muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2007/7228, Karar No: 2007/8025, Tarih: 21.06.2007

Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken gerçek ya da özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera, yaylak ve kışlak olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir.” hükmü getirilmiştir.

9.3.1988 tarih ve 1987/2-860-232 sayılı Hukuk Genel Kurulu Kararında vurgulandığı üzere kural olarak herhangi bir yasa ve düzenleyici hüküm o yasanın yürürlüğe girdiği andan itibaren hukuksal sonuç meydana getireceğinden 5685 sayılı kanunla 4342 sayılı Mera Kanununun geçici 3.maddede yaptığı değişikliklerin uygulanıp uygulanamayacağının inceleme ve araştırma konusu yapılması gerekir.

Buna göre dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yaylak yerlerden olduğu saptanırsa olayda hükmü aynen yukarıya yazılan 4342 sayılı Mera Kanununun geçici madde 3, birinci ve ikinci fıkra hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı inceleme ve araştırma konusu yapılmalı, başka bir anlatımla yaylak olduğu saptanarak yasa uyarınca Hazine adına tescil edilmesi gereken taşınmaza davalının emlak ve rayiç bedeli toplamının yarısı depo ettirilerek Hazinenin bu bedel karşılığı davadan kanun gereği vazgeçmesi gerekip gerekmediği yönü üzerinde durulmalıdır.

Davacı Hazinenin karar düzeltme istemi açıklanan nedenle de yerinde olduğundan hükmün yazılan gerekçelerle de bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle karar düzeltme istemlerinin kabulü ile Dairemizin 27.12.2006 tarih ve 2006/15140-16140 sayılı ilamının KALDIRILARAK, hükmün açıklanan nedenlerle de BOZULMASINA, 21.06.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2010/9435, Karar No: 2011/2195, Tarih: 14.03.2011

**(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2010/9435 E.  ,  2011/2195 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki istihkak iddiası davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı (alacaklı) vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı (3.kişi) vekili, davalı alacaklı tarafından borçlu aleyhine Ankara 27.İcra Müdürlüğünün 2008/13976 Esas sayılı dosyasından yapılan takipte, müvekkilince 08.4.2008 tarihli noter satış sözleşmesi ile takip borçlusu şirketten satın alınmış olan... plakalı araçlar üzerine 14.1.2010 tarihinde haciz konulduğunu, araçların davalı borçlunun çok ciddi ekonomik sıkıntı içerisinde bulunması, nakit ödeme imkansızlığı ve borcunu ancak malları ile kapatabileceği yönündeki beyan ve teklifi üzerine alacağa mahsuben satın alındığını, haciz işleminin noter satışından sonra olduğunu ileri sürerek, araçlar üzerindeki haczin fekkine (kaldırılmasına) karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı (alacaklı) vekili, haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı borçlu cevap vermemiştir.

Mahkemece; dava konusu araçların mülkiyetinin haciz tarihinden önceki noter satış sözleşmesi ile davacı 3.kişiye geçtiği, davalı (alacaklı) tarafça satışın danışıklı olduğu ve alacaklıdan mal kaçırmak için yapıldığının ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın kabulü ile dava konusu araçlar üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm davalı (alacaklı) vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 3.kişinin İİK’nun 96 ve devamı maddelerine dayalı olarak açtığı istihkak davasına ilişkindir.

Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de aynı takip borçlusu aleyhine başka alacaklısı (Lider Faktoring Hizmetleri A.Ş.) tarafından Ankara 7.İcra Müdürlüğünün 2008/9075 Esas sayılı dosyasından yapılan takipte, borçlu şirkete ait aynı araçlar üzerine konulan 22.7.2008 tarihli hacizlerden sonra, aynı davacı 3.kişi ... tarafından aynı tarihli noter satış sözleşmesine dayanılarak alacaklı ve borçlu aleyhine İİK.nun 96.maddesine dayalı olarak açılan istihkak davasının yapılan yargılaması sonunda, Ankara 8.İcra Hukuk Mahkemesinin 24.3.2009 gün ve 2008/896 Esas, 2009/354 Karar sayılı dosyasından davanın reddine karar verildiği ve hükmün davacı 3.kişi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 31.1.2011 gün ve 2010/10234-2011/553 sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, anılan dava dosyasından ispat yükü kendisinde olan davacı 3.kişinin hacizden önceki noter satış sözleşmesine dayanmış olmasına rağmen, davacı 3.kişi ile takip borçlusu şirket yetkilisi arasında kayınpeder-damat ilişkisinin bulunduğu, davacının borçlu şirkette çalışarak emekli olduğunun sigorta hizmet döküm belgesi ile kanıtlandığı ve satışın danışıklı yapıldığı tespit edildiği gibi, borçlu şirkette çalışarak emekli olan davacı 3.kişinin dava konusu mahcuzları satın alabilecek ekonomik gücünün bulunması ve üç aracı birden satın almış olması hayatın olağan akışına aykırı olup, mahcuz araçların kasko değerleri ile satış bedelleri arasındaki açık fark ta satışın danışığa dayalı ve alacaklıdan mal kaçırmaya yönelik olduğunu göstermektedir.

O halde, açıklanan bu maddi ve hukuki olgulara göre, mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

SONUÇ; Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı (alacaklı) vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı alacaklıya geri verilmesine 14.3.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2017/8025, Karar No: 2018/10881, Tarih: 25.12.2018

**11. Ceza Dairesi         2017/8025 E.  ,  2018/10881 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma

HÜKÜM : Mahkumiyet

1- Anayasa'nın 141/3, 5271 sayılı CMK'nin 34/1, 230, 232 ve 289. maddeleri gereğince mahkeme kararlarının Yargıtay denetimine olanak verecek biçimde açık ve gerekçeli olması ve Yargıtay'ın bu işlevini yerine getirmesi için gerekçede iddia ve savunmada ileri sürülen görüşlerin belirtilmesi, mevcut delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin açıkça gösterilmesi, bu delillere göre ulaşılan sonuçların, iddia, savunma ve dosyadaki diğer belgelere ilişkin değerlendirmeler ile sanığın eyleminin ve yüklenen suçun unsurlarının nelerden ibaret olduğunun açık olarak gerekçeye yansıtılması gerekirken, bu ilkelere uyulmadan gerekçeden yoksun olarak yazılı şekilde hüküm kurulması,

2- Sanık hakkında, Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 20.04.2011 tarih, 2011/855 sayılı iddianamesi ile vergi incelemesi ve mütalaaya uygun şekilde "2007 ve 2008 takvim yıllarında sahte fatura ve müstahsil makbuzu düzenleme" suçlarından dava açıldığı, sahte belge düzenleme ve sahte belge kullanma eylemlerinin birbirinden bağımsız ve ayrı suçları oluşturduğu ve birbirine dönüşmeyeceği gibi 5271 sayılı CMK'nin 225. maddesi uyarınca hükmün konusu duruşmanın neticesine göre iddianamede gösterilen fiil ve failden ibaret olup, iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılarak açılmayan davadan yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı gözetilmeksizin dava açılmayan “sahte belge kullanma” suçundan sanığın mahkûmiyetine hükmedilmesi,

3- Kabule göre de;

a- Sanığın suça konu faturaların sahte olmadığını, söz konusu faturaların içeriğindeki malları gerçekten sattığını ve fatura bedellerinin İş Bankası hesabına yatırıldığını savunması karşısında, gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek bir biçimde belirlenebilmesi bakımından, 02.03.2011 tarih, VDENR-2011-1878/2 sayılı vergi tekniği raporunda, 2007 ve 2008 takvim yıllarında sanık ... tarafından düzenlenen ancak karşı tarafın kayıtlarında bulunmadığı belirtilen suça konu faturaların adına düzenlendiği mükellefler hakkında hazırlanan karşıt inceleme raporlarının dosya içerisine alınması, suça konu faturaların adına düzenlendiği mükellef ile sanığa ait defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, faturaların gerçek alım satım karşılığı olup olmadığının, mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyeleri, teslim tesellüm belgeleri, bedellerinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun kanıtlama yeteneği olan geçerli ödeme belgeleri ve sanığın kasasına ya da banka hesabına girip girmediğinin tespiti ile sanığın yeterli üretimi, mal girişi ya da stoğu olup olmadığı da araştırılarak toplanan tüm deliller değerlendirilip sonucuna göre hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

b- Sahte fatura düzenleme ve kullanma suçlarında her takvim yılında işlenen suçların birbirinden ayrı ve bağımsız suçları oluşturduğu gözetilmeden hangi takvim yılından hüküm kurulduğu belirtilmeksizin sanık hakkında tek mahkumiyet hükmü verilmesi,

c- TCK'nin 53/3. maddesi gereği, sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından koşullu salıverilinceye kadar, diğer kişiler üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından ise hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar yoksun bırakılmasına karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli 2014/140 Esas ve 2015/85 Karar sayılı iptal kararı ile birlikte yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, aleyhe temyiz bulunmadığından sonuç ceza miktarı bakımından sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına, 25.12.2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/10739, Karar No: 2013/14768, Tarih: 24.10.2013

**3. Hukuk Dairesi         2013/10739 E.  ,  2013/14768 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TÜKETİCİ MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen alacak davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Y A R G I T A Y K A R A R I

Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.

Davacı vekili; müvekkilinin dairesine su aboneliği kurulması için davalıya başvurduğunu, davalı tarafından toplam 3.810,00 TL kanal katılım payı ve şebeke hisse bedeli talep ve tahsil edildiğini öne sürerek, haksız olarak ödenen bedelin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yapılan işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Yapılan yargılama sonucunda yerel mahkemece verilen kabul kararı davalı vekilince temyiz olunmuş; Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 19.04.2011 tarih ve 2011/2587 Esas, 2011/6202 Karar sayılı ilamıyla eksik inceleme nedeniyle bozulmuş ;yerel mahkeme bozma ilamına uyma kararı alarak, bu doğrultuda taraf delilleri toplanmış; yerel mahkemece, benimsenen bilirkişi raporuna göre, yapı kullanma ruhsatından sonra davalı tarafından yeni hat veya ıslah çalışması yapılmadığı, bu nedenle kanal katılım ve şebeke hisse bedeli talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Uyuşmazlı, davacının satın aldığı konuta su abonesi olmak için kanal katılım payı ödemekle yükümlü olup olmadığı konusundadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun kanalizasyon harcamalarına katılma payı başlığı altındaki 87.maddesi “Belediyelerce ve belediyelere bağlı müesseselerce, aşağıdaki şekilde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkullerin sahiplerinden kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınır;

a)Kanalizasyon tesisi yapılması,

b)Mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi iki ve daha fazla yol kenarında bulunan gayrimenkuller hangi yoldaki kanalizasyona bağlanmış ise, payın hesabında yola ait kanalizasyon giderleri nazara alınır,” düzenlemesini getirmiştir. Aynı yasanın 88.maddesi su tesisleri için 87.maddeye paralel bir düzenleme öngörmüştür.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ... tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Bu yasa maddesine dayalı olarak çıkarılan ... tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesinde de gerek yeni bir kanalizasyon tesisi yapılması ve gerekse mevcut tesisin ıslahı durumunda taşınmaz sahiplerinden katılma payı alınacağı öngörülmüş; bunun belli bir oranının inşaat ruhsatı alınma aşamasında avans olarak tahsil edileceği, bakiyesinin de su aboneliği aşamasında bina değeri esas alınmak ve %2 oranını geçmemek üzere tahsil edileceği belirlenmiştir.

Yukarıda belirtilen yasa ve tarifeler yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafça yeni kanalizasyon ve içme suyu tesisleri yapıldığı veya mevcutların iyileştirilmesi yapıldığı taktirde davalının tesislerin hizmet edeceği saha dahilindeki gayrimenkul sahiplerinden yönetmelikte belirlenen ilkelere göre su ve kanalizasyon tesisleri katılım payını talebe hakkı vardır. Ancak bu katılım payı davalı tarafça hizmet götürülmesi koşuluna bağlı olarak alınır. Bu durumda hizmet götürüldüğünün davalı tarafça kanıtlanması halinde davacı katılım payının yüklenici veya kendisi tarafından ödendiğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Davacı abonelik için kendisinden 1.905,00 TL kanal katılım payı, 1.905,00 TL şebeke hisse bedeli olmak üzere toplam 3.810,00 TL para tahsil edildiğini beyan ederek; kendisinden tahsil olunan bu miktarın ödeme tarihi olan 21.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle iş bu davayı açmıştır. Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; dava açma tarihinden önce yürürlükte olan Aski Tarifeler Yönetmeliğinin 39.maddesi uyarınca davacının 3.134,34 TL den sorumlu olduğu belirlenmiş, ancak dava tarihinden sonra ... tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesi iptal edildiğinden bu bedelin davacıdan tahsil edilmemesi gerektiği ileri sürülmüştür. Mahkemece, taşınmazın yapı kullanma belgesi alındıktan sonra davalı idarenin taşınmazın bulunduğu yerde herhangi bir çalışmasının olmadığı, yeni bir kanalizasyon ve içme suyu tesisi yapılmadığı veya mevcut hatların iyileştirilmediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre davalı tarafça hizmet götürüldüğü kanıtlanmış ise; iskan öncesi ve sonrası ayrımı yapılmaksızın hizmetten yararlanan davacı kanal katılım bedelinden sorumlu olur; aboneliğin iskan tarihinden sonra olmasının; iskan tarihinden sonra yeni hizmet sunulmasının bir önemi bulunmamaktadır.

... tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesi dava tarihi itibari ile yürürlükte olup, iptale ilişkin mahkeme kararı kesinleşmediğinden mahkemenin bu yöndeki gerekçesi de isabetli bulunmamıştır.

Bu nedenlerle mahkeme, davacının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden sorumlu olduğunun kabulü ile bilirkişi raporu da dikkate alınarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

... tarifeler yönetmeliğinin 39.maddesi dava tarihi itibari ile yürürlükte olup, iptale ilişkin mahkeme kararı kesinleşmediğinden mahkemenin bu yöndeki gerekçesi de isabetli bulunmamıştır.

Bu nedenlerle mahkeme, davacının kanal katılım payı ve şebeke hisse bedelinden sorumlu olduğunun kabulü ile bilirkişi raporu da dikkate alınarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 24.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2013/14322, Karar No: 2014/873, Tarih: 23.01.2014

**7. Hukuk Dairesi         2013/14322 E.  ,  2014/873 K.**

**"İçtihat Metni"**

Mahkemesi : Ordu İş Mahkemesi

Tarihi : 27/12/2012

Numarası : 2010/406-2012/697

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, işverence hiç bir gerekçe gösterilmeden iş akdinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil, hafta tatili alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı, dönemlik olarak mevsimlik işçi çalıştırdığını, sezonda işçi aldıklarını, bu dönemde de belirli süreli iş sözleşmesi yaptıklarını, davacının bir tam yılı dolmayan çalışmaları olduğunu, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı alamayacağını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının mevsimlik işçi olarak çalıştığı, davacının iş akdinin işverence haklı sebeple fesih edildiğine dair herhangi bir delil bulunmadığı, tanık beyanlarına göre iş akdinin işveren tarafından feshedildiği, yine iş akdinin her sene Haziran sonunda ya da Temmuz ortasında askıya alınırken en son dönemde 14 Mayısta çıkış gözükmesi nedeniyle feshin işverence yapıldığına dair karine teşkil ettiği, tanıkların ortak beyanları da dikkate alındığında iş sözleşmesinin davalı işverence haklı bir neden bulunmaksızın ve bildirimsiz olarak sona erdirildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı ve fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarına uygulanacak faiz türü konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

4857 sayılı İş Kanununda 32 nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

4857 sayılı Yasanın 8 inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37 nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır.

Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8 inci ve 37 nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından özellikle ilgili meslek odasından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.