muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/44, Karar No: 2024/160, Tarih: 22.05.2024

Mağdurenin 18.02.2010, 22.12.2011 ve 28.12.2012 günlü raporlarında darp ve cebir izi bulunmadığı, yaşadığı olay sonucu anksiyete bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu ve depresif belirtilerin ruh sağlığını etkilediği ancak bu etkinin ruh sağlığını bozacak mahiyet ve derecede bulunmadığının belirtildiği görülmüştür.

Mağdure ile önceye dayalı bir tanışıklığı bulunmayan sanık ...'ın kapının açık olmasından da faydalanarak içeride temizlik yaparken gördüğü mağdurenin bulunduğu eve girerek ağzını kapattığı ve elbiselerini çıkararak yere yatırdığı, göğüslerini elleyip öptüğü, bu sırada kendi pantolonunu da çıkardığı, bir fırsatını bulan mağdurenin bağırması üzerine kayın validesi tanık ...'nin engel olmaya çalıştığı ancak başarılı olamayınca kapı önünde bağırarak yardım istediği, bağırma sesi üzerine eylemine son veren sanığın evden çıkıp gittiği, bağırma sesini duyan tanık ...'nin de evden ayrılan sanığı gördüğü,

Özellikle briketten yapılı ve iki odadan ibaret evde mağdurun kayın validesinin de bulunduğu göz önüne alındığında sanığın mağdurun rızası ile içeri girip vaki eylemi gerçekleştirdiğine ilişkin kabulün hayatın olağan akışına aykırı olduğunun anlaşılması karşısında;

Olayın intikal şekli ve zamanı, mağdurenin aşamalardaki beyanları, tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı nazara alındığında sanığın mevcut haliyle sübuta eren eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 102/1. maddesinde düzenlenen cinsel saldırı suçunu oluşturduğu gözetilerek sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken beraatine yönelik ilk derece mahkemesi kararının onanmasına dair sayın çoğunluğun görüşüne iştirak etmiyoruz." düşünceleriyle karşı oy kullanmışlardır.

II. İTİRAZ SEBEPLERİ

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 15.04.2022 tarih ve 280151 sayı ile; "...Olayın hemen akabinde intikal ettirilmiş olması, mağdurun sanığa suç atfında bulunmasını gerektirecek bir husumetin bulunmaması, tanık ...'nin anlatımları ve kısmen de tanık ...'nin anlatımının mağdurun iddiasını doğrular mahiyette olması, uygulana cebrin derecesi ve mağdurun cilt özelliklerine göre mağdurda darp ve cebir izinin bulunmamasının ve olay yeri fotoğraflarından anlaşılan olay yeri özelliklerine göre olaydan kaynaklanan bir dağınıklığın olmamasının olağan dışı olmadığının anlaşılması karşısında;

Sanığın olay günü öğle saatlerinde mağdur ve tanık ...'nin yaşadığı eve girdiği, doğrudan katılan mağdur ...'yu yakalayarak kazağını yukarı sıyırdığı, karşı koymak isteyen 1935 doğumlu tanık ...'yi evden çıkartarak mağduru yere yüzükoyun yatırdığı, hem kendisini hem de mağdurun alt kıyafetini sıyırdığı sırada tanık ...'ni evin dışında bağırmaya başlaması üzerine mağduru bırakarak evden ayrıldığı, tanık ...'nin çığlıklarını duyan tanık ...'nin de baktığında evden ayrılan bir erkek şahıs gördüğü, mağdurun daha sonra sanığı teşhis ettiği olayda, sanığın üzerine atılı nitelikli cinsel saldırı suçuna teşebbüs suçunun sabit olduğu" görüşüyle itiraz yoluna başvurmuştur.

CMK'nın 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 9. Ceza Dairesince 24.10.2022 tarih, 6639-9363 sayı ve oy çokluğu ile itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

III. UYUŞMAZLIK KAPSAMI VE KONUSU

Sanık hakkında konut dokunulmazlığını ihlal suçundan açılan kamu davasına ilişkin olarak Özel Dairece düşme kararı verilmiş olup itirazın kapsamına göre inceleme; sanık hakkında teşebbüs aşamasında kalan nitelikli cinsel saldırı suçundan verilen beraat hükmü ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Özel Daire çoğunluğu ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; sanığın mağdura yönelik eyleminin sabit olup olmadığının belirlenmesine ilişkindir.

