muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/667, Karar No: 2017/1543, Tarih: 27.02.2017

**20. Hukuk Dairesi         2017/667 E.  ,  2017/1543 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Eldeki davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, murisin terekesinin tespiti istemine ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi; murisin yerleşim yeri adresinin "... Yokuşu ... Sokak No:... .../..." adresi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından ise; murisin vefatı öncesinde vesayet altına alındığı, vesayete esas sağlık kurulu raporunda kısıtlı adayının (muris ...) adresinin "... mah. ... Sk Kapı No : ... Daire: ... .../..." olarak bildirildiği, murisin MERNİS adresinin sistemde kayıtlı olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.

Türk Medenî Kanununun 589. maddesine göre; "Mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi, istem üzerine veya re’sen tereke mallarının korunması ve hak sahiplerine geçmesini sağlamak üzere gerekli olan bütün önlemleri alır." 19/1. maddesine göre de; "Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir."

Müteveffa hakkında yapılan kolluk araştırmasına göre "... Yokuşu ... Sokak No: ... .../ ... " adresinin iş yeri adresi olduğu, murisin eşi olan davacının (aynı zamanda murisin vasisi) adresinin "... mah. ... Sk Kapı No: ... D: ... .../..." olduğu, bu haliyle murisin ölmeden önce "... mah.... Sk Kapı No : ... D: ... .../..." adresinde ikamet ettiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın ... Sulh Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 27/02/2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/3298, Karar No: 2017/6098, Tarih: 30.11.2017

**14. Ceza Dairesi         2017/3298 E.  ,  2017/6098 K.**

**"İçtihat Metni"**

Suça sürüklenen çocuk ...'ın beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (iki kez) suçlarından yapılan yargılaması sonunda, atılı suçlardan mahkûmiyetine dair Kastamonu Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 11.12.2013 gün ve 2013/85 Esas, 2013/241 Karar sayılı hükümlerin O Yer Cumhuriyet Savcısı ile suça sürüklenen çocuk müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 06.04.2017 gün ve 2016/3563 Esas, 2017/1894 Karar sayılı ilamı ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan (iki kez) kurulan hükümlerin onanması ve beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçlarından kurulan hükümlerin ise bozulması yönündeki kararına karşı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 09.06.2017 gün ve 14-2014/20916 sayılı itiraznamesi ile 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesinin iki ve üçüncü fıkraları gereğince itiraz etmesi üzerine dosya Daireye gönderilmekle incelendi.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görüldüğünden İTİRAZIN KABULÜNE, Dairemizce verilen 06.04.2017 gün ve 2016/3563 Esas, 2017/1894 Karar sayılı ilamda yer alan suça sürüklenen çocuk ... hakkında kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan (iki kez) kurulan hükümlerin onanması ve beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı, çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçlarından kurulan hükümlerin bozulması yönündeki kararının 6352 sayılı Kanunun 99. maddesiyle 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesine eklenen 2 ve 3. fıkraları uyarınca KALDIRILMASINA karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun hükümlerden sonra 14.01.2014 tarihinde öldüğünün Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla alınıp dosyaya eklenen nüfus kayıt örneğinden anlaşılması karşısında mahkemece bu hususta mahallinde araştırma yapıldıktan sonra 5237 sayılı TCK'nın 64/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca karar verilmesi lüzumu,

Bozmayı gerektirmiş, O Yer Cumhuriyet Savcısı ile suça sürüklenen çocuk müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.11.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10460, Karar No: 2019/7435, Tarih: 07.11.2019

**14. Hukuk Dairesi         2016/10460 E.  ,  2019/7435 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki ortaklığın giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

7201 sayılı Tebligat Kanunu, 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Kanunla değiştirildikten sonra, gerçek kişilere yapılacak tebligatla ilgili olarak iki aşamalı bir yol benimsenmiştir.

a) Bu kanun değişikliğine göre, muhatabın adres kayıt sistemindeki adresine, Kanunun 21/2. maddesi uyarınca doğrudan tebligat yapılması mümkün değildir. Muhataba çıkarılan ilk tebligatın, öncelikle bilinen veya gösterilen en son adresine, mavi renkli zarf kullanılmaksızın ve adres kayıt sistemindeki adres olduğuna ilişkin şerh verilmeksizin Kanunun 10. maddesine göre normal bir şekilde çıkarılması gerekir. Muhatabın bu adreste bulunmaması durumunda, tebliğ memurunca Kanunun 20 ve 21. maddesinin birinci fıkrası ile Tebligat Yönetmeliğinin 29. maddesi uyarınca, muhatap lehine olan araştırmalar yapılarak tebligatın kendisine ulaşması ve bilgilendirme işlemlerinin yerine getirilmesi gerekir.

b) Muhatabın gösterilen adresten sürekli olarak ayrılması ve yeni adresinin de tebliğ memurunca tespit edilememesi durumunda, tebliğ evrakının tebligatı çıkaran mercie geri gönderilmesi gerekir. Ancak bu aşamadan sonra, Kanunun 10/2 ve Yönetmeliğin 16/2. maddeleri nazara alınarak, tebliğ evrakının açık mavi renkli zarfla, adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi olduğu belirtilerek, Kanunun 21/2. maddesine göre tebliği mümkün olabilecektir.

Tebligat Kanununun 10/2 ve 21/2. maddeleri farklı şekilde yorumlanarak, başka adresi bilinmediği gerekçesiyle muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine doğrudan doğruya Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre tebligat çıkartılması muhatabın savunma hakkını kısıtlayacağından, Anayasanın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesine ve Tebligat Kanununun yukarıda bahsi geçen hükümlerine aykırı olacaktır.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince:

Davalılar ... ve ...’ya yapılan gerekçeli karar tebligatının, 7201 sayılı Tebligat Kanununa aykırı olarak ilk seferde doğrudan Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre adres kayıt sistemindeki adresine yapıldığı ve usulüne uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, adı geçen davalılara yukarıda belirtilen ilkelere uygun şekilde gerekçeli kararın tebliğinin sağlanması ve kanuni temyiz süresinin beklenilmesinden sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 07/11/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/4447, Karar No: 2012/6998, Tarih: 16.03.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/4447 E.  ,  2012/6998 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın görev yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı davalıya koltuk takımı sattığını, bedelinin ödenmemesi üzerine tahsili için davalı hakkında icra takibinde bulunduğunu, yapmış olduğu icra takibine itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %40 inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tensiple birlikte dava dilekçesinin görev yönünden reddine, talep halinde dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-4822 sayılı yasa ile değişik 4077 sayılı TKHK.nun amaç başlıklı 1.maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2.maddesinde “bu kanunun birinci maddesinde belirtilen amaçlar ile mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar” hükmüne yer verilmiştir. Yasanın 3.maddesinde mal alışverişe konu olan taşınır eşyayı konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılımı, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları ifade eder.

Satıcı kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri kapsar. Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek yada tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içinde tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet

2012/4447-6998

satışına ilişkin bir hukuki işlemin bulunması gerekir. Somut uyuşmazlıkta davalı satıcı ile davacı alıcı arasında koltuk takımı satımına ilişkin sözleşme bulunmaktadır. Öncelikle mahkemenin görev konusunu incelemesi gerekir. Görev kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Mahkemece Tüketici Kanunu kapsamında bir ilişki olup olmadığı araştırılarak davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılıp bakılamayacağı belirlenerek sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın BOZULMASINA, ikinci bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 18.40 TL harcın iadesine, 16.3.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5438, Karar No: 2018/7133, Tarih: 20.09.2018

**11. Ceza Dairesi         2016/5438 E.  ,  2018/7133 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı Yasaya Muhalefet (sahte fatura düzenlemek)

HÜKÜM : Beraat

Sanıklar hakkında 2008 ve 2009 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarından verilen beraat hükümlerine yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde;

Sanıkların, T... Bilgisayar Emlak Müşavirliği, Gıda İnşaat Yapı San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi oldukları, şirketin bilgisayar, bilgisayar çevre bilimleri ve yazılımlarının toptan ticareti işiyle iştigal etmek amacı ile kurulduğu, ancak 2008 ve 2009 yıllarında iş yerine gelen şahıslara gerçekte mal veya hizmet satmadıkları halde mal veya hizmet satmış gibi göstererek POS cihazıyla kredi kartlarından çekim yaptıkları, mal veya hizmet bedelini nakit olarak şahıslara verdikleri, bunun karşılığında da komisyon aldıkları, sanıkların bu durumu gizlemek için yapmış oldukları bu işlemlerin gerçek bir mal veya hizmet satımı karşılığı yapıldığını gösterir belgeler düzenledikleri iddiasıyla açılan davada; sanıkların, "yaptıkları işi gerçek olarak yaptıklarını, komisyon karşılığı kimseye para vermediklerini, gerçek dışı işlemler yapıp belge tanzim etmediklerini" savunmaları, vergi müfettişi tarafından beyanlarına başvurulan ..., ...,... ... ve ...'ın özetle ‘‘mükellef şirketten emtia almadıklarına fakat kredi kartlarını kullandırdıklarına’’ dair beyanları ile dosyada bulunan 17.07.2014 ve 29.06.2015 tarihli bilirkişi raporları arasında çelişki bulunması karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespiti bakımından;

1- Sahte fatura düzenleme suçunda, suçun maddi konusunun fatura olması; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 230. maddesinin 1. fıkrasında, faturalarda bulunması zorunlu olan bilgilerin neler olduğunun belirtilmesi, aynı Kanunun 227. maddesinin 3. fıkrasında ''Bu Kanuna göre kullanılan veya bu Kanunun Maliye ve Gümrük Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak kullanma mecburiyeti getirilen belgelerin, öngörülen zorunlu bilgileri taşımaması halinde bu belgeler vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılır'' hükmünün yer alması karşısında; dosya içerisinde asılları bulunan 2008 ve 2009 takvim yıllarında düzenlendiği iddia olunan faturalardan, her takvim yılına ait kanaat oluşturacak sayıdaki asıllarının getirtilerek incelenmesi ve 213 sayılı Kanun'un 230. maddesinde öngörülen zorunlu bilgileri içerip içermediğinin tespit edilmesi,

2- Faturaların zorunlu bilgileri içerdiğinin tespit edilmesi durumunda;

a) Vergi müfettişi tarafından beyanlarına başvurulan ..., ..., ..., ..., ... ....'ın ve sahte olduğu iddia edilen faturaları kullanan diğer şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerine, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanıkları tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

a) Vergi müfettişi tarafından beyanlarına başvurulan ..., ..., ..., ..., ... ....'ın ve sahte olduğu iddia edilen faturaları kullanan diğer şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerine, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kimden aldıklarının, sanıkları tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların alınması konusunda sanıkların bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

b) Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için;

aa) Faturayı düzenleyen şirkete ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgelerin olup olmadığının araştırılması,

bb) 17.07.2014 ve 29.06.2015 tarihli bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde, faturaları düzenleyen şirket ile kullanan şirket ve kişilerin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde karşılıklı olarak inceleme yaptırılarak üçüncü bir bilirkişi kurulundan rapor alınması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanıkların hukuki durumlarının belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hükümler kurulması,

3- Kabule göre de; sahte fatura düzenleme suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilmeden, sanıklar hakkında tek beraat hükmü verilmesi,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.09.2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2365, Karar No: 2019/5843, Tarih: 04.07.2019

**10. Hukuk Dairesi         2017/2365 E.  ,  2019/5843 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

Dava, iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle; “ Dava konusu 08/06/2008 tarihinde meydana gelen ...'nin hayatını kaybettiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine, ” dair verilen karara karşı,

Davalı Kurum, ... San. ve Tic. A.Ş. ve .... İnş. ve Tic. A.Ş vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalı Kurum, ... İnş. San. ve Tic. A.Ş ve .... İnş. ve İşl. A.Ş vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacıların murisi ...'nin 22.05.2008 tarihinde davalılara ait Sungate Port Royal Resort Hotelde temizlik görevlisi olarak işe başladığını, 08/06/2008 tarihinde gece vardiyasında çalışmak üzere personel lojmanından işyeri servisine binmek üzere D-400 karayolu üzerinden servisin çalışanları aldığı noktaya varmak amacıyla karşıdan karşıya geçmeye çalışırken ... - Kemer istikametinde aşırı hızla seyir halinde olan 07 AUZ 80 plakalı aracın arıza şeridinde çarpmasıyla hayatını kaybettiğini, olayın iş kazası olduğu, işverenin %100 oranında kusurlu olduğu tespiti yapıldığını, buna karşılık SGK Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezinden gönderilen yazı da ise, işçi ...'nin maruz kaldığı kaza sonucu vefatının iş kazası sayılamayacağına karar verildiğini ileri sürerek; dava konusu kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II- CEVAP:

Davalı ... İnş. A.Ş. vekili; şirketin, ... A.Ş’ye ötelin mülkiyetini satarak devir ettiğini, üst hakkının devrinin yapıldığını, bundan dolayı sorumlu olmadıklarını, husumet itirazında bulunduklarını, meydana gleen kazanın iş kazası olmadığını, henüz servis aracına binmeden kazanın meydana geldiğini ve normal trafik kazası olduğunu, şirket olarak kusurlarının bulunmadığını ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalı...Otel Tur. İşl. A.Ş. vekili; meydana gelen kazanın bir trafik iş kazası değil, adi bir trafik kazası olduğunu, davacının kaldığı iddia edilen lojmandan çıkıp servis aracına binmek üzere giderken hayatını kaybettiğine dair dilekçe ekinde bir delil bulunmadığını, SGK nunda müteveffanın maruz kaldığı kazanın iş kazası sayılamayacağına karar verildiğini, işverenin kusurundan söz edilemeyeceğini ileri sürerek; davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili; davacının iddialarını kabul etmediklerini ileri sürerek; davanın reddini istemiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

Davalı Kurum vekili; davacının iddialarını kabul etmediklerini ileri sürerek; davanın reddini istemiştir.

III- MAHKEME KARARI:

A- İLK DERECE MAHKEME KARARI

"Dava konusu 08/06/2008 tarihinde meydana gelen ...'nin hayatını kaybettiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ” karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı ... Turizm İnşaat ve Ticaret AŞ vekili; kaza sigortalı lojmandan çıkıp servis bekleme noktasına giderken meydana geldiğinden 506 SK 11 deki iş kazası tanımına uymadığı, iş yerine giderken yolda meydana gelmesinin söz konusu olmadığı, davalı Kurum müfettişinin raporunun yerinde olduğu, cezada da trafik kazası olarak tanımlandığı, kusurun sigortalıda olduğu; davalı... Tic. A.Ş. vekili otel mülkiyetini devrettiğinden davalı yönünden husumet bulunmadığı, kazasının iş kazası niteliğinde olmadığı,

Davalı...Otel Turizm İşletmeleri A.Ş. vekili, 01.04.2009 tarihinde otel işletmeciliğini devraldığından bu tarihten önce meydana gelen kaza nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, kazanın iş kazası olmadığı;

Davalı Kurum vekili, 506 sayılı Kanunun 11'inci maddesindeki sınırlı hallerden birine girmediğinin kazanın iş kazası olmadığı gerekçeleriyle anılan kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B- BAM KARARI

Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının b bendinin 1'inci alt bendi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı ... A.Ş. vekili; istinaf başvurusu ile ileri sürdükleri sebeplerin açıklığa kavuşturulmadığını, meydana gelen kazanın iş kazası olmadığını, durum ÇSGB müfettişince yapılan değerlendirimenin yorum doğrultusunda olduğunu, kararın hukuka aykırı olduğunu ve bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... İnş. A.Ş. vekili; davanın husumet yönünden reddinin gerektiği, istinaf taleplerinin gerekçesiz bırakıldığını, kaza tarihinde otelin kendilerince Miraş A.Ş.'ye devirinin yapıldığını bu nedenle sorumlu olamayacaklarını ve kararın bozulmasını talep ettiklerini,

Davalı Kurum vekili; 506 sayılı Kanunun 11'inci maddesi gereğince kazanın iş kazası olarak nitelendirilemeyeceğini ve davanın reddi gerekirken kabulünün bozma nedeni olduğunu belirtmiştir.

IV- İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

Davaya konu olan ve tespiti istenen "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanunun 11-a ve 5510 sayılı Kanunun 13. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 13. maddesinde İş Kazası;

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 13. maddesinde İş Kazası;

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.

İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse somut olayda olduğu gibi sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir.

5510 sayılı Kanun'un 12. maddesi hükmüne göre aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.

Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde, ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Asıl işveren ile alt işveren arasında yapılan sözleşme ile iş kazası veya meslek hastalığına bağlı sorumluluğun alt işverene ait olduğunun kararlaştırılması ya da anahtar teslim iş olduğu ibaresinin konulmuş olması; bu sözleşmenin tarafı olmayan Kurumu bağlamaz.