muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2023/11192, Karar No: 2023/10678, Tarih: 01.11.2023

506 sayılı Kanun’un 2 nci maddesine göre sigortalılık niteliği, hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür.

Öte yandan aynı Kanun'un 3/II-B maddesinde, özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanun'un 35 inci maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda; sigortalı ile işveren arasındaki hukuki ilişkinin niteliği ve sigortalının çırak olup olmadığı belirlenirken çalışma ilişkisi irdelenmeli, çıraklık sözleşmesinde akdi ilişkinin üstün niteliğinin çalışma yerine sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesi olduğu hususu gözetilmeli, sigortalının iş yerinde üretimle ilgili çalışmalara eylemli olarak katılması ve meslek ve sanat eğitiminin ikinci plânda tutulması, bir başka anlatımla sigortalının emeğiyle iş yeri ve işverene katkıda bulunması durumlarında çıraklık ilişkisinin söz konusu olamayacağı benimsenmelidir.

05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü maddesi çırağı, “Bu Kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o iş yerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimse...” olarak tanımlamıştır. Kanunu'nun 5 inci maddesine göre çırak olabilmek için 12 yaşından küçük, 18 yaşından büyük olmamak gerekir. Kanun'un 16 ncı maddesinde ise, işyeri sahibi veya temsilcisinin çırak adayını çalıştırmağa başlamadan önce velisi veya Kanuni mümessili ile üç örnek yazılı bir çıraklık sözleşmesi yapmaya mecbur olduğu, 20 maddesinde, sözleşmenin bir örneğinin Mahalli Çıraklık Eğitim Komitesine, derneğe kayıtlı ise ilgili derneğe veya odaya vermek ve sicil numarasını alarak sözleşmeye yazmak zorunda olduğu öngörülmüştür.

Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve 19.06.1986 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesinde, çırak olabilmek için 13 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak, en az ilkokul mezunu olmak, bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak koşullarına yer verilip, 14 üncü maddesinde, çıraklık süresinin 3-4 yıl olduğu ve bu sürenin mesleklerin özelliğine göre ilgili kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirleneceği kesintisiz olarak devam edeceği, Geçici 4 üncü maddesinde ise Kanun'un 25 inci maddesine göre sigorta primlerinin ödenmesine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden mali yıl başından itibaren başlanacağı, bu tarihe kadar olan sürede primlerin işyeri sahiplerince ödenmesine devam edileceği düzenlemesi yer almaktadır.

Çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Ancak çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Sözü edilen öğrencilerin sigortalı sayılmamaları, “tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işleri” nin gördükleri öğrenimin doğal bir gereği olmasından ötürüdür. Bir başka anlatımla, bu işler -SSK anlamında sigortalı işçilerin gördükleri iş görünümünde bulunsalar bile- belirgin olarak öğrenim çevresine girmektedir. Bu bakımdan, bu gibi durumlarda, esasen bir hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceği için sigortalılık niteliği edinme hali de söz konusu değildir (Mustafa Çenberci, Sosyal Sigortalar Kanunu Şerhi; ..., 1977 Baskı, s;130).

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, 05.11.1974 doğumlu davacı adına Adana Çıraklık Eğitim Merkezinin 72888 sicil numaralı işyerinden 01.10.1990 tarihinde işe giriş bildirgesi verildiği,davacının işe giriş bildirgesi verildiği tarihte 15 yaşında olduğu olduğu, 01.10.1990 tarihinde kaydının yapıldığı, 01.05.1991 tarihinde ise devamsızlıktan kaydının silindiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; davacının da beyanı alınmak suretiyle dava konusu dönemde hangi iş yerinde çalıştığı, hangi işleri yaptığı, hakkında çıraklık sözleşmesi düzenlenip düzenlenmediği araştırılmalı, davacının yaptığı işlerin üretimin bir parçası mı yoksa meslek ve sanat öğrenimine yönelik mi olduğu, iş yerinde işlerin davacının talep konusu dönemde yaşı itibariyle yapabileceği işlerden olup olmadığı, bu işleri yapma hususunda fiziksel ve psikolojik yetkinliğinin olup olmadığı, bu işi yapmayı bu yaşta öğrenip öğrenemeyeceği, yaptığı işi ne kadarlık süre içinde öğrenebileceği belirlenmeli belirlenecek işyerinin dönem bordroları getirtilmek suretiyle davacının çalışması ve çalışma biçimine yönelik beyanları alınmalı işyeri bordrosunun bulunmaması halinde yöntemince komşu işyerleri ve kayda geçen çalışanları sigortalılık kayıtları getirtilmek suretiyle dinlenmeli, dinlenen tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli,böylelikle varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/1926, Karar No: 2020/2366, Tarih: 02.07.2020

