muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4698, Karar No: 2018/5672, Tarih: 05.12.2018

sözleşmesinin tarafı olmadığı, dava tarihi itibariyle de taşınmazların arsa sahipleri adına kayıtlı olduğu anlaşıldığından asıl davada davacı birleşen davada davalı yükleniciye karşı talebinin yerinde olmayacağı, arsa sahipleri davalıların da adi ortaklık sözleşmesinde taraf olmadıklarının anlaşıldığı gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili ile birleşen davada davacı vekili temyiz etmiştir.

Arsa sahipleri ile yüklenici ... arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandıktan sonra, ... ile birleşen dava da davacı ... arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan tüm hak ve borçlarla ilgili adi ortaklığın kurulduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. BK’nın 337/.... maddesi yorumlandığında adi ortakların birlikte hareket ederek talepte bulunabileceği, asıl ve birleşen davada adi ortakların aynı taleple dava açtıkları, asıl davada adi ortak ....’ın edimlerini yerine getirmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmiş iken; birleşen davanın da husumetten reddedildiği, oysa adi ortaklık ilişkisi gereği Kemal’in husumetinin bulunduğunun kabulünün gerektiği ancak diğer ortak Cihan gibi yüklenicinin edimlerini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

O halde, mahkemece, birleşen davanın yukarıda açıklanan gerekçeler ile reddi gerekirken, aynı sonuca yazılı gerekçelerle varılması isabetsiz ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK. nun 438/son maddesi gereğince değişik gerekçe ile onanması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili ile birleşen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile sonucu itibariyle doğru olan kararın değişik gerekçe ile ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren ... gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 05.....2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9681, Karar No: 2013/12090, Tarih: 06.06.2013

**21. Hukuk Dairesi         2013/9681 E.  ,  2013/12090 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

K A R A R

Davacı ...'n yargılama esnasında 22/06/2012 tarihinde öldüğü anlaşılmakla gerekçeli kararın mirasçılarına tebliğ edilerek temyiz süresi geçtikten sonra ve gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere,

Dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 06/06/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/2402, Karar No: 2015/9375, Tarih: 01.07.2015

**17. Hukuk Dairesi         2014/2402 E.  ,  2015/9375 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir 4. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 18/11/2013

NUMARASI : 2003/740-2013/498

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar Mustafa ve A.. T.. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın, müvekkili E.'in öz babası S. K.'a çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücünün kusurlu olup aleyhinde İzmir 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nde taksirle ölüme neden olma suçundan dava açıldığını, müvekkili küçük E.'in babasının ölümü nedeniyle desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 500,00 TL hastane gideri 90,00 TL cenaze gideri ve 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı M. ve A.. T..'ten müştereken ve müteselsilen; davalı .... Sigorta A.Ş. yönünden ise poliçe gereği sorumlu olduğu 18.000,00 TL ölüm tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar A. ve M.. T.. vekili, kazanın oluşumunda müteveffanın asli kusurlu olup müvekkili araç sürücüsü M.'nın kusurunun bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı sigorta şirketi vekili, diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın kaza tarihi itibariyle müvekkili şirkete sigortalı olduğunu, ancak maddi zararlar için poliçe limitinin 11.000,00 TL ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar A. ve M.. T.. vekili, kazanın oluşumunda müteveffanın asli kusurlu olup müvekkili araç sürücüsü M.'nın kusurunun bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı sigorta şirketi vekili, diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın kaza tarihi itibariyle müvekkili şirkete sigortalı olduğunu, ancak maddi zararlar için poliçe limitinin 11.000,00 TL ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulü ile; 23.240,75 TL destek zararı ve 90,00 TL cenaze defin gideri olmakla birlikte taleple bağlı kalınarak ..... Sigorta A.Ş.'nin ödemesi güncelleştirilip mahsubundan sonra kusur oranı da göz önünde tutularak yapılan hesaplamada, davacı alacağı 10.090,00 TL olduğundan davalılar M.. T.. ve A.. T.. yönünden davanın kabulü ile 10.090,00 TL maddi tazminatın 12.05.2002 olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılar A.. T.. ve M.. T..'ten müştereken ve müteselsilen alınıp küçük E. A. K.'a velayeten evlat edinenler G. E. ve B. E.'e verilmesine, defin gideri ve destek zararından fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, feragat nedeniyle davalı .... Sigorta hakkındaki davanın reddine, sağlık giderleri SGK tarafından karşılanacağından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 15.000,00 TL manevi tazminatın 12.05.2002 olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılar M.. T.. ve A.. T..'ten müştereken ve müteselsilen alınıp küçük E. A. K.'a velayeten evlat edinenler G. E. ve B. E.'e verilmesine, karar verilmiş; hüküm, davalı M. ve A.. T.. vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar Mustafa ve A.. T.. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 1.285,40 TL kalan onama harcının temyiz eden davalılar M. ve A.. T..'ten alınmasına 01/07/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/5575, Karar No: 2012/7812, Tarih: 25.06.2012

