muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/4977, Karar No: 2023/5540, Tarih: 11.12.2023

Bu açıklamalar ışığında somut olayın değerlendirilmesinde; İzmir Emniyet Müdürlüğü ihbar hattına 10/08/2010 ABD'den gelen ve gerçekliği hususunda herhangi bir araştırma yapılmaksızın İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen talimata ilişkin yapılan aramanın ihbarın içeriği ve doğruluğu araştırılmaksızın soyut nedenlere dayanarak görünürde haklılık ve orantılılık ilkesini aykırı olduğu kanaatine varılmıştır.

Mahkemece manevi tazminat miktarının belirlenmesinde davacının haksız işlemlerin yapıldığı tarihteki rütbesi, sosyal statüsü, meslekten ihraç edilmesi ve toplum içindeki saygınlığının yanı sıra haksız koruma tedbirleri nedeniyle maruz kaldığı hak ihlalleri de göz önünde bulundurulmuştur.

Davacının sanık olarak yargılandığı İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen ve kamuoyunda "Casusluk Davası" olarak bilinen dava, basın-yayın araçları ile soruşturmanın gizliliği kuralına da riayet edilmeden bütün teferruatıyla kamuoyuna sunulduğu, mahkemece manevi tazminatın belirlenmesinde bu hususun da göz önünde bulundurulduğu,

Yargıtayın yerleşik içtihatları ve benzer mahiyetteki İstanbul'da görülen başka bir "Casusluk Davası" ile ilgili olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi'nin 24/05/2017 tarih ve 2017/530 E. 2017/1739 K. sayılı ilamı ile 26/04/2017 tarih ve 2017/704 E. 2017/1491 K. sayılı ilamları da göz önünde bulundurularak, maruz kalınan koruma tedbiri ve bunların davacı üzerindeki olumsuz etkileri ile davacının yargılandığı ve beraat ettiği suçun ve davanın niteliği ile dava süreci, davanın kamu oyunda sıkça yer alması nedeniyle davacıda yarattığı etki, kendisine atılı suç nedeniyle toplum nazarında aleyhine oluşan önyargılar, sosyal ve ekonomik durumu, yaşadığı ruhsal sıkıntılar, mesleğinden ihraç edilmesi nedeniyle duyduğu üzüntü ve itibar kaybı, ailesine ve çevresine uzak olması nedeniyle duyduğu acı ve üzüntüler ile manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağı ilkesi bir bütün olarak dikkate alınarak takdiren 7.500,00 TL manevi tazminatın davacının haksız arama ve elkoyma tarihi olan 12.07.2012 tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsiline karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas, 2016/37 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının devletin güvenliğine ilişkin gizli belgeleri temin etme, suç işlemek amacı ile kurulan örgüte üye olmak ve kişisel verileri kaydetmek suçlarından yargılandığı, yapılan yargılama üzerine 26.02.2016 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

Davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 58.800,00 TL olması, İlk Derece Mahkemesi tarafından hükmedilen tazminat miktarının 7.500,00 TL olması ve bu karara yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan ret kararının verilmiş olması nedenleriyle 6100 sayılı Kanun’un, 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun’un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davalı açısından kesin olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

B.1.Hükmedilen tazminat miktarının az olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Davacının talep konusunun yargılamada görev alan hakim ve Cumhuriyet savcılarının haksız fiil niteliğindeki eylemlerine ve arama koruma tedbirine dayandığı anlaşılmıştır.

5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 141 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;

...

i) Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,

...

Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.

...''

Şeklinde düzenlenmiştir.

Davacının ölçüsüz arama nedenine ilişkin olarak iddiasıyla ilgili olarak; 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde düzenlemeye göre aramanın ''ölçüsüz'' şekilde gerçekleştirilmesi halinde tazminat talep edilebileceği düzenlenmiş olup, davacı hakkında uygulanan arama tedbirinin ölçüsüz olarak gerçekleştirildiğine dair bir tespit yapılmadan bu hususun manevi tazminat miktarının belirlenmesinde dikkate alınması temyiz eden sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

V. KARAR

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 18.03.2019 tarihli ve 2018/48 Esas, 2019/1100 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun’un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 18.03.2019 tarihli ve 2018/48 Esas, 2019/1100 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Salihli Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.12.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/5279, Karar No: 2015/1730, Tarih: 21.01.2015

**4. Ceza Dairesi         2014/5279 E.  ,  2015/1730 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 4 - 2012/217429

MAHKEMESİ : Edirne 2. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 05/06/2012

NUMARASI : 2012/1 (E) ve 2012/271 (K)

SUÇ : Tefecilik

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Suçtan doğrudan doğruya zarar görmediği ve bu nedenle davaya katılma hakkı bulunmadığı halde mahkemece Kanuna aykırı gerekçeyle kamu davasına katılan olarak kabulünün, müştekilere bu niteliği ve dolayısıyla Kanun yoluna başvurmak hak ve yetkisini kazandırmadığı anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK'nın 317. maddeleri uyarınca müştekiler S.. Y.. ile M.. B.. vekilinin tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE, 21/01/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/1545, Karar No: 2021/1475, Tarih: 23.11.2021

**Hukuk Genel Kurulu         2017/1545 E.  ,  2021/1475 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

1. Taraflar arasındaki “kiracılık sıfatının tespiti” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karar davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Mahkemece Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

2. Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

I. YARGILAMA SÜRECİ

Davacı İstemi:

4. Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 13.06.2005 tarihinde düzenlenen 15.06.2005 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi ile 6 m2 yüzölçümündeki büfeyi davalı ... Başkanlığından kiraladığını, kira sözleşmesinin 8. maddesinde “Aktin hitamında taraflardan birisi yekdiğerine fesih ihbarında bulunmadığı takdirde sözleşme aynı koşullarda süresi belirsiz hale gelecektir” hükmünün bulunduğunu, taraflardan hiçbirisinin akdin hitamı olan 15.06.2006 tarihinde fesih ihbarında bulunmadığını ve sözleşmenin aynı koşullarla belirsiz süreli kira sözleşmesi hâline gelerek uzadığını, müvekkilinin 2005 yılı Haziran ayından bu güne kadar davalının kiracısı olarak bütün sorumluluklarını yerine getirdiği ve bütün kira ödemelerini de kararlaştırılan şekilde yaptığı hâlde, davalının müvekkiline sözleşmenin feshine ilişkin 08.06.2011 tarihli ihtarname göndererek sözleşmeye aykırı bir şekilde müvekkilinin kiracılık sıfatına son vermek istediğini, davalının, müvekkili ile 13.06.2005 tarihinde imzalamış oldukları kira sözleşmesinin 15.06.2011 tarihinde sona erdiğini, süresinin dolması sebebiyle feshedilen sözleşme konusu taşınmazın 2886 sayılı Kanun’a uygun olarak yeniden ihaleye çıkarılacağını, kira borçları olmaması durumunda ihaleye katılabileceklerini ancak ihaleyi başkası kazanırsa taşınmazı tahliye edeceklerine ilişkin yazılı tahliye taahhüdü vermelerini ve ihalenin sonuçlandığı günden itibaren 15 gün içinde taşınmazı tahliye etmelerini ihtar ettiklerini, davalının hem sözleşmeye hem kanuna aykırı davrandığını ileri sürerek müvekkilinin kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespiti ile bu yöne ilişkin çekişmenin önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabı:

Davalı Cevabı:

5. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili İdarenin yapmış olduğu ihaleye katılmak suretiyle kiracı olduğunu ve kendisiyle 15.06.2005 tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 8. maddesi gereğince takip eden yıllarda belediye encümeninin kararıyla sözleşmenin yenilenerek süregeldiğini, ancak 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun (5393 sayılı Kanun) yürürlüğe girmesi ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun (2886 sayılı Kanun) tahliyeye ilişkin hükümlerinin belediye taşınmazlarına uygulanabilme imkanı doğduğundan ve süresi dolan sözleşmenin daha fazla uzatılma imkânı kalmadığından 12.05.2011 tarihli ve 2011/238 sayılı Belediye Encümen Kararıyla sözleşmenin yenilenmeyerek feshedildiğini, bu durumun davacıya yazı ile tebliğ edildiğini ve böylece sözleşmenin 8. maddesinde düzenlenen fesih bildirimi yapıldığından sözleşmenin sona erdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararı:

6. Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.11.2012 tarihli ve 2011/360 E., 2012/508 K. sayılı kararı ile; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.12.2010 tarihli ve 2010/13-671 E., 2010/696 K. sayılı kararında: "Esasen 2886 sayılı Kanun ile Hazine tarafından kiraya verilen taşınmazlara ilişkin olmakla birlikte; 13.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 3. fıkrasının 2. cümlesinde, 2886 sayılı Kanun’un belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmakla; belediyelere ait taşınmazların kira sözleşmelerinde de 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi hükümleri uygulanacaktır" ifadesine yer verildiği, somut olayda uyuşmazlığın 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, bu nedenle taraflar arasında 15.06.2005 tarihinde akdedilen kira sözleşmesinin 8. maddesinde belirtilen ek 1 yıl da dahil olmak üzere 14.06.2006 tarihinde sona erdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Özel Daire Bozma Kararı:

7. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

8. Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesinin 17.12.2013 tarihli ve 2013/4859 E., 2013/16914 K. sayılı kararı ile; “…Davacı ile davalı arasında 15.06.2005 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi düzenlendiği, kiralananın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca kiraya verildiği, davalı idarenin 08.06.2011 keşide tarihli ihtar ile akdin yenilenmeyeceğini bildirdiği ve süre bitiminde tahliyesinin istendiği hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasında düzenlenen 15.06.2005 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesinin 8.maddesinde; “akdin hitamında taraflardan birisi yekdiğerine fesih ihbarında bulunmadığı takdirde sözleşme aynı koşullarda süresi belirsiz hale gelecektir” hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin bu hükmüne göre davalı ... tarafından süresinde feshi ihbarda bulunulmadığından kira sözleşmesi 15.06.2006 tarihinde süresiz hale gelmiştir. Konut ve çatılı işyerlerinde sözleşme süresiz yapılmış veya sonradan süresiz hale gelmiş ise bu durumda fesih bildiriminin dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nun 262. maddesindeki koşullara uygun olarak yapılması gerekir. Anılan madde hükmüne göre süresiz kira sözleşmelerinde altı aylık dönemler için üç ay evvel feshi ihbarda bulunmak ve altı ayın sonunda dava açmak suretiyle akdin feshi, kiralananın tahliyesi istenebilir. Altı aylık dönemin birinde tebliğ ettirilen feshi ihbar ancak o dönem sonunda dava açma hakkı verir. Bu feshi ihbar sonraki dönem için kullanılamaz. Sözleşmenin kurulduğu tarihe nazaran, 20.06.2011 tarihinde dava açılabilmesi için ikinci altı aylık dönem olan 15.12.2010-15.06.2011 dönemi için feshi ihbarın üç ay önceden yani 15.12.2010-15.03.2011 tarihleri arasında çekilmiş olması gerekir. Davacı tarafından davalıya gönderilen feshi ihbar bildirimi 13.06.2011 tarihinde tebliğ edilmiş, dava da 20.06.2011 tarihinde açılmıştır. Davacının feshi ihbarı yukarıda anlatıldığı gibi ikinci altı aylık dönemin üç ay öncesine rastlamadığından hukuki sonuç doğurmaz. Feshi ihbar süresinde yapılmamış olup, davacının kiracılığı devam ettiğinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.” gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Birinci Direnme Kararı:

Birinci Direnme Kararı:

9. Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.04.2014 tarihli ve 2014/44 E., 2014/191 K. sayılı kararı ile; somut olayda taraflar arasında akdedilen sözleşmede her ne kadar taraflardan birinin fesih ihbarında bulunmadığı takdirde sözleşmenin belirsiz süreli hâle geleceği belirtilmişse de; dosya kapsamında bulunan Çeşme Belediyesi encümen kararları, bu kararlar doğrultusunda davacıya yapılan tebliğler ve davacının bu kararlara itiraz etmeksizin encümen kararı doğrultusunda işlemler tesis etmesinin tarafların gerçek iradesini yansıttığı, tahliyeye konu taşınmazın 03.07.2012 havale tarihli bilirkişi raporunda da sarih biçimde görüleceği üzere 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun (6570 sayılı Kanun) kapsamında değerlendirilmesi gereken taşınmaz niteliğine haiz olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin kira süresinin sonunda belirsiz hale gelmeyip bir yıl daha uzadığının açık olduğu, uyuşmazlığın 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, anılan yasal düzenlemeye göre taraflar arasındaki kira sözleşmesinin, kira süresinin dolması ile, kira akdinin süresiz hâle gelmeyip sözleşmenin sona ermesi nedeniyle davacının fuzuli şagil durumuna düştüğü gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu Kararı:

10. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

11. Hukuk Genel Kurulunun 28.01.2015 tarihli ve 2014/6-2059 E, 2015/802 K. sayılı kararı ile; “…mahkemece aslolan kısa kararda yukarıda açıklanan mevzuata uygun hüküm fıkrası oluşturulmamış sadece "önceki kararda direnilmesine" denilerek önceki karara atıf yapılmakla yetinilmiş, dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakkın sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde, usulün aradığı niteliklere haiz kısa karar kurulmamıştır.

Bu durumda, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde usulün öngördüğü anlamda oluşturulmuş bir hüküm bulunmadığı gibi, direnme kararlarını denetleyen Hukuk Genel Kurulu tarafından incelenebilecek nitelikte teknik anlamda bir direnme hükmü de bulunmadığı her türlü duraksamadan uzaktır.

Şu durumda mahkemece yapılacak iş; dosya kapsamı dikkate alınarak taraflara yüklenen borç ve tanınan hakkın sıra numarası altında belirtildiği açık, infazda şüphe ve tereddüt uyandırmayacak biçimde, oluşturulmasıdır.

Mahkemenin, yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan biçimde usulün öngördüğü niteliklere haiz bulunmayan direnme kararı usul ve yasaya uygun değildir…” gerekçesiyle yerel mahkeme kararının usulden bozulmasına karar verilmiştir.

İkinci Direnme Kararı:

12. Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.04.2015 tarihli ve 2015/164 E., 2015/269 K. sayılı kararı ile; önceki direnme gerekçesi tekrar edilerek direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

İkinci Direnme Kararı:

12. Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.04.2015 tarihli ve 2015/164 E., 2015/269 K. sayılı kararı ile; önceki direnme gerekçesi tekrar edilerek direnme kararı verilmiştir.

Direnme Kararının Temyizi:

13. Direnme kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

II. UYUŞMAZLIK

14. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlık; davacı kiracı ile kiraya veren davalı ... arasındaki kira sözleşmesinin yenilenmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelip gelmediği, davacının fuzuli şagil olduğunun kabul edilip edilemeyeceği, buradan varılacak sonuca göre davacının kiracılık sıfatının devam edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

III. GEREKÇE

15. Öncelikle, somut olayın uyuşmazlığa etkili yönlerinin ve ilgili yasal düzenlemelerin ortaya konulmasında yarar vardır.

16. Mülkiyeti Belediyeye ait olan taşınmaz, davalı ... tarafından 2886 sayılı Kanun uyarınca ihale ile ve ihale şartnamesinde öngörülen şartlarla Encümenin 07.05.2005 tarihli ve 194 sayılı kararına istinaden büfe olarak kullanılmak üzere 15.06.2005 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesiyle davacı tarafa kiralanmıştır. Encümenin 12.05.2011 tarihli ve 238 sayılı kararı ile kira sözleşmenin feshine ve taşınmazın yeniden kiralanması için ihaleye çıkarılmasına karar verilmiş, bu kararın ardından kira sözleşmesinin 15.06.2011 tarihinde sona ereceği belirtilerek taşınmaz sahibi Çeşme Belediyesinin 08.06.2011 tarihli yazısı ile 15.06.2011 tarihi itibariyle söz konusu taşınmazın boşaltılması davacıdan talep edilmiş ve bu yazı davacı ...’a 13.06.2011 tarihinde tebliğ edilmiştir.

17. Bilindiği üzere; uyuşmazlık tarihinde yürürlükte olan mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (BK) kira akdinden doğan davalarda genel ve temel Kanun durumunda olup, aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde uygulanacak olan bu Kanun’dur.

18. Uyuşmazlık tarihinde yürürlükte olan mülga 6570 sayılı Kanun’un 1. maddesinde ise, bu Kanun’un uygulama alanı, öncelikle Belediye teşkilatı olan yerlerle, belediye teşkilatı olmasa bile iskele, liman ve istasyonlardaki gayrimenkullerin kiralanmasıyla ilgili işlemler olarak belirlenmiştir. Ayrıca mecurun bu Kanun kapsamına girmesi için, bunların gayrimenkul olmaları ve musakkaf bulunmaları gereklidir.

19. Kısaca, kiraya verilen musakkaf yerlere ilişkin uyuşmazlıklara 6570 sayılı Kanun hükümleri uygulanmakta olup, gayri musakkaf taşınmaz mallar ise Borçlar Kanunu hükümlerine tabidir.

20. Her iki Kanun’un ilgili maddelerinin hukukî sonuç ve hükümleri ile koruma amaçları tamamen birbirinden farklıdır.

21. Diğer taraftan, daha özel nitelikte olan 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesinde;

19. Kısaca, kiraya verilen musakkaf yerlere ilişkin uyuşmazlıklara 6570 sayılı Kanun hükümleri uygulanmakta olup, gayri musakkaf taşınmaz mallar ise Borçlar Kanunu hükümlerine tabidir.

20. Her iki Kanun’un ilgili maddelerinin hukukî sonuç ve hükümleri ile koruma amaçları tamamen birbirinden farklıdır.

21. Diğer taraftan, daha özel nitelikte olan 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesinde;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

Ecrimisile itiraz edilmemesi hâlinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi hâlinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi hâlinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi hâlde ecrimisil alınır.

İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

22. Bu hüküm, esasen 2886 sayılı Kanun ile Hazine tarafından kiraya verilen taşınmazlara ilişkin olmakla birlikte; 13.07.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Kanun’un 15. maddesinin 3. fıkrasının 2. cümlesinde, 2886 sayılı Kanun’un belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre belediyelere ait taşınmazların kira sözleşmelerinde de, 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi hükümleri uygulanacaktır.

23. Devlet İhale Kanunu’nun 75/3. maddesinde; tahliyeye ilişkin koşullar ile birlikte kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren işgalin devam etmesi hâlinde sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi hâlde ecrimisil alınacağı hükmü yer almaktadır.

24. Kira sözleşmelerinin kapsamı altında kiralamaya ilişkin anlaşma ile ilgili bir takım esaslara da yer verilmektedir. Bunun yanı sıra genel ve özel şartlar da sözleşmede bulunmaktadır. Kiralanan ile ilgili genel hususlar bütün sözleşmelerde yer almaktadır. Ancak kiracı ile mülk sahibi arasında kararlaştırılan birtakım maddeler özel şartlar sınıfına girmekte ve özel şartlarda gösterilmektedir.