muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2017/27767, Karar No: 2018/14407, Tarih: 02.07.2018

Bozma sözleşmesinde kıdem tazminatının ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde, kıdem tazminatı 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesine göre hesaplanmalı ve anılan maddedeki kıdem tazminatı tavanı gözetilmelidir. Belirtmek gerekir ki, sözü edilen Yasada düzenlenen kıdem tazminatı tavanı mutlak emredici niteliktedir.

Somut uyuşmazlıkta; dosyada yer alan davacının davalı işyerine verdiği 22.12.2015 tarihli dilekçede davacının 1999 yılından itibaren çalışmakta olduğu işyerinden yönetimin hoşnut olmayan politikaları sebebi ile ayrılmak istediğini ve verdiği hizmetleri gözönüne alınarak iş aktinin davalı tarafından feshedilerek yasal haklarının ödenmesini talep ettiği ,aynı tarihli ikale sözleşmesi ile davacının iş aktinin fesih beyanı ve davacının şifahi olarak ikale yapılması talebinin işverence kabul edilmesi üzerine karşılıklı anlaşma yolu iş akdinin feshi koşullarının düzenlendiği ve iş aktinin 22.12.2015 tarihinde karşılıklı anlaşma ile sona erdirildiği ,davalının davacı işçiye kıdem ihbar tazminatları ile 22 günlük ücret alacağının ödenmesinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Yargılama sırasında dinlenen davacı tanığı ... kendisinin davalı işyerinde 7 yıldır muhasebe sorumlusu olarak çalıştığını ve davacının işyerinde muhasebe müdürü olarak çalışırken 2015 aralıkta işten çıkartıldığını, davacı ile aynı mekanda çalışırlarken davacıya gelen telefonla davacının insan kaynakları müdürlüğüne çağrıldığını ve davacının yarım saat sonra geri geldiğinde işten çıkartıldığını söylediğini ve davacının kendisine ikale sözleşmesi imzalatıldığını, imzalamadığı takdirde tazminatsız olarak işten çıkarılacağının ya da pasif göreve sürüleceğinin söylendiğini ve 2-3 gün sonra davacının görevine başkasının başladığını söylemiş; davacı tanığı ... ise kendisinin işyerinde insan kaynakları bölümünde insan kaynakları müdür yardımcısı olarak çalıştığını ancak davacının işten çıkartılacağını bilmediğini, davacının işten çıkarıldığını duyduğunu,davacının kendisine ikale ikale yaptırıldığını, Çağrı hanımın ikale yapılacağını ve davacının işten çıkarılacağını söylemiş olduğunu, davacının sebebini söylemediğini ve daha sonra aynı işlemin kendisine de yapıldığını söylemiş ve kendisinin dava açmadığını belirtmiştir.

Davalı tanığı ... ise işyerinde 2009-2015 yılları arasında muhasebe müdürü olarak çalıştığını ve kendisi ile ikale sözleşmesi yapıldığını, davacıya ekstra ödeme yapılıp yapımadığını bilmediğini,ikale teklifinin kimden geldiği hususunda bilgisi olmadığını, davacıya ikale için düşünme süresi verilip verilmediğini de bilmediğini,davacının işyerindeki yönetim değişikliğinden sonra sıkıntısı olduğunu, üst yönetim ile davacı arasında olanları bilmediğini söylemiş; davalı tanığı ... davacının kendi isteği ile işten ayrıldığını, kıdem ihbar tazminatlarını, bütün haklarını alarak işten ayrıldığını, ikale sözleşmesinin davacının isteği ile yapıldığını duyduğunu, davacıdan yönetim ile sıkıntı yaşadığını duyduğunu bildirmiştir.

Somut uyuşmazlıkda davacı davalı işyerinde muhasebe müdürü olarak görev yapmaktayken davalı işverene verdiği 22.12.2015 tarihli dilekçe ile 1999 yılından itibaren çalışmakta olduğu işyerinden yönetimin hoşnut olmayan politikaları sebebi ile ayrılmak istediğini ve verdiği hizmetleri gözönüne alınarak iş aktinin davalı tarafından feshedilerek yasal haklarının ödenmesini talep ettiği, ikaleye icap niteliğindeki bu dilekçe sonrasında davalı işverenin talep edildiği gibi davacının iş akdini kıdem ve ihbar tazminatlarını ödeyerek feshettiği, davacının 22.12.2015 tarihli dilekçesinin irade fesadıyla baskı altında yazdığına dair iddiası bulunmaktaysa da bunu ispat edemediği, dinlenen tanıkların görgüye dayalı bilgileri olmayıp davacıdan duyduklarını aktardıkları, davacının muhasebe müdürü olduğu ve tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde iş sözleşmesinin ikale yolu ile sona ermesi nedeniyle davacının iş güvencesi hükümlerinden yaralanamayacağı anlaşıldığından davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

Hüküm: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,

2- Davanın REDDİNE,

3- Alınması gereken 35,90 TL. karar- ilam harcından davacının yatırdığı 29,20 TL. peşin harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL. karar- ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 700,00 yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 2.180,00 TL. ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6- Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, dosyanın ilk derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Kesin olarak 02/07/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2011/12812, Karar No: 2012/5377, Tarih: 30.04.2012

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2011/12812 E.  ,  2012/5377 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün, süresi içinde davalı ...Ş. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkiline ait, davalı ... şirketine kasko sigortalı çekicinin, yükünü boşalttığı esnada damper pistonu kırılarak üzerine düşmesi sonucu hasarlandığını, damperin diğer davalı tarafından ayıplı imal edildiğini, başvuruya rağmen davalıların ödeme yapmadığını belirterek 17.000.00 TL’nın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Özçevik Ltd. Şti. yetkilisi, duruşmaya gelmemiş ve davaya cevap vermemiştir.

Davalı ...Ş. vekili, Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.8. maddesi uyarınca hasarın teminat dışında kaldığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, yükün boşaltılması esnasında, damper pistonunun ayıplı üretilmesi nedeniyle çekicide meydana gelen hasarın kasko sigortası teminatı kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 17.000.00 TL'nın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ...Ş. vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı .... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasa

ya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 757,35 TL kalan onama harcının temyiz eden davalı ...'den alınmasına 30.4.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/12301, Karar No: 2015/9415, Tarih: 15.10.2015

**20. Hukuk Dairesi         2015/12301 E.  ,  2015/9415 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ : Sulh Hukuk Mahkemesi

Kısıtlı adayı hakkında vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, 4721 sayılı TMK'nın 405. maddesi uyarınca vasi atanmasına ilişkindir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince, kısıtlı adayının MERNİS adresinin olmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin de "..." olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

... Sulh Hukuk Mahkemesince ise, kısıtlı adayının MERNİS adresinin “... Mahallesi ... Sokak No:... .../...” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Türk Medenî Kanununun 411. maddesine göre, “Vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.” Aynı Kanunun 19/1. maddesi uyarınca “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

Kısıtlı adayının güncel MERNİS adresi “... Mahallesi ... Sokak No:... .../...” olup bu adresin İstanbul Anadolu Adliyesinin yargı sınırları içerisinde olması nedeniyle ... Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da ... Sulh Hukuk ve ... Sulh Hukuk Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla uyuşmazlığın ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; ... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 15/10/2015 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/27429, Karar No: 2016/2817, Tarih: 10.03.2016

**10. Hukuk Dairesi         2014/27429 E.  ,  2016/2817 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :İş Mahkemesi

Dava, istirdat (geri alım) istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı Kurumca yersiz tahsil edilen sigorta primlerinin yasal faiziyle birlikte geri alınmasına yönelik davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 89. maddesinin 3. fıkrasında, yanlış veya yersiz alınmış olduğu belirlenen primlerin, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise, payları oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine yasal faizi ile birlikte geri verileceği, yasal faizin, primin Kuruma yatırıldığı tarihi izleyen ay başından, geri ödemenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanacağı açıklanmış olup mahkemece yapılan yargılamada yanılgılı değerlendirme sonucu, anılan düzenlemeye aykırılık oluşturacak şekilde faiz başlangıcının primin Kuruma ödendiği tarih olarak belirlenmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

S O N U Ç : Hükmün ikinci paragrafında yer alan “ödeme tarihi 30.3.2011 tarihinden itibaren işleyecek” sözcüklerinin çıkartılarak yerine “01.04.2011 tarihinden, geri ödemenin yapılacağı ayın başına kadar geçecek süre için hesaplanacak” sözcüklerinin yazılmasına ve bu şekliyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 10.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2009/14509, Karar No: 2010/5432, Tarih: 21.04.2010

**(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/14509 E.  ,  2010/5432 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

K A R A R

Davacı, sanayide faaliyet gösteren işletmelere faaliyet konusuna göre çeşitli destekler verdiklerini, bunlardan birinin de yerel ekonomik araştırma desteği olduğunu, mevzuat gereği davalı ... Odasının yararlanıcı işletme, davalı ... İnternet Hiz. ve Elektronik Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tedarikçi işletme olduğunu, davalı ... Odasının destekten yararlanmak için kendilerine başvurduğunu, aralarında düzenlenen sözleşme kapsamında bu davalıya destek ödemesi yaptıklarını,Sanayi ve Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen rapora göre haksız ve usulsüz destek alındığının belirlendiğini ileri sürerek, 9.706,36 YTL destek bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... İnternet Hiz. ve Elektronik Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti.,yetki itirazında bulunarak ikametgahı itibariyle ... Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu belirtmiş,diğer davalı ... ise,davanın esas yönünden reddini dilemiştir.

Mahkemece, yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

HUMK.nun 9.maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10. maddesinde sözleşmeden ... davalar için, sözleşmenin ifa edildiği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Öte yandan yine aynı kanunun 22. maddesinde tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri belirtilmiştir. Ayrıca HUMK 10 ve BK 73.maddesi uyarınca para alacağı aksi kararlaştırılmadıkça alacaklının ikametgahında ödeneceğinden davaya bakmaya alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Tarafların sözleşmede yetkili mahkemeyi kararlaştırmış olmaları, HUMK.nun 9.maddesi uyarınca genel yetkili olan ve 10. maddedeki kural gereğince özel yetkili bulunan mahkemelerin yetkilerini kaldırmaz. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)

Somut olayda, davacı ile davalı ... arasındaki 22.6.2004 tarihli sözleşmenin 23. maddesi uyarınca ... Mahkemeleri’nin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Bu yetki sözleşmesi ile HUMK 10 ve BK 73 maddesi uyarınca davanın konusu para alacağına ilişkin olduğundan alacaklının bulunduğu yer mahkemesi olan ... Mahkemeleri davaya bakmaya yetkilidir. Davalı ... İnternet Hiz. ve Elektronik Yayıncılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı arasında bir sözleşme bulunmamakta ise de, davacı bu davalı hakkında haksız fiile dayanarak talepte bulunmaktadır. Davalılar arasında el ve işbirliği yapıldığı iddiasının olduğu ve davaların birlikte görülmesinin gerektiği gözetilerek mahkemece işin esasına girilip sonucu hakkında hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz olunan hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 21.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2023/5300, Karar No: 2024/7953, Tarih: 16.05.2024

**2. Ceza Dairesi         2023/5300 E.  ,  2024/7953 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2021/400 E., 2022/163 K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

Sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310. maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317. maddesi uyarınca temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

1-5237 sayılı TCK'nın 142. maddesinde 6545 sayılı Kanun'un 62. maddesi ile yapılan ve 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik uyarınca, suça sürüklenen çocuğa yüklenen TCK'nın 142/2-h, 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırının 5 yıldan fazla olması ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2021 tarihli, 2021/35 Esas, 2021/473 Karar sayılı kararı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK'nın 150/3. maddesinde yer alan yasal zorunluluk nedeniyle müdafiinin hazır bulunduğu oturumda karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, müdafiin mazeret dilekçesi kabul edilerek duruşma ertelenmeden veya başka bir müdafii de görevlendirilmeden yargılamaya devam edilerek aynı Kanun’un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2-Hükmün aleyhe bozulması nedeniyle davaya yeniden bakacak mahkemece, sanığa bozma ilâmında belirtilen hususlarla ilgili diyecekleri sorulup savunması alınarak bu konuda delillerini ikame etmesi sağlanmaksızın, bozmadan sonra bozmaya konu ilâm okunmadan alınan sanık beyanı ile yetinilmek suretiyle 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 326/2. (CMK’nın 307/2.) maddelerine aykırı olarak sanık aleyhine yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilerek savunma hakkının kısıtlanmış olması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebeplerden dolayı BOZULMASINA, 16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/21002, Karar No: 2018/8043, Tarih: 25.06.2018

**2. Hukuk Dairesi         2016/21002 E.  ,  2018/8043 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi

DAVA TÜRÜ : Karşılıklı Boşanma

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü:

Dosya içerisinde bulunan davalı-davacı vekili Av. ... 'ya ait vekaletname genel vekaletname olup, boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içermemektedir. Boşanma davası açmak ve açılan davayı takip etmek kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğindedir. Bu bakımdan vekaletname de bu hususta özel yetkiyi gerektirir (HMK m.74). O halde, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 74. maddesi gereğince boşanma davası ile ilgili özel yetkiyi içeren vekaletnamesini sunması için davalı-davacı vekiline süre verilmesi, bu süre içinde vekaletname verilmez veya asıl yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçe ile mahkemeye bildirmez ise, gerekçeli kararın asıla "vekilinin özel vekaletname sunmadığı, yetkisiz vekilin kararı temyiz ettiği, gerekçeli kararın kendisine tebliğinden itibaren yasal sürede kararı temyiz etmediği ya da yapılan işlemleri kabul ettiğini bildirmediği takdirde yetkisiz vekilin temyiz itirazlarının incelenemeyeceği" ihtarını içerecek şekilde usule uygun tebliği sağlanılıp, yasal temyiz süresi de beklenildikten sonra gönderilmek üzere dosyanın mahalli mahkemesine İADESİNE, oybirliğiyle karar verildi. 25.06.2018 (Pzt.)
Yargıtay — Esas No: 2017/2718, Karar No: 2017/13521, Tarih: 22.11.2017

**18. Ceza Dairesi         2017/2718 E.  ,  2017/13521 K.**

**"İçtihat Metni"**

KARAR

Basit yaralama ve hakaret suçlarından şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 20/04/2016 tarihli ve 2016/34744 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik müşteki tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İzmir 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 19/08/2016 tarihli ve 2016/2706 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 29/03/2017 gün ve 2017/19287 sayılı istem yazısıyla dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında “5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, somut olayda belediye otobüs şöförü olan şüpheli ile müşteki arasında trafikte çıkan tartışma neticesinde, müştekinin, şüphelinin aracının yanına gelerek kendisine küfür ettiği ve açık olan camdan koluna vurduğu yönündeki beyanı ve bu anlatımı destekleyen görgü tanığı müştekinin oğlu ....ile olayı sonradan duyan tanıklar...,... beyanları karşısında, şüpheli ile önceye dayalı bir husumeti ve iftira atmak için bir nedeni olmayan müştekinin beyanlarına itibar edilerek, delillerin mahkemesince takdir ve değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme;

Hukuksal Değerlendirme;

CMK'nın 160. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." 2. fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170. maddesinin 2. fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172. maddesinin 1. fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinde ise;

“(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.