muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2006/5510, Karar No: 2006/8370, Tarih: 15.06.2006

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2006/5510 E.  ,  2006/8370 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

Taraflar arasındaki davadan dolayı Yerel Mahkemece verilen hüküm davacı Hazine tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Çekişmeli parselin yer aldığı ... Köyü 260 adada yer alan kadastro parsellerinin bir çoğunun aynı nedenle, Hazine tarafından dava konusu edildiği anlaşıldığından, Temyiz incelemesi yapılabilmesi için Yargıtay’ca incelenmesine gerek görülen;

a) 260 sayılı adada yer alan diğer parsellerin tümünün kadastro tesbit tutanakları onaylı suretleri ile var ise tesbitlerine esas alınan tapu ve vergi kayıtları, itirazsız kesinleşen var ise bu yolla oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenlerin hüküm dosyası yada tutanak sureti, mahkeme kararı, bu kararın dayanağı bilirkişi raporu ve var ise ilgili Yargıtay kararı onaylı suretinin,

b) Adayı çevreleyen ve orman sınırları içinde kaldığı anlaşılan yerler için kadastro tesbit tutanağı düzenlenip düzenlenmediği sorularak, düzenlenmiş ise ilgili kadastro tesbit tutanağı onaylı sureti, itirazsız kesinleşmiş ise bu yolla oluşan tapu kaydı, itirazlı yada hükmen kesinleşmiş ise dava dosyası, tutanak düzenlenmeden tapuya kayıt edilmiş ise nedenini de gösteren tapu kaydı örneğinin,

c) Çekişmeli taşınmazın bulunduğu adadaki tüm kadastro parsellerini bir ada gösterir orijinalinden fotokopi kadastro paftası onaylı fotokopisinin,

d) Çekişmeli yeri gösterir 1981 yılından önce ve 1981 yılından sonra düzenlenmiş amenjman planlarının,

e) Çekişmeli yeri gösterir, memleket haritası orijinalinden renkli fotokopisinin,

Olanaklı ise her dosya için ayrı ayrı, olanak bulunamıyor ise aynı adaya ilişkin dosyalardan birisi klavuz dosya seçilerek, istenen belgelerin bu dosya içine konularak aynı adadaki parsellere ilişkin tüm dava dosyalarının aynı zamanda temyiz incelemesi yapılmak üzere,

Ayrıca, dava dosyasının da H.Y.U.Y.’nın 433/3. maddesi ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğine uygun olarak tarih ve işlem sırasına göre düzenlenip, dizi pusulasına bağlandıktan sonra gönderilmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Değinilen eksiklikler giderilmek üzere, dosyanın Yerel Mahkemeye Gönderilmesine 15/06/2006 günü oybirliği ile karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2015/21763, Karar No: 2016/1450, Tarih: 08.02.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/21763 E.  ,  2016/1450 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine.

2-Dava, 30.04.2010 tarihli iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, davacı ...'in maddi tazminat talebinin reddine, davacı ...' in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 31,24 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...' e verilmesine, yine davacı ... ve davacı ...' in manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; ayrı ayrı 40.000,00'erTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

... Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir. 5510 sayılı yasanın 21/4. maddisine göre ise “... İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir.” hükmü düzenlenmiştir.

Dosya kapsamından; 30.04.2010 tarihli iş kazasının oluşumunda %40 davalı işveren ... A.Ş.'nin, %30 oranında ise işveren ... A.Ş. işçisi dava dışı ...'nın kusurlu olduğu, hükme esas alınan hesap raporunda davacı ...'e Kurumca iş kazası sigorta kolundan bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin %70'inin rücuya tabi olduğu değerlendirmesi ile hesaplanan zarardan düşüldüğü anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamından; 30.04.2010 tarihli iş kazasının oluşumunda %40 davalı işveren ... A.Ş.'nin, %30 oranında ise işveren ... A.Ş. işçisi dava dışı ...'nın kusurlu olduğu, hükme esas alınan hesap raporunda davacı ...'e Kurumca iş kazası sigorta kolundan bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin %70'inin rücuya tabi olduğu değerlendirmesi ile hesaplanan zarardan düşüldüğü anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı ...'in Kurumdan yaşlılık aylığı aldığının anlaşılmasına göre iş kazasından vefat eden çocuğunun desteğinde olmadığı, davacı ...'in ise çocuğunun desteğinde olmakla birlikte mükerrer tahsile neden olmamak için hesaplanan maddi zararlarından rücuya tabi Kurum tahsislerinin düşülmesi gerektiği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf davacı anne ...'in hesaplanan maddi zararından düşülmesi gereken Kurum tahsisinin rücuya tabi miktarının belirlenmesi hususunda olup 5510 Sayılı Yasanın 21/4 maddesinde açıkça iş kazasının üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmesi halinde sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin “yarısının” rücuya tabi olacağı düzenlenmiştir. Burada tartışılması gereken diğer bir husus da üçüncü kişi kavramından neyin anlaşılması gerektiğidir ki ilgili yasa metni ve başlığından anlaşıldığı üzere işveren dışındaki herkes üçüncü kişidir. Hal böyle olunca işbu dosyada yargılama konusu iş kazasında kusuru bulunan dava dışı ...'nın üçüncü kişi sıfatını taşıdığı açıktır. Bu kapsamda davacı anne ...'in hesaplanan maddi zararından Kurum tahsisinin tenzili sırasında 5510 sayılı yasanın 21/4 maddesinin gözetilerek dava dışı ...'nın kusuruna denk gelen ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile davalı ...Ş.'nin kusuruna denk gelen ilk peşin sermaye değerinin tamamı toplamlarının düşülmesi gerekirken bu hususun gözetilmediği hesap raporuna itimat ile neticeye varılması doğru olmamıştır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.

SONUÇ : Kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davalıya yükletilmesine,

08.02.2016 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/10156, Karar No: 2021/6728, Tarih: 13.10.2021

**4. Hukuk Dairesi         2021/10156 E.  ,  2021/6728 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi(Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla)

Davacı ... vekili Av.... tarafından, davalı ... aleyhine 17/01/2019 gününde verilen dilekçe ile konut sigortasından kaynaklı tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; açılan davanın reddine dair verilen 27/02/2019 günlü kararın istinaf incelemesinde; davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair verilen 01/10/2020 günlü ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

-KARAR-

Davacı vekili; davacı ile davalı arasında 25/02/2016 - 25/02/2017 tarihleri arasında geçerli olmak üzere konut sigorta poliçesi tanzim edildiğini, ... Valiliği'nce il merkezinde meydana gelen terör olayları nedeniyle 14/03/2016 tarihinde sokağa çıkma yasağı ilan edildiğini, can güvenlikleri olmadığı için evden ayrıldıklarını, çıkan olaylarda evinin zarar gördüğünü, 14/11/2016 tarihinde sokağa çıkma yasağının kalkması ile birlikte davalı ... şirketine ihbarda bulunulduğunu, ancak zararının tazmin edilmediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.000,00 TL maddi zararın temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davaya konu olan taleplerin zamanaşımına uğradığını, yasal süre içerisinde ihbarda bulunulmadığını ve hasarın teminat dışında kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1420.maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin 30.12.2018 tarihi itibariyle dolmuş olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, ... Bölge Adliye Mahkemesi’nce istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, konut sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

... ilinde yaşanan terör olayları nedeni ile 14.03.2016 tarihinde sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş ve bu yasak 14.11.2016 tarihinde kaldırılmıştır.

Mahkemece, gerçek zararın öğrenildiği (sokağa çıkma yasağının kalktığı) 14.11.2016 tarihinde davalı ... şirketine ihbarın yapıldığı kabul edilerek, 14.11.2016 tarihine (6102 sayılı TTK'nın 1427.maddesinin 1.fıkrası uyarınca) eklenen 45 günlük sürenin sonu olan 30.12.2016 tarihinde alacağın muaccel olduğu, davanın 17/01/2019 tarihinde açılmış olmasına göre, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1420.maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin 30.12.2018 tarihi itibariyle dolmuş olduğu gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacı vekilince, hasar ve teminatla ilgili bilgilenme amaçlı davalı yetkilileri çeşitli iletişim araçları (sözlü, mail, SMS) marifetiyle aramalarına rağmen, devamlı şekilde şirket yetkililerince araştırmaların ve işlemlerin devam ettiği, beklemeleri gerektiğinin taraflarına bildirildiği ve eksper raporlarının davacıya tebliğ edilmediği iddia edilmiştir.

Sigorta şirketinin, oyalama kastı ile sigorta tazminatını ödeyeceği konusunda sigortalısında bir inanç yaratarak zamanaşımı süresinin bitimini müteakip zamanaşımı def’inde bulunmasının iyi niyet kurallarına aykırı bir davranış olduğu aşikar olduğu gibi bunun varlığının tespiti halinde MK 2.maddesi uyarınca zamanaşımı def’ine dayanma hakkının da yitirilmesi sonucu doğacaktır.

Buna göre, davacı vekilinin temyiz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu belgeler, yazışmalar, görüşme kayıtları davalı ... ve ilgili birimlerden doğrulatılarak, davacıda sigorta tazminatının ödeneceğine dair bir inancın yaratılıp yaratılmadığı, davalının ödeme konusunda alacağı zamanaşımına uğratma gayesiyle davacıyı oyalama kastı olup olmadığı ve talebi sürüncemede bırakarak ödeme yapmaktan kaçınıp kaçınmadığı konusunda yapılan araştırma yetersizdir.

Açıklanan nedenlerle yukarıdaki iddialar araştırıldıktan sonra davalı vekilinin zamanaşımı definin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın zamanaşımına uğradığından bahisle reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA; Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK’nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 13/10/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/16951, Karar No: 2013/19018, Tarih: 19.06.2013

**9. Hukuk Dairesi         2011/16951 E.  ,  2013/19018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA :Davacı, fazla mesai ücreti, resmi ve dini bayram çalışma ücreti, öğrenim yardımı, yakacak yardımı ve giyim koruyucu eşya yardımı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ... Belediyesinde 1994 yılından itibaren temizlik işçisi kadrosunda çalışmaya başladığını, halen çalışmasını sürdürdüğünü, işyerinde uygulanmakta olan ... hükümlerince sendikalı işçilere tanınan bazı sosyal yardımlar ve alacakların karşılığının davacıya ödenmediğini, davacının işyerinde 08.00-17.00 arasında, cumartesi 08.00-13.00 arasında çalışma saatlerinin düzenlendiğini, ayrıca her hafta Çarşamba günleri kurulan semt pazarının temizliği için gece 20-24.00 saatleri arası Pazar yeri temizliğinde görevlendirildiğini, bu şekilde haftalık 45 saati aşan fazla çalışma yaptığı halde ücretlerinin ödenmediğini, resmi ve dini bayram çalışmasına ilişkin ücretlerin de ... hükümlerine göre ödenmediğini, resmi bayramlarda çalışan davacının dini bayramlarda sadece 1 gün izin kullandığını, kalan 2 gün çalıştığını, 9 günlük dini bayram günlerinde ise 2 gün tatil, 7 gün çalışmasının devam ettiğini, ... ile belediye işçilerine her yıl ödenmesi kararlaştırılan yakacak yardımının da ödenmediğini, öğrenim yardımının da ödenmediğini iddia ederek, fazla mesai, resmi ve dini bayram çalışma ücreti, öğrenim yardımı, yakacak yardımı ve giyim koruyucu eşya yardımı alacaklarının faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 5747 sayılı yasa gereği .... Belediyesine dahil olan ... Belediyesinde işçi olarak çalıştığını, tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, zamanaşımı savunmasında bulunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Davanın kısmen kabulü ile giyim yardımı, öğrenim yardımı, fazla mesai, genel tatil ücreti alacaklarının tahsiline, fazlaya ilişkin diğer taleplerinin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı işveren kamu kurumu olup, ücret vb. ödemelerin banka aracılığıyla yapıldığı bilinmektedir.

Dosyada bulunan maaş dekontlarında bazı aylarda fazla çalışma ücreti tahakkuk ettirilip ödendiği anlaşılmaktadır.

D) Temyiz:

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalı işveren kamu kurumu olup, ücret vb. ödemelerin banka aracılığıyla yapıldığı bilinmektedir.

Dosyada bulunan maaş dekontlarında bazı aylarda fazla çalışma ücreti tahakkuk ettirilip ödendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece maaş dekontları değerlendirilerek hüküm altına alınan giyim, öğrenim yardımı, fazla çalışma ve genel tatil ücreti açısından ödeme yapılan ayların dışlanması için davacının beyanı alınarak gerekirse banka kayıtları da getirtilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 19.06.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1418, Karar No: 2016/1061, Tarih: 16.11.2016

**Hukuk Genel Kurulu         2014/1418 E.  ,  2016/1061 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVALILAR : 1-Bizim Büro Basımevi Yayın Dağıtım San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. ...

2- Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Av. ...

Taraflar arasındaki “hizmet tespiti” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 18. İş Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 12.12.2012 gün ve 2011/448 E. 2012/948 sayılı kararın incelenmesi davalı Kurum vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.09.2013 gün ve 2013/611 E. 2013/16033 K. sayılı ilamı ile;

“…Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı Kurum avukatı tarafından temyizi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Meral Yıldırım tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 1.10.1989 ile 7.3.2008 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde, asgari ücretin 1,86 katı ücretle sürekli ve kesintisiz çalıştığının tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece, davacının asgari ücretin 1,86 katı ücretle çalıştığı kabul edilmiş ise de, bu kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için, yine, HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar için, yine, HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK’nun 289. maddesi gereğince tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinletilmesi mümkündür.

506 sayılı Kanunun 78. maddesinde prime esas günlük kazançların alt ve üst sınırlarının ne olacağı gösterilmiştir. Günlük kazancın alt sınırı HUMK’nun 288. maddesinde belirtilen sınırı aşıyorsa, ücretin, yazılı delille saptanması gereğinin pratikte bir önemi kalmayacaktır. Zira 506 sayılı Kanunun 78. maddesine göre, “....günlük kazançları alt sınırın altında olan sigortalılar ile ücretsiz çalışan sigortalıların günlük kazançları alt sınır üzerinden hesaplanır”. Ücretin alt sınırla tespit edilen miktardan fazla olması halinde ise günlük kazancın hesaplanmasında asgari ücret esas alınır.

Sigortalı tarafından işveren aleyhine açılan kıdem tazminatının tahsili istemine ilişkin davada, 2005 yılında iştin ayrılan tek tanığın beyanına göre son ücretin ve kıdem tazminatının belirlendiği anlaşılmakta olup, Mahkemece buna dayalı olarak sonuca gidilmesi isabetsizdir. Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararı gözetilerek, yeterli ve gerekli bir araştırmayla (özellikle gönderilmeyen dönemlere ücret bordroları araştırılmalı, gönderilen dönemlere ait imzalı ücret bordrolarının asgari ücret üzerinden düzenlendiği üzerinde durularak, ücret ödemeye dair banka dekontları, diğer ödeme belgeleri v.s celbedilerek) ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu, davacının prime esas kazanç tutarının alt sınırından yüksek bir ücret ile çalıştığının tespitine yönelik hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılardan Kurum vekilin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. …”

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER: Davalı Kurum ve şirket vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, davacının Sosyal Güvenlik Kurumuna tâbi olarak çalıştığı hizmetlerin gerçek ücreti üzerinden tespiti istemine ilişkindir.

gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir.

TEMYİZ EDENLER: Davalı Kurum ve şirket vekilleri

HUKUK GENEL KURULU KARARI

Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

Dava, davacının Sosyal Güvenlik Kurumuna tâbi olarak çalıştığı hizmetlerin gerçek ücreti üzerinden tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili müvekkilinin davalı işyerinde 01.10.1989 - 07.03.2008 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle sona erdiğini, kıdem tazminatının ödenmemesi nedeniyle açmış olduğu davanın lehine sonuçlandığını, temyiz edilmeksizin kesinleşen davada, müvekkilinin hizmet süresine ilişkin çalışmalarının gerçek ücret üzerinden bildirilmeyip asgari ücret üzerinden bildirildiği ve davacının gerçek ücretinin, asgari ücretin 1,86 katı olduğu hususlarının tespit edildiğini belirterek kesinleşen hükümde kabul edilen ücretler üzerinden, sigortalılık prime esas kazançlarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili hizmet tespit davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden, işverenin kabulünün tek başına hukuki sonuç doğurmayacağını, HUMK.'nun 288. maddesinde belirtilen sınırları aşan ücret alma iddialarında yazılı delil aranması gerektiğini beyanla kurum kayıtları ile çelişen davanın reddini savunmuştur.

Davalı Bizim Büro Basımevi Yayın Dağıtım San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili mahkemeden tespiti istenen hususların davacının kıdem tazminatına ilişkin açtığı dava sonucunda tespit edildiğinden işbu davada hukuki menfaati bulunmadığını, hizmet tespiti davası için yasada öngörülen beş yıllık hak düşürücü sürenin de aşıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.