muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/102, Karar No: 2022/18, Tarih: 13.01.2022

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Karalar Otomotiv isimli şirketin finans müdürü olarak çalışan sanık ...’un Unmax isimli şirkete kredili olarak üç tane araç satışı yaptığı, daha sonra bu şirketi arkadaşı olan sanık ...’ın devraldığı, bu sebeple şirketten tahsil etmesi gereken araçların bedelini tahsil etmediği gibi sanık ...’ın araçları kullanmasına da ses çıkarmayarak menfaat temin etmesini sağladığı, bu durumu öğrenen katılan ...’un sanık ... ile görüşerek yaptığı usulsüzlükleri bildiğini, kendisine para vermesini, vermediği taktirde bildiklerini şirket yetkililerine anlatacağını belirterek şantaj yapmaya başladığı ve susması karşılığında para talebinde bulunduğu, sanık ...’un da korkarak bir yıl içerisinde çeşitli defalarda yaklaşık 140.000 TL’yi çalıştığı şirketin kasasından alarak katılana verdiği, yaşadığı bu olaylardan bunalan sanık ...’un bu durumu sanık ...’a anlattığı, bu olaylara onun sebebiyet verdiğini ve kurtulması için de yardım etmesi gerektiğini bildirmesi üzere sanık ...'ın kabul ettiği, sanık ...’un ayrıca bu durumu oğlu sanık ... ve sanık ...’a da anlattığı, hep birlikte yaptıkları plan doğrultusunda sanık ...’un katılan ...’u arayıp buluştukları sırada diğer sanıkların da yanlarına gelip katılanı darpederek araca bindirip sanık ...’ın iş yerine götürerek bağladıkları, orada katılana suça konu 500.000 TL’lik senedi zorla imzalattıkları olayda; katılanın şikâyetçi olması üzerine sanık ...’un çalışmış olduğu Karalar Hyundai Servisine telefon açılarak sanık ...’un Asayiş Büro Amirliğine davet edildiğinin, konu kendisine aktarıldığında katılana 500.000 TL’lik senet imzalatıldığını kabul edip senedin evinde olduğunu söylediğinin, olaya karışan sanık ...’ın refakatinde de senedin görevlilere teslim edildiğinin olay tutanağından anlaşılması, tutanak tanıklarının da tutanağın içeriğinin doğru olduğuna yönelik beyanda bulunmaları, diğer sanıkların da senedin iadesine karşı çıktıklarına veya rızalarının bulunmadığına dair beyanda bulunmamaları, her ne kadar katılan, sanıkların ayrıca 640 TL’sini aldıklarını beyan etmiş ise de söz konusu paranın iddianameye konu yapılmadığı gibi hükme de esas alınmaması karşısında; sanıkların birlikte gerçekleştirdikleri yağma eyleminden dolayı duydukları pişmanlık neticesinde, suça konu senedin varlığının şüpheli olduğu bir durumda suça konu senedi teslim etmek suretiyle aynen iadeyi sağlamışlardır. Bu oluş ve kabul karşısında, sanıklar hakkında TCK’nın 168. maddesinde düzenlenmiş olan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasında zorunluluk bulunmaktadır.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

2- Sanıklar ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı;

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

2- Sanıklar ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluşup oluşmadığı;

İnsanın dış dünyaya yansıyan davranışlarını esas alan ceza hukuku, onun davranışlarında iç dünyasının, o anki ruh hâlinin ve genel psikolojik özelliklerinin önemi bulunduğunu kabul ederek bu psikolojik durumlara belli bir hukuki değer vermektedir. Bu itibarla modern ceza hukuku sadece işlenen suçu değil, suçun işlenmesinde etkili olan nedenleri göz önünde bulundurarak cezalandırma yoluna gitmektedir (Devrim Aydın, Yeni Türk Ceza Kanunu'nda Haksız Tahrik, AÜHFD, 2004, C. 54, s.225).

Haksız hareketin kişi üzerinde ve onun psikolojik aleminde bir tepki doğuracağını kabul eden modern ceza hukuku, failin bu durumunu değerlendirmekte, cezai sorumluluğunu azaltan bir sebep olarak görmektedir. Failin bu subjektif durumuna önem veren çeşitli ülkelerin ceza kanunlarında, failin cezasında belli oranlarda indirim yapılması esası kabul edilmiştir (M. Muhtar Çağlayan, Yargıtay İçtihatları Işığında Haksız Tahrik üzerine Bir İzah Denemesi, Adalet Dergisi, Ocak –Şubat, 1982, S.1, s.14.).

Bu düşünceden hareketle TCK'nın 29. maddesinde de haksız tahrik;

"Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir" şeklinde, ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak kabul edilmiştir.

Ceza sorumluluğunu azaltan bir neden olarak düzenlenen haksız tahrik, kişinin haksız bir fiilin kendisinde meydana getirdiği hiddet ya da şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi durumunda kusur yeteneğindeki azalmayı ifade etmektedir. Bu hâlde fail, suç işleme yönünde önceden bir karar vermeden, dışarıdan gelen etkinin ruhsal yapısı üzerinde meydana getirdiği karışıklığın neticesi olarak bir suç işlemeye yönelmektedir. Bu yönüyle haksız tahrik, kusurun irade unsuru üzerinde etkili olan nedenlerden biridir. Başka bir anlatımla, haksız tahrik hâlinde failin iradesi üzerinde zayıflama meydana gelmekte, böylece haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altındaki kişinin suç işlemekten kendisini alıkoyma yeteneği önemli ölçüde azalmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sadır olmalıdır.

Ceza Genel Kurulunun istikrar kazanmış kararları ile öğretide de kabul gören görüşler doğrultusunda haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi için;

a) Tahriki oluşturan haksız bir fiil bulunmalı,

b) Fail öfke veya şiddetli elemin etkisi altında kalmalı,

c) Failin işlediği suç bu ruhsal durumunun tepkisi olmalı,

d) Haksız tahrik teşkil eden eylem mağdurdan sadır olmalıdır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, 765 sayılı Kanun'da yer alan "ağır – hafif tahrik" ayırımına son verilerek; tahriki oluşturan eylem, somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından değerlendirilip, sanığın iradesine etkisi göz önünde bulundurulmak suretiyle, maddede gösterilen iki sınır arasında belirlenen oranda cezasından indirim yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

Haksız tahrik hükmünün uygulanabilmesi açısından, failin suçu ilk haksız fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle işleyip işlememesi önemlidir. Mağdur ya da ölenden gelen haksız hareketin psikolojik etkisinin devam ettiğinin kabulünde zorunluluk bulunan hâllerde, haksız tahrik hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Yerleşmiş yargısal kararlarda kabul edildiği üzere, gerek fail, gerekse mağdurun karşılıklı haksız davranışlarda bulunması hâlinde, tahrik uygulamasında kural olarak, haksız bir eylem ile mağduru tahrik eden fail, karşılaştığı tepkiden dolayı tahrik altında kaldığını ileri süremez. Ancak maruz kaldığı tepki, kendi gerçekleştirdiği eylemle karşılaştırıldığında aşırı bir hâl almışsa, başka bir deyişle tepkide açık bir oransızlık varsa, bu tepkinin artık başlı başına haksız bir nitelik alması nedeniyle fail bakımından haksız tahrik oluşturduğu kabul edilmelidir.

Karşılıklı tahrik oluşturan eylemlerin varlığı hâlinde, fail ve mağdurun biri diğeri yönünden tahrik oluşturan bu haksız davranışları birbirlerine oranla değerlendirilmeli, öncelik-sonralık durumları ile birbirlerine etki-tepki biçiminde gelişip gelişmediği göz önünde tutulmalı, ulaştıkları boyutlar, vahamet düzeyleri, etkileri ve dereceleri gibi hususlar dikkate alınmalı, buna göre; etki-tepki arasında denge bulunup bulunmadığı gözetilerek, failin başlangıçtaki haksız davranışına gösterilen tepkide aşırılık ve açık bir oransızlık saptanması hâlinde, failin haksız tahrik hükümlerinden yararlandırılması yoluna gidilmelidir.

Evrensel bir ceza hukuku temel ilkesi olan "kuşkudan sanık yararlanır" prensibi uyarınca bir olayda ilk haksız hareketin sanıktan mı, yoksa maktul ya da mağdurdan mı kaynaklandığının her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamaması hâlinde, oluşan kuşku sanık lehine yorumlanarak sanığın TCK'nın 29. maddesindeki haksız tahrik hükmünden yararlandırılması gerektiği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı açık ise de bu kabulün dosya kapsamından anlaşılan olayın gerçekleşme biçimine, somut olayın özelliklerine ve hayatın olağan akışına uygun düşmesi zorunluluğu karşısında her olayın kendine özgü koşulları değerlendirilerek bir sonuca varılmalıdır.

Bu bilgiler ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Birinci uyuşmazlık konusunda anlatıldığı şekilde gelişen olayda; katılan ...’un sanık ... ile görüşerek yaptığı usulsüzlükleri bildiğini, kendisine para vermesini, vermediği taktirde bildiklerini şirket yetkililerine anlatacağını belirterek sanık ...'a karşı şantaj yapmaya başladığı, sanık ...’un da korkarak bir yıl içerisinde çeşitli defalarda yaklaşık 140.000 TL’yi çalıştığı şirketin kasasından alarak katılana verdiği, bu olaylar nedeniyle katılan ...’un şantaj suçundan mahkûmiyetine karar verilerek söz konusu mahkûmiyet hükmünün Yargıtayca onanmak suretiyle kesinleştiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, katılan ...'un bu davranışları, haksız bir fiil olarak değerlendirilmeli ve bu haksız fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında sanıklar... ve...tarafından işlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunda haksız tahrik hükmünün uygulanma koşullarının oluştuğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne karar verilmelidir.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 15.06.2015 tarihli ve 11443-41401 sayılı ilamının, sanıklar hakkında nitelikli yağma ve ayrıca sanıklar ... ile ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin onanmasına ilişkin kısmının KALDIRILMASINA,

3- İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 09.07.2013 tarihli ve 356-367 sayılı,

a- Sanıklar hakkında nitelikli yağma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, sanıklar hakkında TCK'nın 168/1. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

b- Sanıklar ... ve ... ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, sanıklar hakkında haksız tahrik hükmünün uygulanma koşulları oluştuğu hâlde haklarında haksız tahrik indirimi yapılmamış olması,

İsabetsizliklerinden BOZULMASINA,

4- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabul edilip, Özel Daire onama kararının kaldırılarak Yerel Mahkeme hükümlerinin bozulmasına karar verilmesi nedeniyle sanıklar hakkındaki nitelikli yağma suçuna yönelik cezaların ve ayrıca sanıklar ... ve ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna yönelik cezaların İNFAZLARININ DURDURULMASINA ve atılı suçlardan sanıkların cezaevine alınmış olmaları hâlinde TAHLİYELERİNE, başka bir suçtan hükümlü veya tutuklu olmadıkları takdirde derhal salıverilmeleri için YAZI YAZILMASINA,

5- Dosyanın, mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 13.01.2022 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3265, Karar No: 2017/6681, Tarih: 30.11.2017

**20. Ceza Dairesi         2017/3265 E.  ,  2017/6681 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya İncelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

1)Kahramanmaraş 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2009/272 esas ve 2010/75 karar sayılı dosyasının denetime imkan verecek şekilde aslı veya onaylı sureti dosyaya konulmadan karar verilmesi,

2)Sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde bulundurma suçundan dolayı başka dava olup olmadığı, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediği belirlendikten sonra;

Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine”

Karar verilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin hükmün BOZULMASINA, 30/11/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/4684, Karar No: 2013/5296, Tarih: 22.03.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/4684 E.  ,  2013/5296 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dosya içeriğine, temyizin kapsamına, uyuşmazlık trafik kazası nedeniyle oluşan zararın tahsili istemine ilişkin olup temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilen dosya Yargıtay'a 21/01/2013 tarih ve 1 sayılı Başkanlar Kurulu kararının yürürlük tarihi olan 01/02/2013'ten sonra gelmiş olmasına göre, temyiz inceleme görevi Yargıtay Yasası’nın 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 17. Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 22/03/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/4807, Karar No: 2019/8027, Tarih: 04.11.2019

**10. Hukuk Dairesi         2017/4807 E.  ,  2019/8027 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : .... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı işveren ve fer'i müdahil ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

...Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı işveren ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

01.09.1990-01.07.2003 arasında davalı yanındaki hizmetinin tüm sigorta kollarına tabi geçtiğinin tesbiti istemine ilişkindir

II-CEVAP:

Davalı işveren vekili, davacının Amerikan vatandaşı olarak 01.09.1990 da öğretim üyesi olarak çalışmaya başladığını, halen yardımcı doçent olarak görevini sürdürdüğünü, ilk işe giriş bildirgesinin 01.09.1990 tarihinde kuruma kayıtlarına girdiğini ve davacının sigortalı olduğunu işe giriş tarihinde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa'nın 3/ll-A hükmü gereği kısa vadeli sigorta kollarından, daha sonra Yasa değişikliği üzerine 01.07.2003 den itibaren tüm sigorta kollan üzerinden kuruma bildiriminin yapıldığını, 2914 sayılı Yasa'nın 16.maddesi gereği çıkartılan Bakanlar Kurulu Kararına göre yabancı uyruklu öğretim elemanlarından hastalık primi kesileceğini, emsal olarak sunulan 2.İş mahkemesi kararının gerekçesiz olarak onandığını anılan davanın davacısının Türk vatandaşlığını da kazandığını, 21.Hukuk Dairesinin 26.10.2010 tarihli kararında ise, aksine bir görüş belirtildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil konumundaki ... vekili ise davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile davacının 02/09/1990-30/06/2003 arasında davalı işyerinde çalıştığının tespiti ile kısa vadeli sigrota kolundan yatırılan primin uzun vadeli sigorta kolundan yatırılması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

Fer'i müdahil konumundaki ... vekili ise davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davanın kabulü ile davacının 02/09/1990-30/06/2003 arasında davalı işyerinde çalıştığının tespiti ile kısa vadeli sigrota kolundan yatırılan primin uzun vadeli sigorta kolundan yatırılması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:

506 sayılı Yasa'nın 3/II-A maddesini değiştiren 4958 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 06/08/2003 tarihine kadar olan dönemde, yabancıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmaları için yazılı istek arandığı, davacının 01/09/1990 tarihinde işe girdiğini belirten işe giriş bildirgesinin süresinde Kuruma intikal ettirildiği ve bildirgede kısa vadeli sigorta kollarına tabi olmayı içeren bir kayıt bulunmadığı, bu şekilde verilen işe giriş bildirgesinin 01/07/2003 tarihinden önceki dönem bakımından yabancı uyruklu sigortalılar için 506 sayılı Yasa'nın 3/II-A maddesinde öngörülen yazılı istek yerine geçeceği kabul edilerek, davacı adına kısa vadeli sigorta kollardan prim yatırılan 01/09/1990 – 30/06/2003 tarihleri arasında, davacının 506 sayılı Yasa kapsamında uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışmış sayılmasına ilişkin Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık yoktur. Gerekçesiyle;

1-Feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı işveren vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 maddesi gereğince KABULÜNE,

... İş Mahkemesinin 2015/256 E., 2016/475 K. sayılı kararına ilişkin hükmün, “davalı üniversiteyi harçtan sorumlu tutan 2. ve 3. bentlerinin tamamen silinerek, yerine; “ 2-Davalı üniversite 2547 sayılı Yasa’nın 56/b maddesi gereğince harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,” “3-Davacı tarafından yatırılan harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,” bentlerinin yazılmasına, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı ve Fer'i müdahil Kurum avukatı, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 3.maddesinin II-A fıkrasının 4958 sayılı Yasa’nın 57. maddesi ile yürürlükten kaldırılmadan önceki halinde; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları bir işveren emrinde çalışan ve Türk uyruklu olmayan kimselerden Kurumdan yazılı istekte bulunanlar hakkında ve istek tarihinden sonraki aybaşından başlanarak uygulanacağı belirtilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden somut olayda, davacının dava konusu edilen dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 3/II-a maddesi gereğince Kuruma yapılmış yazılı bir isteği olmadığı gibi işveren tarafından bildirimi olmadığı için kurumdan yazılı istekte bulunduğu da kabul edilemeyeceğinden, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden somut olayda, davacının dava konusu edilen dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 3/II-a maddesi gereğince Kuruma yapılmış yazılı bir isteği olmadığı gibi işveren tarafından bildirimi olmadığı için kurumdan yazılı istekte bulunduğu da kabul edilemeyeceğinden, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Üye ...'ün muhalefetine karşı, Başkan ... ile Üyeler ..., ... ve ...'ın oylarıyla ve oyçokluğuyla, 04/11/2019 gününde karar verildi.

KARŞI OY

Davacı, davalı işveren nezdinde 01.09.1990 - 01.07.2003 tarihleri arası dönemde geçen çalışma sürelerinin tüm sigorta kollarına tabi olduğunun tespitini istemiş olup, iddiaya konu hizmetin geçtiği dönemlerde yürürlükte olan yasal düzenlemenin uygulanması gerektiği dikkate alındığında, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. Bu maddedeki “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilâm ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları dikkate alınır.” düzenlemesi uyarınca sözü edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları hususu kurumca tespit edilemeyen sigortalılara mahkemeye başvurarak hizmetlerini ispatlama olanağı getirilmiştir. Çalışılan sürenin belirlenmesi anılan maddeler kapsamında açılacak bir hizmet tespiti davası sonucunda mümkün olabilmektedir.

Anayasa’nın 12. ve 60. maddelerinde belirlenen sosyal güvenlik hakkının, sosyal hukuk devletinin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alması yükümlülüğü ile birlikte değerlendirildiğinde, kişiye sıkı sıkıya bağlı dokunulmaz ve vazgeçilemez bir hak olduğu hususu 5510 sayılı Yasanın 92. maddesinde de benzer şekilde tekrar edilmiştir.

“Sigortalılığın zorunlu oluşu, sona ermesi ve sosyal güvenlik sicil numarası” başlıklı maddede; “Kısa ve uzun vadeli sigorta kapsamındaki kişilerin sigortalı ve genel sağlık sigortalısı olması, genel sağlık sigortası kapsamındaki kişilerin ise genel sağlık sigortalısı olması zorunludur. Bu Kanunda yer alan sigorta hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmak, azaltmak, vazgeçmek veya başkasına devretmek için sözleşmelere konulan hükümler geçersizdir.