muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/478, Karar No: 2021/326, Tarih: 01.07.2021

İnceleme dışı sanık ... aşamalarda benzer şekilde; 29.12.2009 tarihinde kendisine ait olan ... plaka sayılı aracını arızası nedeniyle tamirciye bıraktığını, akşam saat 20.00 sıralarında tekrar gidip alacağını, ancak kendisinin gitmediğini, bunun için daha önce kızı ile nişanlı olan sanık ...'ı gönderdiğini, saat 21.00 sıralarında sanığın kendi arabası ile gelmesi üzerine sanığa "Arabam nerede kaldı?" dediğini, sanığın, oğlunun arabayı alacağını söylediğini, bir süre sonra araba gelmeyince sanığa "Git, bak da gel." dediğini, sanığın bunun için arabasına bindiğini ancak arabasının arıza yaptığını, bunun üzerine sanığın arabasını yol ortasında bıraktığını, ardından kendisinin tuvalete girdiğini, bu sırada iki el silah sesi duyduğunu, dışarı baktığında kimseyi göremediğini, silah sesi geldiğinde sanığın sokakta bulunduğunu, ardından aşağı indiğini, sanığın arabasının arıza yaptığını söylemesi nedeniyle sanığa "O zaman yukarı çık, yukarıda bekle, hava yağmurlu." dediğini, sanığın yukarı evine çıktığını, kendisinin de yolda arabasının gelmesini beklediğini, bu sırada evinin önüne polislerin geldiğini, gelen polislerin "Buradan silah sesi geldi, silah sıkan oldu mu?" diye sorduklarını, görmediğini söylediğini, bunun üzerine sanığın yol ortasına bıraktığı arabayı gördüklerini, bu araba kimin dediklerini, sanığın olduğunu söylemesi üzerine polislerin sanıktan aşağı inmesini istediklerini, sanığın alkollü olduğunu ve polisler ile tartıştığını, polislerin sanığı ekip arabasına aldıklarını, polis merkezine götürdüklerini, daha sonra yapılan aramalar sırasında elde edilen iki adet tabancanın kendisine ile çocuklarına ait olmadığını, sanığın getirmiş olabileceğini, ancak bunu görmediğini,

İnceleme dışı sanık ... kollukta; oğlunun, sanık ...'ın arkadaşı olduğunu, kendisini yaklaşık 5-6 aydır tanıdığını, 29.12.2009 tarihinde saat 21.40 sıralarında evinin dışından silah sesleri geldiğini, ardından korna sesleri gelmeye başladığını, ikametinin camından dışarı baktığında sanık ...'ın aracı ile dışarıda korna çaldığını gördüğünü, hemen evden çıkarak sanığın yanına gittiğini, alkollü olduğunu görünce de kendisini alarak ikametine çıkardığını, sanığa "Biraz ayıl, kendine gel de öyle gidersin, bu şekilde gidersen kaza yaparsın." dediğini, evde oturdukları sırada sokağa polislerin gelmesi üzerine aşağı indiğini, polislerin sokak üzerinde bulunan gri renkli aracın kime ait olduğunu sorduklarını, sanığa ait olduğunu ve sanığın da evlerinde bulunduğunu söylediğini, daha sonra sanığa seslenerek dışarı gelmesini istediğini, bu sırada pencere camına çıkan sanığın "Buyurun memur bey." dediğini, polislerin de sanıktan aşağı inmesini istediklerini, polislerin aşağı inen sanığı ekip otosuna bindirmek istedikleri sırada sanığın direndiğini, aralarında arbede yaşandığını, bu sırada ortalığın birden kalabalıklaştığını, sanığı sakinleştirmek ve polisler ile kavga etmesini engellemek istediğini, polislerin kendisini olay yerinden iterek uzaklaştırdıklarını, bu sırada yere düştüğünü, bir süre polisler ile sanık arasındaki kargaşanın devam ettiğini, daha sonra polislerin sanığı ekip otosuna bindirerek götürdüklerini, olay sırasında polislerin görev yapmalarına engel olmadığını,

