muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/3488, Karar No: 2018/2996, Tarih: 26.04.2018

**15. Ceza Dairesi         2015/3488 E.  ,  2018/2996 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık, özel belgede sahtecilik

HÜKÜM : Beraat

Dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler, katılan tarafından temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanığın... iletişim isimli... Bayiinde işçi olarak çalışırken kendisini ... olarak tanıtan ve kimlik fotokopisi ile elektrik faturası ibraz eden kişiye ... nolu hatta ilişkin sözleşme düzenleyip aktivasyon işlemlerini yaptığı olayda, mahkemece sanığın atılı suçları işlediğinin sabit olmaması gerekçesine dayanan kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda, yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanın kimliğini kullanan kişinin cezalandırılması istemine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, beraate ilişkin hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA, 26/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/101, Karar No: 2022/19811, Tarih: 26.12.2022

**8. Ceza Dairesi         2021/101 E.  ,  2022/19811 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içerisinde yer alan tutanağa göre ayakkabı dolabında bulunan ayakkabı içerisinde bir poşette 46 adet hapın ele geçirildiği, Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu'ndan alınan raporda, söz konusu hapların TCK.nın 188. maddesi kapsamındaki uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran madde niteliğinde olmadığı, hapların içerdiği pregabalinin epilepsi ve nöropatik ağrı tedavisinde kullanılan, kontrole tabi normal reçete ile verilen ilaç etkin maddesi olduğunun belirtilmesi karşısında, sanığın üzerine atılı suçtan beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA 26.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/8439, Karar No: 2012/14619, Tarih: 18.12.2012

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2012/8439 E.  ,  2012/14619 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı ... Yönetimi vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede 1949 ve 1975 yıllarında yapılan orman tahdidine ilişkin işe başlama, çalışma, işi bitirme ve sonuçlarının askı ilân tutanakları ile taşınmazın bulunduğu yeri orman tahdit sınır noktalarıyla birlikte gösterir onaylı orman tahdit harita örneğinin,

2) Bundan sonra dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve ... bilirkişilerine verilerek; 1949 ve 1975 yıllarında yapılan kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı krokili ek rapor alınıp,

bu dosya arasına konulması,

Ayrıca, dava dosyasının 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla ...M.K.'nun 433/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 18/12/2012 günü oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/10692, Karar No: 2022/10093, Tarih: 10.10.2022

**10. Ceza Dairesi         2020/10692 E.  ,  2022/10093 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ŞANLIURFA 8. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Hükmün açıklanması suretiyle mahkûmiyet

Dosya incelendi

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1) Hükümden önce 28.06.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanun'un 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesi sanık lehine hükümler içermekte olup, öncelikle; 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanun'un 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinin olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı bu suç tarihinden önce açılmış başka dava olup olmadığının, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediğinin ve önceki dava sonucunun araştırılması, gerektiğinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğünden suç tarihinde sanığın infazda olan başka bir tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının bulunup bulunmadığı sorulup belirlendikten sonra;

a) Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet kararı verilmiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine”, karar verilmesi,

b) Sanık hakkında aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse veya daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkumiyet dışında bir hüküm verilmiş ise, bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmış olan sanığın, yükümlülüklerini ihlal ettiğinin sabit görülmesi halinde hakkında, 6545 sayılı Kanun'un 85. maddesi ile 5320 sayılı Kanun'a eklenen geçici 7. maddenin 3. fıkrası uyarınca, yargılamaya devam olunarak, suç tarihi itibarıyla, 5560 sayılı Kanun ile değişik TCK'nın 191. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesi, gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması,

2) Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK’nın 191. maddesinde sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiği; hükümden sonra yürürlüğe giren 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile başlığıyla birlikte yeniden düzenlenmiş olan 5271 sayılı CMK'nın "Basit Yargılama Usulü" başlıklı 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Asliye Ceza Mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklindeki düzenlemeye, 7188 sayılı Kanun'un geçici 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan "01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme ile sınırlama getirilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/08/2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı iptal kararı ile, "...kovuşturma evresine geçilmiş..." ibaresinin, aynı bentte yer alan "... basit yargılama usulü..." yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi sebebiyle kovuşturma evresine geçilmiş olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişikliklerin ise derhal uygulanması gerekmekle birlikte, basit yargılama usulü uygulanan olaylarda CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasına göre; " mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir." şeklindeki düzenleme karşısında, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararının neticeleri itibarıyla maddi ceza hukukuna ilişkin olduğunun ve CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, TCK'nın 7. maddesi ile CMK'nın 251. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanığın hukuki durumunun "Basit Yargılama Usulü" yönünden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 10/10/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13029, Karar No: 2013/17453, Tarih: 24.06.2013

**2. Hukuk Dairesi         2013/13029 E.  ,  2013/17453 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İstanbul 14. Aile Mahkemesi

TARİHİ :18.05.2012

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm, davacı tarafından, yoksulluk nafakası yönünden; davalı tarafından ise tamamı yönünden temyiz edilerek; temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmekle; duruşma için belirlenen 14.05.2013 günü duruşmalı temyiz eden davacı M.. E..S.. vekili Av. Ş.. K..ve karşı taraf temyiz eden davalı Sevgi Saraç vekili Av. M..K..geldiler. Gelenlerin konuşması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için duruşmadan sonraya bırakılması uygun görüldü. Bugün dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, bozmaya uygun işlem ve araştırma yapılmış olmasına, delillerin takdirinde bir yanlışlık bulunmamasına göre davalı kadının tüm, davacı kocanın davalı kadına yoksulluk nafakası verilmesine ilişkin temyiz itirazları yersizdir.

2-Tarafların gerçekleşen sosyal ve ekonomik durumlarına, nafakanın niteliğine, günün ekonomik koşullarına göre davalı kadın yararına takdir edilen yoksulluk nafakası çoktur. Mahkemece Türk Medeni Kanununun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak daha uygun miktarda nafakaya hükmedilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda 2. bentte gösterilen sebeple BOZULMASINA, bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin ise yukarıda 1. bentte gösterilen sebeple ONANMASINA, duruşma için taktir olunan 990 TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, aşağıda yazılı temyiz ilam harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna 103.50 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, istek halinde temyiz peşin harcının yatıran davacıya geri verilmesine, işbu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 24.06.2013 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2010/10558, Karar No: 2011/1000, Tarih: 01.02.2011

**6. Hukuk Dairesi         2010/10558 E.  ,  2011/1000 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ziynet ve eşya alacağı davasına dair karar davacı-k.davalı(davalı-davacı) tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Asıl dava, koca tarafından açılan ziynet ve çeyiz eşyalarının bedelinin ve düğünde yaptığı harcamaların tahsili, karşı dava ise kadının ziynet bedeli ile kocaya alınan araba için yaptığı ödemelerin(katkının) tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın ziynet ve düğün masraflarına ilişkin kısmının reddine, çeyiz eşyasına ilişkin davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise kabulüne karar verilmiş, hüküm asıl davanın davacısı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davacı kocanın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı kocanın kısmen kabulüne karar verilen çeyiz eşyalarının aynen iadesine yönelik temyiz itirazlarına gelince; davacı vekili müvekkili tarafından alınan çeyiz eşyalarının davalıda kaldığını, davalı tarafından uzun süredir kullanılan eşyaların aynen iadesini istemediklerini yalnızca bedelinin tahsilini talep ettiklerini beyan etmiştir. Mahkemece buzdolabı, portmanto, koltuk takımı, yemek odası ve bir adet makina halısının aynen iadesine, aynen iade edilemediği takdirde bedeli olan 4.657 TL'nin tahsiline karar verilmiştir. Çeyiz eşyaları misli eşyalardan ise de, davacının seçimlik hakkı olup bu eşyaları aynen isteyebileceği gibi sadece bedelinin tahsilini veya terditli olarak eşyaların mevcut olması halinde aynen, olmaması halinde bedelinin tahsilini de isteyebilir. Hakim taleple bağlı olup, bunun dışında davacı dava açmaya zorlanamaz. Aynen iade hususu tarafların ittifak etmeleri halinde düşünülen bir çözüm tarzı olup, olayda tarafların ittifakı bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece söz konusu eşyaların bedelinin tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ:Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenle hükmün kısmen kabul edilen çeyiz eşyalarına yönelik olarak BOZULMASINA ve istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 1.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/67, Karar No: 2023/2605, Tarih: 14.02.2023

**4. Ceza Dairesi         2023/67 E.  ,  2023/2605 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma, hakkı olmayan yere tecavüz etme, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunma

Şüpheli hakkında imar kirliliğine neden olma, hakkı olmayan yere tecavüz etme ve resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyanda bulunma suçlarından ... Cumhuriyet Başsavcılığının 24.02.2021 tarihli ve 2021/3920 soruşturma ve 2021/9013 karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik müşteki vekilinin itirazı üzerine ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 30.03.2021 tarihli ve 2021/1916 Değişik İş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 02/11/2022 tarihli ve 94660652-105-01-15793-2021-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22/12/2022 tarihli ve KYB-2022/139081 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22/12/2022 tarihli ve KYB-2022/139081 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre; müştekinin, ... Mahallesi 1456 ada 121 parsel üzerinde tapuya kayıtlı 63007 sokak ... Apt. Dış Kapı No:... Kat:... adresinde bulunan dairenin maliki olduğu, şüphelinin apartmanın arka kısmında bulanan 70 metrekarelik yeri hiçbir hakka dayanmaksızın fuzulen işgal etmesi nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/217 esas sayılı dosyasında şüpheli aleyhine açılan elatmanın önlenmesi ve eski hale getirme davasında şüphelinin yapı kayıt belgesini ibraz ederek hak iddiasında bulunduğu, ancak bu belgenin ... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce iptal edildiğini belirterek şüphelinin resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan, imar kirliliğine neden olmak ve hakkı olmayan yere tecavüz suçlarını işlediğinin iddia edildiği somut olayda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca, şüphelinin alınan beyanında üzerine atılı suçu işlemediğini beyan ettiği, şüphelinin üzerine atılı eylemin şüpheli tarafından gerçekleştirildiği yönünde müştekinin soyut beyanı dışında herhangi bir bilgi, belge ve beyana rastlanmadığı, her türlü şüpheden uzak, kesin, inandırıcı ve kamu davası açmaya yeterli delil elde edilemediği, atılı suçla ilgili olarak tarafsız tanık beyanı ve kamera kaydı da bulunmadığı, şüpheli hakkındaki suç iddiasının tüm delillerin toplanmasına rağmen yeterli suç şüphesi seviyesinde olgunlaşamadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; müşteki vekilinin şikayet dilekçesine ekli 27/11/2018 tarihli yapı kayıt belgesinin iptal edildiğine ilişkin ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 06/01/2021 tarihli ve E-29428382-754-16276 sayılı yazısı nazara alındığında, tapu kayıtlarının getirtilerek incelenmesi, şikayete konu binanın ruhsata aykırı yapılıp yapılmadığına ilişkin keşif yapılması, alanında uzman bilirkişiden kaçak yapı ile ilgili rapor alınması sonucu şüphenin hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 Sayılı Kanun'un 160 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." ikinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170 inci maddesinin ikinci fıkrasında,

“Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinde ise;

(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O Yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13 üncü maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. - Finlandiya kararı 2007; Sürmeli - Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir.