muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2020/593, Karar No: 2020/890, Tarih: 04.03.2020

**15. Hukuk Dairesi         2020/593 E.  ,  2020/890 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- K A R A R -

Dava, yüklenicinin temlikine dayalı tapu iptâli, tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı arsa sahibi ile yüklenici arasında noterde düzenlenen 29.04.2005 tarihli Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi uyarınca, 9208 ada, 8 parsel sayılı taşınmazda yapılmakta olan inşaattan, davalı yükleniciye düşen zemin kat ve birinci bodrum kattaki dükkanın 1/2 payının, birinci bodrum kattaki 1 ve 2 numaralı daireler ile ikinci normal kattaki 3 numaralı daireyi noterde düzenlenen 06.08.2014 tarihli Düzenleme Şeklinde Satış Vaadi Sözleşmesiyle temlik aldığını, yüklenicinin tapuda devirden kaçındığını ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptâli ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemişler; yerel mahkemece, dava konusu taşınmazın tapuda halen arsa olarak göründüğü, kat irtifakı kurulmadığı, iptâl edilecek bağımsız bölümlere ilişkin tapu kaydı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu 9208 ada, 8 parsel sayılı taşınmazın, davalı ... ve dava dışı ...adına kayıtlı olduğu dosya arasındaki tapu kaydından anlaşılmaktadır. Davadaki isteğin dayanağı davalı yüklenici ile arsa sahibi arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve yüklenicinin davacıya kişisel hakkını devretmesine ilişkin alacağın temliki sözleşmesidir. Türk Borçlar Kanunu’nun 188. maddesi uyarınca temliki öğrenen arsa sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı hangi def’ileri ileri sürebilecekse, aynı def’ileri yeni alacaklıya (temlik alan davacıya) karşı ileri sürebilir. Öte yandan, yüklenici arsa sahibine karşı edimini tamamen veya kısmen yerine getirmeden kazanacağı kişisel hakkı üçüncü kişi olan davacıya temlik etmişse davacı, Türk Borçlar Kanunu’nun 97. maddesi hükmünden yararlanma hakkı bulunan arsa sahibini ifaya zorlayamaz.

Yüklenicinin temlikine dayalı tapu iptâli, tescil davalarında arsa sahipleri ile yüklenici arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan, davada taraf olmayan arsa sahibi ... aleyhine bu davayla birleştirilmek üzere dava açılıp, birleştirilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra, inşaat yapılacak taşınmazla ilgili inşaat projesi ve yapı ruhsatı getirtilip, mahallinde teknik bilirkişi marifetiyle keşif yapılmalı, yüklenicinin sözleşme ve ekleri, onaylı yapı ruhsatı ve projeyle imar mevzuatına uygun biçimde edimini yerine getirip, sözleşmedeki bağımsız bölümler ve arsa payına hak kazanıp kazanmadığı, kazanmışsa kat irtifakı tesis edilmemesi tapu iptâl ve tescile engel olmayacağından davacıya satışı vaad edilen bağımsız bölümlerin, kat irtifakına esas arsa paylarının hesaplanması için uzman bilirkişiden gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp, sonucuna uygun bir karar verilmesi; davacının temlik edilen bağımsız bölümlerin adına tescili talebinde haklı olduğu sonucuna ulaşılması halinde, dava konusu edilen bağımsız bölümlerin arsa payları toplamı üzerinden, bağımsız bölüm numaralarıyla da irtibatlandırılarak tapu iptâli ve tescile karar verilmesi gerekirken, noksan inceleme ve araştırmayla, yazılı gerekçeyle davanın reddi yönünde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 143,50 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davacıya iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 04.03.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/3746, Karar No: 2010/4864, Tarih: 29.04.2010

**(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2010/3746 E.  ,  2010/4864 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 24.02.2006 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve yayla olarak sınırlandırılma istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.07.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava; yayla olduğu iddia edilen çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının iptali ve özel siciline işlenmesi istemiyle açılmıştır.

Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı taraf temyiz etmiştir.

Gerçekten; 4342 sayılı Mera Kanununun 3. maddesinde yapılan tanıma göre, yaylak; çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerlerdir. Mera, yaylak ve kışlakların özel mülkiyete geçirilmesi, amacı dışında kullanılması, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla mülk edinilmesi olanaksız olduğu gibi sınırlarının daraltılması da mümkün değildir.

Çekişme konusu taşınmaz Akçatekir Beldesi, Akça Mahallesi Yeniköy Mevkiinde bulunmaktadır. ..., Elmalı Boğazı, Nanelik, Topakardıç, Boyun, İledinli Gedik, Büyük Kır ve Küçük Kır adlarıyla bilinen yaylalarla çevrilidir. Burası ülkemizin en büyük yaylalarının yer aldığı «Tekir Yaylası» olarak anılmaktadır. Ancak; dosyada yer alan haritasından ve keşif yerinde dinlenen yerel bilirkişi beyanından, dava konusu taşınmazın Tekir Yaylası olarak bilinen yerin daha kuzeyinde, kadim olduğu bildirilen ... Köyü yakınlarında bulunduğu görülmektedir.

Davalı taraf da savunmasında, çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerin kadim Akça (eski adı ...) Köyü sınırı içersinde kaldığını, ... Köyünün kadim bir köy olduğunu, taşınmazın yayla ile bir ilişkisi olmadığını ileri sürmüştür.

Yaşamını genelde çiftçilikle sürdüren kişilerin hayvanlarını otlatmakta olduğu yaylaya yakın bölgelerde ikamet etmek, ziraat yapmak, bağ ve bahçe yetiştirmek için tarım taşınmazlarına ihtiyaçları olacağı ve bu amaçlarına uygun kazanmaya elverişli bazı taşınmazları mülk edinebilecekleri olgusunu göz ardı etmek, mera, yaylak ve kışlak gibi bölgelerden insanları soyutlamak mümkün değildir.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın kadim ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

İddia ve savunma ile az yukarıda anlatılanlara göre, davada sağlıklı bir sonuca ulaşmak için dava konusu taşınmazın kadim ... Köyü sınırları içinde kalıp kalmadığının ve bu köyün ikamet edilen veya tarım alanları kapsamında olup olmadığının saptanması önem kazanmaktadır.

O nedenle, öncelikle ilk adı ... olan köyün kuruluş tarihi İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğünden sorulmalı, böylelikle ... Köyünün kadim köy olup olmadığı yönü üzerinde durulmalı, yine bu köye ait en eski tarihlisinden başlamak üzere idari sınır belgeleri ile sınırlar bir haritaya bağlanmışsa haritası da istenilmeli, ... Köyüne ait mevcut en eski sınırname yerel bilirkişiler yardımıyla keşfen zemine uygulanmalı, köyün kuruluşundaki idari sınırları belirlenmeli, dava konusu taşınmazın ... Köyünün ilk idari sınırları kapsamında kalıp kalmadığı saptanmalı, eğer dava konusu taşınmaz kadim ... Köyünün idari sınırları içersinde kalıyorsa seçilecek ve keşifte bulundurulacak harita mühendisi bilirkişiye daha önce sağlanacak eski tarihli memleket haritasındaki durumu incelettirilmeli, köyün ikamet edilen veya tarım alanları içinde kaldığı belirlenirse özel mülkiyete konu teşkil edeceği kabul edilmeli, bu arada taşınmazın kadastro tutanağı edinme sebebi sütununda yerel bilirkişiler çekişmeli yerin kadim ... Köyünün tarım alanında kaldığını, davalı tarafa ... Köyünden kişilerce satılarak temlik edildiğini beyan ettiklerinden davalı tarafa satan veya onun murislerine ait nüfus kimlik bilgileri getirtilerek bu kişilerin gerçekten ... Köyü nüfusuna kayıtlı olup olmadıkları yönü üzerinde durularak tutanak bilirkişilerinin sözleri denetlenmeli, bütün bunların sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır.

