muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2022/11720, Karar No: 2022/11364, Tarih: 05.10.2022

... Bölge Adliye Mahkemesi 32. Hukuk Dairesinin 27.10.2021 tarihli ve 2019/1410 Esas, 2021/1635 Karar sayılı kararıyla; davalı vekilince ... sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kamu düzenine aykırılık teşkil edecek bir durumun bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve takdirinde bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 19.01.2022 tarihli ve 2021/12644 Esas, 2022/580 Karar sayılı ilâmı ile davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra;

"...Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde, davacının işyerinde haftanın her günü yaz döneminde sabah 05.00-12.00 ve öğleden sonra 16.00-19.00 saatleri arasında, kış döneminde ise 07.00-19.00 saatleri arasında, ayda en az dört beş gün de 23.00’a kadar çalıştığı iddia edilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yaz dönemi için hesaplama yapılırken çalışmanın bitiş saatinin 19.30 olarak kabul edilmesi maddi vakıayla bağlılık kuralına aykırı olup, 05.00-12.00 saatleri arasındaki çalışmanın 7 saat yerine 8 saat olarak kabul edilmesi ayrıca hatalıdır.

..." gerekçesiyle kararın bozulmasına ve dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uyularak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının fazla çalışma alacağının % 40 indirim uygulanması nedeniyle kısmen ve diğer alacaklarının ise tamamen kabulüne karar verildiği hâlde, yani fazlaya ilişkin reddedilen talebin bulunmaması nedeniyle davalı lehine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığı ve 936,50 TL yargılama giderinin tamamının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine hükmedilmesi gerektiği hâlde bu duruma aykırı karar verilmesinin hatalı olduğunu ... sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının yargılama giderleri ve davalı lehine hükmedilen vekâlet ücreti yönünden düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre bozma ilâmının gereğinin yerine getirilip getirilmediği, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin doğru şekilde belirlenip belirlenmediği hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre bozma ilâmının gereğinin yerine getirilip getirilmediği, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin doğru şekilde belirlenip belirlenmediği hususlarına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Dairemiz uygulamasında, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil ücreti alacaklarından yapılan uygun bir indirim ile ilgili olarak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde bir kurala yer verilmediğinden ve ayrıca işçinin davasını açtığı veya ıslah yoluyla dava konusunu arttırdığı aşamada mahkemece ne miktarda indirim yapılacağı bilinemediğinden, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil ücreti alacaklarından yapılan indirimlerden dolayı reddine karar verilen miktar bakımından kendisini vekille temsil ettirmiş olan davalı yararına vekâlet ücretine ve yargılama giderine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 20.04.2022 tarihli ve 2022/4477 Esas, 2022/4842 Karar sayılı; 08.03.2022 tarihli ve 2022/2273 Esas, 2022/2899 Karar sayılı kararları).

3. Değerlendirme

1. Uyulan bozma kararı gereğince tesis edilmiş İlk Derece Mahkemesi kararında hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik olmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut uyuşmazlıkta, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal ... ve genel tatil alacakları yönünden reddedilen miktar, Mahkemece yapılan uygun bir indirime dayandığından davalı lehine ret vekâlet ücretine hükmedilmesi, kabul ve ret oranına göre bir kısım yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılması hatalı olmuştur. Belirtilen sebeple, davalı yönünden ret vekâlet ücretine hükmedilmemesi ve yargılama giderlerinin tamamından davalının sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerekmektedir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı tarafın İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının yargılama giderine ilişkin (8) ve (9) numaralı bentlerinin hükümden tamamen çıkartılarak yerlerine; "8-Davacı tarafından yapılan 936,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, "9-Davalı tarafından yapılan 285,88 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına," bentlerinin yazılmasına, hüküm fıkrasının "AAÜT gereği 6.173,23 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine," şeklindeki (11) numaralı bendin hükümden tamamen çıkartılarak sonraki bent numaralarının buna göre teselsül ettirilmesine ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.10.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2021/24851, Karar No: 2021/8882, Tarih: 03.11.2021

**9. Ceza Dairesi         2021/24851 E.  ,  2021/8882 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma

HÜKÜM : Ceza verilmesine yer olmadığı

İlk derece mahkemesince bozma üzerine verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası nazara alınarak dosya tetkik edildi, gereği görüşüldü:

Olay tarihinde on iki-on beş yaş grubunda bulunan suça sürüklenen çocuğa isnat edilen eylemlerin 5237 sayılı TCK’nın 103/1-6,109/2-3f-5. maddelerinde düzenlenen beden veya ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğun cinsel istismarı, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarını oluşturup, öngörülen cezaların üst sınırları itibarıyla aynı Kanunun 66/1-c, 66/2. maddelerinde belirtilen 10 yıllık olağan dava zamanaşımına tabi bulunduğu ve hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen suça sürüklenen çocuğun mahkeme sorgusunun yapıldığı 04.08.2011 ile inceleme tarihi arasında bu sürenin geçtiği anlaşıldığından, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK'nın 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, aynı Kanunun 322/1 ve 5271 sayılı CMK'nın 223/8. maddeleri uyarınca müsnet suçlardan görülen kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE, 03.11.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/554, Karar No: 2013/2785, Tarih: 03.04.2013

**1. Ceza Dairesi         2013/554 E.  ,  2013/2785 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SUÇ : Kasten öldürme

HÜKÜM : TCK.nun 27/2 maddesi uyarınca sanığa ceza verilmesine yer olmadığına.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığın eylemini olay esnasında kapıldığı korku, heyecan ve telaş nedeniyle meşru savunma sınırının aşılması sonucu gerçekleştirdiği kabul edilerek ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde isabetsizlik görülmemiş olduğundan, katılan vekilinin bir nedene dayanmayan ve yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün tebliğnamedeki düşünce gibi (ONANMASINA), 03/04/2013 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/9559, Karar No: 2014/14236, Tarih: 24.10.2014

**17. Hukuk Dairesi         2014/9559 E.  ,  2014/14236 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

VASİ : ...

KISITLI : ...

Kısıtlı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Bala Sulh Hukuk Mahkemesi ve ... 3. Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Dava, vesayet hukukuna ilişkindir.

Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, “vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir. “Aynı Yasanın 412. maddesinde de; “Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez....” hükümlerine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından kısıtlının Bala Sulh Hukuk Mahkemesi'nce vesayet altına alındığı, o tarihten beri aynı mahkemede takip edildiği, kısıtlının veya vasinin adres değişikliği talebi olmadığı ve TMK’nın 412. maddesi uyarınca vesayet makamı olan Bala Sulh Hukuk Mahkemesince kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine izin verilmediği anlaşılmakla uyuşmazlığın Bala Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; HMK’nın 21. ve 22. maddeleri gereğince Bala Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 24.10.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/8120, Karar No: 2013/9401, Tarih: 22.05.2013

**4. Hukuk Dairesi         2013/8120 E.  ,  2013/9401 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dosya içeriğine, temyizin kapsamına, uyuşmazlığın taraflar arasındaki yarma ve hendek temizliği sözleşmesine ilişkin bulunmasına göre, temyiz inceleme görevi Yargıtay Yasası’nın 14. maddesi ve Başkanlar Kurulu kararı uyarınca Yargıtay 13. Hukuk Dairesine aittir.

SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine 22/05/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/20356, Karar No: 2020/11421, Tarih: 13.10.2020

**4. Ceza Dairesi         2020/20356 E.  ,  2020/11421 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İmar kirliliğine neden olma

HÜKÜMLER : Beraat

KARAR

Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:

1- İmar kirliliğine neden olma suçunda doğrudan zarar görmeyen ve bu nedenle davaya katılma ve hükmü temyiz hak ve yetkisinin bulunmadığı anlaşılan müşteki Çevre ve Şehircilik Bakanlığı vekilinin, 5320 sayılı Kanun'un 8/1 ve 1412 sayılı CMUK’nın 317. maddeleri uyarınca, tebliğnameye uygun olarak, TEMYİZ İSTEĞİNİN REDDİNE,

2- Katılanlar ... ve ... vekillerinin temyiz isteğine gelince,

Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede,

Yargılama sırasında suça konu yerin 3. derece doğal sit alanı içerisinde kaldığının anlaşılması ve CMK’nın 225. maddesi ve iddianame içeriğine göre 2863 sayılı Kanuna muhalefet suçundan usulünce açılmış bir dava olmaması karşısında, öncelikle 2863 sayılı Kanun gereği suç duyurusunda bulunulması, Kıyı Kanunu'na aykırılıktan soruşturma aşamasında ayırma kararı verildiği de gözetildiğinde bu soruşturmanın sonucunun araştırılması, bahsedilen Kanunlara aykırılıktan davalar açılması halinde birleştirilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kanuna aykırı, katılanlar ... ve ... vekillerinin temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye aykırı olarak başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 13/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/22128, Karar No: 2013/13892, Tarih: 20.06.2013

**7. Ceza Dairesi         2012/22128 E.  ,  2013/13892 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : 4733 sayılı kanuna muhalefet

