muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/17573, Karar No: 2023/10445, Tarih: 09.10.2023

Uyuşmazlık, kazaya karışan araç için Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılmasının zorunlu olup olmadığı, zarardan davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yapılmaması nedeniyle Güvence Hesabına başvurulması için öncelikle taşımanın Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında ve Türk Ticaret Kanunu düzenlemelerine göre yolcu taşıma olması gerekmektedir.

Somut olayda; trafik kazası, 24.08.2007 tarihinde, İnönü Üniversitesi' nce düzenlenen konferansa katılan konuk akademisyenlerin kiralanan araçlar ile İnönü Üniversitesi'nden Nemrut Dağı'na taşındığı gezi dönüşü gerçekleşmiştir. Yapılan taşımanın şehirler arası ticari taşıma olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince davacının biletli yolcu olmadığından Güvence Hesabının sorumlu olmadığına dair verdiği karar yapılan taşımanın ticari niteliği gereği hatalıdır.

2. Yine davacı, aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırması da gerektiğini, bu sigortanın yapılmaması nedeniyle davalı ... Hesabının bu poliçe kapsamında da tazminattan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Davacının bu talebi İlk Derece Mahkemesince kabul edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararında ise bu sigorta açısından istenen ve İlk Derece Mahkemesince kabulüne karar verilen tazminat hakkında bir değerlendirme bulunmamaktadır.

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, 25.02.2004 tarih, 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2004/6789 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile ihdas edilmiş olup, yayımlandığı tarihte Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalar Ulaştırma Bakanlığınca belirleneceği açıklanmıştır. 13.11.2009 tarih, 27405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/15545 nolu Bakanlar kurulu Kararı ile 2004/6789 sayılı Kararda değişiklik yapılmış ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaları belirleme yetkisi Ulaştırma Bakanlığı’nın görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığı’na verilmiştir. Hazine Müsteşarlığı 2009/15545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 28.06.2010 tarihinde çıkarmış olduğu 2010/8 sayılı genelge ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının kapsam, muafiyet ve istisnalarını yeniden belirlemiştir. Anılan genelge'nin yürürlük tarihi 01.07.2010’dur.

Genelgede, Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde yolcu taşımasına yönelik olarak tanımlanan ve şehirlerarası veya uluslararası ticari olarak yapılan yolcu taşımaları için verilen A1, A2, B1, B2, D1 ve D2 yetki belgeleri kapsamında yapılan yolcu taşımaları için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırılması zorunlu ... getirilmiştir. Diğer taraftan il sınırları içerisinde yapılan yolcu taşımacılığı ile 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımacılığı için verilen (Y) türü yetki belgesi ve bu belgenin yerine geçecek olan ve 11.06.2009 tarihli Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin geçici 7. maddesi ile uygulamaya giren, (D4) türü yetki belgeleri genelge kapsamı dışında bırakılmıştır. Dolayısıyla 01.07.2010 tarihinden itibaren bu belgeler kapsamında yapılan yolcu taşımacılığı için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Kural olarak 01.07.2010 tarihinden sonra yapılan yolcu taşımalarında, taşımacıların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunabilmesi için, taşımanın il sınırları içinde yapılmaması, 100 km'nin üzerinde şehirlerarası veya uluslararası taşıma olması ve 2010/8 nolu genelgede açıklanan yetki belgelerinden herhangi birine haiz bulunması şarttır. Aksi halde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmamaktadır. Yine aynı Genelge’de sigorta teminatı için açıklanan kapsama dahil yetki belgesine tabi bir taşımanın yeterli olduğu ancak taşımanın yetki belgesi olmadan yapılmasının teminatı ortadan kaldırmadığının kararlaştırıldığı belirtilmiştir.

Somut olayda yapılan taşıma şehirler arası ticari taşıma olduğundan ve davaya konu kaza, Hazine Müsteşarlığı'nın 01.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin genelgesinden önce, 24.08.2007 tarihinde gerçekleştiğinden, henüz bu tarihte il sınırları içinde ve iller arası 100 km’ye kadar olan taşımaları “Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” yaptırma mecburiyeti dışında bırakan bir düzenleme bulunmadığından, davacının bu sigorta kolundan istediği tazminata ilişkin de değerlendirme yapılarak bu hususta da karar verilmesi gerekirken bu hususta kararda hiç bir değerlendirme yapılmaması da hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,09.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8389, Karar No: 2013/22519, Tarih: 16.09.2013

**8. Ceza Dairesi         2013/8389 E.  ,  2013/22519 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Genel güvenliği kasten tehlikeye sokacak şekilde silahla ateş etme