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2012/5575 E.  ,  2012/7812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın üzerinde irtifak hakkının idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulu raporunda münavebeye alınan üzümün (bağ) 2011 yılı itibarıyla kuru şartlarda dekar başına ortalama verimine, ortalama toptan satış fiyatına ve dekar başına ortalama üretim giderine (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) ilişkin veri listesinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevabının dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 25.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/3784, Karar No: 2020/4599, Tarih: 21.09.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/3784 E.  ,  2020/4599 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ankara 20. İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı davacı Kurum ile ... Turizm İnş. ve Tic. A.Ş. ve ... vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunun 3. maddesi ile değişik 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 10/2. maddesine göre “Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır.”; Yine, 6099 sayılı Kanunun 5. maddesi ile 7201 sayılı Kanunun 21. maddesine eklenen ikinci fıkrasına göre,“Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Tüm bu düzenlemeler gözetildiğinde artık adres kayıt sisteminde yazılı adresi bulunanlara bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde adres kayıt sisteminde yazılı adresine, 21. maddenin ikinci fıkrasına göre tebliğ yapılması gerekecektir.

Yukarıda anlatılanlar çerçevesinde hükmün davalı ... 'in bilinen en son adresi olan ... mahallesi ... caddesi 25. sokak no 4 içkapı 1 ... adresine çıkan tebliğatın usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla, adı geçen davalının Mernis sisteminde kayıtlı görünen adresine ilgili mevzuat hükümleri uyarınca usule uygun bir şekilde tebliğ edilerek, temyiz süresi geçtikten ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununu Geçici 3. maddesi gereğince, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 432. maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere, dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 21.09.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1012, Karar No: 2016/325, Tarih: 16.03.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2014/1012 E.  ,  2016/325 K.**

**"İçtihat Metni"**

##########

MAHKEMESİ :##########Ticaret Mahkemesi

##########

##########

##########

Taraflar arasındaki “menfi tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; .... Asliye Ticaret Mahkemesince davanın birleştirilmesine dair 02.04.2013 gün ve 2012/144 E., 2013/98 K. sayılı kararın incelenmesi ........... tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay .....Dairesi’nin 20.06.2013 gün ve 2013/7856 E., 2013/11544 K. sayılı ilamıyla;

