muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2016/4886, Karar No: 2016/5274, Tarih: 05.12.2016

**23. Hukuk Dairesi         2016/4886 E.  ,  2016/5274 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

-KARAR-

Dairemizin 22.01.2016 tarih ve 2015/4236 E., 2016/313 K. sayılı geri çevirme kararı ile, gerekçeli kararın ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinin, davacı vekiline, ... Müdürü tarafından, HMK'nın 301/1. ve Yönetmeliğin 169/3-b maddelerine veya kalem dışında, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun tebliği istenmiş ise de, gerekçeli kararın, Tebligat Kanunu'nun 17. ve 20. madde hükümlerine aykırı olarak, tebliğ belgesinde, muhatabın tevziat saatinde işyerinde bulunmadığına ve aynı gün döneceğine ilişkin bir tespite yer verilmeden, daimi işçisi ....'ya tebliğ edildiği, davalının temyiz dilekçesinin ise adı geçen vekiline hiç tebliğe çıkarılmadığı anlaşılmıştır. Tebligat Kanunu'nun tevziat saatinde o yerde bulunmayıp, aynı gün tevziat saatinden sonra dönmeyeceği belirlenen muhataplar için düzenleme içeren 20. ve Yönetmeliği'nin 29. maddesinde aranan, anılan belirlemeye ilişkin bir açıklama da Tebliğ belgesinde bulunmamaktadır. Gerekçeli kararın tebliği, Tebligat Kanunu'nun 17 ve 20; tebliğ tarihinde yürürlükte olan Yönetmeliğin 26 ve 29. madde hükümlerine uygun yapılmış değildir. Bu nedenle, gerekçeli kararın ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinin, davacı vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilip, temyize cevap süresinin beklenmesi ve temyize cevap verilmesi halinde bu dilekçenin de eklenmesi için dosyanın yerel mahkemesine ikinci kez geri çevrilmesi gerekmiştir.

Geri çevirme kararının gereklerinin yerine getirilmemesi, dosyanın sürüncemede kalmasına ve adaletin gecikmesine neden olduğundan bu kez geri çevirme gereklerinin yerine getirilmesi hususunda daha dikkatli ve itinalı davranılması, aksi halin sorumluluk doğuracağının bilinmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın yerel mahkemesine İKİNCİ KEZ GERİ ÇEVRİLMESİNE, 05.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/12442, Karar No: 2007/16910, Tarih: 26.12.2007

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2007/12442 E.  ,  2007/16910 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ... Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Kadastro sırasında, ... Köyü 101 ada 18 parsel sayılı 420,35 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, senetsiz ve belgesiz olarak bahçe niteliği ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı adına tespit edilmiştir. Davacı ... Yönetimi, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine yönelik verilen kararın Orman Yönetimi tarafından temyizi üzerine Dairemizce bozulmuştur.

Hükmüne uyulan Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 13.10.2006 gün 2006/9469-13496 sayılı bozma kararında özetle; “Hükme dayanak yapılan orman bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, bu sebeple eski tarihli memleket haritası, ... fotoğrafları ve amenejman planı bulundukları yerlerden getirtilerek önceki bilirkişiler dışında üç orman yüksek mühendisi ve bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte yöntemine uygun orman araştırması yapılması, oluşacak sonuca göre karar verilmesi” gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak davanın reddine, dava konusu taşınmazın tespit gibi davalı adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.

Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede bu güne kadar orman kadastrosu yapılmamıştır.

Dava kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede bu güne kadar orman kadastrosu yapılmamıştır.

Mahkemece bozma kararına uyulmuşsa da gerekleri yerine getirilmemiştir. Hükme dayanak yapılan orman bilirkişi kurulu raporunda;Çekişmeli taşınmazın 1953 basım tarihli memleket haritasında yapraklı ağaç rumuzlu yeşil renkli alanda gözüktüğü, ancak bu yer ve çevresinin ... ve meyvelik niteliğinde olduğu, meyveliklerin memleket haritasında yanlışlıkla yapraklı ağaç olarak gösterildiği, davalı taşınmazın zemindeki durumu kesin olarak tesbit edildiğinden ... fotoğrafları üzerinde detaylı incelemeye gerek kalmadığı, çekişmeli yer ile çevresinin kadim bağ, bahçe olup çevrelerinde meyve ağaçları bulunduğu, bu sebeplerle orman sayılmayan yerlerden olduğu açıklanmışsa da rapor kendi içinde çelişik olup bilimsellikten uzaktır. Bilirkişi raporunda; memleket haritasının yanlış olduğu, meyveliklerin yeşil renkli yapraklı ağaç rumuzları ile gösterildiği açıklanmakla birlikte çekişmeli taşınmazın fiili durumu kesin olarak belirlendiği yönündeki bilimsel veriye dayanmayan soyut bir gerekçe ile eski tarihli ... fotoğrafları incemenmemiştir. Bilindiği gibi 1/25000 ölçekli memleket haritaları daha önce çekilen ... fotoğrafları esas alınarak ve yerinde bizzat üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, boyu, sıklığı görülerek yapılmaktadır. Memleket haritasının yanlış boyandığı savı ileri sürüldüğüne göre bu durumda 1953 basım tarihli memleket haritasının yapımına esas alınan eski tarihli ... fotoğrafları ve 1953 tarihli memleket haritası dışında bu tarihten sonra üretilen ... fotoğrafını ve memleket haritası da getirtilip uygulanarak, çekişmeli taşınmazın niteliğinin belirlenmesi gerekir. Hükme dayanak rapor bu hali ile yetersizdir. Bu nedenle, uzman bilirkişilerin raporu çekişmeli yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz.

Mahkemece, 1953 tarihli memleket haritası ile bu haritanın yapımına esas ... fotoğrafı ile bu tarihten sonra üretilen memleket haritası, ... fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında halen ... ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman serbest orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman yüksek mühendisi, bir ... elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, çekişmeli taşınmaz ile birlikte ... araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyedlikle ormandan ... kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan,, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; ... yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; ... ve uzman orman bilirkişilerden, taşınmazın konumunu gösteren orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu ... parsellerle birlikte haritalar üzerinde en az bir ada bazında gösterecekleri ayrı renklerle işaretli ve bilirkişilerin onayını taşıyan, duraksamaya yer vermeyecek nitelikte kroki düzenlettirilmeli, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı,1953 tarihinden sonra üretilen ... fotoğrafları ve memleket haritaları da aynı yöntemle yerine uygulanarak, eski ve ... tarihli ... fotoğrafları ve memleket haritaları karşılaştırılarak, çelişki olup olmadığı belirlenmeli, çekişmeli taşınmazın keşif sırasındaki fiili durumu (taşınmaz üzerinde neler bulunduğu, bitki örtüsü, ağaçların cinsi,sayısı, yaşı vb.) ayrıntılı olarak keşif tutanağına yazılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanarak, çekişmeli yeri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, bundan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 26/12/2007 günü oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/15968, Karar No: 2016/9507, Tarih: 12.10.2016

**8. Ceza Dairesi         2015/15968 E.  ,  2016/9507 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

HÜKÜM : Beraat ve müsadere

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosyada mevcut; ... Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nün 25.09.2013 tarihli raporunda özetle; suça konu gaz tabancasının "mevcut durumu itibariyle bilinen ateşli silah fişeklerini istimale elverişli olmadığı, ancak namlusu içerisinde gaz ayırıcı parçanın daire şeklinde delikli bir yapıda olduğu, bu haliyle de özel şekil ve nitelikteki fişeklerin ucunda bulunan kurşun küre veya saçma tanelerinin geçebileceği kadar bir boşluk sağladığı, mermi çekirdeği niteliğini taşıyan ve ucunda kurşun küre bulunan ateşli bir silah fişeği niteliği kazanmış çapına uygun özel şekil ve nitelikteki fişekleri istimale elverişli olduğu, namlu içerisinde ve gaz ayırıcı parçada sonradan değişiklik yapıldığına dair bir bulguya rastlanılmadığının" belirtilmesi, olayda tadil edilmiş fişek ele geçmemiş olması ve sanığın savunması karşısında, sanığın ele geçen tabancanın tadil edilmiş fişek atabilme vasfını bilerek bulundurduğuna dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından, mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Mahkemece kanıtlar değerlendirilip gerektirici nedenleri açıklanmak suretiyle verilen beraat kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan Cumhuriyet Savcısının, suçun sübutuna yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün (ONANMASINA), 12.10.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/8341, Karar No: 2023/8131, Tarih: 13.09.2023

**10. Hukuk Dairesi         2023/8341 E.  ,  2023/8131 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Anadolu 21. İş Mahkemesi

SAYISI : 2021/26 E., 2022/601 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Krum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirkette işçi olarak işe başladığını, işe başlangıç tarihinin sosyal güvenlik Kurumuna 10.01.1984 tarihi olarak bildirilmesine rağmen yaklaşık 1 aylık süreye ait sigorta primlerinin yatırılmadığını öğrendiğini, bu durumun müvekkilinin maddi kayba uğramasına neden olduğunu, emeklilik işlemlerinde de gecikmeye sebep olduğunu belirterek, müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 10.01.1984 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı SGK cevap dilekçesinde, Kurumun fer'i müdahilliğine karar verilmesini, davacının çalışmalarında müvekkili Kurum kayıtlarının esas olduğunu, davacının huzurdaki dava ile ileri sürdüğü iddilarının müvekkili Kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlanması gerektiğinden davacının çalışma iddialarının salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlanmasına muvaffakatlerinin olmadığını, iş yerinin varlığının, iş yerinin 506 sayılı Kanun kapsamına girip girmediğinin araştırılmasını, davacının tespitini talep ettiği döneme ilişkin davalı işverene ait iş yeri kayıtlarının ve Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi ve sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ...Makina Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından davaya cevap verilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının davacının 10.01.1984 tarihinde bir gün süreyle asgari ücretle 506 sayılı Kanun'a tabi sigortalı olarak çalıştığının tespitine, 506 sayılı Kanun'un 60-g maddesine göre davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 01.07.1987 tarihi olduğunun tespitine ve 10.01.1984 tarihindeki 1 günlük çalışmasına ait primlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, tanık beyanlarının duyuma dayalı olduğunu, tanık beyanları arasındaki çelişki ve tutarsızlıkların giderilmediğini, davacının eğitimine ilişkin resen araştırma yapılmak yerine sunulan ilkokul diploması ile yetinildiğini ve davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkili kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 10.01.1984 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 3/II-B, 6 ncı, 108 inci, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü, 5 inci,16 ncı maddesi, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, Geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.

506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

506 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre sigortalılık niteliği, hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür.

506 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre sigortalılık niteliği, hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür.

Öte yandan aynı Kanun'un 3/II-B maddesinde, özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda; sigortalı ile işveren arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve sigortalının çırak olup olmadığı belirlenirken çalışma ilişkisi irdelenmeli, çıraklık sözleşmesinde akdi ilişkinin üstün niteliğinin çalışma yerine sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesi olduğu hususu gözetilmeli, sigortalının iş yerinde üretimle ilgili çalışmalara eylemli olarak katılması ve meslek ve sanat eğitiminin ikinci plânda tutulması, bir başka anlatımla sigortalının emeğiyle iş yeri ve işverene katkıda bulunması durumlarında çıraklık ilişkisinin söz konusu olamayacağı benimsenmelidir.

05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü maddesi çırağı, “Bu Kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o iş yerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimse...” olarak tanımlamıştır. Kanunu'nun 5 inci maddesine göre çırak olabilmek için 12 yaşından küçük, 18 yaşından büyük olmamak gerekir. Kanun'un 16 ncı maddesinde ise, işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmağa başlamadan önce velisi veya Kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20 maddesinde, sözleşmenin bir örneğinin Mahalli Çıraklık Eğitim Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu öngörülmüştür.

Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve 19.06.1986 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesinde, çırak olabilmek için 13 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak, en az ilkokul mezunu olmak, bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak koşullarına yer verilip, 14 üncü maddesinde, çıraklık süresinin 3-4 yıl olduğu ve bu sürenin mesleklerin özelliğine göre ilgili kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirleneceği kesintisiz olarak devam edeceği, Geçici 4 üncü maddesinde ise Kanun'un 25 inci maddesine göre sigorta primlerinin ödenmesine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden mali yıl başından itibaren başlanacağı, bu tarihe kadar olan sürede primlerin işyeri sahiplerince ödenmesine devam edileceği düzenlemesi yer almaktadır.

Çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Ancak çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Sözü edilen öğrencilerin sigortalı sayılmamaları, “tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işleri” nin gördükleri öğrenimin doğal bir gereği olmasından ötürüdür. Bir başka anlatımla, bu işler -SSK anlamında sigortalı işçilerin gördükleri iş görünümünde bulunsalar bile- belirgin olarak öğrenim çevresine girmektedir. Bu bakımdan, bu gibi durumlarda, esasen bir hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceği için sigortalılık niteliği edinme hali de söz konusu değildir (Mustafa Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi; ..., 1977 Baskı, s;130).

3. Değerlendirme

1.Bu açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, Mahkemesince 01.07.1969 doğumlu davacı adına davalı ... Mak. San. Ltd. Şti.'ye ait...sicil numaralı işyerinden 10.01.1984 tarihinde işe giriş bildirgesi verildiği,...sicil numaralı işyerinin 01.06.1978 tarihinde 506 sayılı yasa kapsamına alındığı, 31/08/1989 tarihinde kapsamdan çıkarıldığı,işyerinde balata imali yapıldığı,avacının işe giriş bildirgesi verildiği tarihte 14 yaşında olduğu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; öncelikle davacıya ait işe giriş bildirgesinde davacının çırak olarak çalıştığı hususunda bir yazı olmaması karşısında çıraklık sözleşmesi düzenlenip düzenlenmediği araştırılmalı, bir meslek eğitim merkezinde çıraklık kaydı olup olmadığı araştırılmalı, var ise buna ilişkin kayıtlar getirtilmeli, yukarıda anılan çalışma ilişkisi aydınlatılarak, davalıya ait iş yerinde davacının tam olarak hangi işleri yaptığı, davacının yaptığı işlerin üretimin bir parçası mı yoksa meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi olduğu, iş yerinde işlerin davacının talep konusu dönemde yaşı itibariyle yapabileceği işlerden olup olmadığı, bu işleri yapma hususunda fiziksel ve psikolojik yetkinliğinin olup olmadığı, bu işi yapmayı bu yaşta öğrenip öğrenemeyeceği, yaptığı işi ne kadarlık süre içinde öğrenebileceği belirlenmeli, dinlenen tanık beyanları arasındaki çelişkiler de giderilmek suretiyle açıklığa kavuşturulmalı, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

2. kabule göre de,davanın niteliği itibariyle davalı işverenliğe husumet düşmeyeceği, kaldı ki davalı şirketin Türk Ticaret Kanunun 7 inci maddesi kapsamında dava tarihinden önce 07.07.2014 tarihinde terkin edildiği hususu gözetilmeksizin anılan işverenliğe Tebligat Kanunun 35 inci maddesine göre tebligat yapılıp hakkında hüküm tesis edilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.