muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2014/7843, Karar No: 2014/11489, Tarih: 19.06.2014

6100 sayılı HMK’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesinde 6335 sayılı yasayla değişiklik yapılarak asliye ticaret mahkemesiyle asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan davanın her safhasında mahkemece res’en gözetilmelidir. Ancak 6335 sayılı kanunla 6102 sayılı kanuna eklenen geçici 10. maddede görev düzenlemesinin bu kanunun yürürlüğünden önce açılmış olan davaları etkilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Bu yasal düzenlemeler karşısında, kart çıkaran kuruluşlar(bankalar) tarafından kart hamilleri aleyhine açılan davalarda 5464 sayılı yasanın 44/2 maddesi uyarınca 1086 sayılı HUMK’un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapıldığına, HMK’nun 447/2. maddesi uyarınca bu atfın HMK’nun ilgili hükümlerine yapılmış sayılacağına, gerek HUMK’un göreve ilişkin 1-8. maddelerinde, gerekse HMK’nun 1-4. maddelerinde genel mahkemelerin görevleri düzenlenmiş olup ticaret mahkemelerinin görevine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş olmasına, ticaret mahkemelerinin görevinin (6762 sayılı TTK’nun 5.) 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesinde düzenlenmiş bulunmasına, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesinde ise TTK’nun göreve ilişkin hükümlerine herhangi bir atıf yapılmamasına göre 01.10.2011 tarihinden önceki davalar bakımından dava değerine göre sulh veya asliye hukuk, bu tarihten sonraki davalarda ise dava değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunun kabulü gerekir.

Yeri gelmişken bu kuralın istisnalarına da değinmek gerekmektedir. Zira 6100 sayılı HMK’nun 2/1. maddesinde; “kanunlarda aksine bir düzenleme bulunmadıkça” ifadesine yer verilmiştir. Aksine düzenleme, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 142/1 ve 5464 sayılı BKKKK’nun 43. maddesinde yer almaktadır.

Gerçekten 5464 sayılı BKKKK’nun 43. maddesinde; “Bu kanunun 8. maddesinin ikinci fıkrası, 9'uncu,12'inci,24'üncü,25'inci,26'ıncı ve 44'üncü maddesi hükümleri tacirlere verilen kurumsal kredi kartları hakkında uygulanmaz.” hükmü getirilmiştir. Görüldüğü gibi, kanun koyucu, tacirlere verilen kredi kartları ile tüketiciye verilen kredi kartları hakkındaki uyuşmazlıklarda görev yönünden farklı bir düzenlemeyi benimsemiş, tacirlere verilen kredi kartları bakımından 6762 sayılı TTK'nun 4/1-6 (6102 sayılı TTK'nun 4/1-f) maddesindeki ticari dava tanımına uygun olarak 5. madde uyarınca asliye ticaret mahkemelerinin görevli olacağı hususunu istisnai bir şekilde hükme bağlamıştır.

Belirtmek gerekir ki, kanun koyucu, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesi kapsamındaki davaların da asliye ticaret mahkemelerinde görülmesini amaçlamış olsaydı aynı kanunun 43. maddesine, tacirlere verilen kurumsal kredi kartları ile ilgili bu istisna hükmünü koymazdı.

Belirtmek gerekir ki, kanun koyucu, 5464 sayılı BKKKK’nun 44/2. maddesi kapsamındaki davaların da asliye ticaret mahkemelerinde görülmesini amaçlamış olsaydı aynı kanunun 43. maddesine, tacirlere verilen kurumsal kredi kartları ile ilgili bu istisna hükmünü koymazdı.

İkinci bir istisna da, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 142/1. maddesi hükmüyle getirilmiştir. Buna göre “Fon,fon bankaları ve faaliyet izni kaldırılan bankaların iflas ve tasfiye idareleri tarafından açılacak hukuk davalarına asliye ticaret mahkemesi tarafından bakılır. O yerde, birden fazla asliye ticaret mahkemesi bulunması halinde bu davalar (1) ve (2) numaralı asliye ticaret mahkemesinde görülür.” Belirtilen yasa hükmüne göre, kredi kartı uyuşmazlığından doğan dava, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 142/1. maddesinde öngörülen kurum,kuruluş, ya da bankalar tarafından açılmışsa görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. O yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi varsa 1 ve 2 nolu asliye ticaret mahkemeleri görevlidir. Anılan yasa hükmündeki görev kamu düzenine ilişkin ve emredici nitelikte olduğundan mahkemece res’en gözetilmelidir.

Sonuç olarak; 01.10.2011 tarihine kadar olan dönemde bankalarca kredi kartı hamilleri aleyhine açılan ve yukarıdaki istisnalar dışında kalan davalarda görevli mahkeme, dava değerine göre genel mahkemeler sıfatıyla sulh veya asliye hukuk, bu tarihten sonraki davalarda ise 6100 sayılı HMK’nun 2/1. maddesi uyarınca dava değerine bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesidir. Nitekim yukarıda tarih ve numarası yazılı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararında da bu husus açıkça belirtilmiştir.

Kuşkusuz, 28.11.2013 tarihli ve 28835 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe gireceği öngörülen 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un yürürlüğe girmesinden sonra oluşacak banka kredi kartı uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, anılan kanunun 3/1-k-j,4/3,73/1,83/2 ve geçici 1. maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde belirlenmelidir.

Mahkemece, açıklanan görev hükümlerinin yorumunda yanılgıya düşülerek somut olayda dava tarihi dikkate alındığında Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilmeden tüketici mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halindeiadesine, 19.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi
Yargıtay — Esas No: 2015/1923, Karar No: 2015/23813, Tarih: 03.11.2015

**8. Ceza Dairesi         2015/1923 E.  ,  2015/23813 K.**

**"İçtihat Metni"**

Tebliğname No : 8 - 2014/404903

MAHKEMESİ : Boyabat Asliye Ceza Mahkemesi

TARİHİ : 18/11/2014

NUMARASI : 2014/299 (E) ve 2014/75 (K)

SUÇ : 6136 sayılı Yasaya aykırılık

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Sanığa verilen hapis cezası adli para cezasına çevrilirken, dayanak kanun ve maddesinin TCK.nun 50/1-a olarak mahallinde hükme ilavesi mümkün görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilen ve değerlendirilen delillere, oluşa ve mahkemenin soruşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, suçun oluşumuna ve niteliğine uygun kabul ve uygulamasına, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre sanığın, cezalandırmaya yeter delil olmadığına, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmediğine ve lehe hükümlerin uygulanmadığına yönelik temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddiyle hükmün (ONANMASINA), 03.11.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/28205, Karar No: 2019/2517, Tarih: 26.02.2019

**13. Hukuk Dairesi         2016/28205 E.  ,  2019/2517 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı, kendisine ait taşınmazda yapılı bulunan evin üzerine ek kat yapımı esnasında davalıdan hazır beton satın aldığını, faturada hazır betonun cinsi C25 olarak yazılı olmasına rağmen inşaatın bitiminden sonra gözle görülür yıpranma ve çökmeler meydana gelmesi üzerine durumdan şüphelendiğini ve yapılan inceleme üzerine düzenlenen analiz raporunda hazır betonun C8 olarak tespit edildiğini, satın alınan betonun ayıplı olduğunu ileri sürerek ödenen bedel, taşınmazın yıkımı, molozların uzaklaştırılması, inşaatın yeniden yapılması, her türlü işçilik ve taşınmazın kullanılamamasından kaynaklanan zarar karşılığı şimdilik 20.500,00 TL maddi tazminat ile 10.000 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı, akdi ilişkiyi inkar ederek davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, taşınmazı üzerinde kat yapımı esnasında davalıdan satın alınarak kullanılan hazır betonun ayıplı olduğunu ileri sürerek uğradığı zararın tazmini istemiyle eldeki davayı açmış, iddiasını dosyaya sunduğu sevk irsaliyelerine ve üzerinde davalı şirketin adının yazılı olduğu hazır beton şantiye çıkış fişlerine dayandırarak hazır betonun davalıdan satın aldığını ileri sürmüştür. Mahkemece, vergi dairesinden gelen yazı içeriği hükme esas alınarak, mal alım satımının davalı ile dava dışı ... İnş. Gıda Ltd. Şti. arasında yapıldığı kabul edilerek, pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. Davacıdan sadır olmayan, vergi dairesi verilen belgeler ve vergi dairesi yazısı davacıyı bağlamaz. Mahkemece, davanın doğru hasma karşı açıldığının kabulü ile işin esasına girilerek hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirdir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9227, Karar No: 2017/4650, Tarih: 11.10.2017

