muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/558, Karar No: 2020/2663, Tarih: 03.06.2020

Temel hak ve özgürlükler kapsamında güvence altına alınan kişilik değerlerinin başında bireyin vücut bütünlüğünün dokunulmazlığı gelmektedir. İşverenin temel insan haklarından olan işçinin vücut bütünlüğünü korumak üzere teknolojik gelişmelerin sağladığı imkân oranında gerekli tedbirleri almalıdır.Bu düzenleme ile işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücuan sorumlu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Dolayısıyla, işverenin ve üçüncü kişilerin iş kazasındaki kasıt veya kusurunun tespiti amacıyla; iş kazasının oluşumuna ilişkin maddi olguların eksiksiz biçimde saptanması, sorumluluğu gerektiren her koşulun, kendi özelliği çerçevesinde araştırılıp irdelenmesi, işveren ve diğer ilgililerin kusur oran ve aidiyetlerinin belirlenmesi gerekir.

Eldeki davada, verilen hüküm ve hükme esas bilirkişi raporu eksik inceleme ve araştırmaya dayanmaktadır. 5510 sayılı yasanın 21. maddesi kusur sorumluluğunu öngördüğü dikkate alınarak işverenin kusurunun belirlenmesi açısından, davalı ... Başkanlığında itfaiye eri olarak çalışan 54 yaşındaki sigortalının dahil olduğu ekiple, bir çalılık yangınına, 1,5 saat süren müdahalenin sonunda işyeri aracında dinlenirken aniden rahatsızlanarak kalp krizi sonucu vefat ettiği,öte yandan çalışma arkadaşlarınca sigortalının şeker ve tansiyon rahatsızlığının da bulunduğu yönündeki beyanları göz önüne alınarak, Mahkemece öncelikle,işverenden sigortalının geçmiş tıbbi kayıtlarının tümünü de içerecek şekilde şahsi dosyası celbedilerek, işveren kayıtlarında sigortalının ağır ve tehlikeli işte çalıştırılabileceğine dair raporunun olup olmadığı, periyodik sağlık muayenelerinin yaptırılıp yaptırılmadığı, bu muayenelerde kalp rahatsızlığı ile ilgili bir bulguya rastlanıp rastlanmadığı, şahsi dosyada "kalp rahatsızlığı" nedeniyle alınmış bir istirahat raporunun bulunup bulunmadığı ya da sigortalının kalp krizini tetikleyebilecek nitelikte tansiyon, şeker hastalığı vb. gibi hastalıklarının bulunup bulunmadığının,sigortalı tarafından sağlık problemleri nedeniyle işverene herhangi bir başvurusunun olup olmadığı hususları da irdelenmek suretiyle,çalışma koşullarının ölüm olayına etkisi, iş kazasının engellenmesinde, iş güvenliği mevzuatına göre işverence hangi önlemlerin alınması gerekeceği, bu önlemlerin işverence alınıp alınmadığı ve alınmış önlemlere sigortalının uyup uymadığı hususlarının değerlendirilmesi için alanında aralarında uzman hekimin de bulunduğu bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda rapor alınmalıdır.

Mahkemece belirtilen esaslara ve usule uygun olmayan bilirkişi raporu esas alınarak, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayanan yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

Mahkemece belirtilen esaslara ve usule uygun olmayan bilirkişi raporu esas alınarak, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayanan yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve bozmayı gerektirir.

2- 5510 sayılı Yasanın 21/1. maddesinde, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” hükmü mevcuttur. Söz konusu hükme göre, sigortalıya veya hak sahiplerine yapılan ya da ileride yapılması gereken harcama ve ödemeler yönünden herhangi bir sınır öngörülmemişken; bağlanan gelirler yönünden, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamına, sigortalı veya hak sahibinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere hükmedilebileceği öngörülmüştür. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır. Anılan madde ile tazmin sorumlularının Kurum karşısındaki sorumluluğu bir tavanla sınırlandırılmış olup, bu sorumluluk “...sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı…” bulunmaktadır. Maddenin açık hükmü karşısında; ilk peşin sermaye değerli gelirin, Kurum yararına tazmini mümkün kısmının belirlenebilmesi için gerçek zarar tavan hesabı yapılarak, rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı ve bunlara kusur oranları uygulanmalıdır.

