muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/34972, Karar No: 2021/18569, Tarih: 09.06.2021

Hukuksal Değerlendirme:

CMK'nın 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

“(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13. maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. - Finlandiya kararı 2007; Sürmeli - Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir

İncelenen somut olayda, müştekinin, olay günü resmi nikahlı eşi olan şüpheli tarafından darp edildiğini ve kendisine hakaret edildiğini iddia ederek şikayetçi olduğu, dosya arasında bulunan ... Numune Hastanesi tarafından düzenlenen 04/12/2018 tarihli adli rapor ile müştekinin basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikte yaralanmasının bulunduğunun belirtilmesi ve şüphelinin hazırlık beyanında müştekiye hakaret ettiğini beyan etmesi karşısında, CMK'nın 170/2. maddesi uyarınca dosyadaki mevcut delillerin iddianame düzenlenebilmesi ve suçların işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu açıktır.

Şüphelinin eylemlerinin sübut bulup bulmadığı hususu, lehine ve aleyhine toplanacak tüm kanıtların, mahkemece birlikte tartışılıp değerlendirilmesi sonucu belirlenmesi gerekmektedir. Yapılan açıklamalara göre, itirazın reddine dair karar hukuka aykırı bulunmuştur.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma isteği doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1- ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 02/04/2019 tarihli ve 2019/1525 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2- CMK'nın 309. maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 09/06//2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/4542, Karar No: 2014/11088, Tarih: 10.06.2014

**11. Hukuk Dairesi         2014/4542 E.  ,  2014/11088 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 02/04/2013 tarih ve 2008/73-2013/134 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkiline apel ihtarına uymadığından bahisle şirketteki payının iptal edilerek, yönetim kurulunun 50 nolu kararı sonucunda ortaklıktan iskat edilmiş olduğunun bildirildiğini, apel ihtarının dayanağı olarak gösterilen davacıya ait pay devri ile sermaye artırımı suretiyle şirket ana sözleşmesinin 6. maddesinin değiştirilmesinin kabulünü içeren 17/12/2005 tarihli olağaüstü genel kurul kararlarının yok hükmünde olduğunun tespiti ile iptali için dava açtıklarını, genel kurul ve yönetim kurulu kararının hukuken geçerli kabul edilse dahi dava konusu kararın verilmesinin mümkün olmadığını, çünkü sermaye artırımına dair karardan önce davacının tamamen ödemiş bulunduğu sermaye payının bulunduğunu, apel ihtarına dayanarak ıskata konu edilebilecek payın sermaye artırımı suretiyle taahhüt edilen paylara ilişkin olabileceğini, buna dayanarak evvelce tamamen ödenmiş paylarının iptalinin mümkün olamayacağını, ıskat kararının emredici hükümlere aykırı alındığını, davacının herhangi bir şekilde temerrüde düşürülmediğini, usule uygun bir ihbarın yapılmadığını ileri sürerek davacının ıskatına ve şirket ortaklığından çıkarılmasına dair yönetim kurulu kararının yokluğunun veya butlanının tespiti ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacı taleplerini husumet, konu, süre ve zamanaşımı, müddeabih, kesin hüküm ve yasal unsurların yokluğu ve usule aykırılıklar yönüyle kabul etmediklerini, ıskatın usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı anonim şirketi yönetim kurulunun 28.01.2008 tarihli ve 50 karar sayılı kararı ile şirkette C grubu hisse sahibi ...'in sermaye artışlarından kaynaklanan 384.000 YTL sermaye apel borcunun yapılan ihtarlar ve apel ödemeye davet edilen TTSG'deki ilanlara rağmen bir ay içinde ödemediğinden TTK'nın 407 ve 408. maddelerine göre şirketten ihraç ve ıskatına dair karar verildiği, bu yönetim kurulu kararının davalı şirketin 17.12.2005 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında alınan pay devri ile şirket sermayesinin artırılması kararına dayandığı, ancak 17.12.2005 tarihli bu genel kurulda alınan kararın yok hükmünde olduğunun tespitine dair .... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kararın

20.12.2012 tarihinde kesinleştiği, böylelikle bu genel kurul kararına dayanılarak alınan yönetim kurulu kararının da hükümsüz kaldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı Usaş-Fiber Geri Kazanım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 28/01/2008 tarihli ve 50 karar sayılı yönetim kurulu kararının yok hükmünde olduğunun tespiti ile iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 10/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5238, Karar No: 2019/3725, Tarih: 11.06.2019

**10. Ceza Dairesi         2014/5238 E.  ,  2019/3725 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Sulh Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Olay tutanağı içeriği ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelere göre, kendisinde herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde ele geçirilemeyen sanığın savunmasının aksine, sanığın babası olan ...'ın atfı cürüm niteliğindeki beyanları dışında ...'ın ikametinde ele geçirilen uyuşturucu madde ile ilgisi olduğuna ilişkin kuşkuyu aşan yeterli ve kesin delil bulunmadığı gözetilmeden, sanığın beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanık vasisinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 11/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1898, Karar No: 2020/3267, Tarih: 24.06.2020

**2. Hukuk Dairesi         2020/1898 E.  ,  2020/3267 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ :Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı-karşı davalı kadın tarafından kusur belirlemesi, reddedilen tazminat talepleri, yoksulluk nafakası talebi hakkında verilen karar, nafaka miktarları ve vekalet ücreti yönünden; davalı-karşı davacı erkek tarafından ise kusur belirlemesi, tazminat miktarları, tedbir ve iştirak nafakası miktarları ile vekalet ücreti yönünden temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

1- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 140/5.maddesi "Ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için iki haftalık kesin süre verilir. Bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi halinde, o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilir. Mahkemece 23.11.2015 tarihli ön inceleme duruşmasında taraflara HMK'nın 140/5 maddesi uyarınca dilekçelerinde bildirdikleri ancak henüz sunmadıkları tüm delillerini (tanık isim ve adreslerini dahil olmak üzere) sunmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde delil bildirilmediği takdirde delil bildirme hakkından vazgeçilmiş sayılacağının ihtaratında bulunulmuş, davacı-karşı davalı kadın verilen süreden sonra 12.01.2016 tarihli dilekçesi ile tanıklarını bildirmiştir. Davacı-karşı davalı kadın dava dilekçesinde tanık deliline dayanmış ancak ön inceleme duruşmasında verilen kesin sürede tanıklarını bildirmediği gibi izleyen tahkikat duruşmasında da hazır etmemiş, sonraki duruşmalarda hazır ettiği tanıkları dinlenmiştir. Bu sebeple davacı-karşı davalı kadının kesin sürede bildirmediği ve izleyen tahkikat duruşmasında hazır etmediği tanıklarının beyanları kusur belirlemesinde dikkate alınamaz (HGK 20.04.2016 tarih 2014/2-695 esas ve 2016/522 karar sayılı kararı). Tanık beyanları dışında da dosya kapsamından davalı-karşı davacı erkeğin kusurunun ispat edilemediği anlaşılmakla davacı-karşı davalı kadının Türk Medeni Kanunu'nun 166/1. maddesine dayalı "Evlilik birliğinin sarsılması" hukuki sebebine dayanılarak boşanma davasının reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırıdır. Ne var ki, boşanma hükmü temyiz edilmeyerek kesinleştiğinden bu husus bozma nedeni yapılmamış yanlışlığa işaret edilmekle yetinilmiştir.

2- Tarafların temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a)Dosyadaki yazılara, bozmaya uygun işlem ve araştırma yapılmış olmasına, delillerin takdirinde bir yanlışlık bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı kadının tüm, davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

2- Tarafların temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a)Dosyadaki yazılara, bozmaya uygun işlem ve araştırma yapılmış olmasına, delillerin takdirinde bir yanlışlık bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı kadının tüm, davalı erkeğin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yersizdir.

b)Yukarıda 1. bentte açıklandığı gibi davalı-karşı davacı erkeğe kusur yüklenilmesi doğru olmamış ise de bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden bozma sebebi yapılmamış ve hükmün kusur belirlemesine ilişkin gerekçesinin düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerekmiştir (HMK m. 370/2).

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda 2/b bendinde gösterilen sebeple hükmün kusura ilişkin gerekçenin düzeltilerek, diğer yönlerin 2/a bendinde gösterilen sebeple ONANMASINA, aşağıda yazılı harcın Sıdıka'ya yükletilmesine, peşin harcın mahsubuna ve 267.80 TL. temyiz başvuru harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, temyiz peşin harcının istek halinde yatıran Serdar'a geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verildi.

24.06.2020 (Çar.)
Yargıtay — Esas No: 2005/6790, Karar No: 2007/1952, Tarih: 14.03.2007

5. Ceza Dairesi 2005/6790 E., 2007/1952 K.

**5. Ceza Dairesi 2005/6790 E., 2007/1952 K.**

**- BEKLETİCİ SORUN**- 5320 S. CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNUN YÜRÜRLÜK VE UYGULAMA ... [ Madde 8 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 321 ]

- 1412 S. CEZA MUHAKEMELERİ USULÜ KANUNU (MÜLGA) [ Madde 326 ]

**"İçtihat Metni"**

Kaçırıp alıkoymak, ırza geçmek ve kaçırıp alıkoyma suçuna iştirak etmekten sanıklar Mesut ve Ertuğrul'un yapılan yargılanmaları sonunda; sanık Mesut'un eylemi, reşit olmayan mağdureyi rızası ile kaçırıp alıkoymak ve rızaen cinsi münasebette bulunmak niteliğinde kabul edilerek mahkumiyetine, sanık Ertuğrul'un ise kaçırıp alıkoyma suçundan beraetine dair Kayseri 2.Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 14/11/2003 gün ve 1999/268 Esas, 2003/264 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi Nüfus Müdürlüğü temsilcisi tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelendi:

Nüfus Müdürlüğü Temsilcisinin yaş tashihine ilişkin temyizi karşısında, sanık Mesut Acar'ın hakkında kurulan hükümle sınırlı olarak inceleme yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Adli Tıp Kurumu ilgili ihtisas dairesince düzenlenen 30.6.2003 tarihli raporda mağdure Sevim'in suç tarihinde 16 yaşı içinde olduğu belirtilmiş ise de bu rapora dayanılarak mağdurenin düzeltilen doğum tarihi ile ana baba bir kardeşi Kader'in nüfusta kayıtlı olan doğum tarihi arasında 180 günlük kanuni süreden daha az bir zaman kaldığı, bu durumda mağdurenin yaşının düzeltilmesine kayden engel bulunduğu, Kader'in getirtilen doğum tutanağından resmi bir sağlık kuruluşunda doğmadığı, beyan üzerine ve bildirilen doğum tarihinden yaklaşık ondört ay sonra nüfusa tescil edildiğinin anlaşılmasına göre kamu adına hukuk mahkemesinden Kader'in yaşını düzeltme imkanlarının araştırılarak düzeltilmesi halinde, mağdurenin yaşının düzeltilmesinin mümkün olacağı gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması

Kanuna aykırı, Nüfus Müdürlüğü Temsilcisinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 Sayılı Kanunun 8/1 maddesi gözetilerek CMUK.nun 321. ve 326.maddeleri uyarınca BOZULMASINA,14.03.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/2411, Karar No: 2020/7835, Tarih: 24.12.2020

**11. Ceza Dairesi         2020/2411 E.  ,  2020/7835 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi Usul Kanununa Muhalefet

HÜKÜM : Düşme

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada, 213 sayılı Kanun'un 367. maddesine göre dava şartı olan mütalaa yokluğu nedeniyle düşme kararı verilmişse de; zamanaşımının olumsuz bir muhakeme şartı olarak kovuşturmaya engel olduğu gözetilerek, sanığa yüklenen 2005, 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenleme suçlarının kanunda gerektirdiği cezasının üst sınırına göre 5237 sayılı TCK'nin 66/1-e, 67/4. maddelerinde öngörülen olağanüstü dava zamanaşımı süresinin suç tarihlerinden hüküm tarihine kadar gerçekleşmesi nedeniyle sanık hakkında açılan kamu davalarının düşmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam olunarak hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğu; 2007 takvim yılı açısından ise dava zamanaşımı süresinin suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin, 5320 sayılı Kanun’un 8/1 maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanun’un 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkında açılan kamu davalarının, gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nin 223/8 maddesi uyarınca DÜŞMESİNE, 24.12.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/12366, Karar No: 2025/3830, Tarih: 24.03.2025

**5. Hukuk Dairesi         2024/12366 E.  ,  2025/3830 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/1065 Esas, 2024/667 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.07.2024 Tarihli ve 2023/2199 Esas, 2024/1567 Karar Sayılı Kararı

Davanın, usulsüz şekilde el konulduğu iddia olunan destekleme bedelinin iadesi istemine ilişkin olduğu, davada davalı tarafça Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazın bulunulduğu, genel yetki kuralı gereği işbu davada davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olup Ticaret Sicil Kayıtlarına göre davalı tarafın merkezinin Diyarbakır ilinde bulunduğunun anlaşıldığı, yine davalı tarafça sunulan belgelere göre davacı tarafça davalının Şanlıurfa şubesine başvurarak Ceylanpınar ilçesinde bulunan bir abonenin su kullanıcısı olunacağının taahhüt edildiği, davacının Ceylanpınar Ziraat Bankası Şubesindeki hesabından kesintiler yapıldığını, davalının birden fazla şubesi bulunduğundan işlemi yapan şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, bununla birlikte dava konusu işlemin davalının Şanlıurfa Şubesince yapıldığı, davada davalı tarafın merkezinin bulunduğu Diyarbakır ili ile işlemi yapan şubenin bulunduğu Şanlıurfa ili asliye hukuk mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.11.2024 Tarihli ve 2024/1065 Esas, 2024/667 Karar Sayılı Kararı

Davacının davalı ile arasında herhangi bir abonelik sözleşmesi bulunmadığı, bu nedenle davalı şirket tarafından haksız olarak kesinti yapıldığı iddiasının hukuki mahiyeti itibariyle haksız fiile dayalı tazminat isteminden ibaret olduğu, buna göre davacının yerleşim yerinin Ceylanpınar/Şanlıurfa olması, haksız olarak kesinti yapıldığı iddia edilen banka hesabının Ziraat Bankası Ceylanpınar/Şanlıurfa şubesinde olması karşısında zarar görenin yerleşim yeri ve zararın meydana geldiği yer Ceylanpınar iken davalı tarafça usulüne uygun bir yetki itirazının yapıldığının kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, davacıya ait gelir destekleme hesabından davalı şirketçe tahsil edilen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

1. Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

3. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı şirket vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Şanlıurfa Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.