muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2019/2853, Karar No: 2019/5783, Tarih: 03.07.2019

**10. Hukuk Dairesi         2019/2853 E.  ,  2019/5783 K.**

**"İçtihat Metni"**

Bölge Adliye

Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM:

Davacı, davalı şirket nezdinde 11.01.2013 tarihinden 27.11.2013 tarihine kadar çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II-CEVAP:

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında özetle; davacının aralıksız çalıştığı yönündeki beyanlarının gerçeği yansıtmadığını, davacının 04.01.2013 tarihinde Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezine başvurarak emeklilik şartlarının oluşup oluşmadığını sorduğunu, kurum tarafından verilmiş olan cevabi yazı ile 15 yıllık sigortalılık süresi ile 3600 günlük prim ödeme şartının yerine getirildiğinin anlaşıldığı şeklinde cevap verilmiş olduğu, davacının bunun üzerine 11.01.2013 tarihinde müvekkil şirkete başvurduğunu ve emeklilik nedeniyle işten ayrılmak istediğini bildirdiğini, davacıya kıdem tazminatı olarak 8.530,13 TL ödeme yapıldığını, işten ayrılış tarihinden sonra 27.11.2013 tarihinde tekrardan kendi talebi üzerine işe başladığını, bu nedenle davacının aradaki sürede şirkette herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, bu dönem içerisinde müvekkil şirketin eski yönetim kurulu başkanı ...'m özel bakıcılığını yaptığını ve bu nedenle belirtilen döneme ilişkin şirket ile ilgili çalışmasının olmadığını, davacının 11.01.2013 tarihi ile 27.11.2013 tarihleri arasında şirketten bağımsız ve şahsi bir iş yaptığını, davacının bu dönemde sigortasının şirket tarafından yatırılmasının SGK denetimlerinde şirketi zor duruma düşüreceğini, davacının 11.01.2013 tarihinden sonra işsizlik maaşı almak için Türkiye İş Kurumu'na başvurusunun olup olmadığının araştırılması gerektiğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında özetle; yetki, görev, husumet ve hak düşürücü süre gibi ilk itirazlar ile zamanaşımı def'i yapılmış sayılarak haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“1-Davanın Kısmen Kabulü ile

-Davacının 12/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında günlük 95,54 TL sigorta prim esas kazanç ile, 01/07/2013-26/11/2013 tarihleri arasında günlük 97,30 TL sigorta prim esas kazanç ile davalı şirkette çalıştığının TESPİTİNE,

-Fazlaya ilişkin talebin reddine,” dair hüküm kurulmuştur..

III-MAHKEME KARARI:

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

“1-Davanın Kısmen Kabulü ile

-Davacının 12/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında günlük 95,54 TL sigorta prim esas kazanç ile, 01/07/2013-26/11/2013 tarihleri arasında günlük 97,30 TL sigorta prim esas kazanç ile davalı şirkette çalıştığının TESPİTİNE,

-Fazlaya ilişkin talebin reddine,” dair hüküm kurulmuştur..

B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

1-Taraf vekilleri ve feri müdahil ... vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.3 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE,

... 3. İş Mahkemesinin 2015/216 E., 2018/77 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının “davalı” olan sıfatının "feri müdahil" olarak düzeltilmesine,

3-Davanın KABULÜ ile,

a-Davacının 12/01/2013 - 26/11/2013 tarihleri arasında davalı şirkette hizmet akdi ile çalıştığının TESPİTİNE, karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ

Davalı şirket vekili, yeterli inceleme yapılmadan ve dava sübut bulmadan karar verildiğini belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadan ve dava sübut bulmadan karar verildiğini belirtilerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davacı vekili, prime esas kazanç yönünden hükmün bozulmasını talep etmiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME

Prime esas kazanç tutarının tespiti davasının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 5510 sayılı Kanunun 80. maddesidir. Bu kapsamda davacı işçinin, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ...’na davalı işveren/işverenler tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücret; sigortalının kıdemi, yaptığı işin özelliği ve niteliğine göre ödenmesi gereken ücrettir. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287).

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için yine HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 82. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır” 82. madde de bu düzenlemeye paralel bir hüküm içermektedir. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Eldeki davada, hizmet tespitine ilişkin kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmamasına karşın yukarıda belirtilen esaslar dahilindeki ilgili kayıt ve belgeleri içermeyen talebe konu döneme ilişkin asgari ücretin üzerinde sigorta primine esas kazancın tespitine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/2. maddesi gereğince verilen karar, düzeltilerek onanmalıdır.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/2. maddesi gereğince verilen karar, düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılması ile, ... 3. İş Mahkemesinin 10.03.2018 tarihli hükmünün birinci paragrafının silinerek ,yerine, “Davacının 12/01/2013 - 26/11/2013 tarihleri arasında davalı şirkette hizmet akdi ile asgari ücretle çalıştığının TESPİTİNE, ” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesi ile kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.07.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/5134, Karar No: 2021/9042, Tarih: 17.05.2021

**9. Hukuk Dairesi         2021/5134 E.  ,  2021/9042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

AVUKAT ...

AVUKAT ...

DAVA TÜRÜ : İSTİRDAT

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacının 12/07/2003 tarihinden 01/12/2013 tarihine kadar davalı şirketin değişik şubelerinde en son mağaza müdürü olarak çalıştığını, fazla çalışma ücretlerinin davalı şirketten defalarca talep edilmesine rağmen ödenmediğini, en son bu talebini yinelediğinde iş akdine son verildiğini, haklarının ödenmediğini iddia ederek; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai ücreti alacaklarının faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle; davacının alacaklarının zamanaşımına uğradığını, bütün hak ve alacaklarının ödendiğini, davacının müvekkili şirkette 01/08/2011 tarihinde çalışmaya başladığını, davacının tüm iddialarının asılsız olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı tarafından temyizi üzerine karar, Dairemizce özetle ve sonuç olarak;

“1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece talep olmadığı halde talepten fazlasına ve dava dilekçesinde talep edilmeyen yıllık izin ücretine hükmedilmesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26. maddesindeki “taleple bağlılık ilkesine” de aykırıdır.

3-Somut uyuşmazlıkta; davacı ödenmeyen ücret alacakları nedeniyle iş akdini kendisi feshettiğinden, iş akdini kendisi fesheden tarafın feshi haklı nedene dayansa dahi ihbar tazminatına hak kazanamayacağı anlaşıldığından şartları oluşmayan ihbar tazminatı talebinin reddi yerine, kabulü hatalıdır.

4-Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, fazla mesai ücreti hesaplamasında, 01/08/2012 tarihine kadar yapılan hesaplamada, günlük 11 saati aşan çalışmada 1,5 saat yerine 1 saat ara dinlenme süresinin düşülmesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.” gerekçeleriyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere, kararın bozmaya uygun olmasına göre, tarafların aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere, kararın bozmaya uygun olmasına göre, tarafların aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece talep olmadığı halde talepten fazlasına ve dava dilekçesinde talep edilmeyen yıllık izin ücretine hükmedilmesi hatalı olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26. maddesindeki “taleple bağlılık ilkesine” de aykırıdır.

3-Talep edilen fazla mesai ücretine uygulanan 1/3 oranında takdiri indirim sonrası 26.121,07 TL‘ye hükmedilmesi gerekirken, anlaşılamayan bir sebeple 17.413,00 TL fazla mesai ücretinin hüküm altına alınması da hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 17.05.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/1645, Karar No: 2010/6528, Tarih: 07.06.2010

**(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/1645 E.  ,  2010/6528 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 31.12.1994-27.8.2008 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 01.09.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, 31.12.2002 tarihinden 27.8.2008 tarihine kadar Tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile 01.09.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlanmasını istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, 31.12.2002 tarihinden 27.8.2008 tarihine kadar Tarım ... sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile 01.09.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlanmasını istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın, yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre, sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.

Davacı, davalı Kurumca 2926 sayılı yasa'ya tabi sigortalı olarak 11.08.2008 tarihli giriş bildirgesine göre 01.11.1994 tarihinden itibaren tescil edilip, 27.08.2008 tarihine kadar Tarım ... sigortalısı kabul edilip, aynı gün 5510 sayılı Kanundan yararlandırıp primleri yeniden yapılandırılarak toptan ödenmiştir.Aynı tarihte yaşlılık aylığı talebinde bulununca bu defa davalı Kurumca prim kesintilerinin 10.10.1994-31.12.2002 tarihleri arasında her yıl bulunduğu,31.12.2002 tarihinden sonra prim kesintisi bulunmadığı farkedilerek sigortalılığı 31.12.2002 tarihinde tekrin edilip 1.9.2008 tarihi itibariyle yeniden başlatılmış ve yaşlılık aylığı süresi yeterli görülmeyerek talep ret edilmiştir. Davacının Tarım Kredi Kooperatifi, Ziraat Odası, Tapu kayıtlarının olmadığı dosyaya gelen kayıtlarda açıktır.

Mahkemece 31.12.2002-27.8.2008 tarihleri arasındaki dönemde davacının tarımsal faaliyeti kanıtlanmadığı halde bu döneme ilişkin talebin kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş;yukarıda açıklandığı biçimde dava konusu dönemde Mahkemece soruşturmanın genişletilerek davacıya tarımsal faaliyetine konu ürünleri sattığı kişi veya kuruluşları açıklattırmak bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak varsa belgelerini getirtmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ile yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.06.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/35718, Karar No: 2016/6864, Tarih: 22.03.2016

**9. Hukuk Dairesi         2015/35718 E.  ,  2016/6864 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı şirkete ait gemilerde "yağcı" olarak 19/03/2005-20/04/2012 tarihleri arasında “Uzakyol Baş Makinist ehliyeti” ile çalıştığını, davacı çalışırken davalının kendisine ait gemilerde teknik bir zorunluluk olmaksızın alt işveren adı altında başka bir işverenin üzerinden müvekkilini istihdam ettiğini, müvekkili ile davalı işçilerin aynı yeterliliğe sahip olmasına rağmen alt işveren işçisi denilerek piyasanın çok altında ücret ve sosyal haklarla çalıştırıldığını, yıllık izin konusunda sorun yaşadığını, maaş, fazla mesai ve sosyal haklar konusunda asıl işveren işçilerinin haklarının ve bedellerinin yarısına dahi sahip olmadığını, alt işveren altında çalışma iddiasından dolayı sendika ve toplu sözleşme haklarını kullanamadığını, kadrolu işçilerin yılda 4 maaş tutarında ikramiye aldıklarını, müvekkilinin alamadığını, yemek ücretinin izin ücretinin eksik ödendiğini, kadrolulara ödenen maaş promosyonlarının ödenmediğini, haklarının eksik ödenmesi nedeniyle davacının işten çıktığını, bordrolarda, hizmet belgelerinde, bonserviste vs.tüm belgelerde işverenin... göründüğünü, gemi jurnallerinde ve gemiden alınan ve kaptan onaylı hizmet belgelerinde de ... kaşesinin bulunduğunu, müvekkilinin çalışırken önce ... isimli alt işveren şirkette gösterildiğini, sonra ... Hatları isimli alt işverenlerde çalışıyor gösterildiğini, sevk ve idarenin asıl işverende olduğunu, çalışma düzeninin davalı kadrosunda bulunan kaptan ve çarkçıbaşı tarafından yapıldığı, yeni işe alınacakların idare tarafından belirlendiğini, alt işverenin işçilerinin asıl işverene ait işyerinde çalıştırmasının asıl işveren-alt işveren ilişkisinden çok iş aracılığı ya da geçici iş ilişkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini iddia ederek, öncelikle muvazaanın tespitini ve davacının asıl işveren işçisi olarak sayılmasını, işe başlangıç tarihinden işten çıkış tarihine kadar eksik ödenen haklarının tespitini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, kıdem tazminatı, ücret farkı, fazla mesai farkı, yıllık izin, vergi iadesi, yıllık ücretli izin alacağı, maaş promosyon bedeli, 4 maaşlık ikramiye bedeli, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti olmak üzere toplam 12.500,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: