muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/9380, Karar No: 2022/13568, Tarih: 10.10.2022

**5. Hukuk Dairesi         2022/9380 E.  ,  2022/13568 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Sıfatıyla)

Taraflar arasındaki davada İstanbul 22. İş Mahkemesi ile Yerköy Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun’un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

İstanbul 22. İş Mahkemesince, eldeki davada kesin yetki söz konusu olmamakla birlikte davacının iş kazasını geçirdiği adresin Kaleseramik ... Kalebodur Seramik Sanayi A.Ş.’nin ... Yerköy’de bulunan üretim tesisi olduğu bu nedenle davaya bakmaya iş kazasının gerçekleştiği yer mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) ise, yetkinin kesin olmadığı hallerde süresinde yapılan yetki itirazı üzerine verilen yetkisizlik kararı istinaf veya temyiz yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise dosyanın gönderildiği mahkemenin bu yetkisizlik kararı ile bağlı olduğu, ancak kesin yetki bulunmadığı gibi, yetki itirazının olmadığı durumda yetkisizlik kararı verilemeyeceği, davanın açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği, dolayısıyla İstanbul 22. İş Mahkemesinin herhangi bir yetki itirazı olmadığı için yetkili hale geldiği ve davayı görmeye devam etme zorunluluğu içinde olmasına rağmen usul ve yasaya aykırı olarak yetkisizlik kararı verdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 134. maddesinde; “Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uzlaşmazlık, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür.” hükmü ve 80. maddesinin 6. fıkrasında; “Kurum alacaklarının tahsilinde 21/07/1953 tarih ve 6183 sayılı Kanun'un uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde, alacaklı Sigorta Müdürlüğünün bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.” hükümleri yer almakta iken, 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101. maddesinde; “Bu Kanun’da aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği” düzenlenmiş, görev konusu açıklanmış olmasına karşın, Kurumun taraf olduğu uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin neresi olacağına dair Kanunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır. 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinin 19. fıkrası ile “Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olduğu” düzenlenmişse de, anılan kesin yetki kuralının uygulanabilmesinin yasal koşulu uyuşmazlığın, Kurum alacaklarının takip ve tahsiline ilişkin olarak 6183 Sayılı Kanun’un uygulanmasından doğmuş bulunmasıdır.

Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun yetki konusunun düzenlendiği 5. maddesinde; “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.” hükmü öngörülmüştür.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 6. maddesinde de; "İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir." düzenlemesine yer verilmiştir. Kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 7036 sayılı Kanun’un 6. maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu’na dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir. 7036 sayılı Kanun'un 9. maddesinde; bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde 6100 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiştir.

Diğer taraftan, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde yetki itirazı cevap dilekçesi ile birlikte ileri sürülmelidir. 6100 sayılı Kanun'un yetki itirazının ileri sürülmesi başlıklı 19. maddesinde, "Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir." denilmektedir.

6100 sayılı HMK’nın 127. maddesinde, cevap dilekçesini verme süresinin, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta olduğu, 116/1-a maddesinde kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazının ilk itirazlar içinde sayıldığı ve 117/1.maddesinde de ilk itirazların hepsinin cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorunda olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda, davanın İstanbul 22. İş Mahkemesinde açıldığı, davalıların yetki itirazında bulunmadığı, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı ve kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği anlaşılmakla, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı İstanbul 22. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanun’un 36/3. maddesi gereğince İstanbul 22. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 10.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13686, Karar No: 2018/7051, Tarih: 11.07.2018