HÜKÜM : Hükümlülük

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Ateşlenebilen bir silahın işlevine uygun ve sonuç doğurmaya elverişli bulunmayan ''kuru-sıkı'' olarak tabir edilen tabanca ile yerleşik yerde ateş etme eyleminin TCK.nun 170/1-c maddesinde düzenlenen suçu oluşturmayacağı, ekspertiz raporuna göre; davaya konu gaz tabancasının namlusu içerisinde namlu emniyet sacı ve piminin bulunmadığı, saçma tanesi vb. maddelerin geçebileceği kadar namlusunun iç kısmında açıklığın bulunduğu, bu açıklığın tabancanın imali aşamasında mı sonradan mı yapıldığının tespit edilemediği, bu haliyle özel şekil ve nitelikteki fişeklerin ucunda bulunan kurşun, küre, veya saçma tanelerinin geçebileceği kadar bir boşluk sağladığının belirtilmesi, olay yerinde özel nitelikte mermi çekirdeği, bilye, saçma bulunmaması, tabancayla birlikte özel nitelikte fişek ele geçmemiş olması ve sanığın tabancayı arkadaşı olan diğer sanık ...'dan emaneten alıp patlattığına ilişkin savunması karşısında; suça konu tabancanın 6136 sayılı Yasa kapsamında olduğunu bildiğine ilişkin herhangi bir kanıt bulunmayan sanığın beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş oldu- ğundan hükmün bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 321. maddesi gereğince (BOZULMASINA), 16.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20059, Karar No: 2015/16891, Tarih: 28.10.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/20059 E.  ,  2015/16891 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 13.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 10/04/2014

NUMARASI : 2013/824-2014/105

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın yetkisizlik nedeni ile reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesi ile; müvekkilinin davalı şirketle............. Enerji Nakil Hattı ve ..........Yapımına İlişkin İşbirliği Protokolü akdedildiğini, protokole göre davalı tarafça yapılması gereken bir kısım işlerin projenin devamlılığını sağlamak için müvekkili tarafından yapıldığını, yapılan harcamaların davalı adına faturalandırıldığını, davalının fatura bedellerinin ödememesi nedeniyle davalı aleyhine takibe başlandığını iddia ederek, takibe vaki itirazın iptalini talep ve dava etmiş,

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının taşerona havale edilen işler için harcama yaptığını, kendilerine bildirim yapılmadan sözleşmeye aykırı olarak yapılan ödemeleri kabul etmediklerini, temerrüde düşürülmediklerini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece; taraflar arasındaki sözleşmede protokolün uygulanmasından meydana gelecek anlaşmazlıkların çözümünde Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtildiğinden HMK 17. Maddesine göre sözleşmede belirtilen mahkemenin tarafları bağlayacağından ve kesin yetkili olduğundan davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, ve dosyanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından mahkemenin yetkisine herhangi bir itirazlarının olmadığından bahisle temyiz edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 17.maddesine göre; ''Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.''

Somut olayda; taraflar arasındaki protokolün 13.maddesinde; ''...iş bu protokolün uygulanmasından meydana gelecek anlaşmazlıkların çözümünde Ankara Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri yetkilidir'' şeklinde yetki şartı bulunmaktadır. Taraflar tacir olduğundan 6100 sayılı HMK'nın 17.maddesi uyarınca anılan yetki şartı geçerlidir.

Somut olayda; taraflar arasındaki protokolün 13.maddesinde; ''...iş bu protokolün uygulanmasından meydana gelecek anlaşmazlıkların çözümünde Ankara Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri yetkilidir'' şeklinde yetki şartı bulunmaktadır. Taraflar tacir olduğundan 6100 sayılı HMK'nın 17.maddesi uyarınca anılan yetki şartı geçerlidir.

Ne var ki yetki sözleşmesi ya da sözleşmeye konulan yetki şartı ile belli bir veya birden fazla mahkemenin yetkili kılınması hususu kesin yetki olarak değerlendirilemez. Zira kesin yetki halleri 6100 sayılı HMK'nın yetki ile ilgili hükümlerinde açıkça belirtilmiştir. Örneğin; anılan kanunun 11.maddesinde mirastan doğan davalarda, 12.maddesinde ise taşınmazın aynından doğan davalarda kesin yetki kuralı düzenlenmiştir. Kesin yetki bulunan durumlarda taraflar sözleşme ile başka bir mahkemeyi yetkili kılamazlar. Oysa HMK'nın 17.maddesinde tarafların, yetki sözleşmesine rağmen sözleşmede belirtilen mahkeme dışındaki kanunda yetkili olduğu hükme bağlanan mahkemelerin de yetkilerinin devam edeceğini kararlaştırabilecekleri öngörülmüştür. Kesin yetki durumunda yetki sözleşmesi yapılamaz. Nitekim HMK'nın 18.maddesinde açıkça; "Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hallerinde yetki sözleşmesi yapılamaz." hükmüne yer verilmiştir. Tüm bu hususlar gözetildiğinde yetki sözleşmesi ya da yetki şartında yetkili olduğu belirtilen mahkemenin kesin yetkisinden söz etmek mümkün değildir.

