muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/13404, Karar No: 2015/11893, Tarih: 25.06.2015

**3. Hukuk Dairesi         2014/13404 E.  ,  2015/11893 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ANKARA 10. TÜKETİCİ MAHKEMESİ

TARİHİ : 06/05/2014

NUMARASI : 2013/1181-2014/1147

Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, müvekkilinin meskenine su aboneliği için davalı kuruma başvuru yaptığını, davalının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli tahsil ettiğini, bu bedellerin alınmasının haksız olduğunu ileri sürerek, yapılan ödemenin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, abonelik yapılması için kanal şebeke hissesinin ödenmesi gerektiğini, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu 87 ve 88.madde hükümleri ve ASKİ Tarifeler Yönetmeliği 39.madde hükmüne göre bedel ödenmeden abonelik yapılmasının mümkün olmadığını savunmuştur.

Mahkemece, dosya kapsamına göre; kanalizasyon şebeke hattı ve içme suyu hattı tesisinin tamamlanmasından sonra, davacının kanal ve şebeke payı ödeme yükümlülüğü bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun kanalizasyon harcamalarına katılma payı başlığı altındaki 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır;

a) Kanalizasyon tesisi yapılması,

b) Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ve dava tarihinde yürürlükte olan ASKİ tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ve dava tarihinde yürürlükte olan ASKİ tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapıldığı veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde davalının tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payını talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre davalı tarafça hizmet götürüldüğü kanıtlanmış ise; iskan öncesi ve sonrası ayrımı yapılmaksızın hizmetten yararlanan davacı kanal katılım bedelinden sorumlu olur; aboneliğin iskan tarihinden sonra olmasının; iskan tarihinden sonra yeni hizmet sunulmasının bir önemi bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle mahkeme, davacının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden sorumlu olduğu gözetilerek bilirkişi marifetiyle, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümlerine göre belirlenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 25.06.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/7674, Karar No: 2016/1632, Tarih: 17.02.2016

**11. Hukuk Dairesi         2015/7674 E.  ,  2016/1632 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04/12/2014 tarih ve 2014/249-2014/270 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin “...” esas unsurlu tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalının bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “...” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı ...nezdinde yaptığı başvuruya yaptıkları itirazın davalı ... tarafından reddedildiğini, oysa müvekkili markasının ve başvurunun bu marka ile karıştırılma ihtimali bulunacak düzeyde benzer olduğunu, müvekkilinin tanınmışlığından haksız yararlanacağını ileri sürerek, ... kararının iptalini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı...A.Ş vekili, müvekkili şirket tarafından tescili talep edilen “...” ibaresinin davacının iddialarının aksine, davacıya ait markalardan farklı olduğunu, karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, haksız yarar sağlanacağı ve markanın itibarına zarar vereceği savlarının da dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, başvuru kapsamındaki çekişmeli 30. sınıfta yer alan bir kısım malların, itiraza dayanak markaların kapsamında da aynı veya aynı tür olarak bulunduğu, taraf markalarında yer alan "..." ve ''...'' ibarelerinin şemsiye markası konumunda olduğu, "..." sözcüğünün dilimize de yerleşmiş olan ve kökeni İngilizce'deki "..." sözcüğünden gelen ve dilimize geçtiği gibi kek ürününün doğrudan adı olan kelimenin Türkçe söyleniş karşılığını teşkil ettiği, bu nedenle ortalama tüketicisi yönünden de bu sözcüğün özellikle çekişmeli kek ve gıda ürünleri bakımından doğrudan tanımlayıcı ayırt ediciliği olmayan bir ibare olduğu, başvuru ile davacı markaları arasında bağlantılandırma ve karıştırma ihtimalinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 17/02/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/13126, Karar No: 2012/18628, Tarih: 08.10.2012

**5. Hukuk Dairesi         2012/13126 E.  ,  2012/18628 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar ile davalılardan ... Belediye Başkanlığı vekilleri yönünden verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R –

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalılardan ... Belediye Başkanlığı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyada bulunan kanıt ve belgelerden; dava konusu taşınmazın 1994 yılında kesinleşen 1/1000 ölçekli imar planında Temel Eğitim Alanı olarak ayrıldığı, ancak fiilen el atılmadığı, anlaşılmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun benzer konudaki 15.12.2010 gün ve 2010/5-662/651 sayılı kararı uyarınca imar planında, temel eğitim alanı olarak ayrılan taşınmaza fiilen el atılmamış olsa dahi, 3194 sayılı İmar Kanunun 10. maddesinin amir hükmü uyarınca 1/1000 ölçekli imar planının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içerisinde yatırımcı idare tarafından ayrılma amacına uygun olarak kamulaştırma görevinin yerine getirilmemesi ve malikin mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle, taşınmaz bedelinin yatırımcı idareden tahsiline karar verilmesi gerekir.

Bu durumda; 1994 yılında kesinleşen 1/1000 ölçekli imar planında temel eğitim alanı olarak ayrılan taşınmaz ile ilgili olarak açılan davada, yatırımcı kuruluş olan İl Özel İdare Müdürlüğüne izafeten ... Valiliğinin davalı olarak davaya dahil edilmesi sağlanıp, hakkında hüküm kurulması, davalılar ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve ... Belediye Başkanlığı hakkında açılan davaların ise husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması,

Doğru görülmemiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı ile davacı vekillerinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U....nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde ödeyenlere iadesine, temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 08.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/27767, Karar No: 2018/14407, Tarih: 02.07.2018

**9. Hukuk Dairesi         2017/27767 E.  ,  2018/14407 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ

İLK DERECE

MAHKEMESİ : ... 5. İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalı avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi davalı avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalıya işyerinde 1999'dan itibaren muhasebe müdürü olarak çalışmaya başladığını,işyerinin yeni yönetiminin estki çalışanların işe devam etmemesi ve iş akitlerinin istifa sureti ile sonalandırılması için bezdirme yolunu tercih ettiklerini,bir çok çalışana görevi olmayan işlerin yapılması ve grup şirketlerinin muhasebe işlerinin yapılmasının dikte edildiğini,davalının davacı ilk işe başladığında 13 maaş anlaşmasını kaldırarak davacıya yeni sözleşme imzalatıldığını,22.12.2015 tarihinde davalının ...'daki üst düzey yöneticilerinin gelerek davacının ikale talebi ile ikale sözleşmesinin imzalanması yönünde ısrarcı olduklarını,aksi halde fesih yolunu tercih edeceklerini ve haklarını ödemeyeceklerini beyan ettiklerini,dava açsa dahi alacaklarını almasının zaman alacağının söylendiğini ve davacıya ikale talebi ile ikale sözleşmesinin baskı ile yazdırılıp imzalattırıldığını,davacının işsiz kalacağı için tazminatsız olarak işten ayrıldığında yeni bir iş bulana dek zor durumda kalacağı için talepleri yerine getirmek durumunda kaldığını,01.01.2016 tarihi itibarı ile performans değerlendirilmesine tabi olacak olan ve en az 1,en fazla 3 maaş tutarında ek ödeme alacak iken kötü niyetli olarak yıl bitmeden iş aktinin feshine zorlandığını ve bu durumun yaşamın olağan akışına uygun olmadığını,davacının baskı altında olduğunu ve davalının kötü niyetli olduğunu,davacının işten ayrıldığı gün yeni bir muhasebe müdürünün işe başlatıldığını,davalı tarafından davacının iş aktinin sonlandırma işleminin işveren feshi olduğunu,davalının davacıya yalnızca kıdem ihbar tazminatlarını ödediğini,davacıya bunun dışında herhangi bir ek ödeme yapılmadığını ve bu durumun ikale sözleşmesini geçersiz kıldığını iddia ederek; feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 14.09.2009 tarihinden itibaren işyerinde muhasebe müdürü olarak çalıştığını,22.12.2015 tarihli ikale icap dilekçesi sonucu imzalanan ikale sözleşmesi ile karşılıklı olarak iş aktinin sona erdirildiğini,davnın haksız olduğunu ve davacının imzaladığı sözleşmenin üst düzey yönetici olması sebebi ile sonuçlarını bilebilecek konumda olduğunu, iş aktinin ikale sözleşmesi ile sona erdirilmesi halinde işe iade davası açılamayacağını, ikale icabının işçi tarafından geldiği durumda kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi kararlaştırılmış ise ek menfaat sağlanması gerekmeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

C) İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk derece mahkemesince, davacının davalı işyerinde 2009 yılında çalışmaya başladığı ve muhasebe müdürü olarak çalıştığı,davacı ile davalı arasında 22.12.2015 tarihli ikale sözleşmesi yapıldığı ve davacıya kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret alacağının ödenmiş olduğu,davacının 22.12.2015 tarihli davalı işyerine verdiği dilekçesi olduğu ve dosya kapsamından,tanık beyanlarından davalının davacıyı ikale zorladığı ve işyerinde çalıştığı sırada 22.12.2015 tarihli dilekçesi ile aynı tarihli,22.12.2015 tarihli ikale sözleşmesi yapılmış olduğu ve davalı tarafın davacıya kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret alacağını ödediği,ayrıca başka bir ödeme yapılmadığı ve davacının işyerinde çalışmasına devam etmesi halinde kazanması muhtemel alacaklar sağlaması ve hakları mevcut iken ikale sözleşmesi talep etmesinin yaşamın olağan akışına uygun olmadığı ve davacının iş aktinin davalı tarafından geçerli olmadan feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) İstinaf başvurusu :

İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

E) İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili istinaf başvurusunda; davacının muhasebe müdürü olarak çalıştığını üst düzeyde bulunduğu ve üst düzey yönetici olmak için gerekli vasıflara sahip olması gerektiğinden imzalayacağı sözleşmelerin sonucunu idrak edebileceğini, muhasebe müdürü olarak görev yapan; bu görev sebebiyle işçilerin bordro ve diğer özlük haklarına ait dosyaları düzenleyen, ödemeleri gerçekleştiren bir çalışanın dava dilekçesinde söz ettiği “baskı neticesinde kendisinin ikale talebinde bulunması’’ iddiası hukuka aykırı olduğunu, ikaleye zorlandığından bahsedilemeyeceğini, tanık beyanları görgüye dayalı olmayıp tamamen davacı asilin kendilerine söylediği beyanlardan ibaret olduğunu, Kanunda açıkça işe iade davasının iş sözleşmesinin işveren tarafından feshi halinde uygulanma alanı bulacağının bahis konusu olduğunu, oysa ki sözleşmenin ikale yoluyla son bulduğunu, bu durumda hak etmeyeceğini bildiği kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığını, ikale icabının işçi tarafından geldiği hallerde ek menfaat sağlama olgusunun aranmadan ikale sözleşmesinin geçerli olacağı dolayısıyla işçinin işe iade davası açamayacağını ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

F) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :

Bölge adliye mahkemesince, davacının 22.12.2015 tarihli dilekçesi, tanık beyanları ve dosya kapsamından davalının davacıyı ikale zorladığı, işyerinde çalıştığı sırada 22.12.2015 tarihli dilekçesi ile aynı tarihli 22.12.2015 tarihli ikale sözleşmesi yapılmış olduğu ve davalı tarafça davacıya kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret alacağı ödediği, ayrıca başka bir ödeme yapılmadığı, ayrıca tanık anlatımlarından davacının ikale sözleşmesi yapmaması durumunda tazminatsız olarak işten çıkarılacağı veya pasif göreve alınacağı yönünde telkinde bulunulduğu, davacının işyerinde çalışmasına devam etmesi halinde kazanması muhtemel alacaklar sağlaması ve hakları mevcut iken ikale sözleşmesi talep etmesinin yaşamın olağan akışına uygun olmadığı ve davacının iş aktinin davalı tarafından geçerli olmadan feshedildiği gerekçesi ile davalı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

G) Temyiz başvurusu :

Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını davalı vekili temyiz etmiştir.

H) Gerekçe:

Taraflar arasındaki iş ilişkinin “bozma sözleşmesi” yoluyla sona erip ermediği hususu uyuşmazlık konusudur.

Bozma sözleşmesi (ikale) yasalarımızda düzenlenmiş değildir. Sözleşme özgürlüğünün bir sonucu olarak daha önce kabul edilen bir hukuki ilişkinin, sözleşmenin taraflarınca sona erdirilmesi mümkündür. Sözleşmenin, doğal yollar dışında tarafların ortak iradesiyle sona erdirilmesi yönündeki işlem ikale olarak adlandırılır.

İş Kanununda bu fesih türü yer almasa da, taraflardan birinin karşı tarafa ilettiği iş sözleşmesinin karşılıklı feshine dair sözleşme yapılmasını içeren bir açıklama (icap), ardından diğer tarafın da bunu kabulü ile bozma sözleşmesi (ikale) kurulmuş olur.

Bozma sözleşmesinde icapta, iş ilişkisi karşı tarafın uygun irade beyanı ile anlaşmak suretiyle sona erdirmeye yönelmiştir. Bu sebeple, ikale sözleşmesi akdetmeye yönelik icap, fesih olarak değerlendirilip, feshe tahvil edilemez.

Bu anlamda bozma sözleşmesinin şekli, yapılması, kapsam ve geçerliliği Borçlar Kanunu hükümlerine göre saptanacaktır. Buna karşılık iş sözleşmesinin bozma sözleşmesi yoluyla sona erdirilmesi, iş hukukunu yakından ilgilendirdiği için ikalenin yorumunda iş sözleşmesinin yorumunda olduğu gibi, genel hükümlerin yanı sıra iş hukukundaki “işçi yararına yorum” ilkesi de göz önünde bulundurulacaktır.

Borçlar Kanunun 23-31 maddeleri arasında düzenlenmiş olan irade fesadı hallerinin, bozma sözleşmeleri yönünden titizlikle ele alınması gerekir. Bir işçinin bozma sözleşmesi yapma konusundaki icap veya kabulde bulunmasının ardından işveren feshi haline özgü iş güvencesi hükümlerinden yararlanmak istemesi ve yasa gereği en çok bir ay içinde işe iade davası açmış olması hayatın olağan akışına uygun düşmez.

Borçlar Kanunun 23-31 maddeleri arasında düzenlenmiş olan irade fesadı hallerinin, bozma sözleşmeleri yönünden titizlikle ele alınması gerekir. Bir işçinin bozma sözleşmesi yapma konusundaki icap veya kabulde bulunmasının ardından işveren feshi haline özgü iş güvencesi hükümlerinden yararlanmak istemesi ve yasa gereği en çok bir ay içinde işe iade davası açmış olması hayatın olağan akışına uygun düşmez.

İş ilişkisi taraflardan her birinin bozucu yenilik doğuran bir beyanla sona erdirmeleri mümkün olduğu halde, bu yola gitmeyerek karşılıklı anlaşma yoluyla sona erdirmelerinin nedenleri üzerinde de durmak gerekir. Her şeyden önce bozma sözleşmesi yapma konusunda icapta bulunanın makul bir yararının olması gerekir. İş ilişkisinin bozma anlaşması yoluyla sona erdirildiğine dair örnekler 1475 sayılı İş Kanunu ve öncesinde hemen hemen uygulamaya hiç yansımadığı halde, iş güvencesi hükümlerinin yürürlüğe girmesinin ardından özellikle 4857 sayılı İş Kanunu sonrasında giderek yaygın bir hal almıştır. Bu noktada, işveren feshinin karşılıklı anlaşma yoluyla fesih gibi gösterilmesi suretiyle iş güvencesi hükümlerinin bertaraf edilmesi şüphesi ortaya çıkmaktadır. Bu itibarla irade fesadı denetimi dışında, tarafların bozma sözleşmesi yapması konusunda makul yararının olup olmadığının da irdelenmesi gerekir. Makul yarar ölçütü, bozma sözleşmesi yapma konusundaki icabın işçiden gelmesi ile işverenden gelmesi ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak ele alınmalıdır. Dairemizin 2008 yılı kararları bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 21.4.2008 gün 2007/31287 E, 2008/9600 K).

Bozma sözleşmesi yoluyla iş sözleşmesi sona eren işçi, iş güvencesinden yoksun kaldığı gibi, kural olarak feshe bağlı haklar olan ihbar ve kıdem tazminatlarına da hak kazanamayacaktır. Yine 4447 sayılı Yasa kapsamında işsizlik sigortasından da yararlanamayacaktır. Bütün bu hususlar, iş hukukunda hâkim olan ibranamenin dar yorumu ilkesi gibi, hatta daha da ötesinde, ikale sözleşmesinin geçerliliği noktasında işçi lehine değerlendirmenin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Tarafların bozma sözleşmesinde ihbar ve kıdem tazminatı ile iş güvencesi tazminatı hatta boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklardan bazılarını ya da tamamını kararlaştırmaları da mümkündür. Bozma sözleşmesinin geçerliliği konusunda bütün bu hususlar dikkate alınarak değerlendirmeye gidilmelidir.

Bozma sözleşmesinde kıdem tazminatının ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde, kıdem tazminatı 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesine göre hesaplanmalı ve anılan maddedeki kıdem tazminatı tavanı gözetilmelidir. Belirtmek gerekir ki, sözü edilen Yasada düzenlenen kıdem tazminatı tavanı mutlak emredici niteliktedir.