HÜKÜM : Sanığın hükümlülüğüne, ertelemeye, müsadereye

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;

Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre, sanığın 5752 sayılı Yasa ile değişik 4733 sayılı Yasa'nın 8/4. maddesi uyarınca cezalandırılması gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi,

Kabule göre de,

l)Dava konusu eşyanın naklinde kullanılan aracın niteliği, taşıma kapasitesi ile suça konu kaçak eşyanın miktarı ve hacmi nazara alınarak müsaderesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak iadesine karar verilmesi,

2-Suçtan doğrudan doğruya zarar gören ve müdahilliğine karar verilen Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu lehine vekalet ücretine hükmolunmaması,

3-Suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen ve katılma hakkı bulunmayan Gümrük İdaresinin davaya katılan olarak kabul edilip, lehine dilekçe yazım ücretine hükmolunması,

Yasaya aykırı, o yer Cumhuriyet Savcısı ile katılan TAPDK vekili ile sanığın temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Yasa'nın 8/1.maddesi gereğine yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK.nun 321.maddesi uyarınca BOZULMASINA, 20.06.2013 günü oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2007/13642, Karar No: 2008/12462, Tarih: 13.10.2008

**10. Hukuk Dairesi         2007/13642 E.  ,  2008/12462 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk Hakimliği(İş)

No :

Davacı, işkazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan peşin değerli gelirler ile yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteği hüküm altına almıştır.

Hükmün, taraflar Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazasından doğan rücu tazminatı istemine ilişkin olup, yasal dayanağı oluşturan, 506 sayılı Kanunun 26. maddesindeki “Halefiyet” ilkesi uyarınca, kurumun rücu alacağı, hak sahiplerinin tazmin sorumlularından, isteyebileceği maddi zarar (Tavan) miktarı ile sınırlı iken; Anayasa Mahkemesinin 23.11.2006 gün ve 2003/10 Esas ve 2006/106 sayılı kararı ile anılan yasa maddesinin birinci fıkrasında yer alan “...sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere...” bölümünün Anayasa’ya aykırılık nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 152 ve 153. maddelerinde öngörülen düzenlemelere göre; “Anayasa Mahkemesinin iptal kararları’nın” Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte, elde bulunan ve kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanmasının zorunlu olması karşısında, “iptal kararının” Resmi Gazete de yayınlandığı 21.03.2007 tarihinden sonra; Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 76. maddesi uyarınca, yürürlükteki yasaları uygulamakla yükümlü bulunan mahkemelerin ve giderek Yargıtay’ın, iptal kararı ile keenlemyekun (yok hükmünde) olan ve böylece yürürlükten kalkan bir yasa maddesine dayanarak inceleme yapma ve karar verme yetkilerinin bulunmadığının kabulü doğal olup, bu yönde bir uygulama yapılmasına cevaz yoktur. (İÇ, BBGK.nun 1960/21 Esas ve 9 sayılı kararı; HGK nun 21.01.2004/10-44 Esas ve 19 Sayılı; ayrıca 07.04.2004 gün, 214 E ve 19 sayılı ve 2004/448 Esas ve 461 sayılı kararları)

Gerçekten de, usuli kazanılmış hak gereğince uygulanması gereken bir kanun hükmü, sonradan (karar kesinleşmeden önce) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirse; artık usuli kazanılmış hakka göre değil; aksine, usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak; iptal kararından sonra oluşan yeni hukuki duruma göre karar verilmesi gereği vardır. (Kuru, S.4784)

Gerçekten de, usuli kazanılmış hak gereğince uygulanması gereken bir kanun hükmü, sonradan (karar kesinleşmeden önce) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilirse; artık usuli kazanılmış hakka göre değil; aksine, usuli kazanılmış hakkın istisnası olarak; iptal kararından sonra oluşan yeni hukuki duruma göre karar verilmesi gereği vardır. (Kuru, S.4784)

Şu hale göre; 26 madde de sayılan koşullarda kurumu sigortalının ardıl’ı (halefi) olarak kabul eden anılan yasa maddesinin 1. fıkrasındaki “itiraz konusu” kuralın iptalinden sonra bu madde uyarınca açılan davalarda artık “halefiyet ilkesi’ne” dayanılamıyacağı, kurumun rücu hakkının hukuki temelinin (halefiyet değil) bundan böyle; yasadan doğan, sigortalı ya da hak sahibi kimselerin alacaklarından bağımsız, kendine özgü “Basit Rücu” hakkına dönüşmüş olmasının kabulüyle; bu aşamadan sonra; zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle, sigortalı veya hak sahiplerine kurum tarafından bağlanan gelirin (başladığı tarihteki ) ilk peşin sermaye değerinin, tazmin sorumlularının (işverenin) kusuruna isabet eden miktarıyla sınırlı şekilde hüküm kurulması gerekir. Nitekim bu yönler, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesine yansıdığı şekilde “...kanuna uymayan eylemi nedeniyle, hukuksal yaptırıma maruz kalan ve bunun sonucu olarak da bağlanan gelirlerin sermaye değerini kuruma ödeyen, böylece olayla bağlantısı (ilişkisi) kesilen işverenin; kanun, kanun hükmünde kararname ve kararlarla getirilen katsayılarla, sigortalıya önceden bağlanan gelirlerde sonradan yapılacak artışlardan ve bu artışların peşin sermaye değerinden sorumlu tutularak; sürekli dava tehdidi altında bulundurulması, Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına ait olması gereken risklerin, işverene yükletilmesi; hakkaniyet ve sorumluluk ilkeleriyle bağdaşmadığı gibi “Sosyal Hukuk Devleti” prensiplerine de aykırılık oluşturur...” denilerek; gelirlerdeki artışların tazmin sorumlularından (işverenlerden) istenemeyeceği; kesin bir anlatımla ortaya konmuştur.

Anayasa Mahkemesi kararlarının gerekçeleriyle (konuyu açıklayıcı özelliği itibariyle, her kesimi bu arada mahkemeleri) de bağlayıcı olduğu hususu gözetildiğinde; iptal kararı ile birlikte ortaya çıkan, bu yeni hukuki durum itibariyle; konuya uygulama açısından açıklık getirmek gerekirse; öncelikle, kurumun rücu hakkının hukuksal temeli halefiyete değil kanundan doğan (basit) rücu hakkına dayandığının kabul edilmesiyle birlikte; artık ilk peşin değerli gelirlerin (bağlandığı tarih itibariyle) her bir hak sahibi yönünden tazmin sorumlularının kusuruna isabet eden miktarla sınırlı şekilde hüküm kurulması gereği vardır. Bu durumda açıklıkla söyleyebiliriz ki, ilk peşin sermaye değerli gelirlerdeki artışların istenemeyeceğinde kuşku ve duraksamaya yer yoktur.

Hemen belirtmek gerekirse, bundan sonra 506 sayılı yasa uyarınca açılan rücuan tazminat davalarına ilişkin olarak süregelen uygulamada olduğu üzere; maddi zarar (tavan) hesabı yapılması gerekmediği gibi; 506 sayılı yasanın 10. maddesinin uygulanmasını gerektiren durumlarda da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önceki, süregelen içtihadlarla oluşturulup uygulanan prensiplerde temel farklı bir yaklaşım bulunmamaktadır. Ancak, 10. madde uygulamasında artık, tavan zarar hesabı yerine, kurumun sigortalıya başlangıçta bağladığı ilk peşin sermaye değeri üzerinden hesaplama yapılmasında herhangi bir tereddüt olmamalıdır. Ayrıca yapılan tüm hesaplama uygulamalarında; tazmin sorumlusunun, sigortalıya ya da haksahiplerine yapmış olduğu, her türlü ödeme ve ibranın da kurumun rücu alacağından düşülmesine imkan bulunmadığı göz önünde tutulmalıdır.

Öte yandan, kurumun bundan böyle artık (halef sıfatı olmadığı) sigortalının alacağından bağımsız, kanundan doğan rücu hakkına sahip olduğu gözetilerek; sigortalı veya haksahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davasında alınan kusur ve hesap raporu, rücu davasında bağlayıcı olmayıp; güçlü delil niteliğinde sayılması gerekir. Ancak, bu aşamada ilave edelim ki kesinleşen önceki rücu davalarında hükmolunan miktarın mahsubu yapılırken, sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin esas alınması gerektiğinin; şayet ilk peşin sermaye değerli gelirle birlikte artışlara da hükmedilmişse, artışların hükmolunacak rücu tazminatından mahsup edilmesine olanak bulunmadığı da göz ardı edilmemelidir. Bu çevrede meseleye fiili ödemeler açısından bakıldığında ise fiili ödemenin mevcudiyeti halinde, kurumun talep edebileceği miktarın hesabının da aynı şekilde gerçekleştirilmesi gerekmekte olup; şayet ilk peşin sermaye değerli gelirin kusur karşılığı, fiili ödeme miktarından düşük ise o taktirde ilk peşin sermaye değerine itibar edilmeli; aksine fiili ödeme miktarı ile peşin değerden düşük ise o taktirde de fiili ödeme miktarı esas alınmalıdır.