muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/298, Karar No: 2013/13438, Tarih: 17.09.2013

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak yada bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

Sanığın, almış olduğu sahte müstahsil makbuzlarını, ... İl Tarım Müdürlüğüne vererek karşılığında 2005/8503 sayılı Bakanlar Kurulunun Hayvancılığın Desteklenmesi Hakkındaki Karar ve Tebliğine göre 5.400-TL süzme bal desteği aldığı, sahte müstahsil makbuzlarını ... İl Tarım Müdürlüğüne vererek, kurumun zararına kendine menfaat temin etmek suretiyle kamu kuruluşunun zararına dolandırıcılık suçunu işlediği iddiasıyla yapılan yargılama sonucunda; sanığın bal ticareti ile uğraştığına dair ... yazısına göre çiftçi olup arıcılıkla uğraştığı, suç tarihinde ürettiği balları satarak satım karşılığında aldığı müstahsil makbuzunu İl Tarım Müdürlüğüne ibraz ettiği ve bal destekleme parasını aldığı, sunulan müstahsil makbuzu üzerinde herhangi bir silinti, kazıntı ve oynama olmadığı, sanığın savunmalarında, ürettiği balı bal ticaretiyle uğraştığını söyleyen ve ... isimli şahısla ortak çalıştığını belirten Murat Bayantemur'a sattığını ve bu şahsın müstahsil makbuzu düzenleyerek kendisine verdiğini, makbuzun gerçek olup olmadığını bilmesinin mümkün olmadığını beyan ettiği ve aksi dosya kapsamına göre ispat edilemeyen sanığın savunmasına itibar edilerek, ürettiği balları gerçek olduğu anlaşılan ticaret yoluyla sattığı kişilerden aldığı makbuzu ibraz ettiğinin kabul edildiği, sahte müstahsil makbuzu veya içeriği itibarıyla sahte müstahsil makbuzunu bu durumu bilerek sunduğuna dair her türlü şüpheden uzak, cezalandırmaya yetecek, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden ve şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince, sanığın atılı nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle verilen beraat kararında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; O Yer Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 17/09/2013 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4049, Karar No: 2015/5050, Tarih: 29.06.2015

**23. Hukuk Dairesi         2015/4049 E.  ,  2015/5050 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-KARAR-

Davalı kooperatif adına temyiz dilekçesinin kooperatif yönetim kurulu başkanı ... tarafından imzalandığı anlaşılmış ancak, dosyada bulunan imza sirkülerinden yönetim kurulu üyelerinden herhangi ikisinin müştereken çift imza ile kooperatifi temsil ve ilzam edeceği görülmüştür.

Mahkemece, davalı kooperatifii 27.02.103 tarihinde temsil ve ilzama yetkili yönetici veya yöneticilerin ilgili Ticaret Sicil Memurluğu'ndan sorularak temyiz dilekçesini imzalayan ...münferit imza ile yetkili ise işlem yapılmadan; ...ile birlikte diğer yönetim kurulu üyelerinden birinin müştereken çift imza ile kooperatifi temsile yetkili olmaları halinde ...dışındaki yöneticilerden birinin; ...dışında yöneticilerinin yetkili olduğu bildirilirse bu yöneticilerin temyize muvafakatı olup olmadığının bir tutanakla belirlenmesinden sonra Dairemize gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemesine ikinci kez geri çevrilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle, dosyanın yerel mahkemesine İKİNCİ KEZ GERİ ÇEVRİLMESİNE, 29.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/4596, Karar No: 2007/10161, Tarih: 15.11.2007

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2007/4596 E.  ,  2007/10161 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi

- K A R A R -

Uyuşmazlığın ağırlıklı olarak temizlik ve bakım işlerini de içeren sözleşmeden kaynaklanmasına ve bu niteliği itibari ile eser sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasının gerekmesine göre kararın temyiz incelemesi Dairemizin görevi dışındadır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle dosyanın temyiz incelemesini yapmakla görevli Yüksek 15.Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine, 15.11.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10204, Karar No: 2022/9681, Tarih: 07.12.2022

**1. Ceza Dairesi         2022/10204 E.  ,  2022/9681 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Eşe karşı nitelikli kasten yaralama

HÜKÜM :Sanığın mağdur ...'ye yönelik eşe karşı nitelikli kasten yaralama suçundan 5237 sayılı TCK'nin 86/1, 86/3-a, 87/1-c-son, 62, 53. maddeleri uyarınca 4 yıl 2 ay hapis cezası ile mahkumiyetine, 1412 sayılı CMUK'un 326/son maddesi uyarınca 1 yıl 4 ay hapis cezası olarak infazına dair.

TEMYİZ EDENLER: Sanık müdafii, katılan Bakanlık vekili

TÜRK MİLLETİ ADINA

Mahalli mahkemece bozma üzerine verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Sanık müdafiinin 19.04.2021 tarihli mazeret dilekçesinde yokluğunda karar verilmesini talep etmesi karşısında, tebliğnamedeki (2) numaralı bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Mağdur ...'ın 05/11/2008 tarihli celsede şikayetinden vazgeçtiği, şikayetten vazgeçmeden vazgeçmenin de mümkün olmadığı, dolayısıyla 21/04/2021 tarihli celsede verilen katılma kararının hükümsüz olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanık ...'ın mağdur ...'a yönelik eşe karşı nitelikli kasten yaralama suçunun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde suç niteliği tayin, takdire ilişen cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, sanığın savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre bozma üzerine verilen hükümde eleştiri ve düzeltme nedenleri dışında bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, sanık müdafiinin; sübuta, lehe olan hükümlerin uygulanması gerektiğine yönelen ve yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 14/1. maddesinin "Kamu davasına katılma üzerine, mahkumiyete ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş ise vekili bulunan katılan lehine Tarifenin ikinci kısmın ikinci bölümünde belirlenen avukatlık ücreti sanığa yükletilir." şeklindeki hükmü karşısında, kendisini vekille temsil ettiren katılan ... lehine, sanık aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin ve katılan Bakanlık vekilinin temyiz sebepleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenden dolayı 6723 sayılı Kanun'un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden CMUK’un 322. maddesi gereğince, hükümden vekalet ücreti ile ilgili paragrafın çıkartılması, yerine "Katılan ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan (2021 yılı) Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre 4.080,00 TL maktu avukatlık ücretinin sanıktan alınarak katılan ... Bakanlığına ödenmesine," şeklindeki paragrafın eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 07.12.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/39447, Karar No: 2018/4718, Tarih: 18.04.2018

**13. Hukuk Dairesi         2015/39447 E.  ,  2018/4718 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, 19/08/2008 tarihinde davalı hastanenin acil servisine müracaat edip, 20.08.2008 tarihinde aort genişlemesi teşhisiyle ameliyat olduğunu, iki hafta yoğun bakımda, bir hafta da normal serviste yattıktan sonra taburcu olduğunu ve hastaneden çıktıktan sonra sağ kolunda çok ciddi bir yanık ortaya çıktığını, kolunun giderek kötüleşmesi üzerine ... Devlet Hastahanesine müracaat ettiğini, halen tedavisinin devam ettiğini, koldaki yanığın ameliyat sırasında sağ koluna bağlanan anot katot bağlantılarının hatalı ve üzerine sıvı teması yapılması ile meydana geldiğini, koldaki damarların yandığını ve kolunu kullanabilmesinin doku nakli ile mümkün olduğunu, profesyonel rehber olması nedeniyle işini yapamadığını ve her gün için ortalama 250,00 TL kazanç kaybının olduğunu belirterek 50.000,00 TL maddi ve 25.000,00TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davalı hastanede olunan ameliyat sırasında, ihmalkar davranılması sonucu davacının kolunun yanmasına sebebiyet verilmesinden kaynaklı maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. Vekil, vekalet görevini yerine getirirken yöneldiği sonucun elde edilmemesinden sorumlu değil ise de, bu sonuca ulaşmak için gösterdiği çabanın, yaptığı işlemlerin, eylemlerin ve davranışlarının özenli olmayışından doğan zararlardan sorumludur. O nedenle, vekil konumunda olan doktorların bilim ve teknolojinin getirdiği bütün imkanları kullanmak suretiyle özen borcunu yerine getirmeleri gerekir.