**14. Ceza Dairesi         2014/9227 E.  ,  2017/4650 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma; şantaj; özel hayatın gizliliğini ihlal; sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme

HÜKÜM : Çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan beraat, diğer atılı suçlardan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Sanık hakkında sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suçundan kurulan hükmün incelenmesinde;

Hükümden sonra 5237 sayılı TCK'nın 53. maddesi ile ilgili olarak 24.11.2015 tarihli, 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamıyla verilen iptal kararının infaz aşamasında nazara alınması mümkün görülmüştür.

Delillerle iddia ve savunma; duruşma göz önünde tutularak tahlil ve takdir edilmiş, sübutu kabul olunan fiilin unsurlarına uygun şekilde tavsif ve tatbikatı yapılmış bulunduğundan, katılan mağdure vekili ile sanık müdafiin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,

Sanık hakkında çocuğun nitelikli cinsel istismarı suçundan verilen beraat kararı ile şantaj, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarından kurulan mahkumiyet hükümlerinin incelenmesinde;

Mağdurenin aşamalardaki beyanları, arkadaşları olan tanıklar Mete ile Fatih'in anlatımları ve tüm dosya kapsamına göre, suç tarihinden önce tanıştığı onsekiz yaşını doldurmayan mağdure ile internet ortamında görüşen sanığın, bilgisi dışında bilgisayarına kaydettiği mağdureye ait müstehcen görüntüleri kendisiyle buluşmadığı takdirde internet

-2-

ortamında yayımlayacağını söyleyerek baskı yapması sonucunda olay günü buluşmak zorunda kalan mağdureyi götürdüğü işyerinde alıkoyup rızası dışında göğüslerine dokunduğunun anlaşılması karşısında, eylemlerinin bütün halinde beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun basit cinsel istismarı ve kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını oluşturduğu gözetilerek 5237 sayılı TCK'nın 103/1, 103/6, 109/2, 109/3-f, 109/5. maddeleri gereğince cezalandırılması yerine suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde çocuğun basit cinsel istismarı suçundan beraati ile kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve şantaj suçlarından mahkumiyetine karar verilmesi,

Sanık hakkında özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesine gelince;

Sanık hakkında özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan kurulan mahkumiyet hükmünün temyiz incelemesine gelince;

Sanığın, yaptığı plan gereğince bilgisayarda görüntülü konuştuğu onsekiz yaşını doldurmayan mağdurenin ekranda üzerini çıkartarak göstermesini sağladığı çıplak göğüslerini gizlice bilgisayarına kaydetmek şeklinde gerçekleşen eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 226/3-c.1. maddesinde düzenlenen müstehcenlik ve 134/1. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarını oluşturduğu; tek eylemle birden fazla suçun oluşması nedeniyle sanık hakkında aynı Kanunun 44. maddesinde yer alan fikri içtima kuralına göre bu suçlara ilişkin en ağır cezayı öngören TCK'nın 226/3-c.1. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde aynı Kanunun 134. maddesi ile mahkumiyetine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, O Yer Cumhuriyet Savcısı, katılan mağdure vekili ile sanık müdafiin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi gereğince BOZULMASINA, 11.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5029, Karar No: 2017/2362, Tarih: 25.09.2017