**17. Hukuk Dairesi         2015/13686 E.  ,  2018/7051 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; 21.07.2008 tarihinde ihbar olunan ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu aracın uçuruma yuvarlanması ile neticelenen kazada yolcu olan ve %39,2 oranında malul kalan müvekkili için, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (5.000,00 TL sakatlık, 1.000,00 TL daimi işgöremezlik, 1.000,00 TL geçici işgöremezlik, 50,00 TL tedavi, 50,00 TL iyileştirme yol ve ulaşım masrafı olmak üzere) 7.100,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek avans faizi ile Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırılmadan kazaya neden olan araç dolayısıyla 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 14. maddesi uyarınca sorumluluğu bulunan davalı ...’ndan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle taleplerini geçici işgöremezlik, sürekli işgöremezlik ile yol ve ulaşım gideri yönünden 133.240,63 TL’ye yükselterek tazminatın 39.200,00 TL’sinin Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası sakatlık teminatı limitinden, 94.040,63 TL’sinin Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi limitinden karşılanmasını talep etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında değerlendirilme yapılabilmesi için öncelikle 4925 sayılı Karayolu Taşıma kanunu kapsamında yapılmış bir sigorta bulunması gerektiğini, kazaya neden olan aracın ilgili mevzuat kapsamında sigorta poliçesi tanzimi gereken araçlardan olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, Borçlar Kanunu'nun 46. maddesi (6098 sayılı TBK m. 54) gereğince bedensel zarara uğranılması nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, Borçlar Kanunu'nun 46. maddesi (6098 sayılı TBK m. 54) gereğince bedensel zarara uğranılması nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, 25/02/2004 tarih, 25384 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2004/6789 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile ihdas edilmiş olup, yayımlandığı tarihte Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalar Ulaştırma Bakanlığınca belirleneceği açıklanmıştır. 13/11/2009 tarih, 27405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/15545 nolu Bakanlar kurulu Kararı ile 2004/6789 sayılı Kararda değişiklik yapılmış ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaları belirleme yetkisi Ulaştırma Bakanlığı’nın görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığı’na verilmiştir. Hazine Müsteşarlığı 2009/15545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 28/06/2010 tarihinde çıkarmış olduğu 2010/8 sayılı genelge ile zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının kapsam, muafiyet ve istisnalarını yeniden belirlemiştir. Anılan genelge'nin yürürlük tarihi 01/07/2010’dur.

Genelgede, Karayolları Taşıma Yönetmeliği’nde yolcu taşımasına yönelik olarak tanımlanan ve şehirlerarası veya uluslararası ticari olarak yapılan yolcu taşımaları için verilen A1, A2, B1, B2, D1 ve D2 yetki belgeleri kapsamında yapılan yolcu taşımaları için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırılması zorunlu hale getirilmiştir. Diğer taraftan il sınırları içerisinde yapılan yolcu taşımacılığı ile 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımacılığı için verilen (Y) türü yetki belgesi ve bu belgenin yerine geçecek olan ve 11/06/2009 tarihli Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin geçici 7. maddesi ile uygulamaya giren, (D4) türü yetki belgeleri genelge kapsamı dışında bırakılmıştır. Dolayısıyla 01/07/2010 tarihinden itibaren bu belgeler kapsamında yapılan yolcu taşımacılığı için zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Kural olarak 01/07/2010 tarihinden sonra yapılan yolcu taşımalarında, taşımacıların zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunabilmesi için, taşımanın il sınırları içinde yapılmaması, 100 km'nin üzerinde şehirlerarası veya uluslararası taşıma olması ve 2010/8 nolu genelgede açıklanan yetki belgelerinden herhangi birine haiz bulunması şarttır. Aksi halde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti bulunmamaktadır. Yine aynı Genelge’de sigorta teminatı için açıklanan kapsama dahil yetki belgesine tabi bir taşımanın yeterli olduğu ancak taşımanın yetki belgesi olmadan yapılmasının teminatı ortadan kaldırmadığının kararlaştırıldığı belirtilmiştir.

Somut olayda trafik kazası 21.07.2008 tarihinde, ... ... Köyü mevkiinde ticari minibüs ile yolcu taşındığı sırada meydana gelmiştir. Mahkemece davalı ... Hesabının sorumluluk şartlarının 5684 sayılı Kanunun 14. maddesinde sayıldığı, davacının yaralanmasına sebep olan aracın ZMMS poliçesinin bulunduğu ancak ferdi koltuk sigortasının bulunmadığı, ... Valiliğine yazılan müzekkereye cevapta, aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi yapmasının zorunlu olmadığının bildirildiği, bu duruma göre davalı ... Hesabının kanunun aradığı sorumluluk şartlarına haiz olmadığı, davacının bir kısım zararlarının aracı sigortalayan şirketten talep edebileceği kanaatine varıldığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de; ilgili müzekkere cevabında aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi yapmasının zorunlu olmadığına dair bir tespitte bulunulmayıp aracın yetki belgesi veya güzergah izin belgesi düzenlenmediği bildirilmiş olup herhangi bir il trafik komisyonu gibi kararın bulunduğu bildirilmeyip bu husus Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyetine engel olmadığı gibi, davaya konu kaza, Hazine Müsteşarlığı'nın 01.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Yaptırma Mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin genelgesinden önce, 21.07.2008 tarihinde gerçekleştiğinden, henüz bu tarihte il sınırları içinde ve iller arası 100 km’ye kadar olan taşımaları “Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” yaptırma mecburiyeti dışında bırakan bir düzenleme bulunmadığından, mahkemece işin esasına girilerek davalının sorumluluğuna karar verilmesi gerektiği halde, yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp hükmün bozulması gerekmiştir.

3- Taşıma kanunu hükümleri ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre, “Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana

gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin eder.“

Somut olayda davacı yolcu konumunda olup trafik kazası 21.07.2008 tarihinde, ... ... Köyü mevkiinde ticari minibüs ile yolcu taşındığı sırada meydana gelmiştir. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılmaması nedeniyle de Güvence Hesabı’ndan geçici işgöremezlik, sürekli işgöremezlik ile yol ve ulaşım gideri talebinde bulunulmuş olup yolcu taşımacılığı yapan ticari minibüsün zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması zorunlu olduğundan, mahkemece işin esasına girilerek davalı ...’nın adı geçen sigorta yönünden de sorumluluğuna hükmedilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı lehine BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 11/07/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/405, Karar No: 2010/3084, Tarih: 08.06.2010

**8. Hukuk Dairesi         2010/405 E.  ,  2010/3084 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Tescil

... ile Hazine ve ...Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki tescil davasının kabulüne dair Boyabat Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 28.10.2009 gün ve 161/652 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı Hazine temsilcisi tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü:

K A R A R

Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA ve 2588 sayılı Kanunla eklenen 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca Hazineden harç alınmasına mahal olmadığına 08.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/10847, Karar No: 2011/101, Tarih: 18.01.2011

**5. Ceza Dairesi         2010/10847 E.  ,  2011/101 K.**

**"İçtihat Metni"**

Fuhuş, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı ve insan ticareti suçlarından sanıklar ... ve ..., fuhuş suçundan sanıklar ..., ... ve ... ile beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan sanık ...’in yapılan yargılanmaları sonunda; sanıklar ...’ye atılı cinsel istismar eyleminin cinsel ilişki suçunu oluşturduğunun kabulüyle ve atılı diğer suçlardan, sanık ...’in atılı fuhuş suçundan, sanık ...’ya atılı cinsel istismar eyleminin cinsel ilişki suçunu oluşturduğunun kabulü ile mahkümiyetlerine ve sanık ... hakkında kurulan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, sanıklar ...’in atılı suçlardan beraetlerine dair, Çorum Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 01.10.2009 gün ve 2008/122 Esas, 2009/200 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtay’ca incelenmesi O Yer Cumhuriyet Savcısı, sanıklar..., ... ile sanıklar... ve ... müdafiileri tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ve Yargıtay Yüksek 8. Ceza Dairesinin görevsizlik kararı ile daireye gönderilmekle incelendi:

Sanık ... ve müdafiince 05.10.2009 tarihli dilekçeler ile sanık hakkında cinsel ilişki suçundan kurulan hükmün de temyiz olunduğunun anlaşılmasına karşın 13.07.2010 gün ve 5-2010/151028 sayılı tebliğnamede bu hususta görüş bildirilmediği anlaşıldığından açıklanan noksanlığın giderilip ek tebliğname düzenlenmek üzere, incelenmeyen dosyanın Yargıtay C.Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.01.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/6843, Karar No: 2019/5238, Tarih: 19.06.2019

**10. Hukuk Dairesi         2018/6843 E.  ,  2019/5238 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

... adına Av. ... ile 1-Mer-Su Tur İnş. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. adına Av. ... 2-Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı adına Av. ... 3-Özügüç Organizasyon Gıda Turizm İnş. Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi aralarındaki dava hakkında Kuşadası 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinden verilen 05/07/2018 günlü ve 2015/161 E. - 2018/248 K. sayılı hükmün, davalılardan Mer-Su Tur İnş. Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Eldeki dosyada aleyhine hüküm kurulan davalı “Özügüç Org. Gıda Tur. İnş. Tekstil Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.’ye” gıyabi hükmün usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ve tebligatın Ticaret sicil Müdürülüğü’nden ilgili belge celbedilmeksizin doğrudan Tebligat Kanunu 35. madde hükümlerine göre tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Şirketlerin adresi, Ticaret Sicil Memurluğunda kayıtlı bulunan adresidir. Öncelikle davalının ticaret unvanı ve adresi Ticaret Sicil Memurluğundan belirlenmelidir. Tebligat Kanununun 12. maddesine göre, hükmi şahıslara tebliğin selahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise yalnız birine yapılır. Aynı Kanunun 13. maddesine göre de; tebliğ yapılacak bu kişiler her hangi sebeple mutad iş saatlerinde işyerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamayacakları bir halde oldukları takdirde tebliği orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 20 ve 21. maddelerinde de tüzel kişilere yapılacak tebligat usulü belirlenmiştir.

Tebligat Kanununun 7/a maddesinde, “Tebligata elverişli bir elektronik adres vererek bu adrese tebligat yapılmasını isteyen kişiye, elektronik yolla tebligat yapılabilir. Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlere elektronik yolla tebligat yapılması zorunludur.

Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır” denilmiş, elektronik ortamda yapılacak tebligatlara ilişkin usul ve esasları düzenleyen “Elektronik Tebligat Yönetmeliği” çıkarılmıştır (RG 19.1.2103 t. S. 28533).

Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır” denilmiş, elektronik ortamda yapılacak tebligatlara ilişkin usul ve esasları düzenleyen “Elektronik Tebligat Yönetmeliği” çıkarılmıştır (RG 19.1.2103 t. S. 28533).

Mahkemece Ticaret Sicil Memurluğundan davalı “Memaks Mutfak Mob. ve Ban. Aks. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti’nin” kayıtlı adresi sorularak, adı geçen davalı şirkete açıklandığı gibi öncelikle davalı şirketin ticaret sicil kaydındaki adrese Tebligat Kanunu’na uygun normal tebligat yapılması, tebligatın iade gelmesi, tebligat yapılamaması, iade zarfında yeni bir adres tespit edilememesi durumunda, Ticaret Sicil Memurluğundan gelen ticari sicil adresine usulüne uygun tebliğinin sağlanmasına (Tebligat Kanunu 35. maddesine göre) takiben, temyiz süresi geçtikten ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla gerektiğinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 432. maddesindeki prosedür işletildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalline GERİ ÇEVRİLMESİNE, 19/06/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/18887, Karar No: 2023/10299, Tarih: 30.11.2023

**10. Ceza Dairesi         2021/18887 E.  ,  2023/10299 K.**

**"İçtihat Metni"**

TUTUKLU

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/1885 E., 2021/2233 K.

SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddiyle hükmün düzeltilerek onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

A. İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.05.2021 tarihli ve 2020/238 Esas, 2021/255 Karar sayılı

kararı ile sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 188 inci maddesinin üçüncü fıkrası, dördüncü fıkrasının (a) bendi, 192 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 62 nci maddesi, 52 nci maddesinin ikinci fıkrası, 53 üncü maddesinin birinci, ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının ilk cümlesi ve 58 inci maddesi uyarınca 10 yıl hapis ve 75.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin, 23.09.2021 tarihli ve 2021/1885 Esas, 2021/2233 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz sebepleri özetle;

1. Eksik inceleme ile karar verildiğine,

2. Sanığın eyleminin özel yer sağlama suçunu oluşturabileceğine,

3. Etkin pişmanlık hükümlerinin en üst hadden uygulanması gerektiğine,

İlişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü