muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/12609, Karar No: 2025/5973, Tarih: 26.02.2025

Prof. Dr. Yener Ünver, Ceza Muhakemesi Hukukunun Güncel Sorunları isimli kitabında uyuşmazlık konusu hakkında; soruşturmaya yer olmadığı kararının derdestlik gibi bir sonuç doğurmadığını, SYOK'un kovuşturmaya yer olmadığı kararları gibi bir usule bağlanmadığını, bu nedenle aynı konuda bir başka savcılığa başvuruda bulunulması halinde, daha önce SYOK verilmiş olmasına rağmen, soruşturma başlatılarak işlem yapılabileceğini değerlendirmiştir. (Yener Ünver, Ceza Muhakemesi Hukukunun Güncel Sorunları, 2021, Seçkin Yayınları, s.220)

... Tural, Soruşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar başlıklı yüksek lisans tezinde; CMK'nın 172/2. maddede yer alan hükmün kıyas yoluyla uygulanması gerektiği, itiraz üzerine sulh ceza hakimliğince reddedilen SYOK'ta yeni delil elde edilmesi halinde sulh ceza hakimliğinden alınacak karar ile soruşturmanın başlatılabileceği; itiraz edilmeden kesinleşen SYOK'ta ise Cumhuriyet savcısı tarafından doğrudan soruşturmanın başlatılabileceği ifade edilmiştir. (Dr. ... , Soruşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar, Yüksek lisans tezi, s.159-160, https:// tez. Yok. Gov. Tr/ UlusalTezMerkezi/ tez Sorgu SonucYeni.jsp / 554565)

Dr. Veysel Candan Canoğlu, Cumhuriyet Savcısının Soruşturmaya Yer Olmadığı Kararı başlıklı makalesinde; SYOK kararlarında CMK 172/2. maddede KYOK için öngörüldüğü gibi bir sınırlayıcı düzenlemenin bulunmadığını, SYOK verilen olay hakkında yeni bir delil elde edildiğinde veya ihbar ya da şikayetin somutlaştırıldığı bir durumda Cumhuriyet savcısının hiçbir merciden izin almadan kendiliğinden soruşturmaya başlaması gerektiği ifade edilmiştir.(Veysel Candan Canoğlu, Cumhuriyet Savcısının Soruşturmaya Yer Olmadığı Kararı, İzmir Barosu Dergisi, sayı 2017-3, s.121)

Yargıtay Üyesi ... , Pratik Ceza Muhakemesi Kanunu isimli kitabında; itiraz üzerine sulh ceza hakimliğince reddedilen SYOK'ta yeni delil elde edilmesi halinde, daha önceki itirazı inceleyen sulh ceza hakimliğinden alınacak bir karar ile soruşturmanın başlatılabileceğini belirtmiş; itiraz edilemeden kesinleşen SYOK yönünden ise herhangi bir değerlendirme yapmamıştır. (... , Pratik Ceza Muhakemesi Kanunu, Ankara, 2021, 4. Baskı, Adalet Yayınevi, s.821)

Cumhuriyet Savcısı ..., Soruşturmaya Yer Olmadığı Kararı isimli kitabında; SYOK'tan sonra yeni bir delil durumu ortaya çıkması halinde sulh ceza hakimliğinden karar alınmaksızın ve başkaca bir işlem yapılmaksızın soruşturma işlemi yapılabileceğini, ihbar ve şikayetin mükerrer olması halinde yeniden SYOK verileceğini, ihbar ve şikayetin suç oluşturan yeni bir delil içermesi halinde doğrudan soruşturmaya kayıt yapılarak işlem yapılacağı belirtmiştir. (..., Soruşturmaya Yer Olmadığı Kararı, Ankara, 2023, Adalet Yayınevi, s.86)

Yukarıda yer verilen bilgiler bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Yukarıda yer verilen bilgiler bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararlar ile soruşturmaya yer olmadığına ilişkin kararları belirli noktalarda birbirlerine benzerlik göstermekle birlikte kanun koyucu tarafından iki farklı kurum olarak düzenlendikleri, SYOK uygulaması getirilerek suç oluşturmayan veya soyut ve genel nitelikteki ihbar ve şikayetler için soruşturma aşamasına geçmeden hem usul ekonomisine olumlu katkı sağlaması hem de bireylerin lekelenmeme hakkının güvence altına alınması için bir ön değerlendirme yapılmasının amaçlandığı, SYOK verilmesi halinde ihbarda bulunan veya şikâyetçi tarafından bu karara karşı CMK'nın 173. maddesindeki usule göre itiraz edilebileceğinin düzenlendiği ancak SYOK sonrası yeni delil ortaya çıktığında CMK'nın 172/2 maddesinin uygulanacağına dair bir düzenlemeye CMK'nın 158/6. maddesinde yer verilmediği, kanun koyucunun burada kasıtlı olarak bir boşluk bıraktığının anlaşıldığı, doktrindeki çoğunluk görüşünün ittifak ettiği üzere, ihbarda bulunan veya şikâyetçi tarafından itiraz edilmesi üzerine sulh ceza hakimliğince verilen itirazın reddi kararı üzerine kesinleşen SYOK'ta yeni delil elde edilmesi nedeniyle yeniden soruşturmaya başlanılabilmesi için, aynı konuya ilişkin daha önce verilmiş bir hakimlik kararı bulunması nedeniyle hukuki güvenlik ilkesi çerçevesinde CMK'nın 172/2. maddesi kapsamında sulh ceza hakimliğinden bir karar alınması gerekeceği, ancak daha önce itiraz edilmeden kesinleşen SYOK'ta soruşturma başlatılmasını gerektirir yeterlilikte şüphe içeren yeni delil elde edilmesi halinde, aynı konuda daha önce verilmiş bir hakimlik kararı bulunmaması nedeniyle Cumhuriyet savcısı tarafından resen dosyanın ele alınıp soruşturma işlemlerine başlanabileceği kabul edilmiştir.

Yapılan bu açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; ihbar edilen ... hakkında Cumhuriyet başsavcılığı tarafından verilen soruşturmaya yer olmadığı kararına karşı yapılmış herhangi bir itirazın bulunmadığı, söz konusu SYOK'un hakimlik incelemesinden geçmeden kesinleşmiş olması nedeniyle, yeni delil elde edilmesi halinde dosyanın Cumhuriyet savcısınca resen yeniden ele alınarak, elde edilen yeni delilin soruşturma başlatılmasını gerektirir yeterlilikte şüphe içerip içermediği değerlendirilerek, ilgili Cumhuriyet savcısının edineceği kanaate göre yeniden SYOK veya KYOK verilmesi ya da kamu davası açılması şeklinde gereğine tevessül edilerek olağan hukuki süreçte giderilmesinin mümkün olduğu; itiraz edilmediği için sulh ceza hakimliği incelemesinden geçmeden kesinleşen SYOK hakkında CMK'nın 172/2 maddesinin kıyasen uygulanmasının söz konusu olamayacağı, tüm bu nedenlerle Cumhuriyet başsavcılığı tarafından daha önce verilen SYOK kararının kaldırılması talebiyle sulh ceza hakimliğine başvurulması üzerine, merci sıfatıyla inceleme yapılırken, bu konuda sulh ceza hakimliğince bir karar verilmesine gerek olmadığından talebin reddine karar verilmesi gerekirken dosyaya yeni delil sunulmadığı şeklindeki farklı gerekçeyle talebin reddine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi bu sebeple yerinde görülmüştür.

II.KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Sakarya 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 28.09.2021 tarih ve 2021/3424 değişik iş ve 26.11.2021 tarih ve 2021/3867 değişik iş sayılı kararlarının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12587, Karar No: 2011/11163, Tarih: 06.10.2011

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2011/12587 E.  ,  2011/11163 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosya eksikliklerin giderilmesi için gönderildiği halde, mahkemece iade gereklerinin tam olarak yerine getirilmeden gönderildiği anlaşılmakla, davanın uzamasına ve dosyanın sürüncemede bırakılmasına neden olunmadan;

Bir örneği doyada bulunan orman kadastro haritasında 15 - 16 noktalarını birleştiren hat ile bilirkişiler tarafından düzenlenen krokide 15 - 16 noktalarını birleştiren hattın çelişkili olduğu anlaşılmakla; dava dosyasının, raporları hükme dayanak yapılan orman ve fen bilirkişilerine verilerek; kesinleşmiş orman kadastrosu, varsa aplikasyon ve 2/B madde haritaları ile tapulama paftası ölçekleri denkleştirilip birbiri üzerine aplike edilerek değişik açı ve uzaklıklarda olan, en az 4 ya da 5 orman tahdit sınır (OTS) noktası görülecek biçimde dava konusu taşınmazın ve komşu taşınmazların orman kadastrosu ve aplikasyon hattına göre konumu, orman kadastro haritasındaki sınır noktaları ile varsa aplikasyon haritasındaki sınır noktaları kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilmek suretiyle kendilerinden müşterek imzalı, açıklamalı krokili ek rapor alınıp dosyaya konulması,

Ayrıca, dava dosyasının da 6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi göndermesiyle H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 06.10.2011 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/29359, Karar No: 2020/19291, Tarih: 10.12.2020

**8. Ceza Dairesi         2019/29359 E.  ,  2020/19291 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi, ancak;

Dosyada mevcut 30/07/2013 tarihli ... Kriminal Polis Laboratuvarının düzenlediği raporda, sanığa ait tabancanın ses ve gaz fişeklerini istimal etmek üzere imal edilmiş olduğu, namlusu içerisinde bulunan gaz ayırıcı parçasının daire şeklinde delikli bir yapıda olduğu, mevcut durumu itibariyle bilinen ateşli silah fişeklerini istimale elverişli olmadığı ancak namlusu içerisinde bulunan gaz ayırıcı parçalarının daire şeklinde delikli bir yapıda olması nedeni ile özel şekil ve nitelikteki fişeklerin ucunda bulunan kurşun küre veya saçma tanelerinin geçebileceği kadar bir boşluk sağladığı, mermi çekirdeği niteliği taşıyan ve ucunda kurşun küre bulunan ateşli bir silah fişeği niteliği kazanmış çapına uygun özel şekil ve nitelikteki fişekleri istimale elverişli olduğu, tabancanın gaz ayırıcı ve tahdit parçalarında sonradan değişiklik yapıldığını gösterir nitelikte herhangi bir bulgu ve emare görülmediğinin belirtilmesi ve sanıktan tadil edilmiş bilyeli mermi de ele geçirilememiş olması karşısında; sanığın suça konu silahın kuru-sıkı tabanca olduğuna ilişkin savunmasının aksine ele geçen tabancaların vasıflarını bilerek bulundurduğuna veya sonradan değişiklik yaptığına dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından, sanığın atılı suçtan beraati yerine ve suç konusu tabancanın müsaderesi yerine yetersiz gerekçelerle mahkumiyetine karar verilmesi,

Kabule göre de;

Sanığa hakkında adli para cezasının günlüğünün 20 TL'den belirlenmesi sırasında dayanak maddesinin TCK.nın 52/2. olarak gösterilmemesi suretiyle CMK.nın 232/6. maddesine aykırı davranılması,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 10.12.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/12616, Karar No: 2023/315, Tarih: 12.01.2023

**10. Hukuk Dairesi         2022/12616 E.  ,  2023/315 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

...

DAVALILAR : 1-... 2-... Gemi Geri Dönüş. Demir Çelik İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. 3-... Gemi Söküm Mut. Taah. Tic. ... vekilleri Avukat ...

İHBAR OLUNAN : ...Anonim Türk Sigorta Şti. vekili avukat ...

DAVA TARİHİ : 10.09.2013

KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Sigortalısı olan ...'ın 18.07.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde vefat ettiğini, sigortalının hak sahiplerinden ... 'a 464,49 TL fiili ödeme yapıldığını, hak sahibi ...'a 928,99 TL fiili ödeme yapıldığını ve 27.03.2013 gelir bağlama onay tarihli 46.459,99 TL PSD'li gelir bağlandığını, 363,00 TL cenaze yardımı ödendiğini ve iş bu kaza yüzünden 48.213,47 TL zararı olduğunu, iş bu dava ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutularak bu zararın 14.464,04 TL'sının kazada kusurlu olan davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, işçilerin mali mesuliyet sigortası kapsamında sigortalandığını ve müvekkilinin sorumluluğu yönünde bir kanaat oluşması durumunda ...Anonim Türk Sigorta A.Ş'nin de bilgilendirilerek davanın ihbarını talep etmek suretiyle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.04.2016 tarihli 2013/39 Esas, 2016/159 Karar sayılı kararıyla, hükme esas alınan 30.03.2015 tarihli raporuna itibarla, davaya konu kazada davalılardan ... Gemi Söküm - ... ile ... Gemi Geri Dönüşüm Tic. Ltd. Şti'nin eşit olarak müştereken ve müteselsilen % 60 kusurlu olduğu, davalı ...'in % 30 oranında kusurlu olduğu, kazazede ...'ın ise %10 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek, " Davanın kabulü ile 41.811,29 TL peşin sermaye değerinin tahsis onay tarihi olan 27.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 1.053,14 TL tedavi giderinin sarf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 326,70 TL cenaze yardımı giderinin 18.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 31.01.2019 tarihli 2016/12114 Esas, 2019/612 Karar sayılı ilamı ile;

" 1- Davacı Kurum, 18.07.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucunda vefat eden sigortalı nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan müştereken ve müteselsilentahsilini talep etmiş olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunudur.

5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, işverenin sorumluluğunun belirlenmesinde kaçınılmazlık ilkesinin dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere rücu alacağından sorumluluk belirlenirken, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutarın hükme esas alınması gerekmektedir.

Bu tür davalarda gerçek zarar hesabı, tazminat hukukuna ilişkin genel ilkeler doğrultusunda yapılmalı, sigortalı sürekli iş göremezlik durumuna girmişse bedensel zarar, ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı hesabı dikkate alınmalıdır. Gerçek zararın belirlenmesinde, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan sigortalının net geliri, kalan ömür süresi, iş görebilirlik çağı, iş göremezlik derecesi, kusur ve destek görenlerin gelirden alacakları pay oranları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır. Gerçek zarar, sigortalının kaza tarihi itibarıyla kalan ömür süresine göre aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. Sigortalı veya hak sahiplerinin kalan ömür süreleri yönünden ise, Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH2010” adı verilen Ulusal Mortalite Tablosu hazırlanarak Sosyal Güvenlik Kurumunca 2012/32 sayılı Genelgeyle ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında uygulamaya konulmuş olup özü itibarıyla varsayımlara dayalı gerçek zarar hesabında gerçeğe en yakın verilerin kullanılması gerektiğinden ülkemize özgü ve güncel verileri içeren TRH2010 tablosu kalan ömür sürelerinde esas alınmalıdır.

Sigortalının 60 yaşına kadar aktif dönemde günlük net geliri üzerinden, 60 yaşından sonra kalan ömrü kadar pasif dönemde asgari ücret üzerinden, her yıl için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir. Günlük net gelir saptanarak rapor tarihi itibarıyla bilinen dönemdeki kazanç, var olan verilere göre iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanmaktadır. Bilinmeyen dönemdeki kazanç bakımından ise tazminatların peşin olarak hesaplanmasına karşın gelirlerin taksit taksit elde edilmesi sonucunda tazminata esas gelire artırım ve iskonto uygulanmaktadır. Peşin sermayeden elde edilecek yarar, reel faiz kadar olduğundan şu durumda enflasyon dışlanmak suretiyle değişen ekonomik koşullar ve reel faiz oranları da gözetilerek %10 yerine Kurum ilk peşin sermaye değeri hesaplamalarına paralel olarak %5 oranı uygulanmalıdır. Meslekte kazanma gücü kaybı oranının (sürekli iş göremezlik derecesinin) % 60’ın altında kaldığı durumlarda, emsallerine göre sigortalının daha fazla efor harcamak suretiyle de olsa çalışmasını sürdürüp yaşlılık aylığına hak kazanması olası bulunduğundan, 60 yaş sonrası yönünden pasif dönem zarar hesabı yapılmamalıdır. “Malul Sayılma” başlıklı 5510 sayılı Kanun'un 25. maddesinin “iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybeden sigortalıların malül sayılması” gereğine ilişkin hükmü gözetildiğinde sigorta kolu farklı da olsa, iş kazası sonucu sigortalıda oluşan sürekli iş göremezlik oranı %60 veya daha üstünde ise; artık sigortalının ileride çalışmasını sürdürmeyeceğinin kabulü ile, aktif dönemle birlikte pasif döneminde maddi zarar hesabına dahil edilmesi gerekir. Sigortalı yaşlılık aylığı alıyor ise pasif devre zarar hesabı yapılmamalıdır.

Ölümle sonuçlanan olaylarda, hak sahiplerinin destek zararlarının sadece aktif dönemle sınırlı tutulabilmesi için, sigortalının sigorta olayı tarihindeki prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi bakımından yaşlılık aylığından yararlanma koşullarını sağlaması, hak sahiplerine “yaşlılık aylığından dönüşen ölüm aylığının “bağlanabilmesi gerekir. Aksi halde hak sahipleri yönünden pasif dönem zararının da destek hesabında dikkate alınması gerekir.

Gerçek zarar hesaplanması yönteminde, hak sahibi eşin kalan ömür süresi daha uzun olsa bile, destek süresi, sigortalının kalan ömrü ile sınırlı olup çocuklardan erkeğin 18, ortaöğretimde 20, yüksek öğretim durumunda 25 yaşını doldurduğu tarih itibarıyla gelirden çıkacağı kabul edilmeli, evlenme tarihine kadar gelire hak kazanacağı belirgin bulunan kızın, aile bağlarına, sosyal ve ekonomik duruma, ülke şartlarına ve yörenin töresel koşullarına göre evlenme yaşı değişkenlik arz ettiğinden bu konuda Türkiye İstatistik Kurumunca bölgelere göre hazırlanan istatistiklerden yararlanılmalıdır.

Somut olayda; gerçek zararın yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler çerçevesinde belirlenmesi gerekirken, bu ilkelere uygun olmayan hesap raporuna istinaden yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

2-Diğer yandan, İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınırken, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir.

Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, Borçlar Kanunu'nun 50. ve 51. maddeleri (6098 sayılı Kanun'un 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanun'un 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin işveren kusuru karşılığı ile ilk peşin değerli gelirin yarısının üçüncü kişi kusuru karşılığını oluşturan tutar toplamından işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişi sorumlu tutulmalıdır.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri x işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı x üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur.