muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/34123, Karar No: 2017/13862, Tarih: 12.06.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/34123 E.  ,  2017/13862 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan TEİAŞ Genel Müdürlüğünün ihale ettiği, ... ... enerji nakil hattı yapım işinde, ihaleyi alan davalı ... Konstrüksiyon Tic. San. A.Ş.'nin alt işvereni ... Temizlik İnş. San. Ltd. Şti. işçisi olarak çalıştığını, yapılan işin dağın başında şantiye şartlarında gerçekleştirilen mesleki riski yüksek olan son derece teknik bir iş olduğunu, müvekkilinin hafta sonlarıda dahil olmak üzere her gün 06:00 ilâ 19:00-20:00 saatlerine kadar çalıştığını ancak müvekkilinin bu güne kadar herhangi bir şekilde fazla çalışma ve hafta tatili ücretlerinin ödenmediğini, 4857 sayılı İş Kanunu gereğince davalılardan ihale makamı TEİAŞ'ın ödenmeyen son üç aylık işçilik alacaklarından diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğunu ileri sürerek müvekkiline ödenmeyen ücret, fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, her hak ediş döneminde şantiyelere asılması gereken ilanların asıldığını ancak dava konusu alacaklar ile ilgili olarak müvekkiline herhangi bir başvuru yapılmadığını, müvekkili kurumun dava konusu işin yapımında ihale makamı olduğundan davanın husumet sebebiyle reddi gerektiğini, ayrıca dava dilekçesinde iddia edilen günlük yevmiyenin fahiş miktarda olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Konstrüksiyon Tic. San. A.Ş. vekili, ihale makamı tarafından gerekli duyurular yapılıp işçi ücretlerinin ödendiği kesinleşmeden kendilerine ödeme yapılmadığını, davacının hiçbir alacağı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Temizlik İnş. San. Ltd. Şti. yetkilisi, diğer davalı ... A.Ş. firmasının alt işvereni olduklarını, davacının söz konusu işte çalıştığını, dava dilekçesinde iddia edilen ücret miktarının doğru olduğunu, işçilerin alacaklarını ödeyemediklerini, ancak ücret dışında hafta tatili ve fazla çalışma ücretlerini kabul etmediklerini belirtmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili ile davalılardan TEİAŞ Genel Müdürlüğü vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili ile davalılardan TEİAŞ Genel Müdürlüğü vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk karar, davalı alt işverenin ücrete dair kabul beyanı, ihale makamı TEİAŞ ile yüklenici ... Konstrüksiyon Tic. San. A.Ş.'yi bağlamaz ise de, kendisi yönünden bu beyanın bağlayıcı olduğu, bu itibarla, alt işveren ... Temizlik İnş. San. Ltd. Şti. yönünden, dava dilekçesinde iddia edilen ve alt işveren tarafından kabul edilen ücret miktarına göre de alacak hesaplanmalı, ancak mahkemece tespit edilen ücrete göre yapılan hesaplama oranındaki farktan diğer davalıların sorumlu tutulmaması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece uyulan bozma ilamı doğrultusunda kurulan hüküm sair yönlerden isabetli ise de, hüküm fıkrasına göre, ihale makamı olan TEİAŞ'ın üç aylık ücret alacağını aşar nitelikte sorumlu tutulacak şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu husus bozma nedeni ise de, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca halen yürürlükte olan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca hükmün aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç:

Temyiz olunan kararda; hüküm fıkrasının birinci bendinin (a) ve (b) ayrımlarında yer alan “bütün davalılardan” sözcüklerinin hükümden çıkarılarak yerine “davalılar ... Konstrüksiyon Tic. San. A.Ş. ile ... Temizlik İnş. San. Ltd. Şti.'nden” sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 12.06.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/8757, Karar No: 2019/7135, Tarih: 01.04.2019

**22. Hukuk Dairesi         2016/8757 E.  ,  2019/7135 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ:İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ: ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, 04.01.2013 tarihinde emeklilik sebebi ile iş akdinin son bulduğunu kıdem tazminatının ödendiğini ancak geç ödenmesinden dolayı kanunen mevduata uygulanan en yüksek faiz üzerinden hesaplanacak faizin ödenmediğini iddia ederek kıdem tazminatı faizi ile ödenmeyen fazla mesai ve taşınma izin alacağının tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, kıdem tazminatı faizi ve taşınma izin ücretinin belirsiz alacak olarak açılamayacağından dava şartı yokluğundan usulden reddine, fazla mesai ücretinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma hesabı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.Somut olayda; davacı davalı bankada 15.12.1997–04.01.2013 tarihleri arasında operasyon yönetmeni olarak çalışmış olup, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının zamanaşımına uğramayan dönemde 12.02.2008–31.12.2010 tarihleri arası Konya şubesinde, 01.01.2011–13.11.2011 tarihleri arası ... şubesinde, 14.11.2011-04.01.2013 tarihleri arasında ise Karaman şubesinde çalıştığı ve tanık beyanları, işyeri özellikleri ve çalışma şartları birlikte değerlendirilerek Konya şubesinde çalışılan dönemde 5 gün 09.00-19.30 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme ile 2,5 saat fazla mesai yaptığı, Osmaniye Şubesinde haftada 5 gün 09.00 -18.00 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme ile çalışarak fazla mesai yapmadığı, Karaman şubesinde çalıştığı dönemde 09.00 -19.30 saatleri arasında 1 saat ara dinlenme ile 2,5 saat fazla mesai yaptığı, 2012 yılının son 7 ayında çalışmanın saat 23.00’e kadar devam ederek 14 saat çalışma ve 2 saat ara dinlenme ile haftada 15 saat fazla mesai yaptığı ayrıca ayda 1 cumartesi saat 10.00 -17.00 saatleri arası 1 saat ara dinlenme ile aylık fazla mesaisine 6 saat daha eklendiği belirtilmiştir. Dosya içeriği ve dinlenen tanık beyanlarına göre davacının 2012 yılının son 7 ayındaki çalışması dışında yapılan hesaplamada isabetsizlik yoktur. Bahsi geçen dönemle ilgili davacı tanıklarından ... Şubesinde birlikte çalıştıkları dönemlerde 2012 yılının yaklaşık 7 aylık döneminde yeni kurulan bir şube olması nedeniyle duruma göre saat 23:00'e kadar şubede kalıp fazla mesai yaptıkları olduğunu, davalı tanığı ... ve ... ise, DIT pratik uygulamasının yeni yeni yerleştiği 2012 yılının yaklaşık 3 aylık döneminde birkaç sefer o dönem gece 23:00'a kadar mesai yapmak zorunda kaldıklarını beyan etmişlerdir. Davacı tanığının dahi duruma göre saat 23.00’e kadar çalışma yaptıklarını beyan etmesi karşısında ve ayrıca banka alarm açılış ve kapanış saatleri incelendiğinde çoğunlukla saat 23

... ve ... ise, DIT pratik uygulamasının yeni yeni yerleştiği 2012 yılının yaklaşık 3 aylık döneminde birkaç sefer o dönem gece 23:00'a kadar mesai yapmak zorunda kaldıklarını beyan etmişlerdir. Davacı tanığının dahi duruma göre saat 23.00’e kadar çalışma yaptıklarını beyan etmesi karşısında ve ayrıca banka alarm açılış ve kapanış saatleri incelendiğinde çoğunlukla saat 23.00'den önce alarmın etkin hale getirildiği ve davacının banka alarm açılış saatini de aşacak şekilde bankada çalışması mümkün görülmediğinden 2012 yılının son 7 ayında tüm dönem için çalışmasının saat 23.00’de bittiğinin kabulü doğru olmamıştır. Ancak dosya içerisinde yer alan davacıya ait bilgisayar açılış ve kapanış saatlerine ilişkin bir kısım kayıtlar yer almakta olup her ne kadar davacının tüm hizmet süresine ait işe giriş ve çıkış saatlerini net olarak bu kayıtlarla belirlemek mümkün değil ise de anılan dönem incelendiğinde bilgisayar kapanış saatlerinin normal zamanlara göre daha geç saatlerde olduğu da görülmektedir. Bu nedenlerle davacının 2012 yılının son 7 ayına ait çalışması dosya içerisine ibraz edilen davacıya ait bilgisayar açılış ve kapanış saatlerine ilişkin kayıtlara göre hesaplanmalı ve bu dönem açısından hakkaniyet indirimi yapılmamalıdır. Kalan dönem açısından ise şimdiki gibi tanık beyanlarına göre hesaplama yapılmalı ve hakkaniyet indirimi de yapıldıktan sonra sonuca gidilmelidir.Öte yandan dosya içerisinde yer alan ve hükme esas alındığı anlaşılan bilirkişi raporunda fazla mesainin brüt 22.192,49 TL olarak hesaplandığı ve %30 indirimli halinin brüt 15.534,74 TL olarak bildirildiği ve mahkemece davacının fazla mesai ücret alacağının yüzde otuz takdiri indirime göre hesaplanan miktarının hüküm altına alındığı belirtildiği halde taleple de bağlı kalınarak brüt 20.000,00 TL fazla çalışma ücreti alacağının hüküm altına alınması kararın kendi içerisinde çelişki yaratmış olup bu durumda ayrıca bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 01.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/629, Karar No: 2012/902, Tarih: 07.02.2012

**(Kapatılan)16. Hukuk Dairesi         2012/629 E.  ,  2012/902 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

KANUN YOLU : TEMYİZ

Davacı tarafça genel kadastro ile oluşan tapu kaydının iptali ve tescil istemi ile tapu kaydına dayanılarak açılan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ :

Dava konusu 108 ada 29 parsel sayılı 229.99 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro sırasında irsen ve taksimen intikal ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit ve sonrasında da tescil edilmiştir. Davacı ..., tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tapu kaydının iptali ve adına tescili istemi ile dava açmıştır. Yargılama sırasında davalı taraf tapu kaydına, miras yolu ile gelen hakka ve paylaşmaya da dayanmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, davacı tarafça dayanılan tapu kaydı taşınmaza ait olmadığı gibi davacının taşınmaz üzerinde zilyetliği de bulunmadığı gerekçesiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Tarafların dayandığı tapu kayıtlarının revizyonları araştırılmadığı gibi, kayıt uygulaması da soyut nitelikte olup, hudutlar zeminde tek tek gösterilmemiş, kayıtların kapsamları kesin olarak belirlenmemiş; tarafların murisleri arasında irs ilişkisi bulunup bulunmadığı, varsa taksim yapılıp yapılmadığı da araştırılmamış ve zilyetliğe ilişkin beyanlar arasındaki çelişkiler giderilmemiştir. Doğru sonuca varılabilmesi için davacı tarafın dayandığı 03.1.1930 tarih ve 30 sıra numaralı tapu kaydı ile davalı tarafın dayandığı 21.10.1950 tarih ve 26/21 sıra numaralı tapu kaydının kadastro tespiti sırasında herhangi bir parsele revizyon görüp görmediği mahalli Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak saptanmalı, varsa kayıtların revizyon gördüğü parsellerin kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri getirtilip, dosyaya konulmalı; davacının murisi ... ... ile davalının murisi ... ...'ın vukuatlı nüfus kayıtları getirtilerek aralarında irs ilişkisi olup olmadığı belirlenip, dosya tamamlandıktan sonra, taşınmaz başında yeniden elverdiğince yaşlı, taşınmazın bulunduğu yeri iyi bilen, taraflarla yakın akrabalığı ve husumeti bulunmayan kişiler arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları tespit bilirkişileri fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşifte tarafların dayandığı tapu kayıtları yerel bilirkişiler yardımı, fen bilirkişi eli ile zemine uygulanmalı, tapu kayıtlarının hudutları zeminde tek tek gösterilmeli, gösterilen hudutlar fen bilirkişi krokisinde işaretlettirilmeli, bilinmeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı tanınmalı, tapu kayıtlarının kapsamı duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, kayıt kapsamları belirlenirken varsa revizyon gördükleri parseller de göz önüne alınmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kimin ne zamandan beri zilyet olduğu, tarafların murisleri arasında irs ilişkisi olup olmadığı, varsa aralarında taksim yapılıp yapılmadığı hususlarında maddi olaylara dayalı, ayrıntılı bilgi alınmalı; yerel bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişkiler yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli; beyanların, tutanağın edinme sebebindeki beyanlar ile çelişmesi halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenerek çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, fen bilirkişisinden keşfi takibe imkan veren ve tapu kayıtlarının uygulamasını gösteren ayrıntılı ve krokili rapor alınmalı; bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir

. Mahkemece bu hususlar gözardı edilerek eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile, hükmün BOZULMASINA, 07.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20263, Karar No: 2015/8772, Tarih: 27.05.2015

**18. Hukuk Dairesi         2014/20263 E.  ,  2015/8772 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, ... Köyü 201 (if.1169) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Bilirkişi kurulu tarafından münavebeye alınan buğday, buğday samanı ve ayçiçeğinin 2014 yılı itibariyle sulu ve kuru şartlarda dekar başına asgari ve azami verimine, toptan satış fiyatına ve ürünlerin dekar başına ayrıntılı üretim giderlerine (masrafları oluşturan kalemler ayrı ayrı yazılmak suretiyle) ilişkin veri listesinin gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünden getirtilerek dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 27.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5936, Karar No: 2018/6676, Tarih: 15.10.2018

**14. Hukuk Dairesi         2016/5936 E.  ,  2018/6676 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.08.2008 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 24.12.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı vekili, eski 720 ada 14 parselde bulunan ifraz sonucu 720 ada 48 ve 49 parselde kayıtlı bulunan gayrimenkulün üzerine A ve B bloktan oluşan inşaatın yapımı hususunda ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile yüklenici ...'nın kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca anlaştıklarını, B blok 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin ... tarafından 1.4.1997 tarihli adi yazılı satış vaadi sözleşmesi ile davacıya satıldığını, inşaat eksik haldeyken davacı tarafından teslim alındığını ve 1996 yılından bu yana kullanıldığını, yüklenicinin A bloku arsa sahibine teslim ettiğini ancak belediyenin cezaları olduğu gerekçesiyle müteahhide ait daireleri teslim etmediğini beyanla tapuda arsa sahibi adına kayıtlı görünen bağımsız bölümlerin davacı adına tescilini istemiştir.

Davalı ... vekili cevabında; tüketici mahkemesinin görevsiz olduğunu, sorumluluğun tamamen müteahhide ait olduğunu, dava konusu işin ruhsat projesi ve eklerine uygun yapılmadığından tadilat ruhsatı alınması gerektiğini beyanla davanın belediye yönünden reddini istedi.

Davalı müteahhit, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece dava konusu gayrimenkulün; ... Havalimanı 3. pist geçiş düzeyi alanında kaldığı, yapının ilk projeye uymadığı, yapı kullanma izin belgelerinin verilmemiş olduğu, ... Belediye Başkanlığının 29/11/2013 tarihli yazısında İmar Kanunun 29 md. gereğince söz konusu binanın da içinde bulunduğu gayrimenkulün 5 yıllık ruhsat süre içerisinde yapı kullanma izni alınmadığından İmar Kanunun 29 maddesi gereğince söz konusu iki blok inşaatın ruhsatsız konumuna düştüğü, ruhsatsız duruma gelen yapılar için imar mevzuatına göre yeniden yapı ruhsatı alınması gerekeceği ancak işlem dosyasında mevzuata uygun hazırlanmış tadilat projesiyle yapılmış müracaat bulunmadığının belirtilmiş olması ve yüklenicinin imara ve projeye uygun yasal bir yapı yapmak sureti ile edimini yerine getirmekle yükümlü olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.

Eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

Yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin aynı zamanda yüklenici sıfatıyla hareket ederek (yapsatçı konumunda) inşa etmekte olduğu binalardan bağımsız bölüm satın alınması halinde Borçlar Kanununun 163. maddesi (TBK m. 184) gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.

Bu tür davalarda mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskan koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince; “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı def' ileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Borçlar Kanununun 81. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Somut olaya gelince; dava konusu inşaat hakkında keşif yapılarak bilirkişi raporu aldırılmadan imara aykırı tescil kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; bilirkişiye inşaatın geldiği seviye hesaplatılmadan, eksikliklerin ya da projeye aykırılıkların giderilip giderilemeyeceği tam olarak tespit ettirilmeden tesis edilen hüküm hatalıdır.