muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2013/6586, Karar No: 2013/8099, Tarih: 15.05.2013

01.07.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Kanalizasyon Harcamalarına Katılma Payı başlığı altında 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden, kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır:

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

b)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır.” düzenlemesi getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi ile de su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörülmüştür.

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununa dayalı olarak çıkarılan ... Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi ise “2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 87. ve 88.maddeleri gereği bir programa göre yapılacak yani; içme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevzi), iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ... Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerin toplam yatırım giderleri tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı alınır.

Su ve kanalizasyon şebekelerine katılma paylarının binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmı, inşaat ruhsatının alınması aşamasında avans olarak tahsil edilir.

Bina tamamlandıktan sonra bağımsız bölümlere veya binanın tamamına tahsis aboneliği verilmesi sırasında arsa değeri üzerinden alınan avans düşülerek, yapı değerinin emlak vergi beyanı üzerinden ayrıca %2 oranından fazla olmamak üzere katılım payı tahsil edilir” düzenlemesini içermektedir.

Yine 3194 sayılı İmar Kanununun “Yapı Kullanma İzni” başlıklı 30.maddesinin 3.fıkrasında “Bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı idarece yasanın yürürlük tarihinden sonra yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapılmış olması veya mevcutların iyileştirilmesinin yapılması halinde, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payı talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Ayrıca İmar Kanununun 30/3. maddesi uyarınca iskân ruhsatının alınmış olması davalı idarenin kanal katılım payı istemesine engel teşkil etmez.

Hal böyle iken, yasa koyucu; toplu konutların maliyetini düşürmek ve sosyal devlet ilkesinin gereği olarak daha ucuz konut üretip konut açığını kapatmak için yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere, 2985 Sayılı Toplu Konut Kanununa 5492 Sayılı Kanunun 2. maddesiyle eklenen Ek 9/2. maddesi ile bir istisna getirmiştir. Anılan maddenin 2. fıkrası; “Toplu Konut İdaresince yapılacak veya yaptırılacak her türlü alt yapı ve üst yapı inşaatlarıyla ilgili olarak 26.5.1981 tarihli Belediye Gelirleri Kanunu'nun ek 6. maddesinde yer alan bina inşaat harcı ve 84. maddesinin (1) ve (2) numaralı bentlerinde yer alan çeşitli harçlar kanunundaki tarifesinde belirtilen en az tutarlar üzerinden alınır. Bu harçlar dışında her ne olursa olsun hizmet karşılığı olsa dahi başka ücret veya bedel alınamaz” hükmünü içermekte olup, bu düzenleme ile alınması gereken bir kısım bedellerin asgari hadden alınması, bunun dışında kalanların ise hiç bir şekilde alınmaması ve böylelikle konut maliyetinin düşürülmesi amaçlanmaktadır. Ancak, bu düzenlemenin; sadece konutun üretilmesi, inşaat ve iskân aşamalarında alınması gereken bedelleri içerdiği de gözönünde tutulmalıdır. Zira, bu aşamalardan sonra toplu konut bölgelerinde, Belediyelerin veya Belediyeye bağlı kuruluşların altyapıyı ıslah etmesi, yeni alt yapı tesisleri yapması, mevcutları iyileştirmesi, konut alanı dışında olan tesis ve ilavelerini değiştirip yenilemesi ve ihtiyaca cevap verecek hale getirmesi, gelişen teknolojiyle paralel hizmetler yapması durumunda, gerek Belediye Gelirleri Kanununda, gerekse ... Tarifeler Yönetmeliğinde açıklanan bedelleri isteyebileceği kabul edilmelidir. Aksi halde, bu bölgede mülkiyet sahibi olanlara ayrıcalık tanınmış olur ki, bunu hukuk düzeninin koruması düşünülemez (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2012 gün ve 2012/13-157 E. 2012/345 K., Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 31.5.2012 gün ve 2011/21139 E. 2012/14121 K., Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 06.12.2012 gün ve 2012/4090 E. 2012/9001 K. sayılı ilamları).

