muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/7215, Karar No: 2007/8012, Tarih: 21.06.2007

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

9.3.1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylak yerlerden olduğu saptanırsa olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olduğu saptanarak yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

Davacı Hazinenin karar düzeltme istemi açıklanan nedenle de yerinde olduğundan hükmün yazılan gerekçelerle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Dairemizin 2.11.2006 tarih ve 2006/11481-12410 sayılı ilamının KALDIRILARAK, hükmün açıklanan nedenlerle de BOZULMASINA, 21.6.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/7380, Karar No: 2017/14042, Tarih: 29.11.2017

**18. Ceza Dairesi         2017/7380 E.  ,  2017/14042 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK : ...

SUÇLAR : İş yeri dokunulmazlığının ihlali, mala zarar verme

HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Suça sürüklenen çocuğu yüklenen suçların yasa maddesinde öngörülen cezanın türü ve üst sınırı itibariyle, 5237 sayılı TCK’nın 66/1-e, ve 67/4 maddelerinde belirlenen 7 yıl 12 aylık dava zamanaşımının suç tarihinden temyiz inceleme tarihine kadar gerçekleştiği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görülmekle sair yönleri incelenmeyen hükümlerin 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK’nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA ancak; yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu hususta anılan yasanın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak karar verilmesi mümkün olduğundan 5237 sayılı TCK’nın 66/1, 66/2-e ve 67/4 ve CMUK’nın 223. maddeleri uyarınca suça sürüklenen çocuk hakkındaki kamu davaların gerçekleşen dava zamanışımı nedeniyle, DÜŞÜRÜLMESİNE, 29/11/2017 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/1598, Karar No: 2014/7395, Tarih: 17.04.2014

**15. Ceza Dairesi         2014/1598 E.  ,  2014/7395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık

HÜKÜM : Beraat

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Gerekçeli karar başlığında “21/02/2003” şeklinde gösterilen suç tarihinin “17/08/2010” olarak mahallince düzeltilmesi mümkün görülmüştür.

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için; failin bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürüp, onun veya başkasının zararına, kendisine veya başkasına yarar sağlaması gerekmektedir. Hile nitelikli bir yalandır. Fail tarafından yapılan hileli davranış belli oranda ağır, yoğun ve ustaca olmalı, sergileniş açısından mağdurun inceleme olanağını ortadan kaldıracak nitelikte bir takım hareketler olmalıdır. Kullanılan hileli davranışlarla mağdur yanılgıya düşürülmeli ve bu yanıltma sonucu yalanlara inanan mağdur tarafından sanık veya bir başkasına haksız çıkar sağlanmalıdır. Hilenin kandırıcı nitelikte olup olmadığı olaysal olarak değerlendirilmeli, olayın özelliği, fiille olan ilişkisi, mağdurun durumu, kullanılmışsa gizlenen veya değiştirilen belgenin nitelikleri ayrı ayrı nazara alınmalıdır.

TCK'nın 158/1-e bendinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak dolandırıcılık suçunun işlenmesi nitelikli hal kabul edilmiştir. Hangi kurum ve kuruluşların, kamusal nitelik taşıdığı o kurumun kadro bakımından bağlı olduğu durumu düzenleyen mevzuata göre belirlenir. Bu nitelikli halin oluşması için eylemin kamu kurum ve kuruluşlarının mal varlığına zarar vermek amacıyla işlenmesi gerekir.

Zarar vermek, kamu kurum ve kuruluşlarından hakkı olmayan bir parayı almak ya da bir borcu geri vermemek şeklinde olabilir. Bu suçun zarar göreni kamu kurum ve kuruluşunun tüzel kişiliğidir. Kamu kurum ve kuruluşlarının zarar görmesi söz konusu değilse bu suç oluşmayacaktır. Dolandırıcılık suçunun kamu yararına çalışan hayır kurumlarının zararına işlenmesi madde kapsamında değildir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre; usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz. (Ek cümle: 07/05/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

Buna göre, iç hukukta doğrudan hukuksal sonuçlar yaratan Uluslararası Sözleşmeler, yasalar üstü bir konumdadır ve iç hukukun bir parçası olarak yürütmeyi ve yargıyı bağlamaktadır.