Tüm bu inceleme ve araştırma yapılmadan davanın yazılı olduğu şekilde kabulü doğru değildir. Karar bu nedenle bozulmalıdır.

Ayrıca; 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddesinde 20.06.2007 tarih ve 26558 sayılı resmi gazetede yayımlanan 3.6.2007 tarihli 5685 sayılı kanunla değişiklik yapılmış “Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar plânları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera, yaylak ve kışlak olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak, bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmamış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

9.3.1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylak yerlerden olduğu saptanırsa olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir

anlatımla yaylak olduğu saptanarak yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 29.04.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/17359, Karar No: 2018/5396, Tarih: 24.04.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/17359 E.  ,  2018/5396 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm taraflarca temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içerisinde bulunan davalı-karşı davacı kadın vekili Av. ...'a ait vekaletname genel vekaletname olup, boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içermemektedir. Boşanma davası açmak ve açılan davayı takip etmek kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğindedir. Bu bakımdan vekaletname de bu hususta özel yetkiyi gerektirir (HMK m.74). O halde, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 74. maddesi gereğince boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içeren vekaletnamesini sunması için davalı-karşı davacı vekiline süre verilmesi, bu süre içinde vekaletname verilmez veya asıl yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçe ile mahkemeye bildirmez ise, gerekçeli kararın asıla "vekilinin özel vekaletname sunmadığı, yetkisiz vekilin kararı temyiz ettiği, gerekçeli kararın kendisine tebliğinden itibaren yasal sürede kararı temyiz etmediği ya da yapılan işlemleri kabul ettiğini bildirmediği takdirde yetkisiz vekilin temyiz itirazlarının incelenemeyeceği" ihtarını içerecek şekilde usule uygun tebliği sağlanılıp, yasal temyiz süresi de beklenildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE, oybirliğiyle karar verildi. 24.04.2018
Yargıtay — Esas No: 2017/9193, Karar No: 2017/24030, Tarih: 02.11.2017

**22. Hukuk Dairesi         2017/9193 E.  ,  2017/24030 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, davacının davalı üst işverene bağlı olarak .... Taktik Hava Kuvvetleri Komutanlığında alt işveren taşeron şirket emrinde 2007 yılında sıhhi kaloriferci olarak görev yaptığını, 2012 yılında askerlik nedeniyle iş sözleşmesinin askıya alındığını, askerlik dönüşü sonrası işe başlatılmadığını, davacının iş sözleşmesinin 25/06/2009 tarihinde sözlü olarak feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, husumet itirazında bulunduklarını, alacakların zamanaşımına uğradığını, iş sözleşmesinin haklı nedenlerle feshedildiğini, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunu, davacının fazla mesai yapmadığını, 30/04/2012 tarihli ibraname ile kıdem tazminatı hariç diğer haklarını aldığını belirttiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının iş sözleşmesinin feshi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Her ne kadar Mahkemece davacının askerlik nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatı hüküm altına alınmış ise de, davacının dosya kapsamında askerliğe sevk edildiği tarihi gösteren askerlik durum belgesi bulunmamaktadır. Hal böyle olunca Mahkemece ilgili Askerlik Şubesinden belirtilen belge celp edilip sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekli iken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

İhbar tazminatı iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olduğu için, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. Yine, işçinin mülga 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi sebeplerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.

Kabule göre de; Mahkemece davacının askerlik nedeniyle iş sözleşmesini feshettiği gerekçesine göre ihbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekli iken kabul edilmesi de hatalıdır.

Kabule göre de; Mahkemece davacının askerlik nedeniyle iş sözleşmesini feshettiği gerekçesine göre ihbar tazminatının reddine karar verilmesi gerekli iken kabul edilmesi de hatalıdır.