Yapılan bu açıklamalardan sonra, somut olaya dönüldüğünde; davacıya ait bağımsız bölümün yer aldığı 29086 ada 1 parsel (eski 16743 ada 1 parsel) sayılı taşınmazın öncesinde TBMM milletvekilleri lojmanları olarak kullanılmakta iken devredildiği ... İdaresinin (...) başvurusu üzerine ... Valiliğinin 03.08.2006 tarihli kararı ile “Toplu Konut Alanı” olarak ilan edildiği, bu aşamadan sonra ... ile ... adi ortaklığı arasında taşınmaz ile ilgili olarak 27.12.2006 tarihli “Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı Sözleşmesinin” imzalandığı (Bu sözleşmenin 21. maddesi uyarınca, adı geçen firma tarafından; su ve kanalizasyon şebekelerine katılma paylarına ilişkin olarak, binasız arsanın vergi değeri payına isabet eden kısmının, yapı (inşaat) ruhsatı alımı sırasında davalı idareye ödendiği) ve ...’ nin taşınmazdaki mevcut payını 14.07.2010 tarihinde (arsa vasfı ile) Mesa–Aktürk adi ortaklığına satış suretiyle temlik ettiği, davacının ise yüklenici ... adi ortaklığından davaya konu bağımsız bölümü satın aldığı, dava dosyası ile aynı yer ve aynı konuya ilişkin olarak Dairemize gönderilen (ve 2013/1918 E. olarak kaydedilen) ... 4. Tüketici Mahkemesinin 2011/352 E. 2012/1283 K. sayılı dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Şu durumda; davacıya ait bağımsız bölümün yer aldığı taşınmazın “Toplu Konut Alanı” olan vasfını, 27.12.2006 tarihli sözleşme ve akabinde tapu sicilinden yapılan temlik işlemi ile kaybettiği, başka bir ifadeyle taşınmaz üzerinde inşa edilmiş olan binaların, ... tarafından yapılan veya yaptırılan binalar kapsamında bulunmadığı ve dolayısıyla 2985 Sayılı Toplu Konut Kanununun Ek 9/2. maddesinde ifadesini bulan istisnai halin, eldeki dava bakımından uygulanamayacağı bir gerçektir.

O halde, mahkemece; davalı idarece, davacıya ait taşınmazın bulunduğu bölgede kanalizasyon ve içme suyu tesislerinin yapıldığı ve davacının bu hizmetten yararlandığı ispat edildiğinden; bilirkişi marifetiyle bu hizmetten yararlanan bağımsız bölümün ilk maliki olan davacının ödemekle yükümlü bulunduğu kanal katılım ve şebeke tesis bedelinin, abonelik başvuru tarihinde yürürlükte bulunan tarife hükümleri dikkate alınarak belirlenmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi ve sonucu dairesinde bir hüküm tesis edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 15.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/1588, Karar No: 2013/541, Tarih: 15.01.2013

**9. Hukuk Dairesi         2013/1588 E.  ,  2013/541 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ

DAVA :Davacı İşyeri, işinin ve Çalışma Koşullarının değiştirilmesine ilişkin 22.07.2009 tarihli işlemin geçersizliğine, eski işyerine ve işine iadesine, işinin ve işyerinin, toplu iş sözleşmesine aykırı olarak değiştirilmesi nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 12 aylık giydirilmiş ücreti tutarında cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... Tüfek tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı İşyerinin, işinin ve Çalışma Koşullarının cezai mahiyette değiştirilmesine ilişkin 22.07.2009 tarihli işlemin geçersizliğine, eski işyerine ve işine iadesine, işinin, işyerinin ve çalışma koşullarının esaslı şekilde değiştirilmesi nedeniyle ...' in 10/c maddesi gereğince cezai şart olarak aylık giydirilmiş ücret tutarında tazminatın davalıdan tahsiline, 4857 sayılı Kanunda öngörülen süre içerisinde başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde eski işyerine ve işine başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... halen devam eden hizmet sözleşmesinin mevcut olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının halen devam eden hizmet sözleşmesi uyarınca davalı ... Belediyesinde çalıştığı, sözleşmenin yürürlükte olup, davacı veya davalı tarafından feshedilmediği anlaşıldığından davacının haklı fesih halinde istenebilecek dava konusu işe iade ve tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Davacı, 2821 sayılı Sendikalar kanunu 34. maddesi uyarınca, Sendika Genel Yönetim Kurulunun 14.6.2004 tarih ve 9/26 sayılı kararı ile işyeri sendika temsilcisi olarak atanmıştır.

İşyerinde operatör olarak çalışan davacı, 22.07.2009 tarihli Belediye yazısı ile bu tarihten itibaren, çöp toplama ve temizlik işinde görevlendirilmiştir.