İç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) temel amacı, insan haklarının korunması ve bu haklara yönelik ihlallerin engellenmesidir. İnsan hakları, insan onurunu korumayı, insanın maddi ve manevi gelişmesini sağlamayı amaçlayan haller olup, insanın doğuştan var olan hak ve özgürlükleridir. Bu haklar, hak sahiplerini yetkili bir konuma getirirken, devleti ve diğer üçüncü kişileri o kişinin hakkına saygılı olma yükümlülüğü altına sokar.

AİHS. madde 1'e göre, sözleşmeye taraf devlet, hangi yolla olursa olsun sözleşmede öngörülen haklara riayet yükümlülüğü altındadır. Madde 2'ye göre, her ferdin yaşama hakkı kanunun himayesi altındadır. Madde 3'e göre, hiç kimse... aşağılayıcı muamele veya cezaya tabi tutulamaz. Madde 8'e göre, herkes özel ve aile yaşamına... saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

AİHS, özel ve aile yaşamına, haksız ve keyfi müdahalelere karşı, bireyi korumaktadır. Özel yaşam, bireyin içinde kişiliğini oluşturabileceği ve geliştirebileceği bir alanın garanti edilmesidir. Geniş manada tanımlanan aile, anne-baba ister meşru isterse gayrı meşru olsun bunların çocukları ile olan ilişkilerini içermektedir. Aile yaşamına saygı hakkı, anne-baba arasındaki ilişki sona ermiş artık birlikte yaşamıyor veya boşanmış olsalar bile, çocukla eşler arasında birlikte yaşama ve kişisel ilişki kurma hakkını da içermektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin pek çok kararlarında tanımladığı gibi, bir davranış eğer kişilerde aşağılık duygusu yaratıyorsa ve onları küçük düşürecek veya alçaltacak nitelikte ise aşağılayıcı muameledir. Bu muamelenin kamuya açık olarak yapılması onun aşağılayıcı nitelikte olup olmamasında rol oynamakla beraber kişinin kendi gözünde küçük düşmesi yeterli sayılmaktadır.

Somut olayda; sanık ...'ın, 26/09/1987 tarihinde vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 21/02/2003 tarihinde eşinden muvazaalı olarak boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdığı iddia edilmiş ise de,

Somut olayda; sanık ...'ın, 26/09/1987 tarihinde vefat eden babasından yetim maaşını alabilmek için 21/02/2003 tarihinde eşinden muvazaalı olarak boşandığı, ancak aynı evde birlikte yaşamaya devam ettikleri, SGK'dan maaş almak suretiyle haksız menfaat temin ederek kamu kurumunu dolandırdığı iddia edilmiş ise de,

Mahkeme tarafından mutlak butlanla malul bir karar olduğuna hükmedilmeyen bu nedenle hukuken geçerli olan bir kararla boşandıktan sonra, eşlerin bir arada yaşamasını engelleyen, birlikte yaşamanın suç olduğuna dair kanuni bir düzenlemenin bulunmaması karşısında, eşlerin bir arada yaşamasının boşanmanın maaş almak amacıyla yapıldığının ve hileli davranışın kanıtı olamayacağı, nitekim 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinde bu durumu tespit edilen kimselerin gelir ve aylığının kesileceği ve ödenmiş tutarların geri alınacağının belirtildiği, bu hususta cezai düzenlemenin bulunmadığı, sanığın eyleminin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu gözetilerek, dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığına yönelik kabulde, Anayasa, AİHS ve kanuni düzenlemeler dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre; katılan vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün ONANMASINA, 17/04/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/2880, Karar No: 2016/9913, Tarih: 12.05.2016

**5. Hukuk Dairesi         2016/2880 E.  ,  2016/9913 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalılardan ... vd. vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

