muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2008/385, Karar No: 2009/4249, Tarih: 10.03.2009

**2. Hukuk Dairesi         2008/385 E.  ,  2009/4249 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Söke 2. Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

TARİHİ :27.09.2007

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hükmün kusur, nafakalar ve tazminatlar yönünden temyizen mürafaa icrası suretiyle tetkiki istenilmekle duruşma için tayin olunan bugün \* temyiz eden davalı vekili Av. M.. A.. geldi, Karşı taraf tebligata rağmen gelmedi. Gelenin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle \*mahkemece verilen hükmün boşanmaya yönelik bölümünün temyiz edilmeyerek 14.11.2007 tarihinde kesinleşmiş olduğunun anlaşılmış bulunmasına göre davalı kocanın aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların tesbit edilen ekonomik ve sosyal durumları, boşanmaya yol açan olaylardaki kusur dereceleri, paranın alım gücü, kişilik haklarına yapılan saldırı ile ihlâl edilen mevcut ve beklenen menfaat dikkate alındığında \*davacı kadın yararına takdir edilen maddi ve manevi tazminat çoktur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi ile Borçlar Kanununun 42 ve 44. maddesi hükmü dikkate alınarak daha uygun miktarda maddi (TMK.md.174/1) ve manevi (TMK .md. 174/2) tazminat takdiri gerekir. Bu yönler gözetilmeden hüküm tesisi doğru bulunmamıştır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle ONANMASINA, duruşma için takdir olunan 625.00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, temyiz peşin harcının yatırana geri verilmesine, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 10.03.2009 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2015/14202, Karar No: 2015/17438, Tarih: 07.10.2015

**2. Ceza Dairesi         2015/14202 E.  ,  2015/17438 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma, mühür bozma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın savunmasında koltuk yaptırmak amacı ile suça konu yere gittiğini, işyeri sahibinin kısa bir süre işyerinden ayrıldığını, o sırada görevlilerin geldiğini, elektrik ile ilgili bir takım sorular sorduklarını, müşteri olduğunu beyan etmesine rağmen tutanağa kendisinin adını yazdıklarını, suça konu işyerinin ... isimli şahsa ait olduğunu, işyerinin kendisine ait olmadığını beyan etmesi karşısında suça konu işyerinin kim tarafından işletildiği araştırılıp, tutanak tanıkları ve sanığın savunmasında adı geçen ... tanık sıfatı ile dinlenilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabule göre de,

Karşılıksız yararlanma suçuyla ilgili olarak;

05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un geçici 2. maddesinin 1. fıkrası uyarınca aynı maddenin 2. fıkrası gereğince, katılan kurumun zararını tazmin etmesi halinde sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilerek, sanığa usulüne uygun şekilde ihtarda bulunulmaması karşısında, öncelikle sanığa “bilirkişinin hesapladığı kurumun cezasız ve vergisiz gerçek zararı olan 75, 63 TL'yi gidermesi durumunda 6352 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi gereğince hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verileceğine" ilişkin bildirimde bulunulduktan sonra yasal sürenin geçmesi nedeni ile sanığa makul bir süre de tanınıp bu süre beklenilerek, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayininin gerekli olduğu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı kısmen istem gibi BOZULMASINA, 07/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8468, Karar No: 2010/9064, Tarih: 01.12.2010

**5. Ceza Dairesi         2010/8468 E.  ,  2010/9064 K.**

**"İçtihat Metni"**

İftira suçundan sanık ... hakkında yapılan yargılama sonunda; ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi ile Boyabat Asliye Ceza Mahkemesi arasında oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi ve yargı yerinin belirlenmesi istemiyle gönderilen dosya Yargıtay C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye verilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Yüklenen suçun niteliğine, iddianamede olayın anlatılış biçimine, incelenen dosya içeriğine ve ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin yetkisizlik kararındaki gerekçeye göre, yerinde görülmeyen Boyabat Asliye Ceza Mahkemesinin 25.12.2009 gün ve 2009/445 E. 2009/431 K. sayılı YETKİSİZLİK kararının KALDIRILMASINA, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/6232, Karar No: 2009/7492, Tarih: 28.09.2009

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/6232 E.  ,  2009/7492 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki;

Bozma sonrası düzenlenen üçüncü bilirkişi kurulu raporunda emsal incelemesi ve karşılaştırma yapılmaksızın gerçek bir satış değeri bulunamadığından söz edilerek taşınmazın emlak vergisine esas beyan değeri üzerinden kamulaştırma bedelinin saptanması yoluna gidildiğinden bu rapora itibar edilemez. Hükme esas dördüncü bilirkişi kurulu raporunda ise 287 ada 98 ve 108 parsel sayılı taşınmazlar emsal alınmış ise de yeterli inceleme ve karşılaştırma yapılmadığından bu rapor da hüküm kurmaya yeterli değildir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Yasasının kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin birinci fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir.

Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılmış olması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve kamulaştırma gününden önce satılmış olan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu toptan eşya fiatları endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir.

../..

-2-

2009/6232-7492

../..

-2-

2009/6232-7492

Dava konusu taşınmazın yer aldığı Bozüyük gibi bir ilçede emsal olabilecek özel amacı olmayan arsa satışlarının bulunmadığı düşünülemeyeceğinden ve kaldı ki, böyle bir olasılık söz konusu olsa bile komşu il ve ilçelerde değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan arsa satışları da emsal alınabileceğinden mahkemece tarafların bildireceği ve resen belirlenecek emsal kayıtlar getirtildikten sonra bilirkişi kurulundan, yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek rapor alınmalı, raporun bozmaya uygunluğu denetlendikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasasının 18.maddesinin ikinci fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır.

Mahkemece dava konusu taşınmaz ile dördüncü bilirkişi kurulunca emsal olarak kabul edilen 98 ve 108 parsel sayılı taşınmazların bulundukları cadde ve sokak itibariyle emlak vergisine esas rayiç değerleri (2003 yılı itibariyle) getirtildikten sonra, dava konusu taşınmazın kadastro, emsallerin imar parseli oldukları da gözetilerek taşınmazların karşılaştırması sonucu bulunan değerden düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapan ve taşınmazın tümünde en fazla %8 oranında değer kaybı hesaplayan ek raporlar alınmalı ve oluşacak sonuç doğrultusunda karar verilmelidir.

Açıklanan tüm bu hususlar gözetilmeden yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucu alınan raporlara itibar edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 28.09.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1430, Karar No: 2013/1345, Tarih: 20.02.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/1430 E.  ,  2013/1345 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava Türü : İşe iade

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ... Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile, ihale ile iş alan şirket işçisi olarak temizlik elemanı görevi ile 01/01/2008 yılında işe başladığını, aynı işin 2011 yılı sonunda ihaleye çıktığını, bu kez ihale ile işi davalı ...Bakım Hizm. Tur. İlaçlama ... Ltd Şirketinin aldığını, önceki alt işverenin (... Ltd. Şti) 426 işçisinin yeni ihale ile iş alan şirket işçisi olarak ... ... Çocuk Yuvasındaki işe devam etmesine rağmen, davalı şirket tarafından 30/11/2011 tarihli yazı ile “Şahsınızın çalışması ile ilgili ve sağlık koşullarınızla ilgili problemleriniz olduğu tarafımızdan tespit olunmuştur. Bu bilgiler çerçevesinde 2012 yılında ... Çocuk Yuvasında çalıştırılacak personeller arasında olmayacağınızı belirtir bundan sonraki hayatınızda başarılar dileriz” şeklindeki bildirim ile iş akdinin feshedildiğini, fesih sebebinin açık ve kesin olarak belirtilmediğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek davalı kurum ile yeni ihale ile iş alan ...Bakım Hizm. Tur. İlaçlama ... Ltd Şirketini davalı göstererek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

2013/1430 -2013/1345 S/2

Davalı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı vekili, husumet itirazında bulunarak, davacı ile davalı Bakanlık arasında iş ilişkisi bulunmadığını, davacının ihale ile hizmeti üstlenen şirket işçisi olarak çalıştığını, ayrıca davanın açılmasında 1 aylık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davalı ...Bakım Hizm. Tur. İlaçlama ... Ltd Şti. 01/01/2012 – 31/12/2012 tarihleri arası ihaleyi kendilerinin aldığını davacının şirketlerinde hiç çalışmadığını bir önceki ... temizlik şirketinin elemanı olduğunu ve sözleşmesinin bu şirket tarafından sağlık sorunları nedeniyle feshedildiğini, davanın husumetten reddi gerektiğini bildirmişlerdir.

Mahkemece davacıya ait SGK sicil dosyasının incelenmesinde; ... ... Çocuk Yuvasında bakım ve temizlik elemanı olarak alt işverenler nezdinde 01/01/2008- 31/01/2008 tarihleri arasında ...Bakım Şirketi, 01/04/2008- 31/12/2008 tarihleri arası İntursa, 01/01/2010- 31/12/2010 arası ..., 01/01/2011- 31/12/2011 tarihleri arasında ... temizlik Turizm Şirketinde çalışmasının kayıtlı olduğu ve 31/12/2011 tarihi itibarıyla belirli hizmet süresinin son bulduğunu, 01/01/2011 tarihi itibarıyla söz konusu işyerinde temizlik ve bakım işlerinin diğer davalı ...Bakım Hizm. Tur. İlaçlama ... Ltd Şirketine ihale edildiği ve davacının bu davalı şirketle bir iş sözleşmesine dayalı iş ilişkisi içerisinde bulunmadığı, ve bu davalı şirket tarafından davacıya gönderilen yazının da fesih bildirimi olmadığı, sadece, Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nde söz konusu yuvada bakım hizmeti işinin kendi şirketlerine ihale edildiğinin ve davacı ile çalışılmayacağının bildirildiği ve davacının asıl alt işvereninin en son taşeron şirket olan ... temizlik şirketi olduğu ve belirli süreli iş sözleşmesinin bitiminden sonra bu şirket ile diğer davalı kurum arasında temizlik işleri hizmet sözleşmesi yapılmadığından söz konusu ... temizlik Şirketinin de artık davalı kurumda temizlik ve bakım hizmetini vermediğini ve belirli süreli hizmet sözleşmesinin bitiminde en son alt işveren tarafından davacının hizmet sözleşmesi yenilenmeyerek iş akdinin feshedilmiş sayılacağı ve tüm bu nedenlerle davalı ...Bakım Hizm. Tur. İlaçlama ... Ltd Şirketinin ve davalı kurum ... Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün taraf sıfatının bulunmadığı ve iş akdinin de söz konusu davalılar tarafından feshedilmediği gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.

2013/1430 -2013/1345 S/3

Mahkemece, en son davalı kurum alt işvereni ... Temizlik Şirketi ile davacı arasında belirli süreli iş sözleşmesi imzalandığı ve sözleşme süresinin bitiminde akdin sona erdiği, ve kurumca işin davalı ...Ltd. Şirketine ihale edildiği, alt işverenin değiştiği belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması gerekir.

4857 sayılı İş Kanununun 11. maddesinde, “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmeleri, belirli süreli olma özelliğini korurlar” şeklinde düzenleme ile bu konudaki esaslar belirlenmiştir.

Borçlar Kanunundaki düzenlemenin aksine iş ilişkisinin süreye bağlı olarak yapılmadığı hallerde sözleşmenin belirsiz süreli sayılacağı vurgulanarak ana kural ortaya konulmuştur. İş sözleşmelerinin belirsiz süreli olması asıl, belirli süreli olması istisnadır. Yasada belirli süreli işlerle, belirli bir işin tamamlanması veya belli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilecektir. İşçinin iş güvencesi dışında kalması için başvurulan kötüniyetli uygulamalar korunmamalıdır.

Belirli süreli iş sözleşmesinden bahsedilebilmesi için, sözleşmenin süreye bağlanmış olması ve belirli süreli iş sözleşmesinin yapılması için objektif nedenlerin bulunması gerekir. Objektif neden olsa bile, sözleşmenin akdedildiği tarihte, iş ilişkisinin sona ereceği tarih belli değil veya belirlenebilir de değil ise, belirsiz süreli iş sözleşmesi söz konusu olur. İş sözleşmesi taraflarca açık olarak belirli bir süreye bağlanmasa bile, işin amacından belirli süreli olduğu anlaşılıyorsa, sözleşmenin örtülü olarak süreye bağlanması söz konusu olur (BK mad. 338/I).

2013/1430 -2013/1345 S/4

Salt süreye bağlı bir iş sözleşmesinin mevcut olması hemen işe iade davasının reddi sonucuna götürmemelidir. Zira, 11’inci madde, belirli süreli iş akdini yapma serbestisini sınırlandırmış ve bu tür sözleşmelerin yapılabilmesi, söz konusu hükümde belirtilen objektif koşulların varlığına bağlanmıştır. Dolayısıyla iş sözleşmesini belirli süreye bağladıklarında, hakim, objektif ve esaslı koşulların var olup olmadığını incelemelidir. İş sözleşmelerinin belirsiz süreli olmasının asıl olmasının sonucu olarak, belirli iş sözleşmesinin varlığını ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür.

Belirli iş sözleşmesinin varlığının kabulü için hangi durumların objektif neden olarak kabul edilebileceği İş Kanunu’nun 11’inci maddesinde örnek kabilinden sayılmıştır: İşin niteliği gereği belirli bir süre devam etmesi, belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması. Kanun’da gösterilen bu nedenler tahdidi olarak değil; örnek kabilinden verilmiş; benzer hallerde belirli iş sözleşmesi kurulması imkanı açık tutulmuştur. Zira, söz konusu hükümde açık olarak “..gibi objektif koşullara bağlı olarak” ifadesine yer verilmiştir.