IV. OLAY VE OLGULAR

İncelenen dosya kapsamından;

18.02.2010 tarihli olay yeri inceleme raporunda; olay yeri olan evde günlük hayattan kaynaklanan dışında bir karışıklık ve dağınıklığın bulunmadığının, evin giriş kapısı üzerinde herhangi bir zorlama izine rastlanmadığının, katılan mağdurenin elbiselerinde herhangi bir yırtılma olmadığının tespit edildiği,

Katılan mağdurenin 18.02.2010 tarihli adli muayene raporunda; darp ve cebir izine rastlanmadığına, Çerkezköy Devlet Hastanesinin 22.12.2011 tarihli raporunda; yaşadığı olay sonucu anksiyete bozukluğu geçiren katılan mağdurenin ruh sağlığının bozulduğuna, Adli Tıp Kurumu 6. Adli Tıp İhtisas Kurulunun 28.12.2012 tarihli raporunda ise; olay nedeniyle katılan mağdurenin ruh sağlığının etkilendiği ama bu etkilenmenin ruh sağlığını bozacak mahiyet ve derecede olmadığına yer verildiği,

Anlaşılmaktadır.

Katılan mağdure, aşamalarda; evde temizlik yaparken daha önceden tanıdığı ancak bu zamana kadar hiç konuşmadığı ve ismini Birol Akın olarak bildiği şahsın saat 11.30 sıralarında kapıdan içeri girerek; "Sus, sakın bağırma!" deyip ağzını kapattığını, bu esnada birlikte yaşadığı ... ...’ın annesi ...'ın da olanları gördüğünü, şahsın kendisini altına alarak ayakları ile ellerinin üzerine abandığını ve giysilerini tamamen soyduğunu, bir taraftan da eliyle ağzını tuttuğunu, karşı gelmesine rağmen engel olamadığı şahsın, göğüslerine dokunduğunu ve kendisini öpmeye başladığını, yüzüstü yatırarak kendisiyle ilişkiye girmek istediği sırada şahsın elinden ağzını kurtararak bağırmayı başardığını, bunun üzerine panikleyen şahsın evden çıkarak kaçtığını, kendisinin de polisi arayıp, şikâyetçi olduğunu,

Tanık ... kollukta ve Cumhuriyet savcılığında; 18.02.2010 tarihinde saat 12.00 sıralarında evdeyken bitişik komşusu ...'ın "Ay, vay!" sesleri ile bağırdığını duyunca dışarı çıktığını, dışarıda olduğunu fark ettiği ...'nin evinden aynı sırada daha önce hiç görmediği tahminen 25-27 yaşlarında, 1.75 boylarında, başında şapkası bulunan, yüzünü seçemediği bir şahsın çıkıp yürüyerek uzaklaştığına tanık olduğunu, katılanın bağırdığını duymadığını, evlerinin arasında sadece bir duvar olduğu için bağırsaydı duyabileceğini,

Kovuşturmada; olay günü uzun boylu esmer bir şahsın olayın gerçekleştiği eve girdiğini gördüğünü, katılanın akrabası olduğunu düşündüğünü, daha sonra ...'ın bağırma seslerini duyduğunu, ardından da aynı şahsın evden çıkıp yürüyerek gittiğini gördüğünü,

Öldüğü için kovuşturmada ifadesine başvurulamayan ..., kollukça düzenlenen 18.02.2010 tarihli bilgi edinme tutanağına geçen ifadesinde; oğlu ... ... ve katılan ile birlikte yaşadığını, olay günü saat 12.00 sıralarında katılan ile birlikte evde bulundukları sırada tanımadığı bir şahsın eve girip katılanı yakalayarak öpmeye başladığını ve katılanın üstünü çıkarttıktan sonra kendisini de evden dışarı attığını, bu nedenle bayılıp bir müddet sonra kendisine geldiğinde bağırmaya başladığını, içeriye baktığında katılanın ve şahsın pantolonlarının çıkartılmış olduğunu gördüğünü, bağırması üzerine şahsın evden çıkarak kaçtığını, daha sonra komşularının geldiğini,

Beyan etmişlerdir.

Sanık aşamalarda; katılanı akrabalarının bulunduğu mahallede oturması nedeniyle birkaç kez gördüğünü, katılanla aralarında husumet olmadığını, niçin suç isnadında bulunduğunu ve emniyette kendisini teşhis ettiğini bilmediğini, atılı suçu işlemediğini savunmuştur.

