muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/4094, Karar No: 2013/4791, Tarih: 28.03.2013

**7. Hukuk Dairesi         2013/4094 E.  ,  2013/4791 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle davacının davalı şirketin yurtdışı işyerine çalıştırılmak üzere gönderildiğinin, yurtdışı işyerinde de davalının organik bağ içinde olduğu ve o yer mevzuatına göre kurulmuş şirket tarafından çalıştırıldığının anlaşılmasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, davalının yurt dışı şantiyelerinde çalıştığını, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilerek Türkiye’ye gönderildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, dava dilekçesine cevap vermemiş, daha sonra dosyaya sunduğu dilekçesi ile davacıya kıdem ve ihbar tazminatının dava dışı şirket tarafından ödenerek çalışma döneminin tasfiye edildiğini bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava dışı Gama Al Moushegah Arabia Ltd. Şirketinin, davalı şirketin Suudi Arabistan’da iş yapabilmesi için Suudi Arabistan yasalarına göre kurulmuş bir şirket olduğu, aralarında işveren-işveren vekili ilişkisi bulunmadığı, ancak dosya içerisindeki sözleşmesine göre iş ilişkisinden kaynaklanan ihtilaflarda işveren ve işveren vekilinin birlikte sorumlu olduğu, davalının husumet ve yetki itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. ./...

2013/4094-4791 S.2

Taraflar arasında düzenlenen ibranamenin geçerliliği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçi ve işveren arasında işverenin borçlarının sona erdirilmesine yönelik olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihi öncesinde yapılan ibra sözleşmeleri yönünden geçersizlik sorunu aşağıdaki ilkeler dahilinde değerlendirilmelidir:

Dairemizin yerleşmiş içtihatları çerçevesinde, iş ilişkisi devam ederken düzenlenen ibra sözleşmeleri geçersizdir. İşçi bu dönemde tamamen işverene bağımlı durumdadır ve iş güvencesi hükümlerine rağmen iş ilişkisinin devamını sağlamak veya bir kısım işçilik alacaklarına bir an önce kavuşabilmek için iradesi dışında ibra sözleşmesi imzalamaya yönelmesi mümkün olup, Dairemizin kararlılık kazanmış uygulaması bu yöndedir.

İbranamenin tarih içermemesi ve içeriğinden de fesih tarihinden sonra düzenlendiğinin açıkça anlaşılamaması durumunda ibranameye değer verilemez.

İbranamenin geçerli olup olmadığı 01.07.2012 tarihine kadar yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irade fesadını düzenleyen 23-31. maddeleri yönünden de değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile ya da korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden söz edilemez.

İbranamenin geçerli olup olmadığı 01.07.2012 tarihine kadar yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun irade fesadını düzenleyen 23-31. maddeleri yönünden de değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile ya da korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden söz edilemez.

Öte yandan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 21 nci maddesinde sözü edilen aşırı yararlanma (gabin) ölçütünün de ibra sözleşmelerinin geçerliliği noktasında değerlendirilmesi gerekir.

İbranamedeki irade fesadı hallerinin, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 31 nci maddesinde öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerekir. Ancak, işe girerken alınan matbu nitelikteki ibranameler bakımından iş ilişkisinin devam ettiği süre içinde bir yıllık süre işlemez.

İbra sözleşmesi, varlığı tartışmasız olan bir borcun sona erdirilmesine dair bir yol olmakla, varlığı şüpheli ya da tartışmalı olan borçların ibra yoluyla sona ermesi mümkün değildir. Bu nedenle, işçinin hak kazanmadığı ileri sürülen bir borcun ibraya konu olması düşünülemez. Savunma ve işverenin diğer kayıtları ile çelişen ibra sözleşmelerinin geçersiz olduğu kabul edilmelidir.

Miktar içeren ibra sözleşmelerinde ise, alacağın tamamen ödenmiş olması durumunda borç ifa yoluyla sona ermiş

./...

2013/4094-4791 S.3

olur. Buna karşın kısmi ödeme hallerinde, ibraya değer verilmemekte ve yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmektedir. Miktar içeren ibranamenin çalışırken alınmış olması makbuz etkisini ortadan kaldırmaz.

Miktar içermeyen ibra sözleşmelerinde ise, geçerlilik sorunu titizlikle ele alınmalıdır. İrade fesadı denetimi yapılmalı ve somut olayın özelliklerine göre ibranamenin geçerliliği konusunda çözümler aranmalıdır.

Yine, işçinin ibranamede yasal haklarını saklı tuttuğuna dair ihtirazi kayda yer vermesi ibra iradesinin bulunmadığını gösterir.

