muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/9589, Karar No: 2007/15411, Tarih: 25.09.2007

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan p. e. İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Ş. Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının   Ziraat Odası,  Tarım Kredi Kooperatifi kaydının olmadığı, 29.01.2001 tarihinden itibaren Pancar Ekicileri Kooperatifi kaydının devam ettiği, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı, davacının sattığı ürün bedelinden  ilk prim kesintisinin 14.04.1995 tarihinde yapıldığı, 20.06.2001 tarihinde de prim kesintisinin olduğu görülmektedir.

Mahkemece, davacının sattığı ürün bedelinden ilk Bağ-Kur prim kesintisinin yapıldığı 14.04.1995 tarihini takip eden ay başı olan 01.05.1995 tarihinden itibaren  31.12.1995 tarihine kadar  ve  kayıt ile kesinti bulunan 01.07.2001-16.06.2006 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de; prim kesintisinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanamadığı 01.01.1996-01.07.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut muhtar ve tanık beyanı ile zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi, hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.09.2007  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4636, Karar No: 2014/9376, Tarih: 09.07.2014

**14. Ceza Dairesi         2014/4636 E.  ,  2014/9376 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Sanıkların beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından mahkûmiyetlerine

Mahalli mahkemece beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçları yönünden bozma üzerine verilen hükümlerin sanıklar müdafii tarafından temyiz edilmesi ve yine sanıklar müdafiince incelemenin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine; dosya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle 02.07.2014 Çarşamba saat 13.30’a duruşma günü tayin olunarak sanıklar müdafiine çağrı kâğıdı gönderilmişti.

Belli günde Hâkimler Kurulu duruşma salonunda toplanarak Yargıtay Cumhuriyet Savcılarından... hazır olduğu halde oturum açıldı.

Yapılan tebligat üzerine sanıklar müdafiinin gelmediği, ayrıca bir talepte de bulunmadığı anlaşılmakla Yargıtay Cumhuriyet Savcısının uygun görülen talep ve mütalaası dairesinde DURUŞMASIZ inceleme yapılmasına oybirliğiyle karar verilerek, vaktin darlığına binaen dosyanın incelenmesi başka bir güne bırakılmıştı.

Bugün dava evrakı, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilip incelenerek aşağıda yazılı karar ittihaz olundu.

Sanıklar haklarında beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Olay tarihinde 23 yaşı içerisinde bulunan sanık ... hakkında hükmolunan hapis cezasının kanunî sonucu olarak 5237 sayılı TCK.nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarına hükmedilmemiş ise de, bu husus infaz aşamasında da nazara alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Delillerle iddia ve savunma, duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiillerin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatları yapılmış bulunduğundan, sanıklar müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükümlerin ONANMASINA,

Sanıklar haklarında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanıklar haklarında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan kurulan mahkûmiyet hükümlerinin temyiz incelemesine gelince;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak;

Sanıklardan ...'ın, suç tarihinde 10 yaşı içerisinde bulunup, dayısının oğlu olan mağduru cinsel maksatla alıkoyduğu, mağdurla anal yoldan ilişkiye girmesinin ardından kardeşi olan sanık ...'yle beraber 2011 yılı Mart ayında bir gün evlerine gelen mağduru cinsel maksatla hürriyetinden yoksun kılıp, cebir tehdit veya hile kullanmaksızın birbirini takiben anal yoldan cinsel ilişkiye girdiği tüm dosya içeriğinden anlaşıldığından, sanıklardan ...'nin eylemine uyan TCK.nın 109/1-3b-f-5, 62/1. maddeleri ve ...'ın ise TCK.nın 109/1-3b-f-5, 31/3, 62/1. maddeleri gereğince cezalandırılmaları gerektiği gözetilmeyerek yazılı şekilde mahkûmiyetlerine hükmedilmesi,

Sanık ... hakkında hükmolunan hapis cezasının kanunî sonucu olarak 5237 sayılı TCK.nın 53. maddesinde düzenlenen hak yoksunluklarına hükmedilmemesi,

Kanuna aykırı, sanıklar müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 09.07.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/19714, Karar No: 2017/839, Tarih: 30.01.2017

**17. Ceza Dairesi         2016/19714 E.  ,  2017/839 K.**

**"İçtihat Metni"**

TALEP EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

MAHKEME KARARI : .Asliye Ceza Mahkemesinin

HÜKÜM : Mahkumiyet

SUÇLAR : Hırsızlık

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Gaziantep 15. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 12/05/2016 gün, 2015/592 Esas ve 2016/376 Karar sayılı kararı ile sanık ...'nun hırsızlık suçundan TCK'nın 142/2-h, 62. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş olduğu; kararın sanık tarafından temyizi üzerine;

Yüksek Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 31/10/2016 gün, 2016/9704 Esas ve 2016/11182 Karar sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16/12/2016 tarihli yazısı ile

KONUNUN TAKDİMİ: Gaziantep 15. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 12/05/2016 gün, 2015/592 Esas ve 2016/376 Karar sayılı kararı ile sanık ...'nun hırsızlık suçundan TCK'nın 142/2-h, 62. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş olup; kararın sanık tarafından temyizi üzerine Başsavcılığımızca hükmün bozulması talep edilmiş ancak Yüksek Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 31/10/2016 gün, 2016/9704 Esas ve 2016/11182 Karar sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir. Hükmün tebliğnamede belirtildiği gibi, suçun niteliğinin belirlenebilmesi amacıyla eksik araştırma nedeniyle bozulması gerektiği düşünüldüğünden itiraz yoluna başvurulmuştur.

İTİRAZ NEDENLERİ: Sanık hakkında müştekiye ait ve sokak üzerinde park halinde bulunan elektrikli bisikleti çaldığı iddiasıyla TCK'nın 142/1-e maddesi uyarınca cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmıştır.

Müşteki ... soruşturma evresindeki ifadesinde, elektrikli bisikletini sokakta park ettiğini ertesi gün yerinde bulamadığını söylemiş, ancak bisikletini kilitleyip kilitlemediği konusunda bir beyanda bulunmamıştır.

Elektrikli bisikletin kilitnenip kilitlenmediği konusunda herhangi bir tespit de yapılmamıştır. Ancak elektrikli bisikletin bulunmasına ilişkin 15/07/2015 tarihli yakalama ve teslim tutanağında "düz kontak" yapıldığı tespit edilmiştir.

Müşteki ..., kovuşturma evresindeki 17/03/2016 tarihli ifadesinde ise; "...motosikletimi evmin önünde direksiyon kilidi ve normal kilit ile kilitleyerek park etmiştim, sokaktan çalındı..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 23/02/2016 gün, 2015/2-260 Esas ve 2016/93 Karar, 14/04/2015 gün, 641-103 sayılı, 07/04/2015 gün, 833-98 sayılı, 06/05/2014 gün, 687-228 sayılı, 06/05/2014 gün, 430-227 sayılı karalarında da açıklandığı gibi;

Müşteki ..., kovuşturma evresindeki 17/03/2016 tarihli ifadesinde ise; "...motosikletimi evmin önünde direksiyon kilidi ve normal kilit ile kilitleyerek park etmiştim, sokaktan çalındı..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 23/02/2016 gün, 2015/2-260 Esas ve 2016/93 Karar, 14/04/2015 gün, 641-103 sayılı, 07/04/2015 gün, 833-98 sayılı, 06/05/2014 gün, 687-228 sayılı, 06/05/2014 gün, 430-227 sayılı karalarında da açıklandığı gibi;

Sabit bir noktaya kilitlenerek bağlanan motosikletlerin suç konusu olması halinde, kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış olduklarından, dolayısıyla adet ya da kullanım gereği açıkta bırakılma hali sözkonusu olmayacağından, TCK'nın 142. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendinde düzenlenen, "kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınan eşya hakkında" hırsızlık suçuna ilişkin nitelikli hâlin gerçekleşeceği konusunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Bununla birlikte, sabit bir noktaya bağlı olmaksızın açık bir alana direksiyonu kilitlenmiş ya da tekerleğin dönmesini engelleyen disk, zincir ya da kilit takılmış halde bırakılan motosikletlerin suç konusu olması durumunda ise, kilidine müdahale edilmeden ve kilit etkisiz hale getirilmeden de sürüklenerek ya da taşınarak götürülmeleri mümkün olduğundan, 142. maddenin 2. fıkrasının (h) bendi kapsamında kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alınmış eşya hakkında hırsızlık suçunun değil, 142. maddenin 1. fıkrasının (e) bendindeki kullanım gereği açıkta bırakılmış eşya hakkındaki hırsızlık suçunun oluşacağı kabul edilmelidir. Uygulamada elektrikli bisikletler de motosiklet gibi değerlendirilmektedir.

