muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/17760, Karar No: 2013/7014, Tarih: 02.04.2013

**22. Hukuk Dairesi         2012/17760 E.  ,  2013/7014 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, izin ücreti, genel tatil ücreti ve fazla çalışma ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, davalıya ait işyerinde 27.09.2007-22.06.2011 tarihleri arasında çalıştığını, fazla çalışma ücretlerinin ödenmesini ve ücretine zam yapılmasını talep etmesi üzerine iş sözleşmesinin işverence haksız feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davacının 23.06.2011 tarihinden itibaren işe gelmemesi sebebi ile iş sözleşmesinin devamsızlık haklı sebebine dayalı feshedildiğini, işyerinde nadiren gerçekleşen fazla çalışma ücretlerinin ödendiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir .

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının fazla çalışma ücret alacaklarının ödenmemesi sebebi ile iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İhbar önelleri ve ihbar tazminatı yönlerinden taraflar arasında uyuşmazlık sözkonusudur.

İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması sebebiyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir sebebe dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz.

Somut olayda, tanık anlatımları ile işyerinde fazla çalıma yapan davacının bu çalışma karşılığı ücret alacaklarını talep ettiği ve işverenin fazla çalışma ücret alacaklarını ödemeyi kabul etmemesi üzerinde işe devam etmeyerek iş sözleşmesini sonlandırdığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, tanık anlatımları ile işyerinde fazla çalıma yapan davacının bu çalışma karşılığı ücret alacaklarını talep ettiği ve işverenin fazla çalışma ücret alacaklarını ödemeyi kabul etmemesi üzerinde işe devam etmeyerek iş sözleşmesini sonlandırdığı anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendinde ücretlerinin ödenmemesi halinde işçinin haklı sebeple iş sözleşmesini feshedebileceği kabul edilmiştir. Bu düzenlemede sözü edilen ücret, geniş anlamda ücret olarak değerlendirilmelidir. İkramiye, prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil gibi alacakların ödenmemesi durumunda da işçinin haklı fesih imkânı bulunmaktadır. Bu durumda, davacı işçinin iş sözleşmesini haklı sebebe dayalı feshettiği kabul edilerek kıdem tazminatına hükmedilmesi doğru ise de iş sözlemesini haklı sebeple fesheden tarafın ihbar tazminatına hak kazanmayacağının dikkate alınmaması hatalıdır . Saptanan bu durum karşısında ve yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulduğunda, ihbar tazminatı istemi yönünden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup bu husus bozmayı gerektirmiştir

Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 02.04.2013 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2004, Karar No: 2017/3955, Tarih: 15.11.2017

**15. Hukuk Dairesi         2016/2004 E.  ,  2017/3955 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsili için yapılan ilâmsız icra takibine itirazın iptâli ve takibin devamı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı taşeron, davalı yüklenici olup, davacı taşeron tarihsiz sözleşme ile davalının üstlendiği TBMM Kütüphane, Araştırma Merkezi, Arşiv ve Genel Sekreterlik Hizmet Binası yapım kompleksi ile ziyaretçi kabul binasının sözleşmede belirtilen kısımlarının verilen projelere uygun olarak yapımını üstlenmiştir. 4. maddede sözleşme bedeli, 5. maddede yapılacak işlerin niteliği, 7. maddede vergi ve fiyatların değişmesi ve sorumluluk, 8. maddesinde SSK ve iş kanunlarıyla ilgili sorumluluklar belirtildikten sonra 9. maddede işverenin sorumlulukları, 11. maddede ödemeler, 16. maddede iş sahasının temizlenmesi ve diğer maddelerde eldeki dava ile ilgili doğrudan etkili olmayan diğer hususlar düzenlenmiştir.

Hükme esas alınan 24.06.2015 havale tarihli bilirkişi raporuna göre davacının dayanağı olan faturalar taraf defterlerinde kayıtlı olup her iki taraf defterlerinde faturalardan dolayı ödenmeyen alacak miktarının 292.260,82 TL olduğu, davalının keşide ettiği ve davacı tarafından kabul edilmeyip, iade edilen 29.11.2013 tarih 90.389,61 TL'lik faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı ve yanlar arasındaki ihtilafında bu faturadan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan taşeron sözleşmesinin ödemeler başlıklı 11. maddesinde ödemelerin yapılması dava dışı iş akdinin kesin kabulüne bağlı tutulmadığı ve davacının

Taraflar arasında imzalanan taşeron sözleşmesinin ödemeler başlıklı 11. maddesinde ödemelerin yapılması dava dışı iş akdinin kesin kabulüne bağlı tutulmadığı ve davacının

dayanak faturalarda belirtilen işleri yapmadığı ileri sürülmediği gibi yapıp bedeline hak kazandığı anlaşılmakla davalının ödemezlik def'i yerinde değildir. Sözleşmenin 9.16. maddesinde..., işveren mali mesuliyet ve ferdi kaza sigortalarının işveren tarafından yapılarak, primleri ödeyeceği ve taşeron hakedişlerinden sözleşme bedeline oranı miktarınca kesileceği kabul edilmiş olduğundan iş sahibi bunların bedelini mahsup etmekte haklı ise de; davacı taşeron defterlerine göre kalan alacağı 292.260,82 TL'den... Sigorta Payı 1.927,66 ve ihtiyari mali mesuliyet ile ferdi kaza sigorta payı 960,13 TL'yi düşerek 289.373,03 TL üzerinden icra takibinde bulunduğundan bunların bu davada mükerrer olacağından tekrar mahsubu mümkün değildir. Sözleşmenin 16. maddesinde taşeronun imalâtı tamamlanmış mahalden çıkarken temizlik yapacağı, temizliği yapılmadan bırakılan mahallin temizlik bedelleri yevmiyesi 80,00 TL gün olarak taşeronun hakedişinden kesileceği kararlaştırılmış ise de; davalı yüklenici taşeronun temizlik yapmadan iş sahasını terk ettiği ve temizliği kendisinin yaptırdığını yasal delillerle kanıtlayamadığı gibi taşeron elemanlarına yemek vermesi nedeniyle yemek bedeli kesintisi yapmak ve istemekte haklı olduğunu da ispatlayamamıştır. Yargılamanın devamında bir kısım yemek faturaları sunulmuş ise de bunların toplamının iade faturasında talep edilen ve kesilen 1.758,24 TL bedelden kat kat fazla olduğu dikkate alındığında bu faturaların sonradan temini mümkün olduğundan ispata elverişli belge olarak kabulü mümükün değildir. Mahkemenin bunları ispata yeterli görmemesi yerinde olmuştur.

Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda şantiye genel giderleri, elektrik-su kesintileri ile ilgili olarak taşerona ait işçilerin ana işveren şantiyesinde çalıştıkları süre boyunca, şantiye genel giderlerine ilişkin bu masraflara iştirak etmelerinin uygulamada bilinen bir husus olduğu, davacının üstlenmiş olduğu işin davalı yanca üstlenilmiş olan toplam iş oranına göre genel giderlere tevzi edilmesinin hakkaniyete uygun olacağı belirtilerek davacının 23.506,53 TL genel giderler ve katılımdan sorumlu olduğu hesaplanarak davacının isteyebileceği miktardan bu miktar düşülerek alacak hesabı yapılmış ise de; sözleşmede taşeronun sorumlulukları, vergi, SGK ve harçlardan sorumluluklar,..., mali mesuliyet ve ferdi kaza sigortalarının taşerona isabet eden kısmının taşerona yansıtılacağı ve taşeronun iş yerini temizlemeden terk etmesi halinde sorumluluğu ve yine 15. maddede kendi yaptığı işlerin idare ve işverene geçici ve kesin kabullerinin yaptırılmasıyla ilgili sorumluluk dahi düzenlenip taşerona yükletildiğinden örf ve adet haline geldiği belirlenmeyen bir uygulama nedeniyle sözleşmede bulunmamasına rağmen davacı taşeronun hakedişten şantiye giderlerine katılma payı adı altında kesinti yapılması doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece davacı taşeron sorumlu olduğu ve yüklenicinin kendisine yansıttığı... + İMM + ferdi kaza sigorta payını düşerek icra takibinde bulunduğu ve icra takibine konu ettiği miktarda asıl alacağı istemekte haklı olduğundan davanın 289.373,03 TL asıl alacak üzerinden kısmen kabulü ve bu miktar asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulamak suretiyle takibin devamına karar

verilmesi gerekirken, bilirkişi raporuna itibarla yanlış değerlendirme sonucu yazılı miktarda kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun görülmüştür.

SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının tüm, davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 13.472,98 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 15.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/692, Karar No: 2022/9128, Tarih: 23.05.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/692 E.  ,  2022/9128 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen kamulaştırmasız el koymadan kaynaklanan tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtay’ca incelenmesi davalı idare vekilince istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: - K A R A R -

Düzce İline komşu İl ve İlçe Tarım Müdürlüklerinden fındık ürününün değerlendirme yılı olan 2017 ve 2018 yılları itibarıyla dekar başına asgari ve azami verim miktarlarını, ayrıntılı üretim giderlerini (harcama kalemlerini tek tek gösteren) ve kg. başına toptan satış fiyatlarını gösteren veri cetvellerinin istenilmesinden sonra,

Alınacak cevapla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 23/05/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4263, Karar No: 2018/7757, Tarih: 09.10.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/4263 E.  ,  2018/7757 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa muhalefet

HÜKÜM : Beraat

Sanık hakkında 2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarından verilen beraat kararlarına karşı katılan vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü karşısında; sanığa yüklenen “2005, 2006 ve 2007 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme ve kullanma” suçlarının yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, 5237 sayılı Kanunun 66/1-e maddesinde öngörülen asli dava zamanaşımının, son kesici işlem olan sanığın savunmasının alındığı 17.05.2010 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, sair yönleri incelenmeyen hükümlerin, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, aynı Yasanın 322. maddesindeki yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e ve 5271 sayılı CMK’nin 223/8. maddeleri gereğince DÜŞÜRÜLMESİNE, 09.10.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12840, Karar No: 2011/8927, Tarih: 31.10.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/12840 E.  ,  2011/8927 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerine 15.01.1971-14.04.2000 tarihleri arasında çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davacı ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava,davacının 15.1.1971-14.4.2000 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmalarının tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davacının 1.1.1985-31.12.1993 tarihleri arasındaki çalışmasının tesbitine fazla talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının Emniyetçe davalı işveren üzerine kayıtlı olan Zürafa Sokakta bulunan genel evin 10.24.27.28 numaralı odalarında çalıştığı,Zührevi Hastalıklar Hastanesinin 9.3.1971-raporu ile genel kadın olarak kaydının yapıldığı, 1.9.2002 tarihine kadar muyane ve kontrollerinin yapıldığının bildirildiği, Galata Vergi Dairesinin 17.11.1998 tarih ve 7/27 sayılı yoklama fişinde davalı işverenin Zürafa Sokakta genel ev işletmeciliğinden 3,5,6,10,16,18,19,21,22,23,24,26,30 no'lu odaların sahibi bulunduğu, dinlenen tanıkların 38 yıl 30 yıl gibi birlikte çalıştıkları şeklinde beyanlarına karşılık bu tanıkların bordro tanığı ya da zabıtaca tesbit edilen komşu işyeri tanığı olup olmadıklarının dosya içeriğinden anlaşılmadığı görülmüştür.

Yapılacak iş davanın nitelikçe kamu düzenine ilişkin olduğu göz önünde tutularak işyerinin genel ev olması burada çalışanların peryodik sağlık kontrollerinden geçmelerinin yasal zorunluluk dahilinde bulunması ve ahlak zabıtasından kayıtları olması gerektiğinden ilgili mercilerden bu kayıtların bulunup bulunmadığı her yıl için sorularak SSK nezdindeki işyeri dosyası ve işveren nezdindeki davacıya ilişkin tüm kayıtlar ile tesbite konu olan sürede davacı ile birlikte çalışanlar SSK ve işveren nezdindeki kayıtlardan saptanarak tanık sıfatı ile resen dinlenmeli, dinlenen tanık ... ...'in bu işyerinde çalışıp çalışmadığı SSK kayıtlarından ve işyeri kayıtlarından bulunmadığı takdirde polis(zabıta) kayıtlarından araştırılmalı, yargılama aşamasında dinlenen tanıkların beyanları bordro veya komşu işyeri çalışanları olup olmadıkları tespit edildikten sonra beyanları değerlendirilmeli tüm deliller

birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmelidir.HGK'nun 16.6.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 15.2.2003 gün 2004/21-35-64 E sayılı kararlarıda bu yöndedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmasına yazılı şekilde hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmelidir.HGK'nun 16.6.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 15.2.2003 gün 2004/21-35-64 E sayılı kararlarıda bu yöndedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmasına yazılı şekilde hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ:Hüküm yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine 31.10.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10847, Karar No: 2017/4898, Tarih: 19.10.2017

**14. Ceza Dairesi         2014/10847 E.  ,  2017/4898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı eylemi cinsel taciz ve şantaj kabul edilerek bu suçlar ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Hükümlerden sonra 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi ile ilgili olarak 24.11.2015 tarihli, 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamıyla verilen iptal kararının infaz aşamasında nazara alınması mümkün görülmüştür.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA, 19.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/25430, Karar No: 2017/1747, Tarih: 21.02.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/25430 E.  ,  2017/1747 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı erkek tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içerisinde bulunan davalı vekili Av. ...'a ait vekelatname genel vekaletname olup, boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içermemektedir. Boşanma davası açmak ve açılan davayı takip etmek kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğindedir. Bu bakımdan vekaletname de özel yetkiyi gerektirir (TMK m. 74). O halde, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 74. maddesi gereğince boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içeren vekaletnamesini sunması için davalı vekiline süre verilmesi, bu süre içinde vekaletname verilmez ve asil yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçe ile mahkemeye bildirmez ise, gerekçeli kararın davacı tarafa tebliği sağlanıp, yasal temyiz süresi beklenildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 21.02.2017 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2018/4240, Karar No: 2018/7241, Tarih: 01.10.2018

**10. Hukuk Dairesi         2018/4240 E.  ,  2018/7241 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Asıl ve birleşen dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21. maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalıların Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasanın 21., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasanın 77. maddesi; “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda davalı ...'nun sevk idaresindeki aracı dikkatsiz ve tedbirsiz kullanarak yolun karşı şeridine geçerek kazaya sebebiyet verdiğinden % 100 kusurlu kabul edilmiştir. Davalı ... İnş. San. Tic. A.Ş 'ye ise herhangi kusur verilmemiş olup kusuru olmayan davalı ... İnş. San. Tic. A.Ş yönünden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

2.İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50. ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.