muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/561, Karar No: 2018/5804, Tarih: 27.09.2018

tarafından kullanılan belirli bir meslek grubunu ifade eden bir sözcük olmadığı, dolayısıyla KHK 7/1 a-c-d bentleri veya diğer mutlak red nedenleri bakımından bir tescil engelinin gerçekleşmediği gerekçesiyle ... kararının iptali koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile ... kararının iptaline, tescile yönelik istemin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 4,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 27/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/8939, Karar No: 2025/821, Tarih: 05.02.2025

**9. Ceza Dairesi         2024/8939 E.  ,  2025/821 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı, kişiyi

hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜMLER : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Sanık hakkında beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını işlediği iddiası ile açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, Burdur Ağır Ceza Mahkemesince mevcut delillerin değerlendirilmesi neticesinde sanığın atılı suçlardan beraatine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Mağdure Vekilinin Temyiz İsteği

Özetle, süre tutum dilekçesinden ibarettir.

III. GEREKÇE

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı anlaşılmakla, hükümlerde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

IV. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin kararında katılan mağdure vekilince öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

05.02 2025 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/24782, Karar No: 2018/11203, Tarih: 17.10.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/24782 E.  ,  2018/11203 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı kadın tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Adres kayıt sisteminde bulunan adresin bilinen en son adres olarak kabul edilebilmesi için bilinen en son adrese tebligat yapılamamış olması veya bu adresin tebliğe elverişli olmaması halinde mümkündür. Bilinen en son adresin tebliğe elverişli olmadığı anlaşılmadan veya bu adreste tebligat yapılamadığı görülmeden doğrudan adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresinde tebligatın yapılması; yapılan tebligatı usulsüz kılar. (Teb. K. m. 10/2)

Mahkemece gerekçeli karar ve davacının temyiz dilekçesi davalı erkek vasisinin doğrudan adres kayıt sistemindeki adresine çıkarılmış, vasinin adreste bulunamama sebebi de belirtilmeksizin adresin “Davalının adres kayıt sistemindeki adresi olduğundan tebliğ imkânsızlığı” denilerek Tebligat Kanunu'nun 21/2.maddesi gereğince muhtara tebliğ edilmiştir. Açıklanan sebeple söz konusu tebligat geçersiz olduğundan yeniden iadeye sebep olmaksızın, tebligat zarfında mernis adresi olduğu belirtilmeksizin davalının bilinen adresine tebliğ için gönderilmesi, şayet tebligatın yapılamaması halinde Tebligat Kanunu'nun 10/2. maddesi uyarınca sistemdeki adresin bilinen son adres olduğu kabul edilerek buna göre tebligatın çıkarılması, bu şekilde gerekçeli karar ve temyiz dilekçesinin davan vasisine usulüne uygun olarak tebliğ edilerek, tebligat parçası da dosyaya eklendikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE oybirliğiyle karar verildi. 17.10.2018 (Çrş.)
Yargıtay — Esas No: 2020/8397, Karar No: 2021/3303, Tarih: 09.03.2021

**10. Ceza Dairesi         2020/8397 E.  ,  2021/3303 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : KAHRAMANMARAŞ 8. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK'nın 191. maddesinde sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiği; hükümden sonra yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesi ile başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiş olan "Basit Yargılama Usulü" başlıklı 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Asliye Ceza Mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklindeki düzenlemeye, 7188 sayılı Kanunun geçici 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan "01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme ile sınırlama getirilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/08/2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı iptal kararı ile, "...kovuşturma evresine geçilmiş..." ibaresinin, aynı bentte yer alan "... basit yargılama usulü..." yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi sebebiyle kovuşturma evresine geçilmiş olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, Ceza Muhakemesi Kanununda yapılan değişikliklerin ise derhal uygulanması gerekmekle birlikte, basit yargılama usulü uygulanan olaylarda CMK'nın 251. Maddesinin 3. fıkrasına göre; "mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir." şeklindeki düzenleme karşısında, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararının neticeleri itibarıyla maddi ceza hukukuna ilişkin olduğunun ve CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, TCK'nın 7. maddesi ile CMK'nın 251. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanık lehine olan uygulamanın belirlenerek yerine getirilmesi ve gereği için dosyanın, "Basit Yargılama Usulü" yönünden yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2- Hükümden önce 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesi sanık lehine hükümler içermekte olup, öncelikle; 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesinin olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı bu suç tarihinden önce açılmış başka dava olup olmadığının, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediğinin ve önceki dava sonucunun araştırılması, gerektiğinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğünden suç tarihinde sanığın infazda olan başka bir tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının bulunup bulunmadığı sorulup belirlendikten sonra;

a- Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemişse, 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” ve tedavi ve/veya denetimli serbestlik kararı veren ilgili mahkemeye ihbarda bulunulmasına karar verilmesi,

b- Sanık hakkında aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse veya daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkumiyet dışında bir hüküm verilmiş ise, bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmış olan sanığın, yükümlülüklerini ihlal ettiğinin sabit görülmesi halinde hakkında, 6545 sayılı Kanunun 85. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 7. maddenin 3. fıkrası uyarınca, yargılamaya devam olunarak, suç tarihi itibarıyla, 5560 sayılı Yasa ile değişik TCK'nın 191. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesi,

Gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 09/03/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12315, Karar No: 2017/1696, Tarih: 01.03.2017

**20. Hukuk Dairesi         2015/12315 E.  ,  2017/1696 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki eylemli ... iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil davasının yargılaması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelenip gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı ... Yönetimi vekili ... ilçesi ... köyünde 3402 sayılı Kanunun Ek 4. maddesi gereğince 2/B alanlarında güncelleme ve fenni hataların düzeltilmesi çalışmaları yapıldığını, bu çalışmalarda 985 sayılı parselin cinsinin ham toprak olarak belirlendiğini, ancak taşınmazın eylemli ... olduğunu ileri sürerek düzeltme çalışmalarının iptali ile dava konusu taşınmazın ... niteliği ile ... adına tescilini talep etmiştir. Mahkemece; davalı idareye başvuru yolu ile uyuşmazlığın çözümü mümkün olmakla dava şartı ve hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı ... Yönetimi tarafından temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.

Hükmüne uyulan 20. Hukuk Dairesinin 2014/3989-6807 E-K sayılı bozma ilamında özetle: "...mahalinde keşif yapılarak taşınmazın kesinleşen ... kadastrosu ve 2/B madde uygulamasında 2/B parseli olarak ... sınırları dışına çıkarılan alanda kalıp kalmadığı ve fiili durumu, üzerindeki ağaçların yaşları ve cinsleri, toprak yapısının incelenmesi fiili ... niteliği taşıyıp taşımadığının araştırılması ..." gerektiği belirtilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası davanın reddine karar verilmiş, hüküm ... Yönetimi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, eylemli ... iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde ... kadastrosu ve 1744 sayılı Kanun ile değişik 2. madde uygulamaları yapılmış sonuçları 11/06/1981 tarihinde kesinleşmiştir. Daha sonra 1992 tarihinde 3402 sayılı Kanunun 4. maddesine göre yapılan ... sınırlandırması ve 6831 sayılı Kanunun 2/B madde uygulaması bulunmaktadır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, dava konusu 985 sayılı parselin eylemli ... durumunda olmadığı belirlenerek hüküm kurulduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 01/03/2017 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/1089, Karar No: 2015/3904, Tarih: 05.03.2015

**17. Hukuk Dairesi         2015/1089 E.  ,  2015/3904 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine dair verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve müvekkilinin eşi olan ...'in sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazasında hayatını kaybettiğini, desteğin kazada %100 kusurlu olduğunu ileri sürerek, belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yetkisizlik, görev ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan değerlendirme sonucunda, mahkemenin yetkisiz olduğu, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazı yönünden yapılan incelemede;

2-6100 sayılı HMK.'nun genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. Maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, kaza ...'de meydana gelmiş ise de; davacı vekilinin davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu yerde açtğı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Somut olayda, kaza ...'de meydana gelmiş ise de; davacı vekilinin davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu yerde açtğı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.4.2014 gün, 2013/17-2098 Esas, 2014/541 30.4.2014 tarihli 2013/17-2099 ve 2014/572 sayılı kararları da bu yöndedir.)

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, aşağıda dökümü yazılı 2,50 TL kalan harcıntemyiz eden davalıdan alınmasına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 05/03/2015 gününde Üye ... ve Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

Uyuşmazlık, motorlu aracın işletilmesinden doğan zarar nedeniyle ZMSS aleyhine açılan davada sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olup olmadığı hususuna ilişkindir.

Anayasamızın 142. maddesine göre mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir. Bu anayasal düzenleme karşısında bir mahkemenin yetkili olup olmadığı ve yetki sınırlarını mahkemenin yetkilerini düzenleyen kanunlar çerçevesinde belirlemek gerekecektir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5. maddesinde “Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir.” Düzenlemesi ile mahkemelerin yetkisi HMK 6-18 maddeleri arasında düzenlenmiştir.

HMK 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.

Türk Medeni Kanunun 51. maddesine göre tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Tüzel kişilerin yerleşim yerleri yani merkezleri esas sözleşmelerinde yer alır. Nitekim Esas Sözleşme başlıklı TTK 339/2-a. maddesi “ Esas sözleşmeye aşağıdaki hususlar yazılır: Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunacağı yer.” Şeklinde belirtmiştir. Bu anlatımın sonucu tüzel kişiler aleyhine açılacak davalarda genel yetkili mahkeme esas sözleşmelerinde yazılı olan merkezlerinin bulunduğu yer mahkemesidir.

HMK 14. maddesine göre tüzel kişiler aleyhine açılacak davalarda bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Bir başka anlatımla her şube değil ancak anlaşmazlık konusu işlem yada sözleşmeyi yapan şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olacaktır.

HMK 16. maddesine göre haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

HMK 16. maddesine göre haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

Karayolları Trafik Kanunun 110. maddesinde “Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir” düzenlemesi ile trafik kazalarından doğan sorumluluk davalarında;

a)Sigortacının merkezinin bulunduğu yer mahkemesi

b)Şubenin bulunduğu yer mahkemesi

c)Sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.

Görüldüğü gibi ne HMK’da ve Karayolları Trafik Kanunun 110. maddesinde sigorta şirketinin bölge müdürlüklerinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu bir düzenleme yer almamıştır.

Sayın çoğunlukça, davalı sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin yetkisini “bir acenteden daha yetkili organı olan Bölge Müdürlüğü’nün bulunduğu yerde açtığı gözetilerek yetki itirazının reddi ile” şeklinde kabul etmiştir. Bu gerekçe karşısında bölge müdürlüğünün KTK 110. maddesinde sayılan şirket merkezi, şube ve acentenin bulunduğu yerlerden hangisinin içinde görebiliriz?

Bölge müdürlüklerini sigorta şirket merkezi içinde görmemiz mümkün değildir. Çünkü şirket merkezi şirketin kuruluş esnasında düzenlenen esas sözleşmesinde gösterilmek zorundadır. Bunun dışındaki yerlerin şirket merkezi olarak sayılması TMK 51 ve TTK 339/2-a maddelerine aykırıdır.

Bölge müdürlüklerini şube olarak kabul etmemiz mümkün müdür? Şubenin unsurlarını inceleyecek olursak a) İdari açıdan merkeze bağlıdırlar b) Dış ilişkide bağımsızdırlar. c) Merkezden ayrı bir mekanda yer alırlar. d) Ayrı bir muhasebesi vardır. Bu unsurları taşımayan yerleri şube olarak kabul etmemiz mümkün değildir. Şube olmanın bir sonucu olarak da a) Bulunduğu yer ticaret siciline şube olarak kayıt edilmeleri gerekir. b) Şube oldukları belirtilerek merkezlerinin unvanlarını kullanırlar. c) Şubeler ticaret odalarına kaydolarak aidat ödemek zorundadırlar. Bu haliyle de bölge müdürlüklerini şube saymamız mümkün görünmemektedir. (Ticari İşletme Hukuku. Prof. Dr. Sami Karahan. 26-32 sayfalar)

Sayın çoğunluğun gerekçesinde belirttiği gibi bölge müdürlüğünü acente yada acenteden daha yetkili görmemiz mümkün müdür? Belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak bir firma adına sözleşmelere aracılık eden ya da bu sözleşmeleri o firma adına yapmayı meslek edinen kişiye acente ve bu tür işletmelere de acentelik denir. Acentenin özellikleri:a) bağımsızlık, b) süreklilik c) bir başka işletme adına alım-satım sözleşmelerine aracılık etmektir.

Sayın çoğunluğun gerekçesinde belirttiği gibi bölge müdürlüğünü acente yada acenteden daha yetkili görmemiz mümkün müdür? Belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak bir firma adına sözleşmelere aracılık eden ya da bu sözleşmeleri o firma adına yapmayı meslek edinen kişiye acente ve bu tür işletmelere de acentelik denir. Acentenin özellikleri:a) bağımsızlık, b) süreklilik c) bir başka işletme adına alım-satım sözleşmelerine aracılık etmektir.

Acentenin, adına sözleşme yaptığı firma ile arasında ticari temsilcilik, satış memurluğu ya da müstahdemlik gibi bir sıfatı bulunmaz. Acente, hizmetleri karşılığında bir komisyon alır. Oysa Bölge müdürlükleri şirket merkezi tarafından verilen görevleri ve acenteler arasında ki koordinasyonu sağlar. Bunun dışında bağımsız değillerdir. Merkeze bağlılıkları vardır. Ayrıca başka bir şirket adına komisyon karşılığı sözleşme yapmazlar. Bu nedenle bölge müdürlüğünü “bir acenteden daha yetkili organ” olarak nitelendirmek mümkün değildir. Kaldı ki KTK 110. maddesi acentenin bulunduğu yer mahkemesinin yetkisini poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer olarak sınırlamıştır.

Sonuç olarak Anayasamızın 142. maddesine göre mahkemelerin yetkileri ancak kanunla düzenlenir. Anayasamızın 37. maddesine göre hiç kimsenin kanunen tabii olduğu mahkemeden başka bir mercii önüne çıkarılamaz. Mahkemelerin yetkilerini düzenleyen HMK ve Trafik kazalarından doğan sorumluk davalarında yetkiyi düzenleyen KTK 110. maddesinde bölge müdürlüklerinin yetkisinden belirtilmediği ve hiçbir özel yasada bu konuda bir yasal düzenleme olmadığı halde yorum yoluyla yetkili olmayan mahkemenin yetkili kılınmasının mümkün olmadığı somut davada haksız fiilin meydana geldiği yerin ... olduğu, poliçenin ... da düzenlendiği, davalının merkezinin İstanbul'da bulunduğu anlaşıldığından yerel mahkemenin vermiş olduğu yetkisizlik kararının doğru olduğu ve kararın onanması görüşünde olduğumuzdan sayın çoğunluğun bozma görüşüne karşıyız.
Yargıtay — Esas No: 2012/8589, Karar No: 2012/10548, Tarih: 18.04.2012

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2012/8589 E.  ,  2012/10548 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

KARAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık estetik amaçlı kür uygulamasından kaynaklandığından dosyanın temyizen incelenmesi görevi ... 3.Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: Dosyanın görevli ... Yüksek 3.Hukuk Dairesi Başkanlığına GÖNDERİLMESİNE, 18.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.