muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/3427, Karar No: 2020/5195, Tarih: 19.11.2020

**11. Hukuk Dairesi         2020/3427 E.  ,  2020/5195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen 17.11.2017 tarih ve 2016/683 E.-2017/865 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının öğretmen olarak görev yaptığını, maaş ve ücretlerinin davalı banka nezdinde açılan maaş hesabına yattığını, davalı bankanın başka bir hesaptaki kefalet ve borçtan dolayı davacının rızası olmaksızın maaş ve ücretlerine bloke koyduğunu ve kesinti yaptığını ileri sürerek, davacının hesabına konulan blokenin kaldırılmasına, davacıdan tahsil edilen 6.470,00 TL’nin kesildiği tarihten itibaren en yüksek banka faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 27.04.2016 tarihli, 2015/17692 E. 2016/7563 K. sayılı ilamı ile "Dava tüketici mahkemesi sıfatı ile görülmüş ise de, uyuşmazlık taraflar arasında imzalanan bankacılık hizmetleri sözleşmesi ile açılan maaş hesabına bloke konulduğu ve davacının rızası olmadan başka borçlar için bu hesaptan kesinti yapıldığı iddiasından kaynaklanmaktadır. Davacının bankaya başka bir kredi sözleşmesinden, kredi kartından ya da kefaletinden dolayı borcu bulunup bulunmadığı noktasında bir uyuşmazlık yoktur. Dava, 27.03.2014 tarihinde açılmıştır. TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca yargılamaya ticaret mahkemesi sıfatıyla devam edilmesi ve hüküm kurulması gerekirken yargılama usulünün farklı olduğu tüketici mahkemesi sıfatıyla devam edilmesi, dava açılırken harç alınmaması doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, Türkiye İş Bankasından gelen 28.03.2017 tarihli cevabi yazıda davacının Türkiye İş Bankası nezdinde herhangi bir açık kredisi bulunmadığı, kullandırılan kredilere ait kapama dekontunun ekran görüntüsünün onaylı suretinin gönderildiği, davaya konu kredi dosyasının kapatıldığı, bu haliyle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya göre, Türkiye İş Bankasından gelen 28.03.2017 tarihli cevabi yazıda davacının Türkiye İş Bankası nezdinde herhangi bir açık kredisi bulunmadığı, kullandırılan kredilere ait kapama dekontunun ekran görüntüsünün onaylı suretinin gönderildiği, davaya konu kredi dosyasının kapatıldığı, bu haliyle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle son celse mazeret dilekçesi gönderen davacı vekilinin yokluğunda karar verilmesini talep etmiş olmasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 18,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 19.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/5370, Karar No: 2008/361, Tarih: 29.01.2008

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2007/5370 E.  ,  2008/361 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı ile davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, borçlu davalı ...'ın müvekkiline olan borcu nedeniyle yaptıkları icra takibi sırasında borca yetecek haczi kabil malına rastlanılmadığını, ancak kendisine ait taşınmazları damadı olan davalı ...'e muvazaalı olarak sattığını ...'ında satın aldığı taşınmazlardan 4 nolu parseli kısa bir süre sonra diğer davalı ...'ya sattığını öne sürerek yapılan satışlara ilişkin tasarrufun iptalini talep etmiştir.

Davalılardan ... taşınmazı iyi niyetle satın aldığını öne sürerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... kefil olduğunu bilmeden sözleşme imzaladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davalı ... hakkındaki davanın reddine diğer davalılar hakkındaki davanın kabulü ile dava konusu 3738 ada 5 nolu parselin satışı ile ilgili tasarrufun iptaline, 3738 ada 4 nolu parselin 4. kişiye devir nedeniyle bu taşınmazın satış tarihindeki gerçek bedeli olan 21.499.00 YTL'nin ...'ten tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hüküm davacı ile davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, borçlu davalı ... ile 3. kişi ...'ın kayınpeder damat olmalarına, İİK'nun 278/1 maddesine nazaran kayınpeder damat arasında yapılan ivazlı yada ivazsız tasarrufların bağışlama hükmünde sayılacağının öngörülmesine, 4. kişi konumunda bulunan ...'nun kötü niyetli olduğnun kanıtlanamamasına ve kararda yazılı diğer gerekçelere göre davacı ... Bankası ile davalılar ... ve ...'in yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda dökümü yazılı 870.00 YTL kalan onama harcın temyiz eden davalılar ... ve ...'ten alınmasına ve aşağıda dökümü yazılı 0.90 YTL kalan onama harcın temyiz eden davacı İş Bankasından alınmasına 29.1.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/13448, Karar No: 2017/18253, Tarih: 18.09.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/13448 E.  ,  2017/18253 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : ALACAK

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı ...'nın ...Yol Kenarı Denetim İstasyonunun güvenlik işlerine bakan... Özel Güvenlik ve ...Güv. Şirketinin ortaklığında silahlı güvenlik görevlisi olarak işe başladığını, iş akdinin 13/12/2013 tarihinde işyerinin kapanması ve fazla mesai ücreti ile diğer işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle fesih edildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, yıllık izin ve ulusal bayram genel tatil ücretinin hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, işyerinin kapanması husunun davacılara bildirildiğini ve yeni yer teklifinde bulunulduğunu, ancak davalı şirketlerin bu etapta davacının iş akdini feshetmediğini, kendisine uygun bir yerde çalıştırmak için gerekli düzenlemeleri yaparken davacının vekili aracılığıyla çektiği ... 1. Noterliğinin 17/12/2013 tarih ve 10447 yevmiye nolu ihtarnamesiyle iş akdini fazla çalışma ücretlerinin ödenmediği ve işyerinin kapatıldığı gerekçeleriyle feshettiğini bildirdiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının kıdem ve ihbar tazminatlarının kabulü ile sair alacakların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalılar vekilleri tarafından temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Uyuşmazlık iş sözleşmesinin işveren tarafından feshinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Temyiz:

Karar davalılar vekilleri tarafından temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Uyuşmazlık iş sözleşmesinin işveren tarafından feshinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece davacı ile davalı alt işverenlikler arasındaki hizmet akdi, davalıların sorumluluğundaki işyerinin idari yargı kararı ile kapatılmasına karar verilmesi ve anılan kararın uygulanması ile 13/12/2013 tarihi itibariyle iş yerinin kapatılmasına dayalı olarak sona erdiği, davalı tarafça davacıya ... 2. Bölgede iş teklifinin, iş koşullarında esaslı değişiklik niteliği oluşturduğu, 13/12/2013 itibariyle iş akdinin davalı işverenlikçe bildirim öneli de kullandırılmadan fiilen fesih edildiği kabul edilerek davacının kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret alacaklarının hesaplandığı anlaşılmıştır. Ancak; davalıların sorumluluğundaki işyerinin idari yargı kararı ile kapatılmasına karar verilmesi ve anılan kararın uygulanması ile 13/12/2013 tarihi itibariyle işyerinin kapatılacağının davacılara tebliğ edildiği, işyerinin kapatılmasının iş sözleşmesinin bittiği anlamına gelmeyeceği, taraflar edimlerini yerine getirmese dahi sözleşmenin askıda olacağı açıktır.... Özel Güv. Kor. Eğt. Sis. Hiz. Tic. Ltd. Şti - ...Güv. Hiz. Ltd. Şti. iş ortaklığı tarafından Ulaştırma Denizcilik Haberleşme Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Daire Başkanlığına yazılan 24/12/2013 tarih ve 31 sayılı yazının içeriğinden 12/12/2013 tarihinde şirket yetkililerinin ... - ... Yol Kenarı Denetim İstasyonuna bizzat giderek işçilere konu ile ilgili bilgi verdiği ve yeni yerlerinde göreve başlamalarının tebliğ edildiği, işverenin işçilere ... Bölge Müdürlüğünde çalışmaya başlamaları için teklifte bulunması ve işçinin 17/12/2013 tarihinde işçilik alacaklarının ödenmediği iddiası ile ihtarname göndermesi karşısında taraflar arasındaki iş sözleşmesinin sona ermediği, bu haliyle sözleşmenin askıda olduğu kabul edilmelidir. Zira feshin açık net ve anlaşılır şekilde olması gerektiği açıktır. Davacıya yeni iş teklifinin yapıldığı tarihten 6 işgünlük süre geçmeden ... 1. Noterliğinin 17/12/2013 tarih ve 10447 yevmiye nosu ile davacı vekili tarafından davalılar... Özel Güvenlik Kor. Eğt. Sis.ve Hizm. Tic. Ltd. Şti.- ...Güvenlik Hizm. Ltd. Şti. iş ortaklığına keşide olunan ihtarname ile; çalıştıkları işyerinin kapanması ve fazla mesai ücretleri ile diğer işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II-e gereğince iş akdini feshettiği, davacının ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunması karşısında feshin haklı nedene dayandığı akdi haklı nedenlede olsa fesheden tarafın karşı taraftan ihbar tazminatı talep edemeyeceği anlaşılmakla Mahkemece ihbar tazminatı talebinin reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç:

Sonuç:

Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, 18/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/2070, Karar No: 2012/20079, Tarih: 16.05.2012

**3. Ceza Dairesi         2011/2070 E.  ,  2012/20079 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

HÜKÜM : Sanığın mahkumiyetine dair.

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle evrak okunarak;

Gereği görüşülüp düşünüldü;

Yerinde görülmeyen sair itirazların reddine;Ancak,

Katılanın kovuşturma esnasında gözüne darbe aldığına dair iddiası ve buna ilişkin rapor karşısında bu konuda uygun rapor aldırılıp sanığın hukuki durumunun tespiti gerekirken, yazılı şekilde hüküm verilmesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin ve katılanın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi ile yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 16.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/7617, Karar No: 2024/7979, Tarih: 10.07.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/7617 E.  ,  2024/7979 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/2725 E., 2023/1093 K.

KARAR : Esastan Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/192 E., 2022/186 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davacının sigorta başlangıç tarihinin 06.02.1979 olarak tespiti istemine ilişkindir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili, çalışma olgusunun yöntemince kanıtlanması gerektiğini, bildirgenin tek başına çalışmayı kanıtlamadığını, tanık beyanlarının yeterli görülemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 06.02.1979 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı SGK vekili, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının 06.02.1979 tarihinde ... Halıcılık San. ve Tic. A.Ş adına tescilli İzmit'de bulunan ... sicil sayılı "halı imalatı" işyerinde çalışmaya başladığının kanıtlandığı; davacının çıraklık sözleşmesi ile Çıraklık Meslek Okulu kaydının bulunmadığı; işe giriş bildirgesinde yer alan "çırak" ibaresinin 05.07.1977 tarihinde yürürlüğe giren 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu kapsamında tanımlanan çırak anlamında kullanılmadığı ve davacının tüm sigorta kollarına tabi olduğu, işe giriş bildirgesinin verilmesi nedeniyle hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı.." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 06.02.1979 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık 06.02.1979 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2'inci, 3/II-B, 6'ncı,60'ıncı maddenin (G) bendi, 108'inci, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü, 5 inci, 16 ıncı maddesi, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, Geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.

506 sayılı Kanunun 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır. Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

506 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre sigortalılık niteliği, hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanunun 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür.

Öte yandan aynı Kanunun 3/II-B maddesinde, özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu kanunun 35'inci maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda; sigortalı ile işveren arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve sigortalının çırak olup olmadığı belirlenirken çalışma ilişkisi irdelenmeli, çıraklık sözleşmesinde akdi ilişkinin üstün niteliğinin çalışma yerine sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesi olduğu hususu gözetilmeli, sigortalının iş yerinde üretimle ilgili çalışmalara eylemli olarak katılması ve meslek ve sanat eğitiminin ikinci plânda tutulması, bir başka anlatımla sigortalının emeğiyle iş yeri ve işverene katkıda bulunması durumlarında çıraklık ilişkisinin söz konusu olamayacağı benimsenmelidir.

05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Yasasının 4’üncü maddesi çırağı, “Bu Kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o iş yerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimse...” olarak tanımlamıştır. Kanunun 5 inci maddesine göre çırak olabilmek için 12 yaşından küçük, 18 yaşından büyük olmamak gerekir. Kanun'un 16. maddesinde ise, işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmağa başlamadan önce velisi veya Kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20 maddesinde, sözleşmenin bir örneğinin Mahalli Çıraklık Eğitim Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu öngörülmüştür.

19.06.1986 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesinde, çırak olabilmek için 13 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak, en az ilkokul mezunu olmak, bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak koşullarına yer verilip, 14 üncü maddesinde, çıraklık süresinin 3-4 yıl olduğu ve bu sürenin mesleklerin özelliğine göre ilgili kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirleneceği kesintisiz olarak devam edeceği, Geçici 4 üncü maddesinde ise Kanunun 25 inci maddesine göre sigorta primlerinin ödenmesine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden mali yıl başından itibaren başlanacağı, bu tarihe kadar olan sürede primlerin işyeri sahiplerince ödenmesine devam edileceği düzenlemesi yer almaktadır.

Çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Ancak çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Sözü edilen öğrencilerin sigortalı sayılmamaları, “tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işleri” nin gördükleri öğrenimin doğal bir gereği olmasından ötürüdür. Bir başka anlatımla, bu işler -SSK anlamında sigortalı işçilerin gördükleri iş görünümünde bulunsalar bile- belirgin olarak öğrenim çevresine girmektedir. Bu bakımdan, bu gibi durumlarda, esasen bir hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceği için sigortalılık niteliği edinme hali de söz konusu değildir (Mustafa Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi; Ankara, 1977 Baskı, s;130).

3. Değerlendirme

3. Değerlendirme

1.Bu açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davacının 02.06.1965 doğumlu olup adına verilen 06.02.1979 tarihli işe giriş bildirgesi tarihinde 13 yaşında olduğu, dava dışı ... Halıcılık Tic.A.Ş. ünvanlı 28456 sicil numaralı iş yerinden davacı adına verilen 06.02.1979 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin üzerinde el yazısı ile "çırak" ibaresinin yazılı olduğu, halı imalatı konulu işyerinin 10.02.1978-31.07.1983 arası kanun kapsamında olduğu, işyerinden verilen 1979/1. dönem bordrosunda davacının adının bulunmadığı,meslek eğitim merkezi müdürlüğünün davacı adına bir çıraklık kaydına rastlanmadığının bildirildiği,öte yandan dinlenen tanıklardan ...'ın beyanında,kendisinin adresini hatırlamadığı üst sokağında halıcılık atölyesinde 12 yaşından sonra ilkokul bitince çalışmaya başladığını, birkaç yıl sigortasız olarak halı örme işçisi olarak çalıştığını, çırak olarak başladığını söylemişse de herhangi bir çıraklık eğitimi almadığını, çıraklıktan kastının halı örme işiyle ilgili herhangi bir şey bilmeden orada başladıkları olduğunu, orada işi öğrendiklerini belirttiği, diğer tanık ... beyanında, halı atölyesinde hangi tarihte çalıştığını hatırlamadığını, ancak 18-19 yaşlarında olduğunu, 5 yıl süreyle çalıştığını, işe çırak olarak başladığını, çıraklıktan kastının tecrübesiz halı dokuma işinde hiçbir şey bilmeden işe başlamak olduğunu, işi orada çalışan ustalardan öğrendiğini, yoksa herhangi bir çırak okuluna gitmişliği yada çıraklık eğitimi almışlığının olmadığını, halı atölyesinde başlayanların genelde tecrübesiz olduğunu ve tecrübesiz başlayanlara da aralarında çırak dediklerini, işi öğrenince usta olduklarını, kendisinin 1 ay sonra usta olduğunu gelenlere işi öğretmeye başladığını, davacının kendisinden tahminen 1 ay kadar sonra işe başladığını, onun da kardeşi Yaseminin yanında işi öğrendiğini beyan ettiği görüldüğünden, davacının işe başladığı yani dava konusu ettiği tarihte henüz işi bilmediği, işi öğrenmeye başladığı, işyerindeki ustalardan belli bir süre işi öğrendikten sonra üretime yönelik şekilde çalıştığı anlaşılmakla buna göre, dava konusu 06.02.1979 tarihinde çırak olarak işi öğrenmeye yönelik çalıştığı anlaşılan davacının davasının reddi gerekirken kabulüne ilişkin kurulan hüküm usul ve Kanun'a aykırı olup bozulması gerekmektedir.

2.Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.