**23. Hukuk Dairesi         2016/5029 E.  ,  2017/2362 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl-birleşen davalar yönünden asıl-birleşen 2004/520 Esas sayılı davalarda (...) tüm davalılar ile birleşen 2055/373 Esas, 2016/464 Esas sayılı davalarda (...) tüm davacılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Asıl davada davacı kooperatif vekili, taraflar arasında 24.11.1995 tarihinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, müvekkili yüklenici kooperatifin davalı arsa sahibine ait 28 daire ile 4 dükkandan 22 daire ile 2 dükkanı arsa sahibine teslim ettiğini, kooperatif üyelerinin çoğunun kooperatiften ayrıldıklarını ve yeni üye kaydedemedikleri için müvekkili kooperatifin acze düştüğünü, bu nedenle inşaatı tamamlama imkanlarının kalmadığını ileri sürerek, akdin ileriye etkili şekilde feshine, bu mümkün olmadığı takdirde şimdilik 1.000,00 TL imalat bedelinin faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, birleşen 2004/520 Esas sayılı davada ise; arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili olarak feshi ile sözleşme çerçevesinde müvekkili kooperatif tarafından yapılmış şimdilik 575.000,00 TL imalat bedelinin reaskont faizi ile davalıdan tahsiline ve icra inkâr tazminatının takas ve mahsubuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2005/373 Esas ve 2006/464 Esas sayılı davalarda davacı arsa sahibi ... vekili, taraflar arasında imzalanan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre müvekkile isabet edecek 28 adet daire ile 4 adet dükkanın 24.06.1999 tarihinde bitirilip genel iskânları alınarak teslim edilmediklerini, 03.03.2000 tarihli ek sözleşmeye göre teslim süresi uzatılmasına rağmen A Bloktaki daire ve dükkanların Ekim 2002 yılında teslim edildiklerini ancak B Bloktakilerin teslim edilmediklerini ileri sürerek, birleşen 2005/373 Esas sayılı dava yönünde 30.08.2000 tarihinden dava tarihine kadarki şimdilik 18.000,00 TL kira tazminatının, birleşen 2006/464 Esas sayılı dava yönünden ise teslim edilmeyen B Blokta bulunan 6 adet daire ile 2 dükkan için 25.03.2003 tarihinden dava tarihine kadar şimdilik 108.086,00 TL kira tazminatının avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslahla birlikte birleşen 2005/373 Esas sayılı davadaki talep miktarını artırmıştır.

Mahkemece, iddia, savunma, asıl davanın reddine dair verilen ilk kararın Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin ''kooperatif üyelerinin çoğunun ortaklıktan ayrıldığı, kooperatifin acze düştüğü bu haliyle işin tamamlanmasının davacıdan istenmesinin iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağı, bu nedenle mahkemece akdin ileriye doğru feshi isteminin reddinde bir isabetsizlik bulunmadığı ancak davacının kusuru nedeniyle akdin geriye etkili olacak şekilde feshi ile davacının yaptığı imalat bedeline hükmedilmesi gerekmekte'' olduğu şeklinde uyulan bozma ilamı ve tüm dosya kapsamına göre, ilk kararın fesih yönünden temyiz edilmemiş olduğu, dolayısıyla akdin 18.02.2005 tarihi itibariyle feshedildiğinin kabulünün gerekeceği, kira bedellerine ilişkin hesaplamalarda bu tarihin esas alınması gerektiği, davacının A Bloktaki daireleri teslim aldığını ve kullandığını dava dilekçelerinde kabul ettiği, her ne kadar sözleşmede teslim için iskân ruhsatının alınması şart koşulmuş ise de, arsa sahibinin daireleri fiilen kullanması ve yarar elde etmesi nedeniyle kira mahrumiyetinin iskân tarihine göre hesaplanmasının hakkaniyete uygun düşmeyeceği ve fiilen kullanılmaya başlanıldığı tarihe kadar hesaplama yapılmasının gerektiği, davacı yüklenicinin arsa sahibi arsasında yaptığı imalat bedelinin 398.145,55 TL olduğu, arsa sahibinin kira kaybınında A Bloktaki daire ve dükkanlar ile inşaatına başlanılmayan B Bloktaki daire ve dükkanlar için toplam 75.999,02 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile birleşen davaların kısmen kabullerine karar verilmiştir.

Kararı, asıl-birleşen davalar yönünden asıl-birleşen 2004/520 Esas sayılı davalarda (...) tüm davalılar ile birleşen 2005/373 Esas, 2006/464 Esas sayılı davalarda (...) tüm davacılar vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir.

1-...3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 16.05.2008 tarih ve 2008/95 Esas, 2008/367 Karar sayılı kesinleşmiş ilamına göre, arsa sahibi olan muris ... mirasçılarından asıl davada dahili davalı ...'un murisin mirasını şartsız ve kesin olarak reddettiği anlaşıldığına göre, asıl dava yönünden artık taraf sıfatının bulunduğundan bahsedilemeyecektir.

Bu durumda, mahkemece bu husus gözetilmeksizin asıl davada dahili davalı ... aleyhine imalat bedeli alacağına hükmedilmesi doğru olmamıştır.

2- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve temyiz edenin sıfatına göre, (...) asıl davada dahili davalılar, birleşen 2005/373 E. ile 2006/464 E. sayılı davalarda dahili davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, mahkemece bu husus gözetilmeksizin asıl davada dahili davalı ... aleyhine imalat bedeli alacağına hükmedilmesi doğru olmamıştır.

2- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve temyiz edenin sıfatına göre, (...) asıl davada dahili davalılar, birleşen 2005/373 E. ile 2006/464 E. sayılı davalarda dahili davacılar vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada dahili davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının kabulü ile asıl davanın dahili davalı ... yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle (...) asıl davada dahili davalılar, birleşen 2005/373 E. ile 2006/464 E. sayılı davalarda dahili davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, davalı ...'den alınan peşin harcın istek halinde iadesine, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenlerden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25.09.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/6142, Karar No: 2007/13120, Tarih: 16.07.2007

**21. Hukuk Dairesi         2007/6142 E.  ,  2007/13120 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Manise 1. İş Mahkemesi

Tarih : 14.02.2007

Davacı, ilk kesinti tarihiden 01.04.1997 tarihine kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir.

Hükmün taraf vekilleri  tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.05.1994-1.07.1997 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir.

Mahkemece  istemin kısmen  kabulüne karar verilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının 01.05.1994-1.07.1997 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir.

Mahkemece  istemin kısmen  kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu  meslek  kuruluşlarının,  tarım  satış  kooperatifler  kanununa  göre  kurulan  pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır.

Yapılan incelemede davacının Ziraat Odası  kaydının 30.09.1988 yılından itibaren devam ettiği  davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 5.04.1994  tarihinde yapılıp 1998 yılında da kesintisinin  bulunduğu  görülmektedir.

Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.05.1994-31.12.1994 tarihleri arası  verilen tesbit kararı yerindedir.Ancak  prim kesintisinin bulunmadığı 1995,1996,1997 yılları için   2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlardan olan Ziraat oda kaydının bulunduğu ve tarımsal faaliyetin bu madde kapsamında  kanıtlandığı açık olduğu halde davanın kabulü yerine bu yıllara ilişkin sürelerin reddine, karar verilmesi  usul ve yasaya aykırı olup bozma  nedenidir.

O halde davacının bu yönlere ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 16.07.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.