muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2011/11997, Karar No: 2011/4015, Tarih: 14.11.2011

**22. Hukuk Dairesi         2011/11997 E.  ,  2011/4015 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Bursa 2. İş Mahkemesi

TARİHİ : 16/12/2010

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı işveren iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesi ile davayı kabul etmiştir.

Hüküm  davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa  fesihten  kaçınma  olanaklarını  kullanması,  kısaca  feshe  son  çareolarak bakması gerekir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda davalı işveren, ekonomik   kriz nedeniyle zarar etme olgusuna değil, talep daralması, üretim azalması gibi hem işletme içi hem de işletme dışı nedenlere dayanmıştır.

İşgücü azaltımı, işverenin yönetim hakkı kapsamında verdiği bir işletmesel karardır. Bu işletmesel karar nedeniyle işyerinde istihdam fazlası ortaya çıkacağı açıktır. Davalı işveren istihdam fazlası olarak işten çıkarılacak personeli sendikayla yaptığı mutabakat protokolüyle belirlemiş ve işçi çıkarma kararını uygulamıştır.

İşgücü azaltımı, işverenin yönetim hakkı kapsamında verdiği bir işletmesel karardır. Bu işletmesel karar nedeniyle işyerinde istihdam fazlası ortaya çıkacağı açıktır. Davalı işveren istihdam fazlası olarak işten çıkarılacak personeli sendikayla yaptığı mutabakat protokolüyle belirlemiş ve işçi çıkarma kararını uygulamıştır.

İşverenin işletmesel kararı uygularken tutarlı davranıp davranmadığı ve fesihte belirlenen kriterlere uyup uymadığı araştırılmalıdır. İlgili yönetim kurulu kararı ve sendikayla yapılan mutabakat protokolünde ...şirketinin işçi ihtiyacının davalı şirketten karşılanacağı kararlaştırılmıştır. İki işyerinin aynı gruba ait olduğu hususunda taraflar arasında çekişme yoktur. Sendikayla yapılan mutabakat gereğince davalı şirketten ...şirketine işçi nakledip edilmediği araştırılmalıdır. Ayrıca feshin kaçınılmazlığı yönünden ve işverenle sendika arasında yapılan mutabakata göre davacının görev tanımına, kıdemine, eğitim durumuna ve yaptığı işe göre somut olarak bu firmada değerlendirme olanağının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8033, Karar No: 2017/9332, Tarih: 16.11.2017

**21. Hukuk Dairesi         2016/8033 E.  ,  2017/9332 K.**

**"İçtihat Metni"**

...

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen ve 03/03/2005-03/05/2007 dönemine ilişkin eksik yatan sigorta kaydının düzeltilmesini, ücretin esasını teşkil eden prim kazancının matraha dahil edilmesini, anılan dönemin asgari ücretin 2,50 katı oranında prime kazanç olarak tespitine, eksik yatırılan sigortaların tamamlattırılmasına, emeklilik tarihinden itibaren hesaplanacak yaşlılık aylığı fark alacağının ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekili ve davalı işverenin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

Dava, 03.03.2005 ile 03.05.2007 tarihleri arasında davalı işyerinde tır şoförü olarak çalışan davacının asgari ücret ve sefer primi usulü çalışmasından dolayı esas kazancının tespiti ve bu durumda eksik hesaplanan yaşlılık aylığı farkının davalı Kurum'dan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Uyuşmazlık davacının tır şoförü olarak çalıştığı dönemde asgari ücretin haricinde sefer başına aldığı harcırah (yolluk, sefer parası...vs.) miktarının prime esas kazançlar arasında sayılıp sayılmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden;davalı işyerinin kanun kapsamında olduğu, davacı adına asgari ücrete yakın prim üzerinden hizmet bildiriminde bulunulduğu ve davacı tarafından davalı aleyhine açılan işçi alacağı dosyasında tır şoförünün asgari ücret ile çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu belirtilerek, her yurtdışı sefer için davacıya verilen harcırah miktarıda ücrete esas alınarak esas ücretin asgari ücretin 2,50 katı oranında belirlendiği ve tazminata hükmedildiği, davacının tır şoförü olarak çalıştığı anlaşılmıştır.

.../...

.../...

Hizmet veya ücret tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretinin ve davalı ... Başkanlığına, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. HMK 200. maddesi, Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar ve değerleri iki bin beş yüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar ve değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle iki bin beş yüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz, demekle, Kanunda ispat sınırı olarak gösterilen belli tutarı aşan hukuki işlemler ve senede karşı olan iddialar kural olarak yalnız senetle ispat edilebilir. Bu kaidenin istisnaları bulunmakta olup somut olayda ise bir istisna bulunmamakla birlikte senetle ispat şartı geçerlidir. Bir hukuki işlemin senetle ispatının gerekip gerekmediği o hukuki işlemin tümünün değerine göre belirlenir. Buna göre de, Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200.maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtlar, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa da tanık dinletilmesi mümkündür. 506 sayılı Kanun’un 78.maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. (HMK m. 200) maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa, ücretin yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanun’un 78.maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır” ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise, günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 29/07/2003 tarih ve 4958 sayılı Yasanın 36. maddesi ile değişik 77/2. maddesinde “Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar ile ... Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.” hükmü yer almaktadır.

