muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/14575, Karar No: 2017/4127, Tarih: 15.05.2017

**10. Hukuk Dairesi         2015/14575 E.  ,  2017/4127 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Sigortalının iş kazası uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda 818 sayılı Mülga Borçlar Kanunu'nun 50. ve 51. maddeleri (6098 sayılı Kanunun 61. ve 62. maddeleri) uyarınca teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları mevcut olup; aynı yasanın 146. maddesine (6098 sayılı Kanunun 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmesi gerekir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda, işverenden istenebilecek gerçek zararı aşmayan gelirin ilk peşin sermaye değerinin müteselsil sorumluların toplam kusuruna düşeninden işveren, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısının müteselsil sorumluların toplam kusuruna karşılık gelen tutarından da üçüncü kişinin sorumlu tutulması gerekir.

Daha açık anlatımla, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı; kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete de uygun olacaktır.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında, davalı işverenler ... A.Ş. ile ... Mad. A.Ş.’nin, 5510 sayılı Yasanın 21.madde hükmü kapsamında gelir yönünden teselsüle dayalı sorumlu olacağı tutar= 24.030,50 TL olup davalı üçüncü kişilerin ise sorumlu olacağı tutar =12.939 TL iken, hükmü temyiz eden davalı ...Ş.’nin fazla rücu alacağı ile sorumluluğuna karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kuşkusuz bu belirlemede, hükmü temyiz etmeyen davalı ... Mad. A.Ş. yönünden, davacı Kurum lehine oluşan usulü kazanılmış hak durumunun da gözetilmesi gerekecektir.

Kuşkusuz bu belirlemede, hükmü temyiz etmeyen davalı ... Mad. A.Ş. yönünden, davacı Kurum lehine oluşan usulü kazanılmış hak durumunun da gözetilmesi gerekecektir.

Ne var ki, bu hususun düzeltilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6217 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen geçici 3'üncü madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 438'inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: 1- Hükmün birinci bendinde yer alan birinci paragrafının silinerek yerine “ 12.939,61 TL gelirin davalı ...Ş. yönünden 11.091,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere davalılar ... A.Ş. ile ... Madencilik A.Ş.’den onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müştereken müteselsilen tahsiline“ ibaresinin eklenmesine, aynı bendin 3. paragrafının silinerek yerine “ ... A.Ş. yönünden 31.425,00 TL’lik kısmın, ... Madencilik A.Ş. yönünden, 29.576,28 TL’lik kısmın, diğer davalılar yönünden ise, 14.788,15 TL’lik kısmın reddine” ibarelerinin eklenmesine

2-Hükmün, harçlara ilişkin 2. bendde yer alan “harcın” kelimesinden sonra eklenmek üzere ” davalı Eti Krom A.Ş.’nin 1.641,00 TL’lik kısmıyla sınırlı sorumlu olmak üzere “ ibarelerinin eklenmesine

3-Hükmün yargılama giderlerine ilişkin 3. bentte yer alan “491,00 TL’sinin” ibaresinden sonra gelmek üzere “davalı ...Ş.’nin 388,00 TL’lik kısmıyla sınırlı sorumlu olmak üzere” ibarelerinin eklenmesine

4-Hükmün vekalet ücretine ilişkin 4. bentte yer alan “vekalet ücretinin” ibarelerinden sonra gelmek üzere” davalı ...Ş.’nin 2.883,00 TL’lik kısmıyla sınırlı sorumlu olmak üzere” ibarelerinin eklenmesine, 6. bende yer alan” 2550,84TL” ibaresinin silinerek 3.756,00 TL” ibarelerinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalılardan ... A.Ş.'den alınmasına, 15.05.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5650, Karar No: 2020/7750, Tarih: 28.12.2020

**10. Hukuk Dairesi         2020/5650 E.  ,  2020/7750 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’nın 86. maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Diğer taraftan 4857 sayılı İş Kanununun 13. maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. Bu tür hizmet tespiti davalarında tam gün üzerinden veya kısmi zamanlı olarak çalışma olgusunun ortaya konulması önem arz etmekte olup çalışmanın kısmi zamanlı olduğu anlaşıldığı takdirde günde kaç saat hizmet verildiği ve giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63. madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında, dava değerlendirildiğinde; tüm dosya kapsamı ve özellikle dinlenen tanıkların, davacının günün belirli saatlerinde işyerinde bulunan kantini kendi nam ve hesabına çalıştırdığı, günün belirli saatlerinde ise aynı işyerinde temizlik işçisi olarak çalıştığı beyanları karşısında; mahkemece re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda davacının temizlik hizmetinde kısmi zamanlı çalışma hususu irdelenmeli; davacının, davalı işyerinde yaptığı temizlik faaliyetini periyodik olarak hangi sıklıkta (saat/gün/ay) yaptığı ve bunun için ne kadar zaman harcadığı araştırılmalı, günde kaç saat hizmet verildiği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli, sonrasında değinilen 63. madde kapsamında 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiği nazara alınarak hüküm altına alınması gereken aylık çalışma süresi belirlenmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ... Güvenlik Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'ye iadesine, 28.12.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1546, Karar No: 2017/6630, Tarih: 20.09.2017

**20. Hukuk Dairesi         2016/1546 E.  ,  2017/6630 K.**

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davalılar Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1- Dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde imar uygulaması yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise dava konusu taşınmazın imar planına dahil edilip edilmediğinin, imar planına dahil edildi ise hangi tarihte dahil edildiğinin ilgili kurumdan sorularak alınacak cevabın ve imar uygulmasına dair tüm belgelerin,

2- Bozma kararında değinilen, keza davanın mahiyetine göre incelenmesi gerekli olan gerçeğin bir görüntüsünü teşkil eden hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılmadığı ve 13.08.2015 tarihli ek bilirkişi raporunda 2009 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlere iştirak edildiği belirtildiğinden, hüküm denetlenememektedir. Bu nedenle bozma kararından sonra düzenlenen 15.06.2015 tarihli bilirkişi raporunda incelendiği belirtilen 1960, 1978 ve 1996 tarihli memleket haritalarının kendilerinden üretildiği stereoskopik hava fotoğrafları bulunduğu yerden istenerek getirtilmesi, bundan sonra dava dosyasının hükme esas alınan raporu düzenleyen fen, ziraat ve orman bilirkişilerine verilerek memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçekleri kadastro pafta ölçeğine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ve hava fotoğrafı ölçeğine bilgisayar ortamında veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra dava konusu taşınmazın konumu çevre parsellerle birlikte memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğrafları ve dayanağı haritalar stereoskop aletiyle ve üç boyutlu olarak incelettirilip taşınmazların niteliğinin bu belgelerde ne şekilde görüldüğü, bu tarihlerde dava konusu taşınmazlarda imar-ihya ve zilyetliğin devam edip etmediği hususlarının ve üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, sayısı, dağılımı ve kapalılık oranı ile kullanım durumu ve tasarruf sınırlarının bulunup-bulunmadığının ayrıntılı ve bilimsel verileri içerir müşterek imzalı ek rapor alınarak dosya arasına konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun 302/4. maddesi ve Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda değinilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın YEREL MAHKEMEYE GÖNDERİLMESİNE 20/09/2017 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/18449, Karar No: 2013/2242, Tarih: 07.02.2013

**(Kapatılan)15. Ceza Dairesi         2011/18449 E.  ,  2013/2242 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi, kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp,onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir.

Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı,sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır.

Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği,fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu,kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

Somut olayda;

... İş Merkezi yakınında müştekiyi gören sanığın yanına giderek kendisini mağdur durumda göstermek suretiyle "bana yardımcı olur musunuz, hava alanında cenazem var, parasız kaldım, İstanbul'dan bindiğim taksi beni yanlış yere getirdi ,buradaki Alman Konsolosluğunu arıyorum" şeklinde sözler söylediği, müştekinin Alman Konsolosluğunun burada olmadığını söylediği esnada kimliği tespit edilemeyen bir şahsın yaklaştığı, sanığın durumunu bu şahsa da izah ettiği, yanında çok pahalı altın bir saat olduğunu söyleyerek satmak için gösterdiği, bu şahsın da saate değer biçerek 24.000 TL edeceğini söylediği, şahsın saati yanında bulunan 5.000 dolar ve evindeki 5 altın bileziği vererek alabileceğini söylediği, cebinden üstünde dolar bulunan bir tomar kağıt destesini çıkarttığı, bu olay esnasında yürümeye devam edildiği ve az ileride bulunan bir kuyumcudan çıkan 3. bir şahsın daha olaya müdahil olması üzerine durumun sanık tarafından bu kişiye de anlatıldığı, kuyumcudan çıkan ve kendisini kuyumcu olarak tanıtan kimliği belirsiz şahsın saati aldığı ve inceleyerek 22.000 TL değer biçtiği, saati alabileceğini söyleyerek nakit bulmak üzere ayrıldığı, baş başa kalan sanık ve müştekinin aralarında geçen konuşma sonunda sanığın ,kimliği tespit edilemeyen diğer iki şahsın danışıklı, hileli davranış ve sözlerinin etkisinde kalan katılanı saatin altın olduğuna inandırarak gerçekte değersiz olan kol saatini 14.450 TL gibi fahiş bir fiyata katılana satmaktan ibaret eyleminin dolandırıcılık suçunu oluşturduğuna yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.

5237 sayılı TCK'nın 53.maddesi uyarınca sanığın belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasının kasten işlenen suçtan dolayı hapis cezası ile cezalandırılmanın kanuni sonucu olması nedeniyle infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görüldüğünden, hükümde 53. maddenin uygulanmaması bozma nedeni yapılmamıştır.

5237 sayılı TCK'nın 53.maddesi uyarınca sanığın belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılmasının kasten işlenen suçtan dolayı hapis cezası ile cezalandırılmanın kanuni sonucu olması nedeniyle infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görüldüğünden, hükümde 53. maddenin uygulanmaması bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 07.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/8952, Karar No: 2016/2503, Tarih: 15.03.2016

**14. Ceza Dairesi         2015/8952 E.  ,  2016/2503 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN

ÇOCUK : ..., ...

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı (... için iki kez, diğerleri için birer kez)

HÜKÜM : Suça sürüklenen çocuk ... hakkında 2003 yılında işlediği atılı suçtan açılan kamu davasının ceza sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle düşmesine, 2006 yılında işlediği müsnet suçtan mahkûmiyetine, suça sürüklenen çocuk ... ile sanıkların atılı suçtan mahkûmiyetlerine

TEBLİĞNAMEDEKİ

DÜŞÜNCE : Temyiz ret, onama, bozma

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle, 28.06.2014 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda değişiklik yapan 6545 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler de gözetilip dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında 2003 yılında işlediği iddia edilen çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Suça sürüklenen çocuk ...’ın üzerine atılı suçla ilgili olarak ilk derece mahkemesinin 29.05.2008 gün, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile kamu davasının düşmesine karar verildiği, bu hükmün temyiz edilmeyerek kesinleştiği, bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda aynı suçla ilgili olarak yeniden düşme kararı verilmiş ise de, bu hükmün hukuki dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmakla, katılan mağdur vekilinin anılan kurulan düşme hükmüne yönelik temyiz isteminin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2- Suça sürüklenen çocuk ... hakkında 2006 yılında işlediği çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, suça sürüklenen çocuk ... müdafii ile katılan mağdur vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

3- Sanıklar ..., ..., ..., ... ile suça sürüklenen çocuk ... haklarında kurulan hükümlerin temyiz incelemesine gelince;

a) Tüm dosya kapsamına göre sanıklar ..., ... ile ... 2006 yılı Kasım ayı içerisinde mağdur ...'le cebir, tehdit veya hile kullanmaksızın anal yoldan cinsel ilişkiye girmişlerdir. Düzeltilen yaşı itibariyle 08.11.2006 tarihinde onbeş yaşını bitiren mağdur, 27.12.2006 günü önce Cumhuriyet Başsavcılığında daha sonra ise aynı gün kolluk görevlileri tarafından vekili huzurunda alınan ifadelerinde sanıklardan şikâyetçi olmadığını beyan etmiş, 05.01.2007 tarihli savcılık ifadesinde ve 16.02.2007 günlü duruşmada ise sanıklardan şikâyetçi olmuştur.

Mağdur ... hakkında, ... Devlet Hastanesince düzenlenen 08.01.2007 tarihli raporda mağdurun cinsel saldırı eylemine karşı kendini savunabileceği, cinsel saldırı eyleminin hukuki anlam ve önemini fark edebildiği ve sonuçlarını algılama yeteneğinin yeterince geliştiği belirtilmiş, ... Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 04.01.2007 tarihli raporu ile Adli Tıp Kurumu 6. İhtisas Kurulunun 25.07.2007 günlü raporları ile mağdurda herhangi bir akıl hastalığına rastlanılmadığı, zeka geriliği veya çocukluk çağı psikiyatrik sendrom arazı bulunmadığı, beyanlarına itibar edilmesine tıbbi bir engel bulunmadığı, ruh sağlığının bozulmadığı tespit edilmiştir. Sosyal hizmet uzmanı ... tarafından düzenlenen 30.12.2006 tarihli sosyal inceleme raporunda ise mağdurun kolay kanan saf bir yapısı olduğunun gözlendiği belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesi, sanıkların eylemlerini mağdurun rızasıyla gerçekleştirdiklerini, eylemlerin kesin tarihleri belirlenemediğinden, bu hususu sanıklar lehine değerlendirerek mağdurun onbeş yaşını bitirmesinden sonra cinsel istismarda bulunduklarını kabul etmiş, ancak mağdurun, annesinin ölümünden sonra babası ve üvey annesi tarafından sahipsiz bırakıldığını, bu nedenle sokaklarda yaşamak zorunda kaldığını, halkın verdiği yiyeceklerle geçindiğini yönlendirmeye müsait bir yapısı bulunduğunu, sanıklar ..., ... ve ...’un mağdurun bu durumundan yararlandıklarını, bu nedenle cinsel istismar eylemlerini 5237 sayılı TCK’nın 103/1-b maddesinde düzenlendiği şekilde “iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak” gerçekleştirdiklerini kabul ederek, sanıkların 5237 sayılı TCK’nın 103/1-b maddesi delaletiyle aynı Kanunun 103/2. maddesi uyarınca cezalandırılmalarına karar vermiştir.

Yargılamaya konu somut olayda çözümlenmesi gereken hukukî meselenin, mağdurun içinde yaşadığı sosyal şartların 5237 sayılı TCK’nın 103/1-b maddesinde düzenlenen “iradeyi etkileyen başka bir neden” kavramı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin belirlenmesi, olduğu anlaşılmıştır.

İsabetli bir hukuki çözüme ulaşılması bakımından ise, öncelikle 5237 sayılı TCK'nın 103/1-b maddesinde düzenlenen "iradeyi etkileyen başka bir neden" kavramı üzerinde durulması gerekmektedir.

5237 sayılı TCK'nın 103'üncü maddesinde cinsel istismar deyiminden; "a) On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,

b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar" anlaşılacağı belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 103'üncü maddesinde cinsel istismar deyiminden; "a) On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,

b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar" anlaşılacağı belirtilmiştir.

Sözü edilen maddenin suçun işlendiği tarih ve ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükteki hâlinin gerekçesinde de; "Onbeş yaşını tamamlamış ve maruz kaldığı fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen cinsel davranışların cinsel istismar olarak nitelendirilebilmesi için, bunların cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilmesi gerekir." ifadelerine yer verilmiştir.

Kanun Koyucu madde metninde geçen "iradeyi etkileyen başka bir neden" kavramının ne olduğu hususuna açıklık getirmemiş, bu kavramın içeriğini belirlemeyi yargısal içtihatlar ve doktrine bırakmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu 23.05.2000 tarih ve ... esas, ... sayılı kararına göre; "mefruz cebir, onbeş yaşından büyük olan mağdurda akıl veya beden hastalığının bulunması, olayda hile kullanılması, failin iradesi dışında onunla ilgili olmayan nedenlerle (uyku hali, bayılma, yaşın fazla küçük olması gibi) mağdurun karşı koyma gücünün bulunmamasıdır. Bir başka deyişle mefruz cebir olarak sıralanan tüm bu hallerde ortak koşul 'karşı koyamama'dır."

Doktrinde de, iradeyi etkileyen başka bir neden kavramı; "'Geçici bir nedenle' ya da 'alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle' mağdurun davranışlarını yönlendirme yeteneğinin ortadan kalkması veya azaltılmasıdır." ( Durmuş Tezcan, Mustafa Ruhan Erdem, R. Murat Önok, Teorik ve Pratik Ceza Özel Hukuku, 12. Bası, 2015, s. 388), "Mağdurun iradesini etkileyen ve karşı koyamayacağı bir durum yaratan nedenlerdir." (Pınar Memiş Kartal, Türk Ceza Hukuku'nda Çocukların Cinsel İstismarı, İstanbul, 2014, s. 175) şeklinde açıklanmıştır.

5237 sayılı TCK'nın;

"Suç ve cezada kanunilik ilkesi" kenar başlıklı 2'nci maddesinin son fıkrasında; "Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz."

"Cezanın belirlenmesi" kenar başlıklı 61. maddesinin son fıkrasında; "Kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir ne eksiltilebilir ne de değiştirilebilir." hükmü yer almaktadır.

5237 sayılı TCK'nın 80'inci maddesinde "...çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etme..." insan ticareti suçunun tipiklik unsuru, 227. maddesinin dördüncü fıkrasında "... çaresizliğinden yararlanarak bir kimseyi fuhşa sevk eden veya fuhuş yapılmasını..." sağlamayı fuhuş suçunun temel şekline göre daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir.

5237 sayılı TCK'nın 80'inci maddesinde "...çaresizliklerinden yararlanarak rızalarını elde etme..." insan ticareti suçunun tipiklik unsuru, 227. maddesinin dördüncü fıkrasında "... çaresizliğinden yararlanarak bir kimseyi fuhşa sevk eden veya fuhuş yapılmasını..." sağlamayı fuhuş suçunun temel şekline göre daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir.

Görüldüğü üzere, Kanun Koyucu mağdurun çaresizliğini 80 ve 227. maddelerde suçun tipiklik unsuru ya da nitelikli hali olarak kabul etmiştir. Bu halde mağdurun içinde bulunduğu sosyal şartlardan doğan çaresizlik halinin, Kanunun 103'ncü maddesinde öngörülen cebir, tehdit ve hile dışında kalan "iradeyi etkileyen başka bir neden" kavramı kapsamında kabul edilmesi mümkün görülmemektedir.