muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/3208, Karar No: 2013/5804, Tarih: 04.04.2013

Davacı, dava konusu ziynet eşyasının varlığını, evlilik birliği içinde elinden alınıp bozdurulduğunu veya evi terk ederken bunların zorla elinden alındığını ve götürülmesine engel olunduğunu, evde kaldığını, ispat yükü altındadır. Normal koşullarda ziynet eşyalarının kadının üzerinde olduğunun kabulü gerekir.

.

Olayda, davacı vekili evlilik birliği içinde altınların davalının borçları için bozdurulduğunu ve bir daha müvekkiline iade edilmediğini iddia etmiştir. Dosya kapsamına ve tanık anlatımlarına göre dava konusu ziynetlerden ... adet gremesenin, set takımınının düğünden sonra ev alımı için davalı tarafından bozdurulup harcandığı, ayrıca 50 gr ... ayar bileziğin ve ... bileziğin davalı tarafından alınıp harcandığı dosya kapsamıyla sabittir. Ancak, bir adet yarım altın ve ... adet çeyrek altının davalının kişisel borçları için bozdurulduğu ve ya müşterek konutta kaldığı ya da davacı evden ayrılırken götürülmesine engel olunduğu davacının dinlettiği tanık beyanları ile kanıtlanabilmiş değildir. Bununla birlikte davacı, dava dilekçesinde “ve yasal delil” demek suretiyle yemin deliline de dayanmış olduğundan davacıya yarım altın ve ... adet çeyrek altın yönünden davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 04.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/654, Karar No: 2014/13659, Tarih: 16.12.2014

**10. Ceza Dairesi         2013/654 E.  ,  2014/13659 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : BURSA 5. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Sanığın ikametinde ele geçirilen net 2218,4 gram esrarın kişisel ihtiyaç sınırının üzerinde olması nedeniyle, tebliğnamedeki suç niteliğine ilişkin bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin yasaya uygun olarak yapıldığı, delillerin gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdani kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, eyleme uyan suç tipi ile yaptırımların doğru olarak belirlendiği anlaşıldığından, sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 16/12/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12969, Karar No: 2011/18006, Tarih: 02.11.2011

**5. Hukuk Dairesi         2011/12969 E.  ,  2011/18006 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki delil ve belgelere göre; dava konusu taşınmaza 1977-1980 yılarında el atıldığı anlaşılmıştır.

30.06.2010 günü yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa uyarınca uzlaşma esas ise de; davacı tarafın uzlaşmak istemediği anlaşıldığından işin esasının incelenmesinde;

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazların dava tarihindeki değerinin biçilmesi yöntem olarak doğrudur. Ancak;

1-Dava konusu taşınmazlara sulama kanalı geçirilmek suretiyle kısmen el atılmıştır.

Sulama kanalı yapılması, kuru nitelikli taşınmazları sulanabilir hale getirdiği gibi, daha önceden sulanan taşınmazlar ise sonradan yapılan DSİ kanalları ile düzenli sulama imkanına kavuşması nedeniyle bu taşınmazların arta kalan kısımlarında az da olsa değer artışı olacağı tartışmasızdır.

Her bir taşınmazın el atmadan arta kalan bölümlerinde önceden sulanabilirlik durumu da gözönünde bulundurularak değer artışı oranının tesbiti hususunda mahallinde yeniden keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

2-Dava konusu 234, 232, 230, 228, 39, 38, 43 parsel sayılı taşınmazlarda davacı malik olmadığı halde bu parseller yönünden de kamulaştırmasız el atma bedeline hükmedilmesi,

Doğru görülmemiştir.

Davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 02.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/11544, Karar No: 2023/1485, Tarih: 30.03.2023

**2. Hukuk Dairesi         2022/11544 E.  ,  2023/1485 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

SAYISI : 2022/579 E., 2022/709 K.

DAVACI-DAVALI : ... vekili Av. ...

DAVALI-DAVACI : ... vekilİ Av. ...

DAVA TARİHİ : 08.11.2018

KARAR : Bozmaya uyularak kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen boşanma davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının kısmen onanmasına, maddî-manevî tazminatlar yönünden ise kısmen bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; kadının maddî ve manevî tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı-davacı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı-davalı kadın vekili dava dilekçesinde; davalının evlilik boyunca kadına fiziksel, sözlü, cinsel, ekonomik, psikolojik şiddet uyguladığını, sadakatsiz davrandığını, ilgi ve sevgi göstermediğini, en ufak sebeplerden kavga çıkardığını, değer vermediğini, sosyal ortamlara kadını sokmadığını, kadınla vakit geçirmediğini, boşanmaya neden olan olaylarda erkeğin tam kusurlu olduğunu ileri sürerek 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca tarafların boşanmalarına, ortak çocukların velâyetinin anneye verilmesine, ortak çocuklardan ... için 650,00 TL tedbir ve iştirak nafakası ile ... için 500,00 TL tedbir ve iştirak nafakası ödenmesine, kadın lehine 50.000,00 TL maddî, 50.000,00 TL manevî tazminat ile 750,00 TL tedbir ve devamında yoksulluk nafakasına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı-davacı erkek vekili cevap dilekçesinde; kadının iddia ettiği hususların gerçeği yansıtmadığını, tam kusurlu kadının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı-davacı erkek vekili birleşen dava dilekçesinde; kadının sadakatsiz davrandığını, sadakatsizliğini itiraf ettiğini, erkeğe asılsız ithamlarda bulunarak onu adli makamlara şikayet ettiğini ileri sürerek 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca tarafların boşanmalarına, ortak çocukların velâyetinin babaya verilmesine, çocuklardan her biri için 1.000,00 TL tedbir ve devamında iştirak nafakası takdirine, erkek lehine 30.000,00 TL maddî, 50.000,00 TL manevî tazminat ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.10.2019 tarihli ve 2018/595 Esas, 2019/457 Karar sayılı kararı ile; erkeğin eşine hakaret ettiği, aşağılayıcı sözler söylediği, eşi ile birlikte vakit geçirmediği, fiili ayrılık sürecinde ortak çocukların ve eşinin ihtiyaçlarını karşılamadığı, sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği, böylece boşanmaya neden olan olaylarda tam kusurlu olduğu, kadının boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurunun bulunmadığından bahisle, davacı-davalı kadının davasının kabulüyle 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca tarafların boşanmalarına, ortak çocukların velâyetinin anneye verilmesine, ortak çocuklarla baba arasında şahsi ilişki tesisine, kadın yararına 300,00 TL tedbir, 400,00 TL yoksulluk, ortak çocuklardan ... yararına 200,00 TL tedbir, 300,00 TL iştirak, ... yararına 150,00 TL tedbir, 300,00 TL iştirak nafakasına hükmedilmesine, kadın yararına 20.000,00 TL maddî, 18.000,00 TL manevî tazminat ödenmesine, erkeğin birleşen davasının ise reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek vekili asıl davanın kabulü, birleşen davanın reddi, kusur belirlemesi, aleyhine hükmedilen yoksulluk nafakası ile tazminatlar yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11.02.2021 tarihli ve 2019/2368 Esas, 2021/262 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından bahisle davalı-davacı erkek vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 24.05.2021 tarihli ve 2021/2985 Esas, 2021/3792 Karar sayılı kararı ile; davalı-davacı erkeğin birleşen dava dilekçesinde kadının sadakatsiz davranışlarda bulunduğu vakıasına dayandığı ve bu vakıanın ispatı için kadın tarafından kullanılan telefona ilişkin kayıtların dosya arasına alınmasını talep ettiği, telefon kayıtlarına ilişkin olarak ilgili operatör tarafından gönderilen CD'nin incelenip incelenmediğinin, incelendi ise hangi sebeplerle hükme esas alınmadığının tartışılmadığı, bu anlamda kararın gerekçesiz olduğu yönünde yapılan tespitler ile Bölge Adliye Mahkemesi'nin esastan ret kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, bozma sebebine göre de davalı-davacı erkeğin sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

B. İkinci Bozma Kararı

1. Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesince, erkeğin eşine hakaret ettiği, aşağılayıcı sözler söylediği, eşi ile birlikte vakit geçirmediği, fiili ayrılık sürecinde evin ve ailesinin ihtiyaçlarını karşılamadığı ve sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığı, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamı doğrultusunda davacı-davalı kadının telefon kayıtları üzerine yapılan inceleme sonrasında da kadının boşanmaya sebebiyet verecek bir kusurunun dosya kapsamından ispatlanamadığı, böylelikle boşanmaya neden olan olaylarda davalı-davacı erkeğin tam kusurlu olduğundan bahisle davacı-davalı kadının davasının kabulüyle 4721 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca tarafların boşanmalarına, müşterek çocuk ... ... olduğundan bu çocukla ilgili velâyet ve nafaka talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer ortak çocuk ...'nin velâyetinin anneye verilmesine, baba ile aralarında şahsi ilişki tesisine, ortak çocuk ... yararına 150,00 TL tedbir ve devamında 300,00 TL iştirak nafakası ödenmesine, kadın lehine 300,00 TL tedbir ve devamında 400,00 TL yoksulluk nafakası ile yine kadın yararına 30.000,00 TL maddî, 20.000,00 TL manevî tazminata hükmedilmesine, erkeğin birleşen boşanma davasının ise reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen bu karara karşı süresi içinde davalı-davacı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 14.06.2022 tarihli ve 2022/4022 Esas, 2022/5794 Karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesince verilen ilk hükümde davacı-davalı kadın yararına 20.000,00 TL maddî, 18.000,00 TL manevî tazminata hükmedildiği, hükmün yalnızca davalı-davacı erkek tarafından istinaf edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince erkeğin istinaf başvurusunun esastan reddine dair verilen karara karşı yine yalnızca davalı-davacı erkek tarafından temyiz yoluna başvurulduğu, Dairenin bozma ilamı sonrasında İlk Derece Mahkemesince kadın yararına 30.000,00 TL maddî, 20.000,00 TL manevî tazminata hükmedildiği, İlk Derece Mahkemesinin ilk kararına karşı sadece erkeğin kanun yoluna başvurmuş olması nedeniyle bu miktarların erkek yararına usuli kazanılmış hak oluşturduğu, İlk Derece Mahkemesi'nin bozma ilamı sonrasında verdiği ikinci kararda kadın lehine hükmedilen tazminatların, usuli kazanılmış hakka aykırı olacak şekilde artırılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğinden bahisle İlk Derece Mahkemesi kararının tazminatlar yönünden bozulmasına, erkeğin sair temyiz itirazlarının ise reddiyle hükmün sair yönlerden kısmen onanmasına karar verilmiştir.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; boşanma ve diğer fer'îler yönünden karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı-davalı kadın lehine 20.000,00 TL maddî, 18.000,00 TL manevî tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozmaya uyan İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; boşanma ve diğer fer'îler yönünden karar kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacı-davalı kadın lehine 20.000,00 TL maddî, 18.000,00 TL manevî tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-davacı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı-davacı erkek vekili temyiz dilekçesinde; davalı-davacı erkeğin boşanmaya sebebiyet verecek derecede kusurunun bulunmadığını, erkeğe yüklenilen sadakatsizlik kusurunun dosya kapsamından ispatlanamadığını, aksine kadının sadakatsiz davranışları nedeniyle evlilik birliğinin sarsıldığını iddia ederek; kadının kabul edilen boşanma davası, kusur tespiti, aleyhine hükmedilen maddî ve manevî tazminatlar ile tazminatların miktarı yönünden kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflarca karşılıklı olarak açılan boşanma davasında kadının davasının kabulü şartlarının oluşup oluşmadığı, kadın lehine maddî ve manevî tazminatlara hükmedilirken, erkeğin usuli kazanılmış hakkına riayet edilip edilmediği, tazminatların miktarının hakkaniyete uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi, 6 ncı maddesi, 174 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası, 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (6098 sayılı Kanun) 50 nci ve 51 inci maddeleri, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 09.05.1960 tarihli, 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu , kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmadığı gibi bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak oluşturan yönlerin de yeniden incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı-davacı erkek vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8068, Karar No: 2020/1140, Tarih: 02.03.2020

**20. Hukuk Dairesi         2017/8068 E.  ,  2020/1140 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

Dava konusu taşınmazlardan eski 241, 242 ve 243 nolu parsellerin 51 nolu parselden ifrazen oluştukları anlaşılmakla, 51 nolu parselin tüm tutanakları, kadastro paftası varsa dava dosyası dosya içine alınmalı yine dava konusu 1124, 241, 242, 243 ve 975 parsel sayılı taşınmazların ilk paftaları ile 22/a uygulamasıyla 27934 ada 14 parsel, 27844 ada 19 parsel, 27844 ada 17 parsel ve 27864 ada 5 parsel numaralarını aldıkları anlaşılmakla 22/a sonucu oluşan paftalarının dosya içine alındıktan sonra; raporları hükme dayanak yapılan fen bilirkişilerine verilerek 22/a sonucu oluşan sınırların kadastro paftası üzerinde ayrı renkli kalemlerle çizilip gösterilecek şekilde kendilerinden müşterek imzalı krokili rapor alınıp dava dosyası içine konulması,

Ayrıca, iade kararının bizzat mahkeme hâkimi tarafından titizlikle incelenerek dava ekonomisine aykırı düşecek şekilde yeniden yazışma ve yargılama giderlerine meydan verilmeksizin eksikliklerin yerine getirilmesi ve dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Bölge Adliye ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 02/03/2020 günü oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/2396, Karar No: 2024/5770, Tarih: 13.05.2024

**5. Hukuk Dairesi         2024/2396 E.  ,  2024/5770 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/29 Esas, 2024/53 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.01.2024 Tarihli ve 2024/14 Esas, 2024/18 Karar Sayılı Kararı

Davacı tarafça, gerçekleşen trafik kazası nedeniyle müvekkilinin araçtan mahrum kaldığını belirterek alacak istemli dava açılmış ise de, somut olayda davacı ve davalının yerleşim yeri adresinin Kars olduğu yine kazanın Kars ilinde meydana geldiği, bu haliyle davaya bakmaya Kars Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Kars 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.02.2024 Tarihli ve 2024/29 Esas, 2024/53 Karar Sayılı Kararı

Eldeki davanın trafik kazası sebebiyle mahrumiyet bedeli talebine ilişkin olduğu, söz konusu davanın niteliği gereği kesin yetkinin bulunmadığı, bu bakımdan genel yetki kurallarının uygulanmasının gerektiği, genel yetki kurallarının uygulandığı hallerde usulüne uygun yetki ilk itirazında bulunulmadığı durumda mahkemenin re'sen yetki hususunu inceleyemeyeceği, genel yetkinin kesin yetki olmadığı, kesin yetkinin bulunmadığı durumlarda davacının yetkili mahkemede dava açmaması halinde yetki konusundaki seçimlik hakkın davalıya geçeceği, mahkemece, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeksizin ve usulüne uygun yetki ilk itirazı bulunmaksızın dosya üzerinden yetkisizlik kararı verildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle araçtan mahrum kalma bedeli istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.”

4. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

“Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

“Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

2. Dosya kapsamından haksız fiilin işlendiği kazanın Kars ilinde meydana geldiği, davalının yerleşim yerinin Akyaka/Kars olduğu, zarar gören davacının yerleşim yeri adresinin ise Sarıkamış/Kars olduğu, dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, Çorum ilinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunulmadığı anlaşılmaktadır. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle geleceğinden bu durumda, uyuşmazlığın Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

13.05.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.