muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/22167, Karar No: 2021/7988, Tarih: 27.09.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/22167 E.  ,  2021/7988 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan beraat, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma eylemi çocuğun kaçırılması ve alıkonulması kabul edilerek bu suçtan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılması

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Kapatılan Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 23.12.2019 gün ve 2019/4500 Esas, 2019/13497 sayılı tevdi kararıyla katılan mağdure vekilinin temyiz dilekçesiyle mahkemece kurulan tüm hükümleri temyiz etmesine rağmen 08.10.2015 tarihli tebliğnamede çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçundan kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yönelik temyizle ilgili görüş bulunmadığı anlaşıldığından, ek tebliğname düzenlenmek suretiyle söz konusu eksiklik giderildikten sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdine karar verildiği halde, söz konusu eksikliğin giderilmediği anlaşıldığından, bu hususta tekrar ek tebliğname düzenlendikten sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın ikinci kez Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 27.09.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/14407, Karar No: 2023/1513, Tarih: 27.03.2023

**2. Ceza Dairesi         2022/14407 E.  ,  2023/1513 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ :Hırsızlık

HÜKÜM : Memnu Hakların İadesi Talebinin Reddi

Hükümlü hakkında Boyabat Asliye Ceza Mahkemesinin 14.03.2013 tarihli ve 2012/371 Esas, 2013/212 Karar sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 23.03.2015 tarihli ve 2014/4164 Esas, 2015/5944 Karar sayılı kararıyla hükmün onanmasına karar verildiği, hükümlü müdafinin 08.09.2022 tarihli dilekçesi ile memnu haklarının iadesine karar verilmesini talep ettiği, Boyabat Asliye Ceza Mahkemesinin 13.09.2022 tarihli ve 2012/371 Esas, 2013/ 212 Karar sayılı ek kararıyla talebin reddine karar verildiği, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na 19.12.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5560 sayılı Kanun ile eklenen “Yasaklanmış hakların geri verilmesi” konu başlıklı 13/A maddesinin (5). fıkrasında, bu kararlara karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda öngörülen kanun yoluna başvurulabileceğinin belirtildiği, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8/1. maddesinin, "Bölge Adliye Mahkemelerinin, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2. maddesi uyarınca Resmî Gazetede ilân edilecek göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 322. maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları hariç olmak üzere, 305 ilâ 326. maddeleri uygulanır. (Ek cümle: 01.07.2016-6723/33 md.) Bu kararlara ilişkin dosyalar bölge adliye mahkemelerine gönderilemez." şeklinde düzenlendiği ve 5271 sayılı Kanun’un 285. maddesi birlikte değerlendirildiğinde 13.09.2022 tarihli hükmün bölge adliye mahkemelerinin göreve başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra verilmiş bulunması nedeniyle kanun yolu incelemesinin istinaf olduğu anlaşılmakla, istinaf talebinin merciince incelenmesi için dosyanın incelenmeksizin mahalline İADESİNE, 27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9798, Karar No: 2014/14716, Tarih: 07.05.2014

**13. Hukuk Dairesi         2014/9798 E.  ,  2014/14716 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/02/2013

NUMARASI : 2012/217-2013/108

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı kurumla imzaladıkları Sağlık Hizmeti Satın Alma Sözleşmesi gereği bir takım branşlarda hizmet sunmayı taahhüt ettiklerini, sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davalının sözleşmeye aykırı davranıldığı gerekçesiyle cezai şart uyguladığını, haksız uygulanan cezai şartın iptali ile cezai şart miktarı kadar borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, dava konusu sözleşmenin 8.maddesi uyarınca Ankara mahkemelerinin yetkili olduğu hususunda yetki itirazında bulunmuş, davanın esastan da reddini dilemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında sağlık Hizmeti Satın Alma Sözleşmesinin 8.maddesi ve HMK nun 17 maddeleri uyarınca yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olduğu gerekçeleri ile yetkisizlik kararı verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme tarihi 2009 yılına ait olup, sözleşme tarihi itibariyle henüz 6100 sayılı HMK yürürlüğe girmemiştir. Sözleşme HUMK hükümleri yürürlükteyken imzalandığına göre, yetki konusunun da bu çerçevede çözümlenmesi gerekmektedir. HUMK'un 9. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edildiği veya davalı yada vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan yine aynı Kanunun 22. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri de belirtilmiştir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi karalaştırmış olmaları, genel ve özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, genel veya özel yetkili mahkemede de açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)

Somut olayda dava, davacı şirket ile davalı kurum arasında imzalanmış olan, sağlık hizmeti satın alma sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacının sahibi olduğu hastane Gaziosmanpaşa’da bulunduğundan, HUMK’nun 10. maddesi gereğince, sözleşmenin ifa edildiği yer Gaziosmanpaşa’dır. Dolayısıyla davacı şirkete ait hastanenin bulunduğu yer mahkemesi olan Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi davaya bakma yetkisine sahiptir. O halde mahkemece davanın yetkili mahkemede açıldığı gözetilerek işin esası incelenip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 24.30 TL harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 7.5.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2403, Karar No: 2011/7869, Tarih: 04.07.2011

**1. Hukuk Dairesi         2011/2403 E.  ,  2011/7869 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 25/11/2010

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacı Şirket, kayden maliki olduğu çekişme konusu 15 ve 16 parsel sayılı taşınmazları, davalı Şirketlerin haklı ve geçerli bir nedenleri olmaksızın kullandıklarını ileri sürerek, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğinde bulunmuştur.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ve davalı A.O..Petrol Şirketi vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 04.07.2011 Pazartesi günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat Z. Ş. C. ile yine temyiz eden A. O. Petrol İnş. Tur. Taah.San. Tic.Ltd.Şti. vekili Avukat K.Ü., Avukat C. D. T.geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğine ilişkin olup, Mahkemece, davanın, davalı....İnşaat Şirketi yönünden reddine, diğer davalı A. O. Petrol Şirketi aleyhindeki dava ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; davacı şirketin, çekişme konusu taşınmazın kayıt maliki olduğu, davalı ..İnşaat Şirket ile arasında 4.4.2006 tarihli taşınmazın harici satışı konusunda anlaşma yapılarak,zilyetliğin devredildiği, sicil kaydında mevcut takyidatların kaldırılması sonrası sicilin davalı ...İnşaat Şirketine resmi olarak devredileceği, ancak,davacı tarafın kararlaştırılan takyidatların kaldırılmamış olması sebebiyle tarafların 13.12.2007 tarihinde düzenlenen belgede belirtildiği üzere, harici satıştan vazgeçildiği ve feshi konusunda uzlaşma sağlandığı, taşınmazın resmi olarak ahara devredilmemiş olması halinde 1.5.2008 tarihine kadar davalı ...İnşaat Şirketinin taşınmazı kullanmasına muvafakat edildiği, bu muvafakat dairesinde taşınmazın davalı ...İnşaat Şirketinin %80 ortağı bulunduğu ve aralarında biyolojik ve organik bağ bulunan,diğer davalı A. O..Petrol Şirketinin kullanımına bırakıldığı ve böylece, davalı A. O.. Petrol Şirketinin taşınmazı kullanmaya devam ettiği,ancak,A. O.. Petrol Şirketinin davacı Şirket ile 10.4.2006 başlanğıç tarihli ve 1 yıl süreli olmak kaydıyla kira sözleşmesi yapıldığını ve sözleşmeye istinaden taşınmazın kullanıldığını savunmuş ise de, yapılan

araştırma neticesinde, anılan sözleşmenin yasaca himaye görmeyeceği ve hukuken bir değer taşımayacağının saptandığı; ayrıca, davacı Şirket tarafından davalı ... İnşaat Şirketine taşınmazda fuzuli şagil olduğu ve tahliye edilmesi gerektiğini belirterek keşide edilen ihtarnamenin bila tebliğ iade olunduğu; öte yandan, davalı ...İnşaat Şirketi tarafından kira bedeli olduğu belirtilen, davacı Şirketin ihtarnamede belirtilen banka mevduat hesabına bir takım ödemelerde bulunulduğu ve davacı Şirketce tahsil edildiği, Şirket defterine tahakkuk eden ecrimisil bedeli olarak yazıldığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, taraflar arasında geçerli korunması gerekli bir kira sözleşmesi bulunmadığı sabit olup, 1.5.2008 tarihinden sonraki kullanımın yasal dayanağının bulunmadığı görülmektedir.

Bu sebeple, davalı A. O. Petrol Şirketi yönünden elatmanın önlenmesine karar verilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Gerek bu şirket, gerekse diğer davalı şirket arasında organik bir bağın bulunduğu ve taşınmazı haricen satın alan davalı ...İnşaat Şirketinin diğer davalı A. O.. Petrol Şirketine kullandırmış olması olgusunun hukuki muaraza yaratma niteliğinde bulunduğu ve bu şekilde elatma olgusuyla birlikte ecrimisilden diğer şirketle beraber davalı O İnşaat Şirketininde sorumlu tutulması ve onun hakkında da davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Bilindiği üzere, özel yasa hükümleri saklı kalmak koşuluyla, gerek taşınır gerekse taşınmaz mallara ilişkin kira sözleşmelerinin geçerli olması hiçbir biçim koşuluna bağlı değildir.Kira sözleşmeleri yazılı veya sözlü yapılabileceği gibi zımni (üstü kapalı) olarakta vucuda getirilebilir. Yeterki taraflar kira sözleşmesinin esaslı unsurlarında anlaşmış olsunlar.Nitekim bu kural l8.3.l942 tarih 37/6 sayılı inançları birleştirme kararında açıkça vurgulanmıştır.

Ne varki, kira ilişkisi bir hukuki fiil (vakıa) değil,bir hakkın doğumuna,değiştirilmesine veya ortadan kaldırılmasına neden olma niteliği itibariyle bir hukuki işlem (muamele)dir.

Ne varki, kira ilişkisi bir hukuki fiil (vakıa) değil,bir hakkın doğumuna,değiştirilmesine veya ortadan kaldırılmasına neden olma niteliği itibariyle bir hukuki işlem (muamele)dir.

Bu nedenle, dava değeri 40.-YTL yi aşan (23.6.1996 gün ve 4146 Sayılı Yasa uyarınca) sözleşmeler hakkında tanık dinlenilebilmesine olanak tanımayan HUMK.’nun 288.maddesi 21.7.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5219 Sayılı Yasanın 2/b maddesi ise değiştirilmiş ve tanıkla ispat yasağı 400.-YTL’nin üzerine yükseltilmiştir. Bu oran, 5219 ve 5236 Sayılı Yasalara göre yapılan katsayı artışı sonucu 2006 yılı itibari ile 430.-YTL, 2007 yılında 460.-YTL, 2008 yılında ise 490.-YTL olmuştur. Bu düzenlemeye göre, bu miktarın üzerindeki sözleşmeler hakkında tanık dinlenmesine olanak yoktur. Kira sözleşmesinin varlığı ancak, yazılı delille ispat edilebilir. Hemen belirtilmelidir ki, sözü edilen miktar, yıllık kira tutarına bakılarak belli edilir. Sözlü kira sözleşmesi kurulduğu yolundaki savunmanın, ilgilisine (davalıya yada davalılara) yemin teklif etme hakkı verebileceği; ayrıca HUMK.nun 292. ve 293.maddelerinde değinilen ayrıcalıklarında gözetilmesinin gerekeceği kuşkusuzdur.

Bu ilkeler gözetildiğinde, davalı tarafın, kira bedeli adı altında davacı Şirketin hesabına yatırılan paranın, davacı şirket tarafından tahsil edilmesi Şirket defterlerine kira bedeli olarak değil, ecrimisil olarak geçmesi karşısında, bu durum, taraflar arasında zimni kira ilişkisinin bulunduğu şeklinde değerlendirilemez.Esasen, bu husus mahkemeninde kabulündedir. O halde, varlığı ileri sürülen kira aktine Borçlar Kanununun 38.maddesi uyarınca icazet verildiği düşünülemez ve kabul edilemez.

Diğer taraftan, hemen belirtilmelidir ki; ecrimisil, taşınmazı haksız kullananın, taşınmaz malikine ödemekle yükümlü bulunduğu işgal tazminatı olup, en az kira bedeli, en fazla mahrum kalınan gelirdir. Mahkemece ecrimisilin bu şekilde belirlenerek hüküm altına alınması doğru ise de, haksız işgal tazminatı kaynaklı olarak belirlenen bedele KDV ilave edilerek hüküm altına alınmasında isabet yoktur.

Zira, KDV'nin hangi esas ve usullerde ve hangi durumlarda tahakkuk ettirileceği 3065 sayılı Yasada açıkça vurgulanmış olup, haksız işgal tazminatı niteliğindeki ecrimisilin bu Yasa kapsamına girmediği açıktır.

Ayrıca, esas davada 1.5.2008 tarihinden esas davanın açıldığı 10.7.2008 tarihine kadarki dönemi kapsar şekilde ecrimisil hüküm altına alınmasına karşın; birleşen dava yönünden, bu dava sebebiyle işgal tarihi olarak kabul edilen esas davanın açıldığı 10.7.2008 tarihinden birleşen davanın açıldığı tarihe kadar olan dönemi kapsar şekilde ecrimisilin hüküm altına alınması gerekirken, birleşen davada, 1.5.2008 tarihinden itibaren birleşen davanın açıldığı tarihe kadarki dönemi kapsar biçimde, mükerrer olacak şekilde ecrimisilin hüküm altına alınmış olmasıda isabetsizdir.

Öte yandan, hüküm altına alınan ecrimisil bir ticari ilişkiden kaynaklanmamaktadır. Haksız fiil niteliğindeki fuzülü işgalden doğduğundan, belirlenen ecrimisile dönem sonları itibariyle faize hükmedilmesi gerekirken, toplam ecrimisil tutarı üzerinden faizinde karar altına alınmış olması isabetsizdir.Öyleyse, tarafların temyiz itirazları, yukarıda değinilen yönler itibariyle yerindedir.Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 03.12.2010 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz eden tarafların vekilleri için 825.00.'şer-TL. duruşma avukatlık parasının karşılıklı olarak alınıp birbirlerine verilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 04.07.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/11040, Karar No: 2011/6106, Tarih: 04.05.2011

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2010/11040 E.  ,  2011/6106 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili müvekkili ile dava dışı Gedik Eğitim Öğretim Ltd.Şti. arasında yapılan taksitli ticari kredi sözleşmesini davalıların müşterek borçlu müteselsilen kefil olarak imzaladıklarını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine toplam 7.295.56.-YTL alacağın tahsili için yapılan icra takibinin davalının haksız itirazı nedeniyle durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Davalı ... davalı ...’ın sahip olduğu şirketin davacıdan aldığı krediye kefil olduğunu, borcun miktarı konusunda bilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davalılardan ...'in icra takibinde yetkiye, işlemiş faize, faiz oranına ve fer’ilerine, diğer davalı ...’ın ise borca, faize, faiz oranına ve fer’ilerine itiraz ettiği, davalı ...’ten takip tarihiyle davacı bankanın alacağının 6.759.65.-TL, ...’dan ise 6.280.85.-TL olduğu gerekçesiyle davalının icra takip dosyasında itirazlarının kısmen iptali ile takibin davalı ...’ın 6.280.85.-TL’den sorumlu olmak kaydıyla 6.759.65.-TL üzerinden ve ödeme emrindeki diğer şartlarla devamına, kabul edilen miktar üzerinden %40 oranında hesaplanan 2.703.86.-TL icra inkar tazminatının davalı ...’ten alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...'in yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 04.05.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/13625, Karar No: 2016/11862, Tarih: 29.09.2016

**10. Hukuk Dairesi         2016/13625 E.  ,  2016/11862 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum vekili ve davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- 5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesindeki, “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş olup davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 21. maddesidir.

Somut olayda; 31.1.2011 tarihinde davalı şirkete ait tekstil fabrikası işyerinde çalışan sigortalı ... tarak makinesinin silindirlerini temizlerken dengesini kaybederek sağ elini dönmekte olan silindire kaptırması sonucu yaralandığı, Mahkemece, kusur raporu alınmaksızın, tazminat dosyasından alınan bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiği, hükme esas alınan kusur raporunda davalı işveren ... Ltd. Şti %50, davalı ... %10, kazalı sigortalı ... % 40 oranında kusurlu bulunmuştur.

Sigortalının açtığı tazminat dosyasında verilen karar, rücuan tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmeyip, o dosyada alınan kusur raporu da eldeki davada kesin delil teşkil etmez, güçlü delil teşkil eder.

Mahkemece, dava konusu iş kazasında; iş kazasının gerçekleştiği iş kolu ile, işçi sağlığı ve işgüvenliği alanında uzman kişilerden seçilecek bilirkişi kurulundan, temyiz edilmeden kesinleşen tazminat dosyasındaki bilirkişi raporuda dikkate alınarak, mevzuat uyarınca hangi önlemlerin alınması gerektiği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı yönlerinin yargısal denetime elverir biçimde irdelenip, çelişkiden uzak kusur raporu alınarak karar verilmesi gerekir.

2-506 sayılı Kanun 4. maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasında 2 nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler "İşveren" dir.İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseler "İşveren vekili" dir.Bu kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar. İşveren vekili bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı aynen işveren gibi sorumlu” olduğu şeklinde düzenlendiği aynı şekilde 5510 sayılı Kanunun 12. maddesi, "4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar işverendir. İşveren adına ve hesabına, işin veya görülen hizmetin bütününün yönetim görevini yapan kimse, işveren vekilidir. Bu Kanunda geçen işveren deyimi, işveren vekilini de kapsar. İşveren vekili ve 4857 sayılı İş Kanununda tanımlanan geçici iş ilişkisi kurulan işveren, bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı işveren ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur" hükmüne amirdir.

İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.