında 15.06.2001 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, davalı yüklenici şirketin sözleşmeye konu parselin diğer hissedarları ile anlaşma yapmaması nedeniyle inşaatın bir türlü başlamadığını, aradan 10 yıl geçmiş olmasına rağmen herhangi bir inşaat faaliyeti olmadığını, davalı şirketin, aynı zamanda taşınmazdaki bir miktar hissenin şirket yetkilisi diğer davalı ...’e devrini sağladığını, edimin ifa edilmemesi nedeniyle zarara uğrayan müvekkillerince fesih ihtarı gönderildiğini ileri sürerek, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshinin tespitini, menfi ve müspet zararları için 100.000,00 TL’nin tahsilini, davalı ...’e devredilen arsa payının tapu kaydının iptali ile müvekilleri adına tescilini, olmazsa rayiç bedelinin tahsilini, sözleşme süresi boyunca davalı şirket adına ödenen 25.000,00 TL tutarındaki emlak vergisinin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, tüm paydaşlarla sözleşme yapılmadığından, dava konusu sözleşmenin geçersiz olduğunu, pay devrinin davalılarca değil dava dışı başka bir arsa sahibi tarafından yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., dava konusu hissenin davacı arsa sahiplerinden değil dava dışı başka bir arsa sahibinden devralındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı şirket vekili, tüm paydaşlarla sözleşme yapılmadığından, dava konusu sözleşmenin geçersiz olduğunu, pay devrinin davalılarca değil dava dışı başka bir arsa sahibi tarafından yapıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., dava konusu hissenin davacı arsa sahiplerinden değil dava dışı başka bir arsa sahibinden devralındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, parselin tüm maliklerince imzalanmadığından, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersiz olduğu, geçersiz sözleşmeye dayalı olarak tazminat talebinde bulunulmayacağı, tarafların birbirlerine verdiklerini iade ile yükümlü olduğu, dava konusu hissenin, arsa sahipleri arasında görülen ortaklığın giderilmesi davası sonucunda verilen ifrazen taksim hükmündeki, davacıların ivaz alacağının karşılığı olarak, dava dışı başka bir arsa sahibi tarafından, davacılar adına, yüklenici şirket yetkilisi davalı ...’e devredildiği, dolayısıyla söz konusu hissenin esas itibariyle davacılara ait bulunduğu, davacıların bu hisseye ilişkin taleplerinin yerinde olduğu, davalı ... tarafından hissenin iyiniyetli üçüncü kişiye devredildiği tespit edildiğinden ancak bedelinin talep edilebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüyle, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geçersiz olduğunun tespitine, davalı ... hakkında açılan davanın kabulüyle 5/177 arsa payı için 90.000,00 TL’nin davalı ...’ten tahsiline, 100.000,00 TL maddi tazminat ve 25.000,00 TL emlak vergisine ilişkin davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... ve katılma yoluyla davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... ve katılma yoluyla davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... ve katılma yoluyla davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına, Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı ... İnş. San. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti. yararına takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak, ... İnş. San. Mim. Müh. ve Tic. Ltd. Şti.'ne verilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 24.10.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/16484, Karar No: 2014/4061, Tarih: 24.02.2014

**1. Hukuk Dairesi         2013/16484 E.  ,  2014/4061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : KAYSERİ 1. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 20/06/2013

NUMARASI : 2013/248-2013/1016

Taraflar arasında görülen tapu kaydında düzeltim davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Dava, tapu kaydına yanlış yazılan malik kimlik bilgisi ile doğum tarihinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, mirasbırakanı H. H.. Ş.'in maliki olduğu 629, 9629 ve 9630 parsel sayılı taşınmazların sicil kaydında adının yanlışlıkla ''Hasan'' olarak, 1912 olan doğum tarihinin ise farklı yazıldığını ileri sürerek, anılan kayıtların nüfus kaydına uygun olarak düzeltilmesi isteği ile eldeki davayı açmıştır.

Hemen belirtmek gerekir ki; malikin doğum tarihi tapu kütüğünde bulunması zorunlu unsurlardan olmayıp, kayıtta bulunması zorunlu olmayan unsurun ilavesi veya düzeltilmesi idarece yapılması gereken işlemlerden olduğundan, malikin doğum tarihinin düzeltilmesine ilişkin isteğin reddine karar verilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur.

Öte yandan bilindiği üzere; taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet hakkı sahibinin adı, soyadı, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu tür davalarda kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.

Bu davalar, taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan 6100 sayılı HMK’nin 12. maddesi uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.

Tapuda kayıt düzeltilmesi davasını, tapu maliki ile mirasçıları açabilir. Bunun yanı sıra 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanununun 702. maddesinin son fıkrası gereğince ortaklardan her birinin topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan her hangi biri de tek başına tapuda murisin kimlik bilgileri ilgili olarak düzeltme isteyebilir. Ayrıca bu davaların, bir başka dava nedeniyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde yetkiye dayanarak dava açan kişinin aktif dava ehliyeti vardır.

Tapu Müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

Tapu Müdürlüğüne husumet yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.

1- Kimlik bilgilerinde düzeltme yapılması istenen dava konusu taşınmazların tapu kayıtları (ilk tesis ve tedavülleriyle) ve kadastro tutanakları (tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle) ayrıca taşınmazlar kadastrodan sonra edinilmişse buna ilişkin tüm belgeler ile birlikte getirtilmelidir.

2- Nüfus Müdürlüğünden, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında malik olarak görünen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, mevcut ise bu kişi veya kişiler duruşmaya çağrılarak dava konusu taşınmazlarda mülkiyet hakkı iddiaları bulunup bulunmadığı kendilerinden sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişilerin nüfus kayıtları, tapu kayıtları ve dayanakları ile bağlantı kurulacak şekilde incelenmelidir.

3- Taşınmazın bulunduğu yerleşim yerinde zabıta aracılığı ile kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

4- İstem konusunda tanıklar dinlenmelidir.

5- Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise mahallinde keşif yapılarak; tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri taşınmaz başında dinlenmelidir.

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde yapılacak inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.

Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekâlet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.

Tapu Müdürlüğü yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden (ve yargılama giderlerinden olan vekalet ücretinden) sorumlu tutulmamalıdır.

Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında; mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme elverişli ve yeterli olduğu söylenemez.

Şöyle ki; özellikle çekişme konusu taşınmazların kadastro tutanakları , tespit ve tescile esas alınan tüm dayanak belgeleriyle birlikte getirtilip incelenmediği gibi, nüfus müdürlüğünden dava konusu taşınmazlarda malik ve paydaş olarak görünen '' Mehmet oğlu Hasan Şimşek'' adına başka kişi veya kişilerin nüfus kayıtlarının bulunup bulunmadığı da araştırılmamıştır.

O halde; yukarıda değinilen olgular ve ilkeler çerçevesinde araştırma ve inceleme yapılarak kayıt malikinin davacının murisi olup olmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.

Kabule göre de, dava kısmen reddedildiği halde, yargılama sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olması isabetsizdir.

Kabule göre de, dava kısmen reddedildiği halde, yargılama sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olması isabetsizdir.

Davalı vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 24.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/340, Karar No: 2021/4334, Tarih: 29.03.2021

**5. Hukuk Dairesi         2021/340 E.  ,  2021/4334 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

İtirazın iptali istemine ilişkin olarak açılan davada İstanbul 3. Asliye Ticaret ile Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesince, icra takibine konu alacak mal bedelinin tahsili talebinden kaynaklandığı, HMK'nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, ayrıca 6098 sayılı TBK'nun 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, somut olayda davacı şirketin adresinin Avcılar/İstanbul olup davalının adresinin ise Kongre Caddesi No:75 Merkez/Ardahan olduğu, davalı adresinin Ardahan Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevresi içerisinde olduğu, bu nedenle yetkili mahkemenin Ardahan Asliye Hukuk Mahkemeleri (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ardahan 1. Asliye Hukuk Mahkemesince ise, davalının İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/503 Esas sayılı dosyasında 03.07.2018 tarihinde verilmiş olduğu cevap dilekçesinde "mahkemenin yetkisine" dair usulüne uygun bir yetki itirazında bulunmadığı, usulüne uygun yapılan bir yetki itiraz olmadan verilen yetkisizlik kararının da doğru olmayacağı gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardandır. İtirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde yapılmış bir icra takibi dava şartıdır.

İcra takibinde yetki kurallarının düzenlendiği 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50'nci maddesinin birinci fıkrasına göre “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.” 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 5 inci maddesinde de, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

İcra takibinde yetki kurallarının düzenlendiği 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50'nci maddesinin birinci fıkrasına göre “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.” 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 5 inci maddesinde de, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca BK'nın 73. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89.) maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

6100 sayılı HMK'nun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz" hükmü yer almaktadır.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, davacı şirket vekili tarafından davalı tarafa karşı itirazın iptali istemine ilişkin davanın İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, davalı tarafından ileri sürülen usulüne uygun yetki itirazının olmadığı anlaşılmaktadır.

Usulüne uygun yetki itirazında bulunulmadığı durumlarda ise davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği (HMK 19/son), bu nedenle İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili mahkeme olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK’nun 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 29/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/17271, Karar No: 2013/15806, Tarih: 15.11.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/17271 E.  ,  2013/15806 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit talebine ilişkin davada Ankara 14. Asliye Hukuk, 7. Asliye Hukuk ve Ankara 6. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, ödenmeyen su bedeline ilişkin başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Yasa ile tüketiciler ile satıcı ve üretici firma arasındaki mal ve hizmet alım satımından kaynaklanan anlaşmazlıkların çözüme kavuşturulması görevi Tüketici Mahkemelerine verilmiştir.

4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Yasa’nın 1. maddesinde Yasa’nın amacı; “... ekonominin gereklerine ve kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir” şeklinde belirtilmiştir.Aynı Yasanın 3/e bendinde “tüketici; bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın alarak nihai olarak kullanan veya tüketen gerçek veya tüzelkişi” olarak tanımlanmıştır. Maddede, gerçek kişiler yanında tüzel kişilerden söz edilmesi bazı duraksamalara neden olabilirse de, tacir olmayan tüzel kişiler yönünden, sözgelimi; dernek, vakıf ve kooperatiflerin de, tüketici tanımı içinde kabulü gerekir.

Bu duruma göre; tüketici sayılabilecek kişinin mal ya da hizmeti ticari faaliyeti dışında özel kullanım ya da tüketimi için talep etmesi gerekir. Burada kastedilen kişinin ticaret veya mesleği ile ilgili olmayan kullanımı ya da tüketimidir.

Somut olayda; su abonesi olan davalı kooperatifin Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında tüketici olarak kabulü gerekir. Uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesi'nde görülüp, çözümlenmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nın 25. ve 26. maddeleri gereğince Ankara 6.Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 15.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/11334, Karar No: 2018/6224, Tarih: 21.06.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/11334 E.  ,  2018/6224 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

-K A R A R-

Aleyhine hüküm kurulan davalı ... adına “... Mah. ... Cad. ... Sokak N:31 .../...” adresine gönderilen gerekçeli karar, gösterilen adres yetersiz olduğu muhatabın ismen tanınmadığı, muhtarlık kaydının olmadığı, tebliğ imkansızlığından bahisle çıkış mericine iade edilmiş olup bu durumda ilgilinin mernis sistemindeki adresi tespit edilip bu adrese tebligat yapılması gerekirken, Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre kararın tebliği usulsüz olduğundan, adı geçen davalının nüfus sistemine dayalı ikamet adresinin tespiti ile kararın usulen bu adrese tebliği ile temyiz süresinin beklenilmesi, ondan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE 21/06/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.