muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/4468, Karar No: 2023/786, Tarih: 14.03.2023

7. 28/09/2015 tarihli CD okuma ve çözümleme tutanağında; ''..Kamera saatine göre 13:11:45'de . tur şirketine ait aracın ara mahalle sokağından D-400'e çıkarak ... istikametine döndüğü, 13:11:46'da 07 E 0607 plakalı ... sürücüsünün aracı D-400'den ara mahalle sokağına kırdığı anda sağ şerit arkasından gelen motosikletin araca çarparak hızla yola savrulduğu, 07 E 0607 plakalı aracın hiç durmayarak olay yerinden ayrıldığı ve ara sokağa girdiği 13:11:5'de kamera görüş alanından çıktığı'' belirtilmiştir.

8. Kesin doktor raporlarının, sanığın adli sicil kaydının dosyada olduğu anlaşılmıştır.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak sanık hakkında ilk derece mahkemesince verilen ceza miktarının az olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak uygulama yapılmıştır.

IV. GEREKÇE

Yapılan inceleme neticesinde bölge adliye mahkemesinin kararında, oluş ve kabulünde, uygulamasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür.

Sanık müdafiinin temyiz istemi;

1. Kusur yönünden;

Kaza tespit tutanağı, keşfe binaen tanzim olunan bilirkişi raporunun, Adli Tıp Kurumu raporunun oluş ve dosya kapsamının birbiri ile uyumlu olduğu, kusur durumunu kesin bir şekilde tespit ettiği anlaşılarak hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, lehe hükümlerin uygulanması gerektiği yönünden: Hükmolunan ceza miktarı bakımından 5237 sayılı kanunun 51 inci maddesinde düzenlenen erteleme hükümlerinin, ceza miktarı ve katılanların zararının tazmin edilmemiş olması nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi kapsamında hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesinin uygulanmamasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

5237 sayılı kanunun 50 nci maddesinin dördüncü fıkrasında uzun süreli hapis cezasının taksirli suçlarda adli para cezasına çevrilebileceği öngörülmüş ise de Bölge Adliye Mahkemesince ''..Suçun işleniş biçimi, sonucunun ağırlığı, suçun işlenmesindeki özellikler, sanığın olaydaki kusur durumu ve cezanın caydırıcılık özelliği nazara alınarak sanık hakkında TCK'nın 50/4 ve 50/1-a maddelerinin uygulanmasına takdiren yer olmadığına'' şeklindeki yasal ve yeterli gerekçe ile uygulanmasına karar verilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Cezanın fazla olduğu yönünden;

5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesinde yer verilen, suçun işleniş biçimi, sanığın taksirinin yoğunluğu, meydana gelen zararın ağırlığı gibi ölçütler ile aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına belirtilen cezada orantılılık ilkesi dikkate alınarak asli kusurlu ve tam kusurlu olarak bir kişinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilir, bir kişinin nitelikli şekilde yaralanmasına neden olan sanık hakkında belirlenen temel ceza miktarında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılarak hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık müdafinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 07.02.2018 tarihli v 2017/2561 Esas, 2018/398 Karar sayılı kararı kararında sanık müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 6. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

14.03.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/7505, Karar No: 2014/29897, Tarih: 08.12.2014

**8. Ceza Dairesi         2014/7505 E.  ,  2014/29897 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hakkı olmayan yere tecavüz

HÜKÜM : CMK.nun 223/8. madde ve fıkrası uyarınca açılan kamu davasının düşürülmesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Müşteki ... vekilinin 30.05.2013 tarihli dilekçe ile temyizden feragat ettiği anlaşılmakla, katılan ... vekilinin temyiz itirazları ile sınırlı olarak yapılan incelemede;

Yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın eylemi 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 15/1. madde ve fıkrasında kapsamında olup idari yaptırımı gerektirdiği, ancak 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 20/2...c maddesi uyarınca soruşturma zamanaşımı süresinin 3 yıl olduğu, kabahat tarihinden karar tarihine kadar bu sürenin gerçekleştiği gözetilerek anılan maddenin 1. fıkrası uyarınca sanık hakkında idari para cezası verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı ise de, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususun, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 322. maddesi gereğince düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hüküm fıkrasından "aynı yasanın 5. maddesi yollamasıyla CMK.nun 223/8. maddesi uyarınca, kamu davasının düşürülmesine" ibaresi çıkartılarak yerine "gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5326 sayılı Yasanın 20/1. maddesi uyarınca sanık hakkında idari para cezası verilmesine yer olmadığına" yazılmak suretiyle hükmün (DÜZELTİLEREK ONANMASINA), 08.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/9990, Karar No: 2012/2285, Tarih: 16.02.2012

**(Kapatılan)19. Hukuk Dairesi         2011/9990 E.  ,  2012/2285 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, davalının, dava dışı... tarafından müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinden doğan borcu üstlendiği, buna karşılık müvekkili tarafından davalıya 12.000.TL değerinde koltuk takımı verildiğini, bunun bir protokole bağlandığını, ancak davalının kendisine düşen edimi yerine getirmediğini belirterek 12.000.TL’nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafça mahkemeye sunulan protokolün üst kısmının sonradan doldurulduğunu, davacının borcuna karşılık müvekkiline koltuk takımı verdiğini söyleyerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan deliller doğrultusunda davacı tarafça dosyaya sunulan protokolün üst kısmının sonradan doldurulduğu, davacının davalının kendi borcunu üstlendiğini kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, 16.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/12068, Karar No: 2014/9103, Tarih: 28.04.2014

**21. Hukuk Dairesi         2013/12068 E.  ,  2014/9103 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bergama 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 19/03/2013

NUMARASI : 2011/318-2013/172

Davacı, sigortalılık başlangıç tarihinin 01/04/1981 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, sigortalılık başlangıcının 01/04/1981 tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacının 18 yaşını ikmal ettiği 15.06.1983 tarihi itibariyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108.maddesinin 1.fıkrasında; " Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihdir." hükmü düzenlenmiştir.

Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 15/06/1965 doğumlu olduğu, 01/04/1981 tarihinde davalı işyerinde çırak olarak çalışmaya başladığı yazılı işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, davacının bu dönemdeki çalışmalarının Kuruma bildirilmediği anlaşılmaktadır.

Davanın bir diğer yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 3. Maddesinin II/B bendine göre “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır.

Davanın bir diğer yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 3. Maddesinin II/B bendine göre “Özel Kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları...” uygulanmamaktadır.

Davada tespiti istenen dönemde 05.07.1977 tarihinde yürürlüğe giren 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası yürürlükte olup 19.06.1986 tarihinde yürürlüğe giren 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Yasası yürürlükte değildir. Belirtilen nedenlerle çıraklık ilişkisi, çıraklık sözleşmesini düzenleyen 2089 sayılı Yasa'daki koşullar dikkate alınarak irdelenmelidir. Davada tespiti istenen dönemde yürürlükte bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Yasası'nın 4. maddesinde, bu Kanuna tabi bir sanatı o sanat için düzenlenen tarih ve pratik öğrenim programına göre o işyerinde öğrenmek amacıyla bir çıraklık sözleşmesi ile bir iş yeri sahibinin hizmetine giren kimseye çırak deneceği, 5. maddesinde çırak olabilmek için 18 yaşından büyük olmamak gerektiği, 16. maddesinde ise işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmaya başlamadan önce velisi veya kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20. maddesinde sözleşmenin bir örneğinin mahalli Çıraklık Eğitimi Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu bildirilmiştir. Öncelikle bir kimseye çırak denebilmesi için o kimsenin durumunun bu özel kanunda çıraklar hakkında yapılan tarife ve nitelendirmeye uyması gerekir.

Taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

506 sayılı Yasa’nın 79/10.maddesinde bu tür hizmet tesbiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması ve inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.

Somut olayda, davacının 18 yaşını ikmal etmeden önce 01/04/1981 tarihinde davalı işyerinde çırak olarak çalışmaya başladığı yazılı işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesi davacının çırak olarak nitelendirilmesi sonucunu doğurmaz. Davacı, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir. Ayrı bir çıraklık sözleşmesi bulunmadan ve akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanat kazandırmak olduğu saptanmadan davacının çırak olduğuna karar verilemez. Dosyada davacının çırak olup olmadığı yeterince araştırılmamamıştır.

Yapılacak iş; davacının işyeri özlük dosyası ile sigortalı sicil dosyasını getirterek davacı ile davalı işveren arasında çıraklık sözleşmesi bulunup bulunmadığını araştırmak, davacının 01/04/1981 tarihinde başlayan çalışmasında üstün tutulan yönün sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesi olup olmadığını yada davacının işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıp katılmadığının ve meslek ve sanat eğitiminin arka planda tutulup tutulmadığını bordro tanıklarına veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanlarına sorarak araştırmak, Kurumdan müfettiş raporunu istemek, tüm deliller toplandıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece yukarıda açıklanan bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan dava konusu dönemde davacının çırak olup olmadığı araştırılmadan davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 28.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/2312, Karar No: 2013/3257, Tarih: 20.05.2013

**15. Hukuk Dairesi         2012/2312 E.  ,  2013/3257 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... ile davalı ... İnş. A.Ş arasındaki davadan dolayı ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 01.11.2011 gün ve 2011/1935-2011/408 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

İncelenmesine gerek görüldüğünden;

1-Dava konusu işe ait 10.01.1991 tarihli taraflar arasındaki sözleşmenin tüm sayfalarının dosyada bulunmadığı belirlendiğinden temin edilmesi,

2-Evrak dolabında olduğu anlaşılan 4 mavi, 5 siyah klasörün gönderilmediği anlaşıldığından sözleşme ile birlikte gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 20.05.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20117, Karar No: 2013/31850, Tarih: 05.11.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/20117 E.  ,  2013/31850 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Beraat

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

... Çocuk Mahkemesinin 15.9.2008 tarih 2007/514 Esas sayılı yakalama emrine istinaden ... Çocuk Mahkemesince, 24.9.2008 tarih 2008/15 Değişik İş sayılı sorgu zaptı ile suça sürüklenen çocuk ...'in savunmasının tespit edildiğinin anlaşılması karşısında, suça sürüklenen çocuk ...'in savunması alınmadan hüküm kurulması nedeniyle bozma talebine yönelik tebliğnamedeki düşünceye iştirak edilmemiştir.

Müştekinin aşamalarda değişmeyen anlatımları ve tanık ...'ın beyanlarına göre, suça sürüklenen çocukların, bebek arabasına asılı vaziyette bulunan müştekiye ait çantanın içindeki para çantasını çalarak hızlıca uzaklaştıkları, para çantasını hakkında yaşı nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen...e verdikleri, müştekinin durumu fark etmesi üzerine tanık ... tarafından bir kaç dükkan ötede yakalandıkları, ...'in olay yerinden kaçtığının anlaşılmış olması karşısında, tüm dosya kapsamına göre, suça sürüklenen çocukların suçu sabit görüldüğünden mahkumiyetleri yerine delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yerinde ve yeterli olmayan gerekçe ile beraatlerine karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, 05.11.2013 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/3651, Karar No: 2024/7119, Tarih: 10.06.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/3651 E.  ,  2024/7119 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/8 Esas, 2024/188 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Dikili Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.11.2023 Tarihli ve 2023/1125 Esas, 2023/1142 Karar Sayılı Kararı

Davalının yerleşim yeri adresinin dava konusu taşınmazın bulunduğu yer olduğu, davalı vekili tarafından süresi içinde yetki itirazında bulunulduğu, yetkili mahkemenin davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gaziosmanpaşa 2 . Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.01.2024 Tarihli ve 2024/8 Esas, 2024/188 Karar Sayılı Kararı

Dava dilekçesinde kira sözleşmesine konu taşınmazın adresinin sehven Arnavutköy/İstanbul yazıldığı, kira sözleşmesine konu adresin ve davalının ikametgahının Arnavutköy Mah. Tayyareci Suphi Sok. No:21 Beşiktaş/ İstanbul adresi olduğu, ayrıca somut olayda kesin yetki kuralı bulunmadığı ve yetki ilk itirazında da bulunulmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinin feshi ve kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesi şöyledir:

“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir.

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir.

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

6. 6100 sayılı Kanun'un “İlk İtirazlar - Konusu” başlıklı 116 ncı maddesi şöyledir.

“- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir:

a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı.

b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.”

7. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir.

“(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.”

C. Değerlendirme

1. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

2. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Dikili Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Dikili Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.