Türk hukuk mevzuatında, belirli iş sözleşmelerinin yapılmasını zorunlu kılan veya buna imkan sağlayan düzenlemeler de bulunmaktadır. Örneğin, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 9. maddesinin 1’nci fıkrasına göre, Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olmak üzere belirli süreli yapılır. Böylece, iş sözleşmesinin özel okul öğretmenler, müdür ve diğer yöneticileri ile yapılacak iş sözleşmelerinin belirli süreli olması ve bir yıldan az süreli olmaması zorunludur.

İş Kanunu’nun 11’nci maddesinin 2 ve 3’üncü fıkralarında zincirleme yapılan belirli süreli iş sözleşmelerinin esaslı bir nedene dayanması halinde belirli süreli olma özelliğini koruyacağı; aksi takdirde belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılacağı düzenlenmiştir. Belirli süreli iş akdinin yapılmasının objektif nedeni varsa ve bu neden devam ediyorsa veya yeni bir neden ortaya çıkmışsa belirli süreli iş sözleşmeleri yenilenebilir şeklinde değerlendirilmelidir. Zincirleme iş sözleşmelerini belirli süreli niteliğini koruyabilmeleri için her birinde aranan objektif nedenlerin aynı olması da şart değildir.

2013/1430 -2013/1345 S/5

Taraflar arasında, İş Kanunu’nun 11’nci maddesinin 1 ve 2’nci fıkraları anlamında esaslı neden olmadan akdedilen belirli süreli sözleşme, belirsiz süreli, sayılacağından, işveren, sürenin sona ermesiyle sözleşmenin sona erdiğini bildirdiğinde, işçi, sözleşmenin belirsiz süreliye dönüştüğünü, işverenin bildirim şartına uymadan iş sözleşmesini feshettiği gibi geçerli bir sebep gösterilmeden feshedildiğini ileri sürerek bir aylık hak düşürücü süre içerisinde dava açabilecektir. Bir aylık hak düşürücü sürenin başlangıcı işverenin belirli süreli sözleşmeli gibi kabul ederek sürenin geçmesiyle sözleşmenin sona erdiğini bildirdiği, belirsiz süreli sözleşmeye dönüştüğü için işverence bildirim süresine uyulmadan yapılan bir fesih anlamı kazanan bildirimin yapıldığı tarihtir.

Dosya içeriğine göre davacı temizlik işçisi olup süreklilik arzeden bir işte çalışmaktadır. Davacı ile belirli süreli iş sözleşmesi yapmak için objektif bir neden bulunmadığından başlangıçtan beri belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştığının kabulü gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş, için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre, “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler. İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez.”

Bu maddeye göre, “bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan, bu

2013/1430 -2013/1345 S/6

iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar alt işveren olarak belirtilmektedir. Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır. Alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o işyerinde aldığı işte çalıştırmalıdır. Alt işverene verilen iş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin bir iş olmalı, asıl işe bağımlı ve asıl iş sürdüğü müddetçe devam eden bir iş olmalıdır.

Bir alt işveren, bir asıl işverenden sözleşme ile üstlendiği mal veya hizmet üretimi için belirli bir organizasyona, uzmanlığa ve hukuksal bağımsızlığa sahip değilse, kısaca üretim ya da hizmet sunumuna ilişkin ekonomik faaliyetin bağımsız yönetimini üstlenmemişse asıl işveren alt işveren ilişkisinden çok olayda, asıl işverene işçi temini söz konusu olacaktır.

Asıl işveren ve alt asıl işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, asıl işveren başlangıçtan beri gerçek işveren olduğundan, feshin geçersizliği ve işe iade davasının tarafı asıl işveren olmalıdır. Alt işverenin bu anlamda işverenlik sıfatı bulunmadığından, taraf sıfatı olmayacaktır.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisin bulunduğu bir davada, her iki işverene birlikte açılması ve işverenler arasındaki ilişkide muvazaa bulunmaması halinde ise, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde iş sözleşmesinin tarafı bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sö zedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Dosya içeriğine göre davalı Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün her yıl ihale ile “temizlik ve bakım işi” hizmetini dışardan temin ettiği, davacının 2008 yılından bu yana hizmeti ihale ile alan şirketler değiştiği halde ara vermeksizin davalı kuruma ait ,... Çocuk Yuvasında

2013/1430 -2013/1345 S/7