V. GEREKÇE

Anayasa’nın 138/1. ve CMK’nın 217/1. maddeleri ile Anayasa’nın 38. ve İHAS’nin 6/2. maddeleri sarahatine göre ispat hukuku bakımından vicdani kanaat esasını benimseyen Ceza muhakememizin amacı, maddi gerçeği insan onuruna yaraşır biçimde ortaya çıkarmaktır. Geçmişte yaşanan ya da yaşandığı iddia olunan bu vakıayı/maddi gerçekliği, olay mahkemesi yapacağı öğrenme yargılaması ile taraflar ve delillerle doğrudan muhatap olup muhakeme hukukuna ilişkin normlar doğrultusunda, gerektiğinde mantık ilminden ve tecrübe kurallarından da faydalanarak sonradan mahkeme önünde temsil etmeye çalışacak, böylece sezgileriyle değil akıl yoluyla vicdani kanaate ulaşarak (M. Feyzioğlu, Ceza Muhakemesinde Vicdani Kanaat, Yetkin Yayınevi, Syf. 139) maddi sorunu çözecektir. Bu yetki münhasıran olay mahkemesine aittir.

Vicdani kanaate ulaşılması, isnat olunan fiilin ispatlandığı anlamına gelir. Bu nedenle, vicdani kanaat hukuki sorunla değil, maddi sorunla ilgili bir kavramdır ve vicdani kanaate ulaşacak makam da maddi uyuşmazlığı çözmeye yetkili derece mahkemeleridir. Hukuki sorunun çözümünde vicdani kanaat ölçütü kullanılamaz. Çünkü; hukuki sorunun doğru çözümü, maddi olaya uygulanması gereken hukuk kurallarının doğru bulunması ve doğru yorumlanması ile ilgilidir.

Vicdani kanaate ulaşılması, isnat olunan fiilin ispatlandığı anlamına gelir. Bu nedenle, vicdani kanaat hukuki sorunla değil, maddi sorunla ilgili bir kavramdır ve vicdani kanaate ulaşacak makam da maddi uyuşmazlığı çözmeye yetkili derece mahkemeleridir. Hukuki sorunun çözümünde vicdani kanaat ölçütü kullanılamaz. Çünkü; hukuki sorunun doğru çözümü, maddi olaya uygulanması gereken hukuk kurallarının doğru bulunması ve doğru yorumlanması ile ilgilidir.

Vicdani ispat sisteminde hâkimler, hür vicdanlarına göre hüküm verirler. Her türlü delil aracı, kural olarak kullanılabilir ve bunlar serbestçe değerlendirilir. Ancak bu serbestliğin sınırını yine hukuk belirler. Nitekim, Anayasa’nın 138/1. maddesine göre hâkim, vicdani kanaatini oluştururken, Anayasa’nın, kanunların ve hukukun çizdiği çerçevede kalmak zorundadır. Delil araçlarının ne zaman ve kimler tarafından ikame edilebileceği, bunların muhakemede tabi tutulacakları işlemler, delil aracı ikame taleplerinin hangi şartlarda ret olunabileceği, çelişme yönteminin nasıl hayata geçirileceği, delil aracı yasaklarının neler olduğu gibi konular hukuk tarafından düzenlenir (M. Feyzioğlu, Syf. 357).

Kural olarak delillerle doğrudan temas kurmayan ve öğrenme yargılaması yapamayan Yargıtayın, hukuka uygun olarak elde edilen delilleri takdir etme ve bu suretle ilk derece mahkemelerinin vicdani kanaatini denetleme, aslında olayın nasıl cereyan ettiğini ortaya koyma imkanı bulunmamaktadır. Ancak hükmün gerekçesini esas alarak, bu delillerle varılan sonucun/kabul edilen maddi vakıanın, akıl yürütme/mantık kurallarına, genel hayat tecrübelerine ve bilimsel kaidelere uygun olup olmadığını denetleyebileceğinde de kuşku yoktur. 288. maddenin Hükûmet Tasarısı'ndaki gerekçesinde bu duruma: "Delillerin yanlış değerlendirilmesi, kuralların yorumunu ve eylemin gerçek niteliğinin saptanmasını etkilediğinde elbetteki hukuka aykırılık oluşturur." denilerek işaret edilmiştir. Uygulama da bu şekilde istikrar kazanmıştır. Doktrinde Yenisey aynı düşünceyi; "Bir hukuk normu olmayan fizik ve mantık kuralları ve tecrübe kaidesi, bir hukuk normu gibi ele alınarak bunlara aykırı olan vicdani kanaatin denetlenmesine imkan sağlamaktadır." (Prof. Dr. Feridun Yenisey, İstinafta Maddi Ve Hukuki Mesele Denetimi, Dr. Dr. Silvia Tellenbach'a Armağan, Seçkin Yayınları, Syf. 1282) diyerek benimsendiğini ifade etmiştir. Çünkü; sağlıklı bir hukuki denetimin ön şartı, maddi vakıanın usulüne uygun, tam ve doğru olarak belirlenmiş olmasıdır.

