muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2021/8195, Karar No: 2022/726, Tarih: 15.02.2022

Bu cümleden olarak, kanun koyucu bir suç isnadıyla karşı karşıya kalan şüpheli ya da sanığın, müdafi yardımından faydalanmak hakkından açıkça vazgeçmesi halinde dahi adaletin selameti bakımından re'sen bir müdafinin atanması gerektiğini, 5271 sayılı CMK'da tahdidi olarak düzenlemiştir.

Savunma, toplumun suçtan sorumlu olması nedeniyle muhakemenin vazgeçilmez unsuru olduğu için, en azından ağır suçlarda müdafi bulunmasını gerektirir. Nitekim Ceza Muhakemesi Kanunu önce sadece küçükler bakımından (CMK. 150/2) ve gözlem altına almada (CMK. 74/2) kabul edilmiş olan mecburi müdafiliği yerinde bir şekilde genişletmiştir.

CMK'nın 150/3 maddesine göre; müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığa talebi olup olmadığına bakılmaksızın, alt sınırı 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı yapılan soruşturma veya kovuşturmada bir müdafi görevlendirilmek zorundadır. Şüpheli veya sanığın talebi olmasa, hatta kendisine hukuki yardımda bulunması için görevlendirilen avukatı geçerli bir nedene dayanmadan kabul etmese veya reddetse bile, iddia veya yargılamaya konu suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla olması halinde zorunlu müdafilik uygulama alanı bulacak ve bu durumda şüpheli veya sanığın yanında avukat bulunmaksızın yapılan tasarruflar hukuka aykırı kabul edilecektir.

Acaba CMK'nın 150/3 maddesinde düzenlenen ve zorunlu müdafinin atanması için gerekli olan beş yıllık hapis cezasının tespitinde sadece suçun temel şekline mi bakılacak yoksa suçun nitelikli halleri ve ağırlaştırıcı nedenleri de beş yıllık cezanın belirlenmesinde dikkate alınacak mıdır?

Suç genel teorisinde suça etki eden nedenler, suçun temel şeklini düzenleyen suç tipindeki kanuni unsurların dışında kalan ve ona eklenen özel fiili nedenler veya şahsi nedenlerdir. Bu bağlamda suça etki eden nedenler, doktrinde çeşitli ayrımlara tabi tutulmaktadır: Ağırlatıcı-hafıfletici nedenler, genel-özel nedenler, kanuni-takdiri nedenler, fıili-şahsi nedenler gibi. Suça etki eden nedenlerden cezanın artırılmasını gerektiren nedenler ağırlatıcı nedenler iken; indirilmesini gerektirenler hafifletici nedenlerdir.

Ceza adalet sistemimizde 'bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekillerinin aynı suç sayılacağı' ilkesini benimsemiştir (TCK md. 43/1, 3. cümle). Bu itibarla, aynı suç sayılan bir suçun nitelikli halinin ve benzer şekilde fiilin ağırlaştırıcı neden altında işlenen şeklinin CMK'nın 150/3 maddesinde belirlenen ve zorunlu müdafi atanması için gerekli olan beş yıllık sürenin belirlenmesinde esas alınması gerektiği kuşkusuzdur. Nitekim Dairemiz; 16.01.2018 tarihli ve 2017/3415 - 2018/495 sayılı kararında, özellikle Bölge Adliye Mahkemelerinin hangi kararlarının temyize tabi olduğu veya kesin olduğunu gösteren 5271 sayılı CMK'nın 286. maddesinin 2/a-b bentleri kapsamında “temyiz edilebilirlik sınırını” belirlerken, suçun sadece temel şeklini esas alınmamış nitelikli hal ve ağırlaştırıcı nedenleri de gözönüne alınmıştır.

