muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2018/1200, Karar No: 2021/3482, Tarih: 09.04.2021

1- Dava konusu 164 ada 129, 166 ada 83 ve 163 ada 203 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelemesinde; Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA,

2- Dava konusu 164 ada 108 parsel sayılı taşınmaz hakkında verilen önceki hükmün davalı vekili tarafından temyiz konusu edildiği halde önceki temyiz incelemesinde sehven bozma ilamına yazılmadığı anlaşıldığından, bu parsele ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarını incelemesine gelince; Mahkemece, dava konusu taşınmazların 1921 tarihinde ölen müşterek kök muris ...'ten intikal ettiği ve terekenin usulünce taksim edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacı, çekişmeli taşınmazların müşterek kök muris ...'ten intikal ettiğini ve terekenin taksim edilmediğini ileri sürerek dava açmıştır. Davalı taraf ise, taşınmazların taksim edildiğini ve uzun yıllardır kendileri ve murisleri tarafından zilyet edildiğini savunmuşlardır. Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taşınmazların müşterek kök muris ...'ten gelip gelmediği ve terekenin taksim edilip edilmediği, taşınmazların ne zamandır davalılar ve murisleri ... ve dedeleri ... tarafından kullanıldığı noktasında toplanmaktadır. Ne var ki, Mahkemece bilgisine başvurulan yerel bilirkişi, tanık ve tespit bilirkişisinin beyanları bu hususları açıklığa kavuşturacak nitelikte değildir.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece taşınmaz başında, yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişinin katılımıyla keşif yapılarak, çekişmeli taşınmazların müşterek kök muris ...' ten intikal edip etmediği, kök muristen gelen taşınmazların taraflar arasında taksim edilip edilmediği, çekişmeli taşınmazın kök murisin ölüm tarihi olan 1921 yılından beri davalılar ve murisleri olan babaları ..., ondan öncede dedeleri ... tarafından kullanılıp kullanılmadığı sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı; taşınmazın müşterek kök muris ...'in ölüm tarihinden beri davalılar ve murisleri ... ve ... tarafından kullanıldığının saptanması halinde, insan ömrünü aşan süreye ulaşan uzun süreli zilyetliğin, paylaşmaya karine oluşturacağı da göz önünde bulundurulmak suretiyle, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalılar vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 09.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/9892, Karar No: 2013/20621, Tarih: 07.11.2013

**10. Hukuk Dairesi         2013/9892 E.  ,  2013/20621 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Davacı, davalı şirkete ait işyerinde 15.05.1995-20.08.1999 ile 01.06.2003-11.10.2007 tarihleri arasında aylık 1.500,00-TL ücretle çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtilen gerekçelerle, davacının bildirilmeyen ve tespiti gereken sigortalı çalışması bulunmadığı gerekçesi ile tesbit isteğinin reddine, davacının son aylık ücretinin 1.462,50-TL olduğunun tespitine karar vermiştir.

Hükmün, davacı vekili ve davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile

sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.

Ayrıca, davanın niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü delille ispatlanabilmesine karşın, ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Hukuk Genel Kurulunun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. maddesindeki (Hukuk Muhakemeleri kanunu'nun 200. maddesi) yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı, yasada düzenlenen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat, sınırın altında kalan miktar için tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile, varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür (HMK m. 202).

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı, HUMK'nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira, 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile, ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanacaktır.

Somut olayda; mahkeme gerekçesinde, davacının birden fazla işe giriş ve çıkışının olduğu, işe giriş ve çıkışları arasındaki sigortalılık süresinin tam olarak bildirildiği kabul edilmesine rağmen davacının hizmet döküm cetvelinde 20.06.1995-19.11.1998 tarihleri arasında 51283 sicil numaralı işyerinden kısmi bildirimlerinin bulunduğu ancak mahkemece bu işyerinin davalı şirkete ait işyeri olup olmadığının araştırılmadığı, mahkemece, davacının çalışmalarının geçtiği davalı şirkete ait işyeri kayıtlarının ve dönem bodrolarının getirtilmediği, dosyaya getirtilen dönem bodrolarının davalının hizmet döküm cetvelinde bulunmayan davalı şirkete ait 1071033 sicil nolu büro işyerine ait olduğu, mahkemece prime esas kazanç belirlenirken emsal rayiç bedelin baz alındığı ve mahkemece hak düşürücü sürenin irdelenmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında; mahkemece, re'sen araştırma yapılarak, davacının hizmet döküm cetvelinde eksik bildirimler bulanan

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında; mahkemece, re'sen araştırma yapılarak, davacının hizmet döküm cetvelinde eksik bildirimler bulanan

51283 sicil numaralı işyerinin davalı şirkete ait olup olmadığı araştırılmalı, davacının çalışmalarının geçtiği işyerlerinin Kurum nezdindeki işyeri dosyası ile dönem bordroları getirtilmeli; bu işyerlerinden davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu tüm dönemi kapsar şekilde çalışması bulunan diğer bordro tanıkları re’sen belirlenmeli, davacının davalı şirkette geçen çalışmalarının sürekli olup olmadığı hususunda beyanlarına başvurulmalı, çalışmaların geçtiği işyerlerine ilişkin ücret bordroları, puantaj kayıtları gibi varsa tüm işyeri kayıtları davalı işverenden celbedilmeli; davalı şirketin ihale yolu iş aldığı kabul edildiğinden ihale ile alınan işlerin başlanğıç ve bitiş tarihleri belirlenmeli, davalı şirketin ihale dışında yaptığı işler olup olmadığı, ayrıca büro işyeri bulunduğundan davacının ihale ile yapılan işler dışında davalı şirkette çalışmalarının bulunup bulunmadığı, çalışmalarının sürekli olup olmadığı araştırılmalı, prime esas kazancın tespiti hususunda, hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerin varlığı araştırılmalı, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, hak düşürücü süre de irdelenerek toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalı SGK vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 07.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/10754, Karar No: 2015/6843, Tarih: 23.10.2015

**23. Hukuk Dairesi         2014/10754 E.  ,  2015/6843 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İzmir (Kapatılan) 9. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 25/04/2014

NUMARASI : 2014/16-2014/109

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında hizmet sözleşmesi bulunduğunu, sözlşemenin gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle davalı şirket aleyhine İzmir 24. İcra Müdürlüğü'nün 2013/12368 esas sayılı dosyasıyla icra takibi yaptıklarını, davalının icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin davacı şirkete 08.02.2013 tarihinden itibaren bir yıl süreli sözleşmeyle gümrük müşavirliği hizmetini sunduğunu, sözleşmenin 6. maddesinde uyuşmazlık halinde İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olacağının kararlaştırıldığını dolayısıyla davanın yetkisiz mahkemede açıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, delliler ve dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesinde anlaşmazlık halinde yetkili yer mahkemesi ve yetkili İcra Müdürlüğü olarak İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri'nin yetkili kılındığı, sözleşmenin düzenlediği tarih itibariyle 6100 sayılı HMK'nın yürürlükte olduğu, her iki tarafın da tacir olduğu, itirazın iptali davasının görülebilmesinin ön koşullarından birisinin de, usulüne uygun yetkili yer icra müdürlüğünde yapılmış bir icra takibinin olması gerektiği, somut olayda sözleşmede yetkili yer mahkemesi ve icra müdürlüğü olarak İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri'nin yetkili kılındığı, dolayısıyla yetki sözleşmesinin geçerli bir sözleşme olup yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan yer mahkemesi olan İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri'nin kesin yetkili yer olup, icra takibinin kesin yetkili yer olan İstanbul İcra Müdürlüğü'nde yapılması gerekirken, yetkili olmayan İzmir İcra Müdürlüğü'nde yapıldığı ve itirazın iptali davasının görülebilmesi için gerekli dava şartı gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 17. maddesinde, ''tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.'' hükmünü içermektedir. İcra dairelerinin yetkisi ise, İİK'nın 50. madddesinde düzenlenmiş olup, öğreti ve uygulamada icra dairelerinin yetkisinin kesin olmadığı kabul edilmektedir (KURU, B.: İcra ve İflas Hukuku, El Kitabı, 2.b., İstanbul 2013, s.179 ve HGK., 24.04.2013 gün ve 2012/9-1435 E., 2013/569 K.) Somut olayda, davalı borçlu icra takibinde yetki itirazında bulunmamış, itirazın iptali davasında ise, mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. Bu durumda, açıklanan ilkeler gereğince icra dairesinin yetkisinin kesin yetki niteliğinde olmadığı ve yetkisine itiraz edilmeyen İzmir 24. İcra Müdürlüğü'nde yapılan icra takibinin usulüne uygun bir takip olduğu kabul edilerek, mahkemece davalı tarafın mahkemenin yetkisine ilişkin ilk itirazı konusunda karar verilmesi gerekirken yetkisiz icra dairesinde takip yapılması sebebiyle itirazın iptali davasının şartları oluşmadığın davanın usulden reddine dair yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış hükmün davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/5092, Karar No: 2017/4229, Tarih: 26.09.2017

**14. Ceza Dairesi         2017/5092 E.  ,  2017/4229 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı, çocuğun basit cinsel istismarı

HÜKÜM : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı yönünden uyarlama talebinin kabulü ile çocuğun basit cinsel istismarı suçundan mahkumiyet, çocuğun basit cinsel istismarı suçu yönünden uyarlama talebinin reddi ile mevcut hükmün aynen infazına

İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçların yeniden düzenlenmesi karşısında, lehe Kanunun belirlenmesine ilişkin verilen kararların Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.05.2011 gün ve 66/96 sayılı ilamında da açıklandığı üzere 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98/1. maddesine göre verilmesi nedeniyle aynı Kanunun 101/3. maddesi uyarınca itirazı kabil kararlardan olup temyiz yeteneğinin bulunmadığı anlaşıldığından, hükümlü müdafiin temyiz istemi 5271 sayılı CMK'nın 264. maddesi hükmüne göre itiraz niteliğinde kabul edilip gerekli karar mahallinde merciince verilmek üzere, esası incelenmeyen dosyanın mahkemesine İADESİNE, 26.09.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/17937, Karar No: 2009/5323, Tarih: 23.03.2009

**2. Hukuk Dairesi         2008/17937 E.  ,  2009/5323 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Eskişehir l. Aile Mahkemesi

TARİHİ :02.07.2008

Davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 2828 sayılı Kanununa göre korunma kararı alınmasına ilişkindir. Sözü edilen Kanun, korunmaya muhtaç çocukların, ergin oluncaya kadar, bu kanun hükümlerine göre kurulan sosyal hizmet kuruluşlarında bakılıp gözetilmeleri hususundaki tedbirin görevli ve yetkili mahkemece alınacağını hükme bağlamış (2828 s. K. m.22/1), görevli ve yetkili mahkemenin hangi mahkeme olduğunu göstermemiştir. Kanunun 24. maddesi de, korunma kararı alınmasını gerektiren şartların ortadan kalkması halinde, kurum yetkililerinin önerisi üzerine mahkemece, çocuk ergin olmadan kaldırılabileceği gibi, ergin olduktan sonra da, çocuğun rızası alınmak şartıyla ve bu maddede gösterilen şartların varlığı halinde korunma kararının devamına karar verilebileceğini hükme bağlamıştır.

9.1.2003 tarihinde kabul edilen ve 18.1.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanununun 6. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi ise; görev alanına giren konularda, bedensel ve zihinsel gelişmesi tehlikede bulunan veya manen terk edilmiş halde kalan küçüğü, ana ve babadan alarak bir aile yanına veya resmi ya da özel sağlık kurumuna veya genel veya katma bütçeli daireler ve benzeri yerlere yerleştirmeye ilişkin tedbirin Aile Mahkemelerince alınacağını hükme bağlamıştır. 3.7.2005 tarihinde kabul edilen ve 15.7.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu, korunma ihtiyacı olan çocuk hakkında, koruyucu ve destekleyici tedbir kararı alma yetkisini çocuk mahkemelerine vermiş (5395 s. K. m.7/7), bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik de (R.G. 24.12.2006 ve 26386) “Mahkemenin”, müstakil çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde aile ya da asliye hukuk mahkemeleri ile suça sürüklenen çocuklar yönünden ceza mahkemelerini ifade ettiği belirtilmiştir. (Yönetmelik m.4/e)

Yukarda belirtilen kanun ve yönetmelik hükümlerine göre, 4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanununun yürürlüğe girmesiyle, 2828 sayılı Kanun uyarınca korunmaya muhtaç çocuklar hakkında korunma kararı alma ve koşullarının varlığı halinde bu kararı kaldırma görevi Aile Mahkemelerinin görevi kapsamına alınmıştır. İşin esasıyla ilgili karar vermek gerekirken görevsizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ :Temyiz olunan hükmün yukarıda gösterilen sebeple BOZULMASINA, iş bu kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.23.03.2009 pzt.
Yargıtay — Esas No: 2014/4059, Karar No: 2014/6578, Tarih: 08.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/4059 E.  ,  2014/6578 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı, o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için, eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi’ne başvurulamaz (Ek cümle: 07/05/2004-5170/7 md) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan uluslararası sözleşmeler; yasalar üstü bir konumda olduğundan iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) temel amacı; insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özğürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.