muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/3550, Karar No: 2018/6563, Tarih: 10.10.2018

**14. Hukuk Dairesi         2016/3550 E.  ,  2018/6563 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 22.02.2012 gününde verilen dilekçe ile suya elatmanın önlenmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 14.02.2014 günlü hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteğinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, suya müdahalenin önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.

Davacı ... vekili, davacıya ait ... Nehri sulama kanalından, su ürünleri tesisi sahibi olan davalının su tahsisi talebinde bulunduğunu, idare tarafından tahsis yapıldığını ancak davalının idarenin görüşünü almadan suyu aldığını, böylece suyun akışının ve çay yatağının bozulmasına neden olduğunu ayrıca nehrin taşkın seddelerine balık üretimi amacıyla kanal açmak suretiyle kamulaştırma alanlarına da müdahale ettiğini ileri sürerek, elatmanın önlenmesi ve davalı tarafından yapılan taş bentlerin yıkımını istemiştir.

Davalı tahsis kararı doğrultusunda sudan yararlandığını, işletmeciliğini yaptığı tesisin bulunduğu taşınmazın dava dışı...'e ait olduğunu, ... seddesine zarar vermediğini, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının su tahsisi yaparken davalıya suyun nasıl alınacağı yönünde bir proje belirtmediği bu nedenle kusurun davacıda bulunduğu, davalının müdahalesi tespit edilmişse de zarar oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Hükmün hangi hususları kapsayacağı 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesinde belirtilmiştir. Ayrıca hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır, hükmün hedefine ulaşmasını engeller, kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz.

Somut olayda; dava suya elatmanın önlenmesi ve kal talebine ilişkin olup, davada kal talebi de bulunduğundan, TMK’nın 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Bu nedenle davalının işletmesinin bulunduğu taşınmaza ait tapu kayıtları getirtilmeli, tapu kayıt maliki de davada taraf olması sağlanmalıdır.

Somut olayda; dava suya elatmanın önlenmesi ve kal talebine ilişkin olup, davada kal talebi de bulunduğundan, TMK’nın 684 ve 718. maddeleri hükümleri gereğince yapı, üzerinde bulunduğu taşınmazın mütemmim cüzü (tamamlayıcı parçası) haline gelir ve o taşınmazın mülkiyetine tabi olur. Bu nedenle davalının işletmesinin bulunduğu taşınmaza ait tapu kayıtları getirtilmeli, tapu kayıt maliki de davada taraf olması sağlanmalıdır.

Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu aldırılan bilirkişi kuruluna ait raporda bilirkişiler; ''Suyun tesislere alındığı kanalın başlangıç noktasında ... deresi yatağına dikey olarak taş ve kayalarla oluşturulan su kabartma yapısının derenin akışını yavaşlattığı ve çay depolama sahasına zarar verdiği, davalıya ait su alma yapısı ve kanal kapak bölümünün kamulaştırma alanında kaldığı, davalının tesisinde kullanmak için sürekli depolama alanın altında kalan büzlü geçiş inşaa ettiği ve suyun tesise ulaşması için 2197, 2191, 2184 ve 2187 parsel sayılı taşınmazlarda beton kanal yaptığı fakat dava dilekçesinde talep edilmişse de keşifte tespit istenilmediğinden ölçüm yapılmadığı..'' şeklinde tespitlerde bulunmuşlardır. Bilirkişi raporundaki tespitlerde; davalı tarafından taş ve kayalarla oluşturulan su yapısının derenin akışını yavaşlattığı ve çay depolama sahasına zarar verdiği bildirilmesine rağmen mahkemece zarar bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Kaldı ki mahkemece yeterli araştırma da yapılmamış, aldırılan bilirkişi raporu konuyu tam olarak açıklığa kavuşturmamıştır. Bilirkişi raporunda; zarar tespit edildiği halde zararın nasıl giderilebileceği somut olarak ortaya konulmamış, davacı tarafından projelendirme yapılması önerilmiş, davacının; kamulaştırma alanlarına davalı tarafından müdahale edildiğine ilişkin diğer talebiyle ilgili olarak da, davacı vekili tarafından keşif esnasında tespiti istenilmediğinden ölçüm yapılmadığı belirtilmiştir. Davacının tüm taleplerinin araştırılmaması HMK'nın 297. maddesine de aykırıdır. Öncelikle davalının suyun alımına ilişkin tahsis kararı getirtilmeli, tahsis kapsamında hazırlanmış bir proje bulunup bulunmadığı araştırılmalı, proje yoksa proje sunulması için davacıya süre verilmeli, mahkemece mahallinde yeniden keşif yapılarak davacının tüm taleplerinin ve delillerinin değerlendirildiği, davayı açıklığa kavuşturacak nitelikte bilirkişi raporu aldırılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 10.10.2018 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/806, Karar No: 2014/1479, Tarih: 21.01.2014

**13. Ceza Dairesi         2013/806 E.  ,  2014/1479 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

( Çocuk mahkemesi)

SUÇ : Hırsızlık, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

Suç tarihinde güneşin saat 20.35’te batıp 05.44'de doğduğu, müştekinin beyanına göre saat 23.45’de suçun işlendiğinin anlaşılması karşısında; suçun gece sayılan zaman dilimi içerisinde işlendiği halde 5237 sayılı TCK'nın 143. maddesi ile suça sürüklenen çocuğun cezasından artırım yapılmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi sayılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz istemi yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında, usul ve yasaya uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA, 21.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/6157, Karar No: 2023/73, Tarih: 10.01.2023

**10. Ceza Dairesi         2021/6157 E.  ,  2023/73 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I.HUKUKİ SÜREÇ

A. Ceyhan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15/12/2020 tarihli ve 2020/241 Esas, 2020/446 Karar sayılı kararı ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının ilk cümlesi uyarınca l2 yıl 6 ay hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir.

B. Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 11/02/2021 tarihli ve 2021/112 Esas, 2021/297 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık ve müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri;

Sanığın atılı suçu işlediğine dair somut ve inandırıcı delil bulunmadığına, fiziki takip tutanağı ile ... ve ... isimli şahısların beyanları arasında çelişki olduğuna, sanığın annesinin beyanlarına yaşı nedeniyle itibar edilmeyeceğine, sanığın üzerinden çıkan uyuşturucu madde ile kan ve idrar örneğinden çıkan maddelerin aynı olması sebebiyle kullanma suçunu oluşturduğuna ve müdafisiz teşhis yapıldığından teşhisin usule aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanık hakkında 27/04/2020 tarihli araştırma tutanağında kullanıcı şahıslara para karşılığında uyuşturucu madde sattığı yönünde istihbari bilgiler elde edildiği, bu istihbari bilgiler ve ihbarlar üzerine ilgili kolluk kuvvetleri tarafından sanığın ikamet adresinin çevresinde tedbir alınarak yapılan 12.05.2020 tarihli fiziki takip tutanağında tanık.....'in sanığın ikametine girip 2-3 dakika kadar kaldıktan sonra ikametten ayrıldığı, tanık .....'in göz teması kesilmeden yapılan takip üzerine yakalandığı, usulüne uygun yapılan aramada üzerinde 300 mg MDMB ele geçirildiği, tanığın dosya kapsamında avukat huzurunda alınan 12.05.2020 tarihli beyanında ... lakaplı kişiden uyuşturucu madde satın aldığını ve akabinde

satın aldığı kubar maddesi ile polisler tarafından yakalandığını, Emniyette kendisine gösterilen fotoğraflardan ....'nun isminin ... olduğunu beyan ettiği olayda; sanığın tanık .....'e uyuşturucu madde sattığı gerekçesiyle mahkûmiyetine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Sanığın uyuşturucu madde sattığı bilgisi üzerine yapılan fiziki takip sonrasında tanık .....'in sanığın ikametine girip çıktıktan sonra uyuşturucu madde ile yakalandığı olayda; .....'e yaptırılan teşhis işleminde müdafi hazır bulunmasa da soruşturma aşamasındaki beyanının müdafi huzurunda olduğu ve Cumhuriyet Savcılığı tarafından tanık sıfatıyla da dinlendiği, fiziki takibin duruşmada dinlenen tutanak tanıkları ile doğrulandığı anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, sanık müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş, 2 numaralı bentte belirtilen husus dışında hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2. Sanığa verilen adli para cezasının 5237 sayılı Kanun'un 52 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca taksitlendirilmesine karar verildikten sonra kararda “ödenmeyen para cezasının hapse çevrileceğinin” ihtarının belirtilmemesinin 5237 sayılı Kanun'un 52 inci maddesinin dördüncü fıkrasının son cümlesine aykırı olduğu değerlendirilmiş; bu hususun Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 11.02.2021 tarihli ve 2021/112 Esas, 2021/297 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 303 üncü maddesi gereği İlk Derece Mahkemesi hükmünün,

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafiinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 11.02.2021 tarihli ve 2021/112 Esas, 2021/297 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 303 üncü maddesi gereği İlk Derece Mahkemesi hükmünün,

Adli para cezasının taksitlendirilmesine ilişkin hüküm fıkrasında yer alan, “taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsiline,” ibaresinden sonra gelmek üzere, “ ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin ihtarına,” ibaresinin eklenmesi suretiyle,

Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ceyhan 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,10.01.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11161, Karar No: 2024/1783, Tarih: 19.02.2024

**5. Hukuk Dairesi         2023/11161 E.  ,  2024/1783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/757 Esas, 2023/716 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kütahya 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 06.07.2023 Tarihli ve 2022/503 Esas, 2023/402 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, davalının yerleşim yerinin İzmir olduğu, tarafların yerleşim yerinin ve zararın meydana geldiği yerin ise Kütahya olmadığı, davacı tarafça yetkisiz mahkemede dava açıldığı ve seçim hakkının davalıya geçtiği, davalı tarafın süresinde verdiği cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu anlaşılmakla davalının yetkiye yönelik ilk itirazının kabulü ile davalının seçim hakkını kullandığı İzmir Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.10.2023 Tarihli ve 2023/757 Esas, 2023/716 Karar Sayılı Kararı

Uyuşmazlık konusunun sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayalı olduğu gibi alacak talebine ilişkin olduğu, yetkinin kesin olmadığı, alacak bedelinin sözleşme ilişkisi çerçevesinde talep edildiği gözetildiğinde davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 10 uncu maddesi kapsamında sözleşmenin ifa edileceği yerlerden olan Kütahya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde açılmasında bir beis bulunmadığı gibi, davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinin yasal ve kesin süre içerisinde sunulmaması karşısında yetki ilk itirazının da usulüne uygun şekilde yapıldığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesi şöyledir:

“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

”

4. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

2. Somut olayda, davanın Kütahya 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde açıldığı, davalı tarafın usulüne uygun süresinde yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Kütahya 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kütahya 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/5386, Karar No: 2019/17194, Tarih: 25.09.2019

**22. Hukuk Dairesi         2019/5386 E.  ,  2019/17194 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalı işyerinde, taşeron şirketler bünyesinde ilave tediye ücreti hak edecek şekilde çalıştığını, bir kısım uzmanlık gerektiren hizmetlerini taşeron şirketler vasıtasıyla yürüttüğünü, ... İş Sendikasının başvurusu sonucunda Çalışma Bakanlığı İş Müfettişlerince davalı işyerinde yapılan incelemede 01.01.2008-31.12.2010 tarihleri arasındaki temizlik hizmetleri işi ile 01.01.2009-31.12.2010 tarihleri arasındaki biyomedikal aletlerin temizlik işi sözleşmelerinin asıl işveren ve alt işveren arasında muvazaa ilişkisi bulunduğunun tespit edildiğini, muvazaa raporunun 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 3/2.maddesi gereğince davalı işyeri ve taşeron ... İnş.Tem.Tur.Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Tur.Tem. Gıda ve Taş. A.Ş.’ye tebliğ edilerek kesinleştiğini, kesinleşen rapor sonucunda davacının davalı işyerinin işçisi konumuna geldiğini, 6772 Sayılı Yasanın 1. ve 3. maddesi gereğince ödenmesi gereken yıllık iki aylık ilave tediye ücretinin davacıya ödenmediğini, muvazaalı işlem nedeniyle ödenmeyen ilave tediye alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Savunmasının Özeti:

Davalı vekili, müvekkili idareye karşı açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının ihale ve iş akdine uygun olarak çalıştırıldığı, yapılan işin hastanenin asıl işlerinden olmadığı, bu itibarla davacı açısından muvazaadan söz edilemeyeceği gerekçesiyle ilave tediye ücretinin reddine dair verilen karar Dairemizin 2017/41022 esas 2017/21150 karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak devam edilen yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında, öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanunen geçerli olup olmadığı ve muvazaaya dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacı 16.06.2011-19.09.2012 tarihleri arasında davalı Üniversiteden ihale ile iş alan taşeron şirketlerde hemşire olarak çalışmış, 20.09.2012 tarihinden itibaren de davalı ... Ünversitesi Rektörlüğü'nde 4/C kapsamında çalışmaya başlamıştır.

Gerekçe:

Taraflar arasında, öncelikle çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kanunen geçerli olup olmadığı ve muvazaaya dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacı 16.06.2011-19.09.2012 tarihleri arasında davalı Üniversiteden ihale ile iş alan taşeron şirketlerde hemşire olarak çalışmış, 20.09.2012 tarihinden itibaren de davalı ... Ünversitesi Rektörlüğü'nde 4/C kapsamında çalışmaya başlamıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesinin “III-Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı” kısmına eklenen, “Bu sınıfa dahil personel tarafından yerine getirilmesi gereken hizmetler, lüzumu halinde bedeli döner sermaye gelirlerinden ödenmek kaydıyla, Bakanlıkça tespit edilecek esas ve usullere göre hizmet satın alınması yoluyla gördürülebilir” şeklindeki düzenleme nazara alındığında, davalı üniversitenin bu kapsamda, hizmet alım suretiyle sağlık personeli çalıştırması mümkündür. Bu halde, asıl işin tamamı ya da bir kısmı, 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde öngörülen sınırlamalara tabi olmaksızın alt işverene verilebilir. Bu durumda sadece 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. fıkrası ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesi çerçevesinde muvazaa denetimi yapılabilir.

Dava dilekçesinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından düzenlenmiş muvazaa tespitine ilişkin inceleme raporuna dayanılmakta ise de, söz konusu rapor 01.01.2008-31.12.2010 tarihleri arasındaki hizmet alım sözleşmelerine ilişkindir. Davacı işçi ise, bu tarihten sonra çalıştığından, muvazaa tespitine ilişkin raporun davacıya bir etkisi bulunmamaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesindeki düzenleme dikkate alındığında, davacının 16.06.2011-19.09.2012 tarihleri arasında taşeron şirketler nezdinde hemşire olarak çalıştığı, dosyaya sunulan davacının çalıştığı dönemlere ilişkin hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartnameler incelendiğinde hizmet alım sözleşmesinin sağlık hizmetlerine ilişkin olduğu, teknik şartnamenin hemşirelik hizmetlerinin yürütülmesi işini kapsadığı, ihale döneminde herhangi bir muvazaalı işlem bulunmadığı anlaşılmaktadır. Tüm dosya kapsamından, davacının fiilen hemşire olarak görev yaptığı sabittir. Buna göre, davacının 16.06.2011-19.09.2012 tarihleri arasında taşeron şirketler nezdinde çalıştığı dönem bakımından, geçerli bir alt işveren-asıl işveren ilişkisine bağlı olarak çalıştığı anlaşılan davacının 6772 sayılı Yasadan dolayı ilave tediye ücreti talep edemeyeceği görülmüştür. Mahkemece, 16.06.2011-19.09.2012 dönemi için davacının ilave tediye istemine ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekir.