muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/1744, Karar No: 2021/10024, Tarih: 13.10.2021

**10. Ceza Dairesi         2021/1744 E.  ,  2021/10024 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : ... 5. Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Uyuşturucu madde ticareti yapma

Hüküm : Değişen suç vasfına göre kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Bozmaya uyulduğu, yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1)Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK'nın 191. maddesinde sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiği; hükümden sonra yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesi ile başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiş olan "Basit Yargılama Usulü" başlıklı 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Asliye Ceza Mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklindeki düzenlemeye, 7188 sayılı Kanunun geçici 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan "01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme ile sınırlama getirilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/08/2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı iptal kararı ile, "...kovuşturma evresine geçilmiş..." ibaresinin, aynı bentte yer alan "... basit yargılama usulü..." yönünden Anayasa'ya aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi sebebiyle kovuşturma evresine geçilmiş olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, Ceza Muhakemesi Kanununda yapılan değişikliklerin ise derhal uygulanması gerekmekle birlikte, basit yargılama usulü uygulanan olaylarda CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasına göre; " mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir." şeklindeki düzenleme karşısında, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararının neticeleri itibarıyla maddi ceza hukukuna ilişkin olduğunun ve CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, TCK'nın 7. maddesi ile CMK'nın 251. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanık lehine olan uygulamanın belirlenerek yerine getirilmesi ve gereği için dosyanın, "Basit Yargılama Usulü" yönünden yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2)Hükümden önce 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesi sanık lehine hükümler içermekte olup, öncelikle; 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesinin olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı bu suç tarihinden önce açılmış başka dava olup olmadığının, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediğinin ve önceki dava sonucunun araştırılması, gerektiğinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğünden suç tarihinde sanığın infazda olan başka bir tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının bulunup bulunmadığı sorulup belirlendikten sonra;

a) Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemişse, 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine” ve tedavi ve/veya denetimli serbestlik kararı veren ilgili mahkemeye ihbarda bulunulmasına karar verilmesi,

b) Sanık hakkında aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse veya daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet dışında bir hüküm verilmiş ise, daha önceki tarihlerde işlediği aynı suçtan dolayı verilmiş olan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararları ile adli sicil kaydındaki hükümlülükleri dikkate alınmaksızın, bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbiri uygulanmamış olan sanık hakkında, 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değişik TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesinin 2. fıkrası çerçevesinde suç tarihi itibarıyla 5560 sayılı Yasa ile değişik TCK'nın 191. maddesine göre ceza takdir edilip “hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına”, karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, sanık ve müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 13/10/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/20513, Karar No: 2024/868, Tarih: 25.01.2024

**10. Ceza Dairesi         2023/20513 E.  ,  2024/868 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2022/1671 E., 2023/676 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Sanık müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299 uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. Eskişehir 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 10.11.2022 tarihli ve 2021/368 Esas, 2022/558 Karar sayılı kararı ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının ilk cümlesi ve 58 inci maddesi uyarınca 12 yıl 6 ay hapis ve 25.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

B. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesinin, 22.05.2023 tarihli ve 2022/1671 Esas, 2023/676 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafii ve Cumhuriyet savcısının istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün gerekçesiz olduğuna,

2. Delillerin hukuka aykırı şekilde toplandığına,

3. Suçun unsurlarının oluşmadığına,

4. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

5. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına,

6. Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/54323 soruşturma nolu dosyasının işbu dosya ile birleştirilmesi gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

2. Delillerin hukuka aykırı şekilde toplandığına,

3. Suçun unsurlarının oluşmadığına,

4. Yeterli delil bulunmadığına, beraat kararı verilmesi gerektiğine,

5. Eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu oluşturacağına,

6. Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/54323 soruşturma nolu dosyasının işbu dosya ile birleştirilmesi gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Sanığın ikametinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin edinilen istihbari bilgi üzerine yapılan fiziki takipte, hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan işlem yapılan ... ve ... 'ın, sanığın ikametinin önüne geldikleri, ...'ın dışarıda beklediği, ...'in ise ikamete girip kısa bir süre sonra çıktıktan sonra durdurulduklarında ... ve ...'da birer parça, sanığın ikametinde yapılan aramada ise 1 parça net 7,1 gr gelen bonzainin ele geçirildiği olayda; ...'ın beyanında, ... ile birlikte uyuşturucu madde almak için gittiklerini ve ...'in sanığın evinden çıktıktan sonra ...'a maddeyi verdiğini söylemesi, ikamette ele geçen iki ucu yırtık ilaç prospektüsünün tanıklarda ele geçen uyuşturucu maddelerin sarılı olduğu kağıdın parçası şeklinde benzer olduğunun tespiti, kriminal raporlar ve dosya kapsamından sanığın uyuşturucu madde sattığı ve satmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurduğu sabit görülerek mahkûmiyetine; sanığın, haklarında kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurma suçundan işlem yapılan Mert ve Mehmet'e uyuşturucu madde sattığı sabit olmadığından 5237 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgular konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince, isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesinin ve Bölge Adliye Mahkemesinin, suçun vasfına ve sübutuna ilişkin takdirlerinde bir isabetsizlik bulunmadığı, delillerin hukuka uygun toplandığı, temyize konu dosyanın suç tarihinin 15.08.2016, iddianame tarihinin ise 17.08.2021 olduğu, UYAP kayıtları incelendiğinde; benzer suçtan derdest olan Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/45323 soruşturma sayılı dosyanın suç tarihinin ise 2023 olduğu, her iki dosya arasında hukuki kesinti bulunduğu anlaşıldığından dosyaların birleştirmesinde hukuki ve fiili yarar bulunmadığı anlaşılmakla, sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiş; hükümde açıklanan gerekçeler, tüm dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunarak, hükümde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir.

V. KARAR

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesinin, 22.05.2023 tarihli ve 2022/1671 Esas, 2023/676 Karar sayılı kararında sanık ve müdafiince öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden; 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Eskişehir 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.01.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/2689, Karar No: 2018/3752, Tarih: 02.04.2018

**19. Ceza Dairesi         2018/2689 E.  ,  2018/3752 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Mahkemesi

SUÇ : 7258 Sayılı Kanuna Aykırılık

HÜKÜM : Beraat

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece kanuna aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, şikayetçiye bu niteliği ve dolayısıyla kanun yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, şikayetçi vekilinin temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun'un 8/1.maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddesi uyarınca tebliğnamaye uygun olarak REDDİNE, 02/04/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/10288, Karar No: 2024/4865, Tarih: 07.05.2024

**7. Ceza Dairesi         2022/10288 E.  ,  2024/4865 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2020/962 E., 2021/267 K.

SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkûmiyet, kaçak eşyanın müsaderesi, nakil aracının iadesi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz isteklerinin süresinde olduğu, temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Katılan ... İdaresi vekilinin temyiz sebepleri; suça konu eşya değerinin pek hafif kabul edilerek indirim yapılmasına, alt sınırdan ceza tayininin hatalı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

2.Sanığın temyiz sebepleri; suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığına, somut delil bulunmadığı, lehe hükümlerin uygulanmadığı gerekçesiyle hükmün bozulması talebine ilişkindir.

II. GEREKÇE

Suç tarihinde, sanığın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsenin, kolluk güçlerince yol uygulamasında durdurularak mahkeme kararına istinaden yapılan aramasında, dorse bölümünde 8 bidonda 150 litre, kupa bölümünde 6 bidonda 110 litre ulusal marker seviyesi geçersiz toplam 260 litre motorin cinsi akaryakıt ele geçirilmiştir.

Sanık hakkında, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun (5607 sayılı Kanun) 3/11. maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmıştır.

Sanık savunmalarında; suça konu motorini aracında kullanmak için bulundurduğunu, ticari amacının olmadığını beyan etmiştir. Suça konu motorinin ulusal marker seviyesinin geçersiz olduğuna ilişkin 10.09.2013 tarihli Ulusal Marker Tespit Tutanağı dava dosyasında mevcuttur.

Sanık tarafından gümrüklenmiş değerin 2 katı olan 2.342,00 TL'nin ödendiğine dair 19.11.2020 tarihli alındı belgesinin mahkemeye gönderildiği anlaşılmıştır.

Sanığın suç tarihinde şoförlüğünü yaptığı ticari nitelikteki çekici cinsi aracının kupa ve dorsesinde ticari miktarda kaçak akaryakıt ele geçirilmiş olması ve tüm dosya kapsamına göre sanığın eyleminin sabit olduğu belirlenmekle, sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, sanık ve katılan ... İdaresi vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz sebepleri reddedilmiştir.

Sanık hakında kurulan hükümde, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen, 15.04.2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Yasa ile değişik 5607 sayılı Yasanın 5/2. maddesinin "Yedinci fıkrası hariç, 3 üncü maddede tanımlanan suçlardan birini işlemiş olan kişi, etkin pişmanlık göstererek suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı kadar parayı Devlet Hazinesine;

a) Soruşturma evresi sona erinceye kadar ödediği takdirde, hakkında bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza yarı oranında,

b) Kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödediği takdirde, hakkında bu Kanunda tanımlanan kaçakçılık suçlarından dolayı verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Bu husus, soruşturma evresinde Cumhuriyet Savcısı tarafından şüpheliye ihtar edilir. Soruşturma evresinde ihtar yapılmaması hâlinde kovuşturma evresinde hâkim tarafından sanığa ihtar yapılır." hükmünü içermesi karşısında;

Sanığın hükümden önce talimat mahkemesine sunduğu ... tarihli dilekçe ve Turhal Kaymakamlığı Mal Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı cevabi yazısı ekinde mahkemeye gönderilen dekont içeriğine göre, hükümden önce 19.11.2020 tarihinde suç konusu eşyanın gümrüklenmiş değerin iki katı tutarı yatırdığı ve sanığa soruşturma aşamasında etkin pişmanlık konusunda ihtaratı yapılmadığının anlaşılması karşısında sanığın cezasından 5607 sayılı Kanun'un 5/2. maddesi gereğince 1/2 oranında indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde 1/3 oranında indirim yapılmak suretiyle fazla ceza tayini, dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

III. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle sanık ve katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hükmün 5607 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının uygulandığı bendinden "1/3 oranında indirilerek sanığın 8 AY HAPİS ve 1 GÜN ADLÎ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" ibaresi çıkarılarak yerine "1/2 oranında indirim yapılarak 6 AY HAPİS ve 1 GÜN ADLÎ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" ibaresinin eklenmesi, hükmün 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrasının uygulandığı bendinden "6 AY 20 GÜN HAPİS VE 1 GÜN ADLÎ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" ibaresi çıkarılarak yerine "5 AY HAPİS VE 1 GÜN ADLÎ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

07.05.2024 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1347, Karar No: 2019/2880, Tarih: 22.04.2019

**20. Hukuk Dairesi         2019/1347 E.  ,  2019/2880 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Ttrafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada ... 1. Asliye Ticaret ile ... ... 2. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, trafik kazası sonucu oluşan yaralanmadan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi; somut uyuşmazlıkta; trafik kazasının ...'da gerçekleştiği, davalının merkezinin ...'da bulunduğu, davacının yerleşim yeri adresinin ... olduğu ve davaya konu poliçenin ...'da düzenlendiğine dair bir bilgiye rastlanmadığı konusunda bir uyuşmazlık yoktur. Davanın açıldığı tarihte ... Asliye Ticaret Mahkemesi, 2918 sayılı Kanunun 110/2 maddesinde belirtilen, şirket merkezi-şube-acente veya kazanın vuku bulduğu yer mahkemelerinden biri değildir. HMK'nın 138. maddesi; ''Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir.'' hükmü uyarınca, eldeki davada mahkememizin davaya bakmakta yetkili olmadığı gerekçeleri ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

... ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesince öncelikle davalının yetki itirazı bakımından; eldeki davaya konu alacağın haksız fiil olması nedeniyle yetkili mahkeme HMK'nın 16. maddesinde düzenlenmiş ve söz konusu maddede "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Bununla birlikte haksız fiilin trafik kazasından kaynaklandığı görülmekle 2918 sayılı KTK'nın 110/2.madde ve fıkrasında yetkili mahkemeye ilişkin olarak "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yetkili mahkemenin birden fazla olduğu hallerde seçimlik hak davacıya aittir. HMK'nın 16. maddesi bakımından değerlendirilme yapıldığında her ne kadar davanın ilk açıldığı ... mahkemeleri yetkisiz gibi görünmekte ise de; davalı ... şirketinin ... ... Bölge Müdürlüğü'nün "... Bey Mah. Atatürk Cad. Mimar...İşmerkezi No:18 B Blok K:7 .../..." adresinde bulunduğu, bu hali ile yetkisizlik kararı veren

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin yargılama bakımından yetkili olduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 12/06/2017 tarihli 2016/5765 Esas ve 2017/6653 Karar sayılı ilamında ve benzer nitelikteki 18/09/2017 tarihli 2016/5782 Esas ve 2017/7840 Karar sayılı ilamında da belirttiği üzere "Davacı vekilinin davayı, sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan ... Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu ...'da açtığı gözetilerek (H.G.K. Kararları da bu yöndedir) yetki itirazının reddi..." gerekmekte iken usule aykırı olarak yetkisizlik kararı verildiği, verilen kararın kanun yollarına başvurulmaksızın kesinleştiği ve bu nedenle Mahkememiz için bağlayıcı olmadığı anlaşılmakla yargılamaya davanın ilk açıldığı ve yetkili olan Mahkemede bakılması gerektiği gerekçesi ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110. maddesi ile ... Genel Şartlarının C.7. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukukî sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.