muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/16700, Karar No: 2016/2166, Tarih: 11.02.2016

01.03.2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 44. maddesinde ise, 4077 sayılı Yasadaki düzenlemeden farklı olarak davayı açanın sıfatına göre değişen bir görev düzenlemesine gidilmiştir.

5464 sayılı BKKKK’nun 44/1. maddesine göre: ”Bu kanunun uygulanmasıyla ilgili uyuşmazlıklarda kart hamilinin tüketici olması halinde 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 22. ve 23. maddeleri hükümleri uygulanır.” Belirtilen yasal düzenleme ile tüketici sıfatını haiz kart hamilleri tarafından kart çıkaran kuruluşlar (bankalar) aleyhine kredi kartı uyuşmazlığı nedeniyle açılacak davalarda tüketici mahkemeleri görevli kılınmıştır. Bu konuda uygulama birliği bulunduğundan tartışma da yaşanmamıştır.

Tartışma, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesindeki görev düzenlemesi ile ilgili olarak karşımıza çıkmıştır. Tartışmaların konusunu iki farklı görüş oluşturmaktadır. Bir görüşe göre; banka kredi kartı sözleşmeleri 6102 sayılı TTK’nun 4/1-f maddesinde düzenlenen bankacılık işlemlerinden olup mutlak ticari davalardan sayıldığından kredi kartı uyuşmazlıkları nedeniyle kart çıkaran kuruluşlarca (bankalarca) kart hamilleri aleyhine açılan davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Diğer bir görüşe göre; 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesinde, 1086 sayılı HUMK’un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuş olup, HMK’nun 447/2 maddesi uyarınca “1086 sayılı HUMK’na yapılan yollamaların, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılacağı”, HMK’nun 2. maddesinde ise “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi” olduğunun hükme bağlandığı, ticari davaların usul kanunlarında değil, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlendiği gözetildiğinde kart çıkaran kuruluşlarca tüketici sıfatını haiz kart hamilleri aleyhine açılacak davalarda görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da 07.02.2007 tarih ve 2007/19-50 E,2007/50 K sayılı kararında, bankalarca kart hamilleri aleyhine açılacak davalarda ticaret mahkemelerinin değil genel mahkemelerin, somut olayda dava değerine göre asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu açıkça belirtmiş ve ikinci görüşü benimsemiştir.

Görevin belirlenmesinde, 01.10.2011 tarihine kadar yürürlükte kalan 1086 sayılı HUMK dönemi ile bu tarihten sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK döneminde açılan davalar bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasında fayda vardır.

Görevin belirlenmesinde, 01.10.2011 tarihine kadar yürürlükte kalan 1086 sayılı HUMK dönemi ile bu tarihten sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK döneminde açılan davalar bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılmasında fayda vardır.

Tekrar etmek gerekirse, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesinde “1086 sayılı HUMK’un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerine” atıf yapılmıştır. 01.10.2011 tarihine kadar yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK’un göreve ilişkin hükümleri anılan kanunun 1-8. maddelerinde düzenlenmiştir. HUMK’un 8/1. maddesine göre mal varlığına ilişkin davalar yönünden görevli mahkeme dava değerine göre belirlenmekte ve yasada öngörülen ve her yıl yeniden değerleme oranına göre arttırılan değeri geçmeyen davalar sulh hukuk mahkemelerinde, belirli değerin üzerindeki davalar ise asliye hukuk mahkemelerinde görülmekteydi. Ayrıca, o dönemde yürürlükte olan TTK’nun 5. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olduğundan süresinde iş bölümü itirazı olmadıkça hakim, görevsiz olduğunu gerekçe göstererek res'en gönderme kararı verememekteydi. Hakimin iş bölümü itirazına rağmen davaya devam edip uyuşmazlık hakkında esastan karar vermesi ise tek başına bozma sebebi sayılmamaktaydı. ( 6762 sayılı TTK madde 5 ).

Hal böyle olunca, 6100 sayılı HMK’nun geçici 1. maddesindeki “Bu kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri, kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz” hükmü de gözetildiğinde, 01.10.2011 tarihinden önceki uyuşmazlıklarda, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 1-8. maddeleri uyarınca dava tarihindeki dava değerine göre sulh veya asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu belirlenecek, ancak 6762 sayılı TTK’nun 5. maddesindeki iş bölümü itirazı ile ilgili hüküm de görevin tespitinde gözetilecektir. Buradan hareketle, 01.10.2011 tarihinden önce bankalar tarafından kart hamili aleyhine açılacak davalarda genel mahkemeler ( dava değerine göre sulh veya asliye hukuk mahkemeleri ) görevli olmakla birlikte, dava asliye ticaret mahkemesine açılmış ve süresinde iş bölümü itirazında bulunulmamış ise davaya asliye ticaret mahkemesinde bakılacak, ancak süresinde iş bölümü itirazında bulunulmuş ise dosyanın genel görevli ( sulh veya asliye hukuk ) mahkemesine gönderilmesine karar verilecektir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK, dava değerine göre görev belirlemenin uygulamada birçok sorun yarattığı, bu ayrımın pratik olmadığı ve ihtiyaçlara da tam olarak cevap vermediği gerekçeleriyle miktar ayrımı yapılmaksızın kanunlarda belirtilen istisnalar dışında mal varlığına ilişkin davalarda asliye hukuk mahkemelerini asıl mahkeme haline getirmiştir. Buna göre, 01.10.2011 tarihinden sonra açılacak mal varlığına ilişkin davalarda HMK’nun 2/1. maddesi uyarınca dava değerine bakılmaksızın görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

6100 sayılı HMK’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesinde 6335 sayılı yasayla değişiklik yapılarak asliye ticaret mahkemesiyle asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan davanın her safhasında mahkemece res’en gözetilmelidir. Ancak 6335 sayılı kanunla

6102 sayılı kanuna eklenen geçici 10. maddede görev düzenlemesinin bu kanunun yürürlüğünden önce açılmış olan davaları etkilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Bu yasal düzenlemeler karşısında, kart çıkaran kuruluşlar ( bankalar ) tarafından kart hamilleri aleyhine açılan davalarda 5464 sayılı Yasanın 44/2 maddesi uyarınca 1086 sayılı HUMK’un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapıldığına, HMK’nun 447/2. maddesi uyarınca bu atfın HMK’nun ilgili hükümlerine yapılmış sayılacağına, gerek HUMK’un göreve ilişkin 1-8. maddelerinde, gerekse HMK’nun 1-4. maddelerinde genel mahkemelerin görevleri düzenlenmiş olup ticaret mahkemelerinin görevine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş olmasına, ticaret mahkemelerinin görevinin ( 6762 sayılı TTK’nun 5. ) 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesinde düzenlenmiş bulunmasına, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesinde ise TTK’nun göreve ilişkin hükümlerine herhangi bir atıf yapılmamasına göre 01.10.2011 tarihinden önceki davalar bakımından dava değerine göre sulh veya asliye hukuk, bu tarihten sonraki davalarda ise dava değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunun kabulü gerekir.

Yeri gelmişken bu kuralın istisnalarına da değinmek gerekmektedir. Zira 6100 sayılı HMK’nun 2/1. maddesinde; “kanunlarda aksine bir düzenleme bulunmadıkça” ifadesine yer verilmiştir. Aksine düzenleme, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 142/1 ve 5464 sayılı BKKKK’nun 43. maddesinde yer almaktadır.

Gerçekten 5464 sayılı BKKKK’nun 43. maddesinde; “Bu kanunun 8. maddesinin ikinci fıkrası, 9'uncu,12'inci,24'üncü,25'inci,26'ıncı ve 44'üncü maddesi hükümleri tacirlere verilen kurumsal kredi kartları hakkında uygulanmaz.” hükmü getirilmiştir. Görüldüğü gibi, kanun koyucu, tacirlere verilen kredi kartları ile tüketiciye verilen kredi kartları hakkındaki uyuşmazlıklarda görev yönünden farklı bir düzenlemeyi benimsemiş, tacirlere verilen kredi kartları bakımından 6762 sayılı TTK'nun 4/1-6 ( 6102 sayılı TTK'nun 4/1-f ) maddesindeki ticari dava tanımına uygun olarak 5. madde uyarınca asliye ticaret mahkemelerinin görevli olacağı hususunu istisnai bir şekilde hükme bağlamıştır.

Belirtmek gerekir ki, kanun koyucu, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesi kapsamındaki davaların da asliye ticaret mahkemelerinde görülmesini amaçlamış olsaydı aynı kanunun 43. maddesine, tacirlere verilen kurumsal kredi kartları ile ilgili bu istisna hükmünü koymazdı.

Belirtmek gerekir ki, kanun koyucu, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesi kapsamındaki davaların da asliye ticaret mahkemelerinde görülmesini amaçlamış olsaydı aynı kanunun 43. maddesine, tacirlere verilen kurumsal kredi kartları ile ilgili bu istisna hükmünü koymazdı.

İkinci bir istisna da, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 142/1. maddesi hükmüyle getirilmiştir. Buna göre “Fon,fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde bu davalar ( 1 ) ve ( 2 ) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür.” Belirtilen yasa hükmüne göre, kredi kartı uyuşmazlığından doğan dava, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 142/1. maddesinde öngörülen kurum,kuruluş, ya da bankalar tarafından açılmışsa görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. O yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi varsa 1 ve 2 nolu asliye ticaret mahkemeleri görevlidir. Anılan yasa hükmündeki görev kamu düzenine ilişkin ve emredici nitelikte olduğundan mahkemece res’en gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 01.10.2011 tarihine kadar olan dönemde bankalarca kredi kartı hamilleri aleyhine açılan ve yukarıdaki istisnalar dışında kalan davalarda görevli mahkeme, dava değerine göre genel mahkemeler sıfatıyla sulh veya asliye hukuk, bu tarihten sonraki davalarda ise 6100 sayılı HMK’nun 2/1. maddesi uyarınca dava değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesidir. Nitekim yukarıda tarih ve numarası yazılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında da bu husus açıkça belirtilmiştir.

Kuşkusuz, 28.11.2013 tarihli ve 28835 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra oluşacak banka kredi kartı uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, anılan kanunun 3/1-k-j,4/3,73/1,83/2 ve geçici 1. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenmelidir.

Mahkemece, açıklanan görev hükümleri gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 11.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/3256, Karar No: 2020/4371, Tarih: 15.10.2020

**16. Hukuk Dairesi         2020/3256 E.  ,  2020/4371 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ

KANUN YOLU: TEMYİZ

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kadastro sırasında, ... Köyü çalışma alanında bulunan 125 ada 1 parsel sayılı 232,33 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına; 126 ada 7 parsel sayılı 3.663,91 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz ise, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek, ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ... tarafından davalılar ..., ... ve ... aleyhine, Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan müdahalenin men'i ve tazminat davası, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları davalı hale getirilip aktarılan dava dosyası ile birleştirilerek yapılan yargılama sırasında tespit malikleri ... ve Hazine davaya dahil edilmiş; müdahil ....Köy Tüzel Kişiliği ise hibe ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak davaya katılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı ...’un davasının reddine, müdahil ... Köy Tüzel Kişiliğinin davasının kabulüne, çekişmeli 125 ada 1 ve 126 ada 7 parsel sayılı taşınmazların ... Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili ve davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dava konusu 125 ada 1 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Davacı ..., davalı şahısların köye ait olduğundan bahisle Kasım 1949 tarih 34 sıra numaralı tapu kaydı kapsamındaki taşınmaza, müdahalede bulunduğunu belirterek dava açmıştır. Davalılar ise, taşınmazın, davacının halası... tarafından köye bağışlandığını belirterek davanın reddini talep etmişlerdir. Davanın, çekişmeli taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesi’ne aktarılmasından sonra müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliği, taşınmazın köye hibe edildiği iddiasıyla davaya katılmış, taşınmazın adına tespit edilmiş olması nedeniyle davaya dahil edilen ... da, taşınmazın köye hibe edildiğini, kendisinin hakkı bulunmadığını beyan etmiştir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın babasının vefatı ile taksimen... Kurt'a intikal ettiği, Zeynep Kurt'un taşınmazı 21.11.1953 tarihli köy karar defterine geçen beyanı ile Köy Tüzel Kişiliğine hibe ettiği, her ne kadar davacı ... tapu kaydına dayanmışsa da taşınmazda zilyetliğinin bulunmadığı, davacının dayandığı tapu kaydının hukuki değerini yitirdiği gerekçesiyle davacı ...’un davasının reddine, müdahil Köy Tüzel Kişiliğinin davasının kabulü ile taşınmazın ... Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Mahallinde Sulh Hukuk Mahkemesi’nce 28.11.2008 tarihinde yapılan keşifte dinlenen ...’un 1952 yılından sonra taşınmazın kimse tarafından kullanılmadığına dair beyanından ve Kadastro Mahkemesinde 28.08.2015 tarihinde yapılan keşif zaptında yer alan taşınmaz üzerinde kendiliğinden yetişmiş yabani otlar bulunduğuna dair mahkeme gözlemi ve aynı yöndeki ziraatçı bilirkişi raporu içeriğinden, çekişmeli taşınmaz üzerinde kimsenin ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geniş sınırları itibariyle dava konusu taşınmazı kapsadığı anlaşılan ve babaları ...’den intikalen müştereken davacının babası Muhittin Kurt ile onun kardeşleri... Kaymakçı ve....adlarına kayıtlı olan davacı ...'un dayandığı Kasım 1949 tarih 34 sıra numaralı tapu kaydı, mahkeme gerekçesinin aksine, taşınmaz üzerinde kimsenin zilyet olmadığının anlaşılmış olmasına göre hukuki değerini korumaktadır. Her ne kadar mahallinde yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişilerce taşınmazın taksimen tapu maliklerinden...’e düştüğü onun da Köy Tüzel Kişiliğine hibe ettiği beyan edilmiş ise de, taşınmaz üzerinde Köy Tüzel Kişiliğinin ekonomik amaca uygun zilyetliği bulunmadığından, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 13/B-b maddesi koşulları da oluşmamaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece, Kadastro Kanunu’nun 30/2. maddesi gereğince çekişmeli taşınmazın tapu malikleri adına tesciline karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmiş olması isabetsiz olup, davacı ... vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA,

2- Dava konusu 126 ada 7 parsel sayılı taşınmaz hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Davacı ..., Kasım 1949 tarih 32 sıra numaralı tapu kaydı kapsamındaki taşınmaza, davalı şahısların taşınmazın Köye ait olduğundan bahisle müdahalede bulunduğunu belirterek dava açmıştır. Davalılar ise, taşınmazın davacının halası... tarafından köye bağışlandığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır. Davanın, çekişmeli taşınmaz hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesi’ne aktarılmasından sonra müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliği, taşınmazın köye hibe edildiği iddiasıyla davaya katılmış; taşınmazın adına tespit edilmiş olması nedeniyle davaya dahil edilen Hazine temsilcisi de davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın babasının vefatı ile taksimen... Kurt'a intikal ettiği, Zeynep Kurt'un taşınmazı 21.11.1953 tarihli köy karar defterine geçen beyanı ile Köy Tüzel Kişiliğine hibe ettiği, her ne kadar davacı ... tapu kaydına dayanmışsa da taşınmazda zilyetliğinin bulunmadığı ve davacının dayandığı tapu kaydının hukuki değerini yitirdiği gerekçesiyle davacı ...’un davasının reddine, müdahil Köy Tüzel Kişiliğinin davasının kabulü ile taşınmazın müdahil ... Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmiş ise de, verilen karar dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Kadastro tutanağı düzenlendikten sonra 20.11.2008 tarihinde Sulh Hukuk Mahkemesi’nde yapılan keşifte, meni müdahale davasına konu yerin 24.11.2008 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 772,99 metrekarelik bölüm olduğunun belirlendiği, bunun dışında kalan bölümün aktarılan davanın konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı ...’un dayandığı tapu kaydının dava konusu bölüme ait olduğu kanıtlanamamıştır. Her ne kadar mahallinde yapılan keşiflerde dinlenen yerel bilirkişilerce, taşınmazın babalarından intikalen taksimen... Kurt’a düştüğü, onun da taşınmazı Köy Tüzel Kişiliğine hibe ettiği beyan edilmiş ise de, 20.11.2008 tarihinde Sulh Hukuk Mahkemesi’nde yapılan keşifte dinlenen ...’un 1952 yılından sonra taşınmazın kimse tarafından kullanılmadığına dair beyanı ve 28.08.2015 tarihinde Kadastro Mahkemesi’nde yapılan keşif zaptında yer alan taşınmaz üzerinde kendiliğinden yetişmiş yabani otlar bulunduğuna dair mahkeme gözlemi ve aynı yöndeki ziraat bilirkişi raporu dikkate alındığında, çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetliğin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca; Mahkemece, davanın reddine ve çekişmeli taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile müdahil ... Köy Tüzel Kişiliği adına tesciline karar verilmiş olması isabetsiz olup, davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/1163, Karar No: 2016/4043, Tarih: 05.04.2016

**20. Hukuk Dairesi         2016/1163 E.  ,  2016/4043 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasındaki davada Ankara 6. İş ve Soma İş Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, feshin geçersizliğinin tespiti, işe iade istemi ve boşta geçen süreye ait ücretin tahsili istemlerine ilişkindir.

Ankara 6. İş Mahkemesince, uyuşmazlıkta ortak yetkili mahkemenin işçinin işini yaptığı yer olan Soma Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Soma İş Mahkemesi tarafından ise davalı ... yerleşim yeri mahkemesinde dava açıldığı ve davada Ankara İş Mahkemesinin de yetkili olduğu ve yetkisizlik kararı veremiyeceği gerekçesiyle karşı yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuştur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medenî Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.”

İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun yetki kurallarına uygun olup, buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

İş mahkemesine açılan davada yetki, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesidir.

İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde itiraz edilmese de, hâkim tarafından kendiliğinden bu husus gözönünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetksizlik kararı verebilir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı vekilinin, davacının iş akdinin feshinin geçersizliğinin tespiti, işe iadesi ve boşta geçen süreye ait ücretin tahsili istemleri ile, davalılardan ... yerleşim yeri adresi olan Ankara İş Mahkemesinde dava açtığı, HMK'nın 7/1. maddesi hükmüne göre, davalı ... bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, davada kesin veya özel yetki kuralı bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık seçimlik yetkiye tâbi ve davalı ... merkez yerleşim yeri adresi olan "..." mahkemelerinin de yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Ankara 6. İş Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Ankara 6. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 05/04/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/17900, Karar No: 2020/12384, Tarih: 10.11.2020

**2. Ceza Dairesi         2020/17900 E.  ,  2020/12384 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığını bozma, mala zarar verme

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

27/12/2012 tarihinde suça sürüklenen çocuklar hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın 21/01/2013 tarihinde kesinleştiği, denetim süresi içinde 23/05/2013 tarihinde kasten yeni bir suç işlemeleri nedeniyle suça sürüklenen çocukların yargılanarak mahkumiyetlerine karar verildiği ve mahkumiyet kararının kesinleştiği belirlenerek yapılan incelemede;

Suç tarihinde 12-15 yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocukların iş yeri dokunulmazlığını bozma ve mala zarar verme suçundan eylemlerine uyan TCK'nın 116/2, 119/1-c, 151/1, 31/2 maddelerinde öngörülen cezaların üst sınırına göre TCK'nın 66/1-e, 66/2 maddeleri uyarınca hesaplanan 4 yıllık zamanaşımının, 27/03/2014 tarihli ilk mahkumiyet kararından, 24.02.2020 karar tarihine kadar geçtiği gözetilerek davanın zamanaşımı nedeniyle düşürülmesi yerine yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle istem gibi BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen yürürlükte bulunan, 1412 sayılı CMUK’nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, suça sürüklenen çocuklar hakkında açılan kamu davalarının 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle DÜŞÜRÜLMESİNE, 10/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.