Ceza yargılamasında kanıt serbestliği ilkesi başlığı altında toplayabileceğimiz temel prensiplere göre; a) Herşeyin kanıt olabileceği (hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş), b) İlgililerin kanıt ileri sürebilecekleri, c) Hâkimin kendiliğinden kanıt araştırabileceği, (hatta zorunlu olarak araştırması gerektiği), d) Kanıt ileri sürmede zaman kısıtlaması olamayacağı, e) Kanıtlama külfetinin sanığa yüklenemeyeceği, f) Kanıt değerlendirmede hâkimi bağlayan üstün kanıtın söz konusu olmayıp hâkimin tüm kanıtları serbestçe değerlendirebileceği, (vicdani kanaat) ceza yargılamasının temel ilkeleridir. Bu ilkelerin birinden dahi vazgeçmek, ceza yargılamasının temel ilke ve yapısına aykırı davranmak anlamını taşır (YCGK., 08.04.1991 tarihli ve 81-111 sayılı).

Amacı, somut olayda maddi gerçeğe ulaşarak adeleti sağlamak, suçu işlediği sabit olan faili cezalandırmak, kamu düzeninin bozulmasını önlemek ve bozulan kamu düzenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en önemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden birisi de öğreti ve uygulamada; suçsuzluk ya da masumiyet karinesi olarak adlandırılan kuralın bir uzantısı olan ve Latincede; in dubio pro reo olarak ifade edilen şüpheden sanık yararlanır ilkesidir. Bu ilkenin özü, ceza davasında sanığın mahkûmiyetine karar verilebilmesi bakımından göz önünde bulundurulması gereken herhangi bir soruna ilişkin şüphenin, mutlaka sanık yararına değerlendirilmesidir. Oldukça geniş bir uygulama alanı bulunan bu kural, dava konusu suçun işlenip işlenmediği, işlenmişse sanık tarafından işlenip işlenmediği veya gerçekleştirilme biçimi konusunda bir şüphe belirmesi halinde de geçerlidir. Sanığın bir suçtan cezalandırılabilmesinin temel şartı, suçun hiçbir şüpheye mahal bırakmayacak kesinlikte ispat edilmesidir. Gerçekleşme şekli şüpheli veya tam olarak aydınlatılamamış olay ve iddialar sanığın aleyhine yorumlanarak mahkûmiyet hükmü kurulamaz. Ceza mahkumiyeti; herhangi bir ihtimale değil, kesin ve açık ispata dayanmalı, bu ispat hiçbir şüphe ya da başka türlü oluşa imkan vermemelidir. Toplanan delillerin bir kısmına gözetilip diğer kısmı gözardı edilerek ulaşılan kanaat üzerinden yüksek de olsa bir ihtimale sanığı cezalandırmak, ceza muhakemesinin en önemli amacı olan gerçeğe ulaşmadan hüküm vermek anlamına gelecektir (Y CGK., 11.6.2013 tarihli ve36-294 sayılı).

Şu hâlde, sanığa isnat edilen fiilin sanık tarafından icra edildiğinin kabulü için, gerekçeli ve muhtemel şüphenin tamamen yenilmesi gerekir. Zira kabili te'lif olmayan şüphe ile gerçeğin yan yana mevcudiyeti ile vicdani kanaate ulaşılmasının, mantık ve hukuk kuralları bakımından mümkün olduğu söylenemez.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Şu hâlde, sanığa isnat edilen fiilin sanık tarafından icra edildiğinin kabulü için, gerekçeli ve muhtemel şüphenin tamamen yenilmesi gerekir. Zira kabili te'lif olmayan şüphe ile gerçeğin yan yana mevcudiyeti ile vicdani kanaate ulaşılmasının, mantık ve hukuk kuralları bakımından mümkün olduğu söylenemez.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Sanığın aşamalarda istikrarlı olarak suçlamayı kabul etmemesi, 18.02.2010 tarihli olay yeri inceleme raporuna göre olayın meydana geldiği iddia olunan evin demir kapısında herhangi bir zorlama izi belirlenmediği gibi odanın içinde de cinsel saldırının gerçekleştiğine işaret eden bir mücadeleye dair karışıklığın ve dağınıklığın bulunmaması, zor kullanıldığı iddiasına rağmen katılanda herhangi bir darp ve cebir izine ve kıyafetlerinde buna ilişkin bir yırtılma durumuna rastlanmaması, bitişik evde yaşayan tanık ...'nin olay günü katılanın evinden çıkan bir erkek şahsın yürüyerek ayrıldığını gördüğünü ve bunun öncesinde de yalnızca katılan ile birlikte yaşayan ...’ın bağırışlarını duyduğunu belirtmiş olmakla birlikte, bağırmış olması hâlinde katılanı da duyacağına dair anlatımları ve öldüğü için sonraki aşamalarda tanık sıfatıyla ifadesi alınamayan ...'ın 18.02.2010 tarihli bilgi edinme tutanağına geçen sanığın kendisini dışarı attığı yönündeki beyanı ile katılanın anlatımlarının birbiriyle çelişmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde; mahallinde ikame olunan ve tartışılan delillerin, gerekçeli/muhtemel şüphenin tamamen ortadan kaldırılması ve sanığın müsnet suçu işlediği yönünde vicdani kanaat oluşması için yeterli olmadığı anlaşılmakla in dubio pro reo/şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince ispat edilemeyen suçtan beraat kararı verilmesi gerektiği kabul edilmelidir.

Bu itibarla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 22.05.2024 tarihinde yapılan müzakerede oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2025/158, Karar No: 2025/5377, Tarih: 17.04.2025

**5. Hukuk Dairesi         2025/158 E.  ,  2025/5377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/327 Esas, 2024/211 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli 1. İş Mahkemesinin 23.09.2024 Tarihli ve 2024/269 Esas, 2024/319 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda davacının işini yaptığı yerin adresinin Denizli/Acıpayam olduğu, davalı iş yeri adresinin ise " ... Mh. 1370 Sk ... Merkezi No:42/81 .../İzmir" olduğu, bu kapsamda 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası gereği davalının adresinin İzmir olduğu anlaşılmakla mahkememizin yasada belirtilin mahkemelerden olmadığı, taraflarca ileri sürülmese dahi bunun resen yargılamanın her aşamasında dikkate alınacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 17. İş Mahkemesinin 11.11.2024 Tarihli ve 2024/327 Esas, 2024/211 Karar Sayılı Kararı

Dava dilekçesinde davacının davalı şirketin Acıpayam ilçesinde bulunan işyeri-maden sahasında vinç operatörü olarak çalıştığının bildirildiği, bu hususun Denizli 1. İş Mahkemesinin gerekçeli kararında da belirtildiği, bu nedenle işin yapıldığı yerin Acıpayam/Denizli olduğunun anlaşıldığı, bu hususun hem Mahkemenin hem de her iki tarafın kabulünde olduğu, davalı tarafça herhangi bir yetki itirazında bulunulmadığı, davacı tarafça da kanunda kendisine tanınan tercih hakkını işin yapıldığı yer Mahkemesinde dava açarak bu yönde kullandığı, kanun metninin hiçbir yoruma mahal vermeyecek derecede açık bir şekilde davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemesinin birbirine herhangi bir öncelik tanımaksızın eşit derecede yetkili olduğunu belirttiği, aksinin kabulünün davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yerin farklı olduğu durumlarda ilk açılan Mahkemenin dilediği zaman diğer yer Mahkemesine yetkisizlik kararı verebileceği sonucunu doğuracağından, böyle bir durumun da usul ekonomisi ve adil yargılanma hakkını ihlal edeceğinden 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası gereğince işin görüldüğü yer mahkemesi olan Acıpayam/Denizli mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı Kanun uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir:

" İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.

Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş kazasından doğan tazminat davalarında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

İş mahkemelerinin yetkilerine ilişkin olarak diğer kanunlarda yer alan hükümler saklıdır.

Bu madde hükümlerine aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir."

3. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki Sözleşmesi " başlıklı 17 nci maddesi şöyledir.

"Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

4. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları" başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir.

"Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz."

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2. Kesin yetki kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, işin yapıldığı yer adresinin Acıpayam ilçesi olduğu, davalı işverenin dava açıldığı tarihteki yerleşim yerinin ise İzmir olduğu, davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince İzmir 17. İş Mahkemesinin davalı işverenin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğunun anlaşıldığı, yetkili mahkemelerden birinin davacının tercihine göre belirlenmesi gerektiği, davacının dosyanın yetkili İzmir İş Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın İzmir 17. İş Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 17. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,17.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.