muhamparlak/turkish-law-bge-m3-embeddings huggingface dataset:
Yargıtay — Esas No: 2015/23227, Karar No: 2015/27513, Tarih: 06.10.2015

**9. Hukuk Dairesi         2015/23227 E.  ,  2015/27513 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-6100 sayılı HMK.’un HMK.’un 219. maddesi taraflara kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmeleri zorunluluğunu getirmiştir. Aynı maddeyi takip eden 220. maddesinde ise belgeyi ibraz etmeme halinde ne tür bir işlem yapılacağı belirtilmiştir. Buna göre;

“(1) İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

(2) Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

(3) Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir”.

İş Kanunu’nda kayıt tutma yükümlülüğü genellikle işverene verilmiştir. Bordro tanzimi, mesai saatleri düzenleme, yıllık ücretli izin defteri tutma, çalışma belgesi verme gibi. İşçi alacakları konusunda işveren kayıtlarında dayandığında, bu kayıtları tutma zorunluluğu olan işverenin bu belgeleri mahkemeye ibraz etme zorunluluğu vardır. İşverenin ibraz etmemesi halinde ise 6100 sayılı HMK.’un 220. Maddesi uyarınca yargılama usul işleminin yapılması gerekir.

İş Kanunu’nda kayıt tutma yükümlülüğü genellikle işverene verilmiştir. Bordro tanzimi, mesai saatleri düzenleme, yıllık ücretli izin defteri tutma, çalışma belgesi verme gibi. İşçi alacakları konusunda işveren kayıtlarında dayandığında, bu kayıtları tutma zorunluluğu olan işverenin bu belgeleri mahkemeye ibraz etme zorunluluğu vardır. İşverenin ibraz etmemesi halinde ise 6100 sayılı HMK.’un 220. Maddesi uyarınca yargılama usul işleminin yapılması gerekir.

Davacı fazla mesai çalışmaları konusunda davalı işverenin elinde bulunan ve zorunlu tutulması gereken takometre (takograf) kayıtlarına dayanmıştır. Takometre kayıtları getirtilemeden ve HMK.’un 220. Maddesi uyarınca işlem yapılmadan, davacının fazla mesai ücret alacağı kanıtlanmadığı gerekçesi ile reddedilmiştir. Ancak bu işlem HMK. ‘un 220. Maddesine uygun olmadığından, davalıya anılan madde kapsamında davacının kullandığı araca ait çalıştığı süreleri kapsayan takometre kayıtlarını ibraz etmesi için kesin süre verilmesi, ibraz edilmemesi halinde de anılan hükmün 2 ve 3 fıkralarına göre işlem yapılacağının ihtar edilmesi gerekir. Takometre kayıtları ibraz edildiğinde bu kayıtlara esas alınarak fazla mesai karşılığı ücret hesaplanmalı ve varsa hüküm altına alınmalıdır. Bu ihtara rağmen davalı takometre kayıtlarını ibraz etmez ise 220. Maddenin 2 ve 3. Fıkraları gereğince işlem yapılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile fazla mesai karşılığı ücret alacaklarının reddi hatalıdır.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarda belirtilen nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine, 06/10/2015 gününde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2005/35871, Karar No: 2005/38686, Tarih: 05.12.2005

9. Hukuk Dairesi 2005/35871 E., 2005/38686 K.

**9. Hukuk Dairesi 2005/35871 E., 2005/38686 K.**

**- İŞE İADE**- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 20 ]

- 4857 S. İŞ KANUNU [ Madde 25 ]

**"İçtihat Metni"**

Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı işçi, iş sözleşmesinin devamsızlık nedeniyle feshedildiğini, oysa feshi gerektirecek nitelikte bir devamsızlığının bulunmadığını, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı işveren, davacının 20.06.2005, 23.06.2005 ve 25.06.2005 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmemesi nedeniyle İK.nun 25/II-g maddesi uyarınca iş sözleşmesinin feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece davacının 20.06.2005 tarihinde raporlu olduğu, davalı işverence devamsızlık ile ilgili durumun gereği gibi araştırılmadan ve davacının savunması dahi alınmaksızın iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle davacının işe iade isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacının 20.06.2005, 23.06.2005 ve 25.06.2005 tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmemesi nedeniyle davalı işverence iş sözleşmesi 4857 sayılı iş Kanunun 25/ll-g maddesi uyarınca feshedilmiştir. Davacı sadece 20.06.2005 günü için sağlık raporu ibraz etmiş, devamsızlık yaptığı diğer günler için haklı bir mazeretinin olduğunu ispat edememiştir. Daha önceleri de devarnsızlık yaptığı ve bu nedenle uyarıldığı dosya içeriğinden anlaşılan davacının, 23.06.2005 ve 25.06.2005 günlerinde izinsiz ve haklı bir mazerete dayanmayan devamsızlığı 4857 sayılı İş Kanunun 25/ll-g maddesi anlamında haklı fesih nedeni olamazsa da, işin yürütümünü bozan bu davranışının fesih için geçerli neden olduğu açıktır. Bu nedenle, davacının işe iade isteğinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

Belirtilen nedenlerle, yerel mahkeme kararının 4857 sayılı İş Kanunun 20/3. maddesi uyarınca bozularak ortadan kaldırılması ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-) Adana İkinci İş Mahkemesinin 31.10.2005 gün ve 1357-1148 sayılı kararının (BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA),

2-) Davanın (REDDİNE),

3-) Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı (20.00) YTL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-) Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 400 YTL ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

1-) Adana İkinci İş Mahkemesinin 31.10.2005 gün ve 1357-1148 sayılı kararının (BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA),

2-) Davanın (REDDİNE),

3-) Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

4-) Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı (20.00) YTL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

5-) Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 400 YTL ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-) Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 05.12.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2016/11526, Karar No: 2018/4926, Tarih: 28.06.2018

**11. Hukuk Dairesi         2016/11526 E.  ,  2018/4926 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20.04.2016 tarih ve 2016/157-2016/395 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 26.06.2018 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılar vekili Av. ... ...alar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının eşi olan muris ...’in ... A.Ş ortağı olduğunu, adı geçen şirketin diğer ortakları olan davalılarca şirketin bedelli sermaye arttırımına gittiğini ve murisin yeterli mali gücü bulunmadığından hissesinin küçülmesine sebep olunduğunu, murise ait payın davalılar tarafından yakın akrabalık ilişkileri kullanılarak ve hulus, saffeti ve müzayaka durumundan yararlanılarak 400.000 USD teklif edilip kabul edilmediği takdirde bunu da alamayacağı söylenerek devralındığını, muris tarafından sermaye arttırımı kararının iptali talebiyle dava açılmışsa da mali açıdan olan zorluk durumu kullanılarak davasından feragat etmesinin sağlandığını, davalıların sonuçta %1,5'a düşmüş olan muris payının alınarak sıfırlandığını, ardından bedelsiz sermaye arrtırımlarında bulunulduğunu, davalıların bu şekilde murisin vefatı halinde yasal mirasçılarına zarar verme kastıyla hareket ettiklerini ileri sürerek, davacının muris eşi ...’den gelen miras hakkının gerçek ve güncel rayiç değerinin dava tarihi itibariyle tespiti ile davacıya isabet eden miras payının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, zamanaşımı def’inde bulunmuş, davacının tek başına bu davayı açma hakkının bulunmadığını, muris ...’in ... A.Ş'de sahip olduğu hisselerinin tamamını kendi iradesiyle ve usulüne uygun olarak bedeli karşılığında davalılara devrettiğini, alınan sermaye arttırım kararlarının geçerli olduğunu, herhangi bir sebeple iptalinin mümkün bulunmadığını, bedelli sermaye arttırım kararının iptali talebiyle açılan davadan muris ... tarafından feragat edildiğini, sonrasında yapılan hisse devirlerinin geçerli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; somut olayda davacının muris eşinin ortağı olduğu ... A.Ş genel kurulunun almış olduğu bedelli ve bedelsiz sermaye arttırımı kararları nedeniyle, davacının muris eşinin müzayaka halinde kalarak hisse devri yaptığı iddiasına dayalı olarak hisse değerinin tespiti ve davacının miras payının tahsilinin talep edildiği, dolayısıyla istemin anonim şirket genel kurul kararının iptali ve anonim şirket hisse devri sözleşmesinin geçersizliğine ilişkin iddialara dayalı olduğu, davanın şirkete karşı açılması gerektiği, davacının alacaklı olduğu belirlendiğinde ve şirketten alacağın tahsili imkanı olmadığı takdirde davanın ilgililer aleyhine açılması gerektiği, bu aşamada davalılar aleyhine davanın zamansız açıldığı gerekçesiyle davanın pasif husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1- Dava dilekçesinde, davacının eşi muris ...’in ortağı olduğu ... A.Ş'deki paylarının davalıların haksız eylemleri nedeniyle alınan sermaye arttırım kararları ve limited şirket hisse devirleri sonrasında sıfırlandığı ileri sürülerek, davacının muris eşi ...’den gelen miras hakkının gerçek ve güncel rayiç değerinin dava tarihi itibariyle tespiti ile davacıya isabet eden miras payının tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 599. maddesine göre tereke iştirak halinde mirasçılara geçer. Bir başka söyleyişle, elbirliği mülkiyeti hallerinden birisi de miras şirketi olup miras şirketinden bahsedilebilmesi için murisin terekesi üzerinde mirasçı sıfatını haiz birden fazla kişinin bulunması gereklidir. Miras şirketinin tüzel kişiliği yoktur. Terekeye dahil mal veya haklar üzerinde tüm mirasçılar iştirak halinde maliktir. Bu durum mirasın taksimine kadar devam eder. 4721 sayılı Yasa'nın 701/2. maddesi çerçevesinde bu mülkiyet ortaklığa ait olduğundan, terekeye dahil mal veya haklar üzerinde ortakların belli bir payı yoktur ve bu nedenle mirasçıların tümünün birlikte hareket etmesi gerektiğinden söz edilmelidir. Medeni Kanunun 640. maddesi uyarınca terekenin tümüne ait davaların bütün mirasçılar tarafından açılması gerekip ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Mirasçılardan birinin terekedeki mal ve haklara ilişkin olarak yalnızca kendi payı oranında dava açması halinde, böyle bir dava dinlenemez, zira, yalnız başına bir mirasçının iştirak halindeki tereke üzerinde tasarruf ehliyeti yoktur. Bu itibarla, davacının tek başına dava açma ehliyeti bulunmadığından mahkemece, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle hükmün BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir olunan 1.630,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 28.06.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2020/5061, Karar No: 2020/7465, Tarih: 17.12.2020

**11. Ceza Dairesi         2020/5061 E.  ,  2020/7465 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Sahte fatura kullanma, defter ve belge gizleme

HÜKÜM : Beraat

A) Sanık müdafinin temyiz talebinin incelenmesinde:

Sanık müdafinin, 07.05.2015 tarihinde yüzüne karşı tefhim edilen hükmü, CMUK'nin 310/1. maddesinde belirtilen bir haftalık yasal süre geçtikten sonra, 22.06.2015 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından, vaki temyiz talebinin 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca uygulanması gerekli 1412 sayılı CMUK'nin 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

B) Defter ve belgeleri gizleme suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde:

Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmadığı dosya içeriğine uygun şekilde gerekçeleri gösterilerek Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olup, katılan vekilinin temyiz nedenleri yerinde görülmediğinden, hükmün ONANMASINA,

C) “2008 takvim yılında sahte fatura kullanma” suçundan kurulan beraat hükmüne yönelik katılan vekilinin temyiz talebinin incelenmesinde:

2008 takvim yılında sahte fatura kullanma suçundan açılan kamu davasında; suça konu faturaların KDV indiriminde kullanılması nedeniyle, kullanılan en son tarihli faturaya göre suç tarihinin 25.12.2008 olduğu dikkate alınarak, maddi gerçeğin kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespiti bakımından;