Mahkemece, dosyaya kazandırılan ve hükme esas alınan Adli Tıp 3. ihtisas Kurulu'nun 15.04.2011 tarihli raporu ve Adli Tıp Genel Kurulu'nun 22.05.2014 tarihli raporunda, ortaya çıkan sonucun komplikasyon olduğu değerlendirilmiş ve davalıya kusur yüklenmemiş; bu raporlar karara esas alınarak, davanın reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının davalı hastanede aort anevrizma rüptürü tanısıyla ameliyat olduğu, ameliyat sırasında sağ ön kola bağlanan anot katot bağlantılarının hatalı olması veya üzerine sıvı teması sebebi ile meydana geldiği anlaşılmaktadır. Karara esas alınan raporlarda, büyük bir ameliyat sırasında oluşabilecek böylesi bir hatanın komplikasyon olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş ise de, mevcut durum karşısında davalı tarafından tedavi için gerekenin yapılıp yapılmadığı üzerinde dahi durulmamıştır. O halde, mahkemece, bu konuda rapor düzenlemeye ehil ve donanımlı bir üniversiteden, konularında uzmanların bulunduğu, akademik kariyere sahip 3 kişilik bilirkişi kurulundan, tüm dosya kapsamı değerlendirilmek suretiyle ve özellikle davalının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirip getirmediği hususları da değerlendirilmek suretiyle, dava konusu olayda davalıya atfı kabil bir kusur olup olmadığı hususunda, nedenlerini açıklayıcı, taraf, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli, taraf itirazlarına açıklayıcı cevap verir nitelikte rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yön göz ardı edilerek, eksik incelemeye dayanılarak, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/8288, Karar No: 2010/14494, Tarih: 14.10.2010

**3. Ceza Dairesi         2010/8288 E.  ,  2010/14494 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair,

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine; Ancak;

1-Diğer sanık ... ...'in yer gösterimi ile yapılan 27.1.2007 tarihinde yapılan keşif sonrası düzenlenen orman mühendisi raporunda, kesilen kızılçamların kesim sahasına 50 mt. uzaklıkta batısında bulunan yola istiflendiği, kızılçam ağaçlarının bu istiflerden alındığının belirtilmesine göre, tutanağı düzenleyen imzacı tanıklar ... ..., ... ... ve ... ...'in ifadelerine başvurularak o tarihte istihsal sahalarından kesilen ağaçlarının istiflenmelerinin de yapılmış olup olmadığı sorulup araştırılarak sonucuna nazaran eylemin hırsızlık suçuna dönüşüp dönüşmeyeceği tartışılarak bir hüküm kurulması gerekirken bu yönlerden eksik inceleme ile karar verilmesi,

2-Kabule göre de;

I- Sanığın eyleminin 6831 sayılı kanunun 91/5 madde kapsamında kabulünde, 5728 sayılı yasa değişiklikleri ile 6831 sayılı Kanunun 91/son maddesinin kaldırılmasıyla bu suçun ön ödemelik suçlar kapsamında kaldığı ve sanığa ön ödeme ihtarı yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

II-5237 sayılı TCK.u ile 647 sayılı Kanunun hükümlerinin birlikte uygulanmasıyla karma uygulama yapılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla bozmaya uyularak verilen hükmün bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 14.10 .2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/851, Karar No: 2024/2302, Tarih: 26.02.2024

**4. Ceza Dairesi         2024/851 E.  ,  2024/2302 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI : 2023/1872 Değişik İş

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

İNCELEME KONUSU

KARAR :Ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddi kararı

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Şüpheli hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan Erdek Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 28.03.2023 tarihli ve 2023/210 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik şikayetçi vekilinin itirazı üzerine Bandırma Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.05.2023 tarihli ve 2023/1872 değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 07/12/2023 tarihli ve 94660652-105-10-21382-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21/12/2023 tarihli ve KYB-2023/132449 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21/12/2023 tarihli ve KYB-2023/132449 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, şüphelinin malik olarak bulunduğu bina üzerinde onaylı mimarî projeye aykırı olarak çatı katındaki çatı örtüsü altında kullanılmayan alanları bağımsız bölüme ilave ederek kat imal etmek suretiyle imar kirliliğine neden olma suçunu işlediği iddiası üzerine yapılan soruşturma sonunda, Erdek Cumhuriyet Başsavcılığınca imar kirliliği suçunun oluşabilmesi için yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapılması veya yaptırılması gerektiği, bahse konu taşınmazın üzerinde bulunan yapının bina vasfında bulunmadığı, yapı vasfında olduğu ve yeni bir bina vasfında yer inşa edeceğine dair somut delil bulunmadığı gerekçeleriyle ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmış ise de,

Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 11/02/2020 tarihli ve 2019/4857 esas, 2020/4161 karar sayılı ilâmında yer alan, "...TCK'nın 184/1. maddesinde "yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran" kişilerin cezalandırılması öngörüşmüş olup, İmar Yasasının 5. maddesinde de bina kavramının "kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır." şeklinde açıklanıp, 25/05/2015 tarihli bilirkişi raporunda mevcut bodrum +3 katlı binanın üzerine sonradan inşa edilen çatı katının demir taşıyıcılı, üzeri çatı, teras üzerinden saçak yüksekliği 3,00 m. Mahya yüksekliği 4,40 m. Çatı ile teras arası bağımsız bölüm, dış duvar ve iç duvarları örülü, iç duvar yüzeyleri kaba sıvalı, wc'de alaturka hela taşlı monteli, balkon korkuluğu demir ferforje şekilde yapıldığının belirtilmesi ve dosya kapsamında yer alan binaya ilişkin resimlerin incelenmesinden imalatların bina vasfında olduğunun anlaşılması karşısında sanığın mahkumiyeti yerine, bilirkişi raporundaki yapılan imalatların "Yapı niteliğinde olup "Bina" niteliğini kazanmadığına ilişkin hatalı görüşe istinaden yazılı şekilde beraatine karar verilmesi, ... HÜKMÜN BOZULMASINA..." şeklindeki ve

Anılan Dairenin 03/06/2020 tarihli ve 2019/5706 esas, 2020/6414 karar sayılı ilâmında yer alan, "...TCK’nın 184/1. maddesinde "yapı ruhsatiyesi alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapan veya yaptıran" kişilerin cezalandırılması öngörülmüş olup, 3194 sayılı İmar Yasasının 5. maddesinde de bina kavramı "kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma, çalışma eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır." şeklinde açıklanmıştır. 14/02/2014 tarihli yapı tatil zaptı ve 14/07/2014 tarihli bilirkişi raporunda “çatı katındaki mevcut duvarlar üzerine 1,5 metre duvar örülmek suretiyle çatının daha da yükseltildiği, cephesine camlı doğramanın takıldığı.... zemin katta ise kalıcı nitelikte tuğla duvar örülmek suretiyle 3.36 m2 kalıcı nitelikte ilave kapalı alan oluşturulduğunun belirtilmesi karşısında, sanığın atılı suçtan mahkumiyeti yerine beraatine karar verilmesi, ...HÜKMÜN BOZULMASINA..." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Somut olayda, Erdek Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün 02/11/2022 tarihli yapı tatil zaptı ve 21/03/2023 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere, adı geçen şüpheli tarafından, malik bulunduğu Balıkesir ili, ... ilçesi, .... mahallesi, .... mevkii, 134 ada 4 parselde kain iki katlı mesken üzerinde iskan belgesi alındıktan sonra onaylı mimarî projeye aykırı olarak mevcut çatı örtüsü kaldırılmak suretiyle çatı arasında ruhsatsız ve kaçak hacimler oluşturulduğu, kaçak çatı katında elektrik ve sıhhî tesisat döşendiği, daha sonra ise çatı örtüsünün tekrar imâl edilerek meskenin tripleks duruma getirildiği, 05/11/2021 tarihli ve 31650 sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4758 sayılı Bazı Alanların Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi Olarak Tespit ve İlan Edilmesine İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararı uyarınca da anılan aykırı imâlatların ruhsatlandırılmasının mümkün bulunmadığının anlaşılması karşısında, söz konusu imâlatların bina vasfında olup atılı suçun yasal unsurlarının oluştuğu ve şüphelinin eylemine ilişkin dellilerin takdir ve değerlendirmesinin mahkemesince incelenmesi gerektiği gözetilmeksizin, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 Sayılı Kanun'un 160 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." ikinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinde ise;

(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13 üncü maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. - Finlandiya kararı 2007; Sürmeli - Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir.