muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2009/7017, Karar No: 2009/8783, Tarih: 09.07.2009

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2009/7017 E.  ,  2009/8783 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 30.04.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve mera olarak sınırlandırma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair verilen 30.01.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, davalı vekilinin duruşma isteminin değer yönünden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mera iddiasıyla tapu iptali ve sınırlandırma istemine ilişkindir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 101 ada 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin davanın reddine, 101 ada 38 ve 39 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili davanın kabulüne, bu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile Porsuklu merası olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline Porsuklu Merası olarak kaydına karar verilmiştir.

Hükmü, davacı Hazine vekili ile davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, tüm dosya içeriği ile özellikle çekişmeli 101 ada 38 ve 39 parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanın öncesinden ve 12.09.1958 tarih 32 numaralı Toprak Tevzi Komisyonu çalışmalarında mera ve yaylak olarak saptanmasına, 4342 Sayılı Mera Kanununun 4.maddesi uyarınca mera ve yaylaklarda özel mülkiyet iddiasının dinlenemeyeceğine ve bu gibi yerler kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilemeyeceğine göre davalının diğer temyiz itirazları ile çekişmeli 101 ada 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazların mera ve yaylak olarak saptanan alan dışında kaldığının anlaşılmasına göre de davacının diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Mera; hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların mera olduğunu iddia etmiş, yararlanma hakkına ilişkin bir dava ve talepte bulunmamıştır. Çekişmeli 101 ada 38 ve 39 parsel sayılı taşınmazların mera olduğu saptandığına göre, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16.maddesi hükmünce sınırlandırılarak, parsel numarası verilip bu niteliği ile özel siciline yazılmasıyla yetinilmesi gerekir. Mahkemece, ayrıca aidiyet belirlemesi yapılması doğru olmayıp hükmün bu nedenle bozulması gerekirse de, düşülen yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç göstermediğinden karar düzeltilerek onanmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda (1). bentte açıklanan nedenlerle davalının ve davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, (2). bent uyarınca hükmün 3. ve 4. paragraflarının karardan bütünüyle çıkartılarak bunun yerine “Kars ili Susuz ilçesi Büyük Çatak köyü Orta Yurt mevkiinde kain fen bilirkişisi raporunda kırmızı renkle gösterilen 101 ada 38 ve 39 parsellerin tapu kaydının iptali ile mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline mera olarak yazılmasına” cümlesinin yazılmasına ve hükmün HUMK.nun 438/VII. maddesince DEĞİŞTİRİLEREK DÜZELTİLMİŞ bu şekli ile ONANMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 09.07.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/11680, Karar No: 2014/6506, Tarih: 03.03.2014

**9. Hukuk Dairesi         2013/11680 E.  ,  2014/6506 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı vekili, davacının kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemce yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalı Üniversitenin 2547 sayılı yasanın 56/b maddesi delaletiyle Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu gözetilmeden, Üniversite aleyhine harca hükmedilmesi hatalı olup, bozma sebebi ise de bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün HMK. nun geçici 3/1. maddesi yollaması ile HUMK. nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

Hüküm fıkrasının karar harcına ve davacının yaptığı harç masrafına ilişkin paragrafların tamamen çıkartılarak, yerlerine;

“- Davalı Üniversite 2547 sayılı yasanın 56/b maddesi delaletiyle Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan, davalı Üniversite aleyhine harca hükmedilmesine yer olmadığına,

Alınması gereken 829,95 TL. harçtan davacının yatırdığı peşin harç ve ıslah harcı toplamı 210,95 TL. harcın mahsubu ile 619,00 TL. bakiye karar harcının davalı Şirket’ ten tahsili ile hazineye irat kaydına,

- Davacının yatırdığı başvuru, peşin ve ıslah harcı toplamı 229,35 TL. harç masrafının davalı Şirket’ ten tahsili ile davacıya verilmesine, “ paragraflarının yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, davalı Üniversite’ den 02.08.2013 tarihli makbuz ile tahsil edilen 325,70 TL. temyiz harcının isteği halinde davalı Üniversite’ ye iadesine, 03.03.2014 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/11072, Karar No: 2023/4974, Tarih: 11.09.2023

**9. Ceza Dairesi         2021/11072 E.  ,  2023/4974 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2015/17 E., 2015/359 K.,

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı

HÜKÜM : Beraat

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 05.01.2015 tarihli ve 2015/28 Esas sayılı iddianamesi ile sanığın beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde nitelikli cinsel saldırı suçundan 5237 sayılı Türk Ceza

Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 102 nci maddesinin birinci, ikinci ve beşinci fıkrası gereğince cezalandırılması ve hakkında aynı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına karar verilmesi istemli kamu davası açılmıştır.

2. Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.09.2015 tarihli ve 2015/17 Esas, 2015/359 Karar sayılı ilamı ile sanığın üzerine atılı suçtan mahkumiyeti için somut, inandırıcı deliller elde edilemediğinden beraatine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Vekilinin Temyiz İstemi

Sanığın katılanı kandırdığını, evlenme vaadiyle rızasını bozarak cinsel ilişkiye girdiğini, katılanın rızası olmadığının aleni olmasına rağmen sanık hakkında beraat kararı verilmesinin hukuka ve adalete aykırı olduğunu, olay hakkında yeterli inceleme yapılmadığını beyan ederek temyiz isteminde bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

İlk Derece Mahkemesince; "Dosya kapsamı incelendiğinde müdahilin beyanlarının, sanığın beyanlarına nazaran üstün tutulmasını gerektirecek delillere rastlanılmamaktadır. Müdahilin hayatın olağan akışına uymayan beyanlarının karşısında sanığın aşamalarda istikrar gösteren beyanlarına itibar edilerek atılı cinsel istismar suçunu işlediğine dair mahkumiyet hükmü kurmaya elverişli delillerin dosyada bulunmadığının kabulü ile müsnet suçtan sanığın beraetine karar vermek gerekmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "Dosya kapsamı incelendiğinde müdahilin beyanlarının, sanığın beyanlarına nazaran üstün tutulmasını gerektirecek delillere rastlanılmamaktadır. Müdahilin hayatın olağan akışına uymayan beyanlarının karşısında sanığın aşamalarda istikrar gösteren beyanlarına itibar edilerek atılı cinsel istismar suçunu işlediğine dair mahkumiyet hükmü kurmaya elverişli delillerin dosyada bulunmadığının kabulü ile müsnet suçtan sanığın beraetine karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca müdahil ...'un ruh sağlığının bozulmuş olmasının tek başına eylemin maruz kaldığı cinsel saldırı eylemi sonucu gerçekleştiği konusunda bir karine oluşturmayacağı, zira bu kabil hadiselerde mağdurların ruh sağlığının çevresel ve ailevi nedenlerle de bozulmasının muhtemel olduğu anlaşılmakta olup, sanığın dosya muhtevasına uygun olmaması nedeniyle kesin bir kanaat vermekten uzak olan müdahil ...'nın beyanlarına dayanılarak atılı suçlardan cezalandırılmasına karar verilmesi, evrensel bir ilke olan “şüpheden sanık yararlanır” ilkesine aykırılık oluşturacaktır." gerekçeleriyle sanık hakkında beraat kararı vermiştir.

IV. GEREKÇE

Sanık hakkında kurulan hükümde, delillerin ve olguların açıklandığı ve ilişkilendirildiği ve buna ilişkin gerekçelerin hukuka uygun olduğu anlaşılmış, bu kapsamda İlk Derece Mahkemesi tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde kurulan hükme yönelik temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçede açıklanan nedenlerle, Samsun 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.09.2015 tarihli ve 2015/17 Esas, 2015/359 Karar sayılı kararında katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden katılan vekilinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.09.2023 tarihinde karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2022/3159, Karar No: 2022/4925, Tarih: 05.04.2022

**10. Hukuk Dairesi         2022/3159 E.  ,  2022/4925 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

No : 2021/98-2021/368

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalı ... Elek. Ür. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davacı Kurum, 04.12.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu yaralanan sigortalıya bağlanan gelir ve masrafların rücuan tahsilini talep etmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmesine rağmen bozma gereklerinin yerine getirilmediği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına göre, sigortalıya 15.07.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığı, sigortalıya bağlanan iş göremezlik gelirine 506 sayılı Yasanın 92. maddesi uygulanarak gelirin yarıya düştüğü, bozma ilamı sonrası Kurumca, sigortalıya bağlanan gelirlerin 15.07.2010 tarihinde geçerli olan ilk peşin sermaye değerli miktarının bildirildiği, bilirkişi raporunda Kurumca bildirilen bu miktarın esas alınarak hesaplama yapıldığı, Mahkemece, 26.12.2004 gelire giriş tarihinde geçerli ilk peşin sermaye değerli gelirin tamamına kusur uygulanarak sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Önceki bozma ilamında da açıklandığı üzere, Kurumdan 26.12.2004 gelire giriş tarihinde 506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi uyarınca yarıya indirilmiş hâli üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı ve sosyal yardım zammı tutarı sorulmalı, bildirilmemesi halinde bu tutarın miktarının belirlenmesi için bilirkişi raporu alınarak yöntemince hesaplanmalı, 506 sayılı Yasa'nın 92. maddesi uyarınca yarıya indirilmiş hâli üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir ve sosyal yardım zammı miktarına, 26.12.2004-15.07.2010 tarihleri arasında yapılan fiili ödeme miktarının yarısı da eklenmesi suretiyle bulunan gelir miktarına, Kurumca talep edilen geçici iş göremezlik ödemesi ve tedavi masrafları da eklenerek toplam kurum zararı hesaplanmalıdır. Hesaplanan kurum zararına %80 kusur uygulanarak davalı ... Elek. Ür. Tic. A.Ş.’nin sorumlu olduğu miktar bulunmalı, talepte dikkate alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum ve davalı ... Elek. Ür. Tic. A.Ş. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmünün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 05.04.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/9275, Karar No: 2018/11761, Tarih: 05.12.2018

**17. Hukuk Dairesi         2016/9275 E.  ,  2018/11761 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Mahkemece bozma sonrası yapılan 01.09.2015 tarihli ilk duruşmada davacı tarafın hazır olmadığı, mazeret de bildirmediği, bu nedenle takip edilmeyen davanın HMK'nın 150. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, 08.12.2015 tarihinde verilen karar ile de davanın 3 aylık yasal süre içinde yenilenmediği gerekçesiyle HMK'nın 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun “vekile ve kanuni mümesile tebligat” başlıklı 11. maddesine göre, “Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. … Avukat tarafından takip edilen işlerde, avukatın bürosunda yapılacak tebligatlar, resmî çalışma gün ve saatleri içinde yapılır.”; Anılan Kanunun  “belli bir yerde veya evde meslek ve sanat icrası” başlıklı 17. maddesine göre “Belli bir yerde devamlı olarak meslek veya sanatını icra edenler, o yerde bulunmadıkları takdirde tebliğ aynı yerdeki daimi memur veya müstahdemlerinden birine, meslek veya sanatını evinde icra edenlerin memur ve müstahdemlerinden biri bulunmadığı takdirde aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır.” Aynı Kanunun “avukat katiplerine ve stajyerlerine tebligat” başlıklı 37. maddesine göre de “Celse esnasında kazai merci tarafından sıfatları tesbit edilen avukat katiplerine ve stajyerlerine mütaakip celse gün ve saatinin bildirilmesi avukata tebliğ hükmündedir.”

Somut olayda; dosyanın işlemden kaldırılması kararının verildiği 01.09.2015 tarihli duruşmaya ilişkin olarak davacı vekili Av. ...'e çıkarılan duruşma davetiyesinin

“muhatabın çarşıya gittiğini, aynı konutta birlikte ikamet ettiğin beyan eden ehil ve reşit eşi ... imzasına tebliğ edildiği görülmüştür.”

Duruşmaya ilişkin kararın davacının vekili Av. ... yanında ... çalışan avukat olduğu, Av. ...'ün dava dosyasına vekaletnamesini ibraz edeken tebligatların davacı vekili Av. ...'ün büro adresine tebliğ edilmesinin istendiği görülmesine rağmen mahkemece davacının vekili ...'ün dava dilekçesine beyan ettiği adres haricinde başka bir adrese tebligat çıkartarak tebligatın aynı konutta beraber ikamet ettiği eşine tebligat yapılmasının geçerli olmadığı gözönüne alınmadan dava dosyasının önce işlemden kaldırılması ve sonuçta davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine 05.12.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/7001, Karar No: 2012/179, Tarih: 12.01.2012

**(Kapatılan)14. Ceza Dairesi         2011/7001 E.  ,  2012/179 K.**

**"İçtihat Metni"**

Reşit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma ve ırza geçme suçlarından sanık ...'ün bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda; reşit olmayan kimseyi rızasıyla kaçırıp alıkoyma suçundan beraatine, çocuğunun nitelikli cinsel istismarı suçundan mahkûmiyetine dair Akhisar Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 26.12.2006 gün ve 2005/166 Esas, 2006/370 Karar sayılı hükümlerin süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii ve mağdure vekili tarafından istenilmiş olduğundan, dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelendi;

Mağdure vekilinin yargılama sırasında davaya katılmadığı gibi bu yönde talepte de bulunmadığı ve mahkemece de katılma kararı verilmediği anlaşılmakla, hükmü temyize hukuken hak ve yetkisi bulunmadığından, mağdure vekilinin temyiz isteğinin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK.nın 317. maddesi uyarınca REDDİYLE, incelemenin sanık müdafiin temyiziyle sınırlı olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:

Delillerle iddia ve savunma, duruşma gözönünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün tebliğname gibi ONANMASINA, 12.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

olmayan mağdureyle rızasıyla cinsi münasebette bulunma suçundan sanık ...'ın bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda; atılı suçtan mahkûmiyetine dair Trabzon 1. Asliye Ceza Mahkemesinden verilen 18.09.2007 gün ve 2007/164 Esas, 2007/233 Karar sayılı hüküm ile temyiz talebinin reddine dair aynı Mahkemece verilen 03.03.2008 tarihli Ek Kararın süresi içinde Yargıtayca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş olduğundan dava evrakı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından tebliğname ile Daireye gönderilmekle incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık müdafiin bildirdiği ve daha önce de kendisine tebligat yapılan adresinde, sekreteri olduğunu beyan eden kişiye yapılan geçerli bildirim karşısında, sanık müdafiin CMUK 310/1. maddesinde öngörülen bir haftalık süre geçtikten sonra hükmü temyiz ettiği gerekçesi ile mahkemece verilen temyiz isteminin reddine dair karar usul ve kanuna uygun olduğundan, sanık müdafiin temyiz itirazlarının reddiyle 03.03.2008 tarihli ek kararın ONANMASINA, 12.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/7771, Karar No: 2023/11618, Tarih: 27.11.2023

**5. Hukuk Dairesi         2023/7771 E.  ,  2023/11618 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2023/56 Esas, 2023/166 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 2. İş Mahkemesinin 22.12.2022 Tarihli ve 2022/123 Esas, 2022/265 Karar Sayılı Kararı

Davacının, bir İtalya şirketi olan ve ticari ... adresi Milano/İtalya olan davalı yabancı şirkette çalıştığı, davalı şirketin ... şubesi çalışanı olmadığı, bu nedenle şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğuna ilişkin kuralın dava konusu olayda uygulanmasının yasal olarak mümkün olmadığı, davacının fiilen çalıştığı iş yerininde yurt dışında Etiyopyada olduğu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 44 üncü maddesi gereğince davacı işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu yerinde Tarsus olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Tarsus İş Mahkemesinin 03.05.2023 Tarihli ve 2023/56 Esas, 2023/166 Karar Sayılı Kararı

Dosyaya celp edilen ... Ticaret Sicili Müdürlüğünün 13.04.2023 tarih ve 42053 sayılı yazısından davalı şirketin Türkiye'de şubesinin bulunduğu ve Vişnezade Mahallesi ... Caddesi No:82/5-6 .../... adresinin ve şirket ana sözleşmesinin ticaret siciline tescil edildiğinin anlaşıldığı, tüzel kişiliği olan şirketlerin şubesine karşı da tüzel şirket adına dava açılabileceği, davacı tarafın seçimlik hakkını kullanarak davalı işverenin davanın açıldığı tarihte Türkiye'de 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na (4721 sayılı Kanun) göre ikametgahı sayılan yerde davasını ikame ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

5. 5718 sayılı Kanun’un “İş sözleşmesi ve iş ilişkisi davaları” başlıklı 44 üncü maddesi şöyledir:

“Bireysel iş sözleşmesinden veya iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda işçinin işini mutaden yaptığı işyerinin Türkiye’de bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. İşçinin, işverene karşı açtığı davalarda işverenin yerleşim yeri, işçinin yerleşim yeri veya mutad meskeninin bulunduğu Türk mahkemeleri de yetkilidir.

”

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

2. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili iş mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Dosya kapsamından, davalının yurt içinde bulunan ... şubesinin adresinin .../... olduğu, bu adresin de ... İş Mahkemelerinin yargı alanında kaldığı, davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili olan davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın ... 2. İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 2. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

27.11.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.