2821 sayılı Sendikalar Kanunun 30/f.3’e göre; işveren yazılı rızası olmadıkça işyeri temsilcisinin çalıştığı işyerini değiştiremez veya işinde esaslı bir tarzda değişiklik yapamaz. Aksi halde değişiklik geçersiz sayılır.

İşyerinde operatör olarak çalışan davacı, 22.07.2009 tarihli Belediye yazısı ile bu tarihten itibaren, çöp toplama ve temizlik işinde görevlendirilmiştir.

2821 sayılı Sendikalar Kanunun 30/f.3’e göre; işveren yazılı rızası olmadıkça işyeri temsilcisinin çalıştığı işyerini değiştiremez veya işinde esaslı bir tarzda değişiklik yapamaz. Aksi halde değişiklik geçersiz sayılır.

2821 sayılı Sendikalar yasası 34. maddesi uyarınca işyeri sendika temsilcisi olarak atanan ve temsilcilik görevi devam ettiği anlaşılan davacının, çalışmakta olduğu operatörlük işinden, çöp toplama ve temizlik işlerine verilmesi usulsüz olup, mahkemece işe iade davası kapsamında değerlendirilmemesi gereken bu davanın, 2821 sayılı yasanın yukarıda bahsedilen maddeleri uyarınca incelenip, işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın işe iade ve tazminat davası olarak değerlendirilip, reddine karar verilmesi hatalıdır.

Mahkemece işyeri sendika temsilcisinin işyerinin değiştirilmesi veya işinde esaslı bir tarzda değişiklik yapılması kanuna aykırı olup, davacının çöp toplama ve temizlik işlerinde görevlendirilmesi işleminin tüm sonuçları ile iptaline karar verilmelidir. Bundan başka davacının diğer istemleri yönünden Toplu İş Sözleşmelerinin ilgili maddeleri bir değerlendirmeye tabi tutularak karar verilmelidir.

F) SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 15.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/12360, Karar No: 2010/15239, Tarih: 06.12.2010

**(Kapatılan)20. Hukuk Dairesi         2010/12360 E.  ,  2010/15239 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki orman kadastrosuna itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı Hazine, tapu kaydına dayanarak yörede 1994 yılında yapılan ve 14/03/1996 - 14/09/1996 tarihleri arasında ilan edilen orman kadastrosu sırasında ... Köyü Kozderesi mevkiindeki 62 parsel sayılı taşınmazın tamamı ile 10/02/2006 tarihli dava dilekçesi ekindeki krokide (A) ve (B) ile işaretli bölümlerin orman sınırı içine alınması işleminin yanlış olduğunu, bu yere ait sınırlamanın iptalini istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm Hazine tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, on yıllık süre içinde açılan orman kadastrosuna itiraz niteliğindedir.

Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde 1969 yılında Yerkesik Devlet Ormanı serisine ilişkin olarak seri usulde yapılıp kesinleşen orman kadastrosu bulunmaktadır. Daha sonra 1994 yılında yapılıp 04/09/1996 tarihinde kesinleşen aplikasyon ve 2/B uygulaması vardır.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye ve çekişmeli 62 sayılı parsel 1956 yılında tarla niteliği ile Hazine adına tespit edilmiş ise de 1976 yılında ağaçlandırılmak üzere Orman Yönetimine tahsis edildiği ve aynı yıl niteliğinin orman olarak değiştirilerek tapuda cinsinin orman olarak düzeltildiği, 1994 yılında yapılan orman kadastrosunda da Derbent Dağı Devlet Ormanı II olarak sınırlandırıldığı, yine krokide (A) ve (B) ile gösterilen taşınmazların da Derbent Dağı Devlet Ormanı III ve Derbent Dağı Devlet Ormanı IV olarak sınırlandırıldığı, taşınmazların eylemli biçimde orman niteliğinde bulundukları ve dava tarihine göre 6831 Sayılı Yasanın 11. maddesinde ... hak düşürücü sürenin çoktan geçtiği belirlenerek davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Yasasının değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 06/12/2010 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/4084, Karar No: 2015/5499, Tarih: 06.03.2015

**8. Hukuk Dairesi         2015/4084 E.  ,  2015/5499 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Küre Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 17/12/2014

NUMARASI : 2009/6-2014/76

Davada, kadastro öncesi nedenlere dayalı olarak tapu iptali ve tescil isteğinde bulunulduğuna göre, Yargıtay Başkanlar Kurulu'nun 19.01.2015 tarih 2015/8 sayılı Kararı ile hazırlanıp, 22.01.2015 tarih ve 29244 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Dairelerine ilişkin iş bölümü uyarınca, hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesi Yargıtay (16.) Hukuk Dairesi’nin görevi cümlesinden bulunmakla, gereği için dosyanın anılan Daire Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 06.03.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/4869, Karar No: 2016/4338, Tarih: 28.04.2016

**14. Ceza Dairesi         2016/4869 E.  ,  2016/4338 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj, kasten yaralama

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet, beraat

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suça sürüklenen çocuklar haklarında çocuğun nitelikli cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve şantaj suçlarından kurulan hükümleri katılan vekilinin 03.09.2014 tarihli, suça sürüklenen çocuklar müdafilerinin ise 17.04.2014 ve 22.04.2014 günlü dilekçeler ile temyiz etmelerine rağmen düzenlenen tebliğnamede hükümlerle ilgili görüş bulunmadığından ek tebliğname düzenlenmek suretiyle anılan eksikliğin giderilmesinden sonra Dairemize iade edilmek üzere esası incelenmeyen dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 28.04.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3140, Karar No: 2022/4719, Tarih: 12.10.2022

**6. Hukuk Dairesi         2022/3140 E.  ,  2022/4719 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hüküm süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ile aralarında düzenlenen Erdemli 1. Noterliğinin 06.12.1996 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince inşaatın yapılarak 1998 yılı içerisinde arsa sahiplerine teslim edildiğini, davalı dışındaki arsa sahiplerince müvekkilinin hissesine düşen bütün bağımsız bölümlerin tapularının verilmesine rağmen davalının adına kayıtlı tapuları vermeye yanaşmadığını, inşaat tamamlanarak teslim edildiğinden, sözleşmeye göre yüklenici hissesine isabet edip halen davalı arsa sahibi adına kayıtlı B Blok 11 no.lu bağımsız bölüm ile Bodrum Kat 1 no.lu deponun 1/3 hissesinin davalı adına tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.

Davalı arsa sahibi cevap dilekçesinde özetle, inşaatın sözleşmeye uygun yapılmadığını, yüklenicinin edimlerini yerine getirmediğini, inşaatta halen eksikler olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece verilen ilk kararda; mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişilerin raporuna göre davacının davalılara ait bağımsız bölümleri yaparak teslim ettiği, raporda hesaplanan ayıplı imalatların bedelinin de mahkeme veznesine depo edildiği, böylece davacının tescile hak kazandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2005/7477 Esas, 2006/6928 Karar sayılı kararında, taraflar arasındaki sözleşme anahtar teslim olup iskan ruhsatını da kapsadığından, belediyeden imar işlem dosyası celbedilip, yapının imara uygun olup olmadığı araştırılarak, iskan ruhsatının da aldırılmasından sonra davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararını bozmuştur.

Bozma ilamına uyan yerel mahkemece; binanın %99,9 tamamlandığı, ... Belediyesinin 26.04.2010 tarih ve 642-94 sayılı yazı ekinde binadaki 25 bağımsız bölümden 23 bölüme 26.01.2000 tarihinden itibaren muhtelif tarihlerde ferdi kullanma izni verildiği, son iki meskene kullanma izni talep edildiğinde genel iskana engel teşkil edecek şekilde binanın çekme mesafesine uygun olmadığının belirtildiği, bu iki mesken için ise davacının 15.08.2018 tarihli yapı kayıt belgesi ile binanın yapı kaydının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölümlerin davacı yüklenici adına tesciline karar verilmiştir.

Bu karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Bu karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Yapı kayıt belgesi imara aykırı yapının kullanılmasına ilişkin olup, yapıyı imara uygun hale getirmemektedir. İmar Kanununun geçici 16. maddenin 10.bendinde belirtildiği üzere, yapı kayıt belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşümüne kadar geçerlidir. Düzenlemenin amacı da, yapının yeniden yapılmasına kadar kullanımına idare tarafından imkân sağlanmasından ibarettir. Aksi takdirde, imara aykırı bir yapı yapmış olan yüklenici, yapı kayıt belgesi alındığını ileri sürerek, ediminin ifasını yapının tekrar yapılmasına kadar ertelemiş olur ki, bu durum başlı başına edimin ifa edilmediğini gösterir. Edimin ifasının, yapının tekrar yapılmasına kadar beklenmesini talep etmek de kabul edilemez bir durum olup, hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir. Netice itibariyle, İmar Kanununa eklenen geçici 16. madde ile getirilen düzenlemenin, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmelerinde kararlaştırılan edimlerin ifasına bir etkisinin bulunmadığı sonucuna varmak mümkündür. Tabi ki sözleşme hürriyeti gereğince, tarafların yapı kayıt belgesi alınması sonrasında kavuştukları yeni durum karşısında, karşılıklı olarak edimlerinin ifa durumunu değerlendirmeleri ve mevcut duruma göre yeni bir tavır takınmaları da imkan dahilindedir.

