muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/526, Karar No: 2019/639, Tarih: 05.11.2019

Öte yandan CMK'nın 'hükmün konusu ve suçu değerlendirmede mahkemenin yetkisi' başlıklı 225.maddesi 'Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve fail hakkında verilir.' hükmünü içermektedir. Bu hükme göre mahkeme karar verirken sadece iddianamede yer alan fiili dikkate alabilecektir, iddianame dışına çıkarak karar vermesine yasal olanak bulunmamaktadır. Somut olayda sanık, yetkili mahkemeye süresinde başvurmama ve hak düşürücü süreden önce veya zamanaşımı dolmadan müştekinin haklarını teslime yarayan davaları açmama fiilleriyle suçlanmaktadır. Bu nedenle karar verirken sadece bu eylemler nazara alınabilir. Ayrıca yukarıda açıklanan nedenlerle geç açılan dava içinde gerçekleşen bu ihmallerin sonuca etkisi de bulunmaktadır. Sayın çoğunluk tarafından suç tarihi olarak kabul edilen ve 20.08.2009 gerçekleşen hükmü süresinde temyiz etmeme fiili iddianamede yer almamaktadır. İddianamede yer almayan fiil dikkate alınarak suç tarihinin sonraya çekilmesine yasal olanak yoktur, bu tutum CMK'nın 225/1. maddesine açıkça aykırıdır.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle; sanığa yüklenen ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunun mütemadi niteliği nazara alındığında suç tarihinin, görevini yapması gereken sürenin bitimi olan 01.01.2007 günü olduğu, TCK'nın 66/1-e, 67/1 ve 67/4. maddlerine göre belirlenen 12 yıllık dava zamanaşımının, soruşturma ve kovuşturma için gereken izin süreleri de eklendiğinde inceleme tarihi itibariyle tahakkuk ettiği"

Çoğunluk görüşüne katılmayan üç Ceza Genel Kurulu Üyesi; "Suç tarihinin 01.01.2007 tarihi olduğu " düşüncesiyle karşı oy kullanmışlardır.

2- Sanığa atılı ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığı;

Türk Ceza Kanunu'nun ikinci kitabının "Millete ve Devlete Karşı Suçlar ve Son Hükümler"e yer veren dördüncü kısmının "Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar" başlıklı birinci bölümünde "Görevi kötüye kullanma" suçu 257. maddede ;

"(1) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) İrtikâp suçunu oluşturmadığı takdirde, görevinin gereklerine uygun davranması için veya bu nedenle kişilerden kendisine veya bir başkasına çıkar sağlayan kamu görevlisi, birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır" şeklinde düzenlenmişken, 19.12.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6086 sayılı Kanun’un birinci maddesi ile birinci ve ikinci fıkralarında yer alan "Kazanç" ibareleri "Menfaat", birinci fıkrasında yer alan "Bir yıldan üç yıla kadar" ibaresi "Altı aydan iki yıla kadar", ikinci fıkrasında yer alan "Altı aydan iki yıla kadar" ibaresi "Üç aydan bir yıla kadar" ve üçüncü fıkrasında yer alan "Birinci fıkra hükmüne göre" ibaresi "Bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile" biçiminde değiştirilmiş, 05.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun'un 105. maddesi ile de üçüncü fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.

Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğü’ne göre ihmal; "Yapmama, savsama" anlamına gelmekte, gecikme ise; "Bir işin yapılması gereken zaman geçtikten sonra yerine getirilmesi" olarak tanımlanmaktadır.

Maddenin, ikinci fıkrasında, kamu görevlisinin yapmakla görevli olduğu işi yapmaması veya kanuna göre yapılması gereken şekilde yerine getirmemesi veya vaktinde yapmayıp geciktirmesi suç sayılmıştır. Görevi kötüye kullanma suçu kasten işlenen suçlardan olup, bu suçtan söz edilebilmesi için; "Kamu görevlisinin görevini bilerek ve isteyerek ihmal etmesi veya geciktirmesi" gerekmektedir.

Görevi kötüye kullanma suçunun oluşabilmesi için, tek başına norma aykırı davranış yetmemekte, fiil sebebiyle kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız bir kazanç sağlanması, suç tarihinden sonra 6086 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik sonrası ise haksız bir menfaat sağlanması gerekmektedir.

Norma aykırı davranışın maddede belirtilen sonuçları doğurup doğurmadığının saptanabilmesi için "Mağduriyet", "Kamunun zarara uğraması" ve "Haksız menfaat" kavramlarının açıklanması ve somut olayda bunların gerçekleşip gerçekleşmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Norma aykırı davranışın maddede belirtilen sonuçları doğurup doğurmadığının saptanabilmesi için "Mağduriyet", "Kamunun zarara uğraması" ve "Haksız menfaat" kavramlarının açıklanması ve somut olayda bunların gerçekleşip gerçekleşmediklerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Mağduriyet kavramının, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararla sınırlı olmayıp bireysel hakların ihlali sonucunu doğuran her türlü davranışı ifade ettiği kabul edilmelidir. Bu husus madde gerekçesinde; "Görevin gereklerine aykırı davranışın, kişinin mağduriyetine neden olunması gerekir. Bu mağduriyet, sadece ekonomik bakımdan uğranılan zararı ifade etmez. Mağduriyet kavramı, zarar kavramından daha geniş bir anlama sahiptir." şeklinde vurgulanmış, öğretide de; mağduriyetin sadece ekonomik bakımdan ortaya çıkan zararı ifade etmeyip daha geniş bir anlama sahip olduğu, bireyin, sosyal, siyasi, medeni her türlü haklarının ihlali sonucunu doğuran hareketlerin ve herhangi bir çıkarının zedelenmesine neden olmanın da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir (Mehmet Emin Artuk-Ahmet Gökçen-Ahmet Caner Yenidünya, Ceza Hukuku Özel Hükümler, Turhan Kitapevi, 11. Bası, Ankara, 2011, s. 911 vd.; Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s. 772; Veli Özer Özbek-Mehmet... Kanbur-Koray Doğan-Pınar Bacaksız-İlker Tepe, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 2. Bası, Ankara, 2011, s. 974).

Kişilere haksız menfaat sağlanması, bir başkasına hukuka aykırı şekilde her türlü maddi ya da manevi yarar sağlanması anlamına gelmektedir.

Kamunun zarara uğraması hususuna gelince; madde gerekçesinde "Ekonomik bir zarar" olduğu vurgulanan anılan kavramla ilgili olarak kanuni düzenleme içeren 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi Ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesinde; kamu görevlilerinin kast, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanan kamu zararı, her olayda hâkim tarafından, iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek bir fiyatla alınıp alınmadığı veya aynı şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, somut olayın kendine özgü özellikleri de dikkate alınarak belirlenmelidir. Bu belirleme; uğranılan kamu zararının miktarının kesin bir biçimde saptanması anlamında olmayıp miktarı saptanamasa dahi, işin veya hizmetin niteliği nazara alınarak, rayiç bedelden daha yüksek bir bedelle alım veya yapımın gerçekleştirildiğinin anlaşılması hâlinde de kamu zararının varlığı kabul edilmelidir. Ancak bu belirleme yapılırken, norma aykırı her davranışın, kamuya duyulan güveni sarstığı, dolayısıyla, kamu zararına yol açtığı veya zarara uğrama ihtimalini ortaya çıkardığı şeklindeki bir düşünceyle de hareket edilmemelidir.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi açısından "Hak arama hürriyeti" ve "Avukatların hak ve ödevleri" hususları üzerinde durulmasında fayda bulunmaktadır.

Uyuşmazlığın sağlıklı bir şekilde çözüme kavuşturulabilmesi açısından "Hak arama hürriyeti" ve "Avukatların hak ve ödevleri" hususları üzerinde durulmasında fayda bulunmaktadır.

Anayasanın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesi;

"Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir..." şeklinde düzenlenerek, herkesin meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu vurgulanmıştır.

Öte yandan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 6. kısmında yer alan "Avukatın Hak ve Ödevleri" başlığını taşıyan 34. maddesinde;

"Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler.",

Avukatlık Kanunu’nun 171. maddesinde;

"Avukat, üzerine aldığı işi kanun hükümlerine göre ve yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip eder." hükümleriyle avukatların görevlerinden kaynaklanan yükümlülüklerine yer verilmiştir.

19.12.2008 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler'in "Avukatlık ücretinin kapsadığı işler" başlıklı ikinci maddesi;

"(1) Bu Tarifede yazılı avukatlık ücreti kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemler ücreti karşılığıdır. Avukat tarafından takip edilen dava veya işle ilgili olarak düzenlenen dilekçe ve yapılan diğer işlemler ayrı ücreti gerektirmez. Hükümlerin tavzihine ilişkin istemlerin ret veya kabulü halinde de avukatlık ücretine hükmedilemez.

(2) Buna karşılık, icra takipleriyle, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay ve Sayıştay'da temyizen ve bölge idare mahkemelerinde itirazen görülen işlerin duruşmaları ayrı ücreti gerektirir." şeklinde düzenlenmiştir

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Uyuşmazlık konusu olayda; her ne kadar sanık aşamalarda, yetkisizlik kararının verildiği tarihte il dışında olduğu için büroda çalışan avukat arkadaşlarının on günlük süreyi kaçırınca dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine ilişkin talepte bulunduğunu, gerek mahkemece gerçekleştirilen gönderme işleminin, gerekse gönderilen mahkemece yapılan yargılamanın kendi iradesi dışında gerçekleştiğini, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bozma ilamı sonrası Üsküdar 1. İş Mahkemesinde görülen davada tarafına duruşma gününün bildirilmediğini ve iddiaya konu olaylardan dolayı kusurunun olmadığını savunmuş ise de;

Hizmet tespit davasının açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 5. maddesinde, iş mahkemelerinde açılacak davanın, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı iş yeri için yetkili mahkemede de bakılabileceğinin düzenlenmesine karşın, davalının ikametgahı mahkemesi veya işin yapıldığı yer mahkemesi olmayan İstanbul 3. İş Mahkemesinde hizmet tespiti davası açan ve sanığın, katılanın çalıştığı adını hatırlayamadığı şantiyelerden birinin İstanbul’un Anadolu yakasında bulunduğundan bahisle anılan Mahkemede dava açtığına dair savunması katılanca doğrulanmamış ve savunmasını destekleyecek deliller de dosya kapsamında bulunmamış ise de yetkisiz mahkemede dava açmanın tek başına ihmali davranış kapsamında kalmadığı kabul edilmekle birlikte;

Katılanın sanığa verdiği genel vekâletnamede yer alan; “Leh ve aleyhimde açılmış veya açılacak bilcümle davalardan ve icra takiplerinden dolayı ... beni temsile, hak ve menfaatlerimi korumaya, dava açmaya, … Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay ve diğer devlet dairelerinin tümünde işleri ve işlemleri takibe ve gerekli her türlü işlemleri yaptırmaya, … kararları temyiz etmeye … vekil tayin ettim” şeklindeki ibarelere rağmen, sanığın Avukatlık Kanunu’nun 34. maddesinde sözü edilen doğruluk ve unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranma yükümlülüğüne aykırı hareket edip dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini on günlük yasal süreden sonra istediği, dosyanın gönderildiği Üsküdar 1. İş Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yasal on günlük süre içinde başvurulmadığından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verildiğinden bahisle hükmün bozulmasından sonra Mahkemece duruşma günü usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen sanığın dava ve duruşmalara katılmaması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına, davanın üç ay içinde yenilenmemesi sebebiyle de davanın açılmamış sayılmasına ilişkin hüküm kurulmasına neden olarak yargılamanın uzamasına sebebiyet verdiği ve katılanın adil yargılanma hakkını ihlal ettiği,

Avukatlık Kanunu’nun 171/1. maddesinde düzenlenen “Avukat üzerine aldığı işi kanun hükümlerine göre ve yazılı sözleşme olmasa bile sonuna kadar takip eder.” ve 19.12.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve Üsküdar 2. İş Mahkemesinin 2008/1165 esas sayılı dosyasının karar tarihi olan 24.06.2009 tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin ikinci maddesinin birinci fıkrasındaki “Bu Tarifede yazılı avukatlık ücreti kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemler ücreti karşılığıdır. Avukat tarafından takip edilen dava veya işle ilgili olarak düzenlenen dilekçe ve yapılan diğer işlemler ayrı ücreti gerektirmez.” şeklindeki düzenleme gereğince vekâlet ücreti alacağının, üstlenilen işin bitmesi ile muaccel hâle geldiğinin ve avukatlar tarafından yapılan diğer işlemlerin ayrı ücret gerektirmediği göz önüne alındığında, avukatın işi sonuna kadar takip edip sonuçlandırmadan ücretini isteyemeyeceğinden ve dosya kapsamında bunun aksine avukatlık ücret sözleşmesi de bulunmadığından sanığın vekâlet ücreti alamadığına dair savunmasına itibar edilemeyeceği, davacı vekili sanığın Üsküdar 2. İş Mahkemesinin 2008/1165 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda mahkemece hak düşürücü sürenin dolduğundan bahisle davanın reddine dair verilen kararı temyiz edeceğinden bahisle temyiz dilekçesi vermesine rağmen, temyiz harç ve giderlerini eksik ödediğinden temyiz talebinin reddine dair hüküm kurulmasına sebebiyet vererek katılanın mağduriyetine neden olduğu,

13.09.2001 tarihinde işten çıkarılan davacı katılan lehine davacı vekili sanığın açtığı tazminat davasında katılanın sanığa 06.11.2003 tarihinde vekâletname vermesine rağmen, katılan lehine 13.10.2008 tarihinde dava açtığı, mahkemece yapılan yargılama sonucunda, dava tarihi dikkate alınarak yapılan savunma karşısında işçilik alacaklarının zamanaşımına uğradığı kanaati ile ihbar ve kıdem tazminatı alacağı yönünden açılan davanın kısmen kabulüne, diğer işçilik alacaklarının ise reddine dair hüküm kurulmasına neden olduğu anlaşılmakla, davacı katılanın Anayasa'nın 36. maddesi ile güvence altına alınan hak arama hürriyetini kullanmasına ihmali davranışıyla engel olduğundan ve katılanın mağduriyetine sebebiyet verdiğinden sanığın eylemlerinin zincirleme ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir.

Bu itibarla, direnme kararına konu hükmün, belirlenen bu nedenlerden dolayı bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- İstanbul Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 20.11.2014 tarihli ve 358-359 sayılı direnme kararına konu hükmünün, sanığa atılı ihmali davranışla görevi kötüye kullanma suçunun tüm unsurlarıyla oluşmasına karşın beraat kararı verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

2- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 05.11.2019 tarihinde yapılan müzakerede birinci uyuşmazlık yönünden oy çokluğuyla, ikinci uyuşmazlık yönünden oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12262, Karar No: 2011/1755, Tarih: 22.02.2011

**6. Hukuk Dairesi         2010/12262 E.  ,  2011/1755 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalılardan ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davalılar ...'na dava dilekçesi Değirmendere Mah.21 numaralı adresinde hüküm tebligatı ise Değirmendere Caddesi No:11 de Tebligat Yasası 21.maddeye göre yapılmıştır. Bu nedenle adı geçen davalının doğru adresinin belirlenerek doğru adresinde hükmün tebliğ edilmesi ayrıca davalı ...'ın mahkemeye hitaben vermiş olduğu 3.9.2008 günlü beyan dilekçesinde İstanbul ilindeki ikamet adresi açıkça bildirildiğinden hüküm tebligatının bu adreste yapılması, tebliğ belgesi ve temyiz süreleri beklendikten sonra evraka eklenip gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 22.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1786, Karar No: 2017/12839, Tarih: 31.10.2017

**17. Ceza Dairesi         2016/1786 E.  ,  2017/12839 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Karşılıksız yararlanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1-Suç tarihinde sulama yapılan alan ve tarladaki ekili ürünün cinsinin tespitinden sonra, ziraatçi ve elektrikçi bilirkişiler marifetiyle tutanağa konu olan tarlada keşif yapılarak, ziraatçi bilirkişiden tarlanın yüzölçümü, ekilen ürünlerin hangi sürelerde ve ne kadar sulanma ihtiyacının olduğu, başlangıçtan hasat dönemi sonuna kadar kaç defa sulandığına ilişkin ayrıntılı rapor aldırılıp, ziraatçi bilirkişinin raporu doğrultusunda uzman elektrikçi bilirkişiden de, suç tarihine kadar kurulu güce ve arazide yürütülen tarımsal faaliyete göre tüketilmesi gereken elektrik miktarının ve vergiler dahil cezasız kaçak kullanım bedelinin için bilirkişiden rapor alınarak, karşılıksız yararlanma suçu bakımından özel bir etkin pişmanlık düzenlemesi olan 5237 sayılı TCK'nın 168/5. maddesi gereğince ve kanun koyucunun amacı doğrultusunda katılan kurumun uğradığı zararı, suç tutanağı ile belirlenmiş veya belirlenecek olan vergili ve cezasız tutarı, ödemesi halinde hakkında kamu davası açılamayacağı hususu, ödeme süresi ve yeri soruşturma merciince sanığa bildirilmeden, bildirime ilişkin belge denetime esas şekilde dosyaya konmadan, sanığa dava açılmasını engelleme imkanı tanınmadan kamu davası açılması karşısında; bunun iddianamenin iadesi sebebi olduğu gözetilmeden kabul edilip yapılan yargılamada, bilirkişiye hesaplattırılacak olan katılan kurumun normal tarifeye göre vergili ve cezasız gerçek zarar bedelini sanığın ödemesi halinde 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca kovuşturma şartının gerçekleşmemesi nedeniyle sanık hakkındaki kamu davasının düşürülmesi, zarar karşılanmıyor ise sanığa kaçak su kullanım bedelini hükümden önce ödemesi halinde TCK'nın 168/5. maddesi uyarınca etkin pişmanlıktan yararlanabileceği hususu hatırlatılıp, talep etmesi halinde zararı gidermesi için kendisine süre verilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi zorunluluğu,

2-Suç tarihinin sayaç değiştirme tutanak tarihi olan 22.10.2012 olarak yazılması gerekirken 19.12.2012 olarak yazılması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'un temyiz nedeni bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 31.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6462, Karar No: 2008/7738, Tarih: 13.05.2008

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2008/6462 E.  ,  2008/7738 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, ilk kesinti tarihi ile 1.8.2001 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava davacının, sattığı ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı tarihten itibaren 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının başladığı 01.08.2001 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.07.1995-01.08.2001 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

2-Dava davacının, sattığı ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı tarihten itibaren 1479 sayılı Yasa’ya tabi sigortalılığının başladığı 01.08.2001 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.07.1995-01.08.2001 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir.

2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği , T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.