1- Suça konu faturaları düzenleyen mükellefler hakkında ilgili takvim yılında “sahte fatura düzenleme suçundan” dava açılıp açılmadığının araştırılması; dava açılmış ise dosyaların getirtilerek incelenmesi ve ilgili belgelerin onaylı örneklerinin dosyaya alınması,

2- Faturaları düzenleyen şirket yetkilileri veya kişilerin, CMK'nin 48. maddesi uyarınca çekinme hakları hatırlatılarak tanık sıfatıyla dinlenmesi; kendilerinden, sözü edilen faturaları hangi hukuki ilişkiye dayanarak kime verdiklerinin, sanığı tanıyıp tanımadıklarının ve faturaların verilmesi konusunda sanığın bir iştirakinin bulunup bulunmadığının sorulması,

3-Gerektiğinde, faturaların gerçek alım-satım karşılığı olup olmadığının belirlenmesi için; faturaları düzenleyen mükelleflere ait mal ve para akışını gösteren sevk ve taşıma irsaliyelerinin, teslim ve tesellüm belgelerinin, bedelinin ödendiğine ilişkin ticari teamüle uygun ve kanıtlama yeterliliği olan banka hesaplarının ve kasa mevcuduyla uyumlu geçerli belgeler ile faturaları düzenleyen mükelleflerin yeterli mal girişi veya üretimi olup olmadığına ilişkin belgelerin getirtilmesi, faturaları düzenleyen mükellefler ile kullanan mükellefin ticari defter ve belgeleri üzerinde karşılıklı bilirkişi incelemesi yaptırılması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

Sonucuna göre tüm deliller birlikte tartışılarak sanığın hukuki durumunun belirlenmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması,

Yasaya aykırı, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'nin 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 17.12.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2018/3372, Karar No: 2018/9860, Tarih: 19.09.2018

**2. Ceza Dairesi         2018/3372 E.  ,  2018/9860 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : İş yeri dokunulmazlığını bozma

HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;

Gerekçeli karar başlığında suç adının “iş yeri dokunulmazlığını bozma” yerine “konut dokunulmazlığını bozma” şeklinde yazılması mahallinde düzeltilmesi mümkün yazım hatası kabul edilmiş, dosya kapsamına göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

Sabıkası bulunmayan suça sürüklenen çocuklar hakkında “duruşmalarda gözlemlenen kişilikleri, samimi ikrarları lehlerine takdiri indirim nedeni kabul edilerek” TCK'nın 62. maddesi, suça sürüklenen çocuklar... ve.... hakkında “yaşlarının küçük olması, yargılama sürecinde gözlemlenen kişilikleri sosyal ve ekonomik durumları, suçun işleniş biçimi” göz önüne alınarak aynı Kanun'un 50/1-c maddesi uygulandığı halde; suça sürüklenen çocukların “kişilik özellikleri, duruşmadaki tutum ve davranışları, nazara alınarak bir daha suç işlemeyeceği hususunda olumlu kanaat oluşmadığından” CMK'nın 231. maddesinin uygulanmamasına karar verilerek hükümde çelişkiye neden olunması,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuklar müdafiilerinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükümlerin açıklanan nedenlerle istem gibi BOZULMASINA, 19/09/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Yargıtay — Esas No: 2019/1443, Karar No: 2021/4955, Tarih: 10.06.2021

**11. Hukuk Dairesi         2019/1443 E.  ,  2021/4955 K.**

**"İçtihat Metni"**

MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 07.12.2015 gün ve 2015/291 - 2015/468 sayılı kararı onayan Daire'nin 13.04.2017 gün ve 2016/3459 - 2017/2138 sayılı kararı aleyhinde asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:

Davacılar vekili asıl ve birleşen davada, davalılara ait gemide çarkçıbaşı, yağcı, telsiz zabiti, üçüncü makinist, 2. ve 3. kaptan, vardiya zabiti olarak görev yapan davacıların hizmet sözleşmelerinin davalı tarafça ekonomik nedenlerle işçi çalıştıramayacağı gerekçesiyle feshedildiğini, davacıların ücret ve diğer işçilik haklarının ödenmediğini ileri sürerek; davacıların hesaplanan alacakları ve faizi üzerinden CEMAL-Ç gemisi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak, dosya kapsamına göre, davalı Dentaş Gemi İşletim Taş. ve Brokerlik Hiz. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki asıl ve birleşen davaların reddine, diğer davalılar hakkındaki davaların HMK'nın 150/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına dair verilen kararın asıl ve birleşen davada davacılar vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.

Asıl ve birleşen davada davacılar vekili, bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Asıl ve birleşen dava, davacı gemi adamlarının ödenmediği iddia olunan ücret ve işçilik alacakları bakımından dava konusu gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisi istemine ilişkindir.

Dava dosyası incelendiğinde davacı vekili 14.03.2012 tarihli asıl dava dilekçesinde, müvekkillerinin davalı Dentaş Gemi İşletim Taş. ve Brokerlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin maliki olduğu gemide gemi personeli olarak çalıştıklarını, 13.03.2012 tarihine kadar olan ücret alacaklarının ödenmediğini, gemi personeli alacağının 6762 sayılı TTK’nun 1235/3 ve 1236. maddeleri uyarınca gemi alacaklısı hakkı verdiğini ileri sürerek, her bir davacı yönünden alacak miktarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik toplam 127.837.- TL’lik alacak bakımından dava konusu gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

19.03.2012 tarihli birleşen dava dilekçesinde ise müvekkillerinin 13.03.2012 tarihinden sonraki ücret, ihbar, izin, fazla çalışma ve kıdem tazminatı gibi işçilik alacağının ödenmediğini ve bir kısmının iş akdinin feshedildiğini ileri sürerek, her bir davacı yönünden alacak miktarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile toplam 314.484.- TL’lik alacak bakımından dava konusu gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili, 30.04.2012 havale tarihli ıslah dilekçesi ile yalnızca davacı ... yönünden birleşen davaya konu 38.080.- TL’lik alacak miktarını 69.370.- TL’ye çıkararak, 69.370.- TL’lik alacak bakımından dava konusu gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili, 22.06.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile birleşen davada tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile her bir davacı yönünden alacak miktarı ayrı ayrı belirtilmek suretiyle toplam 70.508.- TL’nin faiziyle birlikte tahsili ile dava konusu gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacılar vekilinin ıslah talebinin HMK’nın 84. ve HMK’nın 177. maddesi gereğince reddi ile kanuni rehin hakkının alacaktan bağımsız olarak talep edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davalı Dentaş Gemi İşletim Taş. ve Brokerlik Hiz. Tic. Ltd. Şti. hakkındaki asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak Dairemizin yerleşik uygulamalarında (Dairemizin 29.09.2014 tarih, 2014/7735 E. 2014/14846 K. sayılı ilamı, 14.06.2016 tarih 2015/12967 E. 2016/6603 K. sayılı ilamı) kabul edildiği üzere asıl ve birleşen dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 1236'ncı maddesi uyarınca gemi alacaklılarının gemi ve teferruatı üzerinde kanuni rehin hakkı bulunmakta olup bu hakkın tesisi tek başına talep edilebilir.

Yargılama sırasında yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK’nın 1377/1. maddesinde, “Gemi üzerinde, kanun veya sözleşme uyarınca doğan veya mahkemece tesciline karar verilen bütün rehin ve hapis hakları, teminat altına alınan alacaktan ayrı ve bağımsız olarak yargılama veya icra konusu yapılamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir. 6102 sayılı TTK’nın 1377/1. maddesi bir usul hükmü olup, derhal yürürlüğe girecek olmakla bu tarihten sonraki ıslah vs. usuli işlemlerinde bu ilkeye dayalı olarak değerlendirilmesi gerekir.