muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/2243, Karar No: 2023/4876, Tarih: 19.10.2023

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı erkek vekili İlk Derece Mahkemesince kadın ve ortak çocuk yararına tedbir nafakasına hükmedilmesinin hatalı olduğu belirtilerek; tedbir nafakaları yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile boşanma veya ayrılık davası açıldığında hâkimin, davanın devamı süresince, gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, malların yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden almak zorunda olduğu, dosya kapsamına göre; 4721 sayılı Kanun'un 169 uncu maddesi, 185 inci maddesinin üçüncü fıkrası ve 186 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, tarafların ekonomik ve sosyal durumları da gözetilerek dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kadın ve ortak çocuk yararına uygun miktarda tedbir nafakasına hükmedilmesi gerektiği, İlk Derece Mahkemesince bu hususta verilen karar ve nafaka miktarlarının da isabetli olduğu belirtilerek davacı erkek vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı erkek vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararının hatalı olduğu belirterek istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle kadın ve ortak çocuk yararına hükmedilen tedbir nafakası yönünden Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı erkek tarafından açılan boşanma davasında kadın ve ortak çocuk yararına boşanma davası nedeniyle tedbir nafakasına hükmedilmesinin ve tedbir nafakası miktarlarının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 190 ıncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası, 370 inci maddesi ve 371 inci maddesi; 4721 sayılı Kanunu'un 169 uncu maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı erkek vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

269.85 TL İlam H.

179.90 TL Peşin H.

89.95 TL Kalan H.

886.80 TL TBH.

1-ÖK-ÖH-SE-AB
Yargıtay — Esas No: 2018/1398, Karar No: 2019/3627, Tarih: 10.04.2019

**15. Ceza Dairesi         2018/1398 E.  ,  2019/3627 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Dolandırıcılık

UYGULAMA : Sanıklar hakkında dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı TCK'nın 157/1, 62, 52, 50 maddeleri uyarınca mahkumiyet

Sanıkların dolandırıcılık suçundan mahkumiyetine ilişkin hüküm sanıklar tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Sanıkların menfaat temini katılanın temyiz dışı sanık ... ile evlendikten sonraki 26. güne kadar devam ettiğinden suç tarihinin 09/05/2007 olarak düzeltilmesi mahallinde mümkün görülmüştür.

Dairemizin bozma ilamı üzerine, dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği, usulüne uygun uzlaşma teklifine rağmen tarafların uzlaşamadığı belirlenerek yapılan incelemede;

Temyiz kapsamı dışındaki sanık ...'ın kendisinden yaşça büyük katılanla evlenmek amaçlı tanıştırıldığı, evlilik öncesinde ve sonrasında sanıklar ... ve... ile temyiz dışı sanığın iştirak halinde muhtelif miktarlarda (toplamda 10 bin TL kadar) katılandan çeşitli bahanelerle para aldıkları ve evliliğin 26. gününde sanık ...'ın yeşil kart başvurusu yapma bahanesi ile evden çıkarak gittiği, sanık ...'ın önceki evliliklerinin de benzer şekilde başlayarak bittiği ve tüm sanıkların iştirak halinde baştan beri dolandırıcılık hastı ile hareket ettikleri iddia edilen olayda ;

1)Sanık ...'ın savunmasında, katılan ile evlendikten sonra geçimsizlik nedeniyle evden ayrıldığını ve ilçenin belediye başkanına giderek durumu anlattığını, onun yardımıyla bir sığınma evine yerleştirdiğini, sonrada tekrar eve dönmediğini, diğer sanıklarla bu olayların olduğu dönemlerde tanışıklığının dahi bulunmadığını, daha sonra boşanırken diğer sanıklarla katılanın boşanma duruşması esnasında yıllar sonra birbirlerini gördüklerini, amacının dolandırıcılık değil mağdur olduğu için evlenmek olduğunu belirtmesi ve bu beyanının gerek tanık belediye başkanı ..., gerekse diğer temyiz dışı sanıklar tarafından da doğrulanması, ayrıca resmi bir evlilik yapması ve katılanın 3 yıla yakın bir süre sonra bir başka soruşturma esnasında müşteki sıfatıyla ifadesi alınırken şikayetçi olması hususları birlikte değerlendirildiğinde; sanıkların diğer temyiz dışı sanık ... ile birlikte hareket ederek suç işleme kastıyla hareket edip, suça iştirak ettiklerine dair her türlü kuşkudan uzak, somut ve kesin delil bulunmadığından yazılı şekilde beraatleri yerine mahkumiyetlerine hükmedilmesi,

2)Kabule göre de ;

2)Kabule göre de ;

a)Temyiz dışı sanık ile sanıklar...'ın ve ...'in; katılan ile evlilik yapıldığı dönemde birbirlerini tanımadıklarını, 2007 yılı sonunda tanıştıklarını ve 2009 yılında sanık ...'ın ve katılanın boşanmaları esnasında katılanla yüz yüze geldiklerini, daha önceden hiç karşılaşmadıklarını savunmaları ve ayrıca sanık ...'ın bu evliliğin olduğu dönemde ... ... adlı birisinin yanında kaldığını ve onun sayesinde katılan ile tanıştığını ve katılanla onun yüzyüze geldiğini belirtmesi, dosya kapsamında canlı veya fotoğraf üzerinden bir teşhis işlemi de yapılmaması karşısında; maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılması açısından ... ... isimli kişinin kim olduğunun tespit edilmesi ve sanıklar ile ...'in mümkün ise canlı, mümkün değil ise fotoğraflar üzerinden katılana teşhis işlemi yaptırılması, sanık ... katılanın evlendikleri dönemde katılanın gördüğü bayanın, ... veya Nuran; taksi şoförünün ise, Cabir olup olmadığının net bir şekilde tespiti ve bu bayanın ... isimli kişi olduğunun tespiti halinde duruşmaya davet edilerek ...'in olaya ilişkin ayrıntılı beyanına başvurulması suretiyle sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile mahkumiyetlerine hükmedilmesi,

b)Muhtelif zamanlarda birden fazla defa para temin edilmesi karşısında; TCK'nın 43/1 maddesi uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerekirken yazılı şekilde eksik cezaya hükmedilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanıkların temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun'un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca, hükmün BOZULMASINA, aynı Kanunun 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı bakımından kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 10/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/8042, Karar No: 2020/8115, Tarih: 24.11.2020

**10. Ceza Dairesi         2020/8042 E.  ,  2020/8115 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : KARŞIYAKA 8. Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK'nın 191. maddesinde sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiği; hükümden sonra yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesi ile başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiş olan "Basit Yargılama Usulü" başlıklı 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Asliye Ceza Mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklindeki düzenlemeye, 7188 sayılı Kanunun geçici 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan "01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme ile sınırlama getirilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/08/2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı iptal kararı ile, "...kovuşturma evresine geçilmiş..." ibaresinin, aynı bentte yer alan "... basit yargılama usulü..." yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi sebebiyle kovuşturma evresine geçilmiş olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, Ceza Muhakemesi Kanununda yapılan değişikliklerin ise derhal uygulanması gerekmekle birlikte, basit yargılama usulü uygulanan olaylarda CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasına göre; "mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir." şeklindeki düzenleme karşısında, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararının neticeleri itibarıyla maddi ceza hukukuna ilişkin olduğunun ve CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, TCK'nın 7. maddesi ile CMK'nın 251. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanık lehine olan uygulamanın belirlenerek yerine getirilmesi ve gereği için dosyanın, "Basit Yargılama Usulü" yönünden yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2- Hükümden önce 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesi sanık lehine hükümler içermekte olup, öncelikle; 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesinin olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı bu suç tarihinden önce açılmış başka dava olup olmadığının, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediğinin ve önceki dava sonucunun araştırılması, gerektiğinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğünden suç tarihinde sanığın infazda olan başka bir tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının bulunup bulunmadığı sorulup belirlendikten sonra;

a) Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet kararı verilmiş ise, 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine”, karar verilmesi,

b) Sanık hakkında aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse veya daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet dışında bir hüküm verilmiş ise, bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmış olan sanığın, yükümlülüklerini ihlal ettiğinin sabit görülmesi halinde hakkında, 6545 sayılı Kanunun 85. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 7. maddenin 3. fıkrası uyarınca, yargılamaya devam olunarak, suç tarihi itibarıyla, 5560 sayılı Yasa ile değişik TCK'nın 191. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesi,

Gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 24/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/2752, Karar No: 2022/6121, Tarih: 22.06.2022

**3. Hukuk Dairesi         2022/2752 E.  ,  2022/6121 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

VEK. AV. ...

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen alacak davasının kabulüne dair verilen karar hakkında bölge adliye mahkemesi tarafından yapılan istinaf incelemesi sonucunda; davalı tarafın istinaf başvurusunun kısmen kabulüne yönelik olarak verilen kararın, süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı; davalı ... Bölgesi Yönetim Kurulunun 26/05/2015 tarihli kararı ile tahsis belgesini iptal ettiğini, bu nedenle davalıya ödediği paranın iadesini talep ettiğini, davalının 19/12/2016 tarihinde faizsiz olarak sadece 404.727 TL ödediğini, davalının 2008 yılından üyelikten çıkma tarihi olan döneme kadar ödenen paraya hiçbir şekilde yasal faiz işletmediğini, 26/05/2015 tarihinde üyelikten çıkarılması sebebi ile 09/02/2011 tarihli Yönetmeliğe tabi olduğunu, bu Yönetmeliğin 6. maddesine göre “Arsa tahsislerinin iptalinde iade edilecek arsa bedeli; ilk satış bedelinden az, yılı kanuni faiz oranları ile belirlenen arsa bedelinden fazla olmamak üzere ...’ce belirlenerek katılımcıya ödenir.” şeklindeki hüküm gereğince tarafına faiz ödenmesi gerektiği ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ödenmeyen faiz alacağının davalıdan tahsilini talep etmiş, 04/07/2018 tarihli dilekçesi ile talebini 1.000 TL'den 225.305,97 TL'ye artırmıştır.

Davalı; davacının arsa tahsis işleminin iptal edildiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, iptal tarihinde yürürlükte olan yönetmelikte katılımcıya ödediği bedellerin iade edileceği bunun haricinde herhangi bir bedel ödenmeyeceğinin belirtildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince; davanın ... Uygulama Yönetmeliğinin 111. maddesi uyarınca faiz alacağı talebine ilişkin olduğu, iptal kararı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ... Uygulama Yönetmeliğine göre davacının davalıdan faiz talep etmesinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile bilirkişi marifetiyle hesaplanan 225.305,97 TL faiz alacağının davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İlk derece mahkemesince; davanın ... Uygulama Yönetmeliğinin 111. maddesi uyarınca faiz alacağı talebine ilişkin olduğu, iptal kararı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ... Uygulama Yönetmeliğine göre davacının davalıdan faiz talep etmesinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile bilirkişi marifetiyle hesaplanan 225.305,97 TL faiz alacağının davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge adliye mahkemesince; davacı adına yapılan arsa tahsis iptal kararı eski yönetmelik tarihinde verilmiş ise de, henüz arsa tahsis bedelinin davacı tarafa ödenmeden yürürlüğe girmesi nedeniyle yeni yönetmeliğin uygulanması gerektiği, 404.727,70 TL arsa tahsis bedelinin davacının ödeme tarihleri göz önüne alınarak iptal tarihi olan 26/05/2015 tarihine kadar, Yönetmeliğin 110/2 inci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen yeniden değerleme oranı üzerinden hesaplanan tutarın ödenen tutara eklenmesi suretiyle davacıya ödenecek miktarın belirlenmesi ayrıca yine yönetmeliğin anılan hükmü uyarınca arsa tahsis bedeli 2016 Şubat ayında ödenmesi gerekirken, 19/12/2016 tarihinde ödenmesi nedeniyle bu süre için davacı yararına davacının talebi ile bağlı kalınarak yasal faiz üzerinden işlemiş faiz alacağının da hesaplanması suretiyle alacağın belirlenmesi gerektiğinden bahisle, davalının miktara yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak, yeniden davanın kısmen kabulü ile 148.976 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karar, taraflarca temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlık; arsa tahsis belgesinin iptal edilmesi üzerine iade edilen bedele faiz uygulanıp uygulanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davalı Yönetim Kurulunun 26/05/2015 tarihli ve 13 sayılı kararı ile Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliği'nin 108. maddesi gereğince davacıya verilen tahsisin iptal edildiği görülmüştür.

Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğin 108. maddesi; " (1) Tahsis edilen arsa ile ilgili olarak; a) Tahsis tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde gerçekleştireceği yapıya ait projeleri ...’ye tasdik ettirerek yapı ruhsatını almayan,

b) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre “... Olumlu Kararı” veya “... Gerekli Değildir Kararı” almayan,

c) Altyapı inşaatının durumuna göre ...’nin duyuru tarihinden itibaren;

1) Yapı ruhsatını alarak 1 yıl içinde inşaata başlamayan,

2) Yapı ruhsatı tarihinden itibaren 2 yıl içinde üretime geçmeyen,

katılımcılara yapılan tahsis, yönetim kurulu tarafından iptal edilir.

(2)Makul sebeplerin varlığı halinde; yönetim kurulu, müteşebbis heyet veya genel kurulun belirlediği prensipler çerçevesinde, bu süreleri uzatabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

c) Altyapı inşaatının durumuna göre ...’nin duyuru tarihinden itibaren;

1) Yapı ruhsatını alarak 1 yıl içinde inşaata başlamayan,

2) Yapı ruhsatı tarihinden itibaren 2 yıl içinde üretime geçmeyen,

katılımcılara yapılan tahsis, yönetim kurulu tarafından iptal edilir.

(2)Makul sebeplerin varlığı halinde; yönetim kurulu, müteşebbis heyet veya genel kurulun belirlediği prensipler çerçevesinde, bu süreleri uzatabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin 110. maddesi "(1) Katılımcı, peşinatı yatırmış ve yıllık taksitlerini ödemiş olduğu halde, inşaata başlama süresi sonuna kadar veya inşaata başladıktan sonra dilediği zaman parsel alımından vazgeçerek isteği ile yatırmış olduğu arsa tahsis bedellerini geri isteyebilir. ..., katılımcının o güne kadar yatırmış olduğu arsa tahsis bedellerinin toplamını iade eder. Söz konusu para arsanın geri alınma tarihinden itibaren ilk mali yılda bütçeye konularak ödenir. Katılımcı bunun dışında hiçbir surette faiz ve tazminat talep edemez. Bu şekilde arsayı almaktan vazgeçerek paralarını alan katılımcıların yeniden müracaat etmesi halinde hiçbir öncelik hakları olamaz." şeklinde düzenlenmiştir.

Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin üçüncü fıkrasında 09/02/2011 tarihinde yapılan değişiklikle, "Katılımcı, inşaatını süresinde ya da verilen ek süre içinde bitirmediği takdirde; temel atmış veya temel inşaatını bitirmiş olsa bile, ..., arsa bedelini iade etmek suretiyle tahsisi iptale yetkilidir. Arsa tahsislerinin iptalinde iade edilecek arsa bedeli; ilk satış bedelinden az, yılı kanuni faiz oranları ile belirlenen arsa bedelinden fazla olmamak üzere ...’ce belirlenerek katılımcıya ödenir.” şekline getirilmiştir.

Somut olayda; davalı ... Bölgesinin 26/05/2015 tarihli Yönetim Kurulu Kararı ile davacı firmanın parsel tahsisinin Organize Sanayi Bölgesi Uygulama Yönetmeliğinin 108. maddesi gereğince iptaline karar verildiği, işbu işlemin iptali de dahil olmak üzere davacı tarafından davalı aleyhine davaların açıldığı, ancak davacının açtığı davalardan feragat ettiği ve ... Uygulama Yönetmelinin 110.maddesi 3.fıkrası gereğince ödediği 206.873 EURO bedelin belirlenerek yasal faizi ile birlikte iadesini istemesi üzerine, davalı tarafça 19/12/2016 tarihinde faizsiz olarak 404.727 TL ödendiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar davacı tarafından keşide edilen 03/11/2016 tarihli ihtarname ile anılan Yönetmeliğin 110/3. maddesi gereğince para iadesi talep edilmiş ise de, bölge adliye mahkemesinin de kabulünde olduğu üzere tahsisin iptali, davacının vazgeçmesi ile değil, davalı ... yönetim kurulu kararı ile gerçekleşmiştir. Ancak anılan yönetim kurulu kararının yenilik doğurucu işlem olması nedeniyle davacıya tebliğ tarihi itibariyle sonuç doğuracağı nazara alındığında yönetim kurulu kararının davacıya tebliğ tarihindeki yönetmelik hükümleri nazara alınarak sonuca varılması gerekmektedir.

Bu durumda, davacının arsa tahsisinin yönetim kurulu kararı ile iptal edildiği ve iptal kararının davacıya tebliği ile sonuç doğuracağı gözetildiğinde, davacı tarafça söz konusu yönetim kurulu kararının iptali yönünde 11/09/2015 tarihinde dava açılmakla en geç bu tarihte tebliğ edildiği kabul edilerek bu tarih itibariyle yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Buna göre bölge adliye mahkemesince; söz konusu yönetim kurulu kararında, davacıya ilişkin tahsisin anılan yönetmeliğin 108. maddesi gereğince iptal edildiğinin belirtildiği nazara alındığında uygulanması gereken yönetmeliğin, yönetim kurulu kararının davacıya tebliğ tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ... Uygulama Yönetmeliği olması gerektiği, bu tarihteki yönetmeliğin 110. maddesinin katılımcının parsel alımından vazgeçmesi üzerine arsa tahsis bedelinin iadesine ilişkin olduğu, 111/3. maddesinin (09.02.2011 tarihli değişiklikle) ise; ...'ce arsa tahsislerinin iptalinde iade edilecek arsa bedeline ilişkin olduğu nazara alındığında, yönetmeliğin 111/3. maddesinin uygulanması gerektiği kuşkusuzdur.

O halde, bölge adliye mahkemesince, davacının arsa tahsisinin iptal edildiği yönetim kurulu kararının davacıya tebliğ tarihindeki ... Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin 111/3. maddesi gereğince yapılacak hesaplama sonucuna uygun hüküm tesisi yoluna gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 371. maddesi uyarınca temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, aynı Kanun'un 373/2 maddesi uyarınca dosyanın kararı veren bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, 22/06/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.