muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/23615, Karar No: 2013/17166, Tarih: 23.10.2013

Süresi sona eren alt işverence işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, yapılan fesih bildirimi ile iş ilişkisi sona ereceğinden, işçinin daha sonra yeni alt işveren yanındaki çalışmaları yeni bir iş sözleşmesi niteliğindedir. Bu durumda feshe bağlı hakların talep koşulları gerçekleşeceğinden, feshin niteliğine göre hak kazanma durumunun değerlendirilmesi gerekecektir.

Somut olayda, davacının temizlik elemanı olarak 05/07/2005 tarihinde asıl işveren ... Şirketi nezdinde ilk olarak 1065891 SGK işyeri numaralı ..., daha sonra 1071020 SGK işyeri nolu ... End.Firması ve son olarak 1095823 SGK işyeri nolu ... Şirketinde aralıksız çalıştığı, yeniden ihaleyi alan ... End.Firmasının davacıyı işe almadığı, en son çalışmasının diğer davalı ... Ltd.Şti. yanında olduğu, ihale süresinin 30/06/2012 tarihinde sona ermesi nedeniyle davalı ...nin davalının iş akdini ihale süresinin sona ermesi nedeniyle feshettiği ve SGK’na da çıkışını bildirmiş olduğu davacının son işvereninin ... Şirketi olup yeni ihale alan ... Şirketinde işe başlatılmadığı hususu sabit olup sırf ihale süresinin bitmesi nedeninin geçerli fesih nedeni sayılamayacağı gözetildiğinde mahkemece davacının ... Ltd.Şti'ne işe iadesine boşta geçen süre ücreti ve tazminattan ... Şirketi ile ... Şirketinin sorumlu tutulması doğru olup, bu davalıların temyiz itirazları yerinde değilse de ... Ltd.Şti. hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken bu şirketin boşta geçen süre ücreti ve tazminatla sorumlu tutulmuş olması hatalı olmuştur. Mahkemece hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir.

Bu hukuki olgu ve tespitler karşısında ... Şirketinin temyiz itirazları yerinde olduğundan 4857 sayılı İş Yasası'nın 20/3.maddesi uyarınca Dairemize aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;

1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davalı ....Şirketine yönelik davanın husumetten reddine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'si gereğince 1.320,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, davalı .... Şirketinin yaptığı toplam 27,80 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

3-Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının ... Temizlik Ltd. Şti.'ne ait işyerine İŞE İADESİNE,

4-Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı ... Ltd.Şti. tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının asıl işveren ... International Ltd.Şti. ile müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmak kaydı ile davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,

5-Davacı işçinin işe iadesi için ...ne süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılar ... Temizlik Ltd.Şti. ile ... International Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,

5-Davacı işçinin işe iadesi için ...ne süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılar ... Temizlik Ltd.Şti. ile ... International Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,

6-Alınması gereken 24,30 TL harçtan peşin alınan 21.15 TL harcın tenzili ile bakiye 3,15 TL harç giderinin davalılar ... Temizlik Ltd.Şti. ile ... International Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

7-Davacının yapmış olduğu 108,60 TL yargılama giderinin davalılar ... Temizlik Ltd.Şti. ile ... International Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre 1.320,00 TL avukatlık ücretinin davalılar ... Temizlik Ltd.Şti. ile ... International Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,

10-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalı ....Şirketine iadesine, diğer davalılardan temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 23.10.2013 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9969, Karar No: 2022/9327, Tarih: 20.09.2022

**10. Ceza Dairesi         2020/9969 E.  ,  2022/9327 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : İSTANBUL Anadolu (Kapatılan) 76. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Hükümden önce 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesi sanık lehine hükümler içermekte olup, öncelikle; 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinin olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı bu suç tarihinden önce açılmış başka dava olup olmadığının, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediğinin ve önceki dava sonucunun araştırılması, gerektiğinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğünden suç tarihinde sanığın infazda olan başka bir tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının bulunup bulunmadığı sorulup belirlendikten sonra;

a) Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet kararı verilmiş ise, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine”,

b) Sanık hakkında aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse veya daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet dışında bir hüküm verilmiş ise, daha önceki tarihlerde işlediği aynı suçtan dolayı verilmiş olan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararları ile adli sicil kaydındaki hükümlülükleri dikkate alınmaksızın, bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmamış olan sanık hakkında, 6545 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değişik TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde suç tarihi itibarıyla 5560 sayılı Yasa ile değişik TCK'nın 191. maddesine göre ceza takdir edilip “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına”,

Karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması,

2- Suç tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TCK 191. maddesinde sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiği; hükümden sonra yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiş olan "Basit Yargılama Usulü" başlıklı 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Asliye ceza mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklindeki düzenlemeye, 7188 sayılı Kanun'un geçici 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan "01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme ile sınırlama getirilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/08/2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 karar sayılı iptal kararı ile, "...kovuşturma evresine geçilmiş..." ibaresinin, aynı bentte yer alan "... basit yargılama usulü..." yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi sebebiyle kovuşturma evresine geçilmiş olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklerin ise derhal uygulanması gerekmekle birlikte, basit yargılama usulü uygulanan olaylarda CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasına göre; " mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir." şeklindeki düzenleme karşısında, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararının neticeleri itibarıyla maddi ceza hukukuna ilişkin olduğunun ve CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, TCK'nın 7. maddesi ile CMK'nın 251. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanık lehine olan uygulamanın belirlenerek yerine getirilmesi ve gereği için dosyanın, "Basit Yargılama Usulü" yönünden yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 20/09/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/16452, Karar No: 2018/12471, Tarih: 20.12.2018

**13. Hukuk Dairesi         2016/16452 E.  ,  2018/12471 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, davalı ile arasında 13/12/2012 tarihinde satış sözleşmesi düzenlenerek 2 yıl garantili Bellona koltuk takımı aldığını, koltuklarda kısa bir süre sonra yırtılma meydana geldiğini, talebi üzerine koltukların kaplama yapıldığını, 4-5 ay sonra yine aynı yerden yırtılma olduğunu, davalının tekrardan koltukları tamir etmek için aldığını ancak yasal süresi geçmiş olmasına rağmen koltukları iade etmediğini, 02/06/2014 tarihinde davalıya ihtarname gönderildiğini ancak davalının malı teslim etmediğini bu nedenle bedel iadesi için ... 3.İcra Müdürlüğü'nün 2014/6858 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve dayanaksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek yapılan itirazın iptali ile takibin devamına % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı, söz konusu arıza ve hataların davacının kendi kullanım hatasından kaynaklandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne ... 3.İcra müdürlüğünün 2014/6858 E. Sayılı dosyasına borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 3.183,00 TL asıl alacak 452,07 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.635,07 TL üzerinden takibin devamına, asıl alacağın %20 si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacının aldığı koltuk takımının yırtılması sonucunda davalı tarafından kaplama yapılması için alınıp 30 günlük yasal süresi geçmesine rağmen iade edilmemesi nedeniyle, davacı tarafından bedel iadesi talebi ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı, üründeki ayıbın kullanım hatasından kaynaklandığını savunmuştur. Mahkemece, bilirkişi incelemesi yapılmadan yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, ayıbın kullanım hatası mı yoksa imalat hatası mı olduğu hususu bilirkişiden alınacak rapor sonucu ortaya çıkacaktır. O halde mahkemece, davaya konu koltuk takımının ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıbın üretim hatasından mı yoksa kullanım hatasından mı kaynaklandığı hususunda alanında uzman bilirkişiden taraf ve yargı denetimine elverişli bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 20/12/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/558, Karar No: 2020/2663, Tarih: 03.06.2020

**10. Hukuk Dairesi         2019/558 E.  ,  2020/2663 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

No : 2018/855-2018/1800

İlk Derece

Mahkemesi : Zonguldak 1. İş Mahkemesi

No : 2016/78-2018/41

Dava, rucüan tazminat istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacı Kurum, kurum sigortalılarından ...'nün davalıya ait işyerinde çalışırken 22/08/2010 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat ettiğini, sigortalının hak sahibi tarafından davalı ... aleyhine Zonguldak 2.İş Mahkemesinin 2014/92 Esas sayılı açılan tazminat davasında alınan kusur raporunda işverenin % 70 oranında kusurlu olduğunun belirlendiğini, kazada vefat eden sigortalının hak sahiplerine müvekkili kurumca 401.796,41 TL peşin değerli gelir bağlandığını, 18 yaşını doldurması nedeni ile gelirden çıkan oğlu ...'e 5.554,00 TL fiili ödemede bulunulduğunu, 308,00 TL cenaze masrafı yapıldığını, meydana gelen iş kazasında davalının kusurunun bulunduğunu belirterek; davalı kurumdan isteyebileceği alacak miktarının tespiti ile fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 47.500,00 TL gelirin onay tarihinden itibaren, 2.400,00 TL fiili ödemenin onay tarihinden, 100,00 TL cenaze masrafının ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II-CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "davanın KABULÜ ile, davalının % 85 kusurlu olduğu anlaşılmakla, davacının davalıdan bağlanan gelirden kaynaklı isteyebileceği alacağının 239.112,60 TL, yapılan fiili ödemeden kaynaklı isteyebileceği alacağının 4.720,90 TL ve yapılan cenaze masraflardan kaynaklı isteyebileceği alacağının 261,80 TL olduğu anlaşılmakla birlikte taleple bağlı kalınarak; hak sahibine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 47.500,00 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren, hak sahibine yapılan fiili ödemeden kaynaklı alacak olarak 2.400,00 TL’nin gelirin onay tarihinden itibaren, kurum tarafından yapılan masraflardan kaynaklı alacak olarak 100,00 TL'nin sarf tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir

Karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı Kurum vekili,davalı işverenin olayda % 100 (tam) kusurlu olduğu, eksik inceleme yapıldığı, gerekçesi ve re’sen nazara alınacak gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

1-Bilirkişi raporlarına itiraz edilmesine rağmen itirazları değerlendirilmeksizin, hatalı ve eksik olarak tanzim edilen raporlar dayanak alınmak suretiyle hüküm tesis edildiği,

2-Davalı İdare'nin olayda hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı,

3-Sigortalı ...'nün eşi tarafından Zonguldak 2. İş Mahkemesi nezdinde açılan 2014/92 Esasa kayıtlı davanın yargılaması sırasında alınan ve bu hükme esas bilirkişi raporunda, davalı ... Başkanlığımın kusur oranı % 70 olarak tespit edildiği, olayda % 30 oranında da kaçınılmazlık belirlendiği, buna rağmen iki rapor arasındaki çelişki giderilmeksizin Mahkemece dosya kapsamında alınan 21/10/2017 tarihli rapora itibar edilerek hüküm kurulduğu,

3-Kaçınılmazlık olarak nitelendirilen hususların aslında sigortalının olaydaki kusurunu ortaya koyduğu,

4-Hükme esas alınan rapordaki hesaplamada sigortalı ...’nün eşi ve oğlu ... için SGK tarafından bildirilen ilk PSD düşülmediği, hak sahiplerinin uğradığı hiçbir maddi zarar bulunmadığı, bu nedenle yapılan hesaplama ve bu doğrultuda Mahkemece verilen kararın haksız olduğu,

Gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle; taraf vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Taraf vekilleri, istinaf gerekçelerini temyiz sebepleri olarak ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1-Dava; 22.08.2010 tarihinde davalı işyerinde itfaiye eri olarak çalışmakta iken geçirdiği kalp krizi sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir,fiili ödeme ile cenaze yardımı ödemesinnden oluşan kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21 . maddesidir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

1-Dava; 22.08.2010 tarihinde davalı işyerinde itfaiye eri olarak çalışmakta iken geçirdiği kalp krizi sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelir,fiili ödeme ile cenaze yardımı ödemesinnden oluşan kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 21 . maddesidir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun sigortalı veya onun hak sahiplerine yaptığı ödemeler nedeniyle işverene başvurabilmesi ve iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğu,5510 sayılı Kanunun 21/1. maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre, “İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır.”

21. maddede düzenlenen Kurum alacağının hukuki niteliği, kanundan doğan basit rücu alacağıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu, Anayasa ve yasalarla kendisine verilen görev kapsamında sosyal risklere maruz kalanlara yardımları yapacak ancak kusurlu davranışı ile sebep olanlardan 21. madde kapsamında rücu edebilecektir.

5510 sayılı Kanunun 12/1. maddesine göre işveren, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlardır. 21. maddede düzenlenen işverenin sorumluluğu kusur sorumluluğudur. Borçlar Kanununda düzenlenen kusursuz sorumluluk hallerinin Kurumun rücu alacağında uygulama alanı yoktur.Kurumun işverene rücu hakkının doğması için iş kazası veya meslek hastalığının işverenin kastı veya iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmiş olması gerekir.Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına, işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hâlidir (SSİY m. 45).İş kazası veya meslek hastalığı işverenin, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi sonucunda oluşmuşsa yine işvereni Kuruma karşı sorumlu hâle getirir. Mevzuat; yasal olarak yürürlüğe konulmuş ve yürürlüğünü muhafaza eden, sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği alanında, yasa koyucu ile yasa koyucunun yürütme veya idareye verdiği yetki sonucu, bu organlarca kabul edilen genel, objektif kural veya hükümlerin tümüdür (SSİY m. 45).