Somut olayda ise müştekinin normal kilit ile kilitlemekten, elektrikli bisikleti sabit bir noktaya kilitlemeyi mi yoksa tekerleğin dönmesini engelleyen disk, zincir ya da kilit takmayı mı kast ettiği tespit edilmemiştir. Kesin olarak tespit edilmeyen ve şüpheli kalan bu durumun sanık aleyhine değerlendirilemeyeceğinden ise kuşku bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, sokakta park ettiği elektrikli bisikletini, sabit bir noktaya kilitlemek suretiyle bağlayıp bağlamadığı müştekiden sorularak bu durum açıklığa kavuşturulup sonucuna göre; sabit bir noktaya kilitlenmiş ise sanığın eyleminin TCK'nın 142. maddesinin 2. fıksarının (h) bendinde, aksi halde 142. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde düzenlenen suçu oluşturacağının gözetilmemesi nedeniyle hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekirken, onanmasına karar verilmesi isabetli olmadığından, itiraz yoluna başvurulması zorunlu görülmüştür.

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6352 sayılı Yasa'nın 99. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesine eklenen 2. fıkra uyarınca, İTİRAZIN KABULÜ ile Yüksek Dairenizin 31/10/2016 gün, 2016/9704 Esas ve 2016/11182 Karar sayılı ilamın kaldırılarak;

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6352 sayılı Yasa'nın 99. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesine eklenen 2. fıkra uyarınca, İTİRAZIN KABULÜ ile Yüksek Dairenizin 31/10/2016 gün, 2016/9704 Esas ve 2016/11182 Karar sayılı ilamın kaldırılarak;

Sanık hakkındaki Gaziantep 15. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 12/05/2016 gün, 2015/592 Esas ve 2016/376 Karar sayılı hükmün bozulması, itirazen arz ve talep olunur, istemi üzerine dosya dairemize gönderilmekle incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü,

İTİRAZIN KAPSAMI:

Müştekinin sokakta park ettiği elektrikli bisikletini, sabit bir noktaya kilitlemek suretiyle bağlayıp bağlamadığı müştekiden sorularak bu durum açıklığa kavuşturulup sonucuna göre; sabit bir noktaya kilitlenmiş ise sanığın eyleminin TCK'nın 142. maddesinin 2. fıksarının (h) bendinde, aksi halde 142. maddesinin 1. fıksarının (e) bendinde düzenlenen suçu oluşturacağına ilişkindir.

KARAR

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin yukarıda tarih sayısı belirtilen kararının ortadan kaldırılması yönündeki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 31.10.2016 tarih, 2016/9704 Esas ve 2016/11182 Karar sayılı sayılı kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, karar verilerek yapılan incelemede;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, diğer temyiz nedenleri yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Müştekinin kovuşturma evresindeki ifadesinde, ikametinin önünde sokakta park halinde bıraktığı elektrikli bisikletini, direksiyon kilidi ve normal kilit ile kilitlediğini söylemesi karşısında; müştekiden elektrikli bisikletini sabit bir yere bağlayarak kilitleyip kilitlemediği sorularak; sabit bir yere bağlanarak kilitlenmiş ise eyleminin TCK'nın 142/2-h maddesine uyacağı, aksi halde ise motosikletin niteliği dikkate alınarak suç vasfının değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, itiraz bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 30.01.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/19104, Karar No: 2021/4053, Tarih: 02.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/19104 E.  ,  2021/4053 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında hırsızlık suçundan ceza tayin edilirken hırsızlanan malın değerinin, 61. maddeye göre cezanın bireyselleştirilmesi esnasında “Suç konusunun önem ve değeri” kriteri bağlamında alt sınırdan ayrılma nedeni olarak kabul edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Bozmaya uyularak yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hâkimin kanaat ve takdirine göre sanığın temyiz nedenleri yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 02.03.2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2879, Karar No: 2008/6059, Tarih: 07.04.2008

3. Hukuk Dairesi 2008/2879 E., 2008/6059 K.

**3. Hukuk Dairesi 2008/2879 E., 2008/6059 K.**

**- ECRİMİSİL

- İNTİFADAN MEN**- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 995 ]

**"İçtihat Metni"**

Dava dilekçesinde 20.000,00 YTL ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacılar, tarafların hissedar olduğu 499 parsel sayılı taşınmazın satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verildiğini, gerek o davadan önce ve gerekse o dava dilekçesinin tebliğinden sonra Selahattin ve oğlu davalı Ahmet tarafından kullanıldığını öne sürerek, 2002-2006 yıllan arasındaki dönem için toplam 20.000,00 YTL ecrimisilin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, kendisi ve babasının davaya konu yeri diğer hissedarların muvafakati ile kullandıklarını, intifadan men koşulunun oluşmadığını, izale-i şuyu davasında dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmediğini bildirerek, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, dava konusu yerin davalı tarafından kullanıldığı, izale-i şuyu davasında dava dilekçesinin davalı Ahmefe tebliğ edilmediği, intifadan men koşulu oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm davacılar tarafından temyiz edilmiştir.

Ecrimisile konu taşınmazda taraflar paydaştırlar. Paydaşlar kural olarak intifadan men edilmedikçe birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın birtakım istisnaları vardır. Örneğin, davacının açtığı izale-i şuyu davasının dava dilekçesinin tebliği, keza icra emrinin tebliği, taraflar arasında sonuçlanmış önceki tarihli elatmanın önlenmesi veya önce açılan ecrimisil davaları intifadan men anlamına gelir. Bundan ayrı taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır.

Somut olayda; dava konusu yerle ilgili olarak Suluova Sulh Hukuk Mahkemesi'nde izale-i şuyu davası açılmış olup, dava dilekçesi davalının babası Selahattin'e tebliğ edilmiş, ecrimisil talep edilen dönem, davalının 2003 tarihinde öten murisinin sağlığındaki kullandığı dönemi de kapsadığına göre, intifadan men şartı gerçekleşmiş sayılır.

O halde mahkemece, intifadan men tarihinin gerçekleştiği kabul edilerek, bilirkişi tarafından saptanacak ecrimisile hükmetmek gerekirken, yazılı şekilde red kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

O halde mahkemece, intifadan men tarihinin gerçekleştiği kabul edilerek, bilirkişi tarafından saptanacak ecrimisile hükmetmek gerekirken, yazılı şekilde red kararı verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu itibarla, yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince (BOZULMASINA) ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 07.04.2008 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12906, Karar No: 2012/4875, Tarih: 19.03.2012

**(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2011/12906 E.  ,  2012/4875 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının Uşak Devlet Hastanesinde temizlik işçisi olarak çalıştığını, 31/12/2009 tarihinde yasaya aykırı olarak işten çıkarıldığını, davacı farklı taşeronların işçisi gibi gösterilmesine rağmen asıl işverenin ... olduğunu, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayandığını belirterek, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek asıl işveren Bakanlık yönünden feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir

Davalı ... vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Temizlik Hizmetleri Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili ihale süresinin 31/12/2009 tarihinde tamamlanmasıyla iş sözleşmesinin sona erdiğini, iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunu, sözleşmenin tarafının Uşak Devlet Hastanesi yönetimi olduğunu, husumetin Sağlık Bakanlığına yönetilmesinin yasaya aykırı olduğunu, yeni dönem için ihaleyi başka bir firmanın kazandığını, davanın haksız olduğunu, feshin geçerli nedene dayandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece asıl işveren-alt işveren ilişkisinde alt işverenin üstlendiği işi sözleşme koşulları doğrultusunda ancak kendi adına ve bağımsız bir şekilde yürüttüğü, yönetim hakkının tamamen kendi yetkisinde olduğu, asıl işverenin sadece denetim yetkisinin bulunduğu, somut olayda işe alma ve işten çıkarmalarda hastane idaresinin yetkili olduğu, çalışan işçilerin çalışma koşullarının da hastane yönetimince belirlendiği, alt işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin üzerindeki yönetim hakkının tamamen asıl işveren tarafından yürütüldüğü ve gerçek anlamda bir alt işveren-asıl işveren ilişkisinin olmadığı, asıl işveren hastane yönetimi olduğu gerekçesi ile davalı Bakanlık aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında temel uyuşmazlık davalılar arasındaki asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaaya dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverene asıl işin bir bölümü ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilir.

Alt işveren, bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve görevlendirdiği işçileri sadece bu işyerinde çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverene asıl işin bir bölümü ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilir.

5538 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine bazı fıkralar eklenmiş ve kamu kurum ve kuruluşlarıyla sermayesinin yarısından fazlasının kamuya ait olduğu ortaklıklara dair ayrık durumlar tanınmıştır. Bununla birlikte maddenin diğer hükümleri değişikliğe tabi tutulmadığından, asıl işveren alt işveren ilişkisinin öğeleri ve muvazaa öğeleri değişmemiştir. Öyle ki, alt işveren verilmesi mümkün olmayan bir işin bırakılması ya da muvazaalı bir ilişki içine girilmesi halinde işçilerin baştan itibaren asıl işverenin işçileri olarak işlem görecekleri 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 6. fıkrasında açık biçimde öngörülmüştür. Kamu işverenleri bakımından farklı bir uygulamaya gidilmesi hukuken korunmaz. Gerçekten muvazaalı ilişkide işçi, gerçek işverenin işçisi ise, kıdem ve unvanının dışında bir kadro karşılığı çalışması ve diğer işçilerle aynı ücreti talep edememesi, 4857 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesine aykırılık oluşturur. Yine koşulların oluşmasına rağmen işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanamaması, anayasal temeli olan sendikal hakları engelleyen bir durumdur.