(...Davacı, 34 BZ 6690 plakalı traktörü kiralama maksadıyla almadıklarını, davalıya olan gerçek borçlarının 20.000,00 TL olduğunu, bu bedelin 8.000,00 Euro'nun ödendiğini, geriye bakiye 1.000,00 TL borçlarının kaldığını beyan ederek, davalılara kısmen 1.000,00 TL borçlu olduklarının, başka bir borçlarının olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı Garanti Finansal Kiralama şirketi vekili, davacının müvekkili şirkete 31.519,52 Euro borcunun olduğunu, müvekkilinin sözleşme gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, .......Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/249 esas sayılı dosyasında, davacının ..., davalının İsmail Şengül olduğu, davanın konusunun finansal kiralamaya konu traktörün davalının edimini ifa etmemesi nedeniyle iadesine ilişkin olduğu ve davanın 23.03.2011 tarihinde açıldığı ve halen derdest bulunduğu, mahkemenin iş bu dosyasının ise davacısının İsmail Şengül, davalısının ise ... olduğu, davanın konusunun finansal kiralama nedeniyle davacı İsmail Şengül'ün davalı ...'ye borcunun bulunmadığının tespiti ile ilgili olduğu ve davanın 04.07.2011 tarihinde açıldığı, her iki dosyada tarafların aynı olduğu, davanın konusunun temelini teşkil eden sözleşme olan finansal kiralama sözleşmesinin aynı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini doğrudan etkiler nitelikte bulunduğu, ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/249 esas sayılı dosyasının mahkemenin bu dosyasından önce açılmış olduğu gerekçesiyle, eldeki dava dosyasının HMK'nın 166/2 maddesi gereği ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/249 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş olup, mahkeme kararı süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Eldeki dava 1086 sayılı HUMK'nun yürürlükte olduğu 04/07/2011 tarihinde açılmıştır, dava dilekçesi davalı ...'e 11/07/2011 tarihinde tebliğ edilmiş olup, iş bu davalı herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. Diğer davalı Garanti Finansal Kiralama Şirketi'ne ise dava dilekçesi 21/07/2011 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı Garanti Finansal Kiralama Şirketi vekili vermiş olduğu 01/08/2011 havale tarihli cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak birleştirme talebinde bulunmamıştır. Aralarında bağlantı bulunan iki davanın başka yer mahkemelerinde açılmış olması halinde davaların birleştirilmesi talebi ancak ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Yani ikinci davada davalı, kendisine karşı açılmış olan davanın, başka bir mahkemede görülmekte olan diğer bir dava ile bağlantılı bulunduğunu ve bu nedenle iki davanın birleştirilmesi gerektiğini ikinci davanın açıldığı mahkeme önünde ancak ilk itiraz olarak ileri sürebilir. (HUMK. M. 187/5; m. 45,II) (Kuru/Arslan/Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları 2006, s. 592)

Davalı taraflarca birleştirme talebi ilk itiraz olarak ileri sürülmemiş, yargılamanın ilerleyen aşamalarında davalı Finans şirketi vekilinin bu yönde bir talebi olmuştur. Yapılan bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, ilk itiraz olarak ileri sürülmediği sürece mahkemece başka yer mahkemelerinde açılan davaların birleştirilmesine re'sen karar verilemez.

6100 sayılı HMK'nın 166/2. maddesinde ayrı yargı çevrelerinde yer alan hukuk mahkemelerinde açılmış olan davalarda, bağlantı sebebi ile ikinci davanın açıldığı mahkemede birleştirme talep edilebileceği hükme bağlanmış ise de, 1086 sayılı HUMK döneminde davalı süresinde ilk itirazda bulunmadığından tamamlanmış işlem söz konusudur. HMK. m. 448…)

gerekçesiyle bozularak; dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda; mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

##########

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, taraflar arasında bağıtlanan satım sözleşmesi gereğince bakiye borcun 1.000,00TL olduğu anılan rakam dışında borç bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Yerel mahkemece, davaların aynı sebepten doğması ve biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olması nedeniyle dava dosyasının HMK'nın 166/2 maddesi gereği ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/249 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafın temyizi üzerine, karar Özel Dairece; yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuştur. Mahkemece önceki kararda direnilmiş; hükmü davacı temyize getirmiştir.

Yerel mahkemece, davaların aynı sebepten doğması ve biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte olması nedeniyle dava dosyasının HMK'nın 166/2 maddesi gereği ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/249 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafın temyizi üzerine, karar Özel Dairece; yukarıda başlık bölümünde yazılı gerekçeyle bozulmuştur. Mahkemece önceki kararda direnilmiş; hükmü davacı temyize getirmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK 45/II 187/5 maddelerince ilk itiraz olarak ileri sürülmeyen birleştirme talebinin daha sonra yürürlüğe giren kanun gereğince tamamlanmamış işlem kapsamında ileri sürülüp sürülemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle, somut uyuşmazlığa uygulanacak hükümlerin belirlenmesine yönelik olarak uyuşmazlığa konu işlemin “tamamlanmış usul işlemi” niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir:

Usul hukuku alanında geçerli temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise, bu kanun hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olduğu, daima eskisinden daha iyi ve amaca en uygun olduğu fikri ile kanun koyucunun, fertlere ait olan hakların yeni usul hükümleri ile daha önce yürürlükte olan kanundan daha iyi ve daha adil bir şekilde korunacağına ilişkin inancıdır.

Medeni usul hukukunda ise, kural olarak kanun değişikliklerinde az yukarıda belirtilen ilkeye paralel “derhal uygulanırlık” ilkesi geçerlidir.

Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili “usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı”dır.

Hemen belirtilmelidir ki dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayan ve bir kararla (veya hükümle) sonuçlanıncaya kadar devam eden çeşitli usul işlemlerinden ve aşamalarından oluşmaktadır. Yargılama sırasındaki her usul işlemi, ayrı ayrı ele alınıp değerlendirmeye tabi tutulmalıdır. Bir davayı bütün olarak değerlendirip, bu konuda yeni kanunun etkili olup olmayacağı söylenemez. Yargılama sırasında yapılan bir usul işlemi ve kesiti tamamlanmış ise, artık yeni kanun o usul işlemi hakkında etkili olmayacak, dolayısıyla da uygulanmayacaktır.

Eğer bir usul işlemi, yargılama sırasında yapılmaya başlanıp, tamamlandıktan sonra, yeni bir usul kuralı yürürlüğe girerse, söz konusu işlem geçerliliğini korur. Başka bir deyişle, tamamlanmış usul işlemleri, yeni yürürlüğe giren usul hükmünden (veya kanunundan) etkilenmez. Buna karşın, bir usul işlemine başlanmamış veya başlanmış olup da henüz tamamlanmamış ise, yeni usul hükmü (veya kanunu) hemen yürürlüğe gireceğinden etkilenir. Çünkü, usule ilişkin kanunlar -tersine bir kural benimsenmediği takdirde-genel olarak hemen etkili olup, uygulanırlar (Üstündağ, Saim:Medeni Yarğılama Hukuku, Cilt:I-II, 6.Bası, İstanbul 1997, sahife:73-78;Yılmaz, Zekeriya:Açıklamalı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 1.Bası, Ankara 2012, sahife:36-43;Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet:Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku, 11.Bası, Ankara 2011, sahife:61-66;YİBK.'nun 8.7.1942 gün ve E:13, K:19;Hukuk Genel Kurulu'nun 23.9.1964 gün ve E:7/1139, K:575;9.3.1988 gün ve E:860, K:232;23.11.1988 gün ve E:1988/1-825, K:1988/964 sayılı kararları).

Bu genel açıklamalardan sonra, zaman bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun ilgili hükmüne de değinmek gerekir:

HMK'nun “Zaman bakımından uygulanma” başlığını taşıyan 448.maddesi;

“(1) Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.”

Hükmünü içermektedir.

Bu madde hükmüne göre, usul hükümleri kanunda aksine bir düzenleme getirilmediği takdirde tamamlanmış usul işlemlerine bir etkisi olmayacak, önceki kanuna göre yapılmış ve tamamlanmış olan işlemler geçerliğini koruyacaktır. Buna karşın, tamamlanmamış usul işlemleri yeni kanun hükümlerine göre yapılacaktır (Pekcanıtez/Atalay/Özekes:a.g.e., s.62).

Bir işlem tamamlanmış ise, artık bu işlem bozulamaz; aksini düşünmek gereksiz yere bu işlemin bozularak tekrarlanması gibi zaman ve emek kaybına neden olacaktır (Pekcanıtez/Atalay/Özekes, a.g.e., s. 63).

Açıklanan hükümler çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde: davalılılardan ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamış diğer davalı ise cevap dilekçesinde ilk itiraz olarak birleştirme talebini ileri sürmemiş olmasına göre, esasa cevap süresi içinde cevap layihası ile ilk itiraza ilişkin usul işleminin tamamlandığı, tamamlanmış bu usul işlemine de işlem tarihinde yürürlükte bulunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK) hükümlerinin uygulanması gerektiğinin kabulü gerekir.

Hemen burada, itirazın konusunu teşkil eden “birleştirme” kurumu ile uyuşmazlığa uygulanacağı kabul edilen Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenen ilk itirazlar üzerinde durulmalıdır:

Bilindiği üzere ayrı ayrı açılmış iki dava arasında bağlantı varsa, bu iki davanın birleştirilmesi istenebilir (m. 45, m.48). Davaların aynı sebepten doğması (m.43/2) veya biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde iki dava arasında bağlantı var sayılır (m. 45,III).

Hemen burada, itirazın konusunu teşkil eden “birleştirme” kurumu ile uyuşmazlığa uygulanacağı kabul edilen Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenen ilk itirazlar üzerinde durulmalıdır:

Bilindiği üzere ayrı ayrı açılmış iki dava arasında bağlantı varsa, bu iki davanın birleştirilmesi istenebilir (m. 45, m.48). Davaların aynı sebepten doğması (m.43/2) veya biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde iki dava arasında bağlantı var sayılır (m. 45,III).

Aralarında bağlantı bulunan iki davanın başka (değişik) yer mahkemelerinde açılmış olması halinde, davaların birleştirilme talebi ancak ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Yani (ikinci davada) davalı, kendisine karşı açılmış olan davanın, başka bir mahkemede görülmekte olan diğer bir dava ile bağlantılı bulunduğunu (ve bu nedenle iki davanın birleştirilmesi gerektiğini) ikinci davanın açıldığı mahkeme önünde ancak ilk itiraz olarak ileri sürebilir.(m.187/5; m.45, II).

Aralarında bağlantı olup da değişik yerlerde (mahkemelerde) açılmış olan iki davanın birleştirilmesi, ancak ikinci davanın davalısı tarafından ilk itiraz olarak istenebilir.(m.187/5; m.45,II). İkinci davanın davalısı, (davanın başında) ilk itiraz olarak davaların birleştirilmesini istemez ise, artık bu iki davanın birleştirilmesi mümkün değildir. (Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 3. Cilt, 6. Bası, İstanbul 2001, s. 3411,3429).

Birleştirme talebinin ilk itiraz olarak ileri sürülmesi gerektiğinden, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK)’nda düzenlenen ilk itirazlar üzerinde de durulmalıdır:

Hangi hallerin ilk itiraz olduğu (ilk itiraz olarak ileri sürülmesi gerektiği), HUMK’nun 187.maddesinde tahdidi olarak sayılmıştır (İlhan E. Postacıoğlu, Medeni Usul Hukuku Dersleri, 6. Bası, İstanbul 1975, s. 792; Sabri Şakir Ansay, Hukuk Yargılama Usulleri, 7. Bası, Ankara 1960, s. 205; Baki Kuru, a.g.e., C. IV, s. 4216).

İlk itirazları düzenleyen “İtirazatı İptidaiye” başlıklı HUMK’nun 187. maddesi:

“İtirazatı iptidaiye aşağıdaki gösterilen hallerden ibaret olup davanın bidayetinde ve hepsi birlikte beyan edilmek lazımdır:

1 - Türkiye'de ikametgahı bulunmayanlardan teminat talebi,

2 - Salahiyet iddiası,

3 - (Mülga bent: 16/07/1981 - 2494/37 md.)

4 - İkame olunan davanın diğer bir mahkemede derdesti rüyet bulunduğu iddiası,

5 - Davanın diğer bir mahkemede dertesti rüyet olan diğer dava ile irtibatı bulunduğu iddiası,

6 - (Mülga bent: 26/09/1963 - 338/1 md.)

7-Dava arzuhalinin veya davetiye varakasının veyahut cevap layihasının tanziminde kanuni noksanlar bulunduğu veya tebliğin usülüne muvafık olmadığı iddiası,

8-Davayı mütekabilenin kabule şayan bulunmadığı iddia.”

Hükmünü içermektedir.