muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/5244, Karar No: 2021/4142, Tarih: 28.04.2021

KARŞIOY

Dava, fiilen ödenmediği halde kayıtlarda ödenmiş gibi gösterilen sermaye borçlarının davalılardan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı, fiilen ödenmeyen apel ödemelerini fiktif olarak ödenmiş gibi göstermiş olmaları nedeni ile oluşan şirket zararından davalıların sorumlu olduklarını iddia etmiştir. Davacı şirket bir anonim şirket olup, TTK’nun 269. maddesi uyarınca borçlarından dolayı yalnız mamelekiyle sorumlu bulunup, ortakların sorumluluğu ise taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile sınırlıdır. Yine anılan Kanun’un 140. maddesinde her ortağın usulüne uygun tanzim ve imza edilmiş şirket mukavelesiyle koymayı taahhüt ettiği sermayeden dolayı şirkete karşı borçlu olduğu düzenlenmiştir. Anılan maddeler ile ortakların sermaye borçlarını yerine getirme zorunluluğuna ve sermaye borçlarının ortaklardan tahsili usulüne ilişkin olarak çeşitli maddelerdeki (TTK’nun 405 ve devamı maddeleri gibi) düzenlemeler göz önüne alındığında ortaklar şirkete karşı sermaye borcunu ödemekle yükümlü olup, bu yükümlülüklerine uymamaları halinde şirkete tazminat isteme hakkı da tanınmıştır. Borçlarından dolayı üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu malvarlığı ile sınırlı bulunan anonim şirketlerin bu nedenle de sermayelerinin 3. kişiler için bir teminat ve şirketin mali gücünün ölçüsü yönünden de önemli bir gösterge niteliğinde olması nedeniyle şirket sermayesinin ödenmiş olması 3. kişilerin haklarını da etkileyen bir husustur. Öte yandan, bir şirketin devamını sürdürebilmesi ve ticari faaliyette bulunabilmesi için paraya ihtiyacı olduğundan ortakların şirkete karşı olan sermaye borçlarını yerine getirmemelerinin şirketi mutlak şekilde zarara uğrattığının kabulü gerekir. Bu itibarla, ortaklar yönünden şirkete karşı sermaye borcunu ödeme yükümlülüğü mevcut olduğu gibi bu tutarların tahsil edilmemesine rağmen tahsil edilmiş gibi gösterilmesinden dolayı kusursuz olduklarını kanıtlayamamaları halinde yönetim ve denetim kurulu üyeleri de bundan dolayı sorumlu bulunmaktadır. Başka bir deyişle, apel borçları tahsil edilmediği halde tahsil edilmiş gibi gösterilmiş olması veya geç tahsil edilmesi davacı şirket için bir zarardır. Davalılar arasında gösterilen şirket çalışanları ise şirket ortaklarının ödemekle, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin de tahsilini sağlamakla yükümlü oldukları sermaye borçlarının yasaya aykırı şekilde kayıtlara geçirilmesinden dolayı haksız eylem hükümleri uyarınca sorumlu olduklarından meydana gelen olayda kusurlu olmaları halinde sorumlu tutulmaları mümkündür. Davalılar arasında gösterilen şirket ortağı olarak resmi kayıtlarda görünmemelerine rağmen şirketi fiilen yönettiği iddia edilen kişiler yönünden de davacının bu husustaki iddialarının incelenerek bu kişilerin ortak olmamalarına rağmen şirketi fiilen yönettiklerinin tespiti halinde bunların da somut olayla ilgili olarak haksız eylem hükümleri uyarınca sorumlu olup olmadıklarının tartışılması gerekmektedir.

O halde mahkemece, apel ödemelerinin yapıldığının ispatı yükünün davalılarda olduğu gözönüne alınarak, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, davacının ortak, yönetim ve denetim kurulu üyeleri, ortak olmamalarına rağmen şirketi fiilen yönetenler ve şirket çalışanları olan davalılara yönelik iddialarının yukarıda açıklanan yasal hükümler uyarınca incelenerek davalıların meydana gelen zarardaki sorumluluklarının tayin ve tespiti ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir (11. HD. 12.04.2012- E.831/K 5961, 21.11.2013- E. 2012/4050/K. 2013/21038).

Tüm bu nedenlerle karar düzeltme isteminin kabulü ile hükmün bozulması görüşünde olmam nedeniyle çoğunluğun görüşüne katılamıyorum.
Yargıtay — Esas No: 2014/3769, Karar No: 2014/14355, Tarih: 23.12.2014

**6. Hukuk Dairesi         2014/3769 E.  ,  2014/14355 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 9. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 28/11/2013

NUMARASI : 2013/249-2013/486

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar, davalılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava kiralanan taşınmazdaki mutfak dolabının davacıların üzerine düşmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığından bahisle görevsizlik kararı verilmiştir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan K.. D..’nun davaya konu taşınmazda 25.11.2011 tarihli sözleşme ile kiracı olduğunu, davacılar G.. ve M.. M..’nın ise K..’in çocukları olduğunu, 23.04.2013 günü mutfakta yemek yedikleri sırada mutfak dolabının ocakta kaynamakta olan çaydanlığın üzerine düşerek davacıların yaralanmasına neden olduğunu, binanın bakım eksikliklerinden doğan zarardan davalı kiralayan ve diğer davalı bina sahibinin sorumlu olduklarını belirterek şimdilik 1.060 TL maddi, 35.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir. Mahkemece ihtilafın kira ilişkisinden kaynaklandığı ve görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK’nun 2.maddesi hükmüne göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Somut olayda uyuşmazlık tümü ile davacıların uğradıkları cismani zararın tazminine yöneliktir. Öte yandan davacı ile sözleşme ilişkisi bulunmayan davalı E.. Ç.. hakkında bina malikinin sorumluluğuna dayanılarak dava açılmıştır. Uyuşmazlığın açıklanan bu niteliğine göre davanın çözüm yeri asliye hukuk mahkemesi olup mahkemece uyuşmazlığın esasının incelenerek sonucu dairesinde bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edenlere iadesine, 23.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/5704, Karar No: 2009/13561, Tarih: 22.06.2009

**12. Hukuk Dairesi         2009/5704 E.  ,  2009/13561 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bakırköy 2. İcra Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 14/11/2008

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının  kambiyo  senetlerine mahsus  haciz yoluyla  başlattığı  takipte  iki borçlu olup, muteriz borçlu dışındaki diğer borçlu  şirketin adresi Bağcılar’dır.  İİK.nun 50. maddesi  göndermesi  ile somut  olayda uygulanması  gereken  HMUK.nun 9/2. maddesi hükmü  gereğince  birden  fazla borçlunun  bulunması  halinde,  takip yapılan  yer borçlulardan birinin  gerçekten ikametgahı ise, alacaklının bunlardan  birinin ikametgahında  takip yapabileceği nedeni ile  bu durumda  diğer  borçlular  icra dairesinin yetkisine itirazda  bulunamazlar. Ancak, anılan hüküm  yalnız  borçlulardan birinin  ikametgahındaki (onun için genel yetkili) icra dairesinde  takip  yapılması hali içindir. Borçlulardan biri için özel yetkili  bir icra  dairesinde  takip yapılması halinde  HUMK.nun 9/2 maddesi  l. cümlesi  hükmü  uygulanmaz.

Mahkemece diğer borçlu  yönünden  Bağcılar(Bakırköy) İcra Dairelerinin yetkisinin kesinleşip-kesinleşmediği  belirlenmeden yazılı şekilde  sonuca  gidilmesi isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de; borçlu Konya ve Ankara İcra Dairelerini yetkili olarak göstermiş ancak bunlardan birini tercih etmediğinden, bu durumda HUMK.nun 23.maddesi gereğince itirazda bulunurken birden fazla icra dairesinin yetkili olarak gösterilmesi ve bunlardan ikisinin de yetkili bulunması halinde, bu kez yetkili icra dairesini tercih etmek hakkı alacaklıya geçeceğinden, alacaklının bu konuda beyanı alınmadan Ankara İcra  Dairelerinin yetkili olarak kabul edilmesi de doğru görülmemiştir.

SONUÇ :Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 22/06/2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/8251, Karar No: 2015/924, Tarih: 21.01.2015

**12. Ceza Dairesi         2014/8251 E.  ,  2015/924 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

Hüküm : 2863 sayılı Kanun'un 65/b, 5237 sayılı TCK'nın 62, 52/2-4, 53/1. maddeleri gereğince mahkumiyet

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanığın mahkumiyetine ilişkin hüküm, sanık müdafii tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre sanık müdafinin, olayda sanığın kastının bulunmadığına ilişkin temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Sanığın 1. derece doğal sit alanı olarak tescil edilen sınırlar dahilinde yer alan, ... ili, ... ilçesi, .... köyü sınırlarında bulunan araziye, kanal boyunca yaklaşık 900 adet fidan dikmek suretiyle müdahalede bulunduğunun orman muhafaza memurları tarafından 19/11/2011 tarihli suç tutanağı ile tespit edilmesi üzerine açılan kamu davası ile ilgili olarak, sanığın dosya kapsamında mevcut savunmaları ile 17/05/2013 tarihinde mahallinde yapılan keşif sırasında dinlenen mahalli bilirkişi beyanı dikkate alındığında, sanığın suça konu yerin 1. derece doğal sit alanı olduğunu bildiği, buna rağmen üzerine mazı fidanları dikmek suretiyle müdahalede bulunduğu, atılı eylemi işlediğinin tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu görülmekle birlikte;

Mahkemenin gerekçesinde, sanığın 1.derece doğal sit alanı sınırlarında bulunan longoz su basan ormanının suyunu toplamak için kanal açtırıp, bu kanalı yine sit alanı üzerinde yer alan ticari işletmesinde kivi ve fıstık çamı üretimi için kullandığı kanaatine varıldığı görülmekle, mahallinde görevlendirilen orman mühendisi ve çevre mühendisinden, bahse konu kanalın, sanığın ticari işletmesine hizmet edip etmediği hususunda ek rapor aldırılıp, ayrıca dosya kapsamında mevcut 19/11/2011 tarihli tespit tutanağında, daha önce sanık hakkında 20/09/2011 gün, 19/9 ve 23/09/2011 gün, 19/10 sayılı suç tespit tutanakları düzenlendiği, 23/09/2011 tarihli suç tutanağına ilişkin yerde, kanal boyunda sanık tarafından, 900 adet fidan dikildiğinin belirtilmiş olduğu anlaşılmakla, 20/09/2011 ve 23/09/2011 tarihli tutanaklar ile aynı bölgede sanık tarafından gerçekleştirilen müdahalelerle ilgili olarak hakkında açılmış herhangi bir dava bulunup bulunmadığı araştırılıp, var ise, sanık hakkında aynı eylem sebebiyle mükerrer dava bulunup bulunmadığı tespit edilip, açılan davaların aynı taşınmaza ilişkin farklı eylemleri konu edindiğinin anlaşılması halinde ise aralarında hukuki kesintinin oluşup oluşmadığı hususu açıklığa kavuşturulup, gerektiğinde dosyalar birleştirilerek TCK'nın 43. maddesinde düzenlenen zincirleme suç hükümlerin uygulanıp uygulanmayacağı tartışılıp, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

Kabul ve uygulamaya göre de;

5237 sayılı TCK'nın 53/1-c maddesinde belirtilen velayet, vesayet ve kayyımlığa ait hizmette bulunmaktan yoksun bırakılma güvenlik tedbirinin aynı maddenin 3. fıkrası uyarınca, sadece kendi alt soyu açısından koşullu salıverme süresine kadar uygulanabileceği, alt soy haricindeki kişiler yününden ise, yoksunluğun, hapis cezasının infazına kadar devam edeceğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı olup, sanık müdafinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan hükmün 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, 21/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7433, Karar No: 2019/6496, Tarih: 11.11.2019

**20. Hukuk Dairesi         2017/7433 E.  ,  2019/6496 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı yerel mahkemece verilen hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi gereği düşünüldü

K A R A R

Temyiz incelemesi yapılabilmesi için;

1) Dava konusu 101 ada 126 sayılı parsele komşu 101 ada 124 parsel sayılı taşınmazın dava dosyasının sureti, tapusu oluşmuş ise tapu kaydının getirtilmesi,

2) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yere ait tespit tarihi olan 2015 yılından geriye doğru 15-20 yıl içinde çekilmiş orijinal renkli, kenar işaretleri taşıyan memleket haritası ve dayanağı hava fotoğrafı ilgili yerlerden getirtilerek dosyaya eklendikten sonra, dava dosyası hükme esas alınan raporu düzenleyen fen ve orman bilirkişilerine verilerek hava fotoğraflarına dayanılarak elde edilen memleket haritalarının ölçekleri kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritaları ve hava fotoğrafları ölçeğine bilgisayar ortamında (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunun çevre parsellerle birlikte (komşu parsellerle kenarlaştırılarak) memleket haritaları ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmesi, hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, taşınmaz üzerindeki bitki örtüsünü oluşturan unsurların tek tek sayı olarak tarif edildiği, ağaçların cinsi, ortalama yaşı, kapalılık oranı, hakim ağaç türü ve kullanım şeklinin detaylı olarak incelendiği müşterek imzalı ek raporun kendilerinden alınarak, dosya içine konulması,

Ayrıca, dava dosyasının, 6100 sayılı Kanunun geçici 3. maddesi atfıyla HUMK’nın 433/3. ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddeleri uyarınca tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi listesine bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksikliklerin giderilmesi için, dosyanın yerel mahkemeye gönderilmesine 11/11/2019 gününde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/1442, Karar No: 2012/10150, Tarih: 03.12.2012

**16. Hukuk Dairesi         2012/1442 E.  ,  2012/10150 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO

Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro çalışmaları sırasında Kapaklı Köyü 116 ada 173 parsel sayılı 12714.17 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... mirasçıları ölü ..., ölü ..., ... ve ... adına tespit edilmiştir. Davacı ..., çekişmeli taşınmazın ortak kök miras bırakan...'ten geldiği ve terekesinin taksim edilmediği iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki ihtilaf, çekişmeli taşınmazın öncesinin müşterek muris ...'e ait olup olmadığı, ...'e aitse, terekesinin paylaşılıp paylaşılmadığına ilişkindir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif ve dinlenen yerel bilirkişi ve tanıkların ağırlıklı beyanlarından, çekişmeli taşınmazın ...'ten intikal ettiği anlaşılmaktadır. Taksim olgusunun ispat külfeti davalı tarafa ait olup davalı tarafça terekenin yöntemince taksim edildiği de kanıtlanamamıştır. Nitekim, bir kısım davalılar da, davayı kabul ettiklerini bildirmişlerdir. Hal böyle olunca davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken dosya kapsamı ile örtüşmeyen gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. Davacının temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 03.12.2012 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/18289, Karar No: 2021/6790, Tarih: 30.03.2021

**2. Ceza Dairesi         2020/18289 E.  ,  2021/6790 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuğun, bozma sonrası hakkında çıkartılan yakalama emrinin infazı ile esas mahkemesinde 18/10/2019 tarihli duruşmada alınan ifadesinde, müdafi istemediğini belirttiği gibi, 18 yaşını doldurmuş olması nedeniyle zorunlu müdafi atanmasının da gerekli olmadığı halde, suça sürüklenen çocuk için mahkemenin talebi üzerine barodan atanmış olan müdafi ... yerine yetki belgesi sunan Av. ...’ün yüzüne karşı tefhim edilen karar, müdafi tarafından temyiz edilmiş ise de; anılan müdafinin suça sürüklenen çocuk hakkında verilen mahkumiyet hükmünü temyize yetkisi bulunmadığı gözetilerek, yokluğunda verilen mahkumiyet hükmünün bizzat suça sürüklenen çocuğa tebliğinin gerektiği, ancak hükmün suça sürüklenen çocuğa tebliğ edildiğine dair dosyada bir belgeye rastlanmadığından, gerekçeli kararın ve iade kararının suça sürüklenen çocuğa usulüne uygun şekilde (suça sürüklenen çocuğun cezaevinde olması halinde cezaevinde tebliği, aksi halde ifadesinde bildirdiği son bilinen adresine kararın tebliği, bu adrese de tebliğ yapılamaması halinde güncel MERNİS adresine tebliğ yapılmak suretiyle) tebliğ edilerek, tebliğ belgesi ile birlikte verilmesi halinde temyiz dilekçesi de eklendikten ve bu hususta ek tebliğname de düzenlendikten sonra incelenmek üzere iadesinin mahallince sağlanması için dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına GÖNDERİLMESİNE, 30.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/17340, Karar No: 2014/25245, Tarih: 01.12.2014

**10. Hukuk Dairesi         2014/17340 E.  ,  2014/25245 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Kocaeli 1. İş Mahkemesi

Tarihi : 01.07.2014

No : 2012/609-2014/468

Dava, hizmet tespiti ve prime esas kazanç miktarının tespiti talebine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre prime esas kazanç miktarının tespiti dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Prime esas kazanca ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağını, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10. maddesi teşkil etmektedir. Anılan maddede “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır” hükmü yer almaktadır.

Bilindiği üzere, belli bir dönemdeki çalışmaların tespiti istemini içeren hizmet tespiti davası, dava dilekçesinde açıkça belirtilmiş olmasa da, 506 sayılı Kanun’un 79/10. maddesinde de düzenlendiği üzere, özünde prime esas kazançlarının ve prim ödeme gün sayılarının tespiti talebini de içerir. Mahkemenin hizmet tespitine ilişkin ilamı ise, işverenin Kuruma vermediği bildirgeler yerine geçecek belge niteliğindedir. Bu nedenle mahkeme dava sonunda vereceği kararda, tespit edilen dönem için aylar itibariyle prim ödeme gün sayıları ile 506 sayılı Kanun’un 77.maddesine göre hesaplanacak olan ‘o dönemdeki’ bir günlük ücreti de belirtecektir.

506 sayılı Kanun’un 6.maddesinde ifade edildiği üzere, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen

çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Hizmet tespitine yönelik davalarda davacı işçinin çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na (Devredilen SSK) davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli serbestlik söz konusu değildir. Ücretin ispatında Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K.; 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 E. 2010/523 K.; 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 E., 2011/649 K. sayılı kararlarında da belirtildiği üzere, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu(HUMK)’nun 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 200) yazılı sınırları aşan, ücret alma iddialarının, yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HUMK’nun 288. (HMK m.200) maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için veya bu miiktar üzerinde olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgelerin bulunması halinde tanık dinletilmesi mümkündür (1086 sayılı HUMK m. 292 (HMK m. 202).

506 sayılı Kanun’un 78.maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. (HMK m. 200) maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa, ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 Sayılı Kanun’un 78.maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise, günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı son aylık ücretinin 1.500,00 TL olduğunun tespitini talep etmiş; Mahkemece, tanık anlatımları ve işverenin, davacının 2011 yılında aylık maaşının 1.200,00 TL olduğunu belirten T.E.B.’na gönderilen 16.06.2011 tarihli yazı esas alınarak talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.