muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2012/18219, Karar No: 2012/28904, Tarih: 18.12.2012

Davacı su abonesi olabilmek için 5.640, 80 TL kanal katılım ve şebeke bedeli ödediğini belirterek bu bedelin tahsili istemiyle eldeki davayı açmıştır. Mimar Sümer Demir'in düzenlendiği bilirkişi raporuna göre, dava konusu taşınmazın TOKİ Kanunun ek 9.maddesi kapsamında olduğu, bu nedenle kanal katılım ve şebeke bedeli istenemeyeceği, mahkemece aksinin kabulü halinde davacının 5.113, 19 TL.den sorumlu olduğu belirlenmiş, mahkemece taşınmazın TOKU Kanunun ek 9.maddesi kapsamında olduğu gerekçesiyle 5.591, 68 TL.nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.Dava konusu yere hizmet götürüldüğü hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.O halde mahkemece davacının kanal katılım ve şebeke bedelinden sorumlu olduğu kabul edilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, temyiz edilen kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 349.30 TL temyiz harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 17.12.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2014/20762, Karar No: 2015/10395, Tarih: 16.06.2015

**(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2014/20762 E.  ,  2015/10395 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Dava dilekçesinde, kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı olarak ... ... ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dava konusu taşınmaza, hangi kurum tarafından hangi tarihte (gün, ay, yıl olarak) el atıldığının taraflardan,

2-El atma tarihi tespit edildikten sonra dava konusu taşınmazın el atma tarihi itibariyle imar planı içinde olup olmadığının, imar planı içinde ise ilk olarak imara alınış tarihi, ölçeği ve türü (nazım-uygulama), belediye ve diğer altyapı hizmetlerinden (yol, su, elektrik, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma gibi) yararlanma durumunun, etrafının meskûn bulunup bulunmadığının, nazım imar planı içinde ise bu plandaki konumu, hangi amaçla plan kapsamına alındığı, yerleşim merkezine uzaklığı ile belediye sınırları içinde bulunup bulunmadığının, beldenin gelişme yönünde olup olmadığının ilgili belediye başkanlığından,

3-Bilirkişi kurulunca somut emsal olarak incelenen ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazın değerlendirmeye esas alınan satış tarihi ve dava konusu taşınmazın 25.02.2013 olan değerlendirme tarihi itibariyle imar düzenlemesi sonucu oluşmuş imar parseli olup olmadıkları, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediği, düşülmüş ise oranının belediye başkanlığı imar ve tapu müdürlüklerinden,

4-Dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihi olan 2013 yılındaki emlak vergisine esas asgari m² değerinin (belediyenin cadde, sokak itibariyle belirlediği m² değeri) belediye başkanlığından,

5-Dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın ilk tesisinden itibaren tedavülleriyle birlikte tüm tapu kayıtlarının ve emsal alınarak incelenen Demircikara mahallesi 6377 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 15.01.2009 tarihli satışına esas (alıcısını, satıcısını ve satış bedelini gösterir) resmi satış akit tablosunun ve tapu kayıtlarının tapu müdürlüğünden,

Sorularak alınacak cevap yazıları ve belgelerin dosyaya konulmasından sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere iadesi için dosyanın mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 16.06.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/5311, Karar No: 2017/6228, Tarih: 13.09.2017

**12. Ceza Dairesi         2016/5311 E.  ,  2017/6228 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suçlar : Görüntü veya seslerin kayda alınması ve ifşa edilmesi suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlal

Hükümler : Beraat

Görüntü veya seslerin kayda alınması ve ifşa edilmesi suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarından sanığın beraatine ilişkin hükümler, katılma talebi reddedilen vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Gebze Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 16.09.2014 tarihli iddianamede; ... Limited Şirketi çalışanı olan sanık ...'nin, mağdur ...'in şirkete ait bilgisayarda kayıtlı özel görüntülerini hukuka aykırı olarak ele geçirip, bir başka şirket çalışanına vererek TCK'nın 134. maddesinin 1 ve 2. fıkralarındaki görüntü veya seslerin kayda alınması ve ifşa edilmesi suretiyle özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarını işlediğinin iddia edilmiş olması karşısında, kişiye sıkı sıkıya bağlı olan şikayet ve davaya katılma hakkı mağdur ...'e ait olup, sanığın ve mağdurun iddia olunan suç tarihinde çalışmakta oldukları şirketin, soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi olan özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan dolayı doğrudan zarar görmemesi nedeniyle katılma talebinin reddedilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, hükümleri temyiz hakkı bulunmayan ve katılma talebi reddedilen ... Limited Şirketi vekili tarafından yapılan temyiz isteminin, 5320 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca isteme uygun olarak REDDİNE, 13.09.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2012/9129, Karar No: 2013/20483, Tarih: 27.06.2013

**(Kapatılan)13. Ceza Dairesi         2012/9129 E.  ,  2013/20483 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Mahkumiyet

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Sanığın eylemini gece sayılan zaman dilimi içerisinde işlediği halde TCK'nın 143. maddesi ile cezasından artırım yapılmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi sayılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; sanık ...'ın temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, eleştiri dışında usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

2-Sanık ... hakkında kurulan hükmün temyiz incelemesinde;

Sanığın eylemini gece sayılan zaman dilimi içerisinde işlediği halde TCK'nın 143. maddesi ile cezasından artırım yapılmaması aleyhe temyiz olmadığından bozma sebebi sayılmamıştır.

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan hukuken geçerli ve elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre; suçun sanık tarafından işlendiğini kabulde ve nitelendirmede usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmış, diğer temyiz itirazları da yerinde görülmemiştir.

Ancak;

Dosyada bulunan nüfus kaydına ve kimlik tespitine göre suç tarihi itibariyle 18 yaşını henüz doldurmamış sanık hakkında TCK'nın 31/3. maddesinin uygulanma zorunluluğunun bulunduğunun ve ayrıca, TCK'nın 53/4. maddesine göre aynı Yasanın 53/1. maddesindeki hak yoksunluklarının uygulanamayacağının gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ...'ın temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenle tebliğnameye aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi aracılığıyla 1412 sayılı CMUK'un 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık ... yönünden hüküm fıkrasından "TCK’nın 53/1. maddesinin uygulanmasına"

ilişkin bölüm çıkarılması ve sanık ... yönünden hüküm fıkrasına TCK'nın 142/1-b maddesi ile yapılan uygulamadan sonra gelmek üzere "Sanığın suç tarihinde 18 yaşını tamamlamadığı anlaşılmakla cezasından TCK'nın 31/3. maddesi uyarınca 1/3 oranında indirim yapılarak sanığın 1 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına" cümlesinin eklenmesi ve sanık ... yönünden sonuç cezanın 1 YIL 1 AY 10 GÜN HAPİS CEZASINA İNDİRİLMESİ suretiyle, eleştiri dışında diğer yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 27/06/2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2024/335, Karar No: 2024/1024, Tarih: 24.01.2024

**9. Hukuk Dairesi         2024/335 E.  ,  2024/1024 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :... Mahkemesi

SAYISI : 2022/513 E., 2023/354 K.

KARAR : Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Bakanlığına bağlı işyerinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmaktayken 696 ... Kanun Hükmünde Kararname (696 ... KHK) hükümlerine göre 02.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, davalı Bakanlık ile davacı arasında sürekli işçi kadrosuna geçirilirken imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinde asgari ücretin belirli bir oran fazlasının davacının ücreti olarak öngörüldüğünü, sözleşme hükmüne göre ücretin her yıl asgari ücretin belirli bir oran fazlası olarak belirlenmesi gerekirken sözleşmeye aykırı olarak davacının ücretinin asgari ücret seviyesine çekilmek ve bu ücrete %4 oranında ücret zammı uygulanmak suretiyle eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek davacının eksik ödemeden kaynaklı fark ücret, ikramiye ve ilave tediye alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, kadroya geçiş sonrası Yüksek Hakem Kurulu tarafından karara bağlanan toplu ... sözleşmesi dikkate alınarak ücretin belirlendiğini ve hukuka aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.01.2022 tarihli kararıyla; davacı ile davalı İdare arasında imzalanan belirsiz süreli ... sözleşmesinin 7 nci maddesinde, davacının ücretinin asgari ücretin belirli bir oran fazlası olacağına dair düzenleme olduğundan hareketle belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri uyarınca yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir .

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 25.03.2022 tarihli kararıyla; taraflar arasında imzalanmış belirsiz süreli ... sözleşmesinin ve uygulanan toplu ... sözleşmesinin ilgili hükümleri dikkate alındığında, incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 15.09.2022 tarihli kararıyla; arabuluculuk başvuru tarihindeki koşullar göz ardı edilerek 01.01.2021 tarihinden sonraya ilişkin fark alacakların hesaplanmasında 08.09.2021 imza tarihli Toplu ... Sözleşmesi'nin ilgili maddelerindeki düzenlemelerin dikkate alınmasının ve ikramiye alacağı talebine uygulanan faiz türünün hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; davacı işçinin bir yandan ... ... sözleşmesindeki günlük brüt ücretinin esas alınmasını, diğer taraftan da toplu ... sözleşmesi ile öngörülen ücret kriterlerinin uygulanmasını istemesinin mümkün olmadığını, ücret bordrolarından anlaşılacağı üzere davacının 31.12.2018 tarihli ücreti korunarak üzerine %4 oranında ücret zammı yapıldığını, herhangi bir ücret indirimine gidilmediğini davacının ücretinin her seneki asgari ücrete yükseltilerek ... sözleşmesindeki oran üzerinden tekrar tespit edilmesi talebinin hukuka aykırı olduğunu ayrıca hükmedilen faiz türü ve başlangıçlarının da hatalı tespit edildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; 696 ... KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçinin, kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli ... sözleşmesi hükümlerine göre ücretinin tespiti ile buna bağlı olarak hüküm altına alınan fark alacakların hesap yöntemine ve ikramiye alacağına uygulanan faiz türüne ilişkindir

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4857 ... ... Kanunu'nun 22, 32 ve 34 üncü maddeleri, 6772 ... Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 ... Kanunla 6212 ... Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd. maddeleri, 7036 ... ... Mahkemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesi, 696 ... KHK ile 375 ... Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen geçici 23 üncü madde.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2015/13113, Karar No: 2016/6633, Tarih: 14.04.2016

**21. Hukuk Dairesi         2015/13113 E.  ,  2016/6633 K.**

**"İçtihat Metni"**

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitiyle sigorta başlangıç tarihinin 15/02/1997 olduğuna karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Dava, davacının 15.02.1997-30.07.1997 tarihleri arasında Eğitim Merkezine bağlı olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 15.02.1997 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; . arasında 03.03.1997 ve 01.08.1997 tarihlerinde Atölyeleri açılmak ve işletilmek üzere sözleşme imzalandığı, sözleşmelerde; Halk Eğitim Merkezi tarafından cam finitaj işletmeciliği yapmak üzere atölyelerin (meslek edinme kurslarının) açılacağı, bu atölyelerde üretilecek cam eşyalar için malzemenin firma tarafından verileceği, atölyenin giderlerinin firma tarafından karşılanacağı, yeni başlayan kursiyerlere asgari ücretin 2/3'ünün, daha önce çalışan usta kursiyerlere asgari ücret ödeneceğinin kararlaştırıldığı, Sarayönü Halk Eğitim Merkezi tarafından ücretin şirketçe ödendiğinin ileri sürüldüğü, Eğitim Müdürlüğü adına tescilli 42413 sicil numaralı işyerinden davacı adına 15.02.1997 tarihinde işe giriş bildirgesinin verildiği, Eğitim Müdürlüğünün 21.08.2014 tarihli yazısında; davacının 15.02.1997 – 30.07.1997 tarihleri arasında 800 saatlik Cam Dekor Kurusunu başarı ile tamamladığının belirtildiği, davacının ihtilaflı dönemde 3308 sayılı Kanuna tabi aday çırak, çırak veya öğrenciler listesinde yer aldığı, Sarayönü Halk Eğitim Müdürlüğünün 21.02.1997 tarihli yazısında; davacının da aralarında bulunduğu bir kısım kişiler ile ilgili olarak 3308 sayılı Kanunun 18. maddesine göre düzenlenen işe giriş bildirgelerinin gönderildiğinin belirtildiği, davacıdan uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalılık nedeniyle kesinti yapılmadığı, davacı bordrosunun çeşitli ödemeler bordrosu olarak düzenlendiği görülmüştür.

Uyuşmazlık işverenin kim olduğu ve davacının çalışmalarının 506 sayılı Kanuna tabi çalışmalardan olup olmadığı noktasındadır.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanun’un 4, 79 ve 108’inci maddeleri olup; tespiti istenen dönemde 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu yürürlükte olduğundan uyuşmazlığın bu kanun hükümleri ile 506 sayılı Kanunun 2 ve 3’üncü maddelerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanun’un 4, 79 ve 108’inci maddeleri olup; tespiti istenen dönemde 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu yürürlükte olduğundan uyuşmazlığın bu kanun hükümleri ile 506 sayılı Kanunun 2 ve 3’üncü maddelerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

506 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca, “Bu kanunun uygulanmasında 2 nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler "İşveren" dir. İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseler "İşveren vekili" dir. Bu kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar.”

Dava konusu olayda; her ne kadar davacı adına Eğitim merkezi adına tescilli numaralı işyerinden işe giriş bildirgesi verilmiş ise de; Eğitim Merkezinin bu bildirgeleri ile yaptığı sözleşme çerçevesinde vermesi, sözleşme uyarınca işyerinde görevlendirilecek kişilerin ile varılacak mutabakat sonucu belirlenmesi, kullanılacak malzemenin tarafından temin edilmesi, atölyelerin giderlerinin tarafından ödenmesi gibi hususlar nazara alındığında, .’nin işveren konumunda olup olmadığının tartışılması gerekmektedir.

Öte yandan; olağan olarak sigortalılık niteliği, 506 sayılı Kanun’un 2’nci maddesine göre hizmet akdinin kurulması ve 6’ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. Aynı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanunun 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür. Atıf yapılan ve tespit döneminde yürürlükte bulunan 2089 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi çırağı; “Bu kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o iş yerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir işyeri sahibinin hizmetine giren kimse...” olarak tanımlamıştır. Kanunun 5’inci maddesine göre çırak olabilmek için 12 yaşından küçük, 18 yaşından büyük olmamak gerekir. Bu hükümler çerçevesinde taraflar arasındaki ilişkinin niteliği belirlenirken, başka bir ifade ile, davacının uyuşmazlığa konu dönemde çırak olup olmadığına karar verilirken, çalışma ilişkisine bakılmalıdır. Gerçekten de çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir.

Dosya içeriğinden; davacının çalışmasının. arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca olduğu, davacı adına verilen işe giriş bildirgesinde "Çırak” ibaresinin yazılı olmadığı, davacının çalışmalarının üretime yönelik olup olmadığı, üretime yönelik ise başlangıçtan itibaren mi üretime yönelik olduğu, yoksa belirli bir süre eğitime tabi tutulup ondan sonra mı üretime yönelik olduğunun araştırılmadığı, buna göre eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği görülmüştür.

Mahkemece yapılacak iş; öncelikle dava dışı şirketine de husumet yöneltip davaya dahil etmesi için davacıya süre vermek, ondan sonra; hem davacıdan hem da davalılardan davacının ihtilaflı dönemde herhangi bir eğitime tabi tutulup tutulmadığını, tutulmuş ise süresini sormak, ücretin kim tarafından ödendiğini netleştirmek, dosyada mevcut “aday çırak, çırak veya öğrencilerin listesi” başlıklı belgelerden ve dönem bordrolarından isimleri bulunan kişiler arasından re'sen seçilecek tanıkları dinleyerek, davacının çalışmasının şekli ve niteliği, üretime yönelik olup olmadığı, emir ve talimatların kimden alındığı konusunda beyanlarını almak, buna göre öncelikle işverenin kim olduğunu belirlemek, ondan sonra davacının çalışmalarının niteliğini tespit etmek ve varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 14/04/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.