- K A R A R -

Bilirkişi raporlarında münavebe ürünü olarak alınan buğday, fiğ, kuru fasulyenin dekar başına verim miktarlarının İl/İlçe Tarım Müdürlüğünden, değerlendirme tarihi olan 2015 yılı dekar başına üretim masrafları ile hasat dönemindeki ortalama toptan kg. satış fiyatlarının da ilgili resmi kuruluşlardan sorulmasından,

Sonra, alınacak cevaplarla birlikte gönderilmek üzere dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12/05/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2006/14456, Karar No: 2010/136, Tarih: 20.01.2010

**6. Ceza Dairesi         2006/14456 E.  ,  2010/136 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Yağma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:

5237 Sayılı TCY’nın 150. maddesinin 2. fıkrasındaki “malın değerinin azlığı” kavramının, 765 sayılı TCY’nın 522. maddesindeki hafif ve pek hafif ölçütleriyle, her iki maddenin de cezadan indirim olanağı sağlanmak dışında benzerliği bulunmadığı, “değerin azlığı” nın 5237 sayılı Yasaya özgü ayrı ve yeni bir kavram olduğu, Yasakoyucunun amacı ve suçun işleniş biçimi, olayın özelliği ve sanığın özgülenen kastıda gözetilmek suretiyle, daha çoğunu alabilme olanağı varken, değer olarak da gerçekten az olan şeylerin alınması durumunda, yasal ve gerekçeleri de açıklanarak uygulanabileceği gözetilmeden, somut koşulları oluşmadığı halde aynı Yasanın 150/2. maddesiyle cezadan indirim yapılması karşı temyiz bulunmadığından bozma nedeni yapılmamış,dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hâkimler Kurulunun takdirine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Hapis cezasıyla hükümlülüğünün yasal sonucu olarak sanığın, kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerine ilişkin haklardan 5237 sayılı TCY.nın 53/3.maddesi uyarınca mahkûm olduğu hapis cezasından koşullu salıverilmesine kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş sanık ... savunmanının temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla CMUK’nun 322.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkında 5237 sayılı TCY.nın 53. maddesinin uygulanmasına ilişkin hüküm fıkrasının sonuna “aynı Yasanın 53/3. maddesi uyarınca sanığın, kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkilerinden ise koşullu salıverilme tarihine kadar yoksun bırakılmasına,” tümcesinin eklenmesi suretiyle eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 20.1.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/230, Karar No: 2017/3430, Tarih: 26.04.2017

**14. Hukuk Dairesi         2017/230 E.  ,  2017/3430 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil olmaz ise tazminat davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 22.10.2015 gün ve 2015/11126 Esas - 2015/9408 Karar sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı vekili ve davalı ... tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı vekili; 80 parsel sayılı taşınmazın davalı ...'ya ait olduğunu ve davalı yüklenici ... tarafından taşınmaz üzerine arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca apartman yapıldığını, davacının yükleniciye düşen 9 nolu bağımsız bölümü 16.03.2011 tarihli sözleşme ile satın alıp, 2013 yılının Ağustos ayı itibariyle de daireyi eksiklikleriyle birlikte teslim aldığını ve o günden beri taşınmazı fiilen kullandığını, ancak taşınmaza ait tapu devrinin yapılmadığını ileri sürerek; tapu iptali ve tescil, mümkün değilse yapılan masraflarla birlikte taşınmazın güncel değerinin tespiti ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... 27.11.2014 günlü duruşmaya bizzat katılarak, davacının iki yıldır dairesinde oturduğunu ancak arsa sahibi tarafından tapu devrinin yapılmadığını belirtmiş ve tapu devrinin yapılmasına bir itirazının bulunmadığını açıklamıştır.