506 sayılı Yasa’nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabında göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde yolluklar prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanır. İşin karşılığı olmaktan ziyade işçinin görevi sırasında ihtiyaçlarını (otel, yemek vs. ihtiyaçları) karşılama amacına dayalıdır.

.../...

Harcırah (yolluk) işçinin görevli bulunduğu yerden başka yerlere geçici görevle gönderilirken yapacağı ek masrafa karşılık yapılan ödemeler olup, davalı işyeri tarafından her sefer için yapılan ödemelerin bu mahiyette kaldığı şüphesizdir. Çünkü davalı işyeri davacıya ücreti dışında sefer başına ödeme yaparken asıl amacı davacının yapacağı ek masrafları karşılamak olup, onun ücretini artırmak gibi bir amaç içinde değildir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda davacıya yapılan ödemelerin 506 sayılı yasanın 77. maddesinin 2. fıkrasında belirttiği şekilde yolluklar kapsamında kalması nedeniyle prime esas kazançlar arasında sayılamayacağı göz önünde bulundurularak davanın reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin ve davalı işverenin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ...ye iadesine,

16.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...
Yargıtay — Esas No: 2013/12029, Karar No: 2014/5801, Tarih: 17.02.2014

**3. Ceza Dairesi         2013/12029 E.  ,  2014/5801 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 3 - 2012/8322

MAHKEMESİ : İzmir 1. Sulh Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 28/10/2011

NUMARASI : 2010/1888 (E) ve 2011/1512 (K)

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Olayın akabinde katılanı gören ve tanık olarak ifadesi alınan tanık S. A.. ve Ç. G..'ın ifadelerinde katılanın iki kolunda da morluk olduğunu söyledikleri halde raporda tek koldaki ekimozdan bahsedildiği, tanık Özgül'ün olayın meydana geldiği gün değil ertesi gün uyandığında katılanda morluklar gördüğünü söylemesi, katılanın şikayete olaydan bir hafta sonra geldiği ve raporunda bir hafta sonra alındığı anlaşılmakla en yakın Adli Tıp kurumundan katılandaki yaranın nasıl ve ne zaman meydana gelebileceği, tanık Özgül'ün olay günü değil ertesi günü sabah katılanın kolunda morluklar görüğünü söylemesi dikkate alınarak bu tip bir fiilde morlukların ne zaman ortaya çıkabileceği konusunda ayrıntılı rapor alınarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayini gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca talep gibi BOZULMASINA, 17.02.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi..
Yargıtay — Esas No: 2006/21007, Karar No: 2007/3898, Tarih: 12.03.2007

**21. Hukuk Dairesi         2006/21007 E.  ,  2007/3898 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Kütahya İş Mahkemesi

TARİHİ : 05/12/2006

Davacı, 1.1.1986 tarihinden itibaren  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunu ve sigortalılığının devam ettiğinin tesbitine  karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.01.1986 tarihinden itibaren  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir.

Mahkemece istemin  kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece istemin  kabulüne karar verilmiştir.

Davanın,  yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre,  sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan  resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre, kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan p. e. İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Ş.  Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.  incelemede, davacının 01.01.1986 tarihinde Kurum tarafından kayıt ve tescil edildiği, 09.07.1991 tarihinde ise Bağ-Kur sigortalılığının iptalini istediği, Ziraat Odasına, Tarım Kredi Kooperatifine üyeliğinin bulunmadığı, zirai arazisinin olduğu sattığı ürün bedellerinden  prim  kesintisinin Ağustos 1995,  1998 ve 1999 yıllarında yapıldığı başkaca kesintinin bulunmadığı,  görülmektedir.

Mahkemece davacının 01.01.1986-09.07.1991 ve prim kesintisinin bulunduğu 1.9.1995-31.12.1995, 1.1.1998-31.12.1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması doğrudur.Ancak davacının Kuruma verdiği terk dilekçesinden sonra ilk prim kesintisinin yapıldığı Ağustos 1995 tarihine kadar ve prim kesintisinin bulunmadığı  1996,1997 yılları yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanmadığı halde bu yılların soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına  dayalı olarak kabul edilmesi isabetsiz olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.03.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/13622, Karar No: 2014/11895, Tarih: 12.06.2014

**7. Ceza Dairesi         2013/13622 E.  ,  2014/11895 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 7 - 2013/187265

MAHKEMESİ : Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 30/11/2010

NUMARASI : 2010/172 (E) ve 2010/470 (K)

SUÇ : 5607 sayılı yasaya muhalefet

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

1- Sanık A.. O..'ın temyiz istemine yönelik yapılan incelemede;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı yasa ile değişik 4733 sayılı yasanın 8/4 fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi yapılmamıştır.

a-) Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan gümrük idaresinin davaya katılan olarak kabul edilip lehine vekalet ücreti hükmedilmesi,

b-) Sanık hakkında doğrudan verilen adli para cezası ile hapis cezasından çevrilen adli para cezasının infaz rejimlerinin farklı olması sebebiyle içtima ettirilemeyecekleri gözetilmeden her iki cezanın içtimaına karar verilmesi,

Yasaya aykırı, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 5320 sayılı yasanın 8/1 maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 322.maddesi uyarınca, hüküm fıkrasından gümrük idaresi lehine hükmedilen vekalet ücreti kısmı ile hükümde adli para cezalarının toplanmasına ilişkin 4.fıkranın çıkarılması, yerine "sanığa verilen adli para cezalarının ayrı ayrı infazına" ibaresinin eklenmesi, diğer kısımların aynen bırakılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2- Sanık H.. K..'in temyiz istemine yönelik yapılan incelemede;

Sanığın aşamalardaki istikrarlı savunmalarında, aracında ele geçen poşetler içerisinde sigara olduğunu bilmediği, söz konusu poşetlerin diğer sanık A..'ın ağabeyi A.. tarafından diğer sanığa verilmek üzere gönderildiği beyanı ile sanık A..'ın bu savunmayı doğrular ve sigaralardan sanık Halis'in haberinin olmadığı beyanı karşısında, sanığın savunmalarında ismi geçen A.. O..'ın ağabeyi Abbas dinlenilip, savunmasının doğruluğu araştırıldıktan sonra hukuki durumunun tayin ve tespiti gerekirken eksik soruşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

Yasaya aykırı sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Yasa'nın 8/1.maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 12/06/2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4748, Karar No: 2016/7386, Tarih: 05.12.2016

**21. Ceza Dairesi         2016/4748 E.  ,  2016/7386 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- 213 sayılı Yasanın 367. maddesi uyarınca dava şartı olan vergi dairesi başkanlığı mütalaası ve dayanağı olan vergi suçu (kaçakçılık) raporunun '2005 ve 2006 takvim yıllarında sahte fatura düzenlemek ' suçuna ilişkin olduğu, sahte fatura düzenlemek ve kullanmak eylemlerinin birbirinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturduğu, sahte fatura kullanmak suçundan sanık hakkında açılmış bir dava bulunmadığı anlaşılmakla , gerekçede sahte fatura düzenlemeye ilişkin anlatım yapılıp, hüküm kısmında ise sahte fatura düzenleme ve kullanma suçunu işlediğinden bahisle hangi suçtan hüküm kurulduğu konusunda çelişki oluşturacak şekilde karar verilmiş olması;

2-Dosyada mevcut 01.10.2010 tarih ve VDENR-2010-069/9 sayılı vergi tekniği raporu ile, 2005 takvim yılında ... kozmetik Tur Tic San Ltd Şti'nin sanıktan temin ettiği toplam 15 adet sahte fatura karşılığı KDV hariç 96.684 TL mal ve/veya hizmet satın aldığının Ba-Bs Analiz formlarından tespit edildiği ancak söz konusu faturaların detaylarının raporda gösterilmediği, bu fatura asıllarının mükellefler nezninde yapılacak inceleme sonucunda bulunabileceğinin bildirilmiş olduğu; 2006 takvim yılına ait 28.06.2006 tarih, 448942 nolu sahte faturanın ise ... tarafından kayıtlara intikal ettirildiğinin anlaşılması karşısında; sanığın 2004 yılında şirketi devraldığı, 2005 yılı Ağustos ayında askere gittiği ve 2008 yılında terhis edildiği, imza yetkisinin diğer ortak ...'de olduğuna yönelik savunmalarının doğruluğunun tespiti ve zamanaşımının değerlendirilmesi yönünden suç tarihinin net olarak belirlenmesi gerektiğinden; suça konu faturaları kullanan ... kozmetik Tur Tic San Ltd Şti'nden faturalar veya onaylı suretlerinin temin edilip dosya arasına konulduktan sonra en son düzenlenen fatura tarihinin sanık yönünden suç tarihi olacağı gözetilip zamanaşımı süresinin dolup dolmadığının değerlendirilmesi ve sahte fatura düzenleme fiilini işleyip işlemediğine yönelik olarak askerlik hizmeti yaptığı tarihler sorulup, diğer ortak ...'in beyanları da alınarak, gerekmesi halinde faturalar üzerinde yazı ve imza incelemesi yaptırılmak suretiyle elde edilen delillere göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması yasaya aykırı,

3-5237 sayılı TCK’nun 53. maddesine ilişkin uygulamanın Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve Cumhuriyet savcısının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasa'nın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 05.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.