**20. Hukuk Dairesi         2020/1926 E.  ,  2020/2366 K.**

**"İçtihat Metni"**

lacak istemine ilişkin olarak açılan davada.....ukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

....... Hukuk Mahkemesince, taraflar arasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun yürürlükte olduğu dönemde yapılan yazılı sözleşmeye göre Ankara mahkemelerinin yetkili kılındığı, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli olduğu, uyuşmazlığın taraflarca serbestçe tasarruf edilebilecek konularda olduğu, kesin yetkinin bulunmadığı, geçerli bir yetki sözleşmesinin mevcut olduğu, taraflarca aksi kararlaştırılmadığından davanın sadece yetki sözleşmesi ile belirlenen ...... mahkemelerinde açılabileceği, davalı tarafça süresinde yetki itirazında bulunulduğu, bu haliyle yetki ........Hukuk Mahkemesince, davacı davasını daha önce .... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde ikame etmiş, mahkemece ........yönünden dosya tefrik edilmiş olup, bu mahkemenin 06/02/2019 günlü, 2019/19 E. - 2019/43 K. sayılı ilamıyla; "taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 5. maddesinde hizmetin yapılacağı yerin 8. Kolordu Komutanlığı ve ..... Birlikleri (.....)" olarak tanımlandığı, yetkili yerlerden sözleşmenin ifa yeri olan ..... mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle" yetkisizlik kararı verildiği, dosyanın ..... Mahkemesine tevzi edildiği, bu mahkemenin de 08/10/2019 günlü, 2019/106 E. - 308 K. sayılı ilam ile "taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre ....... mahkemelerinin yetkili kılındığı" belirtilerek yetkisizlik kararı verdiği ve dosyanın mahkememize tevzi edildiği belirlenmiştir. Dava ilk olarak..... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmıştır. Mahkeme, yetki itirazında bulunan davalılardan ...... 10. maddesi gereğince yetkisizlik kararı vermiş, bu yetkisizlik kararı tarafların temyiz etmeleri nedeniyle kesinleşmiştir. Bu aşamadan sonra, verilen yetkisizlik kararı kesin yetki hükümlerine tabi olmadığından, yetkisizlik kararında yetkili olduğu gösterilen mahkemeyi bağlar. Başka anlatımla, yetkisizlik kararı üzerine kendisine gelen davada mahkeme, yeniden bir başka mahkemenin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı veremez. Bu itibarla, ...... yetkisizlik kararıyla bağlı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 17. maddesinde "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. Bu yeni düzenleme, 01.10.2011 tarihinden sonra açılacak davalar bakımından uygulanmakla birlikte, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 19. maddesinin 2. bendi “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü içermektedir.

Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilecek haller, dava şartı olan, kesin yetki halleridir. HMK'nın 18. maddesi kesin yetkinin olduğu hallerde tarafların yetki sözleşmesi yapamayacaklarını açıkca düzenlemiştir. Bu nedenle yetki sözleşmesi kesin yetkinin olduğu hallerde yapılamaz. Yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden değildir. (11. HD 2016/15056 -2017/319 vb)

Somut olayda, kesin yetki durumu bulunmadığından ve taraflar yetki itirazlarında ''sözleşmede gösterilen ankara mahkemelerinin yetkili olduğunu'' ileri sürmediği gibi işin yapıldığı yer olan ..... mahkemelerinin yetkili olduğunu belirtmiştir. Bu durumda uyuşmazlığın, ....... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğinc.......ahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 02/07/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/598, Karar No: 2023/2283, Tarih: 19.09.2023

**3. Hukuk Dairesi         2023/598 E.  ,  2023/2283 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/904 E., 2022/1394 K.

DAHİLİ DAVALI : ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 01.10.2020

İLK DERECE MAHKEMESİ : Beyşehir 2. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesi

SAYISI : 2020/85 E., 2022/123 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali tescil, alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın tapu iptali tescil talebi yönünden reddine, alacak talebi yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle, tapu iptali tescil talebinin reddine, alacak talebinin davalı ... yönünden kısmen kabulüne, davalı ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; davalılardan müteahhit ... ile diğer davalı arsa sahibi ... arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği davalı müteahhit ...'na isabet edecek dairelerden birinin satışı için satış sözleşmesi yaptıklarını, üzerine düşen yükümlülükleri ve ödemeleri gerçekleştirdiğini, ancak aradan geçen ... bir süreye rağmen dairenin ve tapunun devredilmediğini, bu nedenle dava konusu Konya İli, Beyşehir İlçesi, Hacıakif Mahallesi 162 ada 4 parsel sayılı 11 numaralı bağımsız bölümün tapusunun iptali ve adına tesciline, mahkeme aksi kanaatte ise davalıların sebepsiz zenginleştiği miktarın bilirkişi ile tespitiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00 TL'nin satış tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesine talep etmiş, 26.01.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 231.425,00 TL'ye yükseltmiş, 26.03.2021 tarihli dahili dava dilekçesi ile 11 numaralı bağımsız bölümün maliki olan ...'un davalı olarak davaya dahil edilmesini talep tmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...; dava konusu taşınmazın kendisi adına kayıtlı olmadığını, yüklenici davalı ...'nun edimlerini yerine getirmediğini, davalı ...'e Beyşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/231 Değişik İş sayılı dosyası ile dava açtığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

3. Dahil davalı ...; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

II. CEVAP

1. Davalı ...; dava konusu taşınmazın kendisi adına kayıtlı olmadığını, yüklenici davalı ...'nun edimlerini yerine getirmediğini, davalı ...'e Beyşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/231 Değişik İş sayılı dosyası ile dava açtığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

3. Dahil davalı ...; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafın tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olarak; davacının talebinin maddi hata niteliğinde olduğu ve sözleşmede belirlenen yol cephesine bakan dairenin 12 numaralı bağımsız bölüme ilişkin olduğu, belirtilen 12 numaralı dava konusu taşınmazın da iyi niyetli üçüncü kişi ... ... Yener adına tapuda tescilli olduğu ve iyi niyetli üçüncü kişinin ediminin korunması gerektiği, bu nedenle davacının tapu iptal ve tescil talebinin reddinin gerektiği, davacı tarafın terditli olarak istemde bulunduğu sebepsiz zenginleşme nedenine dayalı alacak istemine ilişkin olarak; davalılar ... ve ... arasında tanzim edilen sözleşme ile davalıların dava konusu edilen taşınmazın ve dairenin devirleri, satışları neticesinde elde ettikleri gelirlerin mevcut olduğu, ayrıca davacıya alacağın temliki niteliğindeki sözleşme doğrultusunda satılması/devredilmesi gereken dairenin devredilmemiş olması neticesinde davacının zararının, davalıların sebepsiz zenginleşmelerinin mevcut olduğu ... olmakla sebepsiz zenginleşen davalıların, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı, sebepsiz zenginleştiği bedelleri geri verme borcu altında olduğu gerekçesiyle; ''tapu iptali tescil talebinin reddine, 231.424,90 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ...; davaya konu satış sözleşmesinin tarafının kendisi değil diğer davalı olan yüklenici ... olduğunu, yüklenicinin inşaatı tamamlamadan bıraktığını, Beyşehir Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/23 Değişik İş numaralı dosyasında sunduğu üzere inşaat seviyesini %66,04'ten %76,65 seviyesine 750.000,00 TL harcayarak kendisinin getirdiğini, Beyşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/231 Esas (Değişik iş) sayılı dosyasını delil olarak bildirmesine rağmen değerlendirilmediğini, kendisinin hiçbir sebepsiz zenginleşmesinin bulunmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; sözleşmenin nisbiliği ilkesi gereği, davacının, yüklenici ile aralarındaki sözleşme nedeniyle sözleşmenin tarafı olmayan davalı arsa sahibinden tazminat talep etmesinin mümkün olmadığı, öte yandan, davalı yüklenicinin davacıya verdiği vekaletname içeriği incelendiğinde, yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden ... haklarının davacıya devrine yönelik bir ibare bulunmadığı, o halde, İlk Derece Mahkemesince, davalı arsa sahibi aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı ...'nin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Beyşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) 01.03.2022 tarihli, 2020/85 Esas - 2022/123 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, davacının tapu iptali ve tescili istemine yönelik davasının reddine, davacının alacak istemine yönelik davasının davalı ... Sivrioğlu yönünden kısmen kabulüne, 231.424,90 TL alacağın dava tarihinden (01.10.2020) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ndan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı; müteahhit ile arsa sahibi arasındaki sözleşme ile arsa sahibi ...'a 3 daire bırakılması gerekirken 4 daire bırakıldığını, arsa sahibi tarafından geriye etkili fesih yapıldıktan sonra taşınmaza yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre arsa sahibinden talep edilebileceğini, aynı şekilde yükleniciden bağımsız bölüm satın ... 3 üncü şahısların da sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre arsa sahibini dava edebileceği, burada zarara uğrayanın kendisi olduğunu, yükleniciye ödemiş olduğu parayla yüklenici tarafından arsaya inşaat yapıldığını ve %76,65 seviyesine getirildiğini, sebepsiz zenginleşenin ise davalı ... olduğunu, yüklenicinin haklarını alması için illa ki noterden vekaletname almasına gerek olmadığını, İstinaf kararında belirtilen Yargıtay HGK kararında bahsedildiği gibi yazılı temlik sözleşmesinin yeterli olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, terditli olarak yükleniciden temlik alınan şahsi hakka dayalı tapu iptal ve tescili ile mümkün olmadığı takdirde bağımsız bölüm bedelinin değerine ilişkin sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, terditli olarak yükleniciden temlik alınan şahsi hakka dayalı tapu iptal ve tescili ile mümkün olmadığı takdirde bağımsız bölüm bedelinin değerine ilişkin sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183 üncü maddesine göre; Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir.

2. 6098 sayılı Kanun'un 184 üncü maddesinde alacağın devrinin geçerliliğinin, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlı olduğu belirtilmiştir.

3. 6098 sayılı Kanun'un 188/1 ... maddesinde, borçlunun, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebileceği düzenlenmiştir.

4. Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 29.11.2016 tarihli ve 2015/30059 E., 2016/22423 K. sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir: "...davacı tüketiciler ile davalı satıcı-yüklenici arasındaki konut satışından kaynaklanmakta olup, diğer davalı arsa sahibi yapılan harici satış sözleşmelerinde taraf değildir. Yüklenici ile arsa sahibi arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi yüklenicinin inşaatı %28 seviyesinde iken terk etmesi nedeniyle arsa sahibi tarafından 09.06.2000 tarihinde noterden gönderilen fesih ihbarı ile fesh edilmiş olup, inşaat 28.06.2001 tarihinde belediye tarafından inşaata devam edilmemesi için mühürlenmiştir. Yüklenici ile arsa sahibi arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre yüklenici kendisine düşen bağımsız bölümleri harici satış sözleşmesi ile satmış olup, yapılan satış sözleşmelerinde davalı arsa sahibi taraf olmadığı gibi arsa sahibinin sorumluluğu yüklendiğine dair delil de ibraz edilmemiştir. Bu durumda; zarardan sözleşmenin tarafı sorumlu olacağından arsa sahibine husumet yöneltilemez..."

3. Değerlendirme

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesine ve kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı ile davalı yüklenici ... arasında yapılan harici satış sözleşmesi ile yükleniciye ait olacak bağımsız bölümlerden birinin davacıya 170.000,00 TL bedelle satılması kararlaştırılmış olup, taraflar arasındaki bu sözleşmenin alacağın devri niteliğinde olduğu, davalı yüklenici ...'nun arsa sahibine karşı edimlerini yerine getirmediği ve inşaat tamamlanmadan işi bıraktığı, bu durumda borçlu arsa malikinin devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları devralan davacıya karşı da öne sürebileceği, davacı ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmede arsa sahibinin taraf olmadığı ve satış bedelinin de arsa sahibine ödenmediği, bu durumda davacının yalnızca sözleşmenin tarafı olan yükleniciye başvurabileceği ve arsa sahibine husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan harcının istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.