Gerçek zarar ile karşılaştırması yapılacak olan ilk peşin sermaye değerli gelir ise,hak sahipleri için gelirin başladığı tarihteki gelir olup bu durumda gelirlerde, hak sahiplerinden bir ya da birkaçının durumlarında meydana gelen değişiklikler nedeniyle hak sahiplerine bağlanan peşin sermaye değerli gelirlerin güncellenmek suretiyle arttırılmış miktarları, Kurum zararı olarak istenemeyecektir. Kurum zararının tespitinde esas alınacak olan peşin sermaye değerli gelir, gelirin başladığı tarihte hak sahiplerine bağlanan miktar olup sonraki artışların göz önüne alınması mümkün olmayacaktır.

Eldeki davada, Mahkemece gerçek zarar hesabı yaptırılmış, ancak gerçek zarar karşılaştırması yapılan hak sahibi eşe bağlanan peşin sermaye değerli gelir,hak sahibi eşin gelire girdiği tarihteki ilk peşin sermaye değerli gelir olmayıp hak sahiplerinden erkek çocuk ...’in 18.01.2012 tarihinde gelirden çıkması nedeniyle diğer hak sahibi eşe bağlanan gelirler 19.01.2012 tarihi itibariyle güncellenmiş ve bu hak sahibi yönünden, 24.03.2014 onay tarihli güncellenmiş peşin sermaye değerli gelir ile gelirden çıkan hak sahibi erkek çocuk ... yönünden ise 15.09.2010 - 18.01.2012 tarihleri arasında kendisine yapılan fiili ödeme tutarının ve hak sahiplerine yapılan cenaze yardımının Kurum zararı olarak dava ile talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, hak sahibi eş yönünden söz konusu güncellenmiş ilk peşin sermaye değerli gelirin esas alındığı ve hesaplanan gerçek zarar miktarı ile bu miktarın kıyaslanarak gerçek zararın daha düşük görülmesi üzerine davalı işveren kusuru da nazara alınarak hüküm kurulmuştur.Hak sahiplerinden erkek çocuk ... yönünden yapılan fiili ödemelerin davalı işverenin kusuru nisbetinde hüküm altına alınması yerinde olmakla birlikte,hak sahibi eş yönünden ise güncellenen peşin sermaye değerli gelirle gerçek zarar karşılaştırması yapılması hatalıdır.

Kurum uygulamasına göre, hak sahiplerine önceden bağlanan gelirler, bir hak sahibinin sonradan gelirden çıkması nedeniyle son gelirden çıkma tarihi esas alınarak tüm hak sahipleri yönünden gelirlerin peşin sermaye değerleri yeniden güncellenerek belirlenmesi yasaya uygun değildir. 21. maddede belirlenen "gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının rücu edilebilmesi" ilkesi nedeniyle bağlanan gelirlerin sonradan güncellenerek istenmesi mümkün değildir. Başka deyişle, hak sahiplerine ilk tahsis tarihinde bağlanan gelirin peşin sermaye değeri belirlendikten sonra tekrar peşin sermaye değerinin güncellenmesi mümkün değildir. Gelirden çıkan hak sahibi varsa onun yönünden sadece fiili ödeme belirlenip bu miktar rücu alacağına konu edilmelidir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalara göre, hak sahibi eşin gelire girdiği ilk tarih itibariyle belirlenen ilk peşin sermaye değerli gelir ile hesaplanan gerçek zarar miktarları karşılaştırılarak davalı işverenin kusur oranı nisbetinde düşük olanı esas alınmak suretiyle davalının sorumlu olacağı miktarın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde,taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde,taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/20533, Karar No: 2013/21154, Tarih: 19.11.2013

**21. Hukuk Dairesi         2012/20533 E.  ,  2013/21154 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle kesilen maaşının yeniden bağlanmasına borçlu olmadığına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının ölen babası nedeniyle aldığı, Kurum tarafından ayrıldığı eşle birlikte yaşadığı gerekçesi ile kesilmiş bulunan yetim aylığının, kesilme tarihi itibariyle yeniden bağlanması ve Kuruma yersiz alınan aylıkların iadesi konusunda borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile davalı Kurum’un davacının maaşının kesilmesine dair işleminin iptali ile 21.06.2011 tarihinde kesilmiş bulunan maaşlarının davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, davacıdan talep olunan 18.360.76 TL nin davacıdan geri istenemeyeceğinin tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ... tahsis numarası ile yetim aylığı almakta olan davacının aylığının ayrıldığı eşle birlikte yaşadığının anlaşılmasından dolayı 22.10.2008 tarihinde kesildiği, kendisine 22.10.2008-21.06.2011 süresi 18.360.76 TL yersiz ödemenin yapıldığı tespit edilmiş olup buna ilişkin olarak Antalya 12. İcra Müdürlüğünün 2011/10310 E numarası ile icra takibi başlatıldığı, ... SGK İl Müdürlüğü kontrol memurluğunun 29.04.2011 tarih ve AKK-104 sayılı raporu ile davacının boşandığı eşi Adem Bozkurt ile birlikte yaşadığının tespit edildiği, kontrol esnasında boşanan eşlerin balkonda oturup sohbet ettiklerinin görüldüğü anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından davacının boşandığı eşiyle beraber yaşadığı ... SGK İl Müdürlüğü kontrol memurunun kontrol esnasında boşanan eşlerin balkonda oturup sohbet ettiklerinin tespiti ile sabit olduğundan davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasay aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19/11/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2283, Karar No: 2024/3900, Tarih: 15.04.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/2283 E.  ,  2024/3900 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/381 E., 2023/2111 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/86 E., 2021/432 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı hakkında tesis edilen emekliliğin iptali ve yersiz ödeme çıkarılmasına dair işlemin iptalini, 1986/3 döneminde yatırılmış olan uzun vadeli sigorta kolu sigorta primlerinin geçerliliğini, yersiz ödeme işleminden haksız yere maddi miktar tahsil edildiyse bu miktarın yasal faiziyle iadesini, davacının emeklilik işleminin tahsis talep tarihinden itibaren geçerli olduğunun kabul edilmesini ve o tarihten bugüne kadar hak kazanmış olduğu yaşlılık aylıklarının yasal faiziyle davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 1986/3 dönem çalışmalarının çıraklık sigortasına tabi olduğunu, bu dönem çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmadığı için emeklilik şartları tespitinde dikkate alınmadığını, bu nedenle davacının emekliliğinin iptal edildiğini, kurumun işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Hacılar Elektrik San. ve A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının sigorta dosyasında bulunan sigorta işe ilk giriş bildirgesinde 22.10.1986 yılında ... A.Ş.'de işe alındığının belgelendiğini, ancak aynı zamanda ilgili okul tarafından da ilk işe giriş bildirgesi verildiğini, dava konusu uyuşmazlığın oluşmasında müvekkili şirketin kusuru ve ihmali bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davalı ... Hacılar Elektrik San. ve A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının sigorta dosyasında bulunan sigorta işe ilk giriş bildirgesinde 22.10.1986 yılında ... A.Ş.'de işe alındığının belgelendiğini, ancak aynı zamanda ilgili okul tarafından da ilk işe giriş bildirgesi verildiğini, dava konusu uyuşmazlığın oluşmasında müvekkili şirketin kusuru ve ihmali bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sigortasının yatırıldığı dönemde Endüstri Meslek Lisesinde öğrenci kaydının bulunması, okul tarafından da dava konusu dönemde davacının işe giriş bildirgesinin verilmiş olması, dosyada kamu tanığı olarak dinlenilen ve Endüstri Meslek Lisesinde öğrenci olan ...'nın 1986 yılında davalı işyerinde staj yaptığını beyan ederek stajyer olmasına rağmen vergi iadesi için fiş topladığını belirtmiş olması, 3308 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği tarihe kadar primlerin okullar tarafından değil çırak çalıştıran işverenlerce yatırılıyor olması hususları ile dosyada mevcut diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava konusu dönemdeki çalışmalarının uzun vadeli sigorta koluna tabi olmadığı, çıraklık sigortası kapsamında kısa vadeli sigorta koluna tabi olduğu kanaatine ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, mahkemece dinlenen tanıkların beyanlarına ve ilgili kurumlardan gelen evraklara göre davacının çalışma olgusunun baskın olduğunu, meslek ve sanatın öğrenilmesine dair ilişkinin mevcut olmadığının açıklıkla ortaya konulduğunu, 1986'nın 3 üncü dönemine denk gelen dönemde çok sayıda işçi alındığını, söz konusu fabrikanın çırak çalıştırmadığını, büyük bir fabrika olması nedeniyle işçi çalıştırıldığını, davacının da bu kapsamda alınan toplu işçilerden biri olduğunun kabulünün gerektiğini, davacının ücretlerinin işveren tarafından yatırıldığı gibi brüt ücret üzerinden gelir ve damga vergisinin kesildiğini, davacı hakkında yapılan sigortalılık iptalinin hukuka aykırı olduğunu, davacı hakkında baştan itibaren evrakları inceleyip emekli olduğu tarihi bildirenin davalı Kurum olduğunu, bütün işlemlerin kurumun kendi kayıtlarına göre yaptığını, davacıya atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, primler tam alındığından kurumun herhangi bir kaybının bulunmadığını, Kurum işleminin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında davalı kurum tarafından emekli edilerek yaşlılık aylığı bağlandığı, sonrasında ise sigorta başlangıç tarihine esas çalışmasının çıraklık kapsamında olduğundan bahisle davacının yaşlılık aylığının kesildiği ve emekliliğinin durdurulduğu, bunun üzerine davacı tarafından kurum işleminin iptali ile 1986 yılı 3.ayına ait çıraklık döneminin uzun vadeli sigorta koluna ait sayılarak yaşlılık aylığının bağlanmasını ve yersiz ödeme talebinin reddi ile yaşlılık aylığının birikmiş kısımının ödenmesini talep ettiği, davacının sigortasının yatırıldığı dönemde Endüstri Meslek Lisesinde öğrenci kaydının bulunması, okul tarafından da davacının işe giriş bildirgesinin verilmiş olması, Endüstri Meslek Lisesinde öğrenci olan ...'nın 1986 yılında davalı işyerinde staj yaptığını beyan ederek stajyer olmasına rağmen vergi iadesi için fiş topladığını belirtmiş olması, davacının dava konusu dönemdeki çalışmalarının uzun vadeli sigorta koluna tabi olmadığı, çıraklık sigortası kapsamında kısa vadeli sigorta koluna tabi olduğuna ilişkin mahkemenin belirlemesinin yerinde olduğu, davacının stajyer öğrenci olup, meslek ve sanat eğitimi almak amacıyla davalı işyerinde bulunduğu, bu çalışmayı yaparken de üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katıldığı; pratik eğitime tabi tutulduğunun belirgin olduğu, Mahkemenin red hükmünün isabetli bulunduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/209, Karar No: 2015/339, Tarih: 20.10.2015

**Ceza Genel Kurulu         2015/209 E.  ,  2015/339 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : ... Ağır Ceza

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan sanık ...’un TCK'nun 109/2-3-5, 62, 53 ve 63. maddeleri uyarınca 5 yıl; sanık ...’nun aynı kanunun 109/2-3-5, 62, 31/3 ve 63. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay; sanık ...’ün de 109/2-3-5, 62, 31/2 ve 63. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, mahsuba ve sanık ... hakkında hak yoksunluğuna ilişkin, ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen ... gün ve ... sayılı hükmün sanıklar müdafileri ile sanıklar ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay ... Ceza Dairesince ... gün ve ... sayı ile;

“...Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanıkların olay günü para karşılığı cinsel ilişkide bulunma tekliflerini reddeden mağduru ikna ederek ıssız bir yere götürüp burada ellerini iple ağaca bağlayarak basit cinsel istismarda bulunmaları şeklinde gerçekleşen eylemde, mağdurun ellerini iple ağaca bağlama biçimindeki cebrin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçunun değil, TCK’nun 103/4. maddesi kapsamında çocuğun basit cinsel istismarı suçunun unsurunu oluşturduğu anlaşıldığından, sanıkların TCK’nun 109. maddesinin 1. fıkrası ile cezalandırılmaları gerekirken aynı maddenin 2. fıkrası ile mahkûmiyetlerine karar verilerek fazla ceza tayini” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise ... gün ve ... sayı ile;

“...Sanıkların olay gecesi para karşılığı cinsel ilişkide bulunma tekliflerini reddeden mağduru ikna ederek, ıssız bir yere götürüp burada ellerini iple ağaca bağlayarak, basit cinsel istismarda bulundukları hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak adli raporlardan da anlaşılacağı üzere mağdur ...'de zihinsel yetersizlik ve bipolar bozukluk bulunduğundan beden ve ruh bakımından kendini savunacak durumda değildir. Bu itibarla rızasının bulunduğu kabul edilse dahi bunun hukuka uygun bir rıza olduğundan bahsedilemeyeceği gibi, ağaca bağlamak suretiyle basit cinsel istismar eylemlerinde bulunmaları, mağdurun olaya rızası bulunmadığını ve dolayısıyla da kaçmasına engel olmak amacıyla yaptıklarını göstermektedir. Eylemi gerçekleştirdikleri sırada mağdura karşı uyguladıkları cebir kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin olduğu" görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurarak, Özel Daire bozma kararının kaldırılmasına ve yerel mahkeme hükmünün onanmasına karar verilmesi talebinde bulunmuştur.

5271 sayılı CMK'nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 14. Ceza Dairesince 12.01.2015 gün ve 10786-4 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI