muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/9418, Karar No: 2020/10488, Tarih: 30.11.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/9418 E.  ,  2020/10488 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 8. Asliye Ticaret ile ... Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

-KARAR-

... 8. Asliye Ticaret Mahkemesince, haksız müdahalenin bulunduğu iddia edilen yer mahkemesinin yetkili olduğu bu nedenle ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) yetkili mahkeme olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ise, somut olayda davanın alacak talebinden ibaret olduğu, davacının müdahalenin menine yönelik bir talebinin olmadığı, zarar görenin yerleşim yerinin .../... olduğu, dolayısıyla davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davacı davayı zarar görenin yerleşim yerinin bulunduğu ... ilinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Dosya kapsamından; davacının dava dilekçesi ile, davacı şirketin 24/07/2006 tarihli üretim lisansı uyarınca ... II projesi kapsamında ... ili ... ilçesi ... köyünde bulunan ... I, II ve III hidroelektrik santrallerini işlettiği, santraller kapsamında DSİ Genel Müdürlüğü ile su kullanım anlaşması akdedildiği, 2013 yılı aralık ayından itibaren geçici kabullerinin yapıldığı ve devreye alındığı, ...'nin doğal yatağı ile ... ... Deresine aktığı ve müvekkili şirkete ait santrallerin ... Deresi'nin suyundan faydalandığı ve davalıların haksız müdahalesi sonrası müvekkili şirketin kullanması gereken suyu kullanmak suretiyle menfaat sağlamış oldukları iddiası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalılardan şimdilik 10.000 TL'nin haksız müdahale tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı HMK'nun genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı HMK'nun genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

6100 sayılı HMK'nun haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde HMK'nın 7/1-2. cümlesindeki düzenleme anlamında kesin yetki sözkonusu değildir. Haksız fiil halinde HMK'nın 16. maddesi gereğince birden fazla mahkemenin yetkili kılınarak davacıya bir seçimlik hak tanınmış olduğu gözönüne alındığında, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, zarar görenin yerleşim yerinin ... olduğu, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davacının davayı zarar görenin yerleşim yerinin bulunduğu ... ilinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, davanın ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 30/11/2020 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18772, Karar No: 2012/18065, Tarih: 08.10.2012

**10. Hukuk Dairesi         2011/18772 E.  ,  2012/18065 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 182-523

Davacı, davalıya ait torna atölyesinde 06.02.1980 tarihinden 1982 yılı Temmuz veya ağustos ayları arasında işçi olarak aralıksız çalışmalarının sigortalı çalışma olarak tespitini istemiştir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

1-) 6100 sayılı HMK’nın 119. Maddesinin 1. Fıkrasının ğ) bendi gereğince davacının dava dilekçesinde talep sonucunu açık ve net olarak belirtmesi gereği, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise talep sonucu net değil ise, davacıya talebini açıklaması ve eksikliğin tamamlanması için süre verilmesi gereği, bu sürede de eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Her ne kadar 16.11.2011 tarihli duruşmada davacının “benim sigorta prim sayısına ihtiyacım yoktur, ben sigorta prim gün sayısının tespitini talep ediyorum” şeklindeki beyanı mevcut ise de, bu beyandan da davacının talebinin ne olduğu anlaşılamamaktadır. Hal böyle olunca, Mahkemece, öncelikle, HMK’nın 31. maddesi gereğince davacı asil isticvap edilerek, talebinin ne olduğu açıklattırılmalıdır.

2-)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Diğer taraftan, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi hükmüne göre; Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Yukarıda sayılan belgelerin ve bu kapsamda işe giriş bildirgesinin süresi içerisinde kuruma verilmesinden önceki döneme ilişkin dönemler hak düşürücü süreye tabi olur ise de, sonraki süreler bakımından, hak düşürücü süre söz konusu olmayacaktır.

Öte yandan; 506 sayılı Kanunun 3/II–B maddesinde, özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu kanunun 35 inci maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda; sigortalı ile işveren arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve sigortalının çırak olup olmadığı belirlenirken çalışma ilişkisi irdelenmeli, çıraklık sözleşmesinde akdi ilişkinin üstün niteliğinin çalışma yerine sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesi olduğu hususu gözetilmeli, sigortalının iş yerinde üretimle ilgili çalışmalara eylemli olarak katılması ve meslek ve sanat eğitiminin ikinci plânda tutulması, bir başka anlatımla, sigortalının emeğiyle iş yeri ve işverene katkıda bulunması durumlarında çıraklık ilişkisinin söz konusu olamayacağı benimsenmelidir.

Davaya konu somut olayda; Mahkemece, davacının, talep ettiği dönemlerde diğer tanık ifadeleri ve 01.11.1980 tarihli çıraklık sözleşmesi nedeniyle çırak olduğu düşüncesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmakta ise de; bu kararın eksik inceleme ve yetersiz araştırmaya dayalı olarak verildiği anlaşılmaktadır. Zira dosya arasında mevcut olan ve davacı adına tüm sigorta kollarından verildiği anlaşılan 01.01.1981 tarihli işe giriş bildirgesi nedeniyle, bu tarihten sonrası bakımından, davacının üretime yönelik olarak işyerinde çalışmaya katılması durumunda iddiaya konu çalışma sürelerinin tespiti mümkün olabilecektir.

