muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/3579, Karar No: 2019/5346, Tarih: 30.09.2019

K A R A R

Dava, trafik kazası sonucu oluşan yaralanmadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

....Mahkemesi; davalı sigorta şirketinin yerleşim yerinin ....olduğu, dava konusu trafik kazasının .... adresinde meydana geldiği, davacıların.... adresinde ikamet ettikleri ve dava konusu ..... poliçesinin Merkez/Van adresinde faaliyet gösteren sigorta acentesi tarafından düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davanın açıldığı ..... mahkemesi, 2918 sayılı Kanunun 110/2. maddesinde yapılan açık düzenlemede yer verilen mahkemelerden olmadığı gibi HMK'da belirlenen yetkili mahkemelerden birisi de değildir. Kanunda yetkili kılınmayan bir yer mahkemesine genişletici yorum veya kıyas yolu ile yetki verilmesi mümkün bulunmadığı gerekçeleri ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur......Ticaret Mahkemesince HMK'nın 6 ve devamı maddelerinde davanın konusuna göre yetkili olan Mahkemeler belirlenmiş, 16. maddesinde de "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." düzenlemesine yer verilmek suretiyle, haksız fiiller bakımından birden fazla yer Mahkemesi yetkili olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte haksız fiilin trafik kazasından kaynaklandığı görülmekle 2918 sayılı KTK'nın 110/2.madde ve fıkrasında yetkili mahkemeye ilişkin olarak "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yetkili mahkemenin birden fazla olduğu hallerde seçimlik hak davacıya aittir. HMK'nın 16. maddesi bakımından değerlendirilme yapıldığında her ne kadar davanın ilk açıldığı .... mahkemeleri yetkisiz gibi görünmekte ise de; davalı sigorta şirketinin .... Bölge Müdürlüğünün ...... ilinde bulunduğu, bu hali ile yetkisizlik kararı veren... yargılama bakımından yetkili olduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 12/06/2017 tarihli 2016/5765 Esas ve 2017/6653 Karar sayılı ilamında ve benzer nitelikteki 18/09/2017 tarihli 2016/5782 Esas ve 2017/7840 Karar sayılı ilamında da belirttiği üzere "Davacı vekilinin davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan .... Bölge Müdürlüğünün bulunduğu ..... açtığı gözetilerek (H.G.K. Kararları da bu yöndedir) yetki itirazının reddi..." gerekmekte iken usule aykırı olarak yetkisizlik kararı verildiği, verilen kararın kanun yollarına başvurulmaksızın kesinleştiği ve bu nedenle Mahkememiz için bağlayıcı olmadığı gerekçesi ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110. maddesi ile .... Genel Şartlarının C.7. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukukî sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, kaza .... ilçesinde meydana gelmiş, davacının yerleşim yeri de .... Ancak,. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan araştırma ile davalı sigorta şirketinin .... ilinde bölge müdürlüğünün olduğu anlaşılmıştır. Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davayı davalının bölge müdürlüğünün bulunduğu Ankara ilinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, davanın .... Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince.... Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 30/09/2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13036, Karar No: 2019/4130, Tarih: 18.06.2019

**20. Hukuk Dairesi         2016/13036 E.  ,  2019/4130 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu taşınmaza komşu parseller belirlenerek kadastro tespit tutanaklarının var ise dayanak belgelerinin ayrıca tutanakları kesinleşmiş ise son güncel tapu kayıtlarının, davalı iseler dava dosyalarının,

2) Dava konusu taşınmazları gösterir incelendiği belirtilen 1956 ve 1988 tarihli memleket haritalarının dayanağı hava fotoğrafları bulunduğu yerden ayrı ayrı getirtildikten sonra dava dosyası, raporları hükme dayanak yapılan fen ve orman bilirkişilere verilerek; hava fotoğraflarının ölçeğini kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, dava konusu taşınmazların konumunu çevre parsellerle birlikte hava fotoğrafları üzerinde ayrı ayrı gösterilmeli ayrıca hava fotoğrafları, kadastro paftası ile çakıştırılıp stereoskop aletiyle incelenerek, davaya konu taşınmazın üzerinde koyuluk ve grimsi renklerin ne olduğunun tereddüte mahal vermeden açıklanarak, bitki örtüsünün ve bitki örtüsünü oluşturan unsurların sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve varsa kullanım durumunun ve kullanım sınırlarının hangi tarihlerde belli olduğunu belirtir şekilde müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp bu dosya arasına konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 18/06/2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/981, Karar No: 2018/4418, Tarih: 28.06.2018

**16. Hukuk Dairesi         2018/981 E.  ,  2018/4418 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sonucu ... Köyü çalışma alanında bulunan 205 ada 85 parsel sayılı 95.240,80 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması nedeniyle ham toprak vasfıyla ... adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ...; tescil ilamıyla oluşan tapu kaydı ve miras yoluyla gelen hakka dayanarak çekişmeli taşınmazın ... mirasçıları adına tescili istemiyle dava açmıştır. Taşınmaz başında yapılan keşif sonucu düzenlenen 09.11.2009 tarihli teknik bilirkişi raporunda davaya konu yerin, hakkında dava açılan 205 ada 85 parsel sayılı taşınmaza komşu aynı ada 74 numaralı orman parseli içerisinde kaldığı belirtilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahallinde 04.11.2009 tarihinde davacının katılımıyla ve davacı ve mahalli bilirkişinin yer gösterimiyle keşif yapılmış; mahalli bilirkişi çekişmeli taşınmazın dört hududunun ham toprak vasıflı taşınmazlar ile çevrili olduğunu belirtmiş; kadastro bilirkişisi keşif zaptına yansıyan beyanında, dava konusu taşınmazın büyük olması nedeniyle ölçüm yapamadığını, süre verildiği takdirde ölçüp rapor hazırlayacağını beyan etmiş; akabinde düzenlediği 09.11.2009 tarihli raporunda ise zeminle paftanın birbirine uymadığı, bu nedenle dava konusu yerin, hakkında dava açılan 205 ada 85 parselde değil, komşusu 74 nolu orman parselinde kaldığını raporda belirtmiş; Mahkemece de davacının yanlış parsele dava açtığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. Taşınmaz davalarında; çekişme konusu yerin keşif esnasında fen bilirkişisince ölçülerek keşfin doğru yerde yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekirken somut olayda uyuşmazlık konusu taşınmazın ada-parsel numarası keşif esnasında tespit edilmemiş ve keşfi takibe imkan sağlanmamıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. O halde, doğru sonuca ulaşılabilmesi için mahallinde taraflar, yerel bilirkişi ve tanıklar eşliğinde keşif yapılması; dava konusu edilen bölümün 85 sayılı ham toprak vasıflı ... parselinde mi; yoksa 74 parsel sayılı Orman vasıflı ... parselinde mi kaldığının tereddütsüz olarak belirlenmesi ve bu hususun keşif esnasında fen bilirkişisine de sorularak tutanağa geçirilmesi; bu konuda taraflara itiraz hakkı tanınarak keşfin doğru yerde yapılıp yapılmadığı hususlarında beyanlarının alınması; uyuşmazlık konusu bölümün 74 numaralı orman parselinde kaldığının anlaşılması durumunda; her iki parselin sınırdaş olup ... adına tescil edildikleri ve ...’ye husumet yöneltilerek eldeki davanın açıldığı gözetilerek parsel numarasındaki hatanın maddi hata olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve Orman İdaresi’nin davaya dahil edilmek suretiyle davanın görülüp görülemeyeceğinin tartışılması ve bundan sonra iddia ve savunmanın birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken; bu şekilde araştırma ve inceleme yapılmaksızın yazılı gerekçe ile hüküm kurulmuş olması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, 28.06.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/6755, Karar No: 2012/7445, Tarih: 27.11.2012

**15. Hukuk Dairesi         2012/6755 E.  ,  2012/7445 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Sulh Hukuk Hakimliği

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-k.davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Asıl ve karşı dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karar davalı karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı karşı davalı yüklenici davasında, davalı karşı davacıya mutfak dolabı vs. imalâtlar yaptığını iş bedeli 3.400,00 TL'den 1.000,00 TL'nin ödenmediğini yapılan icra takibine de itiraz edildiğini belirterek itirazın iptâline karar verilmesini istemiş, davalı karşı davacı cevabında yapılan imalâtın eksik ve kusurlu oluduğunu bu nedenle bedelin 1.000,00 TL'lik kısmının ödenmediğini belirterek karşı davasında 3.400,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı gerekçesiyle karşı dava reddedilmiş ise de bilirkişi raporunda yapılan dolaptaki eksik imalâtlar incelenip bedelleri ayrı ayrı hesaplanmıştır. Eksik işler ayıplı imalât kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmayan imalâtlar olup bunlar için ayrıca ayıp ihbarında bulunulmasına gerek kalmaksızın zamanaşımı süresi içerisinde talep edilmesi mümkündür. Bu nedenle mahkemece karşı dava yönünden bilirkişi raporunda hesaplanan eksik işler bedelinin kabulü gerekirken tümüyle reddi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacının sair temyiz itirazlarının reddine 2. bent uyarınca kararın temyiz eden davalı-karşı davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı-k.davacıya geri verilmesine, 27.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8741, Karar No: 2014/19331, Tarih: 09.12.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/8741 E.  ,  2014/19331 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada...Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 26.02.2013 tarih ve 2011/764-2013/251 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 09.12.2014 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalının borçlu olarak imza attığı sözleşme nedeniyle dava dışı alacaklı tarafından müvekkilleri hakkında başlatılan takip sonucu müvekkillerinin sözleşmeye konu borcu 112.500,00 TL olarak ödediklerini, davalının da bu borçtan 1/3 oranında sorumlu olduğunu, davalının hissesine düşen miktarın tahsili için başlatılan takibe davalının haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacılara borcu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, borca konu sözleşmede tarafların ortağı olduğu şirkete ait işletme ruhsatının satılması halinde sözleşmede belirlenen vadeler beklenmeden borcun ödeneceğinin kararlaştırıldığı, şirkete ait işletme ruhsatının devredildiği halde borcun ödenmediği, bu durumda davalının anılan borçtan sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava, tarafların ortağı olduğu dava dışı limited şirkete ait borcun davacılar tarafından ödendiği iddiasına dayalı, davalının hissesine düşen miktarın tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, dava tarihinde yürürlükte bulunan mülga TTK'nın 503. ve 532. maddelerindeki düzenlemeye göre, limited şirket, sermaye ortaklığı olup, ortakların sorumluluğu, koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır. Sermaye borçlarını ödeyen ortakların, şirkete ve şirketin alacaklılarına karşı herhangi bir sorumlulukları bulunmadığından, kişisel yönden dava ve takip olunamazlar.

Somut olayda, tarafların ortağı olduğu limited şirket dava dışı Şevket Karataş’a ait taşınmazda kiracı olup, 13.08.2010 tarihi itibariyle taşınmazın tahliye edilmesi kararlaştırılmıştır. Davacıların dayandığı 13.08.2010 tarihli sözleşmede tarafların ortağı olduğu ... Uzmanlar Tıp Merkezi Ltd. Şti.’nin kiraladığı Şevket Karataş’a ait taşınmazın eski hale getirilmesi için şirket tarafından taşınmaz malikine 90.000,00 TL ödeme taahhüt edilmiştir. Anılan bedelin yapılan takip sonucu davacılar tarafından taşınmaz malikine ödendiği, davalının da ödenen bu paranın 1/3’ünden sorumlu olduğu iddiası ile davacılar tarafından işbu dava açılmış ise de, yukarıda yapılan açıklamadan da anlaşılacağı üzere davaya konu taşınmazın eski hale getirilmesine ilişkin borç şirkete ait bir borç olması nedeniyle sermaye borcu bulunmayan ortağın anılan bu borçtan kişisel bir sorumluluğu yoktur. Davacılar tarafından davalının sermaye borcu bulunduğuna ilişkin her hangi bir iddia da bulunmamaktadır.

Bu itibarla, mahkemece, sermaye borcu olmayan davalı ortağın şirkete ait borçtan dolayı sorumlu tutulmasının mümkün bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi yerinde değil ise de sonucu itibariyle doğru olan kararın değişik bu gerekçe ile onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru bulunan hükmün açıklanan değişik gerekçeyle ONANMASINA, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 0,90 TL temyiz ilam harcının temyiz edenlerden alınmasına, 09.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11029, Karar No: 2013/12388, Tarih: 11.12.2013

**16. Hukuk Dairesi         2013/11029 E.  ,  2013/12388 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı ... ve davalı ... adına çıkarılan gerekçeli karar tebligatlarının her ikisi de aynı konutta birlikte oturduğundan bahisle davacının kardeşi, davalının dayısı olarak... Okulu imzasına tebliğ edilmiştir. Davacı ... Sarıcalar Mevki No:14'de davalı ... ise Sarıcalar Mevki No:16'da ikamet etmekte olup, yapılan tebligatlar bu haliyle usule aykırı olduğundan adı geçenler adına yeniden Tebligat Kanunu hükümleri dikkate alınarak gerekçeli karar tebliği ile temyiz süresinin beklenilmesi, bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi için dosyanın Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 11.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/2170, Karar No: 2018/62, Tarih: 09.01.2018

**1. Hukuk Dairesi         2015/2170 E.  ,  2018/62 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 09.01.2018 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ..., Avukat ... ile temyiz edilen davalılar vekili Avukat ... geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, davalılar ile tapuda düzenledikleri trampa sözleşmesi uyarınca edindiği taşınmazın tapusunun Hazine tarafından aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davası sonucu iptal edildiğini, bu nedenle tarafların verdiğini geri isteme hakkının bulunduğunu ileri sürerek, trampa suretiyle davalılara devrettiği 4366 ada 8 parsel sayılı taşınmazdaki A blok 1, 2, 3, B blok 1, 2, 3, 4, 5, 6, ve 7 nolu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile adına tesciline, olmazsa rayiç bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davacının trampa yapılmadan önce tapu kaydındaki yolsuz tescil şerhini bildiğini, trampa edilen taşınmazlar dışında herhangi bir ödeme yapmadığını, Hazine tarafından davacı aleyhine açılan iptal tescil davasının kendilerine ihbar edilmediğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davacının taşınmaz kaydındaki yolsuz tescil şerhini bilerek trampa sözleşmesini gerçekleştirdiği, aleyhine açılan tapu iptali ve tescil davasını trampa sözleşmesinin tarafı olan davalılara ihbar etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 4366 ada 8 parsel sayılı taşınmazdaki A blok 1, 2, 3, B blok 1, 2, 3, 4, 5, 6, ve 7 nolu bağımsız bölümlerin davacı, 1440 ada 2 parsel sayılı taşınmazın ise 1/2’şer pay ile davalılar adına kayıtlı iken 27.09.2005 tarihinde trampa edildiği, trampa tarihi itibariyle davacının temellük ettiği 1440 ada 2 parsel sayılı taşınmaz beyanlar hanesinde yolsuz tescil şerhinin bulunduğu, dava dışı Hazinenin 1440 ada 2 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak davacı ... aleyhine tapu iptali ve tescil isteği ile açtığı davanın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/265 Esas, 2010/477 Karar sayılı kararı ile kabulle sonuçlanıp anılan taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek Hazine adına tesciline karar verildiği, kararın deracattan geçerek 13.06.2012 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, davacının maliki olduğu taşınmazların tapusu (sicil kaydı) derecattan geçerek kesinleşen mahkeme kararıyla iptal edildiğine göre, davacının isteminin zapta karşı tekeffül hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi yerinde olacaktır.

Bilindiği üzere, zapta karşı tekeffül, satılan malın bir üçüncü kişinin iddia ettiği üstün bir hak yüzünden alıcının elinden alınmasından veya iddia olunan bu hak sebebiyle alıcının mülkiyet hakkını gereği gibi kullanamamasından dolayı satıcının sorumlu olmasıdır. Zapta karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti nakil borcunun bir sonucu ve müeyyidesidir. Gerçekten üçüncü kişi kendi mülkiyetini iddia ederek satılanı zapt edecek veya alıcının mülkiyet hakkını ihlal eden bir hak ileri sürecek olursa, satıcı mülkiyeti nakil borcunu tamamen veya kısmen yerine getirmemiş olur.

Satıcının mülkiyeti nakil borcunu hiç veya gereği gibi yerine getirmemiş olması halinde mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 96 ve devamı maddelerine (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112 vd.) dayanmak mümkündür. Ancak pratik bazı düşüncelerle zapta karşı tekeffül hakkında özel hükümler konulmuş ve alıcıya ek bir korunma sağlanmıştır. Burada mülga 818 sayılı BK. 96. maddedeki esasın aksine, kural olarak, kurtuluş beyyinesi yoktur, usul sadeleştirilmiştir ve zaptın hukuki sonuçları kesin biçimde belli edilmiştir. Satıcının zapta karşı tekeffül borcu kanuni bir borçtur. Satıcının bu hususta ayrıca taahhütte bulunmasına gerek yoktur. Bu arada, zapta karşı tekeffül hükümlerinin (mülga 818 sayılı BK. m. 189 vd.) tapuya kayıtlı taşınmazların satışında da (mülga 818 sayılı BK. m. 217) doğrudan doğruya uygulanacağını belirtmekte yarar vardır.

818 sayılı Borçlar Kanunun 232. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun m. 283) maddesinde satım hükümlerinin trampada da (mal değişim sözleşmesine de) tatbik edileceğine değinildikten sonra 233. maddesinde de (TBK m. 284) aynen “Trampa suretiyle aldığı şeyi yedinden zaptolunan yahut onu ayıbından dolayı reddeden taraf muhayyerdir; dilerse zarar ve ziyanı diğer tarafa tazmin ettirir dilerse vermiş olduğu şeyi istirdat eder.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Belirtilen yasal düzenlemelere göre şey elinden alınan kimse verdiği şeyi istemeyip müsbet zararının tazminini isteyebileceği gibi akdi feshedip Borçlar Kanununun 233. (TBK m. 284) maddesinin getirdiği tekeffüle ilişkin hükümlerden yararlanarak verdiği şeyin geri alınmasını istemek hakkı vardır. Sözü edilen Kanunun 217. (TBK m. 246) maddesinde taşınmaz satışında, menkul satışına ait hükümlerin “kıyas” yoluyla uygulanması kabul edilmiştir. Kanunun menkul satışında, zaptla ilgili hükümlerinin taşınmazların trampasından doğan uyuşmazlıklara dahi uygulanmasını önleyen bir hüküm yoktur.