muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/6319, Karar No: 2014/8220, Tarih: 13.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2014/6319 E.  ,  2014/8220 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, ... Sendikası ... Şube Disiplin Kurulu'nun 21.11.2012 tarih ve 345 sayılı kınama cezasının iptali ile ... Sendikası Genel Merkezi'nin 07.12.2012 tarih ve 04347 sayılı ... ... Rafinerisi'ndeki baş temsilcilik görevinin düşürülmesi ile ilgili kararının iptaline, kınama cezası ve baş temsilciliğin düşürülmesine ilişkin kararların da dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 13.03.2014 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8137, Karar No: 2013/374, Tarih: 09.01.2013

**12. Ceza Dairesi         2012/8137 E.  ,  2013/374 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle yaralama

Hüküm : TCK'nın 89/4, 50, 52, 53/6. maddeleri gereğincemahkumiyet

Taksirle yaralama suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılanlar vekilinin sanığın olay esnasında alkollü ve kaza tespit tutanağı ve bilirkişi raporuna göre tam kusurlu olmasına rağmen, verilen cezada alt sınırdan çok az uzaklaşılmasının hakkaniyete aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 09.01.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4514, Karar No: 2012/5515, Tarih: 13.04.2012

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2012/4514 E.  ,  2012/5515 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalı aleyhine 28.06.2011 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 09.02.2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, köy caminin lojman yeri olarak bağışladığı 131 ada 26 parsel sayılı taşınmazın bahçe duvarının davalı tarafından sökülerek, yeniden içeri doğru eskisinden dar duvar yapmak suretiyle kendisine ait yere kattığını belirterek elatmanın önlenmesi için dava açmıştır.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Davacı dava dışı ... isimli şahısla birlikte alıp köy camisi için bağışladıkları taşınmazın duvarının davalı tarafından yıkılıp parsel içine doğru çekilerek ve eskisinden daha dar şekilde örülmek suretiyle kazanılan yerin davalı taşınmazına katıldığı iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece yapılan keşif sonucunda düzenlenen fen bilirkişi raporunda; dava konusu 131 ada 26 parselin kadastro paftasında davalıya ait 131 ada 27 parselin köşesine kadar uzandığı ancak, fiilen zeminde iki parselin arasında herkesin yol olarak kullandığı yerin bulunduğu ve yeniden yapılan duvar ile davalının bir kazanımının olmadığı belirtilmesi üzerine davalının kendisine yarar sağlamak amacıyla müdahalesi olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Oysa dava; tapulu taşınmaza elatmanın önlenmesi istemine ilişkindir. Dava konusu olan 131 ada 26 parselin tapu kaydının incelenmesinde; davacının tapu maliki olmadığı, malikin ... Köyü Tüzel Kişiliği olduğu

görülmektedir. Tapulu taşınmaza elatılmasının önlenmesi davasını ancak mülkiyet hakkı sahibi kişiler isteyebilir. Bu nedenle davacının dava konusu parselin maliki olmadığından bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Mahkemece bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davalının dava konusu taşınmaza kendisine yarar sağlamak amacıyla müdahalesinin olmadığından bahisle reddine karara verilmesi doğru görülmemiştir. Ancak hüküm sonuçta davanın reddine ilişkin bulunduğundan sonuç olarak doğru olan kararın gerekçesi düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddi ile davanın reddine ilişkin kararın gerekçesininde DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİ İLE ONANMASINA, 13.04.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8732, Karar No: 2017/14429, Tarih: 12.12.2017

**2. Hukuk Dairesi         2016/8732 E.  ,  2017/14429 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca, kusur belirlemesi, tazminat taleplerinin reddi, çocuk lehine hükmedilen tedbir ve iştirak nafakaların miktarı yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuna uygun sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir yanlışlık görülmemesine göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2-Mahkemece, taraflar eşit kusurlu bulunarak, her iki boşanma davasının kabulü ile boşanmalarına karar verilmiş ise de; yapılan yargılama ve toplanan delillerden, mahkemece belirlenen ve gerçekleşen kusurlu davranışlara göre, erkeğin boşanmaya sebebiyet veren vakıalarda kadına göre daha ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Bu husus gözetilmeden tarafların eşit kusurlu kabulü doğru olmamıştır.

3-Boşanmaya sebep olan olaylarda yukarıda 2. bentte açıklandığı üzere davalı- karşı davacı erkek daha ağır kusurlu olduğundan, boşanma yüzünden mevcut ve beklenen menfaatleri zedelenen ve kişilik hakları saldırıya uğrayan kadın yararına Türk Medeni Kanununun 174/1-2. maddesi gereğince uygun miktarda maddî ve manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken, kadının bu isteklerinin hatalı kusur belirlemesi sonucunda reddi doğru görülmemiştir.

4-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre ortak çocuğun ihtiyaçlarına nazaran takdir edilen iştirak nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 3. ve 4. bentlerde gösterilen sebeplerle BOZULMASINA, yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple boşanma hükmünün kusura ilişkin gerekçesinin düzeltilmek suretiyle, tarafların sair temyiz itirazlarının ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12.12.2017 (Salı)
Yargıtay — Esas No: 2021/24853, Karar No: 2023/2909, Tarih: 06.03.2023

**4. Hukuk Dairesi         2021/24853 E.  ,  2023/2909 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2019/7852 D.İş - 2019/244 Karar

SAYISI : 2019/İHK-13575

HÜKÜM/KARAR : Ret/İtirazın kabulü ile başvurunun kısmen kabulü

SAYISI : K-2019/53584

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara davacılar vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne, ... kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 10.12.2018 tarihinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası bulunmayan ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacıların eşi, annesi ve kızı olan destek ... 'in vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere müteveffanın eşi ... için 15.001,00 TL, müteveffanın çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 10.000,00'er TL, müteveffanın babası için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 40.001,00 TL'nin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile müteveffanın eşi ... ile müteveffanın çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 58.333,33'er TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, kazanın servis taşımacılığı yapıldığı sırada meydana geldiğini, kazaya karışan aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında 100 km'ye kadar olan taşımalarda Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma sorunluluğu bulunmadığı, dava konusu taşımanın il sınırları içerisinde gerçekleştirildiği, ... teminatı kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacılar vekili, 18 Eylül Biga Birlik Turizm Taşımacılık Seyahat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına kayıtlı aracın yolcu taşımacılığı yaptığı, taşıma işini D2 belgesi ile gerçekleştirdiği, 28.06.2010 tarihli ve 2010/8 numaralı genelgeye göre D2 yetki belgeleri kapsamındaki taşımaların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında olduğunu, bu nedenle davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

B. İtiraz Sebepleri

Davacılar vekili, 18 Eylül Biga Birlik Turizm Taşımacılık Seyahat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına kayıtlı aracın yolcu taşımacılığı yaptığı, taşıma işini D2 belgesi ile gerçekleştirdiği, 28.06.2010 tarihli ve 2010/8 numaralı genelgeye göre D2 yetki belgeleri kapsamındaki taşımaların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında olduğunu, bu nedenle davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; uyuşmazlığa konu kazanın Biga ilçesinden Gönen ilçesine yolcu taşımacılığı yapıldığı sırada meydana geldiği, 18 Eylül Biga Birlik Turizm Taşımacılık Seyahat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin D2 yetki belgesi bulunduğu, söz konusu yetki belgesi kapsamında yolcu taşımacılığı yapan firmanın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırması gerektiği, kazanın olduğu tarihte aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası bulunmadığından davalının sorumlu olduğu, davacılardan Latif Keçeci'nin yasal mirasçı olmaması nedeniyle başvurunun reddinin gerektiği gerekçesiyle itirazın kabulüne, ... kararının kaldırılmasına, davacılar ..., ... ve ... yönünden başvurunun kabulüne, her bir davacı için ayrı ayrı 58.333,33 TL'nin 02.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Latif Keçeçi yönünden başvurunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, il içerisinde yapılan yolcu taşımaları ile 100 km'ye kadar olan mesafelerde yapılan taşımaların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamı dışında bırakıldığını, bu nedenle müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, başvuru konusu kazanın Biga ilçesinden Gönen ilçesine yaklaşık 61 km'lik yolculuk esnasında meydana geldiğini, ayrıca kazanın Anadolu Etap Paketleme Fabrikası işçilerinin servis taşımacılığının yapıldığı esnada meydana geldiğini, yapılan yolculuğun servis taşımacılığı kapsamında olduğundan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 17 nci maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğini, aynı kazaya ilişkin başvurunun reddine dair verilen kararların Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, davacılar yararına hükmedilen vekalet ücretinin fazla olduğunu ileri sürerek usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesi bulunmayan aracın 10.12.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucunda davacıların eşi, annesi ve kızı olan ... 'in vefat etmesi nedeniyle destek tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesi bulunmayan aracın 10.12.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucunda davacıların eşi, annesi ve kızı olan ... 'in vefat etmesi nedeniyle destek tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesi, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 2 nci maddesi, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 48 inci maddesi, ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesi, Hazine Müsteşarlığının 28.06.2010 yayım tarihli 2010/8 nolu Genelgesi.

3. Değerlendirme

1. Davacı vekili davacıların eşi, annesi ve kızı olan ... 'in, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi bulunmayan D2 yetki belgeli araç ile taşındığı sırada meydana gelen trafik kazası sonucu vefat ettiği iddiası ile tazminat talep etmektedir. Dosyanın incelenmesinde; kazaya sebep olan aracın D2 yetki belgesinin dosyaya sunulduğu ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının bulunmadığı anlaşılmakta ise de, sunulan D2 yetki belgesinin imzasız ve mühürsüz olduğu görülmektedir. Dolayısıyla aracın geçerli bir D2 yetki belgesi bulunduğundan söz edilemez. Ayrıca dosyada mevcut ifadelerden "Anadolu Etap" isimli iş yerinin işçilerinin, Çanakkale ili Biga ilçesinden Balıkesir ili Gönen ilçesine taşındığı sırada meydana geldiği, kazaya karışan aracın anılan iş yerine sürekli olarak servis hizmeti verdiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kaza, servis taşımacılığı yapıldığı sırada meydana gelmiştir.

4925 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında "İl sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehiriçi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir.

4925 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında "İl sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehiriçi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir.

" şeklinde düzenlenmiştir. Ayrıca Mülga Hazine Müsteşarlığınca yayımlanan 2010/8 sayılı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyeti İle İlgili Muafiyet ve İstisnalara İlişkin Genelge'de "Ulaştırma Bakanlığınca istihsal edilen Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde yolcu taşımaya yönelik olarak tanımlanan yetki belgelerinden ise otomobille yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilen A1, A2 yetki belgeleri ile otobüsle uluslararası ve yurtiçi yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilen B1, B2, D1 ve D2 yetki belgeleri kapsamındaki taşımaların (4925 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin 2 nci ve 3 üncü fıkrasında düzenlenen taşımalar hariç) karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında olduğu, sigorta teminatı için açıklanan kapsama dahil yetki belgesine tâbi bir taşımanın yeterli olduğu ancak taşımanın yetki belgesi olmadan yapılmasının teminatı ortadan kaldırmadığı kararlaştırılmıştır." şeklinde düzenleme mevcuttur.

Şu durumda; dosyaya sunulan D2 yetki belgesinin imzasız ve mühürsüz olması nedeniyle geçerli olduğundan söz edilemeyeceği, kazaya konu taşımanın yapıldığı Çanakkale ili Biga ilçesi ile Balıkesir ili Gönen ilçesi arasındaki mesafenin yaklaşık 60 km olması, kazanın "Anadolu Etap" isimli iş yerinin isçilerinin taşındığı sırada meydana gelmesi nedeniyle taşımanın servis taşımacılığı niteliğinde olması hususları gözetildiğinde, dava konusu taşıma nedeniyle Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2016/4400, Karar No: 2016/6600, Tarih: 09.06.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/4400 E.  ,  2016/6600 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi sıfatıyla)

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemine ilişkin davada ... İş (Sosyal Güvenlik) ile ... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, Bağkur sigortalısı sayılma istemine ilişkindir.

... İş (Sosyal Güvenlik) Mahkemesi, davacının bağlı bulunduğu ...nun ... Sosyal Güvenlik Merkezi olduğu, öte yandan işlem yapan kurum şubesinin de ... ... olduğu ve mahkemenin yargı çevresi dışında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi ise hizmet tespit davaları açısından 6100 sayılı HMK'nın 6 vd. maddelerindeki genel yetki kurallarının yanı sıra 5521 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca yasal hasım durumunda bulunan ... Başkanlığının bulunduğu yer mahkemesinin yetkili sayılacağı ve davalı gösterilen ...nın ikametgâh adresi uyarınca yetkili mahkemenin yetkisizlik kararı veren mahkeme olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesinde, iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup, buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemeleri de yetkili kılınmıştır.

Buna göre, iş ve sosyal güvenlikle ilgili davaların dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılması gerekmektedir.

Türk Medenî Kanununun 19/1. maddesi uyarınca gerçek kişi yönünden “Yerleşim yeri", "Bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir”. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh sayılması gerekir.

HMK m. 14/1. uyarınca "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir."

Diğer yandan Türk Medeni Kanununun 51. maddesi uyarınca “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir."

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde itiraz edilmese dahi hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Diğer yandan Türk Medeni Kanununun 51. maddesi uyarınca “Tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir."

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde itiraz edilmese dahi hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.04.2008 gün ve 2008/10-329 E. - 2008/334 K. numaralı ilâmında da "Davaya konu uyuşmazlık tüzel kişilere karşı açılacak davalarda genel yetkili mahkeme, tüzel kişilerin yerleşim yerinin, yani merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olmakla birlikte, şube işlemleri nedeniyle açılacak dava, taraf olarak bağlı bulunulan merkez davalı gösterilerek, şubenin bulunduğu yerde de açılabilir. “Kurum adına işlem yapmaya yetkili bulunmak” şubenin tanımından ortaya çıkan bir sonuç olup, şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olmasında tek başına yeterli değildir. Şubenin bulunduğu yer yetkisi, o şubenin yapmış olduğu işlemlerden, davacıya ait işlemlerin yürütülmesinden doğan uyuşmazlıklarda geçerli bulunmaktadır." görüşü benimsenmiştir.

Davacının 29.08.1997 tarihinden itibaren vergi mükellefi olarak çalıştığı, ancak 1997-2014 yılları arasında prim borcunu yatırmadığı, davalı kuruma yapılandırma talebinde bulunduğu, ancak bu talebin reddedildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde; eldeki davada yetkili mahkeme ... Başkanlığının merkezinin bulunduğu ... veya davacının işlemlerini yürüten şubenin bulunduğu yer mahkemesidir. ... Sosyal Güvenlik Merkezince sözkonusu talebinin reddedilmesi üzerine davacı iş bu davayı açtığından, davacının işlemlerini yürüten şubenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın ... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 09/06/2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.