muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/15040, Karar No: 2019/12813, Tarih: 13.06.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/15040 E.  ,  2019/12813 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının alacaklarının tam ve zamanında ödenmemesi nedeniyle iş akdini nedenle feshettiğini belirterek kıdem tazminatı ile birtakım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında, davacının fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil alacaklarına ilişkin uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Aynı ilkeler, ulusal bayram ve genel tatil alacağının ispatı bakımından geçerlidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Aynı ilkeler, ulusal bayram ve genel tatil alacağının ispatı bakımından geçerlidir.

Somut olayda, davacı davalıya ait işyerinde haftanın 5 günü 09.00- 20.00 ve Cumartesi günü 09.00- 18.00 saatleri arasında çalıştığını, bu çalışmanın ayda iki pazar ve milli bayramlar ile 1 Ocak ve 1 Mayıs gününde de devam ettiğini iddia ederek tanık deliline dayanmıştır. Davalı yan, işyerinde fazla çalışma yapılmadığını savunmuş, çalışma düzenine ilişkin işyeri kaydı sunmamıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tanıklarının beyanları nazara alınarak davacının haftanın 5 günü 09.00- 20.00 ve Cumartesi günü 09.00- 18.00 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme tenzili ile haftalık 13 saat fazla çalışma yaptığı tespit edilmiştir. Dosya kapsamındaki delillere göre fazla çalışmaya ilişkin mahkeme kabulü isabetli ise de; dinlenen davacı tanıklarından ... da davalıya karşı dava açmış olup husumetlidir. Diğer davacı tanığ...’ın ise çalışma süresinin davacının çalışma döneminin tamamını kapsamadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacı tanığı...’nın hizmet döküm cetvelleri getirtilerek, bu tanığın çalışma dönemleri ile sınırlı olarak ispatlanan fazla çalışma ücret alacağının ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının hesaplanması gerekmektedir. Hatalı değerlendirme ile karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3- Kabule göre de, davalı lehine 600 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, 1.700,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye/ilgililere iadesine, 13.06.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/10638, Karar No: 2016/12434, Tarih: 21.12.2016

**20. Hukuk Dairesi         2015/10638 E.  ,  2016/12434 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalılar Hazine ve Orman Yönetimi vekilleri tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Davayı açan ve takip eden davacılar vekili Avukat ...'ın 29/01/2014 ve ....'ın 27/01/2014 tarihlerinde vekillikten çekildikleri anlaşıldığından kararın davacılara tebliğ edilmesi, temyiz için gerekli sürenin beklenmesi,

2) Dava konusu taşınmazı gösteren kadastro paftası, memleket haritası ve dayanağı olan hava fotoğrafı getirtilerek; dava dosyasının, hükme esas alınan raporu düzenleyen fen, harita ve orman bilirkişilerine tevdi ile;

Dava konusu kadastro paftasıyla, en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafı getirtilerek ölçeğini eşitleyip birbiri üzerine aplike edilerek dava konusu taşınmazın ve komşu parsellerin harita, kadastro paftası ve hava fotoğrafı üzerindeki konumlarının gösterilmesi ve hava fotoğraflarının stereoskopik yöntemle üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazların o tarihlerde hava fotoğraflarında ne şekilde gözüktüğü, niteliğinin ne olduğu, üzerinde varsa bulunan bitki örtüsü, ağaçların cinsi, yaşı, sayısı, dağılımı, kapalılık oranı ile kullanım durumu ve yine, fotogrametri yöntemiyle düzenlenen topoğrafik harita veya standart harita üzerinde ayrıca inceleme yapılarak, bu harita üzerinde taşınmazların konumu gösterilerek bu haritada mülkiyet sınırının görülüp görülmediği, tasarruf edilen yerlerden olup olmadığı hususlarında ayrıntılı anlatımı içeren müşterek imzalı ek rapor alınması ve rapor ekine renkli haritaların tarihleri ile birlikte eklenmesi,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 21/12/2016 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16847, Karar No: 2017/4631, Tarih: 26.04.2017

**17. Hukuk Dairesi         2016/16847 E.  ,  2017/4631 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davalılar ... (Kendi adına asaleten, küçük çocukları ..., ... ve ...'a velayeten) ..., ... ile davalılar ... ... Anonim Şirketi, ..., ... aralarındaki dava hakkında ...Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 4.2.2014 gün ve....sayılı hükmün Dairenin 15.2.2016 gün ve... sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiş olup, süresi içinde davacılar vekili ve davalılar ... ve ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R -

