muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/17301, Karar No: 2024/1127, Tarih: 13.02.2024

B. Mahkûmiyet Hükümleri Yönünden

1. Aralarında menfaat çatışması bulunan suça sürüklenen çocukların ayrı ayrı müdafiler tarafından temsil edilmeleri gerekirken aynı müdafii tarafından savunulmaları suretiyle 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 38 ve 5271 sayılı Kanun'un 152 nci maddelerine muhalefet edilmesi,

2. Suça sürüklenen çocuk ... suç tarihinde on iki - on beş yaş grubunda olup 5237 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince işlediği fiillerin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiillerle ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişip gelişmediğinin tespiti için alınan 09.04.2013 tarihli raporda çocuğun cinsel istismarı suçuyla ilgili görüş bildirilip, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından, söz konusu eksiklik giderildikten sonra hükümler kurulması gerektiği gözetilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

A. Suça Sürüklenen Çocuklar ... ve ... Hakkında Özel Hayatın Gizliliği ve Şantaj Suçlarından Verilen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararları Yönünden

Gerekçenin (A) bölümünde açıklanan nedenlerle dava dosyasının, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle İNCELENMEKSİZİN İADESİNE,

B. Mahkûmiyet Hükümleri Yönünden

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sungurlu Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.06.2016 tarihli ve 2015/83 Esas, 2016/48 Karar sayılı kararına yönelik suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden esas incelenmeyen hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, farklı gerekçeyle Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

13.02.2024 tarihinde karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2018/5615, Karar No: 2020/5824, Tarih: 06.10.2020

**8. Hukuk Dairesi         2018/5615 E.  ,  2020/5824 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Ecrimisil

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, yetkisizlik karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, tarafların tapuda yarı yarıya malik oldukları meskene davacının bilgisi ve rızası olmaksızın davalı tarafından haksız olarak 07.12.2010 tarihinden itibaren el atıldığını ve müdahalenin halen devam ettiğini açıklayarak 12.720,00 TL haksız kazancın davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu meskenin bir anahtarının da davacıda bulunduğunu, meskenin davalı tarafından kullanılmadığını ve halihazırda boş olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın ecrimisil istemine ilişkin ve HMK'nin 6. maddesi gereğince genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, somut olayda davalının yerleşim yerinin ... ... olup davalı da yasal süre içinde yetki itirazında bulunduğundan, yetkili mahkemenin ... (...) Adliyesi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından mahkemenin yetkisizliği nedeni ile HMK'nin 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, HMK'nin 20. maddesi gereği talep halinde dosyanın yetkili ve görevli olduğu anlaşılan ... (...) Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.". Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. HMK'nin 16. maddesi hükmü, HUMK’daki düzenlemeye oranla daha genişletilmiş ve ayrıntılandırılmıştır. Ancak, HMK'de kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 27.05.2015 tarih, E: 2013/11-2359,K: 2015/1443)

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki itirazının ileri sürülmesini düzenleyen 19. maddesinin 2. fıkrası "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." şeklinde; aynı maddenin 4. fıkrası ise "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir" şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, dava mülkiyet hakkına dayalı ecrimisil talebine ilişkindir. Ecrimisil, bir haksız işgal tazminatı olup, dava Yasa'da geçen yetkili mahkemelerden biri olan haksız fiilin işlendiği yer, diğer ifadeyle taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılmıştır. Mahkemece, davanın yetkili mahkemede açıldığı gözetilerek davalının yetki itirazı talebinin reddine ve davanın kaldığı yerden devamıyla işin esası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenlerle davacı vekilinin yazılı temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'un 440/III-1, 2, 3 ve 4. bentleri gereğince ilama karşı karar düzeltme yolu kapalı bulunduğuna, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 06.10.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/4800, Karar No: 2018/3934, Tarih: 19.10.2018

**15. Hukuk Dairesi         2018/4800 E.  ,  2018/3934 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı ... Mimarlık Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. ile davalılar ... vs. arasındaki davadan dolayı ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 07.11.2017 gün ve 2014/528-2017/871 sayılı hükmün Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Davacı vekili tarafından katılma yoluyla temyiz isteminde bulunulmuş ise de dosyada davalı vekilinin temyiz dilekçesinin davacı vekiline tebliğine dair tebligat parçası dosyada olmadığı ve davacının temyiz harçlarını yatırdığına dair makbuz da bulunmadığından;

1-Davalı vekilinin temyiz dilekçesinin davacı vekiline tebliğine dair tebligat parçasının kalemce araştırılarak dosyasına konulduktan, bulunamaması halinde kayıtlara göre tebliğ tarihi araştırılıp tespit edildikten sonra, Katılma yoluyla temyiz 6100 sayılı HMK'nın 433/II. maddesi hükmü gereğince 10 günlük cevap süresi içinde yapılıp yapılmadığı da incelenip, süresinde yapılmış ise davacı tarafça harç yatırılmadığından temyiz tarihi itibariyle maktu temyiz yoluna başvurma harcı 176,60 TL ile maktu temyiz karar harcı 35,90 TL olmak üzere toplam 212,50 TL harcı tamamlaması için davacı vekiline HUMK'nın 434/II. maddesi uyarınca 7 günlük kesin süre verilerek, harç tamamlatıldıktan; verilen süre içinde harcın tamalanmaması halinde davacının katılma yoluyla temyiz talebinden vazgeçmiş sayıldığına karar verilip, bu karar da davacı vekiline tebliğ edilerek temyiz edilmesi halinde, HUMK'nın 432. maddesinin son fıkrasının kıyasen uygulanarak Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19.10.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10420, Karar No: 2014/7895, Tarih: 24.04.2014

**19. Hukuk Dairesi         2013/10420 E.  ,  2014/7895 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 14/03/2013

NUMARASI : 2012/365-2013/94

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı asil E.. K.. ile vek. Av. M.. Ç.. ve vek. Av. H. Ç. gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan asil ve avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili; müvekkilinin işe girerken davalının talebi üzerine teminat olarak boş senet imzalayıp verdiğini, boş kısımların sonradan doldurularak icra takibine konulduğunu belirterek takip konusu senet nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında verdiği ıslah dilekçesi ile, davalının teminat olarak müvekkilinden aldığı senedi imha ettiğini, imzayı taklit ederek farklı bir bono düzenleyip takibe koyduğunu belirterek müvekkilinin takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; davacının 150.000 TL bedelli, 01.10.2007 ödeme tarihli senetteki imzayı bu güne kadar incelememiş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, yapılan icra takibinde taşınmazların satış aşamasına gelinceye kadar imzaya veya borca itirazda bulunulmadığı, İİK'nun 60/3. maddesi uyarınca takip dayanağı senetteki imzaya 7 gün içinde itiraz edilmemiş ise imzanın borçludan sadır olmuş sayılacağı, davanın tamamen ıslahı mümkün ise de, HMK'nun 182. maddesine göre ıslahın davayı uzatmak veya karşı tarafı rahatsız etmek gibi kötü niyetli düşüncelerle yapıldığı deliller veya belirtiler ile anlaşılırsa ıslah dikkate alınmadan karar verileceği, dosyaya sunulan delillere göre davacının ıslah talebinin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava İİK.nun 72. maddesi hükmü gereğince borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Menfi tespit davası birbiri ile çelişmemek kaydıyla birçok sebebe dayalı olarak açılabilir.

Somut olaya gelince, davacı iş bu davasında, dava dilekçesinde kesinleşen takibe konu bononun işe girilmesi sırasında verilen bono olduğunu, bir başka deyişle bedelsiz olduğu iddiasına dayanmıştır.

Dava İİK.nun 72. maddesi hükmü gereğince borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır. Menfi tespit davası birbiri ile çelişmemek kaydıyla birçok sebebe dayalı olarak açılabilir.

Somut olaya gelince, davacı iş bu davasında, dava dilekçesinde kesinleşen takibe konu bononun işe girilmesi sırasında verilen bono olduğunu, bir başka deyişle bedelsiz olduğu iddiasına dayanmıştır.

Davacı vekili vermiş olduğu 30.01.2013 tarihli ıslah dilekçesinde ise takip ve dava konusu bono aslının yeni görüldüğünü, daha önce görülmüş olan bono suretleri üzerindeki imzanın müvekkilinin imzasına benzediğini, işe girilirken verilen bono olduğu düşünülerek imzaya itiraz edilmediğini bildirerek davasını imza inkarına dayalı olarak ıslah etmiştir.

Yapılan bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere, ıslah tam ıslahtır. Bu durumda mahkemece davacı yanın ıslah dilekçesi üzerinde yeterince durulup bu yönde inceleme ve araştırma yapılması gerekirken, ıslahın davanın uzatılmasına yönelik bir talep olarak değerlendirilmesi doğru olmadığı gibi, imzaya 7 gün içinde itiraz edilmediği gerekçesiyle de menfi tespit davasının reddinde isabet görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davacı yararına takdir olunan 1.100,00 TL. duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 24.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/6561, Karar No: 2017/2519, Tarih: 05.04.2017

**11. Ceza Dairesi         2016/6561 E.  ,  2017/2519 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Vergi usul kanununa muhalefet

HÜKÜM : Düşme, Beraat

I- Sanık ... hakkında 2004 takvim yılında sahte fatura düzenlemek suçundan kurulan hükme ilişen temyiz itirazlarının incelenmesinde,

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 7 ve 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 9. maddeleri hükmü uyarınca; sanığa yüklenen suçun yasada gerektirdiği cezasının türü ve üst sınırı itibariyle tabi olduğu, suç tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ve lehe olan 765 sayılı TCK'nın 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen dava zamanaşımı suç tarihinden hüküm tarihine kadar gerçekleştiği, mahkemece dosya içeriğine uygun gerekçeleri gösterilerek kabul ve takdir kılınmış ve incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan, katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanık ... hakkında 2005, 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarından kurulan hükümlere ilişen temyiz itirazlarının incelenmesinde ise,

Sanığa yüklenen 2005, 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek suçlarının 213 sayılı VUK.'nın 359/b-1 maddesinde öngörülen cezanın miktarına göre tabi olduğu 5237 sayılı Kanunun 66/1-e maddesinde öngörülen dava zamanaşımının, kesici son işlem olan sanığın sorgusunun yapıldığı 12.03.2009 tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmış ve katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta aynı Kanunun 322. maddesinde öngörülen yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının, gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e ve CMK.nın 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞÜRÜLMESİNE,

III- Sanık ... hakkında verilen hükümlere ilişen temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Sanığın, UYAP kanalıyla mernis üzerinden temin edilen nüfus kayıt örneğine göre, hükümden sonra 06.06.2014 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından, 5237 sayılı TCK'nın 64. maddesi uyarınca kamu davasının düşürülmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/20676, Karar No: 2013/5011, Tarih: 19.03.2013

**15. Ceza Dairesi         2011/20676 E.  ,  2013/5011 K.**

* AVUKATIN GÜVENİ KÖTÜYE KULLANMA SUÇU İŞLEMESİ

* DAVA ZAMANAŞIMI

* TÜRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 26

* TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) (765) Madde 102

* TÜRK CEZA KANUNU (MÜLGA) (765) Madde 104

**"İçtihat Metni"**

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanığın İ.. F..tan katılanlara ait parayı 21.09.2001 tarihinde tahsil ettiği anlaşılmakla, bu tarihin suç tarihi olarak kabul edilerek yapılan incelemede,

21.09.2001 olan suç tarihinden temyiz inceleme gününe kadar 765 sayılı TCK'un 102/4 ve 104/2.maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık dava zamanaşımının dolduğu anlaşıldığından; 5320 sayılı Kanun'un 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 321.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA; ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden aynı kanunun 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak 5271 sayılı CMK'un 223/8.maddesi gereğince sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 19.03.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

Karşı Oy:

Özet olarak yargılama konusu olay; avukat olan sanığın, katılanların babasının vekili olarak borçlu aleyhine icra takibinde bulunduğu, 20/09/2005 tarihinde babalarının ölmesinden sonra katılanların sanığa dosya akıbetini sordukları, sanığın 23/01/2006 tarihinde hiçbir tahsilat yapmadığını söyleyerek bu hususu tutanağa geçirdiği, ancak bu tarihten sonra alacaklı ile irtibata geçen katılanların, alacağın sanık tarafından 21/09/2001 tarihinde haricen tahsil edildiğini ve bu durumun babalarından gizlendiğini 19/07/2006 tarihinde öğrenmeleri üzerine şikayetçi olmalarından ibarettir.

Mahkeme tarafından, suç tarihi 29/04/2008 olarak kabul edilip 29/04/2008 tarihli karar ile sanığın hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmaktan mahkumiyetine karar verilmiş, temyiz incelemesini yapan 15. Ceza Dairesi suç tarihi olarak tahsilatın yapıldığı 21/09/2001 tarihini kabul edip, zamanaşımı gerekçesiyle ve oy çokluğu ile kararı bozarak kamu davasının düşürülmesine karar vermiştir.

Burada çözümlenmesi gereken ve sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık; avukat olan sanığın, müvekkili olan katılanlar adına tahsil ettiği parayı vermeyerek işlemiş olduğu hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunda zamanaşımı tarihinin sanığın parayı tahsil ettiği tarihte mi, yoksa bu tahsilâtın katılanlar tarafından öğrenildiği tarihte mi başlayacağının belirlenmesinden ibaret olup aşağıdaki gerekçelerle çoğunluğun görüşüne katılmam mümkün değildir:

1-Hukuka uygunluk sebepleri bakımından;

5237 sayılı Türk Ceza Yasasının 155.maddesi:

(1) Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkâr eden kişi, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

1-Hukuka uygunluk sebepleri bakımından;

5237 sayılı Türk Ceza Yasasının 155.maddesi:

(1) Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkâr eden kişi, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2)Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde, bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Şeklindedir.

Görüldüğü gibi; bu maddede suç oluşturan eylemler “zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunmak veya devir olgusunu inkar etmektir.

Suç konusu eylemler yasada bu şekilde tanımlandığına göre; bu eylemlerin gerçekleştiği tarihlerin suç tarihi, dolayısıyla da zamanaşımı tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmesi düşünülse bile; suç tarihinin bazı nedenlerle değişebileceğini de kabul etmek gerekir. Çünkü her ne kadar suç konusu eylemler yukarıdaki yasa metni içinde tanımlanmakta ise de; bu eylemlerin suç olarak kabul edilebilmesi için ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlerin bulunmaması gerekir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 26.maddesi “1)Hakkını kullanan kimseye ceza verilmez.

2)Kişinin üzerinde mutlak surette tasarruf edebileceği bir hakkına ilişkin olmak üzere, açıkladığı rızası çerçevesinde işlenen fiilden dolayı kimseye ceza verilmez.” Hükümlerini içermektedir.

Güveni kötüye kullanma suçlarında sanığın “hakkını kullanmasından” anlaşılması gereken Medeni Kanunun 939.maddesinde sözü edilen hapis hakkı olsa gerektir. Suçun konusu olan mal veya para mağdura ait olmakla birlikte “sanığın hapis hakkı nedeniyle iade etmeme hakkı” işlenen fili bir nevi hukuka uygun hale getirmektedir. Somut olayda sanık böyle bir hak iddiasında bulunmamıştır. Ancak ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlerden olan ve ikinci fıkrada yazılı “rıza” konusu konumuz itibariyle çok önemlidir. Zira yasada güveni kötüye kullanma suçu olarak tanımlanan eylemler, mağdurun açık ya da zımni bir rızası var ise ceza sorumluluğu kalkar. Bir nevi fiil suç olmaktan çıkar. Başka bir değişle mağdurun rızası kalktığı anda, hukuka uygunluk sebebi olarak da adlandırılan ve ceza sorumluluğunu kaldıran neden ortadan kalktığı için ceza sorumluluğu geri gelir ve eylem tekrar suça dönüşür. Burada suç konusu eylem mağdurun rızasının bulunduğu zamanlardaki eylem değil, rızanın sona ermesinden sonraki eylemdir.

Demek ki, suç tarihinin belirlenebilmesi için öncelikle mağdurun rızasının sona erdiği anın belirlenmesi gerekmektedir.

Mağdurun rızasının sanığın eylemine etkisini gösteren şu örnek konuyu daha iyi açıklayacaktır:

Demek ki, suç tarihinin belirlenebilmesi için öncelikle mağdurun rızasının sona erdiği anın belirlenmesi gerekmektedir.

Mağdurun rızasının sanığın eylemine etkisini gösteren şu örnek konuyu daha iyi açıklayacaktır:

Mağdur, avukat olan sanığın tahsilat yaptığını ve tahsil ettiği parayı kendisine vermediğini bilmiş olsun. “Nasıl olsa bir gün verecek. Daha icra dosyası kapanmadı. Henüz hesap görmedik. Sonra hesaplaşırız” şeklindeki düşünce ve saiklerle sanıktan parasını istememiş olsun. Mağdurun bu düşüncelerini sanığın bilip bilmemesinin, ona açıkça söyleyip söylememesinin önemi yoktur. Her iki durumda da mağdurun rızası bulunduğundan eylem suç olmaktan çıkar. Ne zaman ki, mağdur; ”paramı artık istiyorum. Yeter beklediğim.” der; artık mağdurun rızası sona erdiğinden, yani sorumsuzluk sebebi ortadan kalktığından, o andan sonraki eylem suç oluşturmaya başlar.

Somut olayda ise; avukat olan sanığın, yapılan tahsilatı mağdurdan gizlemesi nedeniyle mağdur, sanıkta parası olduğunu bilmemektedir. Bu nedenle sanıktan talepte bulunmayarak parasının onda kalmasına itiraz etmemiştir.

Örnekte anlatılan; iyi niyetli sanık için “mağdurun bilerek rıza göstermesi” eylemi hukuka uygun hale getirip, suç tarihini rızanın kalktığı tarihe kadar ötelemesi nedeniyle mağdur lehine ve sanık aleyhine sonuç doğurduğu halde, somut olaydaki kötü niyetli sanık için ise; suç tarihini sanığın tahsilat yaptığı tarih belirleyip, suçun zamanaşımına uğradığını kabul etmek suretiyle mağdur aleyhine ve sanık lehine işlem yapılması “kötü niyete değer vermek” ve “kötü niyetli sanıkları kayırmak” anlamına gelir. İcra takiplerinin uzunluğu dikkate alındığında; bu şekildeki bir uygulama ile kötü niyetli avukatlar, haricen tahsil ettikleri paraları alacaklılara ödememe hakkı elde etmiş olurlar. Zira, icra dosyasına yatırılan paraları alacaklıların görme imkanları olduğu kabul edilse bile, haricen tahsil edilenleri her zaman öğrenme olanağı bulamayacakları açıktır. Bu nedenle; alacaklıları vekilleri karşısında korumasız, suçları takipsiz ve suçluları cezasız bırakan mevcut uygulama, hak arama özgürlüğüne engel olduğu kadar adalet anlayışına da zıttır.

Kaldı ki, mağdur “bu güne kadar paramın onda kalmasına rıza göstermiştim. Ancak bundan sonra göstermiyorum.” deseydi durum ne olacaktı. Hayır, senin rıza gösterme hakkın yok, zamanında şikayetçi olsaydın, artık zamanaşımı doldu.” şeklinde bir cevap düşünülebilir mi? Böyle bir cevap kişilerin irade hürriyetini kısıtlamak anlamı taşımaz mı? O halde, aksi beyan edilmediği sürece şikayet tarihine kadar, mağdurun zımni bir rızasının bulunduğu varsayılarak zamanaşımı tarihi şikayet tarihinden itibaren işletilmeye başlamalıdır.