İbranamede yer almayan işçilik alacakları bakımından, borcun sona erdiği söylenemez. İbranamede yer alan işçilik alacaklarının bir kısmı yönünden savunma ile çelişkinin varlığı ibranameyi bütünüyle geçersiz kılmaz. Savunma ile çelişmeyen kısımlar yönünden ibra iradesine değer verilmelidir. Başka bir anlatımla, bu gibi durumlarda ibranamenin bölünebilir etkisinden söz edilebilir. Bir ibraname bazı alacaklar bakımından makbuz hükmünde sayılırken, bazı işçilik hak ve alacakları bakımından ise çelişki sebebiyle geçersizlikten söz edilebilir.

İbraname savunması, hakkı ortadan kaldırabilecek itiraz niteliğinde olmakla yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir.

Somut olayda; davacı iş sözleşmesinin işveren tarafından Türkiye’ye gönderilerek feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İbraname savunması, hakkı ortadan kaldırabilecek itiraz niteliğinde olmakla yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir.

Somut olayda; davacı iş sözleşmesinin işveren tarafından Türkiye’ye gönderilerek feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesi ile birlikte dava dışı Gama Industry Arabıa Ltd. şirketi tarafından davacıya ödeme yapıldığını ve ibraname alındığını beyanla dosyaya yabancı dilde düzenlenen ve miktar içeren bir kısım belgeler sunmuştur. Mahkemenin 2010/957 Esas nolu dosyasında da davacının işyeri şahsi dosyası ibraz edilmiş olup, bu dosyada miktar içermeyen işbitimi nedeniyle hazırlandığı belirtilen Türkçe olarak düzenlenmiş ibranameler bulunmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ibraname olduğu beyan edilen bir kısım yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri bulunmadığından dikkate alınamadığı, diğer ibranamelerin ise dava dışı şirket tarafından verildiği, davalının ödemeyi usulüne uygun olarak ödeme belgeleri ile ispat edemediği gerekçesiyle ibranamelerin dikkate alınmadığı belirtilmiştir.

./...

2013/4094-4791 S.4

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından, dava dışı şirket tarafından ödeme yapıldığı belirtilerek yabancı dilde düzenlenen bir kısım belgelerle, miktar içermeyen ve kıdem ve ihbar tazminatı ödendiği belirtilen Türkçe düzenlenmiş ibranameler dosyaya sunulmuş ise de düzenlenme anında yabancı dilde hazırlandığı anlaşılan ve davacı vekilinin işçinin içeriğini anlayamayacağı belgenin işçi açısından bağlayıcı olamayacağı savunması ile miktar içermeyen ve Türkçe olarak düzenlenen belgelerin ise matbu olarak ve tarih doldurularak düzenlendiği, bir kısım belgede ibranamede belirtilen sürenin bir yılın altında olmasına rağmen kıdem tazminatı ödendiğinin belirtildiğinin anlaşılması karşısında davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının varsa davacının banka kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 28.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/15707, Karar No: 2011/13293, Tarih: 13.12.2011

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2011/15707 E.  ,  2011/13293 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 01.09.1994 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 01.09.1994 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.09.1994-10.12.2010. tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalının ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Dava, davacının 01.09.1994 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01.09.1994-10.12.2010. tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa'da 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa'nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa'nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa'nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu Yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 36. maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...'a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...'un işbu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re'sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanunu'na göre kurulan ... Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve Tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının teslim etmiş olduğu tütün bedelinden ilk prim kesintisinin 16.08.1994 tarihinde yapıldığı, takip eden 1995, 1996, 1997, 1998 yıllarında prim kesintisi bulunduğu 1999 yılında ürün sattığı, 06.08.2001 tarihinden itibaren Ziraat Odası kaydının bulunduğu, Tarım Kredi Koop kaydının bulunmadığı adına kayıtlı zira arazilerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece davacının ilk prim kesintisinin yapıldığı 09.08.1994 tarihini takip eden ay başı olan 01.09.1994 tarihinden itibaren 31.12.1999 tarihine kadar olan sürede davacının Tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi doğru ise de kesintinin bulunmadığı 01.01.2000-10.12.2010 tarihleri arasındaki dönem yönünden istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 13.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9058, Karar No: 2013/11673, Tarih: 09.09.2013

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2013/9058 E.  ,  2013/11673 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ...'ten haricen satın aldığı aracı, davalılar murisi ...'ya haricen sattığını, aracın ...'nın sevk ve idaresinde iken kaza yaptığını, aracın zorunlu trafik sigortacısı ... Sigorta AŞ tarafından karşı araç hasarı için 5.750,00 TL ödeme yapıldığını, sürücü ...'nın alkollü olduğunun tespit edilmesi nedeniyle ... Sigorta AŞ tarafından ödenen bedelin kayden araç maliki ...'ten rücuan talep edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin ... yerine sigorta şirketine ödemeyi kendisinin yaptığını, ...'in alacağını müvekkiline temlik ettiğini, müvekkilinin de ödediği bedeli davalılardan rücuan tahsil etmek için icra takibi yaptığını ancak davalıların yetkiye ve borca itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve davalıların %40 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, kazanın meydana geldiği yerin Sinop İli Durağan İlçesi olduğunu, kendilerinin ise Sinop İli Boyabat İlçesinde ikamet ettiklerini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

2013/9058

2013/11673

Mahkemece, yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı taraf, davalılar murisi ile aralarında araç satış sözleşmesi olduğu iddiası ile davalılara yönelik para alacağının tahsili için icra takibi yapmış olup davacının, sözleşmeye dayalı talep ettiği bedel götürülecek borçlardandır. HUMK'nun 10 ve 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 73. maddesi uyarınca, borcun ödeneceği yer mahkemesi de yetkili olduğuna göre davacının ikametgahı olan Eskişehir İcra Müdürlüğü'nde takip başlattığı gözetilerek yetki itirazının reddedilip işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 9.9.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/31581, Karar No: 2019/12158, Tarih: 03.10.2019

**19. Ceza Dairesi         2019/31581 E.  ,  2019/12158 K.**

**"İçtihat Metni"**

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesine muhalefet etmekten kabahatli ... hakkında Mersin Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliğinin 13/08/2018 tarihli ve MA 30657513 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 108,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine dair Mersin 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 10/01/2019 tarihli ve 2018/4309 değişik iş sayılı kararı aleyhine Adalet Bakanlığının 09/08/2019 gün ve 8529 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekinde bulunan dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20/08/2019 gün ve KYB-2019-83938 sayılı ihbarnamesi ile Dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, kabahatli hakkında, zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırmayıp trafiğe çıktığından bahisle idarî para cezası uygulanmış ise de; 2918 sayılı Kanun'un 103. maddesinde, "Motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğu genel hükümlere tabidir" şeklindeki düzenleme ve Emniyet Genel Müdürlüğünün 08/05/2017 tarihli ve 81473 sayılı yazısı ile 30/11/2017 tarihli ve 188294 sayılı yazısı birlikte değerlendirildiğinde, motorlu bisiklet türü araçların zorunlu mali mesuliyet sigortası yaptırma mükellefiyetlerinin bulunmadığı, tescil kaydına göre kabahatlinin eylemine konu aracının cinsinin motorlu bisiklet olduğu ve motor hacminin 49 cc olduğu, bu nedenle kabahatli hakkında 2918 sayılı Kanun'un 91. maddesine uyarınca idarî para cezası uygulanamayacağı cihetle, itirazın kabulü yerine reddine karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Mersin 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 10/01/2019 tarihli ve 2018/4309 değişik iş sayılı kararının CMK'nin 309/4-d maddesi uyarınca kanun yararına BOZULMASINA, kabahatli hakkında uygulanan idari para cezasının kaldırılmasına, 03/10/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7562, Karar No: 2015/9307, Tarih: 12.05.2015

**10. Hukuk Dairesi         2015/7562 E.  ,  2015/9307 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Dr. .... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanunî gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

Dava, 09.03.2009 tarihli iş kazasında ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin tazmini istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Yasanın 21. maddesidir.

Bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değeri; yaş, gelirin kesilme olasılığı ve iskonto oranı gözetilerek belirlenen tutarı ifade etmektedir. 5510 sayılı Yasanın 54. maddesinin 1/c fıkrası ise, “malûllük, yaşlılık, ölüm sigortaları ve vazife malûllüğü ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık veya gelirlerden yüksek olanın tamamı, az olanın yarısı, eşitliği halinde ise iş kazası ve meslek hastalığından bağlanan gelirin tümü, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığının yarısı bağlanır.” düzenlemesini içermekte olup, gelir bağlama kararlarında sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığının bağlandığı anlaşılmaktadır.

Kurumun, sigortalı veya hak sahiplerine bağladığı ilk peşin sermaye değerli gelirden fazlasını isteme hakkı bulunmadığı gibi; bağlanan gelirin kesildiği veya kesilmesi gereğinin, yargılama sürecinde ortaya çıktığı durumlarda; Kurumun ödemediği veya ödemeyecek olduğu gelir kesimini rücuan isteyemeyeceği yönü de, tazmine yönelik davada gözetilmesi gereken genel ilkeler arasında bulunmaktadır.

Dava konusu edilen gelirlerin, 5510 sayılı Yasa’nın 54. madde uyarınca indirildiğinin anlaşılması halinde; davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarının; gelirin başladığı tarih itibariyle 5510 sayılı Yasa’nın 54. madde uyarınca indirilmiş hâli üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, indirme tarihine kadar yapılan fark fiili ödeme miktarının da eklenmesi suretiyle belirlenmelidir.

Mahkemece ilk peşin değerli gelir miktarının yukarıda belirtilen ilke çerçevesinde, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gereği üzerinde durulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek hüküm bozulmalıdır.

Mahkemece ilk peşin değerli gelir miktarının yukarıda belirtilen ilke çerçevesinde, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gereği üzerinde durulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 12.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.