1-Davacılar ..., ..., ... ... , ... 'a yönelik manevi tazminat talebi yönünden;

6100 sayılı HMK'nun geçici 3/2.maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 440/III-1 maddesinde öngörülen karar düzeltme parasal sınırı 01.01.2016 tarihinden itibaren 13.416,00.-TL olarak belirlenmiştir. Mahkeme hükmü anılan tarihten sonra incelenmekle, davacılar vekilinin karar düzeltme dilekçesinin REDDİNE,

2-Davacı ... ile davalılar ... ve ... yönünden;

Dosya içeriğine, ... ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre 6100 Sayılı HMK.nin geçici 3.maddesinin 2.fıkrası delaletiyle 1086 Sayılı HUMK.nin 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin REDDİNE, aynı Yasanın 442. maddesi uyarınca 275,00 TL para cezasının davacı ...'tan ve 275,00 TL para cezasının da davalı ... ve ...'ten alınarak Hazineye gelir kaydettirilmesine ve aşağıda dökümü yazılı 4,60 TL kalan red harcının karar düzeltme isteyen davacı ...'tan alınmasına, aşağıda dökümü yazılı 4,60 TL kalan red harcının karar düzeltme isteyen davalı ... ve ...'ten alınmasına 26.4.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/23016, Karar No: 2015/8852, Tarih: 11.05.2015

**13. Ceza Dairesi         2014/23016 E.  ,  2015/8852 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, işyeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

1-Suça sürüklenen çocuk hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

2-Suça sürüklenen çocuk hakkında iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçundan kurulan hükmün incelenmesine gelince;

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun suça sürüklenen çocuk tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

İşyeri dokunulmazlığı bozma suçunun niteliği gereği bir maddi zararın meydana gelmesi söz konusu olmaması karşısında, zararın giderilmemesine ilişkin yetersiz gerekçe ile suça sürüklenen çocuk hakkında 5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinin uygulanmayarak yazılı şekilde karar verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, 11/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/311, Karar No: 2012/20042, Tarih: 17.09.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/311 E.  ,  2012/20042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, ... İlçesi ... konutları 29086 ada 1 parsel 50 no.lu bağımsız bölümde kayıtlı meskenine su aboneliği için müracaat ettiğini, 5.640,80 TL kanal katılım ve şebeke bedeli istendiğini,bu bedeli ödeyerek abone olduğunu belirterek, ödediği 5.683,32 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmesin istemiştir.

Davalı,davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kanal katılım ve şebeke bedeli olarak ödenen 5591,14 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmiş,hüküm davalı tarafça temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87.maddesi "Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır:

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

b)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır." düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su Tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz 2012/311-20042

sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçememek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Davacı su abonesi olabilmek için 5.640 TL kanal katılım ve şebeke bedeli ödediğini,bu bedelin haksız olduğunu belirterek ödediği bedelin iadesi istemiyle eldeki davayı açmıştır. ... ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre, yeni kanalizasyon veya mevcutların ıslahı çalışması yapılmadığı gerekçesiyle davacının kanal katlım ve şebeke bedeli olarak ödediği 5.591,64 iadesi gerektiği belirlenmiş, mahkemece bu rapor esas alınarak davacının, davalı kuruma ödediği 5.591,64 TL.nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Oysa aynı yerle ilgili olarak Dairemizin 2012/ 12663 esas sayılı dosyasında hesap uzmanı bilirkişi ... ... tarafından davacının2.179,10 TL ödemesi gerektiği belirlenmiştir.O halde mahkemece bilirkişi raporları arasındaki farklılığın neden kaynaklandığı,davacının ödemesi gereken miktarın tespiti hususunda yeni bir bilirkişi incelemesi yapılarak, sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 17.9.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/5272, Karar No: 2013/4693, Tarih: 13.03.2013

**6. Ceza Dairesi         2011/5272 E.  ,  2013/4693 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1)Yakınanın yüzme havuzu dolabına kapılarını kilitleyerek bıraktığı cep telefonunun olay günü çalındığı, 27.06.2005 tarihli görgü tespit tutanağında dolapta zorlama izi bulunmadığı, sanığın 11.11.2005 tarihli savcılık beyanında yüzme havuzunda çalıştığı dönemlerde cep telefonu hırsızlığı olduğunu hatırladığını beyan ettiği, sanığın abisi olan ve tanıklıktan çekilen ...'in alınan beyanında yüzme havuzunda gelen müşterilere emanet eşyalara karşılık anahtar verdiğinin anlaşılması karşısında, sanık ...'ın olay tarihinde hırsızlık suçunun işlendiği yüzme havuzunda çalışıp çalışmadığı, yakınana olay günü kullanımına sunulan anahtarın bir benzerinin sanığın sorumluluğunda bulunup bulunmadığı, ayrıksı halde bu anahtarların olay tarihinde kimin sorumluluğunda olduğu hususu duraksamaya yer bırakmayacak şekilde saptandıktan sonra sonucuna göre suçun hukuki vasfının tayini gerektiği dikkate alınmadan eksik araştırma ile yetinilip yazılı şekilde karar verilmesi,

2)Kasten işlemiş olduğu suçtan, hapis cezasıyla mahkumiyetinin yasal sonucu olarak sanığın, 5237 sayılı TCK'nın 53/1.maddesinin "a,b,c,d,e" bendinde yazılı haklardan aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca cezanın infazı tamamlanıncaya kadar, kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise anılan maddenin 3. fıkrası uyarınca mahkum olduğu hapis cezasından koşullu salıverilinceye kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

3)Kabule göre de;

Suçun niteliği, cezanın türü ve süresine göre; hükümden sonra 08.02.2008 tarih

ve 26781 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanunun Geçici madde 1/1. fıkrası yollamasıyla, aynı kanunun 562. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 231/5-14. madde ve fıkraları gereğince sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi zorunluluğu,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 13.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/1877, Karar No: 2024/5416, Tarih: 06.05.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/1877 E.  ,  2024/5416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/1839 Esas, 2023/1168 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Çorum 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.05.2023 Tarihli ve 2022/2102 Esas, 2023/874 Karar Sayılı Kararı

Davanın kira bedelinin tespiti talebine ilişkin olup, yetkili mahkemenin davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi ve sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi olduğu, kira tespiti davalarında kesin yetki bulunmadığı, zira sözleşmeden doğan uyuşmazlığın bulunduğu, davaya konu kira sözleşmesinde uyuşmazlık halinde İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun imza altına alındığı, davalı tarafın da süresi içinde yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemeyi gösterdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 24. Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.12.2023 Tarihli ve 2023/1839 Esas, 2023/1168 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda kira sözleşmesinde davacı kiraya verenin ve malikin tacir olmadığı, dolayısıyla yetki kaydının geçerli olmadığı, davanın ilk açıldığı yerin Çorum 2. Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, davacı kiraya verenin adresinin Çorum olduğu, davalının adresi ile dava konusu taşınmazın adresinin de Cumhuriyet Mahallesi Atatürk Caddesi No:21/A Ortaköy/Çorum olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Bir yerde geçici olarak oturanlara karşı açılacak davalarda yetki” başlıklı 8 inci maddesi şöyledir:

“Memur, işçi, öğrenci, asker gibi, bir yerde geçici olarak oturanlara karşı açılacak alacak veya taşınır mal davaları için, orada bulunmaları uzunca bir süre devam edebilecekse, bulundukları yer mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesi şöyledir:

“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

4. 6100 sayılı Kanun'un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesi şöyledir:

“Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

”

6. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

”

7. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17 nci maddesi şöyledir:

“Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.

”

8. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir:

“Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir.”

C. Değerlendirme

1. Kiralanan taşınmazlardan kaynaklı açılan herhangi bir dava, taşınmaz üzerindeki bir aynî hakka ilişkin bulunmadığı için, bu davalar taşınmazın aynının bulunduğu yer mahkemesinde açılmak zorunda değildir. Diğer bir ifadeyle, kesin yetkiyi düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi hükmüne tâbi değildir. Fakat, kira sözleşmesine dayanan bu davaların diğer yetki kurallarına (6100 sayılı Kanun'un 6 ncı, 8 inci, 10 uncu vb hükümlerine) göre taşınmazın bulunduğu yerde açılması da mümkündür. Özellikle, taşınmazın bulunduğu yer kira sözleşmesinin ifa edileceği (yerine getirileceği, icra olunacağı) yerdir. Bu nedenle, kira sözleşmesine dayanan bir dava sözleşmenin ifa olunacağı yer olan taşınmazın bulunduğu yerde açılabilir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.