muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/8715, Karar No: 2012/10031, Tarih: 03.07.2012

**6. Hukuk Dairesi         2012/8715 E.  ,  2012/10031 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Aile Mahk.sıfatıyla)

DAVA TÜRÜ : Eşya alacağı

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı eşya alacağı davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, ziynet eşyalarının aynen iadesi, olmadığı takdirde bedellerinin, 2.500.TL nakit para ile birlikte 26.072,50.TL'nin davalıdan tahsiline ilişkindir. Mahkemece, istemin kısmen kabulü ile 13.164.TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm her iki tarafca temyiz edilmiştir.

Davacı vekili müvekkili davacıya düğün merasimi sırasında takılan ve düğünün ertesi günü davalı tarafından hemen alınarak, bozdurulup harcandığı iddiasında bulunulan ziynet eşyaları bedelleri ile nakit 2.500.TL'nin davalıdan tahsilini istemiştir. Davalı vekili, ziynet eşyalarının, davacının annesinde güvenlik amaçlı bulundurulduğunu, müvekkilinin hastahanede yatarken müşterek hanenin davacı eş tarafından kullanıldığını, altınların bozdurulma iddiasını kabul etmediklerini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi hükmü uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimse iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir. Davacı kadın dava konusu edilen ziynet eşyasının davalıda kaldığını ileri sürmüş, davalı koca ise onun tarafından götürüldüğünü savunmuştur. Hayat deneylerine göre olağan olanın bu çeşit eşyanın kadının üzerinde olması ya da evde saklanması, muhafaza edilmesidir. Başka bir anlatımla bunların davalı tarafın zilyetlik ve korumasına terk edilmesi olağan durumla bağdaşmaz. Diğer taraftan ziynet eşyası rahatlıkla saklanabilen, taşınabilen, götürülebilen türden eşyalardandır. Bu nedenle evden ayrılmayı tasarlayan kadının bunları önceden götürmesi, gizlemesi her zaman mümkün olduğu gibi evden ayrılırken üzerinde götürmesi de mümkündür. Bunun sonucu olarak normal koşullarda ziynet eşyalarının kadının üzerinde olduğunun kabulü gerekir.

Davacı, dava dilekçesinde tek tek ziynet eşyalarının cins ve vasıflarını açıklamış, ziynet eşyalarının bozdurulduğunu iddia etmiştir.Ancak, davacının 23/07/2008 tarihinde açmış olduğu boşanma dava dosyasındaki dava dilekçesinin incelenmesinden, bu davaya konu edilen ve davalı tarafından bozdurulduğu iddia olunan altınların, sadece 5 adet düz bilezik ile 15 adet küçük altın olduğu iddia olunmuştur. Bu durumda hem iddialar arasında çelişki bulunması, hem de davacı taraf anlatımlarının duyguya dayalı olması sebebiyle hüküm kurmaya elverişli bulunmadığından davacı davasını ispat edememiştir. Bununla birlikte davacı vekili dava dilekçesinde, hertürlü yasal delil demekle, yemin deliline de dayanmış olduğundan, davacıya ziynetlerin elinden alındığı, bozdurulduğu ve davalı tarafta kaldığı konusunda mahkemece davalıya yemin teklif etme hakkının varlığının hatırlatılması gerekir.. Bu durumda mahkemece, tarafların yemin hususundaki beyanlarının alınmasından sonra sonucuna göre bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.

Ayrıca, kabule göre dava dilekçesinde altı adet ray bilezik ya da bedeli talep edilmişken, talep aşılarak sekiz adet ray bilezik için karar verilmesi, hükümde aynen iadesine karar verilen ziynet eşyalarının, tek tek parasal değerleri gösterilmeden, toplam bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi de hatalı olmuştur.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 03/07/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13747, Karar No: 2014/2015, Tarih: 19.02.2014

**9. Ceza Dairesi         2013/13747 E.  ,  2014/2015 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 9 - 2012/208479

Mahkemesi : Yerköy Asliye Ceza Mahkemesi

Tarihi : 17.05.2012

Numarası : 2012/14 - 2012/107

Suç : Suç uydurma

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Oluş ve dosya kapsamına göre sanığın suç tarihinde TCDD hareket görevlisi olan Ö.. G..'e işlenmediğini bildiği halde yetkili makamlara iletilmesi amacıyla trende konusu suç oluşturan uyuşturucu madde bulunduğunu beyan ederek trenin istasyonda bekletilmesi suretiyle kolluk görevlilerince soruşturma yapılmasını sağladığı anlaşıldığından sübuta eren ve unsurları yönünden oluşan yüklenen suçtan mahkumiyeti yerine yazılı gerekçeyle beraatine karar verilmesi,Kanuna aykırı, Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, 19.02.2014 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY :

TCK'nın 271. maddesinde düzenlenen suç uydurma seçimlik hareketli bir suç olup;

- İşlenmemiş bir suçu yetkili makamlara ihbar etme

- İşlenmemiş bir suçun soruşturma yapılmasını sağlayacak biçimde delil veya emarelerini uydurma şeklinde işlenebilmektedir. Suçun oluşabilmesi için bu seçimlik hareketlerden birinin gerçekleştirilmesi yeterlidir. Birinci seçimlik harekette bahsedilen yetkili makam soruşturmaya yetkili makam olup bu makamlar CMK'nın 158. maddesinde Cumhuriyet Başsavcılığı kolluk makamları, mahkemeler, valilik veya kaymakamlık ile yurtdışında işlenen suçlarda elçilik ve konsolosluklardır. Ayrıca yürütülen kamu görevi ile bağlantılı olarak işlenen suçlarda ilgili kurum ve kuruluşların idareleri de yetkili makam olarak kabul edilmektedir. Kanunda sayılan yetkili makamlar sınırlı sayıda olup, bu makamlar yorum yoluyla genişletilemez.Somut olayda trende seyahat etmekte olan sanık, aksi sabit olmayan savunmasına göre yanındaki kişi tarafından çekinin çalınması üzerine, bu kişinin yakalanmasını sağlamak maksadıyla trenin durduğu istasyondaki hareket memuruna trende uyuşturucu olduğunu söylemiş, hareket memuru da hemen 155 telefon numarasını arayarak polise ihbarda bulunmuştur. Sanık ise gelen polis memurlarına uyuşturucudan bahsetmemiş çekinin çalındığını söylemiş, trenin 34 dakika gecikmesi nedeniyle TCDD tarafından şikayetçi olununca sanık hakkında adli işlem başlatılmıştır.Öncelikle seçimlik hareketlerden işlenmemiş bir suçun soruşturma yapılmasını sağlayacak biçimde delil veya emarelerini uydurma somut olayımızda mevzu bahis değildir. Problemin çözümü işlenmemiş bir suçu yetkili makamlara ihbar etme koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda düğümlenmektedir.Herşeyden önce TCDD gar hareket memuru yetkili makam değildir. Yetkili olmayan makama yapılan ihbar atılı suçu oluşturmayacağı gibi sanığın kastı yetkili makam olan emniyete haber verilmesi değil trenin durmasını sağlayarak trende bulunan çeki çalan kişiyi bulmaktır. Yoksa ilamda ileri sürüldüğü gibi sanık gar hareket memuruna emniyete haber verilmesini sağlamak amacıyla trende uyuşturucu var dememiştir. Hareket memuru kendi insiyatifi ile emniyeti aramıştır. Zaten sanık istese bizzat kendisi emniyeti telefonla arayabileceği gibi polisler gelince de kendisi trende uyuşturucu olduğunu söyleyebilirdi. Ancak sanık polislere çekinin çalındığını söylemiş uyuşturucu iddiasını sürdürmemiştir. Sürdürseydi yetkili makamlara işlenmediğini bildiği suçu bildirdiği için suç uydurma suçu gerçekleşmiş olurdu. Oysa bu olayda oluş biçimine göre yetkili makama ihbar koşulu gerçekleşmemiştir. Kısacası ihbarın yetkili makama yapılması suçun oluşması için zorunlu olduğundan soruşturma organlarının dolaylı olarak ihbarı öğrenmesi suçoluşturmayacaktır. (Y../G../A..TCK c.VI s. 7919 A../G../Y.. Ceza Hukuku Özel Hükümler 12 b. s. 1005) Somut olayımızda da emniyet kuvvetleri dolaylı olarak isnadı öğrenmişlerdir.Kamu görevinin yürütülmesi nedeniyle suçun ilgili kamu idaresince öğrenilip öğrenilmediği hususuna gelince; bu problem TCK'nın 279. maddesinde düzenlenen suçun unsurlarının oluşup oluşmadığına göre çözülmelidir