Mahkemede; kızı ile sanık ...'ın nişanlı olduğunu, inceleme dışı sanık ...'nın eşi olduğunu, olay tarihinde komşudan eve gelirken yolda sanık ... ile oğlu ...'yı gördüğünü, arabalarının arıza yapmış olduğunu söylemeleri nedeniyle eve çıkmalarını istediğini, evde oturdukları sırada polislerin gelmesi üzerine aşağı indiğini, polislerin yolda park edilmiş duran aracın kime ait olduğunu sorduklarını, sanık ...'a ait olduğunu söylediğini, sanığı çağırmasını istemeleri üzerine sanığı çağırdığını, sanığın polislerle konuştuğu sırada olay yerinin kalabalık olduğunu, bir ara sanık ...'ın yere düştüğünü gördüğünü, daha öncesinde de sanık ...'ın herhangi kimseye vurduğunu görmediğini, sanık ...'ın yere düşmesi üzerine polislerin sanığın üzerine çökerek onu dövmeye çalıştıklarını, bu sırada bir polis memurunun sanık ...'a vurmak istediğini ancak vuramayıp duvara vurduğunu, polislere ne yaptıklarını sorduğu sırada kolundan tutan polislerin kendisini uzaklaştırmaya çalıştıklarını, hatta hatırlamadığı bir polis memurunun kendisine vurduğunu,

İfade etmişlerdir.

İfade etmişlerdir.

Sanık ... kollukta; 29.12.2009 tarihinde kendisine ait olan ... plaka sayılı aracı ile kayınbabası ...'nın ... ili, Şahinbey ilçesi, ... Mahallesi, 92. Sokak, No: 5 sayılı yerde bulunan ikametine gittiğini, evin önüne geldiği sırada aracının arıza yaptığını, bunun üzerine aracını olduğu gibi bırakıp kayınbabasının evine çıktığını, alkollü olması nedeni ile yattığını, yaklaşık bir saat sonra iki el silah sesi duyduğunu, dışarı baktığında markasını göremediği beyaz renkli bir aracın oradan uzaklaştığını gördüğünü, tekrar içeri girdiğini, bir süre sonra polislerin geldiğini, aracını neden yol ortasına bıraktığını sorduklarını, aracının arıza yaptığını söylediğini, kendisini çağırmaları üzerine aşağı indiğini, biraz konuştuktan sonra polis memurlarından birinin ekip aracına binmesini istediğini, suçunun ne olduğunu sorduğunu, bunun üzerine tartışmaya başladıklarını, polis memurunun eli ile kendisine vurduğunu, kendisinin de eli ile söz konusu polise vurduğunu, diğer polis memurları tarafından darp edildiğini, bunun üzerine direnmeyi bıraktığını, ekip aracı ile polis merkezine getirildiğini, olay yerine polisler geldiğinde pencereden kafasını çıkartıp "Ne var lan, neden evime geldiniz?" dediğini, "Kaçan mı var? Beni burada herkes bilir." şeklinde bağırmadığını, kendisini ekip arabasına davet eden ve kendisi ile tartışan polis memuruna kafası ile vurmadığını, olay öncesinde bulunan iki adet 7.65 mm çaplı olan kovanların kendi kullandığı silahtan çıkan mermiler olmadığını, zaten kendisinin silah kullanmadığını, ele geçirilen iki adet 7.65 mm çaplı tabanca ve fişeklerin kendisine ait olmadığını, aracında yapılan aramada elde edilen 7,65 mm çaplı boş kovanın aracının içerisine nasıl girdiğini bilmediğini, arabanın tavan camı yarım bir şekilde açık olduğundan oradan girmiş olabileceğini, polis memuru ile kavga ettiğini ve ona vurduğunu kabul ettiğini, diğer suçlamaları kabul etmediğini, olayla ilgili olarak kendisine vuran polis memurlarından davacı olduğunu, uzlaşmak istediğini,

