muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/5821, Karar No: 2024/5167, Tarih: 21.11.2024

**7. Hukuk Dairesi         2023/5821 E.  ,  2024/5167 K.**

**"İçtihat Metni"**

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1871 E., 2023/2162 K.

DAVACILAR : ... vd. vekili Avukat ...

DAVALILAR : ... vd. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 18.05.2018

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 22. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/235 E., 2021/84 K.

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin muris...'nin kardeşi muris ...n yasal mirasçıları olduğunu, muris Bedia'nın 12.01.1996 tarihli Kanada Ontario Eyaletinde noter huzurunda vasiyetname düzenlediğini, İstanbul Anadolu 21. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2016/1312 Esas sayılı dosyası ile vasiyetnamenin açıldığını, vasiyetname her ne kadar Kanada’da düzenlenmişse de MÖHUK.nun 20. maddesi uyarınca ölüme bağlı tasarrufların geçerliliği ölenin milli hukukuna yani Türk Hukukuna tâbi olduğunu, murisin terekesini Türkiye’deki gayrimenkuller oluşturduğunu, vasiyetnamenin TMK.nun 534. maddesinde sayılan geçerlilik şartlarına aykırı şekilde düzenlendiğini, tanıkların mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerine dair şerh bulunmadığını, mirasbırakanın vasiyetname düzenlediği sırada tasarrufa ehil olup olmadığına dair sağlık raporu bulunmadığını, ilaveten noter tarafından mirasbırakanın tasarrufa ehil gördüğü ve baskı altında kalıp kalmadığına dair ifadeye yer verilmediğini, vasiyetnameye tanıklık eden kişilerin TMK'nin 536. maddesi uyarınca okuma yazma bilip bilmediği ve tanıklığa engel bir halinin bulunup bulunmadığı tespit edilmediğini, vasiyetnamenin Türk Konsolosluğuna bildirilmediğini, vasiyetnamede murisin fotoğrafı bulunmadığını, vasiyetnamede apostil şerhi de bulunmadığını ileri sürerek, vasiyetnamenin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; murisin Türk ve Kanada vatandaşı olduğunu, beyanının alınması sırasında Ontario Mahkemesi görevli yargıcının hazır bulunduğunu, ilgili noterin tüm belgeleri usulüne uygun hazırladığını ve yeminli şahitlerin onayladığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; murisin Türk ve Kanada vatandaşı olduğunu, beyanının alınması sırasında Ontario Mahkemesi görevli yargıcının hazır bulunduğunu, ilgili noterin tüm belgeleri usulüne uygun hazırladığını ve yeminli şahitlerin onayladığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; vasiyetnamenin Ontorio Eyaleti Devlet ve Tüketici Hizmetleri Bakanlığı tarafından tasdik edildiğini, Türkiye Cumhuriyeti Toronto Başkonsolosluğu tarafından da Kanada yetkili makamlarınca yapılan tasdik işlemindeki imza ve mührün, Ontorio Eyaleti Devlet ve Kamu Hizmetleri Başkanlığı’na ait olduğunun onaylandığını, davacı tarafça vasiyetnamenin Kanada'da düzenlenmesi nedeniyle MÖHUK.nun 20. maddesi uyarınca ölüme bağlı tasarrufların geçerliliğinin ölenin milli hukukuna bağlı olduğunu ve söz konusu vasiyetnamenin Türk Hukuk Sistemine uygun şekil şartlarını taşımadığı ve iptalinin gerektiği iddia edilmişse de söz konusu MÖHUK.nun 20. maddesi incelendiğinde maddenin 4. fıkrasında ölüme bağlı tasarrufun şekline MÖHUK.nun 7. madde hükmünün uygulanacağının belirtildiğini, MÖHUK.nun 7. maddesi uyarınca da hukuki işlemlerin yapıldığı ülke hukukuna tâbi olduğu, murisin vasiyetnameyi düzenlettiği 1996 yılında 54 yaşında ve hiçbir sağlık sorunu olmayıp akıl sağlığı da yerinde olduğunu, vasiyetnamede apostil şerhinin bulunmadığı bu nedenle de geçersiz olduğu iddia edilmişse de diğer tüm iddialar gibi bu iddianın da gerçek dışı ve kötüniyetli olduğunu, Apostil şerhinin Uluslararası Lahey sözleşmesine üye devletler arasında bir belgenin geçerliliği tasdik edilerek başka bir ülkede yasal olarak kullanılmasını sağlayan bir belge onay sistemi olup, dava konusu vasiyetnamenin düzenlendiği ülke olan Kanada'nın bu sözleşmeye üye devletler arasında olmadığını, dolayısıyla da apostil şerhinin huzurdaki davada vasiyetnamenin geçerlilik şartı olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; MÖHUK.nun 20. maddesinin 4. fıkrasını vasiyetname metninin geçerliliğinin sadece tek hukuka değil, iki seçenekli olarak düzenlediğini, düzenleyen, vasiyetnameyi Türkiye dışında bir ülkede düzenliyor ise o ülkenin milli hukukuna göre vasiyetname yapılabileceğini, bu vasiyetnamenin geçerli olduğunu, düzenleyen bu şekilde vasiyetnameyi düzenlememiş ise, işin esası hakkında yetkili olacak hukuka göre gerekli şekle uygun ise vasiyetnamenin yine geçerli olduğunu, MÖHUK.nun 7. madde çerçevesinde vasiyetnamenin düzenlendiği ülke olan Kanada’nın bu konudaki hukuk kurallarına uygun, dolayısıyla da MÖHUK.nun 7. madde kapsamında Türk Hukukuna göre de geçerli olduğunu ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporuna göre; vasiyetnamenin Kanada Ontario Eyaleti hukukuna göre şeklen geçerli olduğu ve bu itibarla Türkiye Cumhuriyeti’nin de taraf olduğu Vasiyet Tasarruflarının Biçimine İlişkin Kanun Uyuşmazlıkları Konusunda Sözleşme’nin 1.maddesinin (a) bendi uyarınca Türk hukuku bakımından da şeklen geçerli kabul edilmek zorunluluğunun bulunduğu, bu bağlamda TMK hükümlerine dayanan, vasiyetnamenin geçersizliğine yönelik itirazların dikkate alınmayacağı, konsolosluk tarafından yapılan tasdik işleminin, Apostil şerhi ile aynı fonksiyonu haiz olduğu ve bu nedenle Apostil şerhine gerek olmadığı, bu tasdik işleminin, vasiyetnamenin geçersizliğine hiçbir surette etki etmediği ve bu sebeple bu şerhe yönelik itirazların dikkate alınmaması gerektiği, MÖHUK'un 20/4 maddesi ve 7. maddesi düzenlemeleri karşısında, bir ölüme bağlı tasarruf şekli olan “vasiyetnamenin” yapıldığı ülke hukukunun öngördüğü şekle uygun olarak yapılmasının mümkün olduğu, vasiyetnamenin Ontario Hukukuna uygun olması nedeniyle geçerli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu iptali talep edilen vasiyetnamenin aslı celp edilmeden fotokopi üzerinden karar verildiğini, vasiyetnamede noter imzası bulunmadığı, vasiyetnamenin geçerliliği ve imzalar konusunda yeterli araştırmanın yapılmadığını, yabancı ülke ilgili yasasının dosyada bulunmadığını, murisin terekesini Türkiye'deki taşınmazlar oluşturduğundan vasiyetname geçerliliğinin Türk hukukuna tâbi olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muris...'nin Kanada vatandaşı olduğu ve vasiyetnamenin Kanada'nın Ontario Eyaleti'nde düzenlendiği, buna göre vasiyetnamenin, Kanada Ontario Eyaleti hukukuna göre şeklen geçerli olduğu, vasiyetnamenin iptaline gerektirir husus tespit edilmediği gerekçesiyle esastan ret kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki sebepleri ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 7 nci ve 20/4 maddesi.

