muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/22998, Karar No: 2017/13884, Tarih: 21.09.2017

F) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

G) Gerekçe:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 4. Maddesi uyarınca İşkolu tespitini, işveren veya üyesi bulunduğu işveren sendikası, işyerinde faaliyet gösteren veya göstermeyi amaçlayan işçi sendikaları ve işyerinde çalışan işçiler talep edebilir. Bakanlıkça verilen işkolu tespit kararı, Resmi Gazetede yayımlanır. Bu tespite karşı ilgililer (başvurmakta menfaati bulunan), kararın yayımını takip eden onbeş gün içinde işyerinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede dava açabilirler.

Görüldüğü gibi iş kolu tespitine itirazda taraf olarak işveren ve işkolunda faaliyet gösteren sendikalar ile birlikte, işkolu tespit işlemini yapan bakanlığın taraf olarak gösterilmesi zorunludur. Dava konusu şey üzerinde kim veya kimler hak sahibi ise, dava da bu hakka uymakla yükümlü olan kişilere karşı açılması gereklidir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir.

6100 sayılı HMK.’un 114/1.d maddesi uyarınca “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları” dava şartıdır. Aynı kanunun devam eden 115/2 maddesine göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”.

Dava işkolu tespitine itiraz davası olup tespiti yapılan iş kolunda yer alan sendikaların dava sonucundan etkilenecek olmaları sebebiyle davaya dahil edilmesi gereklidir. Mahkemece tespit kararından etkilenecek işyerlerinde örgütlenmiş veya işkolu tespit kararında işyerinin girdiği işkolu olarak gösterilen işkolunda faaliyet gösteren sendikaların davaya dahil edilerek göstereceği deliller ve karşı deliller toplanıp birlikte bir değerlendirme yapılmalıdır. Taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi hatalıdır.

H) Sonuç:

Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine karardan bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine 21.09.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/27823, Karar No: 2013/11634, Tarih: 11.04.2013

**8. Ceza Dairesi         2012/27823 E.  ,  2013/11634 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : Beraat

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Köy içinde bulunan çıkmaz sokak niteliğindeki yere tecavüz suçundan açılan davaya, doğrudan doğruya zarar görmeyip sadece köyde ikamet eden şikayetçinin katılma hakkı bulunmadığından ve müştekinin müdahilliğine karar verilmiş olması da hükmü temyiz yetkisi vermeyeceğinden, şikayetçi vekilinin kurulan hükme ilişkin temyiz isteminin CMUK.nun 317. maddesi uyarınca oybirliğiyle (REDDİNE), 11.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9932, Karar No: 2011/459, Tarih: 24.01.2011

**6. Hukuk Dairesi         2010/9932 E.  ,  2011/459 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Hüküm Tebligat Kanunu 35. Maddesine göre davalı ...'a ... Sok.No:... ... .../... adresinde tebliğ edilmiş ise de, yapılan bu tebligat adı geçene 27.12.2007 tarihli oturumda belirtilen en son ikamet adresi olan ... Bulvarı ... Mahallesi ... Sokak ... Apt. No:.../D:... .../... adrese tebliğ edilmediğinden hüküm tebliğinin yöntemine uygun şekilde yapıldığı söylenemez. Adı geçene, 27.12.2007 tarihli oturumda bildirdiği en son adresde hükmün yöntemine uygun tebliğ edilerek tebliğ belgesinin bir suretinin dosya içine konulması ve ondan sonra gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 24.1.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/52, Karar No: 2021/2672, Tarih: 12.04.2021

**14. Hukuk Dairesi         2018/52 E.  ,  2021/2672 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki taşınmaz satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

\_ K A R A R \_

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

1) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligat, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılmalıdır. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

2) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması ve bu hükme göre tebliğ edilmesi, yukarıda belirtilen hükümlere aykırı olduğundan ve muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından usulüne uygun değildir.

1-Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; davalı ...'ye gerekçeli karar tebligatının yukarıda açıklanan ilke ve kurallara aykırı olarak TK'nun 10/2. maddesi gözardı edilmek suretiyle, davalı adına önceden hiçbir tebligat çıkarılmadan ve yasal şartları oluşmadan doğrudan doğruya TK'nun 21/2. maddesine göre yapıldığı ve usulsüz olduğu görülmüştür. Adı geçen davalıya 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde gerekçeli kararın tebliği ile kanun yoluna başvuru süresinin beklenilmesi,

2-Davacı ... tarafından Av. ...'u vekil tayin ettiği vekaletnamenin örneğinin ilgilisinden temin edilmesi,

2-Davacı ... tarafından Av. ...'u vekil tayin ettiği vekaletnamenin örneğinin ilgilisinden temin edilmesi,

3-Karar başlığında Av. ..., davalılardan ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın vekili olarak gösterilmiş ise de dosya içerisinde vekaletnameye rastlanmamıştır. Adı geçen davalılar tarafından Av. ...'i vekil tayin ettikleri vekaletnamelerin ilgilisinden temin edilmesi, mümkün olmaması halinde adı geçen davalılara gerekçeli kararın usulüne uygun olarak tebliği ile kanun yoluna başvuru süresinin beklenilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE, 12.04.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/490, Karar No: 2005/563, Tarih: 05.10.2005

**Hukuk Genel Kurulu         2005/14-490 E.  ,  2005/563 K.**

**"İçtihat Metni"**

|  |  |  |

| --- | --- | --- |

| **Mahkemesi** | : | Gölbaşı(Ankara) Asliye Hukuk Mahkemesi |

| **Günü** | : | 15.3.2005 |

| **Sayısı** | : | 2004/629-2005/214 |

|  |  |  |

|  |  |  |

Taraflar arasındaki *“tapu iptali ve tescil”* davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Gölbaşı(Ankara) Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen 20.11.2003 gün ve 2002/181-2003/1363 sayılı kararın incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 26.4.2004 gün ve 1697-3368 sayılı ilamı ile,

(...*Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin, ondan temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.*

*Kural olarak, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri karşılıklı edimleri içeren tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Sözleşmenin taraflarından arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek, yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde de edimi karşılığı yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmekle yükümlüdür.*

*Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise, sözleşmede kararlaştırılan koşullarda binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir.*

*İşte böyle bir sözleşme imzalayan yüklenici, inşaat sözleşmesinden doğan edimlerini yerine getirdiğinde arsa sahibine karşı kişisel hak kazanır ve sözleşme uyarınca kendisine bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunun adına nakledilmesini arsa sahibinden isteyebileceği gibi, Borçlar Kanunu’nun 162 ve devamı maddeleri uyarınca, bu kişisel hakkını arsa sahibinin rıza ve onayını almaya gerek olmaksızın yazılı olmak koşuluyla üçüncü kişilere de devir ve temlik edebilir. Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişi de bu hakkını, yüklenicinin halefi olarak arsa sahibine karşı ileri sürme olanağına sahiptir.*

*Ancak gerek yüklenici gerekse ondan kişisel hakkını yazılı olarak temellük eden halefi üçüncü kişinin, bu hakkı arsa sahibine karşı ileri sürebilmesi için, yukarıda değinildiği üzere, yüklenicinin sözleşmenin kendisine yüklediği edimini tam olarak yerine getirmiş olması zorunludur.*

*Yükleniciden temellük edilen kişisel hakkın, dava yoluyla arsa sahibine karşı ileri sürülmesi halinde mahkemece yapılacak iş; kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenicinin edim borcunu tam olarak yerine getirip getirmediğini araştırmaktır.*

*Bina sözleşmeye uygun olarak tamamlanmışsa tescil kararı verilmelidir.*

*Ancak; eksik bırakılan bir iş varsa, ve bu eksiklikte pek az ve arsa sahibi tarafından katlanılacak boyutta ise davacıya, yüklenicinin halefi olarak bu eksikliği tamamlama olanağı tanınmalı veya saptanacak bedelinin tamamının para ile karşılanması halinde kişisel hakkın doğduğu kabul edilmeli ve tescil hükmü kurulmalıdır.*

*Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;*

*Bina sözleşmeye uygun olarak tamamlanmışsa tescil kararı verilmelidir.*

*Ancak; eksik bırakılan bir iş varsa, ve bu eksiklikte pek az ve arsa sahibi tarafından katlanılacak boyutta ise davacıya, yüklenicinin halefi olarak bu eksikliği tamamlama olanağı tanınmalı veya saptanacak bedelinin tamamının para ile karşılanması halinde kişisel hakkın doğduğu kabul edilmeli ve tescil hükmü kurulmalıdır.*

*Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;*

*Davacı, yükleniciden satış vaadi sözleşmesi ile satın aldığı B blok 9 numaralı bağımsız bölümün adına tescilini istemiştir.*

*Davalı arsa sahipleri davaya cevap vermemiş, davalı yüklenici ise arsa sahibinin öldüğünü, mirasçılarının satışa izin vermediklerini bundan kendisinin de zarar gördüğünü, mahkemenin vereceği karara itirazının olmayacağını bildirmiştir.*

*Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.*

*Hükmü arsa sahibinin bir kısım mirasçısı davalılar temyiz etmiştir.*

*Yüklenici ile arsa maliki arasında yapılan inşaat sözleşmesine göre, binanın sözleşmede belirtilen teknik şartlara uygun olarak tamamlanması, sözleşme tarihinden itibaren işçi ücretleri, SSK primleri ve vergilerin ödenmesi ile iskan ruhsatının alınması yüklenicinin yerine getirmesi gereken edimler olup bu edimleri tamamı yerine getirildiğinde ise arsa malikinin tapu verme yükümlülüğü doğacaktır. Dosyada mevcut bilirkişi raporu ve taraf beyanlarından yukarıda sözü edilen inşaat borçlarının ödenip ödenmediği ve iskan ruhsatının alınıp alınmadığı anlaşılamamaktadır. Yüklenicinin halefi olan davacının iskan ruhsatını alması ve bunun içinde inşaat borçlarının ödenmesi halinde tescil isteme hakkı doğacağından; davacıya varsa sigorta prim ve vergi borçlarını ödemesi ve iskan ruhsatını alması için süre ve yetki verilerek sonucuna göre bir karar vermek gerekirken bu husus dikkate alınmadan yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir*...)

Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

**TEMYİZ EDEN**: Bir kısım davalılar

**HUKUK GENEL KURULU KARARI**

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılan bağımsız bölümün ondan temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Yerel Mahkemenin davanın kabulüne yönelik kararı Özel Dairece yukarıdaki gerekçeyle bozulmuş, yerel mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

İşin esasına geçilmeden önce, Tüketici Mahkemesinin mi yoksa Genel Mahkemenin mi görevli olduğu ön sorun olarak ele alınmıştır.

Dava kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılan bağımsız bölümün ondan temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Yerel Mahkemenin davanın kabulüne yönelik kararı Özel Dairece yukarıdaki gerekçeyle bozulmuş, yerel mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

İşin esasına geçilmeden önce, Tüketici Mahkemesinin mi yoksa Genel Mahkemenin mi görevli olduğu ön sorun olarak ele alınmıştır.

Somut olayda taşınmazın konut olarak kullanılmak üzere yükleniciden satın alındığı anlaşılmaktadır.4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 3/c maddesinde sadece *“Ticaret konusu taşınır mallar”* kanun kapsamına alınmış iken 4822 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3/c maddesi ile *“konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar*” da Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamına alınmıştır. 4077 sayılı Kanunun 23.maddesinde ise; bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü uyuşmazlıklara TÜKETİCİ MAHKEMELERİNDE bakılacağı hükme bağlanmıştır.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında kendiliğinden (resen) dikkate alınması gerekir ve taraflar için usuli kazanılmış hak doğmaz. Bu nedenle sonradan çıkan bir kanunla kabul edilen görev kuralı geçmişse etkili bir biçimde uygulanır ve davanın açıldığı andaki kurallara göre görevli olan mahkeme yeni bir kanunla görevsiz hale gelmişse görevsizlik kararı verilmesi zorunludur. Bu durumda 4077 sayılı Kanunun 23.maddesi gereğince davaya bakmakla Tüketici Mahkemesi görevli olduğundan mahkemenin görevsiz olması nedeniyle ön sorun kabul edilip, hükmün bu nedenle bozulması benimsendiğinden, işin esasına yönelik inceleme yapılmamıştır.

Yerel mahkemenin direnme kararının açıklanan bu gerekçe ile BOZULMASI gerekir.

**S O N U Ç** : Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazları yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden direnme kararının bu gerekçelerle HUMK.nun 429.maddesi gereğince **GÖREV YÖNÜNDEN****BOZULMASINA**, bozma nedenine göre şimdilik sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının geri verilmesine, 05.10.2005 gününde, oyçokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/26020, Karar No: 2019/22896, Tarih: 10.12.2019

**22. Hukuk Dairesi         2017/26020 E.  ,  2019/22896 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde santral görevlisi olarak çalıştığını, son net ücetinin 980,00 TL olduğunu, iş sözleşmesi davacı işçi tarafından 03/06/2015 tarihinde haklı sebeple feshedilmesine rağmen, işverence gerçeğe aykırı devamsızlık tutanakları düzenlenerek sözleşmenin devamsızlık gerekçesiyle feshedildiğini, işyerinde fazla çalışma yapıldığını, ücretlerinin ödenmediğini, davacının yıllık izinlerini kullanmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 01/06/2015 tarihinde işverenine saygısız davranışlarda bulunup ertesi gün de işe geç geldiğini, bu davranışları sebebiyle savunma istenmesi üzerine davacının savunma vermediğini, ayrıca 02/06/2015 tarihinden sonra işe gelmediğini, noter aracılığı ile mazeretini bildirmesi gerektiği ihtar edilmesine rağmen, mazeret bildirmediği gibi, işe de dönmediğini, bu sebeple iş sözleşmesinin sona erdirildiğini, davacının yıllık izinlerini kullandığını savunarak reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacıya işyerinde çalıştığı sırada verilen ara dinlenme süresi ile davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı hususları taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacıya işyerinde çalıştığı sırada verilen ara dinlenme süresi ile davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı hususları taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece tanık anlatımları doğrultusunda düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek, raporda hesaplanan fazla çalışma ücreti hüküm altına alınmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının haftada 6 gün 08.20-18.30 arası çalıştığı, iki gün ise fazladan 2 şer saat çalıştığı böylece 13 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiştir. Ancak davacının 2 saat fazladan çalıştığı günlerde, günlük çalışma süresi 11 saati aşacağından ara dinlenme süresinin 1,5 saat olarak kabulü gerekir. Bu kabul şekline göre ise davacının haftalık fazla çalışma süresi 13 saat yerine, 12 saat olmalıdır. Hatalı bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması yerinde değildir.

Ayrıca davacı dava dilekçesinde, son iki yıldır saat 18.30’a kadar, daha önce ise saat 19.00’a kadar çalıştığını ileri sürmüştür. Davacının haftada 2 gün saat 18.30’dan sonra 2 saat daha çalıştığının kabulü halinde, davacının dava dilekçesindeki talebi aşılmaktadır. Mahkemece bu yön nazara alınmadan karar verilmesi hatalı olup, kararın bu sebeple de bozulması gerekmiştir.

3-Taraflar arasında, davacının yıllık izin ücreti alacağının miktarı noktasında uyuşmazlık vardır.

Ayrıca davacı dava dilekçesinde, son iki yıldır saat 18.30’a kadar, daha önce ise saat 19.00’a kadar çalıştığını ileri sürmüştür. Davacının haftada 2 gün saat 18.30’dan sonra 2 saat daha çalıştığının kabulü halinde, davacının dava dilekçesindeki talebi aşılmaktadır. Mahkemece bu yön nazara alınmadan karar verilmesi hatalı olup, kararın bu sebeple de bozulması gerekmiştir.

3-Taraflar arasında, davacının yıllık izin ücreti alacağının miktarı noktasında uyuşmazlık vardır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir, soru sorabilir, delil gösterilmesini isteyebilir şeklinde düzenleme yapılarak hakime yargılama sonunda doğruya ulaşma görevini yüklemiştir. Anayasamızın 141. maddesine göre, yargı basit, çabuk ve ucuz gerçekleşmelidir. Devlet yargının basit, ucuz ve çabuk gerçekleşmesi için gerekli düzenlemeleri yapmak durumundadır. Zira hakkın tanınması ve korunmasındaki gecikmeler, hukuk devleti ilkesi ile uyumlu değildir, adil yargılanma hakkını ihlâl eder. Bu sebeple yargılama sonucunda ulaşılacak hüküm, doğru, gecikmemiş ve kendisinden beklenen etkiyi gösteren bir niteliğe sahip olmalıdır. Bundan dolayı belirsiz vakıaların açıklattırılmasına, eksikliklerin hâkim tarafından işaret edilerek taraflarca giderilerek yargılamanın uzatılmasının önüne geçilmesine ilişkin hâkimin davayı aydınlatma yükümlülüğü bulunmaktadır. Usul hukukunda bu yükümlülüğün anlamı, doğru hüküm kurulmasıdır. Bu hususta yapılacak bir inceleme içinse, tarafların iddialarını eksiksiz ve zaman, yer gibi somut unsurlarıyla tam bir açıklık içinde yargılamaya getirmeleri gerekmektedir.

Somut olayda davacı vekili süre belirtmeksizin davacının yıllık izin haklarının kullandırılmadığını iddia etmiştir. Mahkemece, davacının toplam hizmet süresince 8 yıllık dönemde hiç izin kullanmadığı kabul edilerek yıllık ücretli izin alacağı hüküm altına alınmıştır.

Mahkemece, davacının davayı somutlaştırma yükü (HMK m.194), hakimin de davayı aydınlatma yükümlülüğü (HMK m. 31) bulunduğu göz önüne alınarak, davacının 8 yıllık çalışma süresi boyunca hiç yıllık izin kullanmaması hayatın olağan akışına ters olduğundan, davacının beyanı alındıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 10.12.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.