Mahkemede; görevli polis memuru ile kavga etmesi dışında üzerine atılı suçlamaları kabul etmediğini, ... isimli şahısla nişanlı olduğu dönemde aralarında birtakım sorunlar bulunduğunu, olay günü kayınbiraderi olan tanık ... ile birlikte alkol aldıklarını, ardından nişanlısı ile konuşup onu ikna etmek amacı ile evine gittiklerini, olay yerine yaklaştığında aracının arıza yaptığını, bu nedenle aracı olduğu yerde bırakarak tanık ... ile birlikte söz konusu eve yürüyerek gittiklerini, evde ... ile tartışması üzerine oradan ayrılıp aracının yanına gittiğini, bu sırada tanık ...'nın da yanına geldiğini, arabası ile uğraştığı sırada tanık ...'nın yanında havaya 2-3 el ateş ettiğini, ardından polislerin geldiğini, aşağı inmelerini söylediklerini, aşağıya indiğinde aracı neden yol ortasında park ettiklerini sorarak çekmelerini istediklerini, aracın arıza yaptığını söylediğini, iki ekip olarak gelen bütün polislerin başında toplandıklarını, bunun etkisi ile kendisini kaybederek polislerden birisine yumruk attığını, daha sonra bütün polislerin kendisini dövdüklerini, olayın akabinde karakola götürüldüğünü, polislere sövdüğünü kabul etmediğini, bu olaylar sırasında kayınvalidesi olan inceleme dışı sanık ...'nın polislere direnip direnmediğini bilmediğini, ele geçirilen tabancalardan haberi olmadığını, polislerden özür dilediğini, pişman olduğunu,

Savunmuştur.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun “Hakaret” başlıklı 125. maddesi;

“(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.

(3) Hakaret suçunun;

a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz

(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır” şeklinde düzenlenmiştir.

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz

(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile 765 sayılı TCK'dan farklı olarak hakaret ve sövme ayrımı kaldırılmış, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek hakaret suçunu oluşturan seçimlik hareketler olarak belirlenmiştir (Mahmut Koca-İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, ..., 2013, s. 430.).

Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir.

Eleştiri ise herhangi bir kişiyi, eseri, olayı veya konuyu enine, boyuna, derinlemesine her yönüyle incelemek, belli kriterlere göre ölçmek, değerlendirmek, doğru ve yanlış yanlarını sergilemek amacıyla ortaya konulan görüş ve düşüncelerdir. Genelde beğenmemek, kusur bulmak olarak kabul görmekte ise de eleştirinin bir amacının da konuyu anlaşılır kılmak, sonuç çıkarmak ve toplumu yönlendirmek olduğunda kuşku yoktur.

Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Öte yandan, "Ulan" kelimesi Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlüğünde "Ey" ya da "Öfke ve nefret anlatan seslenme sözü" şeklinde tanımlanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Öte yandan, "Ulan" kelimesi Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlüğünde "Ey" ya da "Öfke ve nefret anlatan seslenme sözü" şeklinde tanımlanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

29.12.2009 tarihinde saat 21.45 sıralarında haber merkezince ... Mahallesi, 92. Sokak, No: 5 sayılı yer önünde silahla ateş edildiğinin bildirilmesi üzerine bahse konu adrese giden polis memurlarının sanık ...'ı yakalamak istedikleri sırada sanığın şikâyetçi polis memurlarına "Ne var ulan." dediği ve ayrıca sinkaflı şekilde küfür ettiği kabul edilen olayda; her ne kadar polis memurlarından tanık ..., kolluk ifadesi ile çelişki oluşturacak şekilde Mahkemede sanığın ayrıca sinkaflı şekilde küfür ettiğini ifade etmiş ise de olay tutanağında bu husus belirtilmediği gibi şikâyetçi polis memurları ile olay yerinde bulunan diğer tanık polis memurlarının aşamalarda alınan ifadelerinde sanığın sinkaflı şekilde küfür ettiğine ilişkin anlatımlarının olmadığı, bu anlamda sanığın olay sırasında şikâyetçi polis memurlarına sinkaflı sözlerle sövdüğü hususunda şüphe oluştuğundan sanığın Yerel Mahkemece kabul edilen bu eylemi nedeniyle kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan mahkûmiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı, diğer taraftan sanık ...'ın olay sırasında şikâyetçi polis memurlarına yönelik olarak kullandığı “Ne var ulan.” şeklindeki ifadesi nezaket dışı, kaba ve rahatsız edici söz niteliğinde olsa da eylemin şekli, yapıldığı yer ve ortam gözetildiğinde kamu görevlisi olan şikâyetçilerin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadı içermemesi ve sövme boyutuna da ulaşmaması nedeniyle sanığın bu sözleri bakımından da hakaret suçunun kanuni unsurlarının oluşmadığı kabul edilmelidir.

Bu itibarla; haklı nedene dayanan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının kabulüne, Özel Daire onama kararının kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçu bakımından kaldırılmasına, Yerel Mahkemece sanık hakkında kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün, sanığın, şikâyetçi polis memurlarına sinkaflı sözlerle sövdüğüne ilişkin mahkûmiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının, yine olay sırasında şikâyetçi polis memurlarına yönelik olarak kullandığı “Ne var ulan.” şeklindeki ifadesi bakımından hakaret suçunun kanuni unsurlarının oluşmadığının gözetilmemesi isabetsizliklerinden bozulmasına karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Ceza Genel Kurulu Üyesi ...; "Olay günü alkollü hâlde nişanlısının evi önünde yaşadığı olaylara sinirlenerek, ruhsatsız taşıdığı tabancayla havaya 2 el ateş eden sanığın kişilerin hayatını, sağlığını, malvarlığını tehlikeye sokacak ve kişilerde korku, panik kaygı yaratacak şekilde silahla ateş ederek genel güvenliği kasten tehlikeye sokma suçunu işlediği sabit iken, silah seslerine olay yerine gelen üniformalı görevli polis ekibine yönelik 'Ne var ulan, neye geldiniz ulan, beni herkes bilir.' şeklinde bağırarak, dayılanarak küfür etmesi şeklindeki eyleminden dolayı aleni ortamda güvenlik güçlerini tahkir kastı ile hareket ettiği için 5237 sayılı TCK’nın 125/1. maddesi yollamasıyla 125/3-a maddesi uyarınca cezalandırılmasına dair İlk Derece Mahkemesi kararını onayan Özel Daire ilamının yerinde olduğu" düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan bir Ceza Genel Kurulu Üyesi de; itirazın reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle,

Karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ:

Açıklanan nedenlerle;

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının KABULÜNE,

2- Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 21.06.2018 tarihli ve 16025-7279 sayılı onama kararının kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçu bakımından KALDIRILMASINA,

3- ... 17. Asliye Ceza Mahkemesince 10.07.2014 tarih ve 521-391 sayı ile kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan kurulan mahkûmiyet hükmünün, sanığın, şikâyetçi polis memurlarına sinkaflı sözlerle sövdüğüne ilişkin mahkûmiyetine yeterli, her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığının, yine olay sırasında şikâyetçi polis memurlarına yönelik olarak kullandığı “Ne var ulan.” şeklindeki ifadesi bakımından hakaret suçunun kanuni unsurlarının oluşmadığının gözetilmemesi isabetsizliklerinden BOZULMASINA,

4- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 01.07.2021 tarihinde yapılan müzakerede oy çokluğuyla karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7358, Karar No: 2011/8492, Tarih: 30.09.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/7358 E.  ,  2011/8492 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Hükümlü hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... 1. Sulh Hukuk ve ... 3. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, hükümlüye vasi tayini istemine ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “

Aynı Kanunun 19. maddesinde; “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” , 20.maddesinde de “Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı halde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin halen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır. ”hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda; yabancı hükümlü ... ...’nin ... 3 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu müdürlüğünde hükümlü olup müdürlükçe vasi tayini isteminde bulunulmuştur.

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 42. maddesindeki “Türkiye'de yerleşim yeri bulunmayan yabancı hakkında vesâyet, kayyımlık, kısıtlılık, gaiplik ve ölmüş sayılma kararları ilgilinin Türkiye'de sâkin olduğu yer, sâkin değilse mallarının bulunduğu yer mahkemesince verilir.”hükmüne yer verilmiştir. Ancak kısıtlı adayı hükümlünün İran uyruklu olup Türkiye’de yerleşim yerinin olmadığı, kısıtlanması istenilen tarihte hükümlü olarak ...’de bulunduğu anlaşılmaktadır.Bu durumda uyuşmazlığın, hükümlünün vasi tayinine karar verilmesinin istendiği

... Sulh Hukuk Mahkemesinde bakılıp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HUMK.’nun 25. ve 26. maddeleri gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 30.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/9343, Karar No: 2020/10025, Tarih: 16.11.2020

**5. Hukuk Dairesi         2020/9343 E.  ,  2020/10025 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada ... 14. Asliye Hukuk ile ... 5. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 14. Asliye Hukuk Mahkemesince, HMK'nun 6. maddesi gereğince davanın açıldığı tarihteki davalının yerleşim yeri mahkemesinde davanın açılması gerektiği, aynı Yasanın 7/1. maddesi gereğince de davalı birden fazla ise dava bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği, davacı tarafından davalılar aleyhine açılan itirazın iptali davasına davalı taraf yasal süre içerisinde vermiş olduğu cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince ise, taraflar arasındaki sözleşmenin başlığının "Katılımcı Sözleşmesi" konusunun ise firma ve katılımcıların beraberce süt üretimi yapmaları ve katılımcılar canlı gebe hayvan alımı yaparak firmanın tesis ettiği çiftlikte bu hayvanlardan süt üretmek ve bu üretilen sütten katılımcılara kar dağıtmak işi olduğu, 5. maddede üretilen sütün satış bedelinden katılımcıya pay verileceğinin kararlaştırıldığı, dolayısıyla davacının alacağının para alacağı olduğu, ifa yerinin TBK'nın 89/1 hükmüne göre alacaklının ikametgahı olduğu, davacı alacaklının ikametgahının ... olduğu, İİK'nın 50/1 ve HMK'nın 10. maddesi kapsamında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardandır. İtirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde yapılmış bir icra takibi dava şartıdır.

İcra takibinde yetki kurallarının düzenlendiği 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesinin birinci fıkrasına göre “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.” 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 5 inci maddesinde de, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca BK'nın 73. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89.) maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

6100 sayılı HMK'nun 17. maddesine göre "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan 13/12/2016 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli katılımcı sözleşmesinin Anlaşmazlıkların Çözümü bölümünün 11. maddesinde "ihtilaf halinde ... Mahkemelerinin yetkili olduğu" kararlaştırılmıştır. Dava, 6100 sayılı HMK yürürlüğe girdikten sonra, 19/09/2019 tarihinde açılmış olup, sözleşmedeki yetki şartının geçerli olup olmadığı anılan yasa hükümlerine göre belirlenir. Sözkonusu yasanın Yetki Sözleşmesi başlıklı 17. maddesinde "tacirler ve kamu tüzel kişilerinin" sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür. Düzenleme ile gerçek kişilerin korunması amaçlanmış, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki gerçek kişilerin, kendi aralarında Yetki Sözleşmesi yapmaları kabul edilmemiştir.

Somut olayda, davacının ikametgahının .../... olduğu, süresi içerisinde yetki itirazında bulunan davalı ...’nın ikametgahının .../... olduğu, dosya kapsamından tarafların ikisinin tacir olmadığı anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin geçerli olmadığı, davalı ...’nın usulüne uygun şekilde yetkisizlik itirazında bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nun 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE16/11/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.