Mahkemece, bozma ilamından sonra yükleniciye genel iskanın alınması için süre verilmiş, yüklenici 06.01.2016 tarihli dilekçe ile iskanı almak için yapı ruhsatının yenilenmesi gerektiğinden Erdemli Belediyesine başvuruda bulunmuş, inşaatın imar durumunda belirlenen çekme mesafelerine uygun yapılmadığı gerekçesiyle başvuru red edilmiş, davacı yüklenici Mersin 2. İdare Mahkemesinin 2016/358 Esas sayılı dosyasında idari işlemin iptali için dava açmıştır. İdare mahkemesi, yapılan keşif sonucu alınan raporda binanın güney ve kuzeyindeki dükkan kullanımlarının onaylı mimari projesine aykırı olarak inşa edilmiş olduğu, yan kısımların çekme mesafesine uygun olmadığı, bu durumun mimari projeye aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle iptal davasının reddine karar vermiş, karar 10.07.2018 tarihinde kesinleşmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, mahkemece yapı kayıt belgesinin iskan izni yerine geçemeyeceği, yüklenicinin binanın tamamına genel iskan belgesini almadığı hususları ile kesinleşmiş olan idare mahkemesi kararı da dikkate alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın talep halinde temyiz edene iadesine, karara karşı 15 gün içerisinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 12.10.2022 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Öncelikle, Yapı kayıt belgesinin hukuki mahiyeti üzerinde durmak gerekir. 3194 sayılı Kanuna 11.05.2018 tarihinde eklenen geçici 16. maddeye göre;

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın talep halinde temyiz edene iadesine, karara karşı 15 gün içerisinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, 12.10.2022 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Öncelikle, Yapı kayıt belgesinin hukuki mahiyeti üzerinde durmak gerekir. 3194 sayılı Kanuna 11.05.2018 tarihinde eklenen geçici 16. maddeye göre;

1-Yapı kayıt belgesi alan yapılar, tıpkı ruhsatlı ve iskânlı yapılar gibi yasal hale gelmekte ve bu belge verildikten sonra, 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca verilen yıkım ve para cezası kararının infazı ortadan kalkmaktadır. (3194 s.K. geçici m.16/4) Öte yandan yapı kayıt belgesi alınan bir yapı sahibi hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan dava açılamamakta, ceza soruşturması varsa takipsizlik kararı verilmekte, açılmış olan kamu davası varsa düşmekte, mahkûm olunan ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkmaktadır. (11. CD. 23.12.2019.T.2018/5966; 9877)

2-3194 sayılı İmar Kanunu’nun 30. maddesinde; yapının kullanılması yapı kullanma izin belgesi alınmasına bağlıdır. Aynı Kanunun 31. maddesinde ise; kullanma izni verilmeyen veya alınamayan yapılara elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinin verilmeyeceği hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı Kanunun geçici 16/3. fıkrasında ise, yapı kullanma izin belgesi alınan yapıya kullanma yetkisi verildiği gibi bu yapılara elektrik, su ve doğalgaz bağlanacağı belirtilmiştir.

4-İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için yapı kullanma izin belgesinin ilgili idareye sunulması gerekmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasalar Tebliği’nin 6. maddesinin 8. fıkrasına göre; yapı kayıt belgesi verilen yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı verileceği düzenlenmiştir.

5-İmar Kanunu’nun geçici 21. maddesine göre; yapı kayıt belgesi alınan yapılarda, ilave inşaat alanı ihdas edilmemek şartıyla, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre güçlendirme kararı alınarak güçlendirme yapılabilecektir.

6- Yapı kayıt belgesi alan gecekondu sahipleri, Hazine ve belediye arazilerini doğrudan satın alma imkanına kavuşmuştur. O kadarki yapı kayıt belgesi sahibinin istemesi halinde; “bağlı yetki” nedeniyle idare taşınmazı satmaktan imtina edemeyecektir. (3194 s.K. geçici m.16/6).