Şüphesiz, yukarıda da belirtildiği üzere davacının 01.01.1981 tarihinden öncesi çalışmalarının, hak düşürücü süreyi kesen herhangi bir belge olmaması karşısında, tespiti, artık mümkün değildir. Bu kapsamda, 01.01.1981 tarihi öncesi bakımından, mahkemenin verdiği ret kararı sonucu itibari ile doğru ise de; bu tarih sonrası bakımından, davacının davalı yanında çalışıp çalışmadığı belirlenmeli, bu yönde, çalışmanın varlığı durumunda, bu kez çıraklık sözleşmesi düzenlenip düzenlenmediği araştırılmalı, çıraklık eğitim merkezinde teorik veya pratik eğitim alıp – almadığı, eğitimin yoğunluğu ve işyerinde fiilen çalışma süresi araştırılarak, taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenmeli, çıraklık ilişkisi mevcut ise, mesleğin öğrenilmesi için çıraklık ilişkisine dayalı olarak çıraklık eğitim merkezinde veya işyerinde geçen çalışma dönemlerinin uzun vadeli sigorta kollarından sayılmasının mümkün bulunmadığı gözetilmelidir. Davacı ile, davalı işveren arasında çıraklık ilişkisinin bulunmadığının anlaşılması durumunda ise; mahkemenin, talep edilen sürelere ilişkin olarak -varsa- işveren nezdindeki tüm belgeler getirtilmeli; işbu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden, imzanın kendisine aidiyeti sigortalı tarafından kabul edilenler ile, inkâr edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan, yine, sigortalıca hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanmalı; bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı hususu gereğince yeterince araştırılmalı; o dönemde sigortalı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan başka işverenler ile bu işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama aşamasında dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, işyerinin kapsamı kapasite ve niteliği nazara alınmalı, böylece, bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, 08.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/7497, Karar No: 2007/7387, Tarih: 01.05.2007

**21. Hukuk Dairesi         2006/7497 E.  ,  2007/7387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Ordu İş Mahkemesi

TARİHİ : 07/04/2006

Davacı, 1.1.1987-12.11.1995 tarihleri arasında zorunlu tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun   tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı 1.1.1987-12.11.1995 tarihleri arasında  SSK.'na tabi sigortalı olduğu süre dışında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbitini istemiştir

Mahkemece davacının 1.10.1987-12.11.1995 tarihleri arasında çakışan SSK.'na tabi sigortalı olduğu süre dışında tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbitine  karar verilmiştir.

Davacı 1.1.1987-12.11.1995 tarihleri arasında  SSK.'na tabi sigortalı olduğu süre dışında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbitini istemiştir

Mahkemece davacının 1.10.1987-12.11.1995 tarihleri arasında çakışan SSK.'na tabi sigortalı olduğu süre dışında tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbitine  karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla  kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan p. e. İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Ş. Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının   Ziraat Odası’na  15.09.2005 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifi ve Fındık Tarım Satış Kooperatifi kaydının olmadığı, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı, davacının sattığı ürün bedelinden yapılmış her hangi bir prim kesintisinin bulunmadığı,  prim ödemesinin bulunmadığı, tarımsal kredi kullanıp kullanmadığının araştırılmadığı,  22.12.1986-21.9.1987 tarihleri arasında 192 gün, 12.11.1995-30.11.1995 tarihleri arasında 18 gün SSK’lı çalışmasının bulunduğu, 01.01.1987 tarihinde tarım Bağ-Kur’a kayıt ve tescil edilip, Kurum’ca 12.11.1995 tarihinde  tescil tarihinde  daha önceden  devam ede gelen SSK’lı çalışmaları nedeniyle kaydının başlangıç tarihi itibariyle iptal edildiği görülmektedir.

Gerçekten, 2926 sayılı Yasa’nın 2. maddesine göre tarım Bağ-Kur sigortalısı olabilmek için başkaca bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmamak gerekmektedir. Davacının 1.1.1987 tarihinde tarım Bağ-Kur’a kayıt ve tescil edildiğinde, 22.12.1986 tarihinden itibaren devam ede gelen 506 sayılı Yasa’ya tabi çalışması bulunmakla, Kurum tarafından sigortalılığın başlangıç tarihi itibariyle  iptali işlemi doğrudur. Kaldı ki, davacının  talep edilen sürelerde herhangi bir  prim ödemesi yapmadığı, 2926  sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut muhtar ve tanık beyanına dayalı olarak kabul edilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 01.05.2007  gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8640, Karar No: 2024/8273, Tarih: 19.09.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/8640 E.  ,  2024/8273 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/30 Esas, 2024/331 Karar

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 1007 nci maddesine dayanan tazminat istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinin Dairemizce miktardan reddilmesi üzerine 18.04.2024 tarihinde kesinleşmiştir.

Davalı Hazine vekili Dairemiz kararındaki miktar yönünden İlk Derece Mahkemesi Kararının kesin olduğuna ilişkin maddi hatanın düzeltilmesi talebinde bulunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince 03.07.2024 tarihli ek karar ile maddi hatanın düzeltilmesine talebinin reddine karar verilmiştir.

Dairemiz kararındaki maddi hataya ilişkin düzeltme yapılması Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin görevi olduğundan, İlk Derece Mahkemesince Dairemiz kararına karşı verilen itiraz (maddi hatanın düzeltilmesi) dilekçesine yönelik temyiz isteminin reddine dair verilen 03.07.2024 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan incelemede;

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; her paydaş için hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktarın karar tarihi itibari ile Bölge Adliye Mahkemelerine ilişkin kesinlik sınırı olan 378.290.00 TL’nin altında

kaldığı, Dairemizin 18.04.2024 tarihli ve 2024/4247 Esas, 2024/4603 Karar sayılı temyiz dilekçesinin miktardan reddi kararında maddi hata bulunmadığı anlaşıldığından davalı Hazine vekilinin maddi hatanın düzeltilmesi isteminin REDDİNE,

19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/6182, Karar No: 2010/7098, Tarih: 15.06.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/6182 E.  ,  2010/7098 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mah.Sıf)

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 27.12.2005 gününde verilen dilekçe ile yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptal tescil istenmesi üzerine bozmaya uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 13.10.2009 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 27.04.2010 günü murafaa icrasından sonra dosyada görülen eksiklik nedeniyle evrak mahalline iade edilmiştir. Anılan eksikliğin giderilmesinden sonra dosya tekrar Dairemize gönderilmiş olmakla, içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, yüklenicinin temliki işlemine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davalı yüklenici savunmada bulunmamış, davalı arsa sahibi inşaatın tamamlanmadığını, kendisi tarafından ikmal edildiğini, yüklenici tarafından edim yerine getirilmediğinden davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece birlikte ifa kuralı uyarınca dava kabul edilmiştir.

Hükmü davalı arsa sahibi temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre davalı arsa sahibinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Sözleşmelerde kural, borç ilişkisinin sonucu olan edimin alacaklıya ifasıdır. Başka bir deyişle borç hangi kişiler arasında doğmuşsa ilke olarak varlığını bu kişiler arasında sürdürür ve sona erer. Alacağın temliki ise hayatın ihtiyaçlarından ortaya çıkan bir hukuk kurumudur. Kısaca davada dayanılan, 12.07.2001 günlü sözleşme, davacı ile davalı yüklenici arasında yapılmış bir temlik sözleşmesidir. Bir tanımlama yapmak gerekirse alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü kişi arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan şekle bağlı bir akittir. Yüklenici arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile kazandığı kişisel hakkı üçüncü kişiye temlik etmişse üçüncü kişi bu temlik işlemine dayanarak şahsi hakkını arsa sahibine karşı ileri sürebilir. Ancak, temlik alanın (davacı üçüncü kişinin) ifa talebine muhatap olan borçlu (davalı arsa sahibi) bu talebe hemen uymak zorunda değildir. Devralan yeni alacaklı (üçüncü kişi) temlik işlemini ve kendisinin yeni alacaklı sıfatını ispat etmiş olsa bile borçlunun (arsa sahibinin) ona karşı bazı itiraz ve def’ilerde bulunmak yetkisi vardır. Gerçekten Borçlar Kanununun 167.maddesine göre, “Borçlu temlike vakıf olduğu zaman temlik edene karşı haiz olduğu def’ileri temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen borçlu temlik işlemi olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür def’iler ileri sürebilecekse aynı def’iler yeni alacaklıya (temlik alan davacı üçüncü kişi) karşıda ileri sürebilir.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince;

Bilirkişi 21.11.2007 tarihli ek raporunda keşif tarihine göre yapıdaki eksiklikleri davacının arsa payı oranına göre 2.114.37 TL olarak saptamıştır. Eser bir bütündür ve yüklenicinin borcu eseri amacına sözleşmeye ve fen ve sanat kuralına uygun tamamlamaktır. Eserin bölünmesi olanağı olmadığından arsa sahibi yukarıda sözü edilen Borçlar Kanununun 167.maddesine dayanarak yükleniciye karşı ileri sürebileceği bütün hakları temlik alan üçüncü kişiye de ilerisi sürebileceğinden davacı yapıdaki eksikliklerin bedeli olan 7.914.87 TL’nin tamamını davalı arsa sahibine ödemek zorundadır. Ancak bu miktar ödendiği takdirde eser tamamlanmış sayılacağından mahkemece eksik miktarın depo ettirilmesi suretiyle istemin bu şekilde kabulü doğru olmamıştır.

Karar açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı arsa sahibinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bent gereğince hükmün BOZULMASINA, 750 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ya verilmesine, peşin harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 15.06.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.