. (Y../G../A..TCK c.VI s. 7919 A../G../Y.. Ceza Hukuku Özel Hükümler 12 b. s. 1005) Somut olayımızda da emniyet kuvvetleri dolaylı olarak isnadı öğrenmişlerdir.Kamu görevinin yürütülmesi nedeniyle suçun ilgili kamu idaresince öğrenilip öğrenilmediği hususuna gelince; bu problem TCK'nın 279. maddesinde düzenlenen suçun unsurlarının oluşup oluşmadığına göre çözülmelidir. TCDD gar hareket memurunun görevi ile trende uyuşturucu bulunmasının arasında herhangi bir bağlantı yoktur. TCK'nın 279. maddesine göre ancak görevi ile ilgili hususlarda öğrenilen suçları kamu görevlilerinin ihbar yükümlülüğü bulunmaktadır. Görev sırasında görevle ilgili olmayan hususlarda öğrenilen suçları kamu görevlisinin ihbar yükümlülüğü bulunmamaktadır. O nedenle bu bakımdan da yetkili makama ihbarın yapılmış olduğunu kabule olanak yoktur.Sonuç itibariyle yetkili makamlara ihbar koşulu gerçekleşmediğinden sanığın eylemi suç uydurma suçunu oluşturmadığından yerel mahkemenin beraat kararı doğrudur ve onanması gerekir, sayın çoğunluğun suçun unsurlarının oluştuğuna ilişkin görüşlerine bu nedenle katılmıyorum. 19.02.2014
Yargıtay — Esas No: 2013/6874, Karar No: 2013/17812, Tarih: 27.06.2013

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2013/6874 E.  ,  2013/17812 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, temizlik işleri için ihaleye çıktığını ve temizlik işlerinin aksamaması için doğrudan temin yöntemi ile hizmet alımı yapıldığını ve davalı ile 31 günlük sözleşme imzalandığını, davalının çalıştırdığı işçilerden...'a ... aktinin fesh edilmesi üzerine davalı ile birlikte kendilerine işe iade davası açtığını, mahkemece davanın kabul edildiğini ve kararın kesinleştiğini, akabinde işçi tarafından yapılan icra takibi nedeniyle 15.482,79 TL ödediğini belirterek bu bedelin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, işçinin davalı yanında çalıştığı sürenin 31 gün olduğu, davalının bu nedenle sadece ihbar tazminatından sorumlu olacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 600,12 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 1. maddesi gereğince değişen oranlarda yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, kuruma ait temizlik işinin davalı tarafından üstlenildiğini, ihale şartnamesine göre, çalıştırdıkları işçilerin ... hukukundan doğan her türlü işçilik hakları ile ilgili tazminatlarından sorumlu olduklarını ileri sürerek

eldeki davayı açmış olup, dava dışı işçinin işe iade davası sonunda mahkemece davanın kabulüne karar verilerek, ödenmesi gereken tazminatın ... bu eldeki davanın tarafları olan davacı ve davalıdan tahsiline karar verildiği ve icra takibi sonunda da, davacı kurum tarafından mahkeme kararına konu tazminatın diğer işçi alacakları ile birlikte ödendiği ihtilafsızdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Bu cümleden olarak, davacı ile davalılar arasında düzenlenen sözleşmede işçilerin ... akitlerinden doğacak tazminattan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir.

Tüm bu açıklamalardan sonra; tacir olan davalının çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda oldukları ancak, davacı kurumun da asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekir. O halde mahkemece, davalıların bu ilkeler çerçevesinde sorumluluklarının belirlenmesi gerekirken, aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 27.6.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/582, Karar No: 2017/942, Tarih: 10.05.2017

**Hukuk Genel Kurulu         2017/582 E.  ,  2017/942 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki “alacak” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Bakırköy 7. Asliye Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 15.04.2011 gün ve 2010/288 E., 2011/123 K. sayılı kararın taraf vekillerince temyizi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 25.04.2012 gün ve 2011/9598 E., 2012/11181 K. sayılı kararı ile;

"...Davacı, 30.09.1993 tarihinde davalı müteahhitten 800,00 TL bedelle inşaat halinde işyeri satın aldığını, binanın bitmesini ve tapudan devir yapılmasını beklerken davalı müteahhidin edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle arsa sahiplerinin sözleşmeyi açılan dava sonucunda feshettiklerini ve bu yönde verilen kararın 05.07.1999' da kesinleştiğini, 2002 yılında ödediği bedelin iadesi için dava açtığını ve mahkemece lehine 11.647.52.TL alacağın tahsiline hükmedildiğini ancak bu dava sırasında faiz talebinde bulunmadığını ileri sürerek 05.07.1999 tarihinden alacak ile ilgili kararın kesinleştiği 04.03.2008 tarihine kadar işlemiş ticari avans faizinin hesaplanarak şimdilik 10.000,00TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Yargılama sırasında verilen 25.01.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam 51.193,88 TL'nin tahsilini istemiştir.

Davalı, öncelikle zamanaşımı, olmadığı takdirde esastan davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki 2. ve 3. bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı, her ne kadar Zeytinburnu 1. Asliye hukuk Mahkemesi' nin 1997/819 Esas ve 1998/1031 Karar sayılı dosyasında verilen kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi ile davalı adına olan tapu kaydının iptali ile arsa sahipleri adına tesciline ilişkin kararın kesinleştiği 05.07.1999 tarihinden itibaren faiz talep etmiş ise de; davacı, BK. 101. maddesinde öngörüldüğü şekilde davalıyı temerrüde düşürmemiştir. Bu durumda davalının Zeytinburnu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2002/243 Esas ve 2005/337 Karar sayılı dava dosyasında açılan dava dava ile temerrüde düştüğünün kabulü gerekeceğinden, mahkemece 05.07.1999 tarihinden itibaren hesaplanan faize hükmedilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

3-Her ne kadar mahkemece, davalının ıslah dilekçesi ile artırılan miktara yönelik zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiş ise de; Dava konusu ihtilafta uygulanacak zamanaşımı süresi sözleşme ilişkilerindeki 10 yıllık zamanaşımı süresidir. Zeytinburnu 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1997/819 Esas ve 1998/1031 Karar sayılı dosyasında verilen kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi ile davalı adına olan tapu kaydının iptali ile arsa sahipleri adına tesciline ilişkin kararın kesinleştiği 05.07.1999 tarihinden davacının talebini 41.193.88.TL artırarak ıslah ettiği 25.01.2011 tarihi arasında 10 yıldan fazla bir süre geçtiği ve davalının da ıslah dilekçesine karşı yasal süresi içerisinde zamanaşımı itirazında bulunduğu dikkate alınarak ıslah dilekçesi ile artırılan miktar yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı gerekçe ile ıslah ile istenen miktar yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektir..."

gerekçesi ile hüküm bozulmuş, daha sonra taraf vekillerinin karar düzeltme yönündeki itirazları üzerine Özel Dairenin 27.12.2012 gün, 2012/27786 E., 2012/30107 K. sayılı kararı ile;

"…Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; verilen karar davalının temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş; bu kez taraflar karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

1-Temyiz ilamında Belirtilen gerektirici nedenler karşısında usulün 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan davacının karar düzeltme itirazlarının reddi gerekir.

2-Mahkemece dükkan satışı olması itibariyle ticari satım niteliğinde olduğu, bu nedenle avans faizi istenebileceği gerekçesiyle avans faizi oranı üzerinden hesaplama yapılan bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Tarafların tacir olmadıkları dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Dükkan satışı olması satımın başlı başına ticari nitelikte olduğunu göstermez. Ticari satım olmadığına göre, mahkemece yasal faiz oranı üzerinden hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. Ne var ki mahkeme kararı bu gerekçe ile de bozulacak iken zuhulen davalının bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddine karar verildiği yeniden yapılan inceleme sonucunda anlaşıldığından Dairemizin davalının yukarda açıklanan yöne ilişkin temyiz itirazlarının reddine dair kararı kaldırılmalı, mahkeme kararı bu yönden de bozulmalıdır…"

gerekçesi ile bozma kararına 4. bent olarak yukarıda belirtilen bozma nedeni eklenmek suretiyle dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda kısmen direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava lehe sonuçlanan alacak davasında talep edilmemiş işlemiş faiz alacağının tahsili istemine ilişkindir.

gerekçesi ile bozma kararına 4. bent olarak yukarıda belirtilen bozma nedeni eklenmek suretiyle dosya yerine geri çevrilmekle yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda kısmen direnilmiştir.

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava lehe sonuçlanan alacak davasında talep edilmemiş işlemiş faiz alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili müvekkilinin davalıdan satın aldığını ve tapuda taşınmazın adına kaydedildiğini daha sonra 3. kişinin açtığı tapu iptal ve tescil davası neticesinde başkası adına tescil edilmesi üzerine rayiç bedelin tazminine yönelik olarak açtıkları ve lehlerine sonuçlanan alacak davasında talep etmedikleri faiz alacağının davalı tarafça ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, tapu iptal ve tescil davasının kesinleştiği tarih ile alacak davasının karara bağlandığı 04.03.2008 tarihi arasında işlemiş avans faizi alacağının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 25.01.2011 tarihli ıslah dilekçesi ile talep sonucunu arttırmıştır.

Davalı vekili davanın alacak isteminin zamanaşımına uğraması nedeniyle usulden ve esas yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davacının tapu kaydının iptaline ilişkin mahkeme kararının kesinleştiği tarihten, alacak davasının karara bağlandığı süre zarfında işleyen avans faizi üzerinden ıslah ile birlikte davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraf vekillerinin temyiz itirazları üzerine hüküm Özel Dairece yukarıda karar başlığında yazılı gerekçeler ile bozulmuştur.

Her iki taraf vekilinin karar düzeltme istemleri üzere Özel Dairece bu kez davacının tüm itirazları reddedilmiş, davalı tarafın avans faizi işletilemeyeceği yönündeki itirazları yerinde görülerek bu yöndeki ilave gerekçe de ilk bozma kararına eklenmiştir.

Yerel mahkemece faiz başlangıcında esas alınacak tarih ve yasal faiz oranının uygulanması yönündeki bozma gerekçelerine uyulmakla birlikte ıslah edilen miktar yönünden zamanaşımının gerçekleştiği yönündeki bozma nedenine direnilmiştir.

Direnme kararı taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Direnme yoluyla Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık somut olay bakımından faiz alacağının tahsili yönündeki davada ıslah dilekçesi ile talep edilen alacak yönünden zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

1-Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle ıslah kavramının açıklanması yerinde olacaktır.

1-Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bozma kararında açıklanan gerektirici nedenlere göre tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle ıslah kavramının açıklanması yerinde olacaktır.

Hukuk Genel Kurulunun 06.03.2013 gün ve E:2012/4-824, K:2013/305; 22.10.2014 gün ve E:2014/4-840, K:2014/837 sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, kavram olarak ıslah; taraflardan birinin yapmış olduğu usul işleminin tamamen veya kısmen düzeltilmesine denir (HUMK. m.83); (Kuru, B.: Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.b., C.IV, İstanbul 2001, s.3965). Islah müessesesi, dava değiştirme, başka deyişle iddia ve müdafaanın değiştirilmesi veya genişletilmesi yasağını bertaraf eden bir imkandır. Zira bu suretle, aslında yasal itiraz ile karşılaşılabilecek olan herhangi bir taraf muamelesi, ıslah kurumu yardımı ile artık bu itiraza imkan vermeksizin yapılabilmektedir (Üstündağ, S.: Medeni Yargılama Hukuk, C.I-II,5.b, İstanbul 1992, s.534).

Islahın konusu tarafların yapmış oldukları usul işlemleridir. Bu bakımdan ıslahla düzeltilecek usul işlemlerinin neler olduğundan da söz etmek gerekir. Gerek öğreti gerek Yargıtay uygulaması davanın değiştirebileceğini ve genişletilebileceğini, aynı şekilde savunmanın genişletilebileceğini ilke olarak kabul etmektedir. Yine müddeabihin artırılıp artırılmayacağı hususu da bir usul işlemi olup, ıslahın konusudur (Kuru, B.: s.4035).

Islahın amacı, yargılama sürecinde şekil ve süreye aykırılık sebebiyle ortaya çıkabilecek maddi hak kayıplarını ortadan kaldırmak olduğundan, hak ve alacağı bu sürecin dışında ortadan kaldırmış olan işlemlerin, yani maddi hukuk işlemlerinin ıslah yoluyla düzeltilebilmesi elbette ki mümkün değildir. Bir başka deyişle, maddi hakkı sona erdiren maddi hukuk işlemleri ıslahla düzeltilemez. Feragat, kabul, sulh gibi işlemler, velev ki dava içinde yapılsın, asıl hakkı ortadan kaldırdıklarından, usul işlemi olduğu kadar maddi hukuk işlemi mahiyetini de taşımaktadır ve bu sebeple, bu işlemlerin ıslah yoluyla düzeltilmesi imkansızdır. Çünkü ıslah, yargılama hukukunun şekle ve süreye bağlılığından kaynaklanan zımni hak kayıplarının telafisi için öngörülmüş bir müessesedir.

Bilindiği gibi, HUMK’nın 87. maddesinin son cümlesindeki “müddei ıslah suretiyle müddeabihi tezyit edemez” hükmü Anayasa Mahkemesinin 20.07.1999 tarih ve E:1999/1, K:1999/33 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bundan böyle davacı, dava dilekçesinde gösterdiği müddeabihini (davalı muvafakat etmese bile) aynı dava içinde ıslah yolu ile artırabilecektir. Bu düzenleme, davacının ilk dava dilekçesinde saklı tuttuğu fazlaya ilişkin hakkını ek bir dava ile istemesine engel olmayacaktır.