3-Davacının yılık izin alacağının bulunup bulunmadığı diğer uyuşmazlık konusudur. Davacının davalı Bakanlık nezdinde 04/05/2007-01/05/2012 tarihleri arasında çalıştığı sabittir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının beş yıllık kıdemi bulunduğu belirtilerek yıllık izin alacağı hesaplanmıştır. Davacı hizmet süresine göre dört yıllık kıdemi bulunduğu açıktır. Dosya kapsamındaki yıllık izin belgelerine göre davacı hakettiği yıllık izinleri kullanmıştır. Hal böyle olunca davacının yıllık izin alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken Mahkemece yazılı gerekçe ile kabulünü karar verilmesi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olanan hükmün yukarıda açıklanan sebeplerle BOZULMASINA, 02/11/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/2776, Karar No: 2017/5324, Tarih: 03.07.2017

**10. Hukuk Dairesi         2017/2776 E.  ,  2017/5324 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Davacı, davalı ... Tuğla Fabrikası San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne üstüne olan ancak 2008 yılında ... Tuğla Fabrikası San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından devralındığı iddia edilen tuğla fabrikasında sürekli çalıştığından bahisle, 04.05.2003-28.02.2008 tarihleri arası dönemde ... Tuğla Fabrikası San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde; 01.03.2008-2008 haziran ayına kadar çalışmalarının ise davalı ... Tuğla Fabrikası San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde kesintisiz 750,00 TL ücret ile çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hükme esas alınan ve aynı iş yerinde çalıştığı anlaşılan tanık anlatımları ile bu tanıkların söz konusu iş yerindeki bildirim süreleri ile söz konusu ''tuğla fabrikası'' iş yerinin niteliği de dikkate alınmak suretiyle uyuşmazlığa konu dönemdeki çalışmaların sürekli olup olmadığı, mevsimsel çalışma bulunup bulunmadığının, anılan iş yerinin faaliyet dönem ve süreleri de araştırılarak belirlenmesi gerekirken, kesintisiz çalışmadan hareketle yazılan şekilde karar tesisi hatalıdır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan ... hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Mahkemece, özellikle davalı işyeri ile husumeti bulunmayan, davalı işyerinde davacının çalışmalarını bilebilecek talebe konu tüm dönemi kapsar şekilde resen tespit edilecek bordro tanıkları dinlenilmeli, dinlenen bordro tanıklarının hizmet döküm cetveleri celp edilerek beyanları denetlenmeli, aynı şekilde talebe konu bordro tanığının bulunmadığı dönemler yönünden, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; bozmadan önce dinlenen tanıklar ile bozmadan sonra dinlenecek tanık beyanları arasında çelişki olursa giderilmeli, işçilik alacak dosyası ve varsa emsal kesinleşen dosyalarda gözetilerek böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Öte yandan davalı ... Tuğla Fabrikası San. Tic. Ltd. Şti.'nde nezdinde geçen çalışmanın sadece beyanlara dayalı şekilde aylık 750,00 TL ücretle çalıştığının tespitine hükmedilmişse de, mahkemenin ücrete ilişkin kabulü de eksik araştırmaya dayalıdır. Hizmet akdinin tarafları görünüşte bir ücret belirlemiş olabilirler, ancak bu ücret tarafların aralarında kararlaştırdıkları gerçek ücret olmayabilir. Uygulamada bazen taraflar arasında kararlaştırılmış olan gerçek ücret (örneğin SSK primlerini daha az ödemek amacıyla) bordroya yansıtılmamakta, daha düşük (örneğin asgari ücret) gösterilmektedir. Bu gibi durumlarda yargıç tarafından gerçek ücretin saptanması yoluna gidilmelidir (Prof. Dr. S. Süzek, İş Hukuku, 2. Bası, Beta Yayınları, Sy:287)

Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 288. maddesindeki yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları gibi delillerle sigortalının imzasını taşıyan ücret bordroları veya hizmet sözleşmesinde yazılı olan ücretin gerçek olmadığı kanıtlanabilir.