muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2024/1986, Karar No: 2024/3102, Tarih: 30.05.2024

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19.03.2019 tarih ve 2017/14-1750 E. - 2019/321 K. sayılı ilamında özetle;

" Dava vekalet akdinin kötüye kullanılmasından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, yukarıda da ifade edildiği üzere vekalet sözleşmesinin en önemli unsurları arasında, vekilin hesap verme borcu gelmektedir. Vekil, yaptığı işin hesabını vermeye ve müvekkili nam ve hesabına edindiği her şeyi iade etmeye, iade edilinceye kadar da almış olduğu şeyleri saklamaya mecburdur. Vekilin hesap verme borcu, vekalet sözleşmesinin kurulmasıyla birlikte doğup, işin vekilin tarafından yürütülmesi sırasında ve sona ermesinde de devam etmektedir. Bu nedenle de vekilin aldıklarını geri verme borcunda zamanaşımı vekalet sözleşmesi sürdükçe işlemez. Bir başka deyişle iade borcunda muacceliyet vekilin hesap vermesi veya sözleşme ilişkisinin bitmesiyle başlar (Hukuk Genel Kurulunun 2011 tarihli ve 2011/13-161 Esas ve 2011/276 Karar sayılı). Somut olayda, vekil sıfatıyla harekete eden davalının hesap verme borcunu yerine getirdiğine ilişkin dosya arasında herhangi bir belge de bulunmamaktadır. Hal böyle olunca eldeki davada zamanaşımının dolduğundan bahsedilemez. Dava süresinde açılmış olup işin esası incelenerek taraf delillerinin toplanıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken zamanaşımı süresinin dolduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.

Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, davalının davacının vekil sıfatıyla dava konusu taşınmazların temliki ile ilgili olarak yaptığı bir işlem bulunmadığından, davada "Vekalet görevinin kötüye kullanılması" hukuksal nedenine dayanılmasının kabul edilemeyeceği, davacının davalıya para gönderdiğini belirterek inanç ilişkisine dayanmış bulunduğundan eldeki davada zamanaşımının davacının ferağ umudunun yitirdiği an olan dava tarihinde işlemeye başlayacağı, dolayısıyla davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığına işaret eden özel daire bozma kararı doğrultusunda hükmün bozulması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de bu görüş kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir." gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile değişik gerekçelerle direnme kararının bozulmasına, karar verilmiştir.

VI. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI SONRASINDA; MAHKEMECE VERİLEN KARAR VE DAİREMİZİN BOZMA İLAMI:

A. Mahkemenin 12.10.2021 tarihli ve 2019/653 E. - 2021/214 K. sayılı kararıyla;

VI. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI SONRASINDA; MAHKEMECE VERİLEN KARAR VE DAİREMİZİN BOZMA İLAMI:

A. Mahkemenin 12.10.2021 tarihli ve 2019/653 E. - 2021/214 K. sayılı kararıyla;

"...Davanın vekalet sözleşmesinin kötüye kullanılmasına dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkin olduğu, toplanan delillere göre davacının kendisi adına taşınmaz alınması amacıyla davalı tarafa göndermiş olduğu paralarla ... Mahallesi 963 parsel sayılı taşınmazdan hisseler almayı amaçladığı, ancak davalı tarafın vekalet sözleşmesine aykırı davranarak ilgili hisseleri kendi adına aldığı, her ne kadar davacı taraf hisselerin kendi adına alınması için davalıya vekaletname vermiş ise de davalı tarafın vekalet görevini kötüye kullanıp 963 parsel sayılı taşınmazdaki hisseleri direk kendi üzerine alarak vekalet görevini kötüye kullandığı, bu kapsamda davalı tarafın hakkı olmadığı halde hisse sahibi olduğu hisselerin tapu kayıtları ile ilgili taşınmazlardaki davalı adına olan intifa haklarının iptali gerektiği ayrıca yargılama sırasında üçüncü kişiye devredilen davalıya ait 3/12 lik hisseye yönelik davacının tazminat talebinin de kabulü ile 1.224.750,66 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği..." gerekçesiyle; davanın kabulüne, karar verilmiştir.

B. Dairemizin 10.01.2023 tarihli ve 2022/4443 E. - 2023/83 K. sayılı kararında özetle;

B. Dairemizin 10.01.2023 tarihli ve 2022/4443 E. - 2023/83 K. sayılı kararında özetle;

"...Dava konusu taşınmazların geldisi olan 963 parsel sayılı taşınmazda davalı ...'nın 22.06.1992 tarihli satış işlemiyle 4/12 hisse, 17.07.1992 tarihinde yapılan satış işlemiyle ise 2/12 hisse satın alarak toplamda 6/12 hisse edindiği; 25.12.1992 tarihli satış işlemiyle bu 6/12 hisseyi dava dışı Sadık'a satış yoluyla devrederek, 28.12.1992 tarihinde taşınmazın tapu kaydına "6/12 payın intifa hakkı ...'ya aittir." şerhi konulduğu; 14.12.1995 tarihli satış işlemiyle Sadık'ın davalı ...'dan devraldığı 3/12 hisseyi davalı ...'ya, kalan 3/12 hisseyi ise davacı ...'e satış yoluyla devrettiği, 1998 yılında ve 2014 yılında yapılan imar uygulamaları ile de dava konusu taşınmazların oluştuğunun tespit edildiği; davacının eldeki davayı, dava konusu taşınmazı satın alması konusunda davalıyı vekâletname ile yetkilendirdiği ve davalıya para gönderdiği hâlde davalının vekâlet görevini kötüye kullanarak taşınmazı kendi adına satın aldığı iddiasıyla açtığı; diğer taraftan her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde, 14.12.1995 tarihinde yapılan satış işlemi sırasında davalının dava konusu hissenin yarısını ve intifa hakkını aldatma yoluyla kendi adına tescil ettirdiğini ileri sürmüşse de, dosya kapsamına göre davacı tarafın bu iddiasını ispatlayamadığı gibi; 25.02.2021 tarihli duruşmada davacının,14.12.1995 tarihinde yapılan satış işlemi sırasında evrakları okumadan imzaladığını beyan ettiği; davacı, dava konusu 6/12 hissenin tamamının kendisine ait olduğunu iddia etmekteyse de 14.12.1995 tarihinde tapuda bizzat işleme katılmak suretiyle kendisine ait olduğunu savunduğu hissenin yarısının devrine onay verdiği, bunun yanında bu hisse üzerinde davalı lehine intifa hakkı tesis ettiği, bu durumda artık davalının vekâlet görevini kötüye kullandığından söz edilemeyeceğinin kabulü gerektiği; bu nedenle Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VII. MAHKEMECE VERİLEN TEMYİZE KONU EDİLEN KARAR

Gerekçe ve Sonuç:

Mahkemenin başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yukarıdaki Dairemiz bozma ilamında belirtilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilmiştir.

VIII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

VII. MAHKEMECE VERİLEN TEMYİZE KONU EDİLEN KARAR

Gerekçe ve Sonuç:

Mahkemenin başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yukarıdaki Dairemiz bozma ilamında belirtilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilmiştir.

VIII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece eksik incelemeyle ve gerekçesiz olarak karar verildiğini, maddi bir hata neticesinde Yargıtay ilamına uyulmasının taraflar açısından usuli kazanılmış hak doğurmayacağını, Yargıtay 7. Hukuk Dairesince bozma ilamında davanın hile hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil davası olduğunun kabul edildiğini, ancak mahkemece hile konusunda inceleme yapılmadığını, bu eksikliğin davanın sonucunu etkileyen maddi hata olduğunu, duruşmalı temyiz incelemesi sırasında ve karar düzeltme dilekçelerinde aynı hususları dile getirdikleri halde bu beyanlarının ve iddialarının dikkate alınmadığını, aldatma iddiası yönünden yeniden inceleme yapılması gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; vekalet görevinin kötüye kullanılması nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. Vekalet sözleşmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun (TBK) 502 ila 514 üncü maddeleri arasında düzenlenmiş olup, Türk Borçlar Kanununun gerek temsile gerekse vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümleri uyarınca vekilin, vekâlet verenin yararına ve iradesine uygun hareket etme, onu zararlandırıcı davranışlardan kaçınma yükümlülüğü bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanununun 506/2 inci maddesinde yer alan "Vekil üstlendiği iş ve hizmetleri, vekalet verenin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür" şeklindeki açık hüküm gereğince, vekilin sadakat ve özen borcu, vekil edene karşı en önde gelen borçlarındandır. Bu borcun bir gereği olarak vekil, vekil edenin daima yararına hareket etme, vekil edeni zararlandırıcı, onun iradesine aykırı eylem ve işlemlerden kaçınma yükümlülüğü altındadır.

2. Vekil bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, özellikle vekâleti kasten vekil edenin zararına, kendisinin veya başka birinin yararına kullandığı takdirde vekâlet sözleşmesinin kötüye kullanılması söz konusu olabilir. Çünkü, vekâlet sözleşmesi temelinde güven esasına dayalı iş görme edimi ihtiva eden bir sözleşme olup, bu güvenin korunması Türk Borçlar Kanunu'nun vekâlet sözleşmesini düzenleyen hükümleri yanında 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2 nci maddesinde ifadesini bulan dürüstlük kuralının da bir gereğidir.

3. Vekilin sadakat ve özellikle özen borcunu yerine getirmemesi mutlaka vekâlet görevinin kötüye kullanılması sonucunu doğurmaz. Vekâlet görevinin kötüye kullanılmasından söz edilebilmesi için zararlandırma kastının bulunması, vekil edenin zararlandırma kastıyla harekete eden vekilin eylem ve işlemlerinden zarar görmesi gerekir. Vekâlet görevinin kötüye kullanılmasında en önemli unsur kasıt iken, vekilin mutlaka kendisine veya bir başkasına çıkar sağlaması gerekmez. Vekil, kendisi veya üçüncü kişinin çıkarı için kasten vekil edenin zararına hareket edebileceği gibi, vekâlet görevini kötüye kullanırken, kendisini veya üçüncü kişiyi faydalandırmayı düşünmeyerek sırf vekil edeni zararlandırmak amacıyla da bir eylem veya işlem yapabilir.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

IX. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Onama harcı peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/4218, Karar No: 2024/5018, Tarih: 08.05.2024

**10. Hukuk Dairesi         2024/4218 E.  ,  2024/5018 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1413 E., 2023/1456 K.

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/75 E., 2022/364 K.

Taraflar arasındaki 4/a sigorta başlangıcının tespiti olmadığı takdirde 1479 sayılı Esnaf Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespitine ilişkin davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, emeklilik işlemlerinin başlatılması için başvurulduğunu, kurum tarafından talebinin reddedildiğini, kurum tarafından verilen cevapta ilk işe giriş tarihinin 01.10.2003 olduğu, doğum tarihinin 01.01.1970 olduğunu, emekli olabilmesi için 60 yaş 7000 gün prim ödeme şartının yerine getirmesi gerektiğini, tescil tarihinin hizmetin çıraklık olarak geçtiğinden ilk işe giriş olarak kabul edilmeyip, bağkur tesciline göre emeklilik koşullarının belirlendiğinin bildirildiğini, davacının 1985 yılı Şubat ayında ... Namal'a ait işyerinde hizmet akdinin unsurlarını içerir şekilde fiilen bir işçinin yapabileceği her işi yapmak suretiyle asgari ücret alarak, tam mesaili çalışmaya başladığını, çıraklık yasasının çıkması ile işvererinin "ustalık belgen olsun, git okula kaydını yaptır" talimatı ile, Serik Merkezi Eğitim Müdürlüğüne kaydedildiğini ve davacının 01.11.1986 tarihinde işe giriş kaydının yapıldığını, davacının çırak olarak değil normal çalışan sıfatıyla sigorta başlangıcı olmasına rağmen kurum tarafından sigortanın çıraklık yaptığı dönemde yatırılmış olduğu gerekçesiyle emeklilik işlemleri başlatılmadığını, davacının Serik Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına 6203 üye kayıt numarası ile 15.06.1993 tarihinde 5510 sayılı Kanun'un 4/b-1,2,3 maddesine göre kayıt yaptırıldığını, davacının bu anılan kanun kapsamında sigortalı sayıldığını, davalı kurumca bu durumda göz ardı edilerek davacının işe giriş tarihi 01.10.2003 olarak değerlendirildiğini ileri sürerek; davacının 01.11.986 tarihinde sigorta prim ödemesinin gerçek çalışan olarak ödendiğinin tespiti ve tesciline, bu mümkün olmaz ise davacının oda kaydına istinaden 15.06.1993 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, görev ve yetki itirazında bulunduğunu, davalı ...'nin kurum nezdinde 7112250120 ve 1431918081 sicil numaralı dosyaları bulunduğunu, 7112250120 sicil numaralı dosyası; 16/09/2003 tarihli başvurusuna istinaden 01.10.2003 tarihinden tescili yapılarak 06.12.2010 ( ziraat odası terk tarihi ) tarihine kadar , 1431918081 sicil numaralı dosyası; vergi kaydından dolayı 07.12.2010 - 29.12.2020 tarihleri arasında 4-1/b kapsamında bulunduğunu, adı geçen davalı sigortalının dava dilekçesinin ekinde yer alan sigortalılık belgesinde 01.02.1993 - 30.08.1994 tarihleri arası Serik Vergi dairesine, 15.06.1993 - 10.07.2003 tarihleri arası Serik Esnaf ve Sanatkarlar Odasına, 11.06.1993 tarihinden devam eden Esnaf Sicil Memurluğuna kaydı bulunduğunu, bunun yanı sıra 5510 sayılı Kanun'un 4-1/b kapsamında oldukları halde tescilini yaptırmayanların hak ve yükümlülükleri 01.10.2008 tarihinde başlayacağının hüküm altına alındığından belirtilen madde hükümlerine göre sigortalının geriye dönük tescil işlemin yapılmasına imkan bulunmadığını, davacı sigortalı, Kuruma kanunda belirlenen sürede başvurmadığını, kendi kusuru sonucu müvekkil kurumun emeklilik işlemlerini başlatmaması nedeniyle davacı tarafından açılan işbu davanın reddi gerektiğini, bunun yanında 5510 sayılı Kanun madde 5/1-b'ye göre aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında, iş kazası ve meslek hastalığıyla, hastalık sigortası hükümleri uygulanmakta olup bu kişiler SSK (4/1-a) kapsamında sigortalı sayılmakta ise de, staj ve çıraklık süreleri emeklilik hesabında dikkate alınmadığını ileri sürerek; davanın reddini savunmuştur. davacının işverenin davaya dahil edilmesi gerektiğini, Kurumun feri müdahil olduğunu, Kurum kayıtları resmi kayıt niteliğinde olduğunu, aksinin de aynı güçte deliller ile ispatlaması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından, "...Dava dışı "... Namal" işyeri unvanı işyerinden verilmiş dönem bordrolarında çırak olarak verildiği anlaşılmaktadır. 01.01.1970 doğumlu olan davacının işe giriş bildirgesi verildiği tarihte (01.11.1986) 16 yaşında olduğu görülmüştür. Bu nedenle çırak olarak görev yapan davacının uzun vadeli sigorta kollarında sigortalılığının kabulü mümkün olmadığından, davacının sigortalı işe giriş tarihinin 01.11.1986 olması yönündeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir... Davacının dava konusu dönemde herhangi bir sigortalılık kayıt ve tescili bulunmadığı gibi 1479 sayılı Kanun'un Geçici 18 veya 5510 sayılı Kanun'un Geçici 8 inci maddeleri kapsamında herhangi bir borçlanma talebi bulunmamaktadır...." gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, İlk Derece Mahkemesi kararının hatalı olduğunu, usul ve kanuna aykırı karar verildiğini, Kurum işlemlerinin mevzuata aykırı bulunduğunu beyan ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 05.06.1986 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununa göre, çıraklar teorik ve pratik eğitime tabi tutulurlar. Davacı ile işveren arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının belirtilen devrede çırak olup-olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılarak karar verilmelidir. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır.

Davacının 01.11.1986 tarihinde 16 yaşında olduğu, işe giriş bildirgesinin kuruma çırak olarak verildiği, uzun vadeli sigorta kollarında sigortalılığının bulunmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki talebin reddi yerindedir.

Davacının diğer talebi yönünden yapılan değerlendirmede de davacının dava konusu dönemde herhangi bir sigortalılık kayıt ve tescilinin bulunmadığı, 1479 sayılı kanunun geçici 18 veya 5510 sayılı kanunun geçici 8 inci maddeleri kapsamında herhangi bir borçlanma talebinin de bulunmadığı anlaşılmakla, davacının talebini reddeden kurum işlemi ve ilk derece mahkemesi kararı yerindedir...." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 4/a sigorta başlangıcının tespiti olmadığı takdirde 1479 sayılı Esnaf Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 4/a sigorta başlangıcının tespiti olmadığı takdirde 1479 sayılı Esnaf Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2 nci, 3/II-B, 6 ncı, 108 inci, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü, 5 inci,16 ncı maddesi, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, Geçici 4 üncü maddesi,1479 sayılı Kanun'un geçici 18 inci, 5510 sayılı Kanun'un geçici 8 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/11222, Karar No: 2024/3176, Tarih: 27.02.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/11222 E.  ,  2024/3176 K.**

**"İçtihat Metni"**

B O Z M A Ü Z E R İ N E

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2022/326 E., 2022/1045 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

1- 5271 sayılı Kanun'un 196/2. maddesinde yer alan “Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir.” şeklindeki düzenleme uyarınca, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h maddesinde düzenlenen hırsızlık suçuna ilişkin cezanın alt sınırının 5 yıl olması karşısında, sanığın talimat ile başka mahkeme tarafından sorguya çekilemeyeceği gözetilmeden savunma hakkı kısıtlanarak hakkında yazılı şekilde hükümler kurulması,

2- 5237 sayılı Kanun'un 142. maddesinde, 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 62. maddesi ile yapılan ve 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik uyarınca, sanığa yüklenen 5237 sayılı Kanun’un 142/2-h ve 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırının 5 yıldan fazla olması ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 14.10.2021 tarihli ve 2021/35 Esas, 2021/473 Karar sayılı kararı dikkate alınarak, 5271 sayılı Kanun’un 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafi atanması ve hüküm duruşmasında müdafiinin hazır bulunması gerektiği, bozmadan sonra sanığa zorunlu müdafii atandığı, ancak mazeretini bildirmeksizin hükmün esasını oluşturan kısa kararın açıklandığı 28.12.2022 tarihli son oturuma katılmayan sanık müdafiinin aynı celsede esaslı bir işlem olan Cumhuriyet savcısının mütalaasına karşı beyanlarının alınmadığı anlaşılmakla; 5271 sayılı Kanun'un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı hareket edilerek sanığın savunma hakkının kısıtlanması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin, bu sebeplerden dolayı istem gibi BOZULMASINA, 27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.