Bu açıklamalar ışığında;

5271 sayılı CMK'nın zorunlu müdafilik sistemini, istisna olmaktan çıkararak adeta kural haline getirecek şekilde zorunlu müdafilik sisteminin uygulama alanını genişletmesi, özellikle Dairemizin 16.01.2018 tarih ve 2017/3415 E. 2018/495 K. sayılı ilamında “temyiz edilebilirlik sınırı belirlenirken suçun temel şeklinde belirlenen cezanın değil nitelik hal ve ağırlaştırıcı nedenlerde gözönünde bulundurularak istenilen sonuç cezanın esas alınması” gerektiğine yönelik gerekçesi, gerçekten de pratik olarak bakıldığında, suç isnadı altında olan bir birey için önemli olan hususun; hakkında istenen hapis cezasının alt veya üst sınırının uzunluğu olması olup bu alt ve üst sınırın uzunluğunun ister cezanın temel şeklinden kaynaklansın isterse suçun nitelikli hali veya ağırlaştırıcı nedeninden kaynaklansın belirtilen sonucun değişmeyeceği, aksi durumun kabulü yani, CMK'nın 150/3 maddesinde düzenlenen “beş yıllık sınırının” belirlenmesinde ağırlaştırıcı neden veya nitelikli hal uygulanması sebebiyle üst sınırın beş yılın üstüne çıkması durumunda zorunlu müdafi atanmasının gerekmediğini kabul etmenin sanıkların “savunma haklarının kısıtlanması ve bunun sonucunda adil yargılanma” hakkından mahrum edeceği, bunun da adalete erişim hakkını sınırlayacağı apaçık ortadadır.

Bu nedenlerle, silahlı terör örgütü üyesi olmak suçlarının 3713 sayılı TMK'nın 3. maddesinde düzenlenen mutlak terör suçlarından olması, aynı Kanunun 5. maddesi kapsamında mutlak terör suçlarında her halükarda 3713 sayılı TMK'nın 5. maddesinin herhangi bir takdir hakkı olmaksızın uygulanmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda “silahlı terör örgütü üyesi olmak suçlarında cezanın alt sınırın beş yıldan fazla olduğu” nazara alındığında, sanık hakkında, “silahlı terör örgütü üyesi olmak” suçundan yapılan yargılama sırasında, CMK'nın 150/3 maddesi gereğince isteğine bağlı olmaksızın hatta açıkça müdafi istemediğini beyan etse bile müdafi görevlendirme zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu zorunluluğa uyulmamasının temyizen inceleme konusu yapılıp yapılmayacağına gelince;

CMK'nın 188/1. maddesinde; "Duruşmada, hükme katılacak hakimler ve Cumhuriyet savcısı ile zabıt katibinin ve kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hallerde müdafinin hazır bulanması şarttır." şeklinde duruşmada hazır bulunması gerekenler gösterilirken "zorunlu müdafiyi" mahkeme heyetinden saymıştır.

CMK'nın 197/1 maddesinde; “sanık hazır bulunmasada müdafi bütün oturumlarda hazır bulunmak yetkisine sahiptir” denmek suretiyle yasa koyucu genel kural olarak sanık müdafiinin tüm oturumlarda bulunmasını arzu etmiştir.

CMK'nın 197/1 maddesinde; “sanık hazır bulunmasada müdafi bütün oturumlarda hazır bulunmak yetkisine sahiptir” denmek suretiyle yasa koyucu genel kural olarak sanık müdafiinin tüm oturumlarda bulunmasını arzu etmiştir.

CMK'nın 289. maddesinin 1-a-e bendlerinde, kanuna kesin aykırılık halleri içinde, "mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması ile Cumhuriyet savcısı veya duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gereken kişilerin yokluğunda duruşma yapılması" gösterilmiştir. Temyiz denetiminde bu madde kapsamındaki hukuka aykırılıklar temyiz kapsamında gösterilmiş olmasa da re'sen incelenecektir (CMK 289/1).

Tüm bu hususlar dikkate alınarak somut olay değerlendirildiğinde;

Silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etmek suçundan yargılaması yapılan sanığın, yargılama aşamasında kendisinin seçtiği bir müdafi bulunmadığı gibi CMK'nın 156. maddesi gereğince de re'sen bir müdafi görevlendirilmediği, sanığa isnat edilen suçun niteliği dikkate alındığında, CMK'nın 150. maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca hakkında müdafi görevlendirilmesinin zorunlu olduğunun anlaşılması karşısında, Anayasanın 36, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddelerinde teminat altına alınan adil yargılanma ilkesine aykırı olacak ve savunma hakkının kısıtlanmasını doğuracak biçimde kovuşturmada müdafi hazır bulundurulmaksızın mahkumiyet hükmü kurulmak suretiyle CMK'nın 150/3, 188/1, 197/1 ve 289/1-a-e maddelerine muhalefet edilmesi;

Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan sair yönleri incelenmeyen hükmün öncelikle bu nedenlerle CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 28.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren 20.02.2019 tarih ve 7165 sayılı Kanunun 8. maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 304. maddesi uyarınca dosyanın Afyonkarahisar 2. Ağır Ceza Mahkemesine, kararın bir örneğinin bilgi için Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 15.02.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/10930, Karar No: 2018/17863, Tarih: 17.10.2018

**5. Hukuk Dairesi         2017/10930 E.  ,  2018/17863 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve kanal yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı idare vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve kanal yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, davacı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Arsa niteliğindeki ... Mahallesi 2 ada 2 ve 58 parsel sayılı taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde, 2 ada 2 parsel sayılı taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde olmadığından usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, peşin alınan harçların istenildiğinde iadesine, 17/10/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/10988, Karar No: 2020/5387, Tarih: 24.03.2020

**4. Ceza Dairesi         2016/10988 E.  ,  2020/5387 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, şantaj

HÜKÜMLER : Beraat, mahkumiyet

TEMYİZ EDENLER : Katılan vekili, suça sürüklenen çocuk müdafii

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

A-Suça sürüklenen çocuk hakkında tehdit eyleminden dolayı verilen beraat kararına yönelik, katılan ... vekilinin temyiz iddiaları yerinde görülmediğinden TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKMÜN ONANMASINA,

B-Suça sürüklenen çocuğun katılan ...'ya yönelik şantaj suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyize gelince, başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Adli sicil kaydı bulunmayan suça sürüklenen çocuk hakkında hükmedilen hapis cezasının, suçun işleniş biçimi, suça sürüklenen çocuğun şahsi ve sosyal durumu gözönünde bulundurularak, adli para cezasına çevrilmesine karşın, suça sürüklenen çocuk hakkında tayin edilen hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi nedeniyle, CMK 231/7. madde gerekçe gösterilmek suretiyle, suça sürüklenen çocuk hakkında yasal olmayan gerekçeyle daha lehe olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun uygulanmaması,

Kanuna aykırı ve suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 24/03/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/5561, Karar No: 2013/8595, Tarih: 13.05.2013

**19. Hukuk Dairesi         2013/5561 E.  ,  2013/8595 K.**

* İTİRAZIN İPTALİ

* İCRA DAİRESİ VE MAHKEMENİN YETKİSİNE İTİRAZ

* İCRA VE İFLAS KANUNU (İİK) (2004) Madde 50

**"İçtihat Metni"**

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile imzalanacak bayilik sözleşmesinin teminatı olarak 100,000 TL ödeme yaptığını, bayilik ilişkisinin kurulmadığını, beklenen ancak doğmayan bir hukuki ilişki sonucu davalının müvekkili aleyhine sebepsiz olarak zenginleştiğini, müvekkilinin alacağını tahsil için icra takibine giriştiğini, davalının ise haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Yargıtay — Esas No: 2016/17375, Karar No: 2017/2081, Tarih: 03.04.2017

**16. Hukuk Dairesi         2016/17375 E.  ,  2017/2081 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : KULLANIM KADASTROSU

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Kullanım kadastrosu sonucunda ... çalışma alanında bulunan 200 ada 1 parsel sayılı 11.862,76 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Yasa'nın 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve 1990 yılından itibaren 72 hisse itibari ile 8/72 hissenin ..., 8/72 hissenin ..., 8/72 hissenin ... oğlu ..., 6/72 hissenin ..., 6/72 hissenin ..., 6/72 hissenin ..., 6/72 hissenin ..., 6/72 hissenin ..., 6/72 hissenin ..., 6/72 hissenin ..., 3/72 hissenin ..., 3/72 hissenin ... oğlu ...'nın fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı ..., dava konusu taşınmazda muris babası ...'nın da hakkı bulunduğunu ileri sürerek taşınmazda 1/7 hisse itibari ile murisi adına kullanım şerhi verilmesi istemi ile dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, çekişmeli 200 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline, karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ..., dava konusu taşınmazda muris babası ...'nın payı bulunduğunu ileri sürerek taşınmazın beyanlar hanesine miras bırakanı adına kullanım şerhi verilmesi isteminde bulunmuştur. Davalılar ise taşınmazda davacının hissesi bulunmadığını, davacının murisinin zilyetliğinin 30-40 yıl öncesinde sona erdiğini savunmuşlardır. Mahkemece, davacı taraf murisi ...'nın miras hissesi yönünden bu kişinin tüm mirasçılarının davaya muvafakatlerinin sağlanmadığı, davacının kendi miras payına yönelik ise taşınmazda kullanımı bulunmadığı gerekçe gösterilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. İddianın ileri sürülüş şekli itibari ile davacı ...'nın, murisi ... mirasçısı olarak aynı ortaklığa dahil diğer mirasçılara karşı dava açtığının anlaşılmasına göre muris ...'ten gelen miras payı ile sınırlı olarak davaya devam edilmesi mümkün olup, diğer mirasçıların (... mirasçılarının) davaya muvafakat vermelerine ihtiyaç bulunmamaktadır. Ancak; dosya kapsamı ile dava konusu taşınmazın evveliyatında 7 kardeşe (köke) ait olduğu, davacının muris dedesi ...'nın da kardeşlerden biri olduğu, davacının da bu nedenle hak sahibi olduğu, uzun yıllar önce bu kişiler tarafından taşınmazın ekip biçmek sureti ile kullanıldığı, buna karşın yaklaşık 30-40 yıldır taşınmazın kullanılmadığının beyan edilmesi ve uzman ziraat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda da taşınmazın uzun yıllardır boş olduğu, tarımsal faaliyet yapılmadığından üzerinde yabancı otlar, dikenler ve çalı formunda doğal yolla yetişen ağaçların bulunduğunun belirtilmesi karşısında tespit tarihinde dava konusu taşınmazın kimsenin kullanımında bulunmadığı anlaşılmakla tereke (el birliği ortaklığı) adına bir kullanım bulunduğu hususu ispat edilemediğinden mahkemece, açılan davanın bu gerekçe ile reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesinde isabet bulunmamakta ise de sonucu itibariyle doğru olan kararın açıklanan nedenlerle ve karar gerekçesinin DÜZELTİLMİŞ bu şekliyle ONANMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, 03.04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/17806, Karar No: 2016/7819, Tarih: 14.04.2016

**18. Ceza Dairesi         2015/17806 E.  ,  2016/7819 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Mahkemesi

SUÇLAR : Tehdit, hakaret

HÜKÜMLER : Mahkumiyet, beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1- Sanık ...'in tehdit suçuna ilişkin kararda öngörülen cezanın nitelik ve niceliğine göre, karar tarihi itibariyle hükmün temyiz edilemez olduğu anlaşıldığından, 5320 sayılı Kanunun 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca sanık ...'in tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

2- Diğer hükümlere yönelik temyize gelince;

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede;

Sanık ...'e yükletilen hakaret eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçundan hüküm kurulurken, TCK'nın 125/1. maddesi uygulanmadan doğrudan TCK'nın 125/3-a maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmemiş ise de devamında doğru uygulama yapıldığından bozma sebebi yapılamayacağı,

Sanık ... hakkında verilen beraat kararının da usul ve Kanuna uygun olduğu;

Anlaşılmış ve ileri sürülen başkaca temyiz nedenleri yerinde görülmediği gibi hükmü etkileyecek oranda hukuka aykırılığa da rastlanmamıştır.

Ancak;

Suçun işlendiği doktor muayene odasının aleni yer olmadığı gözetilmeden, TCK'nın 125/4. maddesinin uygulanması,

Kanuna aykırı ve sanık ...'in temyiz itirazı bu nedenle yerinde ise de, CMUK’nın 322. maddesi uyarınca bu aykırılık, yeniden duruşma yapılmasına gerek olmaksızın düzeltilebilir nitelikte bir yanılgı olduğundan, tebliğnameye aykırı olarak, "TCK’nın 125/4 maddesinin tatbikine dair kısım karardan çıkartılarak, uygulamaya göre de, sonuç para cezasının, 6.080 TL’ye indirilmesi" biçiminde HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 14/04/2016 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/2182, Karar No: 2005/4441, Tarih: 21.07.2005

15. Hukuk Dairesi 2005/2182 E., 2005/4441 K.

**15. Hukuk Dairesi 2005/2182 E., 2005/4441 K.**

**- ESER SÖZLEŞMESİNİN FESHİ**- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 61 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 63 ]

- 818 S. BORÇLAR KANUNU [ Madde 65 ]

**"İçtihat Metni"**

Mahalli mahkemece verilen hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin feshi nedeniyle imalat bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacı yüklenicinin edimini yerine getirmediği, yıkım kararı bulunan imalatın korunmaya değer kıymetinden sözedilemeyeceği ve yasaya aykırı davranan yüklenicinin bedel isteme hakkının sözkonusu olmadığından bahisle davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı yüklenici ile davalı arsa sahibi arasında arsa payı karşılığı inşaat yapımını öngören Beyoğlu 32. Noterliğince düzenlenen 8.6.1998 gün, 19319 yevmiye nolu eser sözleşmesinin, arsa sahibinin açtığı dava sonucunda Şişli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.5.2001 gün, 2000/804 Esas, 2001/550 Karar sayılı kararı ile geriye etkili feshine, yüklenicinin müdahelesinin men'ine karar verilmiş, bu karar kanun yoluna başvurulmaksızın 18.7.2001 tarihinde kesinleşmiştir.

Sözleşmenin geriye etkili olarak feshi halinde taraflar fesihten önce edimde bulunmuşlarsa bunları geri vermeleri gerekir. Davalı arsa sahibinin yükleniciye ödediği bedel ve üzerine geçirdiği arsa payı yoktur. Yüklenici ise fesihle ilgili mahkeme kararında kabul edildiği üzere proje ve ruhsatına göre inşaatı % 45 seviyesinde yapmıştır. Belli aşamaya gelen inşaatın arsadan sökülüp yükleniciye iadesi düşünülemeyeceğinden imara, projesi ve ruhsatına uygun yararlanılması mümkün ve arsa sahibinin mal varlığında artışa neden olan imalat bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre yükleniciye verilmesi gerekir.

Dosyadaki bilirkişi kurulu rapor ve ek raporları ile K......Belediye Başkanlığının 17.6.2003 gün 187318 sayılı yazısına göre inşaatın ruhsat ve eklerine aykırılık nedeniyle mühürlendiği ve aykırılık yasal süresi içinde giderilmediğinden yıkım kararı verildiği anlaşılmış ise de yasal hale getirilmesi halinde arsa sahibi bundan yararlanacağı ve mal varlığında artış olacağı halde inşaatın yasal hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı araştırılmamıştır. İnşaatın da henüz yıkılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş proje tadilatı yapıp ruhsatı buna göre yenilemek veya inşaatı tamamen yıkmaksızın ruhsat ve eklerine aykırı kısımları kaldırmak suretiyle inşaatın yasal hale getirilip getirilemeyeceğinin ilgili belediyeden sormak ve bilirkişi kurulundan ek rapor almak suretiyle saptamak yasal hale getirilemiyorsa şimdiki gibi davayı reddetmek mümkün oluyorsa bunun için gerekli olan tüm giderlerin belirlenerek feshin kesinleştiği tarih itibariyle hesaplanacak imalat bedelinden düşülerek kalanına hükmetmek olmalıdır. Bu hususlar üzerinde durulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına (BOZULMASINA), ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 21.7.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/13293, Karar No: 2010/4356, Tarih: 07.06.2010

**5. Ceza Dairesi         2006/13293 E.  ,  2010/4356 K.**

**"İçtihat Metni"**

Irza geçme suçundan sanık ...'in yapılan yargılanması sonunda; beraetine dair, Salihli Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 25.10.2005 gün ve 2003/33 Esas, 2005/292 Karar sayılı hükmün süresi içinde Yargıtay'ca incelenmesi mağdure vekili tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı C.Başsavcılığından tebliğname ile daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Yargılama esnasında şikayetçi olan mağdure duruşmaya çağrılarak, CMK.nun 238/2. maddesi gereğince davaya katılmak isteyip istemediği sorulmadan hüküm kurulması,

Kanuna aykırı, mağdure vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nıın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 07.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.