Davalı ... vekili ise, davanın reddini savunmuş ve rapora itiraz dilekçesinde, davacı ile bir sözleşme yapılmadığını beyan etmiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile 9 nolu bağımsız bölümün davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin hükmü temyizi üzerine Dairemizce, davalı yüklenici ve davalı arsa sahibi arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin varlığı kanıtlanamadığından tapu iptali ve tescil kararı verilmesinin doğru olmadığı, ancak terditli tazminat talebi hakkında TBK'nın 112. maddesi gereğince müspet zararın saptanarak davalı yükleniciden tahsiline karar verilmesi gerektiği belirtilerek,

davacının ikinci k...edeki tazminat talebiyle ilgili olumlu veya olumsuz karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili ile davalı ... karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

davacının ikinci k...edeki tazminat talebiyle ilgili olumlu veya olumsuz karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili ile davalı ... karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi 264 ada 80 parsel sayılı taşınmazın, davalı ... adına kayıtlı 264 ada 30 sayılı parsel ile dava dışı ...'ya ait 264 ada 31 sayılı parselin tevhidi suretiyle oluşturularak anılan kişiler adlarına paylı mülkiyet üzere tescil edildiği ve bilahare taşınmazda 29.01.2013 tarihinde17 adet bağımsız bölümden oluşan kat irtifakı tesis edilerek çekişmeye konu 9 nolu bağımsız bölümün davalı ... adına kaydedildiği;  davalı ...'nın 14.04.2010 tarihinde düzenleme şeklinde vekaletnameyle "264 ada 30 parseliyle ilgili ifraz-tevhit neticesi oluşan yeni parsellerde kayıtlı bulunan taşınmazı üzerinde yaptırmakta olduğu inşaatla ilgili işler yönünden...'yı vekil tayin ettiği, yapı sahibi olarak adı geçenlere 31.12.2010 tarihinde yapı ruhsatı verildiği, inşaatın tamamlandığı ve davaya konu 9 nolu bağımsız bölümde davacının ikamet ettiği; davacı vekilinin, davacının abone olarak gösterildiği elektrik tahsilatı makbuzları ile apartman giderleri ödeme makbuzlarının bazılarını dosyaya ibraz ettiği, davalı kayıt maliki ...'in çekişmeli daireyi bugüne kadar davacının kullanmasıyla ilgili uyuşmazlık çıkarmadığı, kullanımına karşı çıkmadığı gibi bu yönde ihtar veya dava yoluna başvurmadığı, davacının dayandığı harici satış sözleşmesinin de "... İnşaat Şanlı Apt. Daire Satış Sözleşmesi" başlığını taşıdığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; davalı ... vekilinin yerel mahkeme kararını temyiz dilekçesinde açıkça, "davalı ... ile dava dışı ... arasında vekaleten inşaat yapımı sözleşmesi imzalandığını, yapımcı ...'in inşaata başladığını ancak tamamlamadığından davalı ...'in inşaatı bitirdiğini" beyan ettiği; davalı ...'nın da karar düzeltme dilekçesinde "264 ada 30 parsel sayılı kendisi ve oğlu ...'e ait taşınmaz ile davalı ...'e ait aynı ada 31 sayılı parselin aralarındaki anlaşma gereğince bina yapılmak üzere tevhit edildiğini, binanın kendisi ve oğlu ... tarafından yapılacağı ve bina tamamlandığında davalı ...'e 3 daire verileceği yönünde sözlü anlaşmaları olup, bu doğrultuda davalı ...'in dava dışı ...'i vekil tayin ettiğini, inşaatın kendisinin finansörlüğünde ve oğlu ...'in idare ve denetiminde taahhüt edilen sürede tamamlandığını" belirttiği görülmektedir.

Bilindiği üzere; eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

Bilindiği üzere; eser sözleşmelerinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taraflara karşılıklı hak ve borçlar yüklemekte; yüklenici, finansı sağlayan arsa malikinin taşınmazı üzerine bina yapma işini üstlenmekte, arsa maliki ise inşa edilecek binadaki bir kısım bağımsız bölümlerin mülkiyetini yükleniciye devretmeyi vaat etmektedir.

Arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen inşat sözleşmesi gereğince yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davaları ile ilgili olarak kanunlarımızda bir düzenleme mevcut olmadığından bu konulardaki uyuşmazlıkların çözümünde uygulanan 30.09.1988 tarihli ve 1987/2 1988/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile "tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetini devir borcu doğuran ve ancak yasanın öngördüğü biçim koşullarına uygun olarak yapılmadığından geçersiz olan sözleşmeye dayanılarak açılan bir cebri tescil davasının kural olarak kabul edilemeyeceği; bununla beraber Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olmak üzere yapımına başlanan taşınmazdan bağımsız bölüm satımına ilişkin geçerli bir sözleşme olmadan tarafların bağımsız bölüm satımında anlaşarak alıcının tüm borçlarını eda etmesi ve satıcının da bağımsız bölümü teslim ederek alıcının onu malik gibi kullanmasına rağmen satıcının tapuda mülkiyetin devrine yanaşmaması hallerinde, olayın özelliğine göre hakimin, Medeni Kanunun 2. maddesini gözeterek açılan tescil davasını kabul edebileceği" benimsenmiştir.

Yüklenicinin arsa payı karşılığı inşaat yapmakta olduğu veya arsa sahibinin aynı zamanda yüklenici sıfatıyla hareket ederek (yapsatçı konumunda) inşa etmekte olduğu binalardan bağımsız bölüm satın alınması halinde Borçlar Kanununun 163. maddesi (TBK m. 184) gereğince üçüncü kişiye yapılacak temlikin yazılı olması yeterlidir.

Bu tür davalarda mahkemece öncelikle yüklenicinin edimini (eseri meydana getirme ve teslim borcunu) yerine getirip getirmediğinin, ardından sözleşme hükümlerindeki iskan koşulu (oturma izni) v.s. diğer borçlarını ifa edip etmediğinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bunun için de davaya konu temlik işleminin geçerli olup olmadığı, arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yüklenicinin borçlarının neler olduğunun sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacının arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alması halinde arsa sahibini ifaya zorlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince; “Borçlu, temlike vakıf olduğu zaman; temlik edene karşı haiz olduğu defileri, temellük edene karşı dahi dermeyan edebilir.” Buna göre temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı defileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı da ileri sürebilir. Temlikin konusu, yüklenicinin arsa sahibi ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı gerçek alacak ne ise o olacağından, temlik eden yüklenicinin arsa sahibinden kazanmadığı hakkı üçüncü kişiye temlik etmesinin arsa sahibi bakımından bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı şahsi hakkı üçüncü kişiye (davacıya) temlik etmişse, üçüncü kişi (davacı) Borçlar Kanununun 81. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere bu gibi davalarda arsa sahipleri ile yüklenici arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda; davalı ... ile dava dışı ... arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı davalıların kabulündedir. Yine binanın yapıldığı ve taşınmazda kat irtifakı tesis edildiği dosya kapsamıyla sabittir. Ne var ki, davalı ... inşaatı kendisinin tamamladığını ileri sürmüş, davalı ... ise, oğlu ... ile birlikte binayı tamamen kendilerinin yaptığını beyan etmiş olup, mahkemece ...'nın zorunlu dava arkadaşı olduğu gözetilmeksizin taraf teşkili tamamlanmadan işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmadığı gibi, yapılan araştırma ve incelemenin de hükme elverişli ve yeterli olduğu söylenemez. 264 ada 80 parsel sayılı taşınmazın tevhit öncesindeki aynı ada 31 sayılı parselin tüm intikalleri gösterir biçimde tapu kaydı ile varsa binanın yapı kullanma izin belgesi getirtilmemiş, yukarıda belirtilen olgular gözetilerek davalı ... ile davalı ... ve oğlu ... arasındaki hukuki ilişkiler üzerinde durulmamış, davalı ... ile yüklenici ...'nın baba-oğul olup, birlikte iş yapıp yapmadıkları, üçüncü kişilere karşı bu konuda güvence verip vermedikleri, davalıların karşılıklı edimlerinin ne olduğu ve ifa durumu kuşkuya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulmamıştır.