muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/3802, Karar No: 2012/731, Tarih: 16.01.2012

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2011/3802 E.  ,  2012/731 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek, gereği düşünüldü:

İddianame kapsamına göre olay tarihinde geceden sayılan zamanda sanığın hırsızlık yapmak amacıyla müştekiye ait iş yerinin pencere korkuluklarını yamultarak iş yerine girdiği anlaşılmasına karşın, mala zarar verme ve geceleyin iş yeri dokunulmazlığını ihlal suçlarıyla ilgili sevk maddelerinin gösterilmemiş olması nedeniyle; bu suçtan zamanaşımı içinde dava açılması ve hüküm kurulması olanaklı görülmüştür.

Adli sicil kaydına göre kasıtlı suçlardan silinme koşulları oluşmayan hükümlülükleri bulunan sanık hakkında, 5271 sayılı CMK’nın 231/5-14. maddesinin uygulama olanağı bulunmadığı anlaşılmakla yapılan incelemede,

5237 sayılı TCK’nın 145.maddesindeki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCK’nın 522.maddesindeki “hafif” veya “pek hafif” ölçütleriyle her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlaması dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığının” 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu;Yasa koyucunun amacı ile suçun işleniş biçimi,olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastı da gözetilmek suretiyle,daha çoğunu alma olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak da gerekiyorsa ceza vermekten vazgeçilebileceği ölçüdeki düşük değerler esas alınmak, yasal ve yeterli gerekçeleri de açıklanmak koşuluyla uygulanabileceği düşünülmeden,bu maddeye düzenleniş amacının dışında yorum getirilerek cezadan indirim yapılması,

Sanık hakkında, ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 04/607; 536 sayılı kararı ile tekerrüre esas eski hükümlülüğü bulunduğu ve koşulları oluştuğu halde 5237 sayılı TCK.nın 58.maddesinin uygulanmaması, karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimin takdirine göre sanık ...'ın temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA, 16.01.2012 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/251, Karar No: 2025/3178, Tarih: 25.02.2025

**7. Ceza Dairesi         2023/251 E.  ,  2025/3178 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2019/4977 E., 2020/2295 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : İlk derece mahkemesinin mahkûmiyet kararının beraate çevrilmesi suretiyle hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi

Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında verilen hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

A. İlk derece

Adana 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.05.2018 tarihli kararı ile sanığın atılı suçtan 1 yıl 3 ay hapis ve 1.660,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine, hak yoksunluklarına, kaçak eşyanın müsaderesine, nakil aracının iadesine karar verilmiştir.

B. İstinaf

Anılan kararın katılan ... İdaresi vekili ve o yer Cumhuriyet savcısı tarafından istinaf edilmesi üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 16.07.2020 tarihli kararı ile, ''5607 sayılı yasanın 3/3 maddesinde transit rejimi çerçevesinde taşınan serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın rejim hükümlerine aykırı olarak gümrük bölgesine bırakılması eyleminin yaptırım altına alındığı, sanığın söz konusu yakıtı Türkiye'de bırakacağı veya serbest dolaşıma sokacağı yönünde herhangi bir icrai faaliyetin bulunmadığı, dolayısıyla 5607 Sayılı Yasa'nın 3/3. maddesinde belirtildiği şekilde suça konu yakıtın transit rejimine aykırı olarak Türkiye'de serbest dolaşıma sokulacağı yönünde delil bulunmadığı'' şeklindeki gerekçe ile ilk derece mahkemesinin mahkûmiyet kararının beraate çevrilmesi suretiyle hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği; atılı kaçakçılık suçunun yasal unsurları itibarıyla oluştuğu gözetilmeden, usul ve kanuna aykırı biçimde sanığın beraatine karar verildiğine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

II. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz isteği; atılı kaçakçılık suçunun yasal unsurları itibarıyla oluştuğu gözetilmeden, usul ve kanuna aykırı biçimde sanığın beraatine karar verildiğine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Suç tarihinde yürürlükte olan 6545 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun (5607 sayılı Kanun) 3/3. maddesinde yer alan ''Transit rejimi çerçevesinde taşınan serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı, rejim hükümlerine aykırı olarak gümrük bölgesinde bırakan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.'', aynı Kanun'un 3/10. maddesinde yer alan ''Kaçakçılık suçunun konusunu oluşturan eşyanın akaryakıt ile tütün, tütün mamulleri, etil alkol, metanol ve alkollü içkiler olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek cezalar yarısından iki katına kadar artırılır, ancak bu fıkranın uygulanması suretiyle verilecek ceza üç yıldan az olamaz.'', aynı Kanun'un 3/21. maddesinde yer alan ''Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiiller, teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, tamamlanmış gibi cezalandırılır.'' şeklindeki düzenlemeler çerçevesinde;

Sanığın şoförlüğünü yapmakta olduğu, varış yeri, ... ülkesi, ... şehri olan, ... Akaryakıt Gümrük Müdürlüğünden Habur Gümrük Müdürlüğüne sevkli, katılan malen sorumlu ...firması adına 07.09.2017 / 17TR33060000014666 tarih ve sayılı transit refaket belgesi muhteviyatı 26.840 kg miktarındaki motorin 10ppm cinsi eşya yüklü ...plaka sayılı tanker dorseli aracı, olay tarihinde .... ilinde tır parkına çektiği, gümrük müdürlüğünce tatbik edilen mührü kırdıktan sonra, tanker dorsenin dolum kapağını açarak, buradan uzattığı hortumu ...plakalı sayılı çekicinin akaryakıt deposuna bağladığı, santrifüjlü düzenek yardımı ile transit akaryakıtın bir kısmını çekicinin akaryakıt deposuna aktarmak istediği sırada, katılan malen sorumlu firmanın hizmet aldığı yol denetim firması çalışanlarının müdahalesi ve kolluk görevlilerine haber vermeleri üzerine henüz aktarım yapamadan yakalanması şeklinde gerçekleşen olayda, transit rejime tabi akaryakıt cinsi eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü sanığın, transit rejime tabi akaryakıtı, Türkiye gümrük bölgesinde iken, idaresindeki aracın yakıt deposuna aktararak ulaşımda kullanmaya böylece gümrük bölgesinde bırakmaya teşebbüs etmek suretiyle atılı kaçakçılık suçunu işlediği ve eylemin suç tarihinde yürürlükte bulunan 6545 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kanun'un 3/3, 3/10. maddeleri kapsamında bulunduğu gözetilmeden sanığın yazılı gerekçeyle beraatine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

III. KARAR

III. KARAR

Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin kararına yönelik olarak katılan ... idaresi vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.02.2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/2116, Karar No: 2008/3693, Tarih: 27.03.2008

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/2116 E.  ,  2008/3693 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Mahkemece yerinde yapılan inceleme sonucu bilirkişi kurulunca taşınmazın tarım arazisi olarak kabulü ile bu niteliğine göre değerlendirme yapılmış olması kural olarak doğrudur.

Ancak;

1-Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarına göre tarım arazilerinin değerinin saptanmasında, dava konusu taşınmazın da içinde yer aldığı ilin (ilçenin) genelinde geçerli olan dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg başına toptan satış fiyatlarının esas alınması gerektiği düşünülmeden, salt dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Kasabasına özgü (lokal) verilere göre kamulaştırma bedelini tespit eden bilirkişi kurulu raporuna itibarla hüküm kurulması,

2-Tapu kaydına göre dava konusu taşınmaz üzerindeki haciz şerhinin tespit edilen bedele yansıtılmaması,

Doğru görülmemiştir.

Mahkemece, dava konusu taşınmazın değerlendirilmesinde münavebeye esas alınan buğday ve arpa ürünlerinin Kadınhanı İlçesinin genelinde geçerli olan dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile toptan satış fiyatlarını içeren veri listesi İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilmeli, bilirkişi kurulundan bu veri listesine uygun ek rapor alınmalı, 2.maddede belirtilen hususta dikkate alınarak bir karar verilmelidir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 27.03.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/24313, Karar No: 2009/5163, Tarih: 12.03.2009

**12. Hukuk Dairesi         2008/24313 E.  ,  2009/5163 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Karacabey İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/07/2008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İcra takibinin dayanağı olan senette taraflarca Karacabey Mahkemelerinin yetkili kılındığı görülmektedir. İİK.nun 50. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken HUMK.nun 22. maddesi gereğince kamu düzeni ile ilgili bulunmayan hallerde taraflar, yetkili mahkemeyi (icra dairesini) sözleşmeyle belirleyebilirler.

Somut olayda alacaklı, bonoda özel yetkili yer olarak gösterilen Karacabey İcra Dairesi'nde takip başlatmıştır. Genel yetkili yerde de takip hakkı bulunan alacaklının tercihini yukarıdaki şekilde kullanmasında kanuna uymayan bir yön söz konusu değildir. Öte yandan senet metnindeki yetkili mahkemenin Karacabey olarak anlaşmaya aykırı doldurulduğu hususu da yazılı delille ispatlanamadığından borçlunun yetki itirazının reddi ile diğer itirazlarının incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetki itirazının kabulü isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 12.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/11283, Karar No: 2021/224, Tarih: 20.01.2021

**3. Hukuk Dairesi         2020/11283 E.  ,  2021/224 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı, mülkiyeti Hazineye ait olan ve Milli Eğitim Bakanlığı'na tahsisli ... ili ... ilçesinde bulunan 422.400 m2 lik tarla vasfındaki arazinin 1249 sayılı protokol gereği dava dışı ... Anadolu Öğretmen Lisesi Döner Sermaye Saymanlığı ile ... Kaymakamlığı Merkez ve Köylere Hizmet Götürme Birliği'nin kullanımına bırakıldığını, belirtilen taşınmaza ilişkin 13/07/2005 tarihinde dava dışı ... Kaymakamlığı Merkez ve Köylere Hizmet Götürme Birliği ile aralarında 5+5 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını, 30/04/2007 tarihli yazı ile; dava dışı birlik ile ... Anadolu Öğretmen Lisesi Müdürlüğü arasındaki 11/07/2005 tarihli protokolün iptal edildiğinin ve kiralananın tahliye edilmesi hususunun bildirildiğini, akabinde aleyhine kira sözleşmesinin feshi ve tahliye talepli davalar açıldığını, 02/05/2014 tarihli ihtar ile de kiralananın özelleştirilmiş olduğunu ve davalı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca düzenlenen ihale sonucunda 08/04/2014 tarihinde dava dışı Selahattin Babaoğlu'na satıldığını öğrendiğini, arazi üzerinde bulunan yapıları ve yetistirdiği ürünleri satan davalının sebepsiz zenginleştiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla miktar ve değeri tahkikat sonucu tam ve kesin olarak belirlenecek tazminat miktarının dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, husumet itirazında bulunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen hükmün davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, 25/06/2018 tarih 2018/4117 Esas- 2018/7006 Karar sayılı ilamı ile " ... Uyuşmazlık kira sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, dava

22/08/2014 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte olan HMK. 4/1-a maddesi gereğince dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir. Bu nedenle, Mahkemece görevsizlik nedeniyle HMK’nun 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

22/08/2014 tarihinde açılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte olan HMK. 4/1-a maddesi gereğince dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir. Bu nedenle, Mahkemece görevsizlik nedeniyle HMK’nun 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek davanın esası hakkında hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, 05/12/2019 tarihli kararla mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli Ankara Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ve 11/02/2020 tarihli ek karar ile de davanın HMK'nın 20. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Görevsizlik, yetkisizlik, dava ön şartlarının yokluğu veya husumet nedeniyle davanın reddinde, davanın nakli ve açılmamış sayılmasında ücret" başlıklı 7.maddesinin 1 fıkrasında" Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar davanın nakli, davanın açılmamış sayılması, görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi durumunda bu Tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur. Şu kadar ki, davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemez. " düzenlemesi mevcuttur.

Bu itibarla; mahkemece, davada kendini vekille temsil ettiren davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken; yazılı şekilde nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil ise de, bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın HUMK' nın 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün 4.fıkrasında yer alan

"Hesaplanan 57.050TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine " ifadelerinin hükümden çıkarılarak, yerine " Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşılmakla, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/1. maddesi uyarınca belirlenen 3.400TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine" ifadesinin yazılması suretiyle hükmün düzeltilmesine ve düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/01/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/11861, Karar No: 2006/1922, Tarih: 23.02.2006

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2005/11861 E.  ,  2006/1922 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 10.12.2004 gününde verilen dilekçe ile vakıf şerhinin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.10.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, tapu kayıtlarında yazılı olan “vakıf şerhi”nin silinmesi istemine ilişkindir.

Kural olarak; Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 2.4.2004 tarih ve 2003/1 Esas, 2004/1 Karar sayılı İçtihadı uyarınca “vakıf şerhinin tapu sicilinden silinmesi ya da tapu siciline yazılmasına ilişkin istemleri içeren davalarda 3402 sayılı Kadastro Kanununun 12/3 maddesinde öngörülen on yıllık hak düşürücü sürenin uygulanması...” gerekir.

2948, 2695 ve 2745 parsellerin tapulama tutanaklarının kesinleştiği tarih ile tapu kayıtlarına vakıf şerhinin yazıldığı tarihler arasında 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden kayıtlarındaki vakıf şerhinin kaldırılmasında yasaya aykırı bir yön yoktur. Ancak dava konusu bu parsellerde davacı paydaş olup, davacı dışında başkaca paydaş malikler de bulunmaktadır. Kayıtlardaki vakıf şerhinin sadece davacı payına ilişkin kaldırılması yerine davası olmayan paydaşları da kapsar biçimde hüküm tesis doğru olmamıştır.

Davalının 2148 parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince; Bu parselin tapulama tesbiti 1988 yılında kesinleşmiş, kayda vakıf şerhi 10 yıllık hak düşürücü süre geçmeden 2.9.1996 tarihinde işlenmiştir. Burada olaya Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 2.4.2004 tarih ve 1/1 kararının uygulanma olanağı yoktur.

Buna göre, vakıf şerhi kesinleşen kadastro tesbitinden sonra on yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmesine müteakip yazılmış ise, silinme (terkin) istemi başka bir inceleme gerekmeden kabul edilmelidir. Ancak; vakıf şerhi on yıllık

./..

-2-

2005/11861-2006/1921

süre geçirilmeden sicile yazılmış ve bu şerhin silinmesi istenmişse, vakfın türü ile tavize tabi olup olmama yönünden araştırma ve inceleme yapılması zorunludur.

Bir malın vakıf malı olduğunun isbatı onu iddia edene düşer Bu iddia, tapu kaydı, evkaf idareleri; şeriye mahkemeleri ve mütevellilerce tutulup daha sonra tapu idarelerine aktarılan defter kayıtları, vakıf defterine işlenen vakıfnameler ile kanıtlanabileceği gibi, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesinde belirtilen belgelerden olduğu uygulamada kabul edilen deftere işlenmemiş vakıfnameler, muteber mütevvelli ve temessük senetleri, evkaf idarelerince tutulan sair defterler ile de kanıtlanabilir.

Bilindiği gibi, konusu mülk arazi ve diğer mülk olan menkul ve gayrimenkul mallar sahih vakıflardır. Bu malların tüm tasarruf hakları rekabesi (kuru çıplak mülkiyeti) vakfa aittir. Vakfın bir başka türü de, devlete ait (miri) arazi üzerinde padişah yada onun izin verdiği kişi tarafından kurulmuş gayri sahih vakıflardır. Gerek sahih, gerekse sahih olmayan türdeki ..., önceleri vakfı tarafından tamir veya yeniden yaptırılırken zamanla vakfın buna gücü yetmemesi nedeniyle mukataa ve icareteyn usulü doğmuştur. Mukataada; vakıf taşınmaz, kendi olanaklarıyla vakıf tarafından inşa ve onarılmasının mümkün olmaması sebebiyle bina yapmak, ağaç bağ kütüğü veya bağ çubuğu dikmek ve bunların durması karşılığında vakfa her sene maktu bir zemin kirası ödemek suretiyle kiralanmış, bu suretle yapılan bina ve dikilen ağaçlar yapanın veya dikenin malı sayılmış ve ölümü ile de bunların mirasçılarına geçeceği mukaatanın yani kira karşılığının verildiği sürece mukavelenin fesh edilmeyeceği ve arazi üzerine yapılan muhtesatın kaldırılamayacağı kabul edilmiştir. İcareteynde ise, yok olan vakıf binalarının yeniden inşası için bir tür süresiz kiraya benzeyen usul oluşturulmuş, kiracıdan kıymetine eşit “müeccele” denilen peşin bir bedel alınıp harab olan bina vakıf tarafından yeniden tamir ettirilerek her sene “muaccele” adı verilen küçük bir bedel karşılığı süresiz olarak kiracılarına bırakılmıştır. Kira parasını ödeyerek hak kazanan kimseye ise mutasarrıf denilmiş, tasarruf hakkı da ölümle mirasçılarına intikal ettirilmiştir.

2762 sayılı ... Yasasının yürürlüğü ile vakıfa ait taşınmaz malların icareteyne veya mukataaya bağlanması yasaklanmış ve eskiden konmuş olanlarında tasfiyesi için hükümler getirilmiştir. Gerçekten anılan yasanın 27, 29 ve 30. maddelerinde özetle “...mukataalı toprakların ve icareteynli taşınmazların mülkiyetlerinin 20 misli bir taviz karşılığında mutasarrıflarına geçirileceği, 10 yıl içinde taviz verilmek yoluyla icareteyn ve mukataa kayıtları terkin edilmemiş olanlarının mülkiyetinin ise 10 yıl sonunda kendiliğinden

./..

-3-

2005/11861-2006/1921