HMK'nın 19/2 maddesine göre; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa istediği mahkemeyi bildirir. Aksi halde yetki itirazı dikkate alınmaz." Aynı maddenin 4.fıkrasında ise; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda , davalı, süresi içinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir." hükmü yer almaktadır.

Bu açıklamalar karşısında, somut olayın değerlendirilmesine gelince; davalının cevap dilekçesinde yetkiye yönelik herhangi bir itirazının olmadığı dosya içeriğinden anlaşılmış olup ortada kesin yetki bulunmadığından mahkemece sözleşmede yer alan yetki şartının kendiliğinden araştırılamayacağı gözetilmeden somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/13026, Karar No: 2022/15317, Tarih: 28.11.2022

**9. Hukuk Dairesi         2022/13026 E.  ,  2022/15317 K.**

**"İçtihat Metni"**

BÖLGE ADLİYE

MAHKEMESİ : ... 8. Hukuk Dairesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

İlk Derece Mahkemesi tarafından hüküm altına alınan ve davalı tarafça temyize konu edilen miktar; 2.600,00 ... doları (USD) olup temyize konu edilen miktarın, karar tarihi itibarıyla dolar efektif satış kuru dikkate alındığında ... lirası karşılığının 43.462,90 TL olduğu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince bölge adliye mahkemeleri tarafından verilen kararların kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, 13.11.2012 - 31.01.2014 tarihleri arasında davalı işverenin ... / Musul şantiyesinde makine mühendisi olarak aylık 6.000,00 USD ücretle çalıştığını, yakalandığı hastalığı işverene bildirmesi üzerine ... sözleşmesinin işveren tarafından haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile 2014 Ocak ayı ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, husumet itirazında bulunarak davacının, kendi işçileri olmadığını, davacının işvereninin ... ülkesi kanunlarına göre kurulmuş ...-İmaş CO Şirketi olduğunu, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, somut olayda ... hukuku ve mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının rahatsızlığını bilerek işe başladığını, son rapor tarihinden sonra işe başlaması gerekirken mazeret bildirmeksizin işe gelmediğini, bu nedenle ... sözleşmesinin devamsızlık nedeniyle haklı nedenle feshedildiğini, davacının iddia ettiği ücreti kabul etmediklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalı nezdinde 14.11.2012-31.01.2014 tarihleri arasında ve banka kayıtlarına göre aylık 6.000,00 USD karşılığı çalıştığı, son rapor tarihi olan 25.01.2014 tarihinden sonra işe devam etmediği ve devamsızlığını haklı kılacak bir mazeret de göstermediği gerekçesiyle feshin haklı olduğu kabul edilerek kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine, ücret alacağı talebinin kabulüne karar verilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının, yaşamış olduğu sağlık sıkıntılarını, yatarak tedavi gördüğünü ilgili kurumlardan almış olduğu istirahat raporlarıyla ve telefon görüşmeleriyle davalı Şirkete bildirdiğini, davalı Şirket tarafından, davacının ... sözleşmesinin haksız olarak bildirimsiz şekilde feshedildiğini, fesih öncesi herhangi bir ihtarname, savunma talebi ve benzeri belgeler mevcut olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, davacının işvereni ... ülkesi kanunlarına göre kurulmuş ...-İmaş CO Şirketi olduğundan f davalı Şirkete husumet yöneltilmesinin doğru olmadığını, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının ücret alacağı bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...hizmet sözleşmesinin tarafı olan dava dışı şirket ile davalı şirket arasında organik bağ bulunduğu, davalı şirkete pasif husumet yöneltilmesinde hata bulunmadığı, davacının davalı şirketin ... /Musul adresinde bulunan şantiyesinde makine mühendisi olarak 14.11.2012- 31.01.2014 tarihleri arasında çalıştığı, taraflar arasında düzenlenen 13.11.2012 ... sözleşmesinde 6.000 usd ücretle çalışacağı belirlendiği, banka hesap ekstrelerinde 6.000 usd üzerinden ücret ödemelerinin yapıldığı,davacının hastalığı nedeniyle 22.12.2013 tarihinde ... yerinden ayrılarak ...’ye döndüğü, aldığı istirahat raporlarının sonrasında işe gidip başlamadığı, devamsızlığa dayalı işveren feshinin haklı nedene dayandığı, davacının 2014 yılı 13 günlük ödenmemiş ücret alacağı bulunduğu ... " gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacının ... sözleşmesinin devamsızlık nedeniyle feshinin haklı olup olmadığı ve buna göre davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 370 ve 371 inci maddeleri ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 4857 sayılı ... Kanunu'nun 17 ve 25 inci maddeleri, 120 nci maddesi atfıyla hâlen yürürlükte olan mülga 1475 sayılı ... Kanunu'nun 14 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı Temyizi Yönünden

Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

Peşin alınan temyiz karar harcının talep hâlinde ilgiliye iadesine,

B. Davacı Temyizi Yönünden

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6691, Karar No: 2018/2245, Tarih: 26.03.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/6691 E.  ,  2018/2245 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ... . Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10.12.2015 tarih ve 2014/367-2015/1004 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkili davacı şirketin, .... ve ... Sigorta A.Ş'nin acentesi olduğunu, davalının ise davacı ile imzaladığı sözleşmeye istinaden komisyon paylaşım esasına göre davacı şirket ile çalıştığını, ... ... Şubesi içinde sigorta ürünü satışı görevini 2002-2011 yılları arasında yaptığını, 2010 yılında davacı şirket tarafından geriye dönük denetleme kapsamında davalının davacı şirket hesaplarına intikal ettirmediği 47.343,85 TL poliçe bedellerinin bulunduğunun tespit edildiğini, davalıya bu bedeli ödemesi için ihtarname çekildiğini, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı ile yapılan sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000,00 TL nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının alacak iddiasının zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında 2002 yılında yapılan sözleşmenin yenilenerek fesih tarihine kadar devam ettiğini, davalının sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, bu sebeple sözleşmesinin 9 yıl süre ile yenilendiğini, zira yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya eksik yerine getiren kişilerin sözleşmelerinin davacı tarafça yenilenmediğini, her ay gerçekleştirilen üretim miktarı ve yapılan ödemelerin taraflarca mutabakata bağlandığını, tutanakların ibra belgesi niteliğinde olduğunu, geriye doğru borç çıkarılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafın bilgisayar sistemlerini ve programlarını yenilediğini, hesap ve kayıtları yeni sisteme aktarırken pek çok yanlış işlemler yaptığını, davacının sürekli olarak farklı borç miktarı belirlediğini, muhasebeci ile yapılan çalışmalar sonucunda pek çok yanlış hesap yapıldığını tespit ettiklerini, 100.000,00 TL'lik yanlış bulunması üzerine bu kez borç miktarının 47.000,00 TL’ye düşürüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının dosyaya ibraz ettiği belgeler ile dijital ortamda tutulan kayıtlar arasında farklılık bulunduğu, davacı tarafça tutulan kayıtların davalının borç miktarını tespite yeterli olmadığı, taraflar arasında davadan önce yapılan mutabakat çalışmaları esnasında davacı şirketçe davalının borcuna dair bulunan miktarların 100.000,00 TL gibi önemli sayılacak miktarda bedelde değişiklik yapılmak suretiyle farklı tarihlerde farklı borç miktarları çıkartıldığı, davacı kayıtlarının düzenli olmadığı, davalının borcunu tespit etmeye yeterli olmadığı, davacının alacak iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki alt acentelik sözleşmesi uyarınca, davalı yanca eksik ödendiği ileri sürülen primlerin tahsiline ilişkin bir alacak davasıdır.

Mahkemece alınan bilirkişi 2. ek raporunda, davacı ... acentesinin kayıtları ile birlikte aracılık yaptığı .... kayıtları birlikte incelenmek suretiyle, davacının bu kayıtlara göre dava tarihi itibariyle 91.601,51 TL alacağı olduğu bildirilmiştir. Hâl böyle olmakla birlikte, mahkemece, davacı kayıtlarının düzensiz olduğu, taraflar arasındaki hesap mutabakatı görüşmeleri sırasında bilirkişilerce saptanan alacak tutarının üzerinde rakamların telaffuz edilmiş olması ve işbu davada hesap raporunda belirtilen alacağın altında bir talepte bulunulması gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, bu gerekçe dosya kapsamı ve bilgisine başvurulan bilirkişi beyanı ile örtüşmemektedir.

Taraflar arasında yıllar itibariyle yenilenen sözleşmeler kapsamında davalının kendisince yapılan prim tahsilatlarına ilişkin kayıtların düzenli tutulmasından ve davacıya iletilmesinden sorumlu olduğu anlaşıldığı gibi bu hususa bilirkişi raporlarında da değinilmektedir. Davalı yan, sözleşmesel bu yükümlülüğünü layıkıyla yerine getirdiğini ileri sürmüş ise de kayıtlarını ibrazdan kaçınmıştır.