3. Değerlendirme

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki sebepleri ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 7 nci ve 20/4 maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/21541, Karar No: 2012/5416, Tarih: 21.03.2012

**5. Hukuk Dairesi         2011/21541 E.  ,  2012/5416 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri yönünden verilen dilekçelerle istenilmiş olmakla dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

- K A R A R -

Dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Mahallinde yapılan keşif sonucu, taşınmazın dava tarihindeki değerinin biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca taşınmazın bedelinin tahsili ile ecrimisile hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu nedenle davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir. Şöyle ki;

1-Davaya konu taşınmaza İl Özel İdaresi tarafından el atıldığı anlaşıldığından, taşınmazın davalı ... adına tesciline karar verilmesi gerekirken, Hazine adına tesciline karar verilmesi,

2- El atmadan arta kalan ve kullanılamaz duruma gelmesi nedeniyle bedelinin tahsiline karar verilen ve fen bilirkişisi raporunda (E) harfi ile gösterilen bölümün kanal vasfı taşımadığı halde, kanal olarak Hazine adına tesciline karar verilmesi,

Doğru değilse de; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden,

Gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 4 bendinin tamamen çıkartılmasına yerine [(4-a (... ili ... ilçesi ... Mahallesi 152 ada 50 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişilerinin 15.10.2010 tarihli raporlarında B, D ve F harfleri ile gösterilen toplam 394,94 m2'lik kısmının tapu kaydının iptali ile kanal niteliği ile davalı ... adına tapuya tesciline)

(4-b (... ili ... ilçesi ... Mahallesi 152 ada 50 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişilerinin 15.10.2010 tarihli raporlarında E harfi verilerek belirtilen 469,49 m2'lik kısmının tapu kaydının iptali ile davalı ... adına tapuya tesciline)] ibaresinin yazılmasına,

Hükmün böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davacıdan paşin alınan temyiz ve taraflardan peşin alınan temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 21.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/6734, Karar No: 2020/5902, Tarih: 20.10.2020

**10. Ceza Dairesi         2020/6734 E.  ,  2020/5902 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkeme : Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma

Hüküm : Tedavi ve denetimli serbestlik tedbirine uyulmaması üzerine mahkûmiyet

Dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

1- Suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK'nın 191. maddesinde sanığa isnat edilen suç için temel ceza miktarının "bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası" olarak belirlendiği; hükümden sonra yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK'nın 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesi ile başlığı ile birlikte yeniden düzenlenmiş olan "Basit Yargılama Usulü" başlıklı 251. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Asliye Ceza Mahkemesince, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilebilir." şeklindeki düzenlemeye, 7188 sayılı Kanunun geçici 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan "01/01/2020 tarihi itibarıyla kovuşturma evresine geçilmiş, hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda seri muhakeme usulü ile basit yargılama usulü uygulanmaz." şeklindeki düzenleme ile sınırlama getirilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 19/08/2020 tarihli 31218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 25/06/2020 tarihli ve 2020/16 esas, 2020/33 sayılı iptal kararı ile, "...kovuşturma evresine geçilmiş..." ibaresinin, aynı bentte yer alan "... basit yargılama usulü..." yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptaline karar verilmesi sebebiyle kovuşturma evresine geçilmiş olan ve basit yargılama usulü uygulanabilecek dosyalar yönünden 7188 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1-d bendinde yer alan düzenlemenin iptal edildiği anlaşıldığından; Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümesi mümkün olmayıp, Ceza Muhakemesi Kanununda yapılan değişikliklerin ise derhal uygulanması gerekmekle birlikte, basit yargılama usulü uygulanan olaylarda CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasına göre; "mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir." şeklindeki düzenleme karşısında, Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararının neticeleri itibarıyla maddi ceza hukukuna ilişkin olduğunun ve CMK'nın 251. maddesinin 3. fıkrasında yer alan düzenlemenin sanık lehine sonuç doğurabilecek nitelikte olduğunun anlaşılması karşısında, TCK'nın 7. maddesi ile CMK'nın 251. maddesi hükümleri gözetilmek suretiyle sanık lehine olan uygulamanın belirlenerek yerine getirilmesi ve gereği için dosyanın, "Basit Yargılama Usulü" yönünden yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

2- Hükümden önce 28.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesi ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesi sanık lehine hükümler içermekte olup, öncelikle; 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Kanunun 85. maddesi ile eklenen 5320 sayılı Kanunun geçici 7. maddesinin olaya tatbik kabiliyeti bulunup bulunmadığının tesbiti açısından, sanık hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan dolayı bu suç tarihinden önce açılmış başka dava olup olmadığının, varsa sanığın bu suçu diğer davaya konu olan suç nedeniyle verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işleyip işlemediğinin ve önceki dava sonucunun araştırılması, gerektiğinde Denetimli Serbestlik Müdürlüğünden suç tarihinde sanığın infazda olan başka bir tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri kararının bulunup bulunmadığı sorulup belirlendikten sonra;

a) Sanık bu suçu, daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet kararı verilmiş ise, 6545 sayılı Kanunun 68. maddesi ile değiştirilen TCK'nın 191. maddesinin 5. fıkrasında öngörülen “Erteleme süresi zarfında kişinin kullanmak için tekrar uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, dördüncü fıkra uyarınca ihlâl nedeni sayılır ve ayrı bir soruşturma ve kovuşturma konusu yapılmaz” hükmü uyarınca, ikinci suçtan açılan bu davanın kovuşturma şartının ortadan kalkması nedeniyle, CMK'nın 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca “davanın düşmesine”, karar verilmesi,

b) Sanık hakkında aynı suçtan açılmış başka dava yoksa veya sanık bu suçu daha önce işlediği suçtan dolayı verilen tedavi ve/veya denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş değilse veya daha önce işlediği suçtan dolayı yapılan kovuşturma aşamasında hükmolunan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin infazı sırasında işlemiş ve önceki suçtan mahkûmiyet dışında bir hüküm verilmiş ise, bu suç nedeniyle doğrudan tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmış olan sanığın, yükümlülüklerini ihlal ettiğinin sabit görülmesi halinde hakkında, 6545 sayılı Kanunun 85. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 7. maddenin 3. fıkrası uyarınca, yargılamaya devam olunarak, suç tarihi itibarıyla, 5560 sayılı Yasa ile değişik TCK'nın 191. maddesi çerçevesinde bir karar verilmesi,

Gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmüş olduğundan, hükmün BOZULMASINA, 20/10/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2008/6803, Karar No: 2008/14847, Tarih: 16.12.2008

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2008/6803 E.  ,  2008/14847 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacılar, davalı ile 21.11.2002 tarihinde kira sözleşmesi imzaladıklarını, davalının kiralama yetkisi olmadan taşınmazı kendilerine kiraya verdiğini, 2003 ve 2004 yılı kira bedellerini ödediklerini, 2005 yılı kira bedeli için 12.500 Euro bedelli bonoyu icraya koyduğunu, geçersiz sözleşme nedeni ile verilen bonodan dolayı borçları olmadığını ayrıca iki yıldan beri masrafını karşılayarak ektikleri ürünü davalının alıp götürdüğünü, ürün bedelinden dolayı alacaklarının bono bedelinden mahsup edilmesi halinde de borçları bulunmadığının anlaşılacağını ileri sürerek bononun ve bu bonoya dayanılarak başlatılan icra takibinin iptaline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, davacı ile Çomaklı ve Çarıklı’da bulunan kendilerine tahsis edilmiş arazilerin işletme, araştırma ve uygulama amacı ile müşterek kullanımına ilişkin sözleşme imzaladıklarını, sözleşmenin 8. maddesine göre ortak kullanımdan elde edilen net üretim gelirlerinin davacıya ait olduğunu bunun karşılığında davacıların her yıl için 12.500 Euro ödemelerinin kararlaştırıldığını, davacıların 2005 yılında arazileri kullanmalarına rağmen senet bedelini ödememeleri nedeniyle icra takibi başlattıklarını, hatta davacıların sözleşme ile üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirmemeleri sebebi ile sözleşmenin 13. maddesine bağlı kalarak bir yıl önce haber vererek 22.11.2004 ve 28.12.2004 tarihlerinde sözleşmeyi feshettiklerini bildirdiklerini, aralarındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olmayıp eğitim amaçlı müşterek kullanım sözleşmesi olduğunu, ... fakültesinin faaliyet göstermesi kararlaştırılan yerdeki ürünü dahi davacıların engellemeleri nedeniyle jandarma nezaretinde alabildiklerini, taşınmazın hazine tarafından tahsis edildiğini davacıların bildiğini, hazinenin tahsisi davacı ile yapılan sözleşme nedeniyle iptal etmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne,davacıların icra takibinde borçlu olmadıklarının tespiti ile bononun iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne,davacıların icra takibinde borçlu olmadıklarının tespiti ile bononun iptaline karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava sözleşme nedeniyle verilen bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptali istemine ilişkindir.davacı şirket ile davalı arasında imzalanan 21.11.2002 tarihli sözleşme ile hazine tarafından davalıya tahsis edilen arazilerin beş yıl müşterek kullanımına ilişkin şartlar düzenlenmiş, sözleşmenin 8. maddesinde ise “ortak kullanımdan elde edilecek net üretim gelirlerinin tümü Şirkete aittir. Buna karşılık Şirket Fakülteye her yıl için 12.500 Euro sözleşmenin imza tarihini takip eden bir ay içerisinde döner sermaye işletmesi hesabına yatırılmak üzere fakültenin bildireceği banka hesabına yatırır.” Hükmü bulunmaktadır. 2003 ve 2004 yılı bedellerinin ödendiği ve dava konusu bonoya bağlı alacağın ise 2005 yılı bedeline ilişkin olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece 5177 sayılı yasa ile değişik 178 sayılı ... Bakanlığının teşkilat ve görevleri hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/b maddesine göre hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların kullanımına izin verme yetkisinin Milli ... Genel Müdürlüğüne ait olduğu, davalının böyle bir sözleşme yapma yetkisi bulunmadığı bu nedenle taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin geçersiz olduğu, geçersiz sözleşme nedeni ile verilen bononun da karşılıksız kaldığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.Davalı kendisine usulüne uygun olarak tahsis edilen araziler için davacı şirket ile ortak kullanım sözleşmesi imzalamış, taşınmazları da davacılara teslim etmiştir. Dosya kapsamından ve davacının dava dilekçesindeki açık beyanından dava konusu taşınmazları 2005 yılında kullandığı, davacı şirketin 09.05.2005 tarihinde kira tespit davası açtığı hatta fesih bildirimine rağmen 2006 yılında dahi davacı şirket elemanlarının hasat yaptığına dair tutanak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davalı adına hazinece yapılan tahsisin iptali 2005 yılı sonunda ve davalının fesih bildiriminden sonradır. Tahsisin iptal sebebi ise, davacı şirketle yapılan sözleşme değil arazinin imar planına göre başka ... için tahsis edilmesinden kaynaklanmakta olup kira sözleşmesi için malik olmak zorunlu değildir. Bu durumda davalının yetkisiz olarak kullanıma izin verdiği gerekçesi ile davanın reddi doğru görülmemiştir.

Davacılar dava dilekçelerinde hem sözleşmenin geçersizliği hem de kendilerine ait son üç yıl ürünlerin davalı tarafından toplanması nedeni ile alacaklı olduklarından bunun mahsubu ile borçlu olmadıklarının tespitini istemiş olup, taraflarca ifa edilen geçerli bir sözleşme bulunduğuna göre, bu durumda mahkemece davacıların mahsup nedeni ile borçlu olmadıkları iddialarına ilişkin delilleri toplanmalı sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

2-Davalı idare, Yüksek Öğretim Kanunun 56/b maddesi delaletiyle harçlar yasasının 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu halde harçtan sorumlu tutulması yanlış olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 16.12.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.